.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa..
khuddakanik±ye
cariy±piµakap±¼i
1. akittivaggo
1. akitticariy±
1.
``kappe ca satasahasse, caturo ca asaªkhiye.
etthantare ya½ carita½, sabba½ ta½ bodhip±cana½..
2.
``at²takappe carita½, µhapayitv± bhav±bhave.
imamhi kappe carita½, pavakkhissa½ suºohi me..
3.
``yad± aha½ brah±raññe, suññe vipinak±nane.
ajjhog±hetv± {ajjhogahetv± (s²0 sy±0)} vihar±mi, akitti n±ma t±paso..
4.
``tad± ma½ tapatejena, santatto tidiv±bhibh³.
dh±rento br±hmaºavaººa½, bhikkh±ya ma½ up±gami..
5.
``pavan± ±bhata½ paººa½, atelañca aloºika½.
mama dv±re µhita½ disv±, sakaµ±hena ±kiri½..
6.
``tassa datv±naha½ paººa½, nikkujjitv±na bh±jana½.
punesana½ jahitv±na, p±visi½ paººas±laka½..
7.
``dutiyampi tatiyampi, upagañchi mamantika½.
akampito anolaggo, evamevamad±saha½..
8.
``na me tappaccay± atthi, sar²rasmi½ vivaººiya½.
p²tisukhena ratiy±, v²tin±memi ta½ diva½..
9.
``yadi m±sampi dvem±sa½, dakkhiºeyya½ vara½ labhe.
akampito anol²no, dadeyya½ d±namuttama½..
10.
``na tassa d±na½ dadam±no, yasa½ l±bhañca patthayi½.
sabbaññuta½ patthay±no, t±ni kamm±ni ±cari''nti..
akitticariya½ paµhama½.
2. saªkhacariy±
11.
``pun±para½ yad± homi, br±hmaºo saªkhasavhayo.
mah±samudda½ tarituk±mo, upagacch±mi paµµana½..
12.
``tatthaddasa½ paµipathe, sayambhu½ apar±jita½.
kant±raddh±na½ paµipanna½ {kant±raddh±napaµipanna½ (s²0 sy±0)}, tatt±ya kaµhinabh³miy±..
13.
``tamaha½ paµipathe disv±, imamattha½ vicintayi½.
`ida½ khetta½ anuppatta½, puññak±massa jantuno..
14.
```yath± kassako puriso, khetta½ disv± mah±gama½.
tattha b²ja½ na ropeti, na so dhaññena atthiko..
15.
```evamev±ha½ puññak±mo, disv± khettavaruttama½.
yadi tattha k±ra½ na karomi, n±ha½ puññena atthiko..
16.
```yath± amacco muddik±mo, rañño antepure jane.
na deti tesa½ dhanadhañña½, muddito parih±yati..
17.
```evamev±ha½ puññak±mo, vipula½ disv±na dakkhiºa½.
yadi tassa d±na½ na dad±mi, parih±yiss±mi puññato'..
18.
``ev±ha½ cintayitv±na, orohitv± up±han±.
tassa p±d±ni vanditv±, ad±si½ chattup±hana½..
19.
``tenev±ha½ sataguºato, sukhum±lo sukhedhito.
api ca d±na½ parip³rento, eva½ tassa ad±saha''nti..
saªkhacariya½ dutiya½.
3. kurur±jacariy±
20.
``pun±para½ yad± homi, indapatthe {indapatte (s²0 ka0)} puruttame.
r±j± dhanañcayo n±ma, kusale dasahup±gato..
21.
``kaliªgaraµµhavisay±, br±hmaº± upagañchu ma½.
±y±cu½ ma½ hatthin±ga½, dhañña½ maªgalasammata½..
22.
```avuµµhiko janapado, dubbhikkho ch±tako mah±.
dad±hi pavara½ n±ga½, n²la½ añjanasavhaya½..
23.
```na me y±cakamanuppatte, paµikkhepo anucchavo.
m± me bhijji sam±d±na½, dass±mi vipula½ gaja½'..
24.
``n±ga½ gahetv± soº¹±ya, bhiªg±re {bhiªk±re (s²0)} ratan±maye.
jala½ hatthe ±kiritv±, br±hmaº±na½ ada½ gaja½..
25.
``tassa n±ge padinnamhi, amacc± etadabravu½.
`ki½ nu tuyha½ vara½ n±ga½, y±cak±na½ padassasi..
26.
```dhañña½ maªgalasampanna½, saªg±mavijayuttama½.
tasmi½ n±ge padinnamhi, ki½ te rajja½ karissati..
27.
```rajjampi me dade sabba½, sar²ra½ dajjamattano.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± n±ga½ ad±saha'''nti..
kurur±jacariya½ tatiya½.
4. mah±sudassanacariy±
28.
``kus±vatimhi nagare, yad± ±si½ mah²pati.
mah±sudassano n±ma, cakkavatt² mahabbalo..
29.
``tatth±ha½ divase tikkhattu½, ghos±pemi tahi½ tahi½.
`ko ki½ icchati pattheti, kassa ki½ d²yat³ dhana½..
30.
```ko ch±tako ko tasito, ko m±la½ ko vilepana½.
n±n±ratt±ni vatth±ni, ko naggo paridahissati..
31.
```ko pathe chattam±deti, kop±han± mud³ subh±'.
iti s±yañca p±to ca, ghos±pemi tahi½ tahi½..
32.
``na ta½ dasasu µh±nesu, napi µh±nasatesu v±.
anekasataµh±nesu, paµiyatta½ y±cake dhana½..
33.
``div± v± yadi v± ratti½, yadi eti vanibbako.
laddh± yadicchaka½ bhoga½, p³rahatthova gacchati..
34.
``evar³pa½ mah±d±na½, ad±si½ y±vaj²vika½.
nap±ha½ dessa½ dhana½ dammi, napi natthi nicayo mayi..
35.
``yath±pi ±turo n±ma, rogato parimuttiy±.
dhanena vejja½ tappetv±, rogato parimuccati..
36.
``tathev±ha½ j±nam±no, parip³retumasesato.
³namana½ p³rayitu½, demi d±na½ vanibbake.
nir±layo apacc±so, sambodhimanupattiy±''ti..
mah±sudassanacariya½ catuttha½.
5. mah±govindacariy±
37.
``pun±para½ yad± homi, sattar±japurohito.
p³jito naradevehi, mah±govindabr±hmaºo..
38.
``tad±ha½ sattarajjesu, ya½ me ±si up±yana½.
tena demi mah±d±na½, akkhobbha½ {akkhobha½ (sy±0 ka½0)} s±gar³pama½..
39.
``na me dessa½ dhana½ dhañña½, napi natthi nicayo mayi.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± demi vara½ dhana''nti..
mah±govindacariya½ pañcama½.
6. nimir±jacariy±
40.
``pun±para½ yad± homi, mithil±ya½ puruttame.
nimi n±ma mah±r±j±, paº¹ito kusalatthiko..
41.
``tad±ha½ m±payitv±na, catuss±la½ catummukha½.
tattha d±na½ pavattesi½, migapakkhinar±dina½..
42.
``acch±danañca sayana½, anna½ p±nañca bhojana½.
abbocchinna½ karitv±na, mah±d±na½ pavattayi½..
43.
``yath±pi sevako s±mi½, dhanahetumup±gato.
k±yena v±c± manas±, ±r±dhan²yamesati..
44.
``tathev±ha½ sabbabhave, pariyesiss±mi bodhija½.
d±nena satte tappetv±, icch±mi bodhimuttama''nti..
nimir±jacariya½ chaµµha½.
7. candakum±racariy±
45.
``pun±para½ yad± homi, ekar±jassa atrajo.
nagare pupphavatiy±, kum±ro candasavhayo..
46.
``tad±ha½ yajan± mutto, nikkhanto yaññav±µato.
sa½vega½ janayitv±na, mah±d±na½ pavattayi½..
47.
``n±ha½ piv±mi kh±d±mi, napi bhuñj±mi bhojana½.
dakkhiºeyye adatv±na, api chappañcarattiyo..
48.
``yath±pi v±ºijo n±ma, katv±na bhaº¹asañcaya½.
yattha l±bho mah± hoti, tattha ta½ {tattha na½ (s²0), tattha (ka0)} harati bhaº¹aka½..
49.
``tatheva sakabhutt±pi, pare dinna½ mahapphala½.
tasm± parassa d±tabba½, satabh±go bhavissati..
50.
``etamatthavasa½ ñatv±, demi d±na½ bhav±bhave.
na paµikkam±mi d±nato, sambodhimanupattiy±''ti..
candakum±racariya½ sattama½.
8. sivir±jacariy±
51.
``ariµµhasavhaye nagare, sivin±m±si khattiyo.
nisajja p±s±davare, eva½ cintesaha½ tad±..
52.
```ya½ kiñci m±nusa½ d±na½, adinna½ me na vijjati.
yopi y±ceyya ma½ cakkhu½, dadeyya½ avikampito'..
53.
``mama saªkappamaññ±ya, sakko dev±namissaro.
nisinno devaparis±ya, ida½ vacanamabravi..
54.
```nisajja p±s±davare, sivir±j± mahiddhiko.
cintento vividha½ d±na½, adeyya½ so na passati..
55.
```tatha½ nu vitatha½ neta½, handa v²ma½say±mi ta½.
muhutta½ ±gameyy±tha, y±va j±n±mi ta½ mana½'..
56.
``pavedham±no palitasiro, valigatto {valitagatto (s²0)} jar±turo.
andhavaººova hutv±na, r±j±na½ upasaªkami..
57.
``so tad± paggahetv±na, v±ma½ dakkhiºab±hu ca.
sirasmi½ añjali½ katv±, ida½ vacanamabravi..
58.
```y±c±mi ta½ mah±r±ja, dhammika raµµhava¹¹hana.
tava d±narat± kitti, uggat± devam±nuse..
59.
```ubhopi nett± nayan±, andh± upahat± mama.
eka½ me nayana½ dehi, tvampi ekena y±paya'..
60.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, haµµho sa½viggam±naso.
katañjal² vedaj±to, ida½ vacanamabravi½..
61.
```id±n±ha½ cintayitv±na, p±s±dato idh±gato.
tva½ mama cittamaññ±ya, netta½ y±citum±gato..
62.
```aho me m±nasa½ siddha½, saªkappo parip³rito.
adinnapubba½ d±navara½, ajja dass±mi y±cake..
63.
```ehi sivaka uµµhehi, m± dandhayi m± pavedhayi.
ubhopi nayana½ dehi, upp±µetv± vaºibbake'..
64.
``tato so codito mayha½, sivako vacana½ karo.
uddharitv±na p±d±si, t±lamiñja½va y±cake..
65.
``dadam±nassa dentassa, dinnad±nassa me sato.
cittassa aññath± natthi, bodhiy±yeva k±raº±..
66.
``na me dess± ubho cakkh³, att± na me na dessiyo.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± cakkhu½ ad±saha''nti..
sivir±jacariya½ aµµhama½.
9. vessantaracariy±
67.
``y± me ahosi janik±, phussat² {phusat² (s²0)} n±ma khattiy±.
s± at²t±su j±t²su, sakkassa mahes² piy±..
68.
``tass± ±yukkhaya½ ñatv±, devindo etadabravi.
`dad±mi te dasa vare, varabhadde yadicchasi'..
69.
``eva½ vutt± ca s± dev², sakka½ punidamabravi.
`ki½ nu me apar±dhatthi, ki½ nu dess± aha½ tava.
ramm± c±vesi ma½ µh±n±, v±tova dharaº²ruha½'..
70.
``eva½ vutto ca so sakko, puna tassidamabravi.
`na ceva te kata½ p±pa½, na ca me tva½si appiy±..
71.
```ettaka½yeva te ±yu, cavanak±lo bhavissati.
paµiggaºha may± dinne, vare dasa varuttame'..
72.
``sakkena s± dinnavar±, tuµµhahaµµh± pamodit±.
mama½ abbhantara½ katv±, phussat² dasa vare var²..
73.
``tato cut± s± phussat², khattiye upapajjatha.
jetuttaramhi nagare, sañjayena sam±gami..
74.
``yad±ha½ phussatiy± kucchi½, okkanto piyam±tuy±.
mama tejena me m±t±, sad± d±narat± ahu..
75.
``adhane ±ture jiººe, y±cake addhike {pathike (ka0)} jane.
samaºe br±hmaºe kh²ºe, deti d±na½ akiñcane..
76.
``dasa m±se dh±rayitv±na, karonte pura½ padakkhiºa½.
vess±na½ v²thiy± majjhe, janesi phussat² mama½..
77.
``na mayha½ mattika½ n±ma½, napi pettikasambhava½.
j±tettha vessav²thiy±, tasm± vessantaro ahu..
78.
``yad±ha½ d±rako homi, j±tiy± aµµhavassiko.
tad± nisajja p±s±de, d±na½ d±tu½ vicintayi½..
79.
```hadaya½ dadeyya½ cakkhu½, ma½sampi rudhirampi ca.
dadeyya½ k±ya½ s±vetv±, yadi koci y±caye mama½'..
80.
``sabh±va½ cintayantassa, akampitamasaºµhita½.
akampi tattha pathav², sineruvanavaµa½sak±..
81.
``anvaddham±se pannarase, puººam±se uposathe.
paccaya½ n±gam±ruyha, d±na½ d±tu½ up±gami½..
82.
``kaliªgaraµµhavisay± , br±hmaº± upagañchu ma½.
ay±cu½ ma½ hatthin±ga½, dhañña½ maªgalasammata½..
83.
``avuµµhiko janapado, dubbhikkho ch±tako mah±.
dad±hi pavara½ n±ga½, sabbaseta½ gajuttama½..
84.
``dad±mi na vikamp±mi, ya½ ma½ y±canti br±hmaº±.
santa½ nappatig³h±mi {nappatiguyh±mi (s²0 ka0)}, d±ne me ramate mano..
85.
``na me y±cakamanuppatte, paµikkhepo anucchavo.
`m± me bhijji sam±d±na½, dass±mi vipula½ gaja½'..
86.
``n±ga½ gahetv± soº¹±ya, bhiªg±re ratan±maye.
jala½ hatthe ±kiritv±, br±hmaº±na½ ada½ gaja½..
87.
``pun±para½ dadantassa, sabbaseta½ gajuttama½.
tad±pi pathav² kampi, sineruvanavaµa½sak±..
88.
``tassa n±gassa d±nena, sivayo kuddh± sam±gat±.
pabb±jesu½ sak± raµµh±, `vaªka½ gacchatu pabbata½'..
89.
``tesa½ nicchubham±n±na½, akampitthamasaºµhita½.
mah±d±na½ pavattetu½, eka½ varamay±cisa½..
90.
``y±cit± sivayo sabbe, eka½ varamada½su me.
s±vayitv± kaººabheri½, mah±d±na½ dad±maha½..
91.
``athettha vattat² saddo, tumulo bheravo mah±.
d±nenima½ n²haranti, puna d±na½ dad±taya½..
92.
``hatthi½ asse rathe datv±, d±si½ d±sa½ gava½ dhana½.
mah±d±na½ daditv±na, nagar± nikkhami½ tad±..
93.
``nikkhamitv±na nagar±, nivattitv± vilokite.
tad±pi pathav² kampi, sineruvanavaµa½sak±..
94.
``catuv±hi½ ratha½ datv±, µhatv± c±tummah±pathe.
ek±kiyo adutiyo, maddidevi½ idamabravi½..
95.
```tva½ maddi kaºha½ gaºh±hi, lahuk± es± kaniµµhik±.
aha½ j±li½ gahess±mi, garuko bh±tiko hi so'..
96.
``paduma½ puº¹ar²ka½va, madd² kaºh±jinaggah².
aha½ suvaººabimba½va, j±li½ khattiyamaggahi½..
97.
``abhij±t± sukhum±l±, khattiy± caturo jan±.
visama½ sama½ akkamant±, vaªka½ gacch±ma pabbata½..
98.
``ye keci manuj± enti, anumagge paµippathe.
maggante paµipucch±ma, `kuhi½ vaªkanta {vaªkata (s²0)} pabbato'..
99.
``te tattha amhe passitv±, karuºa½ giramud²rayu½.
dukkha½ te paµivedenti, d³re vaªkantapabbato..
100.
``yadi passanti pavane, d±rak± phaline dume.
tesa½ phal±na½ hetumhi, uparodanti d±rak±..
101.
``rodante d±rake disv±, ubbiddh± {ubbigg± (sy±0 ka½0)} vipul± dum±.
sayamevoºamitv±na, upagacchanti d±rake..
102.
``ida½ acchariya½ disv±, abbhuta½ lomaha½sana½.
s±huk±ra½ {s±dhuk±ra½ (sabbattha)} pavattesi, madd² sabbaªgasobhan±..
103.
``acchera½ vata lokasmi½, abbhuta½ lomaha½sana½.
vessantarassa tejena, sayamevoºat± dum±..
104.
``saªkhipi½su patha½ yakkh±, anukamp±ya d±rake.
nikkhantadivaseneva {nikkhantadivaseyeva (s²0)}, cetaraµµhamup±gamu½..
105.
``saµµhir±jasahass±ni, tad± vasanti m±tule.
sabbe pañjalik± hutv±, rodam±n± up±gamu½..
106.
``tattha vattetv± sall±pa½, cetehi cetaputtehi.
te tato nikkhamitv±na, vaªka½ agamu pabbata½..
107.
``±mantayitv± devindo, vissakamma½ {visukamma½ (ka0)} mahiddhika½.
assama½ sukata½ ramma½, paººas±la½ sum±paya..
108.
``sakkassa vacana½ sutv±, vissakammo mahiddhiko.
assama½ sukata½ ramma½, paººas±la½ sum±payi..
109.
``ajjhog±hetv± pavana½, appasadda½ nir±kula½.
caturo jan± maya½ tattha, vas±ma pabbatantare..
110.
``ahañca maddidev² ca, j±l² kaºh±jin± cubho.
aññamañña½ sokanud±, vas±ma assame tad±..
111.
``d±rake anurakkhanto, asuñño homi assame.
madd² phala½ ±haritv±, poseti s± tayo jane..
112.
``pavane vasam±nassa, addhiko ma½ up±gami.
±y±ci puttake mayha½, j±li½ kaºh±jina½ cubho..
113.
``y±caka½ upagata½ disv±, h±so me upapajjatha.
ubho putte gahetv±na, ad±si½ br±hmaºe tad±..
114.
``sake putte cajantassa, j³jake br±hmaºe yad±.
tad±pi pathav² kampi, sineruvanavaµa½sak±..
115.
``punadeva sakko oruyha, hutv± br±hmaºasannibho.
±y±ci ma½ maddidevi½, s²lavanti½ patibbata½..
116.
``maddi½ hatthe gahetv±na, udakañjali p³riya.
pasannamanasaªkappo, tassa maddi½ ad±saha½..
117.
``maddiy± d²yam±n±ya, gagane dev± pamodit±.
tad±pi pathav² kampi, sineruvanavaµa½sak±..
118.
``j±li½ kaºh±jina½ dh²ta½, maddidevi½ patibbata½.
cajam±no na cintesi½, bodhiy±yeva k±raº±..
119.
``na me dess± ubho putt±, maddidev² na dessiy±.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± piye ad±saha½..
120.
``pun±para½ brah±raññe, m±t±pitusam±game.
karuºa½ paridevante, sallapante sukha½ dukha½..
121.
``hirottappena garun± {garuna½ (sy±0 ka0)}, ubhinna½ upasaªkami.
tad±pi pathav² kampi, sineruvanavaµa½sak±..
122.
``pun±para½ brah±raññ±, nikkhamitv± sañ±tibhi.
pavis±mi pura½ ramma½, jetuttara½ puruttama½..
123.
``ratan±ni satta vassi½su, mah±megho pavassatha.
tad±pi pathav² kampi, sineruvanavaµa½sak±..
124.
``acetan±ya½ pathav², aviññ±ya sukha½ dukha½.
s±pi d±nabal± mayha½, sattakkhattu½ pakampath±''ti..
vessantaracariya½ navama½.
10. sasapaº¹itacariy±
125.
``pun±para½ yad± homi, sasako pavanac±rako.
tiºapaººas±kaphalabhakkho, paraheµhanavivajjito..
126.
``makkaµo ca siªg±lo ca, suttapoto caha½ tad±.
vas±ma ekas±mant±, s±ya½ p±to ca dissare {s±ya½ p±to padissare (ka0)}..
127.
``aha½ te anus±s±mi, kiriye kaly±ºap±pake.
`p±p±ni parivajjetha, kaly±ºe abhinivissatha'..
128.
``uposathamhi divase, canda½ disv±na p³rita½.
etesa½ tattha ±cikkhi½, divaso ajjuposatho..
129.
``d±n±ni paµiy±detha, dakkhiºeyyassa d±tave.
datv± d±na½ dakkhiºeyye, upavassathuposatha½..
130.
``te me s±dh³ti vatv±na, yath±satti yath±bala½.
d±n±ni paµiy±detv±, dakkhiºeyya½ gavesisu½ {gavesayyu½ (ka0)}..
131.
``aha½ nisajja cintesi½, d±na½ dakkhiºanucchava½.
`yadiha½ labhe dakkhiºeyya½, ki½ me d±na½ bhavissati..
132.
```na me atthi til± mugg±, m±s± v± taº¹ul± ghata½.
aha½ tiºena y±pemi, na sakk± tiºa d±tave..
133.
```yadi koci eti dakkhiºeyyo, bhikkh±ya mama santike.
dajj±ha½ sakamatt±na½, na so tuccho gamissati'..
134.
``mama saªkappamaññ±ya, sakko br±hmaºavaººin±.
±saya½ me up±gacchi, d±nav²ma½san±ya me..
135.
``tamaha½ disv±na santuµµho, ida½ vacanamabravi½.
`s±dhu khosi anuppatto, gh±sahetu mamantike..
136.
```adinnapubba½ d±navara½, ajja dass±mi te aha½.
tuva½ s²laguº³peto, ayutta½ te paraheµhana½..
137.
```ehi aggi½ pad²pehi, n±n±kaµµhe sam±naya.
aha½ pacissamatt±na½, pakka½ tva½ bhakkhayissasi'..
138.
```s±dh³'ti so haµµhamano, n±n±kaµµhe sam±nayi.
mahanta½ ak±si citaka½, katv± aªg±ragabbhaka½..
139.
``aggi½ tattha pad²pesi, yath± so khippa½ mah± bhave.
phoµetv± rajagate gatte, ekamanta½ up±visi½..
140.
``yad± mah±kaµµhapuñjo, ±ditto dhamadham±yati {dhumadhum±yati (s²0), dhamam±yati (ka0)}.
taduppatitv± papati½, majjhe j±lasikhantare..
141.
``yath± s²todaka½ n±ma, paviµµha½ yassa kassaci.
sameti darathapari¼±ha½, ass±da½ deti p²ti ca..
142.
``tatheva jalita½ aggi½, paviµµhassa mama½ tad±.
sabba½ sameti daratha½, yath± s²todaka½ viya..
143.
``chavi½ camma½ ma½sa½ nh±ru½, aµµhi½ hadayabandhana½.
kevala½ sakala½ k±ya½, br±hmaºassa ad±saha''nti..
sasapaº¹itacariya½ dasama½.
akittivaggo paµhamo.
akittibr±hmaºo saªkho, kurur±j± dhanañcayo.
mah±sudassano r±j±, mah±govindabr±hmaºo..
nimi candakum±ro ca, sivi vessantaro saso.
ahameva tad± ±si½, yo te d±navare ad±..
ete d±naparikkh±r±, ete d±nassa p±ram².
j²vita½ y±cake datv±, ima½ p±rami p³rayi½..
bhikkh±ya upagata½ disv±, sakatt±na½ pariccaji½.
d±nena me samo natthi, es± me d±nap±ram²ti..
d±nap±raminiddeso niµµhito.
2. hatthin±gavaggo
1. m±tuposakacariy±
1.
``yad± ahosi½ pavane, kuñjaro m±tuposako.
na tad± atthi mahiy±, guºena mama s±diso..
2.
``pavane disv± vanacaro, rañño ma½ paµivedayi.
`tav±nucchavo mah±r±ja, gajo vasati k±nane..
3.
```na tassa parikkh±yattho, napi ±¼akak±suy±.
saha gahite {sama½ gahite (s²0)} soº¹±ya, sayameva idhehi'ti..
4.
``tassa ta½ vacana½ sutv±, r±j±pi tuµµham±naso.
pesesi hatthidamaka½, chek±cariya½ susikkhita½..
5.
``gantv± so hatthidamako, addasa padumassare.
bhisamu¼±la½ {bhisam³la½ (ka0)} uddharanta½, y±panatth±ya m±tuy±..
6.
``viññ±ya me s²laguºa½, lakkhaºa½ upadh±rayi.
`ehi putt±'ti patv±na, mama soº¹±ya aggahi..
7.
``ya½ me tad± p±katika½, sar²r±nugata½ bala½.
ajja n±gasahass±na½, balena samas±disa½..
8.
``yadiha½ tesa½ pakuppeyya½, upet±na½ gahaº±ya ma½.
paµibalo bhave tesa½, y±va rajjampi m±nusa½..
9.
``api c±ha½ s²larakkh±ya, s²lap±ramip³riy±.
na karomi citte aññathatta½, pakkhipanta½ mam±¼ake..
10.
``yadi te ma½ tattha koµµeyyu½, pharas³hi tomarehi ca.
neva tesa½ pakuppeyya½, s²lakhaº¹abhay± mam±''ti..
m±tuposakacariya½ paµhama½.
2. bh³ridattacariy±
11.
``pun±para½ yad± homi, bh³ridatto mahiddhiko.
vir³pakkhena mah±raññ±, devalokamagañchaha½..
12.
``tattha passitv±ha½ deve, ekanta½ sukhasamappite.
ta½ saggagamanatth±ya, s²labbata½ sam±diyi½..
13.
``sar²rakicca½ katv±na, bhutv± y±panamattaka½.
caturo aªge adhiµµh±ya, semi vammikamuddhani..
14.
``chaviy± cammena ma½sena, nah±ruaµµhikehi v±.
yassa etena karaº²ya½, dinna½yeva har±tu so..
15.
``sa½sito akataññun±, ±lamp±yano {±lambaºo (s²0)} mamaggahi.
pe¼±ya pakkhipitv±na, k²¼eti ma½ tahi½ tahi½..
16.
``pe¼±ya pakkhipantepi, sammaddantepi p±ºin±.
±lamp±yane {±lambaºe (s²0)} na kupp±mi, s²lakhaº¹abhay± mama..
17.
``sakaj²vitaparicc±go , tiºato lahuko mama.
s²lav²tikkamo mayha½, pathav²uppatana½ viya..
18.
``nirantara½ j±tisata½, cajeyya½ mama j²vita½.
neva s²la½ pabhindeyya½, catudd²p±na hetupi..
19.
``api c±ha½ s²larakkh±ya, s²lap±ramip³riy±.
na karomi citte aññathatta½, pakkhipantampi pe¼ake''ti..
bh³ridattacariya½ dutiya½.
3. campeyyan±gacariy±
20.
``pun±para½ yad± homi, campeyyako mahiddhiko.
tad±pi dhammiko ±si½, s²labbatasamappito..
21.
``tad±pi ma½ dhammac±ri½, upavuttha½ uposatha½.
ahituº¹iko gahetv±na, r±jadv±ramhi k²¼ati..
22.
``ya½ ya½ so vaººa½ cintayi, n²la½va p²talohita½.
tassa citt±nuvattanto, homi cintitasannibho..
23.
``thala½ kareyyamudaka½, udakampi thala½ kare.
yadiha½ tassa pakuppeyya½, khaºena ch±rika½ kare..
24.
``yadi cittavas² hessa½, parih±yiss±mi s²lato.
s²lena parih²nassa, uttamattho na sijjhati..
25.
``k±ma½ bhijjatuya½ k±yo, idheva vikir²yatu.
neva s²la½ pabhindeyya½, vikirante bhusa½ viy±''ti..
campeyyan±gacariya½ tatiya½.
4. c³¼abodhicariy±
26.
``pun±para½ yad± homi, c³¼abodhi sus²lav±.
bhava½ disv±na bhayato, nekkhamma½ abhinikkhami½..
27.
``y± me dutiyik± ±si, br±hmaº² kanakasannibh±.
s±pi vaµµe anapekkh±, nekkhamma½ abhinikkhami..
28.
``nir±lay± chinnabandh³, anapekkh± kule gaºe.
carant± g±manigama½, b±r±ºasimup±gamu½..
29.
``tattha vas±ma nipak±, asa½saµµh± kule gaºe.
nir±kule appasadde, r±juyy±ne vas±mubho..
30.
``uyy±nadassana½ gantv±, r±j± addasa br±hmaºi½.
upagamma mama½ pucchi, `tuyhes± k± kassa bhariy±'..
31.
``eva½ vutte aha½ tassa, ida½ vacanamabravi½.
`na mayha½ bhariy± es±, sahadhamm± ekas±san²'..
32.
``tiss± {tass± (s²0)} s±rattagadhito, g±h±petv±na ceµake.
nipp²¼ayanto balas±, antepura½ pavesayi..
33.
``odapattakiy± mayha½, sahaj± ekas±san².
±ka¹¹hitv± nayantiy±, kopo me upapajjatha..
34.
``saha kope samuppanne, s²labbatamanussari½.
tattheva kopa½ niggaºhi½, n±d±si½ va¹¹hit³pari..
35.
``yadi na½ br±hmaºi½ koci, koµµeyya tiºhasattiy±.
neva s²la½ pabhindeyya½, bodhiy±yeva k±raº±..
36.
``na mes± br±hmaº² dess±, napi me bala½ na vijjati.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± s²l±nurakkhisa''nti..
c³¼abodhicariya½ catuttha½.
5. mahi½sar±jacariy±
37.
``pun±para½ yad± homi, mahi½so pavanac±rako.
pava¹¹hak±yo balav±, mahanto bh²madassano..
38.
``pabbh±re giridugge {vanadugge (s²0)} ca, rukkham³le dak±saye.
hotettha µh±na½ mahi½s±na½, koci koci tahi½ tahi½..
39.
``vicaranto brah±raññe, µh±na½ addasa bhaddaka½.
ta½ µh±na½ upagantv±na, tiµµh±mi ca say±mi ca..
40.
``athettha kapim±gantv±, p±po anariyo lahu.
khandhe nal±µe bhamuke, mutteti ohanetita½..
41.
``sakimpi divasa½ dutiya½, tatiya½ catutthampi ca.
d³seti ma½ sabbak±la½, tena homi upadduto..
42.
``mama½ upadduta½ disv±, yakkho ma½ idamabravi.
`n±seheta½ chava½ p±pa½, siªgehi ca khurehi ca'..
43.
``eva½ vutte tad± yakkhe, aha½ ta½ idamabravi½.
`ki½ tva½ makkhesi kuºapena, p±pena anariyena ma½..
44.
```yadiha½ tassa pakuppeyya½, tato h²nataro bhave.
s²lañca me pabhijjeyya, viññ³ ca garaheyyu ma½..
45.
```h²¼it± j²vit± v±pi, parisuddhena mata½ vara½.
ky±ha½ j²vitahet³pi, k±h±mi½ paraheµhana½'..
46.
``mamev±ya½ maññam±no, aññepeva½ karissati.
teva tassa vadhissanti, s± me mutti bhavissati..
47.
``h²namajjhimaukkaµµhe, sahanto avam±nita½.
eva½ labhati sappañño, manas± yath± patthita''nti..
mahi½sar±jacariya½ pañcama½.
6. rurur±jacariy±
48.
``pun±para½ yad± homi, sutattakanakasannibho.
migar±j± rurun±ma, paramas²lasam±hito..
49.
``ramme padese ramaº²ye, vivitte amanussake.
tattha v±sa½ upagañchi½, gaªg±k³le manorame..
50.
``atha upari gaªg±ya, dhanikehi parip²¼ito.
puriso gaªg±ya papati, `j²v±mi v± mar±mi v±'..
51.
``rattindiva½ so gaªg±ya, vuyham±no mahodake.
ravanto karuºa½ rava½, majjhe gaªg±ya gacchati..
52.
``tass±ha½ sadda½ sutv±na, karuºa½ paridevato.
gaªg±ya t²re µhatv±na, apucchi½ `kosi tva½ naro'..
53.
``so me puµµho ca by±k±si, attano karaºa½ tad±.
`dhanikehi bh²to tasito, pakkhandoha½ mah±nadi½'..
54.
``tassa katv±na k±ruñña½, cajitv± mama j²vita½.
pavisitv± n²hari½ tassa, andhak±ramhi rattiy±..
55.
``assatthak±lamaññ±ya, tass±ha½ idamabravi½.
`eka½ ta½ vara½ y±c±mi, m± ma½ kassaci p±vada'..
56.
``nagara½ gantv±na ±cikkhi, pucchito dhanahetuko.
r±j±na½ so gahetv±na, upagañchi mamantika½..
57.
``y±vat± karaºa½ sabba½, rañño ±rocita½ may±.
r±j± sutv±na vacana½, usu½ tassa pakappayi.
`idheva gh±tayiss±mi, mittadubbhi½ {mittad³bhi½ (s²0)} an±riya½'..
58.
``tamaha½ anurakkhanto, nimmini½ mama attan±.
`tiµµhateso mah±r±ja, k±mak±ro bhav±mi te'..
59.
``anurakkhi½ mama s²la½, n±rakkhi½ mama j²vita½.
s²lav± hi tad± ±si½, bodhiy±yeva k±raº±''ti..
rurur±jacariya½ chaµµha½.
7. m±taªgacariy±
60.
``pun±para½ yad± homi, jaµilo uggat±pano.
m±taªgo n±ma n±mena, s²lav± susam±hito..
61.
``ahañca br±hmaºo eko, gaªg±k³le vas±mubho.
aha½ vas±mi upari, heµµh± vasati br±hmaºo..
62.
``vicaranto anuk³lamhi, uddha½ me assamaddasa.
tattha ma½ paribh±setv±, abhisapi muddhaph±lana½..
63.
``yadiha½ tassa pakuppeyya½, yadi s²la½ na gopaye.
oloketv±naha½ tassa, kareyya½ ch±rika½ viya..
64.
``ya½ so tad± ma½ abhisapi, kupito duµµham±naso.
tasseva matthake nipati, yogena ta½ pamocayi½..
65.
``anurakkhi½ mama s²la½, n±rakkhi½ mama j²vita½.
s²lav± hi tad± ±si½, bodhiy±yeva k±raº±''ti..
m±taªgacariya½ sattama½.
8. dhammadevaputtacariy±
66.
``pun±para½ yad± homi, mah±pakkho mahiddhiko.
dhammo n±ma mah±yakkho, sabbalok±nukampako..
67.
``dasakusalakammapathe , sam±dapento mah±jana½.
car±mi g±manigama½, samitto saparijjano..
68.
``p±po kadariyo yakkho, d²pento dasa p±pake.
sopettha mahiy± carati, samitto saparijjano..
69.
``dhammav±d² adhammo ca, ubho paccanik± maya½.
dhure dhura½ ghaµµayant±, samimh± paµipathe ubho..
70.
``kalaho vattat² bhesm±, kaly±ºap±pakassa ca.
magg± okkamanatth±ya, mah±yuddho upaµµhito..
71.
``yadiha½ tassa kuppeyya½, yadi bhinde tapoguºa½.
sahaparijana½ tassa, rajabh³ta½ kareyyaha½..
72.
``apic±ha½ s²larakkh±ya, nibb±petv±na m±nasa½.
saha janenokkamitv±, patha½ p±passa d±saha½..
73.
``saha pathato okkante, katv± cittassa nibbuti½.
vivara½ ad±si pathav², p±payakkhassa t±vade''ti..
dhammadevaputtacariya½ aµµhama½.
9. al²nasattucariy±
74.
``pañc±laraµµhe nagaravare, kapil±ya½ {kampil±ya½ (s²0), kappil±ya½ (sy±0)} puruttame.
r±j± jayaddiso n±ma, s²laguºamup±gato..
75.
``tassa rañño aha½ putto, sutadhammo sus²lav±.
al²nasatto guºav±, anurakkhaparijano sad±..
76.
``pit± me migava½ gantv±, poris±da½ up±gami.
so me pitumaggahesi, `bhakkhosi mama m± cali'..
77.
``tassa ta½ vacana½ sutv±, bh²to tasitavedhito.
³rukkhambho ahu tassa, disv±na poris±daka½..
78.
``migava½ gahetv± muñcassu, katv± ±gamana½ puna.
br±hmaºassa dhana½ datv±, pit± ±mantay² mama½..
79.
```rajja½ putta paµipajja, m± pamajji pura½ ida½.
kata½ me poris±dena, mama ±gamana½ puna'..
80.
``m±t±pit³ ca vanditv±, nimminitv±na attan±.
nikkhipitv± dhanu½ khagga½, poris±da½ up±gami½..
81.
``sasatthahatth³pagata½, kad±ci so tasissati.
tena bhijjissati s²la½, paritt±sa½ {parit±sa½ (s²0)} kate mayi..
82.
``s²lakhaº¹abhay± mayha½, tassa dessa½ na by±hari½.
mettacitto hitav±d², ida½ vacanamabravi½..
83.
```ujj±lehi mah±aggi½, papatiss±mi rukkhato.
tva½ pakkak±lamaññ±ya {supakkak±lamaññ±ya (p²0)}, bhakkhaya ma½ pit±maha'..
84.
``iti s²lavata½ hetu, n±rakkhi½ mama j²vita½.
pabb±jesi½ caha½ tassa, sad± p±º±tip±tika''nti..
al²nasattucariya½ navama½.
10. saªkhap±lacariy±
85.
``pun±para½ yad± homi, saªkhap±lo mahiddhiko.
d±µh±vudho ghoraviso, dvijivho urag±dhibh³..
86.
``catuppathe mah±magge, n±n±janasam±kule.
caturo aªge adhiµµh±ya, tattha v±samakappayi½..
87.
``chaviy± cammena ma½sena, nah±ruaµµhikehi v±.
yassa etena karaº²ya½, dinna½yeva har±tu so..
88.
``addasa½su bhojaputt±, khar± ludd± ak±ruº±.
upagañchu½ mama½ tattha, daº¹amuggarap±ºino..
89.
``n±s±ya vinivijjhitv±, naªguµµhe piµµhikaºµake.
k±je ±ropayitv±na, bhojaputt± hari½su ma½..
90.
``sas±garanta½ pathavi½, sak±nana½ sapabbata½.
iccham±no caha½ tattha, n±s±v±tena jh±paye..
91.
``s³lehi vinivijjhante, koµµayantepi sattibhi.
bhojaputte na kupp±mi, es± me s²lap±ram²''ti..
saªkhap±lacariya½ dasama½.
hatthin±gavaggo dutiyo.
tassudd±na½ --
hatthin±go bh³ridatto, campeyyo bodhi mahi½so.
ruru m±taªgo dhammo ca, atrajo ca jayaddiso..
ete nava s²labal±, parikkh±r± padesik±.
j²vita½ parirakkhitv±, s²l±ni anurakkhisa½..
saªkhap±lassa me sato, sabbak±lampi j²vita½.
yassa kassaci niyyatta½, tasm± s± s²lap±ram²ti..
s²lap±raminiddeso niµµhito.
3. yudhañjayavaggo
1. yudhañjayacariy±
1.
``yad±ha½ amitayaso, r±japutto yudhañjayo.
uss±vabindu½ s³riy±tape, patita½ disv±na sa½viji½..
2.
``taññev±dhipati½ katv±, sa½vegamanubr³hayi½.
m±t±pit³ ca vanditv±, pabbajjamanuy±caha½..
3.
``y±canti ma½ pañjalik±, sanegam± saraµµhak±.
`ajjeva putta paµipajja, iddha½ ph²ta½ mah±mahi½'..
4.
``sar±jake sahorodhe, sanegame saraµµhake.
karuºa½ paridevante, anapekkhova pariccaji½..
5.
``kevala½ pathavi½ rajja½, ñ±tiparijana½ yasa½.
cajam±no na cintesi½, bodhiy±yeva k±raº±..
6.
``m±t±pit± na me dess±, napi me dessa½ mah±yasa½.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± rajja½ pariccaji''nti..
yudhañjayacariya½ paµhama½.
2. somanassacariy±
7.
``pun±para½ yad± homi, indapatthe puruttame.
k±mito dayito putto, somanassoti vissuto..
8.
``s²lav± guºasampanno, kaly±ºapaµibh±nav±.
vu¹¹h±pac±y² hir²m±, saªgahesu ca kovido..
9.
``tassa rañño patikaro, ahosi kuhakat±paso.
±r±ma½ m±l±vacchañca, ropayitv±na j²vati..
10.
``tamaha½ disv±na kuhaka½, thusar±si½va ataº¹ula½.
duma½va anto susira½, kadali½va as±raka½..
11.
``natthimassa sata½ dhammo, s±maññ±pagato aya½.
hir²sukkadhammajahito, j²vitavuttik±raº±..
12.
``kupito ahu {ahosi (s²0), ±si (sy±0)} paccanto, aµav²hi parantihi.
ta½ nisedhetu½ gacchanto, anus±si pit± mama½..
13.
```m± pamajji tuva½ t±ta, jaµila½ uggat±pana½.
yadicchaka½ pavattehi, sabbak±madado hi so'..
14.
``tamaha½ gantv±nupaµµh±na½, ida½ vacanamabravi½.
`kacci te gahapati kusala½, ki½ v± te ±har²yatu'..
15.
``tena so kupito ±si, kuhako m±nanissito.
`gh±t±pemi tuva½ ajja, raµµh± pabb±jay±mi v±'..
16.
``nisedhayitv± paccanta½, r±j± kuhakamabravi.
`kacci te bhante khaman²ya½, samm±no te pavattito'..
17.
``tassa ±cikkhat² p±po, kum±ro yath± n±siyo.
tassa ta½ vacana½ sutv±, ±º±pesi mah²pati..
18.
```s²sa½ tattheva chinditv±, katv±na catukhaº¹ika½.
rathiy± rathiya½ dassetha, s± gati jaµilah²¼it±'..
19.
``tattha k±raºik± gantv±, caº¹± ludd± ak±ruº±.
m±tuaªke nisinnassa, ±ka¹¹hitv± nayanti ma½..
20.
``tes±ha½ evamavaca½, bandhata½ g±¼habandhana½.
`rañño dassetha ma½ khippa½, r±jakiriy±ni atthi me'..
21.
``te ma½ rañño dassayi½su, p±passa p±pasevino.
disv±na ta½ saññ±pesi½, mamañca vasam±nayi½..
22.
``so ma½ tattha kham±pesi, mah±rajjamad±si me.
soha½ tama½ d±layitv±, pabbaji½ anag±riya½..
23.
``na me dessa½ mah±rajja½, k±mabhogo na dessiyo.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± rajja½ pariccaji''nti..
somanassacariya½ dutiya½.
3. ayogharacariy±
24.
``pun±para½ yad± homi, k±sir±jassa atrajo.
ayogharamhi sa½va¹¹ho, n±men±si ayogharo..
25.
``dukkhena j²vito laddho, sa½p²¼e patiposito.
ajjeva putta paµipajja, kevala½ vasudha½ ima½..
26.
``saraµµhaka½ sanigama½, sajana½ vanditva khattiya½.
añjali½ paggahetv±na, ida½ vacanamabravi½..
27.
```ye keci mahiy± satt±, h²namukkaµµhamajjhim±.
nir±rakkh± sake gehe, va¹¹hanti sakañ±tibhi..
28.
```ida½ loke uttariya½, sa½p²¼e mama posana½.
ayogharamhi sa½va¹¹ho, appabhe candas³riye..
29.
```p³tikuºapasampuºº±, muccitv± m±tu kucchito.
tato ghoratare dukkhe, puna pakkhittayoghare..
30.
```yadiha½ t±disa½ patv±, dukkha½ paramad±ruºa½.
rajjesu yadi rajj±mi {rañj±mi (s²0)}, p±p±na½ uttamo siya½..
31.
```ukkaºµhitomhi k±yena, rajjenamhi anatthiko.
nibbuti½ pariyesissa½, yattha ma½ maccu na maddiye'..
32.
``ev±ha½ cintayitv±na, viravante mah±jane.
n±gova bandhana½ chetv±, p±visi½ k±nana½ vana½..
33.
``m±t±pit± na me dess±, napi me dessa½ mah±yasa½.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± rajja½ pariccaji''nti..
ayogharacariya½ tatiya½.
4. bhisacariy±
34.
``pun±para½ yad± homi, k±s²na½ puravaruttame.
bhagin² ca bh±taro satta, nibbatt± sotthiye kule..
35.
``etesa½ pubbajo ±si½, hir²sukkamup±gato.
bhava½ disv±na bhayato, nekkhamm±bhirato aha½..
36.
``m±t±pit³hi pahit±, sah±y± ekam±nas±.
k±mehi ma½ nimantenti, `kulava½sa½ dharehi'ti..
37.
``ya½ tesa½ vacana½ vutta½, gih²dhamme sukh±vaha½.
ta½ me ahosi kaµhina½, tatta {santatta (ka0)} ph±lasama½ viya..
38.
``te ma½ tad± ukkhipanta½, pucchi½su patthita½ mama.
`ki½ tva½ patthayase samma, yadi k±me na bhuñjasi'..
39.
``tes±ha½ evamavaca½, atthak±mo hitesina½.
`n±ha½ patthemi gih²bh±va½, nekkhamm±bhirato aha½'..
40.
``te mayha½ vacana½ sutv±, pitum±tu ca s±vayu½.
m±t±pit± evam±hu, `sabbeva pabbaj±ma bho'..
41.
``ubho m±t±pit± mayha½, bhagin² ca satta bh±taro.
amitadhana½ cha¹¹ayitv±, p±visimh± mah±vana''nti..
bhisacariya½ catuttha½.
5. soºapaº¹itacariy±
42.
``pun±para½ yad± homi, nagare brahmava¹¹hane.
tattha kulavare seµµhe, mah±s±le aj±yaha½..
43.
``tad±pi loka½ disv±na, andh²bh³ta½ tamotthaµa½.
citta½ bhavato patikuµati, tuttavegahata½ viya..
44.
``disv±na vividha½ p±pa½, eva½ cintesaha½ tad±.
`kad±ha½ geh± nikkhamma, pavisiss±mi k±nana½'..
45.
``tad±pi ma½ nimantesu½, k±mabhogehi ñ±tayo.
tesampi chandam±cikkhi½, `m± nimantetha tehi ma½'..
46.
``yo me kaniµµhako bh±t±, nando n±m±si paº¹ito.
sopi ma½ anusikkhanto, pabbajja½ samarocayi..
47.
``aha½ soºo ca nando ca, ubho m±t±pit± mama.
tad±pi bhoge cha¹¹etv±, p±visimh± mah±vana''nti..
soºapaº¹itacariya½ pañcama½.
6. temiyacariy±
48.
``pun±para½ yad± homi, k±sir±jassa atrajo.
m³gapakkhoti n±mena, temiyoti vadanti ma½..
49.
``so¼asitthisahass±na½, na vijjati pumo tad± {sad± (s²0)}.
ahoratt±na½ accayena, nibbatto ahamekako..
50.
``kicch± laddha½ piya½ putta½, abhij±ta½ jutindhara½.
setacchatta½ dh±rayitv±na, sayane poseti ma½ pit±..
51.
``nidd±yam±no sayanavare, pabujjhitv±naha½ tad±.
addasa½ paº¹ara½ chatta½, yen±ha½ niraya½ gato..
52.
``saha diµµhassa me chatta½, t±so uppajji bheravo.
vinicchaya½ sam±panno, `kath±ha½ ima½ muñcissa½'..
53.
``pubbas±lohit± mayha½, devat± atthak±min².
s± ma½ disv±na dukkhita½, t²su µh±nesu yojayi..
54.
```m± paº¹iccaya½ vibh±vaya, b±lamato bhava sabbap±ºina½.
sabbo ta½ jano ocin±yatu, eva½ tava attho bhavissati'..
55.
``eva½ vutt±yaha½ tass±, ida½ vacanamabravi½.
`karomi te ta½ vacana½, ya½ tva½ bhaºasi devate.
atthak±m±si me amma, hitak±m±si devate'..
56.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, s±gareva thala½ labhi½.
haµµho sa½viggam±naso, tayo aªge adhiµµhahi½..
57.
``m³go ahosi½ badhiro, pakkho gativivajjito.
ete aªge adhiµµh±ya, vass±ni so¼asa½ vasi½..
58.
``tato me hatthap±de ca, jivha½ sotañca maddiya.
an³nata½ me passitv±, `k±¼akaºº²'ti nindisu½..
59.
``tato j±napad± sabbe, sen±patipurohit±.
sabbe ekaman± hutv±, cha¹¹ana½ anumodisu½..
60.
``soha½ tesa½ mati½ sutv±, haµµho sa½viggam±naso.
yassatth±ya tapociººo, so me attho samijjhatha..
61.
``nh±petv± anulimpitv±, veµhetv± r±javeµhana½.
chattena abhisiñcitv±, k±resu½ pura½ padakkhiºa½..
62.
``satt±ha½ dh±rayitv±na, uggate ravimaº¹ale.
rathena ma½ n²haritv±, s±rath² vanamup±gami..
63.
``ekok±se ratha½ katv±, sajjassa½ hatthamuccito {hatthamuñcito (s²0 sy±0)}.
s±rath² khaºat² k±su½, nikh±tu½ pathaviy± mama½..
64.
``adhiµµhitamadhiµµh±na½, tajjento vividhak±raº±.
na bhindi½ tamadhiµµh±na½, bodhiy±yeva k±raº±..
65.
``m±t±pit± na me dess±, att± me na ca dessiyo.
sabbaññuta½ piya½ mayha½, tasm± vatamadhiµµhahi½..
66.
``ete aªge adhiµµh±ya, vass±ni so¼asa½ vasi½.
adhiµµh±nena me samo natthi, es± me adhiµµh±nap±ram²''ti..
temiyacariya½ chaµµha½.
7. kapir±jacariy±
67.
``yad± aha½ kapi ±si½, nad²k³le dar²saye.
p²¼ito susum±rena, gamana½ na labh±maha½..
68.
``yamhok±se aha½ µhatv±, or± p±ra½ pat±maha½.
tatthacchi sattu vadhako, kumbh²lo luddadassano..
69.
``so ma½ asa½si `eh²'ti, `aha½pem²'ti ta½ vati½.
tassa matthakamakkamma, parak³le patiµµhahi½..
70.
``na tassa alika½ bhaºita½, yath± v±ca½ ak±saha½.
saccena me samo natthi, es± me saccap±ram²''ti..
kapir±jacariya½ sattama½.
8. saccat±pasacariy±
71.
``pun±para½ yad± homi, t±paso saccasavhayo.
saccena loka½ p±lesi½, samagga½ janamak±saha''nti..
saccat±pasacariya½ aµµhama½.
9. vaµµapotakacariy±
72.
``pun±para½ yad± homi, magadhe vaµµapotako.
aj±tapakkho taruºo, ma½sapesi kul±vake..
73.
``mukhatuº¹aken±haritv± {mukhatuº¹en±haritv± (s²0)}, m±t± posayat² mama½.
tass± phassena j²v±mi, natthi me k±yika½ bala½..
74.
``sa½vacchare gimhasamaye, dava¹±ho {vanad±ho (ka0)} padippati.
upagacchati amh±ka½, p±vako kaºhavattan²..
75.
``dhamadham± itieva½, sadd±yanto mah±sikh².
anupubbena jh±pento, aggi mamamup±gami..
76.
``aggivegabhay±t²t±, tasit± m±t±pit± mama.
kul±vake ma½ cha¹¹etv±, att±na½ parimocayu½..
77.
``p±de pakkhe pajah±mi, natthi me k±yika½ bala½.
soha½ agatiko tattha, eva½ cintesaha½ tad±..
78.
```yes±ha½ upadh±veyya½, bh²to tasitavedhito.
te ma½ oh±ya pakkant±, katha½ me ajja k±tave..
79.
```atthi loke s²laguºo, sacca½ soceyyanudday±.
tena saccena k±h±mi, saccakiriyamuttama½..
80.
```±vejjetv± dhammabala½, saritv± pubbake jine.
saccabalamavass±ya, saccakiriyamak±saha½..
81.
```santi pakkh± apatan±, santi p±d± avañcan±.
m±t±pit± ca nikkhant±, j±taveda paµikkama'..
82.
``sahasacce kate mayha½, mah±pajjalito sikh².
vajjesi so¼asakar²s±ni, udaka½ patv± yath± sikh².
saccena me samo natthi, es± me saccap±ram²''ti..
vaµµapotakacariya½ navama½.
10. macchar±jacariy±
83.
``pun±para½ yad± homi, macchar±j± mah±sare.
uºhe s³riyasant±pe, sare udaka kh²yatha..
84.
``tato k±k± ca gijjh± ca, kaªk± {bak± (s²0)} kulalasenak±.
bhakkhayanti div±ratti½, macche upanis²diya..
85.
``eva½ cintesaha½ tattha, saha ñ±t²hi p²¼ito.
`kena nu kho up±yena, ñ±t² dukkh± pamocaye'..
86.
``vicintayitv± dhammattha½, sacca½ addasa passaya½.
sacce µhatv± pamocesi½, ñ±t²na½ ta½ atikkhaya½..
87.
``anussaritv± sata½ dhamma½, paramattha½ vicintaya½.
ak±si saccakiriya½, ya½ loke dhuvasassata½..
88.
```yato sar±mi att±na½, yato pattosmi viññuta½.
n±bhij±n±mi sañcicca, ekap±ºampi hi½sita½..
89.
```etena saccavajjena, pajjunno abhivassatu.
abhitthanaya pajjunna, nidhi½ k±kassa n±saya.
k±ka½ sok±ya randhehi, macche sok± pamocaya'..
90.
``sahakate saccavare, pajjunno abhigajjiya.
thala½ ninnañca p³rento, khaºena abhivassatha..
91.
``evar³pa½ saccavara½, katv± v²riyamuttama½.
vass±pesi½ mah±megha½, saccatejabalassito.
saccena me samo natthi, es± me saccap±ram²''ti..
macchar±jacariya½ dasama½.
11. kaºhad²p±yanacariy±
92.
``pun±para½ yad± homi, kaºhad²p±yano isi.
paropaññ±savass±ni, anabhiratocari½ aha½..
93.
``na koci eta½ j±n±ti, anabhiratimana½ mama.
ahañhi kassaci n±cikkhi½, arati me carati m±nase..
94.
``sabrahmac±r² maº¹abyo, sah±yo me mah±isi.
pubbakammasam±yutto, s³lam±ropana½ labhi..
95.
``tamaha½ upaµµhahitv±na, ±rogyamanup±payi½.
±pucchitv±na ±gañchi½, ya½ mayha½ sakamassama½..
96.
``sah±yo br±hmaºo mayha½, bhariya½ ±d±ya puttaka½.
tayo jan± sam±gantv±, ±gañchu½ p±hun±gata½..
97.
``sammodam±no tehi saha, nisinno sakamassame.
d±rako vaµµamanukkhipa½, ±s²visamakopayi..
98.
``tato so vaµµagata½ magga½, anvesanto kum±rako.
±s²visassa hatthena, uttamaªga½ par±masi..
99.
``tassa ±masane kuddho, sappo visabalassito.
kupito paramakopena, a¹a½si d±raka½ khaºe..
100.
``sahadaµµho ±s²visena {ativisena (p²0 ka0)}, d±rako papati {patati (ka0)} bh³miya½.
ten±ha½ dukkhito ±si½, mama v±hasi ta½ dukkha½..
101.
``ty±ha½ ass±sayitv±na, dukkhite sokasallite.
paµhama½ ak±si½ kiriya½, agga½ sacca½ varuttama½..
102.
```satt±hamev±ha½ pasannacitto, puññatthiko acari½ brahmacariya½.
ath±para½ ya½ carita½ mameda½, vass±ni paññ±sasam±dhik±ni..
103.
```ak±mako v±hi aha½ car±mi, etena saccena suvatthi hotu.
hata½ visa½ j²vatu yaññadatto'..
104.
``saha sacce kate mayha½, visavegena vedhito.
abujjhitv±na vuµµh±si, arogo c±si m±ºavo.
saccena me samo natthi, es± me saccap±ram²''ti..
kaºhad²p±yanacariya½ ek±dasama½.
12. sutasomacariy±
105.
``pun±para½ yad± homi, sutasomo mah²pati.
gahito poris±dena, br±hmaºe saªgara½ sari½..
106.
``khattiy±na½ ekasata½, ±vuºitv± karattale.
etesa½ pamil±petv±, yaññatthe upanay² mama½..
107.
``apucchi ma½ poris±do, `ki½ tva½ icchasi nissaja½.
yath±mati te k±h±mi, yadi me tva½ punehisi'..
108.
``tassa paµissuºitv±na, paºhe ±gamana½ mama.
upagantv± pura½ ramma½, rajja½ niyy±dayi½ tad±..
109.
``anussaritv± sata½ dhamma½, pubbaka½ jinasevita½.
br±hmaºassa dhana½ datv±, poris±da½ up±gami½..
110.
``natthi me sa½sayo tattha, gh±tayissati v± na v±.
saccav±c±nurakkhanto, j²vita½ cajitumup±gami½.
saccena me samo natthi, es± me saccap±ram²''ti..
sutasomacariya½ dv±dasama½.
13. suvaººas±macariy±
111.
``s±mo yad± vane ±si½, sakkena abhinimmito.
pavane s²habyagghe ca, mett±yamupan±mayi½..
112.
``s²habyagghehi d²p²hi, acchehi mahisehi ca.
pasadamigavar±hehi, pariv±retv± vane vasi½..
113.
``na ma½ koci uttasati, napi bh±y±mi kassaci.
mett±balenupatthaddho, ram±mi pavane tad±''ti..
suvaººas±macariya½ terasama½.
14. ekar±jacariy±
114.
``pun±para½ yad± homi, ekar±j±ti vissuto.
parama½ s²la½ adhiµµh±ya, pas±s±mi mah±mahi½..
115.
``dasa kusalakammapathe, vatt±mi anavasesato.
cat³hi saªgahavatth³hi, saªgaºh±mi {saªgah±mi (ka0)} mah±jana½..
116.
``eva½ me appamattassa, idha loke parattha ca.
dabbaseno upagantv±, acchindanto pura½ mama..
117.
``r±j³paj²ve nigame, sabalaµµhe saraµµhake.
sabba½ hatthagata½ katv±, k±suy± nikhaº² mama½..
118.
``amaccamaº¹ala½ rajja½, ph²ta½ antepura½ mama.
acchinditv±na gahita½, piya½ putta½va passaha½.
mett±ya me samo natthi, es± me mett±p±ram²''ti..
ekar±jacariya½ cuddasama½.
15. mah±lomaha½sacariy±
119.
``sus±ne seyya½ kappemi, chavaµµhika½ upanidh±yaha½.
g±maº¹al± {gomaº¹al± (s²0), g±mamaº¹al± (sy±0)} up±gantv±, r³pa½ dassentinappaka½..
120.
``apare gandham±lañca, bhojana½ vividha½ bahu½.
up±yan±n³panenti, haµµh± sa½viggam±nas±..
121.
``ye me dukkha½ upaharanti, ye ca denti sukha½ mama.
sabbesa½ samako homi, day± kopo na vijjati..
122.
``sukhadukkhe tul±bh³to, yasesu ayasesu ca.
sabbattha samako homi, es± me upekkh±p±ram²''ti..
mah±lomaha½sacariya½ pannarasama½.
yudhañjayavaggo tatiyo.
tassudd±na½ --
yudhañjayo somanasso, ayogharabhisena ca.
soºanando m³gapakkho, kapir±j± saccasavhayo..
vaµµako macchar±j± ca, kaºhad²p±yano isi.
sutasomo puna ±si½ {±si (sy±0)}, s±mo ca ekar±jahu.
upekkh±p±ram² ±si, iti vuttha½ {vutta½ (sabbattha) aµµhakath± oloketabb±} mahesin±..
eva½ bahubbidha½ dukkha½, sampatt² ca bahubbidh± {sampatti ca bahuvidh± (s²0), sampatti½ ca bahuvidha½ (ka0)}.
bhav±bhave anubhavitv±, patto sambodhimuttama½..
datv± d±tabbaka½ d±na½, s²la½ p³retv± asesato.
nekkhamme p±rami½ gantv±, patto sambodhimuttama½..
paº¹ite paripucchitv±, v²riya½ katv±na muttama½.
khantiy± p±rami½ gantv±, patto sambodhimuttama½..
katv± da¼hamadhiµµh±na½, saccav±c±nurakkhiya.
mett±ya p±rami½ gantv±, patto sambodhimuttama½..
l±bh±l±bhe yas±yase, samm±nan±vam±nane.
sabbattha samako hutv±, patto sambodhimuttama½..
kosajja½ bhayato disv±, v²riy±rambhañca khemato.
±raddhav²riy± hotha, es± buddh±nus±san²..
viv±da½ bhayato disv±, aviv±dañca khemato.
samagg± sakhil± hotha, es± buddh±nus±san²..
pam±da½ bhayato disv±, appam±dañca khemato.
bh±vethaµµhaªgika½ magga½, es± buddh±nus±san²..
ittha½ suda½ bhagav± attano pubbacariya½ sambh±vayam±no buddh±pad±niya½ n±ma dhammapariy±ya½ abh±sitth±ti.
cariy±piµaka½ niµµhita½.