.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa..

khuddakanik±ye

j±takap±¼i

(dutiyo bh±go)

17. catt±l²sanip±to

521. tesakuºaj±taka½ (1)

1.

``vessantara½ ta½ pucch±mi, sakuºa bhaddamatthu te.

rajja½ k±retuk±mena, ki½ su kicca½ kata½ vara½''..

2.

``cirassa½ vata ma½ t±to, ka½so b±r±ºasiggaho.

pamatto appamatta½ ma½, pit± putta½ acodayi..

3.

``paµhameneva vitatha½, kodha½ h±sa½ niv±raye.

tato kicc±ni k±reyya, ta½ vata½ ±hu khattiya..

4.

``ya½ tva½ t±ta tapokamma½ {tape kamma½ (s²0 sy±0 p²0)}, pubbe katamasa½saya½.

ratto duµµho ca ya½ kayir±, na ta½ kayir± tato puna {puna½ (p²0)}..

5.

``khattiyassa pamattassa, raµµhasmi½ raµµhava¹¹hana.

sabbe bhog± vinassanti, rañño ta½ vuccate agha½..

6.

``sir² t±ta alakkh² ca {sir² ca t±ta lakkh² ca (sy±0 p²0)}, pucchit± etadabravu½.

uµµh±na {uµµh±ne (sy±0)} v²riye pose, ram±ha½ anus³yake..

7.

``us³yake duhadaye, purise kammadussake.

k±lakaºº² mah±r±ja, ramati {ram±ti (ka0)} cakkabhañjan²..

8.

``so tva½ sabbesu suhadayo {so tva½ sabbesa½ suhadayo (sy±0 p²0), so tva½ sabbe suhadayo (ka0)}, sabbesa½ rakkhito bhava.

alakkhi½ nuda mah±r±ja, lakkhy± bhava nivesana½..

9.

``sa lakkh²dhitisampanno, puriso hi mahaggato.

amitt±na½ k±sipati, m³la½ aggañca chindati..

10.

``sakkopi hi bh³tapati, uµµh±ne nappamajjati.

sa kaly±ºe dhiti½ katv±, uµµh±ne kurute mano..

11.

``gandhabb± pitaro dev±, s±j²v± {sañj²v± (p²0)} honti t±dino.

uµµh±hato {uµµhahato (sy±0 p²0)} appamajjato {mappamajjato (ka0)}, anutiµµhanti devat±..

12.

``so appamatto akkuddho {akkuµµho (p²0)}, t±ta kicc±ni k±raya.

v±yamassu ca kiccesu, n±laso vindate sukha½..

13.

``tattheva te vattapad±, es±va {es± ca (p²0)} anus±san².

ala½ mitte sukh±petu½, amitt±na½ dukh±ya {dukkh±ya (p²0)} ca''..

14.

``sakkhisi tva½ {sakkh² tuva½ (s²0 sy±0 p²0)} kuº¹alini, maññasi khattabandhuni {khattiyabandhun² (p²0)}.

rajja½ k±retuk±mena, ki½ su kicca½ kata½ vara½''..

15.

``dveva t±ta padak±ni, yattha {yesu (p²0)} sabba½ patiµµhita½.

aladdhassa ca yo l±bho, laddhassa c±nurakkhaº±..

16.

``amacce t±ta j±n±hi, dh²re atthassa kovide.

anakkh± kitave t±ta, asoº¹e avin±sake..

17.

``yo ca ta½ t±ta rakkheyya, dhana½ yañceva te siy±.

s³tova ratha½ saªgaºhe, so te kicc±ni k±raye..

18.

``susaªgahitantajano, saya½ vitta½ avekkhiya.

nidhiñca iºad±nañca, na kare parapattiy±..

19.

``saya½ ±ya½ vaya½ {±yavaya½ (p²0)} jaññ±, saya½ jaññ± kat±kata½.

niggaºhe niggah±raha½, paggaºhe paggah±raha½..

20.

``saya½ j±napada½ attha½, anus±sa rathesabha.

m± te adhammik± yutt±, dhana½ raµµhañca n±sayu½..

21.

``m± ca vegena kicc±ni, karosi {k±resi (s²0 sy±0 p²0)} k±rayesi v±.

vegas± hi kata½ kamma½, mando pacch±nutappati..

22.

``m± te adhisare muñca, sub±¼hamadhikodhita½ {kopita½ (s²0 sy±0)}.

kodhas± hi bah³ ph²t±, kul± akulata½ gat±..

23.

``m± t±ta issaromh²ti, anatth±ya pat±rayi.

itth²na½ puris±nañca, m± te ±si dukhudrayo..

24.

``apetalomaha½sassa, rañño k±m±nus±rino.

sabbe bhog± vinassanti, rañño ta½ vuccate agha½..

25.

``tattheva te vattapad±, es±va anus±san².

dakkhassud±ni puññakaro, asoº¹o avin±sako.

s²lav±ssu {s²lav±ssa (µ²k±)} mah±r±ja, duss²lo vinip±tiko'' {vinip±tako (p²0)}..

26.

``apucchimha kosiyagotta½ {apucchimh± kosiyagotta½ (sy±0), apucchamh±pi kosika½ (p²0)}, kuº¹alini½ tatheva ca.

tva½ d±ni vadehi jambuka {jambuka tva½ d±ni vadehi (sy±0 p²0)}, bal±na½ balamuttama½''..

27.

``bala½ pañcavidha½ loke, purisasmi½ mahaggate.

tattha b±hubala½ n±ma, carima½ vuccate bala½..

28.

``bhogabalañca d²gh±vu, dutiya½ vuccate bala½.

amaccabalañca d²gh±vu, tatiya½ vuccate bala½..

29.

``abhijaccabala½ ceva, ta½ catuttha½ asa½saya½.

y±ni cet±ni sabb±ni, adhigaºh±ti paº¹ito..

30.

``ta½ bal±na½ bala½ seµµha½, agga½ paññ±ba½ bala½ {vara½ (s²0)}.

paññ±balenupatthaddho, attha½ vindati paº¹ito..

31.

``api ce labhati mando, ph²ta½ dharaºimuttama½.

ak±massa pasayha½ v±, añño ta½ paµipajjati..

32.

``abhij±topi ce hoti, rajja½ laddh±na khattiyo.

duppañño hi k±sipati, sabbenapi na j²vati..

33.

``paññ±va suta½ vinicchin² {paññ± sutavinicchin² (sy±0 p²0)}, paññ± kitti silokava¹¹han² {vaddhan² (p²0)}.

paññ±sahito naro idha, api dukkhe sukh±ni vindati..

34.

``paññañca kho asuss³sa½, na koci adhigacchati.

bahussuta½ an±gamma, dhammaµµha½ avinibbhuja½..

35.

``yo ca dhammavibhaªgaññ³ {yo dhammañca vibh±gaññ³ (p²0)}, k±luµµh±y² matandito.

anuµµhahati k±lena, kammaphala½ tassa ijjhati {kammaphala½ tassijjhati, phala½ tassa samijjhati (ka0)}..

36.

``an±yatana {n±'n±yatana (p²0)} s²lassa, an±yatana {n±'n±yatana (p²0)} sevino.

na nibbindiyak±rissa, sammadattho vipaccati..

37.

``ajjhattañca payuttassa, tath±yatanasevino.

anibbindiyak±rissa, sammadattho vipaccati..

38.

``yogappayogasaªkh±ta½, sambhatass±nurakkhaºa½.

t±ni tva½ t±ta sevassu, m± akamm±ya randhayi.

akammun± hi dummedho, na¼±g±ra½va s²dati''..

39.

``dhamma½ cara mah±r±ja, m±t±pit³su khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

40.

``dhamma½ cara mah±r±ja, puttad±resu khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

41.

``dhamma½ cara mah±r±ja, mitt±maccesu khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

42.

``dhamma½ cara mah±r±ja, v±hanesu balesu ca.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

43.

``dhamma½ cara mah±r±ja, g±mesu nigamesu ca...pe0.....

44.

``dhamma½ cara mah±r±ja, raµµhesu {raµµhe (p²0)} janapadesu ca...pe0.....

45.

``dhamma½ cara mah±r±ja, samaºa {samaºe (sy±0 ka0)} br±hmaºesu ca...pe0.....

46.

``dhamma½ cara mah±r±ja, migapakkh²su khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

47.

``dhamma½ cara mah±r±ja, dhammo ciººo sukh±vaho {dhammo suciººo sukham±vahati (ka0)}.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

48.

``dhamma½ cara mah±r±ja, saind± {indo (p²0), sind± (ka0)} dev± sabrahmak±.

suciººena diva½ patt±, m± dhamma½ r±ja p±mado {pam±do (p²0 ka0)}..

49.

``tattheva te {vete (p²0)} vattapad±, es±va {es± ca (p²0)} anus±san².

sappaññasev² kaly±º², samatta½ s±ma {s±ma½ (ka0)} ta½ vid³''ti..

tesakuºaj±taka½ paµhama½.

522. sarabhaªgaj±taka½ (2)

50.

``alaªkat± kuº¹alino suvatth±, ve¼uriyamutt±tharukhaggabandh± {baddh± (p²0)}.

rathesabh± tiµµhatha ke nu tumhe, katha½ vo j±nanti manussaloke''..

51.

``ahamaµµhako bh²maratho pan±ya½, k±liªgar±j± pana uggatoya½ {uggato aya½ (p²0), uggat±ya½ (ka0)}.

susaññat±na½ is²na½ {susaññat±nisina½ (p²0)} dassan±ya, idh±gat± pucchit±yemha pañhe''..

52.

``veh±yasa½ tiµµhasi {tiµµhati (p²0)} antalikkhe, pathaddhuno pannaraseva cando.

pucch±mi ta½ yakkha mah±nubh±va, katha½ ta½ j±nanti manussaloke''..

53.

``yam±hu devesu sujampat²ti, maghav±ti ta½ ±hu manussaloke.

sa devar±j± idamajja patto, susaññat±na½ is²na½ dassan±ya''..

54.

``d³re sut± no isayo sam±gat±, mahiddhik± iddhiguº³papann±.

vand±mi te ayire pasannacitto, ye j²valokettha manussaseµµh±''..

55.

gandho is²na½ ciradikkhit±na½ {dakkhit±na½ (sy±0 p²0)}, k±y± cuto gacchati m±lutena.

ito paµikkamma sahassanetta, gandho is²na½ asuci devar±ja''..

56.

``gandho is²na½ ciradikkhit±na½, k±y± cuto gacchatu m±lutena.

vicitrapuppha½ surabhi½va m±la½, gandhañca eta½ p±µikaªkh±ma bhante.

na hettha dev± paµikk³lasaññino''..

57.

``purindado bh³tapat² yasass², dev±namindo sakko {ida½ pada½ natthi (s²0 sy±0 p²0 potthakesu)} maghav± sujampati.

sa devar±j± asuragaºappamaddano, ok±sam±kaªkhati pañha pucchitu½..

58.

``ko nevimesa½ idha paº¹it±na½, pañhe puµµho nipuºe by±karissati.

tiººañca rañña½ manuj±dhip±na½, dev±namindassa ca v±savassa''..

59.

``aya½ isi {is² (s²0 p²0)} sarabhaªgo tapass² {yasass² (s²0)}, yato j±to virato methunasm±.

±ceraputto {±cariyaputto (p²0 ka0)} suvin²tar³po, so nesa½ pañh±ni viy±karissati''..

60.

``koº¹añña pañh±ni viy±karohi, y±canti ta½ isayo s±dhur³p±.

koº¹añña eso manujesu dhammo, ya½ vuddha {vaddha (p²0), buddha (ka0)} m±gacchati esa bh±ro''..

61.

``kat±vak±s± pucchantu bhonto, ya½ kiñci pañha½ manas±bhipatthita½.

ahañhi ta½ ta½ vo viy±karissa½, ñatv± saya½ lokamima½ parañca''..

62.

``tato ca maghav± sakko, atthadass² purindado.

apucchi paµhama½ pañha½, yañc±si abhipatthita½''..

63.

``ki½ s³ vadhitv± na kad±ci socati, kissappah±na½ isayo vaººayanti.

kass²dha vutta½ pharusa½ khametha, akkh±hi me koº¹añña etamattha½''..

64.

``kodha½ vadhitv± na kad±ci socati, makkhappah±na½ isayo vaººayanti.

sabbesa½ vutta½ pharusa½ khametha, eta½ khanti½ uttamam±hu santo''..

65.

``sakk± ubhinna½ {hi dvinna½ (p²0)} vacana½ titikkhitu½, sadisassa v± seµµhatarassa {seµµhanarassa (p²0)} v±pi.

katha½ nu h²nassa vaco khametha, akkh±hi me koº¹añña etamattha½''..

66.

``bhay± hi seµµhassa vaco khametha, s±rambhahet³ pana s±disassa.

yo c²dha h²nassa vaco khametha, eta½ khanti½ uttamam±hu santo''..

67.

``katha½ vijaññ± catupatthar³pa½ {catumaµµhar³pa½ (sy±0 p²0)}, seµµha½ sarikkha½ athav±pi h²na½.

vir³par³pena caranti santo, tasm± hi sabbesa½ vaco khametha''..

68.

``na hetamattha½ mahat²pi sen±, sar±jik± yujjham±n± labhetha.

ya½ khantim± sappuriso labhetha, khant² balass³pasamanti ver±''..

69.

``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi.

yath± ahu½ {ah³ (s²0 sy±0 p²0)} daº¹ak² n±¼ikero {n±¼ik²ro (s²0 sy±0 p²0)}, athajjuno kal±bu c±pi r±j±.

tesa½ gati½ br³hi sup±pakammina½, katth³papann± isina½ viheµhak±''..

70.

``kisañhi {kisa½pi (p²0)} vaccha½ avakiriya daº¹ak², ucchinnam³lo sajano saraµµho.

kukku¼an±me nirayamhi paccati, tassa phuliªg±ni patanti k±ye..

71.

``yo saññate pabbajite aheµhayi {avañcasi (p²0)}, dhamma½ bhaºante samaºe ad³sake.

ta½ n±¼ikera½ sunakh± parattha, saªgamma kh±danti viphandam±na½..

72.

``athajjuno niraye sattis³le, ava½siro patito uddha½p±do {uddhap±do (sy±0), addhap±do (p²0)}.

aªg²rasa½ gotama½ heµhayitv±, khanti½ tapassi½ cirabrahmac±ri½..

73.

``yo khaº¹aso pabbajita½ achedayi, khanti½ vadanta½ samaºa½ ad³saka½.

kal±buv²ci½ upapajja paccati, mah±pat±pa½ {mah±bhit±pa½ (p²0)} kaµuka½ bhay±naka½..

74.

``et±ni sutv± niray±ni paº¹ito, aññ±ni p±piµµhatar±ni cettha.

dhamma½ care samaºabr±hmaºesu, evaªkaro saggamupeti µh±na½''..

75.

``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi.

katha½vidha½ s²lavanta½ vadanti, katha½vidha½ paññavanta½ vadanti.

katha½vidha½ sappurisa½ vadanti, katha½vidha½ no siri no jah±ti''..

76.

``k±yena v±c±ya ca yo'dha {yo ca (p²0)} saññato, manas± ca kiñci na karoti p±pa½.

na attahet³ alika½ bhaºeti {bhaº±ti (s²0 sy±0 p²0)}, tath±vidha½ s²lavanta½ vadanti..

77.

``gambh²rapañha½ manas±bhicintaya½ {manas± vicintaya½ (s²0)}, n±cc±hita½ kamma karoti ludda½.

k±l±gata½ {k±l±bhata½ (p²0)} atthapada½ na riñcati, tath±vidha½ paññavanta½ vadanti..

78.

``yo ve kataññ³ katavedi dh²ro, kaly±ºamitto da¼habhatti ca hoti.

dukhitassa sakkacca karoti kicca½, tath±vidha½ sappurisa½ vadanti..

79.

``etehi sabbehi guºehupeto, saddho mud³ sa½vibh±g² vadaññ³.

saªg±haka½ sakhila½ saºhav±ca½, tath±vidha½ no siri no jah±ti''..

80.

``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi.

s²la½ siriñc±pi satañca dhamma½, paññañca ka½ seµµhatara½ vadanti''..

81.

``paññ± hi seµµh± kusal± vadanti, nakkhattar±j±riva t±rak±na½.

s²la½ s²r² c±pi satañca dhammo {dhamm± (p²0)}, anv±yik± paññavato bhavanti''..

82.

``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi.

katha½karo kintikaro kim±cara½, ki½ sevam±no labhat²dha pañña½.

paññ±ya d±nippaµipa½ {d±ni paµipada½ (s²0 sy±0 p²0)} vadehi, katha½karo paññav± hoti macco''..

83.

``sevetha vuddhe nipuºe bahussute, ugg±hako ca paripucchako siy±.

suºeyya sakkacca subh±sit±ni, eva½karo paññav± hoti macco..

84.

`` paññav± k±maguºe avekkhati, aniccato dukkhato rogato ca.

eva½ vipass² pajah±ti chanda½, dukkhesu k±mesu mahabbhayesu..

85.

``sa v²tar±go pavineyya dosa½, metta½ {metta (sy±0 ka0)} citta½ bh±vaye {bh±veyya (s²0 sy±0 ka0)} appam±ºa½.

sabbesu bh³tesu nidh±ya daº¹a½, anindito brahmamupeti µh±na½''..

86.

``mahatthiya½ {mahiddhiya½ (s²0 sy±0 p²0)} ±gamana½ ahosi, tavamaµµhak± {maµµhaka (s²0 sy±0 ka0)} bh²marathassa c±pi.

k±liªgar±jassa ca uggatassa, sabbesa vo k±mar±go pah²no''..

87.

``evameta½ paracittavedi, sabbesa no k±mar±go pah²no.

karohi ok±samanuggah±ya, yath± gati½ te abhisambhavema''..

88.

``karomi ok±samanuggah±ya, tath± hi vo k±mar±go pah²no.

phar±tha k±ya½ vipul±ya p²tiy±, yath± gati½ me abhisambhavetha''..

89.

``sabba½ kariss±ma tav±nus±sani½, ya½ ya½ tuva½ vakkhasi bh³ripañña.

phar±ma k±ya½ vipul±ya p²tiy±, yath± gati½ te abhisambhavema''..

90.

``kat±ya {kat±ya½ (s²0 p²0)} vacchassa kisassa p³j±, gacchantu bhonto isayo s±dhur³p±.

jh±ne rat± hotha sad± sam±hit±, es± rat² pabbajitassa seµµh±''..

91.

``sutv±na g±th± paramatthasa½hit±, subh±sit± isin± paº¹itena.

te vedaj±t± anumodam±n±, pakk±mu {pakkamu (ka0)} dev± devapura½ yasassino..

92.

``g±th± im± atthavat² subyañjan±, subh±sit± isin± paº¹itena.

yo kocim± aµµhikatv± {aµµhi½ katv± (ka0)} suºeyya, labhetha pubb±pariya½ visesa½.

laddh±na pubb±pariya½ visesa½, adassana½ maccur±jassa gacche''..

93.

``s±lissaro s±riputto, meº¹issaro ca kassapo.

pabbato anuruddho ca, kacc±yano ca devalo {devilo (sy±0 ka0)}..

94.

``anusisso ca ±nando, kisavaccho ca kolito.

n±rado ud±y² thero {n±rado puººo mant±n²putto (s²0)}, paris± buddhaparis±.

sarabhaªgo lokan±tho, eva½ dh±retha j±taka''nti..

sarabhaªgaj±taka½ dutiya½.

523. alambus±j±taka½ (3)

95.

``atha bravi brah± indo, vatrabh³ jayata½ pit±.

devakañña½ par±bhetv±, sudhamm±ya½ alambusa½..

96.

``misse dev± ta½ y±canti, t±vati½s± saindak±.

isippalobhane {isipalobhike (s²0 sy±0), isi½ palobhike (p²0)} gaccha, isisiªga½ alambuse..

97.

``pur±ya½ amhe acceti {n±cceti (sy±0 ka0)}, vattav± {vatav± (s²0 sy±0 p²0)} brahmacariyav±.

nibb±n±bhirato vuddho {vaddho (p²0), buddho (sy±0 ka0)}, tassa magg±ni ±vara''..

98.

``devar±ja kimeva tva½, mameva tuva½ sikkhasi.

isippalobhane {isipalobhike (s²0 sy±0), isi½ palobhike (p²0)} gaccha, santi aññ±pi acchar±..

99.

``m±disiyo pavar± ceva, asoke nandane vane.

t±sampi hotu pariy±yo, t±pi yantu palobhan±'' {palobhik± (sy±0 p²0)}..

100.

``addh± hi sacca½ bhaºasi, santi aññ±pi acchar±.

t±disiyo pavar± ceva, asoke nandane vane..

101.

``na t± eva½ paj±nanti, p±ricariya½ puma½ gat±.

y±disa½ tva½ paj±n±si, n±ri sabbaªgasobhane..

102.

``tvameva gaccha kaly±ºi, itth²na½ pavar± casi.

taveva vaººar³pena, savasam±nayissasi'' {vasam±n±payissasi (sy±0), vasam±n±mayissasi (p²0), ta½ vasam±nayissasi (ka0)}..

103.

``na v±ha½ na gamiss±mi, devar±jena pesit±.

vibhemi ceta½ ±s±du½, uggatejo hi br±hmaºo..

104.

``aneke niraya½ patt±, isim±s±diy± jan±.

±pann± mohasa½s±ra½, tasm± lom±ni ha½saye''..

105.

``ida½ vatv±na pakk±mi, acchar± k±mavaººin².

miss± missitu {missetu (s²0 sy±0 p²0)} micchant², isisiªga½ alambus±..

106.

``s± ca ta½ vanamogayha, isisiªgena rakkhita½.

bimbaj±lakasañchanna½ , samant± a¹¹hayojana½..

107.

``p±tova p±tar±samhi, udaºhasamaya½ {udayasamaya½ (sy±0), udantasamaya½ (ka0)} pati.

aggiµµha½ parimajjanta½, isisiªga½ up±gami''..

108.

``k± nu vijjuriv±bh±si, osadh² viya t±rak±.

vicittahatth±bharaº± {vicittavatth±bharaº± (s²0)}, ±muttamaºikuº¹al± {±mukkamaºikuº¹al± (?)}..

109.

``±diccavaººasaªk±s±, hemacandanagandhin².

saññat³r³ mah±m±y±, kum±r² c±rudassan±..

110.

``vilagg± {vil±k± (s²0 sy±0 p²0)} muduk± suddh±, p±d± te suppatiµµhit±.

gaman± k±man²y± {kaman± kaman²y± (s²0 p²0)} te, harantiyeva me mano..

111.

``anupubb±va te ³r³, n±gan±sasam³pam±.

vimaµµh± tuyha½ sussoº², akkhassa phalaka½ yath±..

112.

``uppalasseva kiñjakkh±, n±bhi te s±dhu saºµhit±.

p³r± kaºhañjanasseva, d³rato paµidissati..

113.

``duvidh± j±t± uraj±, avaºµ± s±dhu paccud±.

payodhar± apatit± {appat²t± (s²0 sy±0 p²0)}, a¹¹hal±busam± than±..

114.

``d²gh± kambutal±bh±s±, g²v± eºeyyak± yath±.

paº¹ar±varaº± vaggu, catutthamanasannibh±..

115.

``uddhagg± ca adhagg± ca, dumaggaparimajjit±.

duvij± nelasambh³t±, dant± tava sudassan±..

116.

``apaº¹ar± lohitant±, jiñj³ka {jiñjuka (s²0 sy±0 p²0)} phalasannibh±.

±yat± ca vis±l± ca, nett± tava sudassan±..

117.

``n±tid²gh± susammaµµh±, kanakaby± {kanakagg± (p²0)} samocit±.

uttamaªgaruh± tuyha½, kes± candanagandhik±..

118.

``y±vat± kasigorakkh±, v±ºij±na½ {vaºij±na½ (p²0)} ca y± gati.

is²nañca parakkanta½, saññat±na½ tapassina½..

119.

``na te samasama½ passe, asmi½ pathavi {puthuvi (p²0)} maº¹ale.

ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½''..

120.

``na pañhak±lo bhaddante, kassapeva½ gate sati.

ehi samma ramiss±ma, ubho asm±kamassame.

ehi ta½ upag³hissa½ {upaguyhissa½ (sy±0)}, rat²na½ kusalo bhava''..

121.

``ida½ vatv±na pakk±mi, acchar± k±mavaººin².

miss± missitumicchant², isisiªga½ alambus±''..

122.

``so ca vegena nikkhamma, chetv± dandhaparakkama½ {dandhapadakkama½ (ka0)}.

tamuttam±su veº²su, ajjhappatto {ajjh±patto (p²0)} par±masi.

123.

``tamud±vatta kaly±º², palissaji susobhan± {susobhaº² (sy±0 ka0)}.

cavitamhi {cavi tamh± (sy±0 ka0)} brahmacariy±, yath± ta½ atha tosit±..

124.

``manas± agam± inda½, vasanta½ nandane vane.

tass± saªkappamaññ±ya, maghav± devakuñjaro..

125.

``pallaªka½ pahiº² khippa½, sovaººa½ sopav±hana½.

sauttaracchadapaññ±sa½, sahassapaµiyatthata½ {paµikatthata½ (s²0)}..

126.

``tamena½ tattha dh±resi, ure katv±na sobhan±.

yath± ekamuhutta½va, t²ºi vass±ni dh±rayi..

127.

``vimado t²hi vassehi, pabujjhitv±na br±hmaºo.

addas±si harita {har² (p²0)} rukkhe, samant± aggiy±yana½..

128.

``navapattavana½ phulla½, kokilaggaºaghosita½.

samant± paviloketv±, ruda½ ass³ni vattayi..

129.

``na juhe na jape {jappe (ka0)} mante, aggihutta½ pah±pita½.

ko nu me p±ricariy±ya, pubbe citta½ palobhayi..

130.

``araññe me viharato, yo me tej± ha sambhuta½ {sambhata½ (p²0)}.

n±n±ratnaparip³ra½, n±va½va gaºhi aººave''..

131.

``aha½ te p±ricariy±ya, devar±jena pesit±.

avadhi½ {avadh² (sy±0 p²0 ka0)} citta½ cittena, pam±do {pam±d± (sy±0 p²0)} tva½ na bujjhasi''..

132.

``im±ni kira ma½ t±to, kassapo anus±sati.

kamal±sadisitthiyo {sarisitthiyo (sy±0 p²0)}, t±yo bujjhesi m±ºava..

133.

``ure gaº¹±yo bujjhesi, t±yo bujjhesi m±ºava.

icc±nus±si ma½ t±to, yath± ma½ anukampako..

134.

``tass±ha½ vacana½ n±ka½, pitu vuddhassa s±sana½.

araññe nimmanussamhi, svajja jh±y±mi {sv±jjajjh±y±mi (s²0 p²0)} ekako..

135.

``soha½ tath± kariss±mi, dhiratthu j²vitena me.

puna v± t±diso hessa½, maraºa½ me bhavissati''..

136.

``tassa teja½ {tejañca (s²0 p²0)} v²riyañca, dhiti½ {dhitiñca (p²0)} ñatv± avaµµhita½ {suva¹¹hita½ (s²0)}.

siras± aggah² p±de, isisiªga½ alambus±..

137.

``m± me kujjha {kujjhi (p²0)} mah±v²ra, m± me kujjha {kujjhi (p²0)} mah±ise.

mah± attho may± ciººo, tidas±na½ yasassina½.

tay± sa½kampita½ ±si, sabba½ devapura½ tad±''..

138.

``t±vati½s± ca ye dev±, tidas±nañca v±savo.

tvañca bhadde sukh² hohi, gaccha kaññe yath±sukha½''..

139.

``tassa p±de gahetv±na, katv± ca na½ padakkhiºa½.

añjali½ paggahetv±na, tamh± µh±n± apakkami..

140.

``yo ca tass±si pallaªko, sovaººo sopav±hano.

sauttaracchadapaññ±so, sahassapaµiyatthato.

tameva pallaªkam±ruyha, ag± dev±na santike..

141.

``tamokkamiva ±yanti½, jalanti½ vijjuta½ yath±.

pat²to sumano vitto, devindo adad± vara½''..

142.

``varañce me ado sakka, sabbabh³t±namissara.

nisippalobhik± {na isipalobhik± (sy±0), na isipalobhiya½ (p²0)} gacche, eta½ sakka vara½ vare''ti..

alambus±j±taka½ tatiya½.

524. saªkhap±laj±taka½ (4)

143.

``ariy±vak±sosi pasannanetto, maññe bhava½ pabbajito kulamh±.

katha½ nu vitt±ni pah±ya bhoge, pabbaji nikkhamma ghar± sapañña'' {sapañño (sy±0), sapaññ± (p²0)}..

144.

``saya½ vim±na½ naradeva disv±, mah±nubh±vassa mahoragassa.

disv±na puññ±na mah±vip±ka½, saddh±yaha½ pabbajitomhi r±ja''..

145.

``na k±mak±m± na bhay± na dos±, v±ca½ mus± pabbajit± bhaºanti.

akkh±hi me pucchito etamattha½, sutv±na me j±yihitippas±do''..

146.

``v±ºijja {vaºijja (p²0)} raµµh±dhipa gaccham±no, pathe addas±simhi bhojaputte {mil±caputte (s²0 p²0)}.

pavaddhak±ya½ uraga½ mahanta½, ±d±ya gacchante pamodam±ne''..

147.

``soha½ sam±gamma janinda tehi, pahaµµhalomo avacamhi bh²to.

kuhi½ aya½ n²yati {niyyati (ka0)} bh²mak±yo, n±gena ki½ k±hatha bhojaputt±..

148.

``n±go aya½ n²yati bhojanatth± {bhojanattha½ (s²0 sy±0 p²0)}, pavaddhak±yo urago mahanto.

s±duñca th³lañca muduñca ma½sa½, na tva½ rasaññ±si videhaputta..

149.

``ito maya½ gantv± saka½ niketa½ {niketana½ (p²0)}, ±d±ya satth±ni vikopayitv±.

ma½s±ni bhokkh±ma {bhakkh±ma (sy±0)} pamodam±n±, mayañhi ve sattavo pannag±na½..

150.

``sace aya½ n²yati bhojanatth±, pavaddhak±yo urago mahanto.

dad±mi vo balibadd±ni {balivadd±ni (p²0)} so¼asa, n±ga½ ima½ muñcatha bandhanasm±..

151.

``addh± hi no bhakkho aya½ man±po, bah³ ca no urag± bhuttapubb± {bahu½ ca no urago bhuttapubbo (ka0)}.

karoma te ta½ vacana½ a¼±ra {±¼±ra (ka0) evamuparipi}, mittañca no hohi videhaputta..

152.

``tadassu te bandhan± mocayi½su, ya½ natthuto paµimokkassa p±se.

mutto ca so bandhan± n±gar±j±, pakk±mi p±c²namukho muhutta½..

153.

``gantv±na p±c²namukho muhutta½, puººehi nettehi palokay² ma½.

tad±ssaha½ piµµhito anvagacchi½, dasaªguli½ añjali½ paggahetv±..

154.

``gaccheva kho tva½ taram±nar³po, m± ta½ amitt± punaraggahesu½.

dukkho hi luddehi pun± sam±gamo, adassana½ bhojaputt±na gaccha..

155.

``agam±si so rahada½ vippasanna½, n²lobh±sa½ ramaº²ya½ sutittha½.

samotata½ {samonata½ (sy±0 ka0)} jambuhi vetas±hi, p±vekkhi nittiººabhayo pat²to..

156.

``so ta½ pavissa na cirassa n±go, dibbena me p±turahu½ janinda.

upaµµhah² ma½ pitara½va putto, hadayaªgama½ kaººasukha½ bhaºanto..

157.

``tva½ mesi m±t± ca pit± {pit± ca (p²0)} a¼±ra, abbhantaro p±ºadado sah±yo.

sakañca iddhi½ paµil±bhakosmi {paµil±bhitosmi (p²0)}, a¼±ra passa me nivesan±ni.

pah³tabhakkha½ bahuannap±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa''..

158.

``ta½ bh³mibh±gehi upetar³pa½, asakkhar± ceva mud³ subh± ca.

n²cattiº± {n²c± tiº± (sy±0 p²0)} apparaj± ca bh³mi, p±s±dik± yattha jahanti soka½..

159.

``an±vakul± ve¼uriy³pan²l±, catuddisa½ ambavana½ suramma½.

pakk± ca pes² ca phal± suphull±, niccotuk± dh±rayant² phal±ni..

160.

``tesa½ van±na½ naradeva majjhe, nivesana½ bhassarasannik±sa½.

rajatagga¼a½ sovaººamaya½ u¼±ra½, obh±sat² vijjurivantalikkhe..

161.

``maº²may± soººamay± {sovaººamay± (s²0 sy±0 p²0)} u¼±r±, anekacitt± satata½ sunimmit±.

parip³r± kaññ±hi alaªkat±bhi, suvaººak±y³radhar±hi r±ja..

162.

``so saªkhap±lo taram±nar³po, p±s±dam±ruyha anomavaººo.

sahassathambha½ atul±nubh±va½, yatthassa bhariy± mahes² ahosi..

163.

``ek± ca n±r² taram±nar³p±, ±d±ya ve¼uriyamaya½ mahaggha½.

subha½ maºi½ j±timant³papanna½, acodit± ±sanamabbhih±si..

164.

``tato ma½ urago hatthe gahetv±, nis²day² p±mukha±sanasmi½.

idam±sana½ atra bhava½ nis²datu, bhavañhi me aññataro gar³na½..

165.

``aññ± ca n±r² taram±nar³p±, ±d±ya v±ri½ upasaªkamitv±.

p±d±ni pakkh±lay² me janinda, bhariy±va {bhariy± ca (p²0)} bhatt³ patino piyassa..

166.

``apar± ca n±r² taram±nar³p±, paggayha sovaººamay±ya {sovaººamay± (p²0)} p±tiy±.

anekas³pa½ vividha½ viyañjana½, upan±may² bhatta manuññar³pa½..

167.

``turiyehi {t³riyehi (ka0)} ma½ bh±rata bhuttavanta½, upaµµhahu½ bhattu mano viditv±.

tatuttari½ {taduttari½ (ka0)} ma½ nipat² mahanta½, dibbehi k±mehi anappakehi..

168.

``bhariy± mamet± tisat± a¼±ra, sabbattamajjh± padumuttar±bh±.

a¼±ra et±ssu te k±mak±r±, dad±mi te t± paric±rayassu..

169.

``sa½vacchara½ dibbaras±nubhutv±, tad±ssuha½ {tadassaha½ (p²0)} uttarimajjhabh±si½ {uttari paccabh±si½ (s²0 sy±0), uttari½ paccabh±si½ (p²0)}.

n±gassida½ kinti kathañca laddha½, kathajjhagam±si vim±naseµµha½''..

170.

``adhicca laddha½ pariº±maja½ te, saya½kata½ ud±hu devehi dinna½.

pucch±mi ta½ {te (p²0)} n±gar±jetamattha½, kathajjhagam±si vim±naseµµha½''..

171.

``n±dhicca laddha½ na pariº±maja½ me, na saya½kata½ n±pi devehi dinna½.

sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na½''..

172.

``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko.

akkh±hi me n±gar±jetamattha½, katha½ nu te laddhamida½ vim±na½''..

173.

``r±j± ahosi½ magadh±namissaro, duyyodhano n±ma mah±nubh±vo.

so ittara½ j²vita½ sa½viditv±, asassata½ vipariº±madhamma½..

174.

``annañca p±nañca pasannacitto, sakkacca d±na½ vipula½ ad±si½ {ad±si (p²0)}.

op±nabh³ta½ me ghara½ tad±si, santappit± samaºabr±hmaº± ca..

175.

{aya½ g±th± p²0 potthake natthi} ``m±lañca gandhañca vilepanañca, pad²piya½ {pad²paya½ (sy±0 ka0)} y±namupassayañca.

acch±dana½ seyyamathannap±na½, sakkacca d±n±ni adamha tattha {aya½ g±th± p²0 potthake natthi}..

176.

``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko.

teneva me laddhamida½ vim±na½, pah³tabhakkha½ bahuannap±na½''.

``naccehi g²tehi cupetar³pa½, ciraµµhitika½ na ca sassat±ya½..

177.

``app±nubh±v± ta½ mah±nubh±va½, tejassina½ hanti atejavanto.

kimeva d±µh±vudha ki½ paµicca, hatthatta {hatthattha (s²0 sy±0 p²0)} m±gacchi vanibbak±na½ {vaºibbak±na½ (s²0)}..

178.

``bhaya½ nu te anvagata½ mahanta½, tejo nu te n±nvaga½ dantam³la½.

kimeva d±µh±vudha ki½ paµicca, kilesam±pajji vanibbak±na½''..

179.

``na me bhaya½ anvagata½ mahanta½, tejo na sakk± mama tehi hantu½ {tebhihantu½ (sy±0 ka0)}.

satañca dhamm±ni sukittit±ni, samuddavel±va duraccay±ni..

180.

``c±tuddasi½ pañcadasi½ a¼±ra, uposatha½ niccamup±vas±mi.

ath±gamu½ so¼asa bhojaputt±, rajju½ gahetv±na da¼hañca p±sa½..

181.

``bhetv±na n±sa½ atikassa {antakassa (ka0)} rajju½, nayi½su ma½ samparigayha ludd±.

et±disa½ dukkhamaha½ titikkha½ {titikkhi½ (p²0)}, uposatha½ appaµikopayanto''..

182.

``ek±yane ta½ pathe addasa½su, balena vaººena cupetar³pa½.

siriy± paññ±ya ca bh±vitosi, ki½ patthaya½ {kimatthiya½ (s²0 sy±0 p²0)} n±ga tapo karosi..

183.

``na puttahet³ na dhanassa hetu, na ±yuno c±pi a¼±ra hetu.

manussayoni½ abhipatthay±no, tasm± parakkamma tapo karomi''..

184.

``tva½ lohitakkho vihatantara½so, alaªkato kappitakesamassu.

surosito lohitacandanena, gandhabbar±j±va dis± pabh±sasi {pabh±si (ka0)}..

185.

``deviddhipattosi mah±nubh±vo, sabbehi k±mehi samaªgibh³to.

pucch±mi ta½ n±gar±jetamattha½, seyyo ito kena manussaloko''..

186.

``a¼±ra n±ññatra manussalok±, suddh² va sa½vijjati sa½yamo v±.

ahañca laddh±na manussayoni½, k±h±mi j±timaraºassa anta½''..

187.

``sa½vaccharo me vasato {vusito (p²0)} tavantike, annena p±nena upaµµhitosmi.

±mantayitv±na palemi n±ga, cirappavuµµhosmi {cirappavuttho asmi (p²0)} aha½ janinda''..

188.

``putt± ca d±r± anuj²vino ca {ca'nuj²vino (sy±0 p²0)}, nicc±nusiµµh± upatiµµhate ta½.

kaccinnu ta½ n±bhisapittha {n±bhisa½sittha (sy±0 p²0)} koci, piyañhi me dassana½ tuyha½ {tuyha (p²0)} a¼±ra''..

189.

``yath±pi m±t³ ca pit³ ag±re, putto piyo paµivihito vaseyya {seyyo (p²0)}.

tatopi mayha½ idhameva seyyo, cittañhi te n±ga may² pasanna½''..

190.

``maº² mama½ vijjati lohitaªko {lohitaªgo (ka0)}, dhan±haro maºiratana½ u¼±ra½.

±d±ya tva½ {ta½ (p²0)} gaccha saka½ niketa½, laddh± dhana½ ta½ maºimossajassu''..

191.

``diµµh± may± m±nusak±pi k±m±, asassat± vipariº±madhamm±.

±d²nava½ k±maguºesu disv±, saddh±yaha½ pabbajitomhi r±ja..

192.

``dumapphal±n²va patanti m±ºav±, dahar± ca vuddh± ca sar²rabhed±.

etampi disv± pabbajitomhi r±ja, apaººaka½ s±maññameva seyyo''..

193.

``addh± have sevitabb± sapaññ±, bahussut± ye bahuµh±nacintino.

n±gañca sutv±na tavañca¼±ra, k±h±mi puññ±ni anappak±ni''..

194.

``addh± have sevitabb± sapaññ±, bahussut± ye bahuµh±nacintino.

n±gañca sutv±na mamañca r±ja, karohi puññ±ni anappak±n²''ti..

saªkhap±laj±taka½ catuttha½.

525. c³¼asutasomaj±taka½ (5)

195.

``±mantay±mi nigama½, mitt±macce parissaje {p±risajje (s²0 sy±0)}.

sirasmi½ palita½ j±ta½, pabbajja½ d±ni rocaha½''..

196.

``abhumme katha½ nu bhaºasi, salla½ me deva urasi kappesi {kampesi (p²0)}.

sattasat± te bhariy±, katha½ nu te t± bhavissanti''..

197.

``paññ±yihinti et±, dahar± aññampi t± gamissanti.

saggañcassa patthay±no, tena aha½ pabbajiss±mi''..

198.

``dulladdha½ me ±si sutasoma, yassa te homaha½ m±t±.

ya½ me vilapantiy±, anapekkho pabbajasi deva..

199.

``dulladdha½ me ±si sutasoma, ya½ ta½ aha½ vij±yissa½.

ya½ me vilapantiy±, anapekkho pabbajasi deva''..

200.

``ko n±meso dhammo, sutasoma k± ca n±ma pabbajj±.

ya½ no amhe jiººe, anapekkho pabbajasi deva..

201.

``putt±pi tuyha½ bahavo, dahar± appattayobban±.

mañj³ tepi {te (s²0 p²0)} ta½ apassant±, maññe dukkha½ nigacchanti''..

202.

``puttehi ca me etehi, daharehi appattayobbanehi.

mañj³hi sabbehipi tumhehi, cirampi µhatv± vin±sabh±vo'' {vin±bh±vo (s²0 sy±0 p²0)}..

203.

``chinna½ nu tuyha½ hadaya½, adu te {±du (s²0 p²0), ±d³ (sy±0)} karuº± ca natthi amhesu.

ya½ no vikandantiyo {vikkandantiyo (s²0)}, anapekkho pabbajasi deva''..

204.

``na ca mayha½ chinna½ hadaya½, atthi karuº±pi mayha½ tumhesu.

saggañca patthay±no, tena aha½ {ten±ha½ (s²0 sy±0), tenamaha½ (p²0)} pabbajiss±mi''..

205.

``dulladdha½ me ±si, sutasoma yassa te aha½ bhariy±.

ya½ me vilapantiy±, anapekkho pabbajasi deva..

206.

``dulladdha½ me ±si, sutasoma yassa te aha½ bhariy±.

ya½ me kucchipaµisandhi½ {ma½ kucchimati½ santi½ (p²0)}, anapekkho pabbajasi deva..

207.

``paripakko me gabbho, kucchigato y±va na½ vij±y±mi.

m±ha½ ek± vidhav±, pacch± dukkh±ni addakkhi½''..

208.

``paripakko te gabbho, kucchigato iªgha tva½ {tva (s²0), na½ (p²0)} vij±yassu.

putta½ anomavaººa½, ta½ hitv± pabbajiss±mi''..

209.

``m± tva½ cande rudi, m± soci vanatimiramattakkhi.

±roha varap±s±da½ {ca p±s±da½ (p²0)}, anapekkho aha½ gamiss±mi''..

210.

``ko ta½ amma kopesi, ki½ rodasi pekkhasi ca ma½ b±¼ha½.

ka½ avajjha½ gh±temi {gh±temi ka½ avajjha½ (p²0), ta½ avajjha½ gh±temi (ka0)}, ñ±t²na½ udikkham±n±na½''..

211.

``na hi so sakk± hantu½, vijit±v² {j²vit±v² (p²0)} yo ma½ t±ta kopesi.

pit± te ma½ t±ta avaca, anapekkho aha½ gamiss±mi''..

212.

``yoha½ pubbe niyy±mi, uyy±na½ mattakuñjare ca yodhemi.

sutasome pabbajite, katha½ nu d±ni kariss±mi''..

213.

``m±tucca {m±tu ca (s²0 sy±0)} me rudanty± {rudaty± (p²0)}, jeµµhassa ca bh±tuno ak±massa.

hatthepi te gahessa½, na hi gacchasi {gañchisi (p²0)} no ak±m±na½''..

214.

``uµµhehi tva½ dh±ti, ima½ kum±ra½ ramehi aññattha.

m± me paripanthamak±si {mak± (s²0 p²0)}, sagga½ mama patthay±nassa''..

215.

``ya½ n³nima½ dadeyya½ {jaheyya½ (p²0)} pabhaªkara½, ko nu me imin±ttho {ko nu me imin± attho (s²0 sy±0), ko nu me nattho (p²0)}.

sutasome pabbajite, ki½ nu mena½ kariss±mi''..

216.

``koso ca tuyha½ vipulo, koµµh±g±rañca tuyha½ parip³ra½.

pathav² ca tuyha½ vijit±, ramassu m± pabbaji {pabbajassu (s²0), pabbaja (p²0)} deva''..

217.

``koso ca mayha½ vipulo, koµµh±g±rañca mayha½ parip³ra½.

pathav² ca mayha½ vijit±, ta½ hitv± pabbajiss±mi''..

218.

``mayhampi dhana½ pah³ta½, saªkh±tu½ {saªkhy±tu½ (s²0)} nopi deva sakkomi.

ta½ te dad±mi sabbampi {ta½ deva te dad±mi sabbampi (s²0), ta½ te dad±mi sabba½ (p²0)}, ramassu m± pabbaji deva''..

219.

``j±n±mi {j±n±mi te (s²0 sy±0)} dhana½ pah³ta½, kulavaddhana p³jito tay± casmi.

saggañca patthay±no, tena aha½ pabbajiss±mi''..

220.

``ukkaºµhitosmi b±¼ha½, arati ma½ somadatta ±visati {±v²sati (ka0)}.

bahuk±pi {bahuk± hi (s²0 sy±0)} me antar±y±, ajjev±ha½ pabbajiss±mi''..

221.

``idañca tuyha½ rucita½, sutasoma ajjeva d±ni tva½ pabbaja.

ahampi pabbajiss±mi, na ussahe tay± vin± aha½ µh±tu½''..

222.

``na hi sakk± pabbajitu½, nagare na hi paccati janapade ca''.

``sutasome pabbajite, katha½ nu d±ni kariss±ma''..

223.

``upan²yatida½ maññe, paritta½ udaka½va caªkav±ramhi.

eva½ suparittake j²vite, na ca pamajjitu½ k±lo..

224.

``upan²yatida½ maññe, paritta½ udaka½va caªkav±ramhi.

eva½ suparittake j²vite, andhab±l± {atha b±l± (s²0 sy±0 p²0)} pamajjanti..

225.

``te va¹¹hayanti niraya½, tiracch±nayoniñca pettivisayañca.

taºh±ya bandhanabaddh±, va¹¹henti asurak±ya½''..

226.

``³haññate rajagga½, avid³re pubbakamhi ca {pupphakamhi ca (s²0 p²0)} p±s±de.

maññe no kes± chinn±, yasassino dhammar±jassa''..

227.

``ayamassa p±s±do, sovaººa {sovaººo (p²0)} puppham±lyav²tikiººo.

yahi {yamhi (p²0)} manuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

228.

``ayamassa p±s±do, sovaººapuppham±lyav²tikiººo.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena..

229.

``idamassa k³µ±g±ra½, sovaººapuppham±lyav²tikiººa½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

230.

``idamassa k³µ±g±ra½, sovaººa {sovaººa½ (p²0)} puppham±lyav²tikiººa½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena..

231.

``ayamassa asokavanik±, supupphit± sabbak±lik± ramm±.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

232.

``ayamassa asokavanik±, supupphit± sabbak±lik± ramm±.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena..

233.

``idamassa uyy±na½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

234.

``idamassa uyy±na½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena..

235.

``idamassa kaºik±ravana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

236.

``idamassa kaºik±ravana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena..

237.

``idamassa p±µalivana½ {p±µal²vana½ (s²0)}, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

238.

``idamassa p±µalivana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena..

239.

``idamassa ambavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

240.

``idamassa ambavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena..

241.

``ayamassa pokkharaº², sañchann± aº¹ajehi v²tikiºº±.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi..

242.

``ayamassa pokkharaº², sañchann± aº¹ajehi v²tikiºº±.

yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena''..

243.

``r±j± vo kho {r±j± kho (s²0 sy±0 p²0)} pabbajito, sutasomo rajja½ ima½ pahatv±na {pahantv±na (sy±0 ka0)}.

k±s±yavatthavasano, n±gova ekako {ekakova (s²0)} carati''..

244.

``m±ssu pubbe ratik²¼it±ni, hasit±ni ca anussarittha {anussarittho (p²0)}.

m± vo k±m± hani½su, ramma½ hi {surammañhi (sy±0 ka0)} sudassana½ {sudassana½ n±ma (s²0)} nagara½..

245.

``mettacittañca {mettañca (p²0)} bh±vetha, appam±ºa½ div± ca ratto ca.

agacchittha {atha gañchittha (s²0 sy±0 p²0)} devapura, ±v±sa½ puññakammina''nti {puññakamm±nanti (p²0)}..

c³¼asutasomaj±taka½ pañcama½.

catt±l²sanip±ta½ niµµhita½.

tassudd±na½ --

suvapaº¹itajambukakuº¹alino , varakaññamalambusaj±takañca.

pavaruttamasaªkhasir²vhayako, sutasomaarindhamar±javaro..

18. paºº±sanip±to

526. ni¼inik±j±taka½ (1)

1.

``uddayhate {u¹¹ayhate (s²0 p²0)} janapado, raµµhañc±pi vinassati.

ehi ni¼inike {ni¼ike (s²0 sy±0 p²0), evamuparipi} gaccha, ta½ me br±hmaºam±naya''..

2.

``n±ha½ dukkhakkham± r±ja, n±ha½ addh±nakovid±.

katha½ aha½ gamiss±mi, vana½ kuñjarasevita½''..

3.

``ph²ta½ janapada½ gantv±, hatthin± ca rathena ca.

d±rusaªgh±µay±nena, eva½ gaccha ni¼inike..

4.

``hatthiassarathe patt², gacchev±d±ya khattiye.

taveva vaººar³pena, vasa½ tam±nayissasi''..

5.

``kadal²dhajapaññ±ºo, ±bhuj²pariv±rito.

eso padissati rammo, isisiªgassa assamo..

6.

``eso aggissa saªkh±to, eso dh³mo padissati.

maññe no aggi½ h±peti, isisiªgo mahiddhiko''..

7.

``tañca disv±na ±yanti½, ±muttamaºikuº¹ala½.

isisiªgo p±visi bh²to, assama½ paººach±dana½..

8.

``assamassa ca s± dv±re, geº¹ukenassa {bheº¹ukenassa (s²0 p²0)} k²¼ati.

vida½sayant² aªg±ni, guyha½ pak±sit±ni ca..

9.

``tañca disv±na k²¼anti½, paººas±lagato jaµ².

assam± nikkhamitv±na, ida½ vacanamabravi..

10.

``ambho ko n±ma so rukkho, yassa teva½gata½ phala½.

d³repi khitta½ pacceti, na ta½ oh±ya gacchati''..

11.

``assamassa mama {ma½ (s²0)} brahme, sam²pe gandham±dane.

bahavo {pabbate (s²0)} t±dis± rukkh±, yassa teva½gata½ phala½.

d³repi khitta½ pacceti, na ma½ oh±ya gacchati''..

12.

``et³ {etu (s²0 sy±0 ka0)} bhava½ assamima½ adetu, pajjañca bhakkhañca paµiccha dammi.

idam±sana½ atra bhava½ nis²datu, ito bhava½ m³laphal±ni bhuñjatu'' {kh±datu (s²0)}..

13.

``ki½ te ida½ ³r³namantarasmi½, supicchita½ kaºharivappak±sati.

akkh±hi me pucchito etamattha½, kose nu te uttamaªga½ paviµµha½''..

14.

``aha½ vane m³laphalesana½ cara½, ±s±dayi½ {ass±dayi½ (ka0)} accha½ sughorar³pa½.

so ma½ patitv± sahas±jjhapatto, panujja ma½ abbahi {abbuhi (sy±0 ka0)} uttamaªga½..

15.

``sv±ya½ vaºo khajjati kaº¹uv±yati, sabbañca k±la½ na labh±mi s±ta½.

paho bhava½ kaº¹umima½ vinetu½, kuruta½ bhava½ y±cito br±hmaºattha½''..

16.

``gambh²rar³po te vaºo salohito, ap³tiko vaºagandho {pakkagandho (s²0), pannagandho (sy±0 p²0)} mah± ca.

karomi te kiñci kas±yayoga½, yath± bhava½ paramasukh² bhaveyya''..

17.

``na mantayog± na kas±yayog±, na osadh± brahmac±ri {brahmac±r² (s²0 sy±0 p²0)} kamanti.

ghaµµe mudukena {ya½ te mudu tena (s²0), ya½ te mud³ tena (p²0)} vinehi kaº¹u½ {kaº¹uka½ (p²0)}, yath± aha½ paramasukh² bhaveyya½''..

18.

``ito nu bhoto katamena assamo, kacci bhava½ abhiramasi {abhiramas² (p²0)} araññe.

kacci nu te {kacci te (p²0)} m³laphala½ pah³ta½, kacci bhavanta½ na vihi½santi v±¼±''..

19.

``ito uju½ uttar±ya½ dis±ya½, khem±nad² himavat± pabh±v² {pabh±ti (s²0 p²0)}.

tass± t²re assamo mayha rammo, aho bhava½ assama½ mayha½ passe..

20.

``amb± ca s±l± tilak± ca jambuyo, udd±lak± p±µaliyo ca phull±.

samantato kimpuris±bhig²ta½, aho bhava½ assama½ mayha½ passe..

21.

``t±l± ca m³l± ca phal± ca mettha, vaººena gandhena upetar³pa½.

ta½ bh³mibh±gehi upetar³pa½, aho bhava½ assama½ mayha½ passe..

21.

``phal± ca m³l± ca pah³tamettha, vaººena gandhena rasenupet±.

±yanti ca luddak± ta½ padesa½, m± me tato m³laphala½ ah±su½''..

23.

``pit± mama½ m³laphalesana½ gato, id±ni ±gacchati s±yak±le.

ubhova gacch±mase assama½ ta½, y±va pit± m³laphalato etu''..

24.

``aññe bah³ isayo s±dhur³p±, r±j²sayo anumagge vasanti.

te yeva pucchesi mamassama½ ta½, te ta½ nayissanti mama½ sak±se''..

25.

``na te kaµµh±ni bhinn±ni, na te udakam±bhata½.

agg²pi te na h±pito {h±sito (s²0 sy±0)}, ki½ nu mandova jh±yasi..

26.

``bhinn±ni kaµµh±ni huto ca aggi, tapan²pi te samit± brahmac±r² {brahmac±ri (?)}.

p²µhañca mayha½ udakañca hoti, ramasi tuva½ {tva½ (s²0)} brahmabh³to puratth±..

27.

``abhinnakaµµhosi an±bhatodako, ah±pitagg²si {ah±pitagg²pi (ka0)} asiddhabhojano {asiµµhabhojano (ka0)}.

na me tuva½ ±lapas² mamajja, naµµha½ nu ki½ cetasikañca dukkha½''..

28.

``idh±gam± jaµilo brahmac±r², sudassaneyyo sutan³ vineti.

nev±tid²gho na pan±tirasso, sukaºhakaºhacchadanehi bhoto..

29.

``amassuj±to apur±ºavaºº², ±dh±rar³pañca panassa kaºµhe.

dve yam± {dve passa (s²0), dv±ssa (p²0)} gaº¹± uresu j±t±, suvaººatindukanibh± {suvaººapind³panibh± (s²0), suvaººatiº¹usannibh± (sy±0), sovannapiº¹³panibh± (p²0)} pabhassar±..

30.

``mukhañca tassa bhusadassaneyya½, kaººesu lambanti ca kuñcitagg±.

te jotare carato m±ºavassa, suttañca ya½ sa½yamana½ jaµ±na½..

31.

``aññ± ca tassa sa½yam±ni {sa½yaman² (s²0 p²0)} catasso, n²l± p²t± {n²l±pi t± (p²0)} lohitik± {lohitak± (sy±0 p²0 ka0)} ca set±.

t± pi½sare {sa½sare (s²0 sy±0)} carato m±ºavassa, tiriµi {cir²µi (s²0 p²0)} saªgh±riva p±vusamhi..

32.

``na mikhala½ muñjamaya½ dh±reti, na santhare {santace (s²0), santaca½ (p²0), santare (ka0)} no pana pabbajassa.

t± jotare jaghanantare {jaghanavare (s²0 p²0)} vilagg±, saterat± vijjurivantalikkhe..

33.

``akh²lak±ni ca avaºµak±ni, heµµh± nabhy± kaµisamohit±ni.

aghaµµit± niccak²¼a½ karonti, ha½ t±ta ki½rukkhaphal±ni t±ni..

34.

``jaµ± ca tassa bhusadassaneyy±, parosata½ vellitagg± sugandh±.

dvedh± siro s±dhu vibhattar³po, aho nu kho mayha tath± jaµ±ssu..

35.

``yad± ca so pakirati t± jaµ±yo, vaººena gandhena upetar³p±.

n²luppala½ v±tasamerita½va, tatheva sa½v±ti panassamo aya½..

36.

``paªko ca tassa bhusadassaneyyo, net±diso y±diso mayha½ k±ye {k±yo (s²0 sy±0 p²0)}.

so v±yat² erito m±lutena, vana½ yath± aggagimhe suphulla½..

37.

``nihanti so rukkhaphala½ pathaby±, sucittar³pa½ rucira½ dassaneyya½.

khittañca tassa punareti hattha½, ha½ t±ta ki½rukkhaphala½ nu kho ta½..

38.

``dant± ca tassa bhusadassaneyy±, suddh± sam± saªkhavar³papann±.

mano pas±denti vivariyam±n±, na hi {na ha (s²0 p²0)} n³na so s±kamakh±di tehi..

39.

``akakkasa½ agga¼ita½ muhu½ mudu½, uju½ anuddhata½ acapalamassa bh±sita½.

ruda½ manuñña½ karav²kasussara½, hadayaªgama½ rañjayateva me mano..

40.

``bindussaro n±tivisaµµhav±kyo {n±tivissaµµhav±kyo (s²0 sy±0 p²0)}, na n³na sajjh±yamatippayutto.

icch±mi bho {kho (s²0 sy±0 p²0)} ta½ punadeva daµµhu½, mitto hi {mitta½ hi (s²0 sy±0 p²0)} me m±ºavohu {m±ºav±hu (s²0 sy±0), m±ºav±h³ (p²0)} puratth±..

41.

``susandhi sabbattha vimaµµhima½ vaºa½, puth³ {puthu½ (p²0), puthu (ka0)} suj±ta½ kharapattasannibha½.

teneva ma½ uttariy±na m±ºavo, vivarita½ ³ru½ jaghanena p²¼ayi..

42.

``tapanti ±bhanti virocare ca, saterat± vijjurivantalikkhe.

b±h± mud³ añjanalomas±dis±, vicitravaµµaªgulik±ssa sobhare..

43.

``akakkasaªgo na ca d²ghalomo, nakh±ssa d²gh± api lohitagg±.

mud³hi b±h±hi palissajanto, kaly±ºar³po ramaya½ {ramayha½ (ka0)} upaµµhahi..

44.

``dumassa t³l³panibh± pabhassar±, suvaººakambutalavaµµasucchav².

hatth± mud³ tehi ma½ sa½phusitv±, ito gato tena ma½ dahanti t±ta..

45.

``na n³na {na ha n³na (s²0 p²0)} so kh±rividha½ ah±si, na n³na so kaµµh±ni saya½ abhañji.

na n³na so hanti dume kuµh±riy± {kudh±riy± (ka0)}, na hissa {na pissa (s²0 sy±0 p²0)} hatthesu khil±ni atthi..

46.

``accho ca kho tassa vaºa½ ak±si, so ma½bravi sukhita½ ma½ karohi.

t±ha½ kari½ tena mam±si sokhya½, so cabravi sukhitosm²ti brahme..

47.

``ayañca te m±luvapaººasanthat±, vikiººar³p±va may± ca tena ca.

kilantar³p± udake ramitv±, punappuna½ paººakuµi½ vaj±ma..

48.

``na majja mant± paµibhanti t±ta, na aggihutta½ napi yaññatanta½ {yaññatantra½ (s²0), yañña½ tatra (p²0 ka0), yaññatatra (sy±0)}.

na c±pi te m³laphal±ni bhuñje, y±va na pass±mi ta½ brahmac±ri½..

49.

``addh± paj±n±si tuvampi t±ta, yassa½ disa½ {dis±ya½ (sy±0 p²0 ka0)} vasate brahmac±r².

ta½ ma½ disa½ p±paya t±ta khippa½, m± te aha½ amarimassamamhi..

50.

``vicitraphulla½ {vicitrapuppha½ (s²0 p²0)} hi vana½ suta½ may±, dij±bhighuµµha½ dijasaªghasevita½.

ta½ ma½ vana½ p±paya t±ta khippa½, pur± te p±ºa½ vijah±mi assame''..

51.

``imasm±ha½ jotirase vanamhi, gandhabbadevaccharasaªghasevite.

is²nam±v±se sanantanamhi, net±disa½ arati½ p±puºetha..

52.

``bhavanti mitt±ni atho na honti, ñ±t²su mittesu karonti pema½.

ayañca jammo kissa v± niviµµho, yo neva j±n±ti kutomhi ±gato..

53.

``sa½v±sena hi mitt±ni, sandhiyanti {sandh²yanti (s²0 p²0)} punappuna½.

sveva mitto {s± ca metti (p²0)} asa½gantu, asa½v±sena j²rati..

54.

``sace tuva½ dakkhasi brahmac±ri½, sace tuva½ sallape {sallapi (s²0)} brahmac±rin±.

sampannasassa½va mahodakena, tapoguºa½ khippamima½ pahissasi {pahassasi (s²0 sy±0 p²0)}..

55.

``punapi {punappi (p²0)} ce dakkhasi brahmac±ri½, punapi {punappi (p²0)} ce sallape brahmac±rin±.

sampannasassa½va mahodakena, usm±gata½ khippamima½ pahissasi..

56.

``bh³t±ni het±ni {et±ni (p²0)} caranti t±ta, vir³par³pena manussaloke.

na t±ni sevetha naro sapañño, ±sajja na½ nassati brahmac±r²''ti..

ni¼inik±j±taka½ {na¼in²j±taka½ (s²0), na¼inij±taka½ (p²0)} paµhama½.

527. umm±dant²j±taka½ (2)

57.

``nivesana½ kassa nuda½ sunanda, p±k±rena paº¹umayena gutta½.

k± dissati aggisikh±va d³re, veh±yasa½ {veh±saya½ (s²0 p²0)} pabbataggeva acci..

58.

``dh²t± nvaya½ {naya½ (s²0 p²0), nv±ya½ (sy±0)} kassa sunanda hoti, suºis± nvaya½ {naya½ (s²0 p²0), nv±ya½ (sy±0)} kassa athopi bhariy±.

akkh±hi me khippamidheva puµµho, av±vaµ± yadi v± atthi bhatt±''..

59.

``ahañhi j±n±mi janinda eta½, maty± ca pety± ca athopi ass±.

taveva so puriso bh³mip±la, rattindiva½ appamatto tavatthe..

60.

``iddho ca ph²to ca suva¹¹hito {sub±¼hiko (p²0)} ca, amacco ca te aññataro janinda.

tasses± bhariy±bhip±rakassa {ahip±rakassa (s²0 p²0), abhip±dakassa (ka0)}, umm±dant² {umm±dant²ti (ka0)} n±madheyyena r±ja''..

61.

``ambho ambho n±mamida½ imiss±, maty± ca pety± ca kata½ sus±dhu.

tad± {tath± (s²0 sy±0 p²0)} hi mayha½ avalokayant², ummattaka½ ummadant² ak±si''..

62.

``y± puººam±se {puººam±ye (ka0)} migamandalocan±, up±visi puº¹ar²kattacaªg².

dve puººam±yo tadah³ amaññaha½, disv±na p±r±vatarattav±sini½..

63.

``a¼±rapamhehi subhehi vaggubhi, palobhayant² ma½ yad± udikkhati.

vijambham±n± harateva me mano, j±t± vane kimpuris²va pabbate..

64.

``tad± hi brahat² s±m±, ±muttamaºikuº¹al±.

ekaccavasan± n±r², mig² bhant±vudikkhati..

65.

``kad±ssu ma½ tambanakh± sulom±, b±h±mud³ candanas±ralitt±.

vaµµaªgul² sannatadh²rakuttiy±, n±r² upaññissati s²sato subh±..

66.

``kad±ssu ma½ kañcanaj±luracchad±, dh²t± tir²µissa vilaggamajjh±.

mud³hi b±h±hi palissajissati, brah±vane j±taduma½va m±luv±..

67.

``kad±ssu {kad±ssu ma½ (sy±0 ka0)} l±kh±rasarattasucchav², bindutthan² puº¹ar²kattacaªg².

mukha½ mukhena upan±mayissati, soº¹ova soº¹assa sur±ya th±la½..

68.

``yad±ddasa½ {yath±ddasa½ (p²0)} ta½ tiµµhanti½, sabbabhadda½ {sabbagatta½ (s²0 sy±0 p²0)} manorama½.

tato sakassa cittassa, n±vabodh±mi kañcina½ {kiñcina½ (ka0), kiñcana½ (p²0)}..

69.

``umm±dantimaha½ daµµh± {diµµh± (s²0 sy±0 p²0 ka0)}, ±muttamaºikuº¹ala½.

na sup±mi div±ratti½, sahassa½va par±jito..

70.

``sakko ce {ca (s²0 p²0)} me vara½ dajj±, so ca labbhetha me varo.

ekaratta½ dviratta½ {diratta½ (p²0)} v±, bhaveyya½ abhip±rako.

umm±danty± ramitv±na, sivir±j± tato siya½'' {siy± (sy±0 p²0)}..

71.

``bh³t±ni me bh³tapat² namassato, ±gamma yakkho idametadabravi.

rañño mano ummadanty± niviµµho, dad±mi te ta½ paric±rayassu''..

72.

``puññ± vidha½se amaro na camhi, jano ca me p±pamidañca {p±pamidanti (s²0 p²0)} jaññ±.

bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''..

73.

``janinda n±ññatra tay± may± v±, sabb±pi kammassa katassa jaññ±.

ya½ te may± ummadant² padinn±, bhusehi r±j± vanatha½ saj±hi''..

74.

``yo p±paka½ kamma kara½ manusso, so maññati m±yida {m±yidha (ka0)} maññi½su aññe.

passanti bh³t±ni karontameta½, yutt± ca ye honti nar± pathaby±..

75.

``añño nu te koci {kodha (p²0)} naro pathaby±, saddheyya {saddaheyya (s²0)} lokasmi na me piy±ti.

bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''..

76.

``addh± piy± mayha janinda es±, na s± mama½ appiy± bh³mip±la.

gaccheva tva½ ummadanti½ bhadante, s²hova selassa guha½ upeti''..

77.

``na p²¼it± attadukhena dh²r±, sukhapphala½ kamma pariccajanti.

sammohit± v±pi sukhena matt±, na p±pakammañca {p±paka½ kamma (p²0)} sam±caranti''..

78.

``tuvañhi m±t± ca pit± ca mayha½, bhatt± pat² posako devat± ca.

d±so aha½ tuyha saputtad±ro, yath±sukha½ s±mi {sibba (s²0), s²vi (sy±0)} karohi k±ma½''..

79.

``yo issaromh²ti karoti p±pa½, katv± ca so nuttasate {nuttapate (p²0)} paresa½.

na tena so j²vati d²gham±yu {d²gham±yu½ (s²0 sy±0)}, dev±pi p±pena samekkhare na½..

80.

``aññ±taka½ s±mikeh² padinna½, dhamme µhit± ye paµicchanti d±na½.

paµicchak± d±yak± c±pi tattha, sukhapphalaññeva karonti kamma½''..

81.

``añño nu te koci naro pathaby±, saddheyya lokasmi na me piy±ti.

bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''..

82.

``addh± piy± mayha janinda es±, na s± mama½ appiy± bh³mip±la.

ya½ te may± ummadant² padinn±, bhusehi r±j± vanatha½ saj±hi''..

83.

``yo attadukkhena parassa dukkha½, sukhena v± attasukha½ dah±ti.

yathevida½ mayha tath± paresa½, yo {so (p²0)} eva½ j±n±ti {paj±n±ti (ka0)} sa vedi dhamma½..

84.

``añño nu te koci naro pathaby±, saddheyya lokasmi na me piy±ti.

bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''..

85.

``janinda j±n±si piy± mames±, na s± mama½ appiy± bh³mip±la.

piyena te dammi piya½ janinda, piyad±yino deva piya½ labhanti''..

86.

``so n³n±ha½ vadhiss±mi, att±na½ k±mahetuka½.

na hi dhamma½ adhammena, aha½ vadhitumussahe''..

87.

``sace tuva½ mayha sati½ {santi (ka0)} janinda, na k±may±si narav²ra seµµha.

caj±mi na½ sabbajanassa siby± {sibba (s²0 p²0), majjhe (sy±0)}, may± pamutta½ tato avhayesi {avhay±si (ka0)} na½''..

88.

``ad³siya½ ce abhip±raka tva½, caj±si katte ahit±ya tyassa.

mah± ca te upav±dopi assa, na c±pi tyassa nagaramhi pakkho''..

89.

``aha½ sahissa½ upav±dameta½, ninda½ pasa½sa½ garahañca sabba½.

mametam±gacchatu bh³mip±la, yath±sukha½ sivi {sibba (s²0 p²0)} karohi k±ma½''..

90.

``yo neva ninda½ na panappasa½sa½, ±diyati garaha½ nopi p³ja½.

sir² ca lakkh² ca apeti tamh±, ±po suvuµµh²va yath± thalamh±''..

91.

``ya½ kiñci dukkhañca sukhañca etto, dhamm±tis±rañca manovigh±ta½.

uras± aha½ paccuttariss±mi {paµicchiss±mi (s²0 sy±0), paccupadiss±mi (p²0)} sabba½, pathav² yath± th±var±na½ tas±na½''..

92.

``dhamm±tis±rañca manovigh±ta½, dukkhañca nicch±mi aha½ paresa½.

ekovima½ h±rayiss±mi bh±ra½, dhamme µhito kiñci ah±payanto''..

93.

``sagg³paga½ puññakamma½ janinda, m± me tuva½ antar±ya½ ak±si.

dad±mi te ummadanti½ pasanno, r±j±va yaññe dhana½ br±hmaº±na½''..

94.

``addh± tuva½ katte hitesi mayha½, sakh± mama½ ummadant² tuvañca.

nindeyyu dev± pitaro ca sabbe, p±pañca passa½ abhisampar±ya½''..

95.

``na hetadhamma½ sivir±ja vajju½, sanegam± j±napad± ca sabbe.

ya½ te may± ummadant² padinn±, bhusehi r±j± vanatha½ saj±hi''..

96.

``addh± tuva½ katte hitesi mayha½, sakh± mama½ ummadant² tuvañca.

satañca dhamm±ni sukittit±ni, samuddavel±va duraccay±ni''..

97.

``±huneyyo mesi hit±nukamp², dh±t± vidh±t± casi k±map±lo.

tay² hut± r±ja mahapphal± hi {mahapphal± hi me (p²0)}, k±mena me ummadanti½ paµiccha''..

98.

``addh± hi sabba½ abhip±raka tva½, dhamma½ ac±r² mama kattuputta.

añño nu te ko idha sotthikatt±, dvipado naro aruºe j²valoke''..

99.

``tuva½ nu seµµho tvamanuttarosi, tva½ dhammag³ {dhammagutto (s²0)} dhammavid³ sumedho.

so dhammagutto cirameva j²va, dhammañca me desaya dhammap±la''..

100.

``tadiªgha abhip±raka, suºohi vacana½ mama.

dhamma½ te desayiss±mi, sata½ ±sevita½ aha½..

101.

``s±dhu dhammaruci r±j±, s±dhu paññ±ºav± naro.

s±dhu mitt±namaddubbho, p±pass±karaºa½ sukha½..

102.

``akkodhanassa vijite, µhitadhammassa r±jino.

sukha½ manuss± ±setha, s²tacch±y±ya saªghare..

103.

``na c±hameta½ abhirocay±mi, kamma½ asamekkhakata½ as±dhu.

ye v±pi ñatv±na saya½ karonti, upam± im± mayha½ tuva½ suºohi..

104.

``gava½ ce taram±n±na½, jimha½ gacchati puªgavo.

sabb± t± jimha½ gacchanti, nette jimha½ gate sati..

105.

``evameva {evameva½ (p²0)} manussesu, yo hoti seµµhasammato.

so ce adhamma½ carati, pageva itar± paj±.

sabba½ raµµha½ dukha½ seti, r±j± ce hoti adhammiko..

106.

``gava½ ce taram±n±na½, uju½ gacchati puªgavo.

sabb± g±v² uju½ yanti, nette uju½ gate sati..

107.

``evameva manussesu, yo hoti seµµhasammato.

so sace dhamma½ carati, pageva itar± paj±.

sabba½ raµµha½ sukha½ seti, r±j± ce hoti dhammiko..

108.

``na c±p±ha½ adhammena, amarattamabhipatthaye.

ima½ v± pathavi½ sabba½, vijetu½ abhip±raka..

109.

``yañhi kiñci manussesu, ratana½ idha vijjati.

g±vo d±so hiraññañca, vatthiya½ haricandana½..

110.

``assitthiyo {assitthiyo ca (s²0)} ratana½ maºikañca, yañc±pi me candas³riy± abhip±layanti.

na tassa hetu visama½ careyya½, majjhe siv²na½ usabhomhi j±to..

111.

``net± hit± {net±bhi t± (s²0)} uggato raµµhap±lo, dhamma½ siv²na½ apac±yam±no.

so dhammamev±nuvicintayanto, tasm± sake cittavase na vatto''..

112.

``addh± tuva½ mah±r±ja, nicca½ abyasana½ siva½.

karissasi cira½ rajja½, paññ± hi tava t±dis²..

113.

``eta½ te anumod±ma, ya½ dhamma½ nappamajjasi.

dhamma½ pamajja khattiyo, raµµh± {µh±n± (s²0)} cavati issaro..

114.

``dhamma½ cara mah±r±ja, m±t±pit³su khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

115.

``dhamma½ cara mah±r±ja, puttad±resu khattiya...pe0.....

116.

``dhamma½ cara mah±r±ja, mitt±maccesu khattiya...pe0.....

117.

``dhamma½ cara mah±r±ja, v±hanesu balesu ca...pe0.....

118.

``dhamma½ cara mah±r±ja, g±mesu nigamesu ca...pe0.....

119.

``dhamma½ cara mah±r±ja, raµµhesu janapadesu ca...pe0.....

120.

``dhamma½ cara mah±r±ja, samaºabr±hmaºesu ca...pe0.....

121.

``dhamma½ cara mah±r±ja, migapakkh²su khattiya...pe0.....

122.

``dhamma½ cara mah±r±ja, dhammo ciººo sukh±vaho.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

123.

``dhamma½ cara mah±r±ja, saind± dev± sabrahmak±.

suciººena diva½ patt±, m± dhamma½ r±ja p±mado''ti..

umm±dant²j±taka½ dutiya½.

528. mah±bodhij±taka½ (3)

124.

``ki½ nu daº¹a½ kimajina½, ki½ chatta½ kimup±hana½.

kimaªkusañca pattañca, saªgh±µiñc±pi br±hmaºa.

taram±nar³poh±si {gaºh±si (s²0 sy±0 p²0)}, ki½ nu patthayase disa½''..

125.

``dv±daset±ni vass±ni, vusit±ni tavantike.

n±bhij±n±mi soºena, piªgalen±bhik³jita½..

126.

``sv±ya½ dittova nadati, sukkad±µha½ vida½saya½.

tava sutv± sabhariyassa, v²tasaddhassa ma½ pati''..

127.

``ahu esa kato doso, yath± bh±sasi br±hmaºa.

esa bhiyyo pas²d±mi, vasa br±hmaºa m±gam±''..

128.

``sabbaseto pure ±si, tatopi sabalo ahu.

sabbalohitako d±ni, k±lo pakkamitu½ mama..

129.

``abbhantara½ pure ±si, tato majjhe tato bahi.

pur± niddhaman± hoti, sayameva vaj±maha½..

130.

``v²tasaddha½ na seveyya, udap±na½vanodaka½.

sacepi na½ anukhaºe, v±ri kaddamagandhika½..

131.

``pasannameva seveyya, appasanna½ vivajjaye.

pasanna½ payirup±seyya, rahada½ vudakatthiko..

132.

``bhaje bhajanta½ purisa½, abhajanta½ na bhajjaye {bh±jaye (p²0)}.

asappurisadhammo so, yo bhajanta½ na bhajjati {bh±jati (p²0)}..

133.

``yo bhajanta½ na bhajati, sevam±na½ na sevati.

sa ve manussap±piµµho, migo s±khassito yath±..

134.

``acc±bhikkhaºasa½sagg±, asamosaraºena ca.

etena mitt± j²ranti, ak±le y±can±ya ca..

135.

``tasm± n±bhikkhaºa½ gacche, na ca gacche cir±cira½.

k±lena y±ca½ y±ceyya, eva½ mitt± na j²yare {j²rare (sy±0 p²0)}..

136.

``aticira½ niv±sena, piyo bhavati appiyo.

±manta kho ta½ gacch±ma, pur± te homa appiy±''..

137.

``eva½ ce y±cam±n±na½, añjali½ n±vabujjhasi.

paric±rak±na½ sata½ {paric±rik±na½ satt±na½ (s²0 sy±0 p²0)}, vacana½ na karosi no.

eva½ ta½ abhiy±c±ma, puna kayir±si pariy±ya½''..

138.

``eva½ ce no viharata½, antar±yo na hessati.

tuyha½ v±pi {tumhañc±pi (s²0), tuyhañc±pi (p²0)} mah±r±ja, mayha½ v± {amha½ v± (s²0), mayhañca (p²0)} raµµhavaddhana.

appeva n±ma passema, ahoratt±namaccaye''..

139.

``ud²raº± ce sa½gaty±, bh±v±ya manuvattati.

ak±m± akaraº²ya½ v±, karaº²ya½ v±pi kubbati.

±k±m±karaº²yamhi, kvidha p±pena lippati {limpati (sy±0 ka0)}..

140.

``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako.

bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±..

141.

``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy± {vij±niya (s²0 sy±0 p²0)}.

na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''..

142.

``issaro sabbalokassa, sace kappeti j²vita½.

iddhi½ {iddhi (p²0 ka0)} byasanabh±vañca, kamma½ kaly±ºap±paka½.

niddesak±r² puriso, issaro tena lippati..

143.

``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako.

bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±..

144.

``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±.

na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''..

145.

``sace pubbekatahetu, sukhadukkha½ nigacchati.

por±ºaka½ kata½ p±pa½, tameso muccate {muñcate (s²0 sy±0)} iºa½.

por±ºakaiºamokkho, kvidha p±pena lippati..

146.

``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako.

bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±..

147.

``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±.

na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''..

148.

``catunna½yevup±d±ya, r³pa½ sambhoti p±ºina½.

yato ca r³pa½ sambhoti, tatthev±nupagacchati.

idheva j²vati j²vo, pecca pecca vinassati..

149.

ucchijjati aya½ loko, ye b±l± ye ca paº¹it±.

ucchijjam±ne lokasmi½, kvidha p±pena lippati..

150.

``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako.

bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±..

151.

``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±.

na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''..

152.

``±hu khattavid± {khattavidh± (s²0 sy±0 p²0)} loke, b±l± paº¹itam±nino..

m±tara½ pitara½ haññe, atho jeµµhampi bh±tara½.

haneyya putta {putte ca (p²0)} d±re ca, attho ce t±diso siy±..

153.

``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.

na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho {mittad³bh² (p²0)} hi p±pako..

154.

``atha atthe samuppanne, sam³lamapi abbahe {abbhahe (sy±0 ka0)}.

attho me sambalen±pi, suhato v±naro may±..

155.

{aya½ g±th± s²ha¼apotthake natthi} ``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako.

bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may± {aya½ g±th± s²ha¼apotthake natthi}..

156.

``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±.

na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso..

157.

``ahetuv±do puriso, yo ca issarakuttiko.

pubbekat² ca ucched², yo ca khattavido naro..

158.

``ete asappuris± loke, b±l± paº¹itam±nino.

kareyya t±diso p±pa½, atho aññampi k±raye.

asappurisasa½saggo , dukkhanto {dukkaµo (s²0)} kaµukudrayo..

159.

``urabbhar³pena vakassu {bak±su (s²0 sy±0), vak±su (p²0)} pubbe, asa½kito ajay³tha½ upeti.

hantv± uraºi½ ajika½ {ajiya½ (s²0 sy±0 p²0)} ajañca, utr±sayitv± {citr±sayitv± (s²0 p²0)} yena k±ma½ paleti..

160.

``tath±vidheke samaºabr±hmaº±se, chadana½ katv± vañcayanti manusse.

an±sak± thaº¹ilaseyyak± ca, rajojalla½ ukkuµikappadh±na½.

pariy±yabhattañca ap±nakatt±, p±p±c±r± arahanto vad±n±..

161.

``ete asappuris± loke, b±l± paº¹itam±nino.

kareyya t±diso p±pa½, atho aññampi k±raye.

asappurisasa½saggo, dukkhanto kaµukudrayo..

162.

``yam±hu natthi v²riyanti, ahetuñca pavadanti {hetuñca apavadanti (s²0 sy±0 p²0)} ye.

parak±ra½ attak±rañca, ye tuccha½ samavaººayu½..

163.

``ete asappuris± loke, b±l± paº¹itam±nino.

kareyya t±diso p±pa½, atho aññampi k±raye.

asappurisasa½saggo, dukkhanto kaµukudrayo..

164.

``sace hi v²riya½ n±ssa, kamma½ kaly±ºap±paka½.

na bhare va¹¹haki½ r±j±, napi yant±ni k±raye..

165.

``yasm± ca v²riya½ atthi, kamma½ kaly±ºap±paka½.

tasm± yant±ni k±reti, r±j± bharati va¹¹haki½..

166.

``yadi vassasata½ devo, na vasse na hima½ pate.

ucchijjeyya aya½ loko, vinasseyya aya½ paj±..

167.

``yasm± ca vassat² devo, himañc±nuphus±yati.

tasm± sass±ni paccanti, raµµhañca p±lite {pallate (s²0 p²0), polayate (sy±0)} cira½..

168.

``gava½ ce taram±n±na½, jimha½ gacchati puªgavo.

sabb± t± jimha½ gacchanti, nette jimha½ {jimha (p²0)} gate sati..

169.

``evameva {evameva½ (p²0)} manussesu, yo hoti seµµhasammato.

so ce adhamma½ carati, pageva itar± paj±.

sabba½ raµµha½ dukha½ seti, r±j± ce hoti adhammiko..

170.

``gava½ ce taram±n±na½, uju½ gacchati puªgavo.

sabb± g±v² uju½ yanti, nette uju½ {uj³ (p²0)} gate sati..

171.

``evameva manussesu, yo hoti seµµhasammato.

so sace {ceva (s²0), cepi (ka0)} dhamma½ carati, pageva itar± paj±.

sabba½ raµµha½ sukha½ seti, r±j± ce hoti dhammiko..

172.

``mah±rukkhassa phalino, ±ma½ chindati yo phala½.

rasañcassa na j±n±ti, b²jañcassa vinassati..

173.

``mah±rukkh³pama½ raµµha½, adhammena pas±sati.

rasañcassa na j±n±ti, raµµhañcassa vinassati..

174.

``mah±rukkhassa phalino, pakka½ chindati yo phala½.

rasañcassa vij±n±ti, b²jañcassa na nassati..

175.

``mah±rukkh³pama½ raµµha½, dhammena yo pas±sati.

rasañcassa vij±n±ti, raµµhañcassa na nassati..

176.

``yo ca r±j± janapada½, adhammena pas±sati.

sabbosadh²hi so r±j±, viruddho hoti khattiyo..

177.

``tatheva negame hi½sa½, ye yutt± kayavikkaye.

ojad±nabal²k±re, sa kosena virujjhati..

178.

``pah±ravarakhettaññ³ , saªg±me katanissame {kataniyame (ka0)}.

ussite hi½saya½ r±j±, sa balena virujjhati..

179.

``tatheva isayo hi½sa½, saññate {sa½yame (sy±0 ka0)} brahmac±riyo {brahmac±rino (s²0)}.

adhammac±r² khattiyo, so saggena virujjhati..

180.

``yo ca r±j± adhammaµµho, bhariya½ hanti ad³sika½.

ludda½ pasavate µh±na½ {p±pa½ (s²0)}, puttehi ca virujjhati..

181.

``dhamma½ care j±napade, negamesu {nigamesu (s²0)} balesu ca.

isayo ca na hi½seyya, puttad±re sama½ care..

182.

``sa t±diso bh³mipati, raµµhap±lo akodhano.

sapatte {s±mante (s²0 sy±0 p²0)} sampakampeti, indova asur±dhipo''ti..

mah±bodhij±taka½ tatiya½.

paºº±sanip±ta½ niµµhita½.

tassudd±na½ --

sani¼²nikamavhayano paµhamo, dutiyo pana saummadantivaro.

tatiyo pana bodhisir²vhayano, kathit± pana t²ºi jinena subh±ti..

19. saµµhinip±to

529. soºakaj±taka½ (1)

1.

``tassa sutv± sata½ dammi, sahassa½ diµµha {daµµhu (s²0 p²0)} soºaka½.

ko me soºakamakkh±ti, sah±ya½ pa½suk²¼ita½''..

2.

``athabrav² m±ºavako, daharo pañcac³¼ako.

mayha½ sutv± sata½ dehi, sahassa½ diµµha {daµµhu (s²0 p²0)} soºaka½.

aha½ te soºakakkhissa½ {aha½ soºakamakkhissa½ (s²0 p²0), aha½ te soºakamakkhissa½ (sy±0)}, sah±ya½ pa½suk²¼ita½''..

3.

``katamasmi½ {katarasmi½ (s²0 sy±0 p²0)} so janapade, raµµhesu nigamesu ca.

kattha soºakamaddakkhi {kattha te soºako diµµho (s²0 p²0)}, ta½ me akkh±hi pucchito''..

4.

``taveva deva vijite, tavevuyy±nabh³miy±.

ujuva½s± mah±s±l±, n²lobh±s± manoram±..

5.

``tiµµhanti meghasam±n±, ramm± aññoññanissit±.

tesa½ m³lamhi {m³lasmi½ (s²0 p²0), m³lasmi (sy±0)} soºako, jh±yat² anup±dano {anup±dino (sy±0), anup±d±no (p²0)}.

up±d±nesu lokesu, ¹ayham±nesu nibbuto..

6.

``tato ca r±j± p±y±si, sen±ya caturaªgiy±.

k±r±petv± sama½ magga½, agam± yena soºako..

7.

``uyy±nabh³mi½ gantv±na, vicaranto brah±vane.

±s²na½ soºaka½ dakkhi, ¹ayham±nesu nibbuta½''..

8.

``kapaºo vataya½ bhikkhu, muº¹o saªgh±µip±ruto.

am±tiko apitiko, rukkham³lasmi jh±yati''..

9.

``ima½ v±kya½ nis±metv±, soºako etadabravi.

`na r±ja kapaºo hoti, dhamma½ k±yena phassaya½ {phusaya½ (ka0)}..

10.

`yo ca {yodha (s²0 sy±0)} dhamma½ nira½katv± {nir±katv± (?)}, adhammamanuvattati.

sa r±ja kapaºo hoti, p±po p±papar±yano'''..

11.

```arindamoti me n±ma½, k±sir±j±ti ma½ vid³.

kacci bhoto sukhasseyy± {sukh± seyy± (p²0), sukhaseyyo (ka0)}, idha pattassa soºaka'''..

12.

``sad±pi bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

na tesa½ koµµhe openti, na kumbhi½ na kha¼opiya½ {na kumbhe na ka¼opiy± (sy±0 p²0)}.

paraniµµhitames±n±, tena y±penti subbat±..

13.

``dutiyampi bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

anavajjapiº¹o {anavajjo piº¹± (p²0)} bhottabbo, na ca koc³parodhati..

14.

``tatiyampi bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

nibbuto piº¹o bhottabbo, na ca koc³parodhati..

15.

``catutthampi {catuttha½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

muttassa raµµhe carato, saªgo yassa na vijjati..

16.

``pañcamampi {pañcama½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

nagaramhi ¹ayham±namhi, n±ssa kiñci a¹ayhatha..

17.

``chaµµhampi {chaµµha½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

raµµhe vilumpam±namhi {viluppam±namhi (ka0)}, n±ssa kiñci ah²ratha {ah±ratha (s²0 sy±0)}..

18.

``sattamampi {sattama½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

corehi rakkhita½ magga½, ye caññe paripanthik±.

pattac²varam±d±ya, sotthi½ gacchati subbato..

19.

``aµµhamampi {aµµhama½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno.

ya½ ya½ disa½ pakkamati, anapekkhova gacchati''..

20.

``bah³pi bhadr± {bah³ni samaºabhadr±ni (s²0), bah³pi bhadrak± ete (p²0)} etesa½, yo tva½ bhikkhu pasa½sasi.

ahañca giddho k±mesu, katha½ k±h±mi soºaka..

21.

``piy± me m±nus± k±m±, atho diby±pi me piy±.

atha kena nu vaººena, ubho loke labh±mase''..

22.

``k±me giddh± {k±mesu giddh± (s²0 p²0)} k±marat±, k±mesu adhimucchit±.

nar± p±p±ni katv±na, upapajjanti duggati½..

23.

``ye ca k±me pahantv±na {pahatv±na (s²0 p²0)}, nikkhant± akutobhay±.

ekodibh±v±dhigat±, na te gacchanti duggati½..

24.

``upama½ te kariss±mi, ta½ suºohi arindama.

upam±ya midhekacce {pidhekacce (s²0 p²0)}, attha½ j±nanti paº¹it±..

25.

``gaªg±ya kuºapa½ disv±, vuyham±na½ mahaººave.

v±yaso samacintesi, appapañño acetaso..

26.

```y±nañca vatida½ laddha½, bhakkho c±ya½ anappako'.

tattha ratti½ tattha div±, tattheva nirato mano..

27.

``kh±da½ n±gassa ma½s±ni, piva½ bh±g²rathodaka½ {bh±girasodaka½ (s²0 sy±0 p²0 ka0)}.

sampassa½ vanacety±ni, na palettha {paletv± (ka0)} vihaªgamo..

28.

``tañca {ta½va (p²0)} otaraº² gaªg±, pamatta½ kuºape rata½.

samudda½ ajjhag±h±si {ajjhag±hayi (p²0)}, agat² yattha pakkhina½..

29.

``so ca bhakkhaparikkh²ºo, udapatv± {uppatitv± (s²0 sy±0), ud±patv± (p²0)} vihaªgamo..

na pacchato na purato, nuttara½ nopi dakkhiºa½..

30.

``d²pa½ so najjhag±gañchi {na ajjhagañchi (s²0), na ajjhagacchi (p²0)}, agat² yattha pakkhina½.

so ca tattheva p±pattha, yath± dubbalako tath±..

31.

``tañca s±muddik± macch±, kumbh²l± makar± sus³.

pasayhak±r± kh±di½su, phandam±na½ vipakkhaka½ {vipakkhina½ (s²0 p²0), vipakkhika½ (sy±0)}..

32.

``evameva tuva½ r±ja, ye caññe k±mabhogino.

giddh± ce na vamissanti, k±kapaññ±va {k±kapaññ±ya (s²0 sy±0 p²0)} te vid³..

33.

``es± te upam± r±ja, atthasandassan² kat±.

tvañca paññ±yase tena, yadi k±hasi v± na v±..

34.

``ekav±campi dviv±ca½, bhaºeyya anukampako.

tatuttari½ na bh±seyya, d±sovayyassa {d±so ayyassa (s²0), d±so ayirassa (p²0)} santike''..

35.

``ida½ vatv±na pakk±mi, soºako amitabuddhim± {soºako'mitabuddhim± (?)}.

veh±se antalikkhasmi½, anus±sitv±na khattiya½''..

36.

``ko nume r±jakatt±ro, sudd± veyyattam±gat± {s³t± veyyattim±gat± (s²0 sy±0 p²0)}.

rajja½ niyy±dayiss±mi, n±ha½ rajjena matthiko..

37.

``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve.

m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½'' {vasamannag± (p²0)}..

38.

``atthi te daharo putto, d²gh±vu raµµhava¹¹hano.

ta½ rajje abhisiñcassu, so no r±j± bhavissati''..

39.

``khippa½ kum±ram±netha, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½.

ta½ rajje abhisiñcissa½, so vo r±j± bhavissati''..

40.

``tato kum±ram±nesu½, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½.

ta½ disv± ±lap² r±j±, ekaputta½ manorama½..

41.

``saµµhi g±masahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.

te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te..

42.

``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve.

m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½ {vasamannag± (p²0)}..

43.

``saµµhi n±gasahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±.

suvaººakacch± m±taªg±, hemakappanav±sas±..

44.

``±r³¼h± g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi.

te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te..

45.

``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve.

m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½..

46.

``saµµhi assasahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±.

±j±n²y±va j±tiy±, sindhav± s²ghav±hino..

47.

``±r³¼h± g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi {indiy±c±padh±ribhi (ka0)}.

te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te..

48.

``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve.

m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½..

49.

``saµµhi rathasahass±ni, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

50.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te..

51.

``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve.

m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½..

52.

``saµµhi dhenusahass±ni, rohaññ± puªgav³sabh±.

t± putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te..

53.

``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve.

m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½..

54.

``so¼asitthisahass±ni , sabb±laªk±rabh³sit±.

vicitravatth±bharaº±, ±muttamaºikuº¹al±.

t± putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te..

55.

``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve.

m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½''..

56.

``daharasseva me t±ta, m±t± mat±ti me suta½.

tay± vin± aha½ t±ta, j²vitumpi na ussahe..

57.

``yath± ±raññaka½ n±ga½, poto anveti pacchato.

jessanta½ giriduggesu, samesu visamesu ca..

58.

``eva½ ta½ anugacch±mi, puttam±d±ya {pattam±d±ya (p²0)} pacchato.

subharo te bhaviss±mi, na te hess±mi dubbharo''..

59.

``yath± s±muddika½ n±va½, v±ºij±na½ dhanesina½.

voh±ro tattha gaºheyya, v±ºij± byasan² {byasana½ (ka0)} siy±..

60.

``evamev±ya½ puttakali {puttaka (sy±0)}, antar±yakaro mama {mama½ (p²0)}.

ima½ kum±ra½ p±petha, p±s±da½ rativa¹¹hana½..

61.

``tattha kambusahatth±yo, yath± sakka½va acchar±.

t± na½ tattha ramessanti {ramissanti (sy±0 ka0)}, t±hi ceso {meso (p²0)} ramissati..

62.

``tato kum±ra½ p±pesu½, p±s±da½ rativa¹¹hana½.

ta½ disv± avacu½ kaññ±, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½..

63.

``devat± nusi gandhabbo, adu {±du (s²0 p²0)} sakko purindado.

ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½''..

64.

``namhi devo na gandhabbo, n±pi {namhi (ka0)} sakko purindado.

k±sirañño aha½ putto, d²gh±vu raµµhava¹¹hano.

mama½ {mama (p²0)} bharatha bhadda½ vo {bhaddante (ka0)}, aha½ bhatt± bhav±mi vo''..

65.

``ta½ tattha avacu½ kaññ±, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½.

`kuhi½ r±j± anuppatto, ito r±j± kuhi½ gato'''..

66.

``paªka½ r±j± atikkanto, thale r±j± patiµµhito.

akaºµaka½ agahana½, paµipanno mah±patha½..

67.

``ahañca paµipannosmi, magga½ duggatig±mina½.

sakaºµaka½ sagahana½, yena gacchanti duggati½''..

68.

``tassa te sv±gata½ r±ja, s²hasseva giribbaja½.

anus±sa mah±r±ja, tva½ no sabb±samissaro''ti..

soºakaj±taka½ paµhama½.

530. sa½kiccaj±taka½ (2)

69.

``disv± nisinna½ r±j±na½, brahmadatta½ rathesabha½.

athassa paµivedesi, yass±si anukampako..

70.

``sa½kicc±ya½ anuppatto, is²na½ s±dhusammato.

taram±nar³po niyy±hi, khippa½ passa mahesina½..

71.

``tato ca r±j± taram±no, yuttam±ruyha sandana½.

mitt±maccapariby³¼ho {paribb³¼ho (s²0 p²0)}, agam±si rathesabho..

72.

``nikkhippa pañca kakudh±ni, k±s²na½ raµµhava¹¹hano.

v±¼ab²jani {v± ¼av²jan² (s²0 p²0)} muºh²sa½, khagga½ chattañcup±hana½.

73.

``oruyha r±j± y±namh±, µhapayitv± paµicchada½.

±s²na½ d±yapassasmi½, sa½kiccamupasaªkami..

74.

``upasaªkamitv± so r±j±, sammodi isin± saha.

ta½ katha½ v²tis±retv±, ekamanta½ up±visi..

75.

``ekamanta½ nisinnova, atha k±la½ amaññatha.

tato p±p±ni kamm±ni, pucchitu½ paµipajjatha..

76.

``isi½ pucch±ma {pucch±mi (s²0 p²0)} sa½kicca½, is²na½ s±dhusammata½.

±s²na½ d±yapassasmi½, isisaªghapurakkhata½ {purakkhita½ (ka0)}..

77.

``ka½ gati½ pecca gacchanti, nar± dhamm±tic±rino.

aticiººo may± dhammo, ta½ me akkh±hi pucchito..

78.

``is² avaca sa½kicco, k±s²na½ raµµhava¹¹hana½.

±s²na½ d±yapassasmi½, mah±r±ja suºohi me..

79.

``uppathena vajantassa, yo maggamanus±sati.

tassa ce vacana½ kayir±, n±ssa maggeyya kaºµako..

80.

``adhamma½ paµipannassa, yo dhammamanus±sati.

tassa ce vacana½ kayir±, na so gaccheyya duggati½..

81.

``dhammo patho mah±r±ja, adhammo pana uppatho.

adhammo niraya½ neti, dhammo p±peti suggati½..

82.

``adhammac±rino r±ja, nar± visamaj²vino.

ya½ gati½ pecca gacchanti, niraye te suºohi me..

83.

``sañj²vo k±¼asutto ca, saªgh±to {saªkh±µo (sy±0 ka0)} dve ca roruv±.

ath±paro mah±v²ci, t±pano {tapano (s²0 p²0)} ca pat±pano..

84.

``iccete aµµha niray±, akkh±t± duratikkam±.

±kiºº± luddakammehi, paccek± so¼asussad±..

85.

``kadariyat±pan± {kadariyatapan± (s²0 p²0)} ghor±, accimanto {accimant± (p²0)} mahabbhay±.

lomaha½sanar³p± ca, bhesm± paµibhay± dukh±..

86.

``catukkaºº± catudv±r±, vibhatt± bh±gaso mit±.

ayop±k±rapariyant±, ayas± paµikujjit±..

87.

``tesa½ ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±.

samant± yojanasata½, phuµ± {pharitv± (a0 ni0 3.36; pe0 va0 71)} tiµµhanti sabbad±..

88.

``ete patanti niraye, uddha½p±d± ava½sir±.

is²na½ ativatt±ro, saññat±na½ tapassina½..

89.

``te bh³nahuno paccanti, macch± bilakat± yath±.

sa½vacchare asaªkheyye, nar± kibbisak±rino..

90.

``¹ayham±nena gattena, nicca½ santarab±hira½.

niray± n±dhigacchanti, dv±ra½ nikkhamanesino..

91.

``puratthimena dh±vanti, tato dh±vanti pacchato.

uttarenapi dh±vanti, tato dh±vanti dakkhiºa½.

ya½ yañhi dv±ra½ gacchanti, ta½ tadeva pidh²yare {pithiyyati (s²0), pithiyyare (sy±0), pith²yare (p²0)}..

92.

``bah³ni vassasahass±ni, jan± nirayag±mino.

b±h± paggayha kandanti, patv± dukkha½ anappaka½..

93.

``±s²visa½va kupita½, tejassi½ duratikkama½.

na s±dhur³pe ±s²de, saññat±na½ tapassina½..

94.

``atik±yo mahiss±so, ajjuno kekak±dhipo.

sahassab±hu ucchinno, isim±sajja gotama½..

95.

``araja½ rajas± vaccha½, kisa½ avakiriya daº¹ak².

t±lova m³lato {sam³lo (ka0)} chinno, sa r±j± vibhavaªgato..

96.

``upahacca mana½ majjho {mejjho (ka0)}, m±taªgasmi½ yasassine.

sap±risajjo ucchinno, majjh±rañña½ tad± ahu..

97.

``kaºhad²p±yan±sajja, isi½ andhakaveº¹ayo {veºhuyo (s²0 p²0), piºhayo (?)}.

aññoñña½ {aññamañña½ (s²0 p²0)} musal± {musale (s²0 sy±0 p²0)} hantv±, sampatt± yamas±dhana½ {yamas±dana½ (p²0)}..

98.

``ath±ya½ isin± satto, antalikkhacaro pure.

p±vekkhi pathavi½ {paµhavi½ (s²0 sy±0 p²0)} cecco, h²natto pattapariy±ya½..

99.

``tasm± hi chand±gamana½, nappasa½santi paº¹it±.

aduµµhacitto bh±seyya, gira½ sacc³pasa½hita½..

100.

``manas± ce paduµµhena, yo naro pekkhate muni½.

vijj±caraºasampanna½, gant± so niraya½ adho..

101.

``ye vu¹¹he {vaddhe (ka0)} paribh±santi, pharus³pakkam± jan±.

anapacc± ad±y±d±, t±lavatthu {t±lavatth³ (sy±0), t±l±vatthu (p²0)} bhavanti te..

102.

``yo ca pabbajita½ hanti, katakicca½ mahesina½.

sa k±¼asutte niraye, ciraratt±ya paccati..

103.

``yo ca r±j± adhammaµµho, raµµhaviddha½sano mago {cuto (s²0)}.

t±payitv± janapada½, t±pane pecca paccati..

104.

``so ca vassasahass±ni {vassasahass±na½ (s²0 sy±0)}, sata½ dibb±ni paccati.

accisaªghapareto so, dukkha½ vedeti vedana½..

105.

``tassa aggisikh± k±y±, niccharanti pabhassar±.

tejobhakkhassa gatt±ni, lomehi ca {lomaggehi ca (s²0 sy±0 p²0)} nakhehi ca..

106.

``¹ayham±nena gattena, nicca½ santarab±hira½.

dukkh±bhitunno nadati, n±go tuttaµµito {tuttaddito (s²0)} yath±..

107.

``yo lobh± pitara½ hanti, dos± v± puris±dhamo.

sa k±¼asutte niraye, ciraratt±ya paccati..

108.

``sa t±diso paccati lohakumbhiya½, pakkañca satt²hi hananti nittaca½.

andha½ karitv± muttakar²sabhakkha½, kh±re nimujjanti tath±vidha½ nara½..

109.

``tatta½ pakkuthitamayogu¼añca {pakkudhitamayogu¼añca (ka0)}, d²ghe ca ph±le cirarattat±pite.

vikkhambham±d±ya vibandha {vibaddha (s²0), vibhajja (sy±0 p²0)} rajjubhi, vivaµe mukhe sampavisanti {sa½cavanti (s²0 sy±0 p²0)} rakkhas±..

110.

``s±m± ca soº± sabal± ca gijjh±, k±ko¼asaªgh± ca dij± ayomukh±.

saªgamma kh±danti vipphandam±na½, jivha½ vibhajja vigh±sa½ salohita½..

111.

``ta½ da¹¹hat±la½ paribhinnagatta½, nippothayant± anuvicaranti rakkhas±.

rat² hi nesa½ dukhino pan²tare, et±disasmi½ niraye vasanti.

ye keci loke idha pettigh±tino..

112.

``putto ca m±tara½ hantv±, ito gantv± yamakkhaya½.

bhusam±pajjate dukkha½, attakammaphal³pago..

113.

``amanuss± atibal±, hant±ra½ janayantiy±.

ayomayehi v±¼ehi {ph±lehi (p²0)}, p²¼ayanti punappuna½..

114.

``tamassava½ {ta½ passava½ (s²0 sy±0), ta½ passuta½ (p²0)} sak± gatt±, ruhira½ {rudhira½ (s²0 sy±0)} attasambhava½.

tambalohavil²na½va, tatta½ p±yenti mattigha½ {mattiya½ (s²0)}..

115.

``jiguccha½ kuºapa½ p³ti½, duggandha½ g³thakaddama½.

pubbalohitasaªk±sa½, rahadamogayha {rahadoggayha (ka0)} tiµµhati..

116.

``tamena½ kimayo tattha, atik±y± ayomukh±.

chavi½ bhetv±na {chetv±na (s²0 p²0)} kh±danti, sa½giddh± {pagiddh± (s²0 sy±0 p²0)} ma½salohite..

117.

``so ca ta½ niraya½ patto, nimuggo sataporisa½.

p³tika½ kuºapa½ v±ti, samant± satayojana½..

118.

``cakkhum±pi hi cakkh³hi, tena gandhena j²yati.

et±disa½ brahmadatta, m±tugho labhate dukha½..

119.

``khuradh±ramanukkamma, tikkha½ durabhisambhava½.

patanti gabbhap±tiyo {gabbhap±tiniyo (s²0 sy±0 p²0)}, dugga½ vetaraºi½ {vettaraºi½ (sy±0 ka0)} nadi½..

120.

``ayomay± simbaliyo, so¼asaªgulakaºµak±.

ubhato abhilambanti, dugga½ vetaraºi½ {vettaraºi½ (sy±0 ka0)} nadi½..

121.

``te accimanto tiµµhanti, aggikkhandh±va ±rak±.

±ditt± j±tavedena, uddha½ yojanamuggat±..

122.

``ete vajanti {sajanti (s²0 p²0), pajjanti (sy±0)} niraye, tatte tikhiºakaºµake.

n±riyo ca atic±r± {atic±riniyo (s²0 sy±0 p²0)}, nar± ca parad±rag³..

123.

``te patanti adhokkhandh±, vivatt± vihat± puth³.

sayanti vinividdhaªg±, d²gha½ jagganti sabbad± {sa½vari½ (s²0 p²0)}..

124.

``tato raty± vivas±ne {vivasane (s²0 sy±0 p²0)}, mahati½ pabbat³pama½.

lohakumbhi½ pavajjanti, tatta½ aggisam³daka½..

125.

``eva½ div± ca ratto ca, duss²l± mohap±rut±.

anubhonti saka½ kamma½, pubbe dukkaµamattano..

126.

``y± ca bhariy± dhanakk²t±, s±mika½ atimaññati.

sassu½ v± sasura½ v±pi, jeµµha½ v±pi nanandara½ {nanandana½ (sy±0 ka0)}..

127.

``tass± vaªkena jivhagga½, nibbahanti sabandhana½.

sa by±mamatta½ kimina½, jivha½ passati attani {attano (s²0 sy±0)}.

viññ±petu½ na sakkoti, t±pane pecca paccati..

128.

``orabbhik± s³karik±, macchik± migabandhak±.

cor± gogh±tak± ludd±, avaººe vaººak±rak±..

129.

``satt²hi lohak³µehi, netti½sehi us³hi ca.

haññam±n± kh±ranadi½, papatanti {sampatanti (ka0)} ava½sir±..

130.

``s±ya½ p±to k³µak±r², ayok³µehi haññati.

tato vanta½ duratt±na½, paresa½ bhuñjare {bhuñjate (s²0 sy±0 p²0)} sad±..

131.

``dhaªk± bheraº¹ak± {bhedaº¹ak± (ka0)} gijjh±, k±ko¼± ca ayomukh±.

vipphandam±na½ kh±danti, nara½ kibbisak±raka½ {kibbisak±rina½ (p²0)}..

132.

``ye migena miga½ hanti, pakkhi½ v± pana pakkhin±.

asanto rajas± chann±, gant± {gat± (ka0)} te nirayussada½ {niraya½ adho (p²0)}..

133.

``santo ca {santova (sy±0)} uddha½ gacchanti, suciººenidha kammun±.

suciººassa phala½ passa, saind± {sahind± (s²0)} dev± sabrahmak±..

134.

``ta½ ta½ br³mi mah±r±ja, dhamma½ raµµhapat² cara.

tath± {tath± tath± (s²0 sy±0 p²0)} r±ja car±hi dhamma½, yath± ta½ suciººa½ n±nutappeyya pacch±''ti..

sa½kiccaj±taka½ dutiya½.

saµµhinip±ta½ niµµhita½.

tassudd±na½ --

atha saµµhinip±tamhi, suº±tha mama bh±sita½.

j±takasavhayano pavaro, soºakaarindamasavhayano.

tath± vuttarathesabhakiccavaroti..

20. sattatinip±to

531. kusaj±taka½ (1)

1.

``ida½ te raµµha½ sadhana½ sayogga½, sak±yura½ sabbak±m³papanna½.

ida½ te rajja½ {raµµha½ (ka0)} anus±sa amma, gacch±maha½ yattha piy± pabh±vat²''..

2.

``anujjubh³tena hara½ mahanta½, div± ca ratto ca nis²thak±le {nis²da k±le (ka0)}.

paµigaccha tva½ khippa½ kus±vati½ kusa {kus±vati½ (sy±0 ka0)}, nicch±mi dubbaººamaha½ vasanta½''..

3.

``n±ha½ gamiss±mi ito kus±vati½, pabh±vat² vaººapalobhito tava.

ram±mi maddassa niketaramme, hitv±na raµµha½ tava dassane rato..

4.

``pabh±vat² vaººapalobhito tava, samm³¼har³po vicar±mi medini½ {medani½ (sy±0 ka0)}.

disa½ na j±n±mi kutomhi ±gato, tayamhi matto migamandalocane..

5.

``suvaººac²ravasane, j±tar³pasumekhale.

sussoºi tava k±m± hi {k±mehi (s²0 sy±0 p²0)}, n±ha½ rajjena matthiko''..

6.

``abbh³ti {abbh³ hi (s²0), abh³ti (sy±0), abbhu hi (p²0)} tassa bho hoti, yo anicchantamicchati.

ak±ma½ r±ja k±mesi {k±mehi (s²0 p²0)}, akanta½ kantu {akanto kanta (s²0 sy±0 p²0)} micchasi''..

7.

``ak±ma½ v± sak±ma½ v±, yo naro labhate piya½.

l±bhamettha pasa½s±ma, al±bho tattha p±pako''..

8.

``p±s±ºas±ra½ khaºasi, kaºik±rassa d±run±.

v±ta½ j±lena b±dhesi, yo anicchantamicchasi''..

9.

``p±s±ºo n³na te hadaye, ohito mudulakkhaºe.

yo te s±ta½ na vind±mi, tirojanapad±gato..

10.

``yad± ma½ bhakuµi½ {bh³kuµi½ (s²0 p²0)} katv±, r±japutt² udikkhati {r±japutti udikkhasi (s²0 p²0)}.

±¼±riko tad± homi, rañño maddassantepure {maddassa th²pure (s²0 p²0) evamuparipi}..

11.

``yad± umhayam±n± ma½, r±japutt² udikkhati {r±japutti udikkhasi (s²0 p²0)}.

n±¼±riko tad± homi, r±j± homi tad± kuso''..

12.

``sace hi vacana½ sacca½, nemitt±na½ bhavissati.

neva me tva½ pat² assa, k±ma½ chindantu sattadh±''..

13.

``sace hi vacana½ sacca½, aññesa½ yadi v± mama½.

neva tuyha½ pat² atthi, añño s²hassar± kus±''..

14.

``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½.

sace ma½ n±gan±s³r³, olokeyya pabh±vat²..

15.

``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½.

sace ma½ n±gan±s³r³, ±lapeyya pabh±vat²..

16.

``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½.

sace ma½ n±gan±s³r³, umh±yeyya pabh±vat²..

17.

``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½.

sace ma½ n±gan±s³r³, pamh±yeyya pabh±vat²..

18.

``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½.

sace me n±gan±s³r³, p±º²hi upasamphuse''..

19.

``na hi n³n±ya½ r±japutt², kuse s±tampi vindati.

±¼±rike bhate pose, vetanena anatthike''..

20.

``na hi n³n±ya½ s± {n³na aya½ (s²0 sy±0)} khujj±, labhati jivh±ya chedana½.

sunisitena satthena, eva½ dubbh±sita½ bhaºa½''..

21.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

mah±yasoti katv±na, karassu rucire piya½..

22.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

mahaddhanoti katv±na, karassu rucire piya½..

23.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

mahabbaloti katv±na, karassu rucire piya½..

24.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

mah±raµµhoti katv±na, karassu rucire piya½..

25.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

mah±r±j±ti katv±na, karassu rucire piya½..

26.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

s²hassaroti katv±na, karassu rucire piya½..

27.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

vaggussaroti katv±na, karassu rucire piya½..

28.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

bindussaroti katv±na, karassu rucire piya½..

29.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

mañjussaroti katv±na, karassu rucire piya½..

30.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

madhussaroti {madhurassaroti (s²0)} katv±na, karassu rucire piya½..

31.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

satasippoti katv±na, karassu rucire piya½..

32.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

khattiyotipi katv±na {karitv±na (s²0)}, karassu rucire piya½..

33.

``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati.

kusar±j±ti katv±na, karassu rucire piya½''..

34.

``ete n±g± upatthaddh±, sabbe tiµµhanti vammit± {vammik± (sy±0)}.

pur± maddanti p±k±ra½, ±nenteta½ pabh±vati½''..

35.

``satta bile {khaº¹e (s²0 p²0)} karitv±na, ahameta½ pabh±vati½.

khattiy±na½ padass±mi, ye ma½ hantu½ idh±gat±''..

36.

``avuµµhahi r±japutt², s±m± koseyyav±sin².

assupuººehi nettehi, d±s²gaºapurakkhat±''..

37.

``ta½ n³na kakk³panisevita½ mukha½, ±d±sadant±tharupaccavekkhita½.

subha½ sunetta½ viraja½ anaªgaºa½, chuddha½ vane µhassati khattiyehi..

38.

``te n³na me asite vellitagge, kese mud³ candanas±ralitte.

sam±kule s²vathik±ya majjhe, p±dehi gijjh± parika¹¹hissanti {parika¹¹hayanti (s²0 sy±0 p²0)}..

39.

``t± n³na me tambanakh± sulom±, b±h± mud³ candanas±ralitt±.

chinn± vane ujjhit± khattiyehi, gayha dhaªko {vako (p²0)} gacchati yena k±ma½..

40.

``te n³na t±l³panibhe alambe, nisevite k±sikacandanena.

thanesu me lambissati {lambah²ti (p²0)} siªg±lo {sig±lo (s²0 sy±0 p²0)}, m±t³va putto taruºo tan³jo..

41.

``ta½ n³na soºi½ puthula½ sukoµµita½, nisevita½ kañcanamekhal±hi.

chinna½ vane khattiyeh² avattha½, siªg±lasaªgh± parika¹¹hissanti {gayh± vako gacchati yenak±ma½ (p²0)}..

42.

``soº± dhaªk± {vak± (p²0)} siªg±l± ca, ye caññe santi d±µhino.

ajar± n³na hessanti, bhakkhayitv± pabh±vati½..

43.

``sace ma½s±ni hari½su, khattiy± d³rag±mino.

aµµh²ni amma y±citv±, anupathe dah±tha na½..

44.

``khett±ni amma k±retv±, kaºik±rettha ropaya {ropaye (ka0)}.

yad± te pupphit± assu, hemant±na½ himaccaye.

sareyy±tha mama½ {mama (p²0)} amma, eva½vaºº± pabh±vat²''..

45.

``tass± m±t± udaµµh±si, khattiy± devavaººin².

disv± asiñca s³nañca, rañño maddassantepure''..

46.

``imin± n³na asin±, susañña½ tanumajjhima½.

dh²tara½ madda {mama (s²0), maddo (p²0)} hantv±na, khattiy±na½ padassasi'' {padassati (p²0 ka0)}..

47.

``na me ak±si vacana½, atthak±m±ya puttike.

s±jja lohitasañchann±, gacchasi {gañchisi (s²0 p²0)} yamas±dhana½..

48.

``evam±pajjat² poso, p±piyañca nigacchati.

yo ve hit±na½ vacana½, na karoti {na kara½ (s²0)} atthadassina½..

49.

``sace ca ajja {tva½ amma (s²0)} dh±resi {v±resi (p²0)}, kum±ra½ c±rudassana½.

kusena j±ta½ khattiya½, suvaººamaºimekhala½.

p³jita½ {p³jit± (p²0)} ñ±tisaªghehi, na gacchasi {gañchisi (s²0 p²0)} yamakkhaya½..

50.

``yatthassu bher² nadati, kuñjaro ca nik³jati {nikuñjati (p²0)}.

khattiy±na½ kule bhadde, ki½ nu sukhatara½ tato..

51.

``asso ca sisati {asso hasisati (s²0), asso hasiyati (sy±0), asso ca si½sati (p²0)} dv±re, kum±ro uparodati.

khattiy±na½ kule bhadde, ki½ nu sukhatara½ tato..

52.

``may³rakoñc±bhirude, kokil±bhinik³jite.

khattiy±na½ kule bhadde, ki½ nu sukhatara½ tato''..

53.

``kaha½ nu so sattumaddano, pararaµµhappamaddano.

kuso so¼±rapaññ±ºo, yo no dukkh± pamocaye''..

54.

``idheva so sattumaddano, pararaµµhappamaddano.

kuso so¼±rapaññ±ºo, yo te sabbe vadhissati'' {yo no dukkh± pamocaye (s²0), so no sabbe vadhissati (p²0)}..

55.

``ummattik± nu bhaºasi, andhab±l± pabh±sasi {±du b±l±va bh±sasi (s²0 p²0)}.

kuso ce ±gato assa, ki½ na {kinnu (sy±0 ka0)} j±nemu ta½ maya½''..

56.

``eso ±¼±riko poso, kum±r²puramantare.

da¼ha½ katv±na sa½velli½, kumbhi½ dhovati oºato''..

57.

``veº² tvamasi caº¹±l², ad³si kulagandhin².

katha½ maddakule j±t±, d±sa½ kayir±si k±muka½''..

58.

``namhi veº² na caº¹±l², na camhi kulagandhin².

okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi''..

59.

``yo br±hmaºasahass±ni, sad± bhojeti v²sati½.

okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi''..

60.

``yassa n±gasahass±ni, sad± yojenti v²sati½.

okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi..

61.

``yassa assasahass±ni, sad± yojenti v²sati½.

okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi..

62.

``yassa rathasahass±ni, sad± yojenti v²sati½.

okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi..

{( ) aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesuyeva dissati} (``yassa usabhasahass±ni, sad± yojenti v²sati½.

okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi) {( ) aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesuyeva dissati}..

63.

``yassa dhenusahass±ni, sad± duhanti v²sati½ {duyhanti v²sati (s²0 p²0)}.

okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi''..

64.

``taggha te dukkaµa½ b±le, ya½ khattiya½ mahabbala½.

n±ga½ maº¹³kavaººena, na na½ {na ta½ (s²0 p²0)} akkh±sidh±gata½'' {akkh±si ±gata½ (s²0)}..

65.

``apar±dha½ mah±r±ja, tva½ no khama rathesabha.

ya½ ta½ aññ±tavesena, n±ññ±simh± idh±gata½''..

66.

``m±disassa na ta½ channa½, yoha½ ±¼±riko bhave.

tvaññeva me pas²dassu, natthi te deva dukkaµa½''..

67.

``gaccha b±le kham±pehi, kusar±ja½ mahabbala½.

kham±pito kuso r±j± {kusar±j± (sabbattha)}, so te dassati j²vita½''..

68.

``pitussa vacana½ sutv±, devavaºº² pabh±vat².

siras± aggah² p±de, kusar±ja½ mahabbala½''..

69.

``y±m± ratyo atikkant±, t±m± deva tay± vin±.

vande te siras± p±de, m± me kujjha½ rathesabha..

70.

``sabba½ {sacca½ (s²0 sy±0 p²0)} te paµij±n±mi, mah±r±ja suºohi me.

na c±pi appiya½ tuyha½, kareyy±mi aha½ puna..

71.

``eva½ ce y±cam±n±ya, vacana½ me na k±hasi.

id±ni ma½ t±to hantv±, khattiy±na½ padassati''..

72.

``eva½ te y±cam±n±ya, ki½ na k±h±mi te vaco.

vikuddho tyasmi kaly±ºi, m± tva½ bh±yi pabh±vati..

73.

``sabba½ te paµij±n±mi, r±japutti suºohi me.

na c±pi appiya½ tuyha½, kareyy±mi aha½ puna..

74.

``tava k±m± hi sussoºi, pahu {bahu (sy±0), bah³ (p²0), bahu½ (ka0)} dukkha½ titikkhisa½ {titikkhissa½ (s²0 p²0)}.

bahu½ maddakula½ hantv±, nayitu½ ta½ pabh±vati''..

75.

``yojayantu rathe asse, n±n±citte sam±hite.

atha dakkhatha me vega½, vidhamantassa {vidhamentassa (sabbattha)} sattavo''..

76.

``tañca tattha udikkhi½su, rañño maddassantepure.

vijambham±na½ s²ha½va, phoµenta½ diguºa½ bhuja½..

77.

``hatthikkhandhañca ±ruyha, ±ropetv± pabh±vati½.

saªg±ma½ otaritv±na, s²han±da½ nad² kuso..

78.

``tassa ta½ nadato sutv±, s²hassevitare mig±.

khattiy± vipal±yi½su, kusasaddabhayaµµit± {kusasaddabhayaµµhit± (p²0)}..

79.

``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

aññamaññassa chindanti, kusasaddabhayaµµit±..

80.

``tasmi½ saªg±mas²sasmi½, passitv± haµµha {tuµµha (s²0)} m±naso.

kusassa rañño devindo, ad± verocana½ maºi½..

81.

``so ta½ vijitv± saªg±ma½, laddh± verocana½ maºi½.

hatthikkhandhagato r±j±, p±vekkhi nagara½ pura½..

82.

``j²vagg±ha½ {j²vag±ha½ (s²0 p²0)} gahetv±na, bandhitv± satta khattiye.

sasurassupan±mesi, ime te deva sattavo..

83.

``sabbeva te vasa½ gat±, amitt± vihat± tava.

k±ma½ karohi te tay±, muñca v± te hanassu v±''..

84.

``tuyheva sattavo ete, na hi te mayha sattavo.

tvaññeva no mah±r±ja, muñca v± te hanassu v±''..

85.

``im± te dh²taro satta, devakaññ³pam± subh±.

dad±hi nesa½ ekeka½, hontu j±m±taro tava''..

86.

``amh±kañceva t±sañca, tva½ no sabbesamissaro.

tvaññeva no mah±r±ja, dehi nesa½ yadicchasi''..

87.

``ekamekassa ekeka½, ad± s²hassaro kuso.

khattiy±na½ tad± tesa½, rañño maddassa dh²taro..

88.

``p²ºit± tena l±bhena, tuµµh± s²hassare kuse.

sakaraµµh±ni p±yi½su, khattiy± satta t±vade..

89.

``pabh±vatiñca ±d±ya, maºi½ verocana½ subha½ {tad± (p²0)}.

kus±vati½ kuso r±j±, agam±si mahabbalo..

90.

``tyassu ekarathe yant±, pavisant± kus±vati½.

sam±n± vaººar³pena, n±ññamaññ±tirocisu½ {n±ññamaññamatirocayu½ (s²0)}..

91.

``m±t± puttena saªgacchi {saªgañchi (s²0 sy±0 p²0)}, ubhayo ca jayampat².

samagg± te tad± ±su½, ph²ta½ dharaºim±vasu''nti..

kusaj±taka½ paµhama½.

532. soºanandaj±taka½ (2)

92.

``devat± nusi gandhabbo, adu {±du (s²0 sy±0)} sakko purindado.

manussabh³to iddhim±, katha½ j±nemu ta½ maya½''..

93.

``n±pi devo na gandhabbo, n±pi sakko purindado.

manussabh³to iddhim±, eva½ j±n±hi bh±radha'' {bh±rabha (ka0)}..

94.

``katar³pamida½ bhoto {bhoto (s²0 p²0)}, veyy±vacca½ anappaka½.

devamhi vassam±namhi, anovassa½ bhava½ ak±..

95.

``tato v±t±tape ghore, s²tacch±ya½ bhava½ ak±.

tato amittamajjhesu {amittamajjhe ca (s²0)}, sarat±ºa½ bhava½ ak±..

96.

``tato ph²t±ni raµµh±ni, vasino te bhava½ ak±.

tato ekasata½ khatye, anuyante {anuyutte (p²0)} bhava½ ak±..

97.

``pat²t±ssu maya½ bhoto, vada ta½ {vara ta½ (s²0 sy±0 p²0)} bhañja {bhañña (s²0 p²0), bhuñja (sy±0 ka0)} micchasi.

hatthiy±na½ assaratha½, n±riyo ca alaªkat±.

nivesan±ni ramm±ni, maya½ bhoto dad±mase..

98.

``atha vaªge {atha v± saªge (s²0 p²0)} v± magadhe, maya½ bhoto dad±mase.

atha v± assak±vant² {assak±vanti½ (s²0 sy±0 p²0)}, suman± damma te maya½..

99.

``upa¹¹ha½ v±pi rajjassa, maya½ bhoto dad±mase.

sace te attho rajjena, anus±sa yadicchasi''..

100.

``na me atthopi rajjena, nagarena dhanena v±.

athopi janapadena, attho mayha½ na vijjati..

101.

``bhotova raµµhe vijite, araññe atthi assamo.

pit± mayha½ janett² ca, ubho sammanti assame..

102.

``tes±ha½ {tesvaha½ (ka0)} pubb±cariyesu, puñña½ na labh±mi k±tave.

bhavanta½ ajjh±vara½ katv±, soºa½ {sona½ (p²0)} y±cemu sa½vara½''..

103.

``karomi te ta½ vacana½, ya½ ma½ bhaºasi br±hmaºa.

etañca kho no akkh±hi, k²vanto hontu y±cak±''..

104.

``parosata½ j±napad±, mah±s±l± ca br±hmaº±.

ime ca khattiy± sabbe, abhij±t± yasassino.

bhavañca r±j± manojo, ala½ hessanti y±cak±''..

105.

``hatth² asse ca yojentu, ratha½ sannayha s±rathi {na½ rathi (p²0)}.

±bandhan±ni gaºh±tha, p±d±suss±rayaddhaje {p±desuss±raya½ dhaje (s²0), p±d±suss±raya½ dhaje (p²0)}.

assama½ ta½ gamiss±mi, yattha sammati kosiyo''..

106.

``tato ca r±j± p±y±si, sen±ya caturaªgin².

agam± assama½ ramma½, yattha sammati kosiyo''..

107.

``kassa k±dambayo {kassa k±dambamayo (ka0)} k±jo, veh±sa½ caturaªgula½.

a½sa½ asamphusa½ eti, udah±r±ya {udah±rassa (s²0 sy±0 p²0)} gacchato''..

108.

``aha½ soºo mah±r±ja, t±paso sahitabbato {sahita½ vato (p²0)}.

bhar±mi m±t±pitaro, rattindivamatandito..

109.

``vane phalañca m³lañca, ±haritv± disampati.

posemi m±t±pitaro, pubbe katamanussara½''..

110.

``icch±ma assama½ gantu½, yattha sammati kosiyo.

magga½ no soºa akkh±hi, yena gacchemu {gacch±ma (s²0)} assama½''..

111.

``aya½ ekapad² r±ja, yeneta½ {yena ta½ (ka0)} meghasannibha½.

kovi¼±rehi sañchanna½, ettha sammati kosiyo''..

112.

``ida½ vatv±na pakk±mi, taram±no mah±isi.

veh±se antalikkhasmi½, anus±sitv±na khattiye..

113.

``assama½ parimajjitv±, paññapetv±na {paññapetv±na (s²0 sy±0)} ±sana½.

paººas±la½ pavisitv±, pitara½ paµibodhayi..

114.

``ime ±yanti r±j±no, abhij±t± yasassino.

assam± nikkhamitv±na, nis²da tva½ {nis²d±hi (s²0)} mah±ise..

115.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, taram±no mah±isi.

assam± nikkhamitv±na, sadv±ramhi up±visi''..

116.

``tañca disv±na ±yanta½, jalanta½riva tejas±.

khatyasaªghapariby³¼ha½, kosiyo etadabravi..

117.

``kassa bher² mudiªg± ca {mutiªg± ca (p²0)}, saªkh± paºavadindim± {deº¹im± (s²0 p²0)}.

purato paµipann±ni, h±sayant± rathesabha½..

118.

``kassa kañcanapaµµena, puthun± vijjuvaººin±.

yuv± kal±pasannaddho, ko eti siriy± jala½..

119.

``ukk±mukhapahaµµha½va, khadiraªg±rasannibha½.

mukhañca rucir± bh±ti, ko eti siriy± jala½..

120.

``kassa paggahita½ chatta½, sasal±ka½ manorama½.

±diccara½s±varaºa½, ko eti siriy± jala½..

121.

``kassa aªga½ pariggayha, v±¼ab²janimuttama½.

caranti varapuññassa {varapaññassa (s²0 p²0)}, hatthikkhandhena ±yato..

122.

``kassa set±ni chatt±ni, ±j±n²y± ca vammit±.

samant± parikirenti {parikiranti (s²0 sy±0 p²0)}, ko eti siriy± jala½..

123.

``kassa ekasata½ khaty±, anuyant± {anuyutt± (p²0)} yasassino.

samant±nupariyanti, ko eti siriy± jala½..

124.

``hatthi assaratha patti {hatth² ass± rath± patt² (s²0)}, sen± ca caturaªgin².

samant±nupariyanti {samant± anupariy±ti (p²0)}, ko eti siriy± jala½..

125.

``kasses± mahat² sen±, piµµhito anuvattati.

akkhobhaº² {akkh±bhan² (s²0), akkhobhin² (sy±0)} apariyant±, s±garasseva ³miyo''..

126.

``r±j±bhir±j± {r±j±dhir±j± (ka0)} manojo, indova jayata½ pati.

nandassajjh±vara½ eti, assama½ brahmac±rina½..

127.

``tasses± mahat² sen±, piµµhito anuvattati.

akkhobhaº² apariyant±, s±garasseva ³miyo''..

128.

``anulitt± candanena, k±sikuttamadh±rino {k±sikavatthadh±rino (p²0)}.

sabbe pañjalik± hutv±, is²na½ ajjhup±gamu½''..

129.

``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½.

kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³..

130.

``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap± {siri½sap± (s²0 sy±0 p²0)}.

vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''..

131.

``kusalañceva no r±ja, atho r±ja an±maya½.

atho uñchena y±pema, atho m³laphal± bah³..

132.

``atho ¹a½s± makas± ca {¹a½s± ca makas± (s²0), ¹a½s± ca makas± ca (p²0)}, appameva sar²sap± {siri½sap± (s²0 sy±0 p²0)}.

vane v±¼amig±kiººe, hi½s± mayha½ {a mha½ (s²0 p²0)} na vijjati..

133.

``bah³ni vassap³g±ni, assame sammata½ {vasato (s²0)} idha.

n±bhij±n±mi uppanna½, ±b±dha½ amanorama½..

134.

``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.

issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya..

135.

``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo {k±sam±riyo (s²0 sy±0)}.

phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja r±ja vara½ vara½..

136.

``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±.

tato piva mah±r±ja, sace tva½ abhikaªkhasi''..

137.

``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½.

nandass±pi nis±metha, vacana½ so {ya½ (s²0), ya½ so (p²0)} pavakkhati..

138.

``ajjh±varamh± nandassa, bhoto santikam±gat±.

suº±tu {suº±tu me (s²0 sy±0)} bhava½ vacana½, nandassa paris±ya ca''..

139.

``parosata½ j±napad± {janapad± (p²0)}, mah±s±l± ca br±hmaº±.

ime ca khattiy± sabbe, abhij±t± yasassino.

bhavañca r±j± manojo, anumaññantu me vaco..

140.

``ye ca santi {ye vasanti (s²0), ye hi santi (p²0)} sam²t±ro, yakkh±ni idha massame.

araññe bh³tabhaby±ni, suºantu vacana½ mama..

141.

``namo katv±na bh³t±na½, isi½ vakkh±mi subbata½.

so ty±ha½ dakkhiº± b±hu, tava kosiya sammato..

142.

``pitara½ me janettiñca, bhattuk±massa me sato.

v²ra puññamida½ µh±na½, m± ma½ kosiya v±raya..

143.

``sabbhi heta½ upaññ±ta½, mameta½ upanissaja.

uµµh±nap±ricariy±ya, d²gharatta½ tay± kata½.

m±t±pit³su puññ±ni, mama lokadado bhava..

144.

``tatheva santi manuj±, dhamme dhammapada½ vid³.

maggo saggassa lokassa, yath± j±n±si tva½ ise..

145.

``uµµh±nap±ricariy±ya, m±t±pitusukh±vaha½.

ta½ ma½ puññ± niv±reti, ariyamagg±varo naro''..

146.

``suºantu bhonto vacana½, bh±turajjh±var± mama.

kulava½sa½ mah±r±ja, por±ºa½ parih±paya½.

adhammac±r² jeµµhesu {yo jeµµho (s²0)}, niraya½ sopapajjati {so upapajjati (s²0 sy±0 p²0)}..

147.

``ye ca dhammassa kusal±, por±ºassa disampati.

c±rittena ca sampann±, na te gacchanti duggati½..

148.

``m±t±pit± ca bh±t± ca, bhagin² ñ±tibandhav±.

sabbe jeµµhassa te bh±r±, eva½ j±n±hi bh±radha {bh±ratha (sy±0)}..

149.

``±diyitv± garu½ bh±ra½, n±viko viya ussahe.

dhammañca nappamajj±mi, jeµµho casmi rathesabha''..

150.

``adhigam± {adhigatamh± (s²0), adhigamh± (sy±0), adhigatamha (p²0)} tame ñ±ºa½, j±la½va j±tavedato.

evameva no bhava½ dhamma½, kosiyo pavida½sayi..

151.

``yath± udayam±dicco, v±sudevo pabhaªkaro.

p±º²na½ pavida½seti, r³pa½ kaly±ºap±paka½.

evameva no bhava½ dhamma½, kosiyo pavida½sayi''..

152.

``eva½ me y±cam±nassa, añjali½ n±vabujjhatha.

tava paddhacaro {tava paµµhacaro (sy±0), tava baddhañcaro (p²0), tavupaµµhacaro (ka0)} hessa½, vuµµhito paric±rako''..

153.

``addh± nanda vij±n±si {paj±n±si (s²0)}, saddhamma½ sabbhi desita½.

ariyo ariyasam±c±ro, b±¼ha½ tva½ mama ruccasi..

154.

``bhavanta½ vad±mi bhotiñca, suº±tha vacana½ mama.

n±ya½ bh±ro bh±ramato {bh±ramatto (s²0 sy±0)}, ahu mayha½ kud±cana½..

155.

``ta½ ma½ upaµµhita½ santa½, m±t±pitusukh±vaha½.

nando ajjh±vara½ katv±, upaµµh±n±ya y±cati..

156.

``yo ve icchati k±mena, sant±na½ brahmac±rina½.

nanda½ vo varatha eko {nanda½ vadatha eke (p²0)}, ka½ nando upatiµµhatu''..

157.

``tay± t±ta anuññ±t±, soºa ta½ nissit± maya½.

upagh±tu½ {upagh±yitu½ (s²0)} labhe nanda½, muddhani brahmac±rina½''..

158.

``assatthasseva taruºa½, pav±¼a½ m±luterita½.

cirassa½ nanda½ disv±na, hadaya½ me pavedhati..

159.

``yad± sutt±pi supine {suppante (sy±0 p²0)}, nanda½ pass±mi ±gata½.

udagg± suman± homi, nando no ±gato aya½..

160.

``yad± ca paµibujjhitv±, nanda½ pass±mi n±gata½.

bhiyyo ±visat² soko, domanassañcanappaka½..

161.

``s±ha½ ajja cirassampi, nanda½ pass±mi ±gata½.

bhattucca {bhattuñca (ka0)} mayhañca piyo, nando no p±vis² ghara½..

162.

``pitupi nando suppiyo, ya½ nando nappavase {p±vis² (p²0)} ghar± {ghara½ (sy±0 p²0 ka0)}.

labhat³ t±ta nando ta½, ma½ nando upatiµµhatu''..

163.

``anukampik± patiµµh± ca, pubbe rasadad² ca no.

maggo saggassa lokassa, m±t± ta½ varate ise..

164.

``pubbe rasadad² gott², m±t± puññ³pasa½hit±.

maggo saggassa lokassa, m±t± ta½ varate ise''..

165.

``±kaªkham±n± puttaphala½, devat±ya namassati.

nakkhatt±ni ca pucchati, utusa½vacchar±ni ca..

166.

``tass± utumhi nh±t±ya {utusin±t±ya (p²0)}, hoti gabbhassa vokkamo {gabbhassa'vakkamo (s²0 sy±0 p²0)}.

tena doha¼in² hoti, suhad± tena vuccati..

167.

``sa½vacchara½ v± ³na½ v±, pariharitv± vij±yati.

tena s± janayant²ti, janetti {janett² (s²0 sy±0 p²0)} tena vuccati..

168.

``thanakh²rena {thanakkh²rena (s²0)} g²tena, aªgap±vuraºena {aªgap±puraºena (p²0)} ca.

rodanta½ putta½ {eva (p²0)} toseti, tosent² tena vuccati..

169.

``tato v±t±tape ghore, mama½ katv± udikkhati.

d±raka½ appaj±nanta½, posent² tena vuccati..

170.

``yañca m±tudhana½ hoti, yañca hoti pituddhana½.

ubhayampetassa gopeti, api puttassa no siy±..

171.

``eva½ putta adu½ putta, iti m±t± vihaññati.

pamatta½ parad±resu, nis²the pattayobbane.

s±ya½ putta½ an±yanta½, iti m±t± vihaññati..

172.

``eva½ kicch± bhato poso, m±tu aparic±rako.

m±tari micch± caritv±na, niraya½ sopapajjati..

173.

``eva½ kicch± bhato poso, pitu aparic±rako.

pitari micch± caritv±na, niraya½ sopapajjati..

174.

``dhan±pi dhanak±m±na½, nassati iti me suta½.

m±tara½ aparicaritv±na, kiccha½ v± so nigacchati..

175.

``dhan±pi dhanak±m±na½, nassati iti me suta½.

pitara½ aparicaritv±na, kiccha½ v± so nigacchati..

176.

``±nando ca pamodo ca, sad± hasitak²¼ita½.

m±tara½ paricaritv±na, labbhameta½ vij±nato..

177.

``±nando ca pamodo ca, sad± hasitak²¼ita½.

pitara½ paricaritv±na, labbhameta½ vij±nato..

178.

``d±nañca peyyavajjañca {piyav±c± ca (s²0 sy±0 ka0)}, atthacariy± ca y± idha.

sam±nattat± {sam±natt± (p²0)} ca dhammesu, tattha tattha yath±raha½.

ete kho saªgah± loke, rathass±º²va y±yato..

179.

ete ca saªgah± n±ssu, na m±t± puttak±raº±.

labhetha m±na½ p³ja½ v± {p³jañca (p²0)}, pit± v± puttak±raº±..

180.

``yasm± ca saªgah± {saªgahe (d²0 ni0 3.273; a0 ni0 4.32) tadaµµhakath±yo oloketabb±} ete, sammapekkhanti {samavekkhanti (s²0 sy±0 p²0) a0 ni0 4.32} paº¹it±.

tasm± mahatta½ papponti, p±sa½s± ca bhavanti te..

181.

``brahm±ti {brahm± hi (p²0)} m±t±pitaro, pubb±cariy±ti vuccare.

±huneyy± ca putt±na½, paj±ya anukampak±..

182.

``tasm± hi ne namasseyya, sakkareyya ca paº¹ito.

annena atho {matho (p²0), atha (a0 ni0 4.63; itivu0 106)} p±nena, vatthena sayanena ca.

ucch±danena nh±panena {nah±panena (s²0 p²0)}, p±d±na½ dhovanena ca..

183.

``t±ya na½ p±ricariy±ya {paricariy±ya (p²0)}, m±t±pit³su paº¹it±.

idheva na½ pasa½santi, pecca sagge pamodat²''ti..

soºanandaj±taka½ dutiya½.

sattatinip±ta½ niµµhita½.

tassudd±na½ --

atha sattatimamhi nip±tavare, sabh±vantu kus±vatir±javaro.

atha soºasunandavaro ca puna, abhiv±sitasattatimamhi suteti..

21. as²tinip±to

533. c³¼aha½saj±taka½ (1)

1.

``sumukha anupacinant±, pakkamanti vihaªgam±.

gaccha tuvampi m± kaªkhi, natthi baddhe {bandhe (sy±0 ka0)} sah±yat±''..

2.

``gacche v±ha½ na v± gacche, na tena amaro siya½.

sukhita½ ta½ up±sitv±, dukkhita½ ta½ katha½ jahe..

3.

``maraºa½ v± tay± saddhi½, j²vita½ v± tay± vin±.

tadeva maraºa½ seyyo, yañce j²ve tay± vin±..

4.

``nesa dhammo mah±r±ja, ya½ ta½ eva½ gata½ jahe.

y± gati tuyha½ s± mayha½, ruccate vihag±dhipa..

5.

``k± nu p±sena baddhassa {bandhassa (sy±0 ka0)}, gati aññ± mah±nas±.

s± katha½ cetay±nassa, muttassa tava ruccati..

6.

``ka½ v± tva½ passase attha½, mama tuyhañca pakkhima.

ñ±t²na½ v±vasiµµh±na½, ubhinna½ j²vitakkhaye..

7.

``ya½ na kañcanadepiñcha {depiccha (s²0 p²0), dvepiccha (sy±0)}, andhena tamas± gata½.

t±dise sañcaja½ p±ºa½, kamatthamabhijotaye''..

8.

``katha½ nu patata½ seµµha, dhamme attha½ na bujjhasi {bujjhase (s²0)}.

dhammo apacito santo, attha½ dasseti p±ºina½..

9.

``soha½ dhamma½ apekkh±no, dhamm± cattha½ samuµµhita½.

bhattiñca tayi sampassa½, n±vakaªkh±mi j²vita½''..

10.

``addh± eso sata½ dhammo, yo mitto mittam±pade.

na caje j²vitass±pi, hetudhammamanussara½..

11.

``sv±ya½ dhammo ca te ciººo, bhatti ca vidit± mayi.

k±ma½ karassu mayheta½, gacchev±numato may±''..

12.

``api tveva½ gate k±le, ya½ khaº¹a½ {baddha½ (s²0), bandha½ (p²0)} ñ±tina½ may±.

tay± ta½ buddhisampanna½ {buddhisampanna (s²0 sy±0 p²0)}, assa paramasa½vuta½..

13.

``icceva½ {icceva (s²0 p²0)} mantayant±na½, ariy±na½ ariyavuttina½.

paccadissatha nes±do, ±tur±namivantako..

14.

``te sattumabhisañcikkha, d²gharatta½ hit± dij±.

tuºh²m±sittha ubhayo, na sañcalesum±san± {na ca sañcesu'm±san± (s²0 p²0)}..

15.

``dhataraµµhe ca disv±na, samu¹¹ente tato tato.

abhikkamatha vegena, dijasattu dij±dhipe..

16.

``so ca vegenabhikkamma, ±sajja parame dije.

paccakamittha {paccakampittha (s²0 sy±0 p²0)} nes±do, baddh± iti vicintaya½..

17.

``eka½va baddham±s²na½, abaddhañca pun±para½.

±sajja baddham±s²na½, pekkham±namad²nava½..

18.

``tato so vimatoyeva, paº¹are ajjhabh±satha.

pava¹¹hak±ye ±s²ne, dijasaªghagaº±dhipe..

19.

``ya½ nu p±sena mahat±, baddho na kurute disa½.

atha kasm± abaddho tva½, bal² pakkhi na gacchasi..

20.

``kinnu ty±ya½ {t±'ya½ (s²0 p²0 ka0)} dijo hoti, mutto baddha½ up±sasi.

oh±ya sakuº± yanti, ki½ eko avah²yasi''..

21.

``r±j± me so dij±mitta, sakh± p±ºasamo ca me.

neva na½ vijahiss±mi, y±va k±lassa pariy±ya½..

22.

``katha½ pan±ya½ vihaªgo, n±ddasa p±samo¹¹ita½.

padañheta½ mahant±na½, boddhumarahanti ±pada½..

23.

``yad± par±bhavo hoti, poso j²vitasaªkhaye.

atha j±lañca p±sañca, ±sajj±pi na bujjhati..

24.

``api tveva mah±pañña, p±s± bahuvidh± tat± {tat± (sy±0 ka0)}.

guyham±sajja {g³¼ham±sajja (s²0 p²0)} bajjhanti, atheva½ j²vitakkhaye''..

25.

``api n±ya½ tay± saddhi½, sa½v±sassa {sambh±sassa (s²0 p²0)} sukhudrayo.

api no anumaññ±si, api no j²vita½ dade''..

26.

``na ceva me tva½ baddhosi, napi icch±mi te vadha½.

k±ma½ khippamito gantv±, j²va tva½ anigho cira½''..

27.

``nev±hametamicch±mi , aññatretassa j²vit±.

sace ekena tuµµhosi, muñceta½ mañca bhakkhaya..

28.

``±rohapariº±hena, tuly±sm± {tuly±mh± (ka0)} vayas± ubho.

na te l±bhena j²vatthi {j²natthi (s²0 sy±0 p²0)}, etena nimin± tuva½..

29.

``tadiªgha samapekkhassu {samavekkhasu (s²0 p²0)}, hotu giddhi tavamhasu {tavasmasu (s²0 sy±0)}.

ma½ pubbe bandha p±sena, pacch± muñca dij±dhipa½..

30.

``t±vadeva ca te l±bho, kat±ssa {katass± (s²0 p²0)} y±can±ya ca.

mitti ca dhataraµµhehi, y±vaj²v±ya te siy±''..

31.

``passantu no mah±saªgh±, tay± mutta½ ito gata½.

mitt±macc± ca bhacc± ca, puttad±r± ca bandhav±..

32.

``na ca te t±dis± mitt±, bah³na½ {bahunna½ (s²0 p²0)} idha vijjati.

yath± tva½ dhataraµµhassa, p±ºas±dh±raºo sakh±..

33.

``so te sah±ya½ muñc±mi, hotu r±j± tav±nugo.

k±ma½ khippamito gantv±, ñ±timajjhe virocatha''..

34.

``so pat²to pamuttena, bhattun± {bhattuno (sy±0)} bhattug±ravo.

ajjhabh±satha vakkaªgo {vaªkaªgo (sy±0)}, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½..

35.

``eva½ luddaka nandassu, saha sabbehi ñ±tibhi.

yath±hamajja nand±mi, mutta½ disv± dij±dhipa½''..

36.

``ehi ta½ anusikkh±mi, yath± tvamapi lacchase.

l±bha½ tav±ya½ {yath±ya½ (s²0 p²0)} dhataraµµho, p±pa½ kiñci {kañci (s²0)} na dakkhati..

37.

``khippamantepura½ netv± {gantv± (sy±0 ka0)}, rañño dassehi no ubho.

abaddhe pakatibh³te, k±je {k±ce (p²0)} ubhayato µhite..

38.

``dhataraµµh± mah±r±ja, ha½s±dhipatino ime.

ayañhi r±j± ha½s±na½, aya½ sen±pat²taro..

39.

``asa½saya½ ima½ disv±, ha½sar±ja½ nar±dhipo.

pat²to sumano vitto {citto (ka0)}, bahu½ dassati te dhana½''..

40.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, kammun± upap±dayi.

khippamantepura½ gantv±, rañño ha½se adassayi.

abaddhe pakatibh³te, k±je ubhayato µhite..

41.

``dhataraµµh± mah±r±ja, ha½s±dhipatino ime.

ayañhi r±j± ha½s±na½, aya½ sen±pat²taro''..

42.

``katha½ panime vihaªg± {vihag± (s²0 p²0)}, tava hatthattam±gat± {hatthattha'm±gat± (s²0 sy±0 p²0)}.

katha½ luddo mahant±na½, issare idha ajjhag±''..

43.

``vihit± santime p±s±, pallalesu jan±dhipa.

ya½ yad±yatana½ maññe, dij±na½ p±ºarodhana½..

44.

``t±disa½ p±sam±sajja, ha½sar±j± abajjhatha.

ta½ abaddho up±s²no, mam±ya½ ajjhabh±satha..

45.

``sudukkara½ anariyehi, dahate bh±vamuttama½.

bhatturatthe parakkanto, dhammayutto {dhamme yutto (s²0 p²0)} vihaªgamo..

46.

``attan±ya½ {attano ya½ (sy±0)} cajitv±na, j²vita½ j²vit±raho.

anutthunanto ±s²no, bhattu y±cittha j²vita½..

47.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, pas±damahamajjhag±.

tato na½ p±muci½ {p±muñci½ (p²0 ka0)} p±s±, anuññ±si½ sukhena ca..

48.

```so pat²to pamuttena, bhattun± bhattug±ravo.

ajjhabh±satha vakkaªgo, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½..

49.

```eva½ luddaka nandassu, saha sabbehi ñ±tibhi.

yath±hamajja nand±mi, mutta½ disv± dij±dhipa½..

50.

```ehi ta½ anusikkh±mi, yath± tvamapi lacchase.

l±bha½ tav±ya½ dhataraµµho, p±pa½ kiñci na dakkhati..

51.

```khippamantepura½ netv± {gantv± (sabbattha)}, rañño dassehi no ubho.

abaddhe pakatibh³te, k±je ubhayato µhite..

52.

```dhataraµµh± mah±r±ja, ha½s±dhipatino ime.

ayañhi r±j± ha½s±na½, aya½ sen±pat²taro..

53.

```asa½saya½ ima½ disv±, ha½sar±ja½ nar±dhipo.

pat²to sumano vitto, bahu½ dassati te dhana½'..

54.

``evametassa vacan±, ±n²t±me ubho may±.

ettheva hi ime ±su½ {assu (s²0 sy±0 p²0)}, ubho anumat± may±..

55.

``soya½ eva½ gato pakkh², dijo paramadhammiko.

m±disassa hi luddassa, janayeyy±tha maddava½..

56.

``up±yanañca te deva, n±ñña½ pass±mi edisa½.

sabbas±kuºik±g±me, ta½ passa manuj±dhipa''..

57.

``disv± nisinna½ r±j±na½, p²µhe sovaººaye subhe.

ajjhabh±satha vakkaªgo, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½..

58.

``kaccinnu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½.

kacci raµµhamida½ ph²ta½, dhammena manus±sasi''..

59.

``kusalañceva me ha½sa, atho ha½sa an±maya½.

atho raµµhamida½ ph²ta½, dhammena manus±saha½'' {manusissati (s²0 p²0)}..

60.

``kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati.

kacci ca {kaccinnu (s²0 p²0)} te tavatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''..

61.

``athopi me amaccesu, doso koci na vijjati.

athopi te {athopime (s²0 p²0)} mamatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''..

62.

``kacci te s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin².

puttar³payas³pet±, tava chandavas±nug±''..

63.

``atho me s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin².

puttar³payas³pet±, mama chandavas±nug±''..

64.

``bhavanta½ {bhava½ tu (s²0 p²0), bhavannu (sy±0)} kacci nu mah±-sattuhatthattata½ {hatthatthata½ (s²0 sy±0 p²0)} gato.

dukkham±pajji vipula½, tasmi½ paµhamam±pade..

65.

``kacci yant±patitv±na, daº¹ena samapothayi.

evametesa½ jamm±na½, p±tika½ {p±katika½ (s²0 p²0)} bhavati t±vade''..

66.

``khemam±si mah±r±ja, evam±padiy± sati {evam±padi sa½sati (s²0 p²0)}.

na c±ya½ kiñci rasm±su, satt³va samapajjatha..

67.

``paccagamittha nes±do, pubbeva ajjhabh±satha.

tad±ya½ sumukhoyeva, paº¹ito paccabh±satha..

68.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, pas±damayamajjhag±.

tato ma½ p±muc² p±s±, anuññ±si sukhena ca..

69.

``idañca sumukheneva, etadatth±ya cintita½.

bhoto sak±segamana½ {sak±se + ±gamana½}, etassa dhanamicchat±''..

70.

``sv±gatañcevida½ bhavata½, pat²to casmi dassan±.

eso c±pi bahu½ vitta½, labhata½ y±vadicchati'' {y±vaticchati (s²0 p²0)}..

71.

``santappayitv± nes±da½, bhogehi manuj±dhipo.

ajjhabh±satha vakkaªga½, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½''..

72.

``ya½ khalu dhammam±dh²na½, vaso vattati kiñcana½.

sabbatthissariya½ tava {sabbatthissariya½ bhavata½ (s²0 sy±0 p²0), sabbissariya½ bhavata½ (sy±0 ka0)}, ta½ pas±sa {pas±satha (s²0 sy±0 p²0)} yadicchatha..

73.

``d±nattha½ upabhottu½ v±, ya½ cañña½ upakappati.

eta½ dad±mi vo vitta½, issariya½ {issera½ (s²0), issara½ (p²0)} vissaj±mi vo''..

74.

``yath± ca my±ya½ sumukho, ajjhabh±seyya paº¹ito.

k±mas± buddhisampanno, ta½ my±ssa paramappiya½''..

75.

``aha½ khalu mah±r±ja, n±gar±j±rivantara½.

paµivattu½ na sakkomi, na me so vinayo siy±..

76.

``amh±kañceva so {yo (s²0 p²0)} seµµho, tvañca uttamasattavo.

bh³mip±lo manussindo, p³j± bah³hi hetuhi..

77.

``tesa½ ubhinna½ bhaºata½, vattam±ne vinicchaye.

nantara½ {n±ntara½ (s²0 p²0)} paµivattabba½, pessena {pesena (ka0)} manuj±dhipa''..

78.

``dhammena kira nes±do, paº¹ito aº¹ajo iti.

na heva akatattassa, nayo et±diso siy±..

79.

``eva½ aggapakatim±, eva½ uttamasattavo.

y±vatatthi may± diµµh±, n±ñña½ pass±mi edisa½..

80.

``tuµµhosmi vo pakatiy±, v±kyena madhurena ca.

eso c±pi mamacchando, cira½ passeyya vo ubho''..

81.

``ya½ kicca½ {ya½kiñci (p²0)} parame mitte, katamasm±su {rasm±su (s²0 p²0)} ta½ tay±.

patt± nissa½saya½ ty±mh± {tyamh± (p²0)}, bhattirasm±su y± tava..

82.

``aduñca n³na sumah±, ñ±tisaªghassa mantara½.

adassanena asm±ka½ {amh±ka½ (s²0 p²0)}, dukkha½ bah³su pakkhisu..

83.

``tesa½ sokavigh±t±ya, tay± anumat± maya½.

ta½ padakkhiºato katv±, ñ±ti½ {ñ±t² (s²0 sy±0 p²0)} passemurindama {passemarindama (s²0 p²0)}..

84.

``addh±ha½ vipula½ p²ti½, bhavata½ vind±mi dassan±.

eso c±pi mah± attho, ñ±tiviss±san± siy±''..

85.

``ida½ vatv± dhataraµµho {dhataraµµh± (s²0)}, ha½sar±j± nar±dhipa½.

uttama½ javamanv±ya {uttamajavamatt±ya (s²0 p²0)}, ñ±tisaªgha½ up±gamu½..

86.

``te aroge anuppatte, disv±na parame dije.

kek±ti makaru½ ha½s±, puthusaddo aj±yatha..

87.

``te pat²t± pamuttena, bhattun± bhattug±rav±.

samant± parikiri½su {parikari½su (s²0 sy±0 p²0)}, aº¹aj± laddhapaccay±''..

88.

``eva½ mittavata½ atth±, sabbe honti padakkhiº±.

ha½s± yath± dhataraµµh±, ñ±tisaªgha½ up±gamu''nti..

c³¼a {culla (s²0 sy±0 p²0)} ha½saj±taka½ paµhama½.

534. mah±ha½saj±taka½ (2)

89.

``ete ha½s± pakkamanti, vakkaªg± bhayamerit±.

harittaca hemavaººa, k±ma½ sumukha pakkama..

90.

``oh±ya ma½ ñ±tigaº±, eka½ p±savasa½ gata½.

anapekkham±n± gacchanti, ki½ eko avah²yasi..

91.

``pateva patata½ seµµha, natthi baddhe sah±yat±.

m± an²gh±ya h±pesi, k±ma½ sumukha pakkama''..

92.

``n±ha½ dukkhaparetopi {dukkhapareto''ti (j±0 1.15.136) aµµhakath±yo oloketabb±}, dhataraµµha tuva½ {tava½ (s²0 p²0)} jahe.

j²vita½ maraºa½ v± me, tay± saddhi½ bhavissati..

93.

``n±ha½ dukkhaparetopi, dhataraµµha tuva½ jahe.

na ma½ anariyasa½yutte, kamme yojetumarahasi..

94.

``sakum±ro sakh± tyasmi, sacitte casmi te {samite (p²0), tyasmi te (ka0)} µhito.

ñ±to sen±pati ty±ha½, ha½s±na½ pavaruttama..

95.

``katha½ aha½ vikatthissa½ {vikattissa½ (p²0)}, ñ±timajjhe ito gato.

ta½ hitv± patata½ seµµha, ki½ te vakkh±mito gato.

idha p±ºa½ cajiss±mi, n±nariya½ {na anariya½ (p²0)} kattumussahe''..

96.

``eso hi dhammo sumukha, ya½ tva½ ariyapathe µhito.

yo bhatt±ra½ sakh±ra½ ma½, na pariccattumussahe..

97.

``tañhi me pekkham±nassa, bhaya½ natveva j±yati.

adhigacchasi tva½ mayha½, eva½ bh³tassa j²vita½''..

98.

``icceva½ {icceva (s²0 p²0)} mantayant±na½, ariy±na½ ariyavuttina½.

daº¹am±d±ya nes±do, ±pat² {±pad² (ka0)} turito bhusa½..

99.

``tam±patanta½ disv±na, sumukho atibr³hayi {aparibr³hayi (s²0 p²0)}.

aµµh±si purato rañño, ha½so viss±saya½ byadha½ {byatha½ (s²0 sy±0 p²0)}..

100.

``m± bh±yi patata½ seµµha, na hi bh±yanti t±dis±.

aha½ yoga½ payuñjissa½, yutta½ dhamm³pasa½hita½.

tena pariy±pad±nena {pariy±d±nena (ka0)}, khippa½ p±s± pamokkhasi''..

101.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, sumukhassa subh±sita½.

pahaµµhalomo nes±do, añjalissa paº±mayi..

102.

``na me suta½ v± diµµha½ v±, bh±santo m±nusi½ dijo.

ariya½ bruv±no {br³hanto (sy±0 ka0)} vakkaªgo, cajanto m±nusi½ gira½..

103.

``kinnu t±ya½ dijo hoti, mutto baddha½ up±sasi.

oh±ya sakuº± yanti, ki½ eko avah²yasi''..

104.

``r±j± me so dij±mitta, sen±paccassa k±rayi½.

tam±pade pariccattu½, nussahe vihag±dhipa½..

105.

``mah±gaº±ya bhatt± me, m± eko byasana½ ag±.

tath± ta½ samma nes±da, bhatt±ya½ abhito rame''..

106.

``ariyavattasi vakkaªga, yo piº¹amapac±yasi.

caj±mi te ta½ bhatt±ra½, gacchath³bho {gacchatu bho (p²0)} yath±sukha½''..

107.

``sace attappayogena, ohito ha½sapakkhina½.

paµigaºh±ma te samma, eta½ abhayadakkhiºa½..

108.

``no ce attappayogena, ohito ha½sapakkhina½.

anissaro muñcamamhe, theyya½ kayir±si luddaka''..

109.

``yassa tva½ bhatako {bhaµako (ka0)} rañño, k±ma½ tasseva p±paya.

tattha sa½yamano {sa½yam±no (p²0)} r±j±, yath±bhiñña½ karissati''..

110.

``icceva½ vutto nes±do, hemavaººe harittace.

ubho hatthehi saªgayha {paggayha (sy±0 ka0)}, pañjare ajjhavodahi..

111.

``te pañjaragate pakkh², ubho bhassaravaººine.

sumukha½ dhataraµµhañca, luddo ±d±ya pakkami''..

112.

``har²yam±no dhataraµµho, sumukha½ etadabravi.

b±¼ha½ bh±y±mi sumukha, s±m±ya lakkhaº³ruy±.

asm±ka½ vadhamaññ±ya, athatt±na½ vadhissati..

113.

``p±kaha½s± ca sumukha, suhem± hemasuttac±.

koñc² samuddat²reva, kapaº± n³na rucchati''..

114.

``eva½ mahanto lokassa, appameyyo mah±gaº².

ekitthimanusoceyya, nayida½ paññavat±miva..

115.

``v±tova gandham±deti, ubhaya½ chekap±paka½.

b±lo ±makapakka½va, lolo andhova ±misa½..

116.

``avinicchayaññu atthesu, mandova paµibh±si {paµibh±ti (ka0)} ma½.

kicc±kicca½ na j±n±si, sampatto k±lapariy±ya½..

117.

``a¹¹hummatto ud²resi, yo seyy± maññasitthiyo.

bahus±dh±raº± het±, soº¹±na½va sur±ghara½..

118.

``m±y± ces± mar²c² ca, soko rogo cupaddavo.

khar± ca bandhan± cet±, maccup±s± guh±say± {paccup±so guh±sayo (s²0 p²0)}.

t±su yo vissase poso, so naresu nar±dhamo''..

119.

``ya½ vuddhehi upaññ±ta½, ko ta½ ninditumarahati.

mah±bh³titthiyo n±ma, lokasmi½ udapajjisu½..

120.

``khi¹¹± paºihit± ty±su, rati ty±su patiµµhit±.

b²j±ni ty±su r³hanti, yadida½ satt± paj±yare.

t±su ko nibbide {nibbije (ka0)} poso, p±ºam±sajja p±ºibhi {p±ºahi (s²0)}..

121.

``tvameva nañño sumukha, th²na½ atthesu yuñjasi.

tassa tyajja bhaye j±te, bh²tena j±yate mati..

122.

``sabbo hi sa½saya½ patto, bhaya½ bh²ru titikkhati.

paº¹it± ca mahant±no {mahatt±no (s²0)}, atthe yuñjanti duyyuje..

123.

``etadatth±ya r±j±no, s³ramicchanti mantina½.

paµib±hati ya½ s³ro, ±pada½ attapariy±ya½..

124.

``m± no ajja vikanti½su, rañño s³d± mah±nase.

tath± hi vaººo patt±na½, phala½ ve¼u½va ta½ vadhi..

125.

``muttopi na icchi {nicchasi (ka0)} u¹¹etu½ {o¹¹etu½ (s²0)}, saya½ bandha½ up±gami.

sopajja sa½saya½ patto, attha½ gaºh±hi m± mukha½''..

126.

``so ta½ {tva½ (sy±0 p²0)} yoga½ payuñjassu, yutta½ dhamm³pasa½hita½ {dhammopasañhita½ (ka0)}.

tava pariy±pad±nena, mama p±ºesana½ cara''..

127.

``m± bh±yi patata½ seµµha, na hi bh±yanti t±dis±.

aha½ yoga½ payuñjissa½, yutta½ dhamm³pasa½hita½ {dhammopasañhita½ (ka0)}.

mama pariy±pad±nena, khippa½ p±s± pamokkhasi''..

128.

``so {sa (s²0)} luddo ha½sak±jena {ha½sak±cena (p²0)}, r±jadv±ra½ up±gami.

paµivedetha ma½ rañño, dhataraµµh±yam±gato''..

129.

``te disv± puññasa½k±se, ubho lakkhaºasammate {lakkhaññ±sammate (s²0 p²0)}.

khalu sa½yamano r±j±, amacce ajjhabh±satha..

130.

``detha luddassa vatth±ni, anna½ p±nañca bhojana½.

k±ma½ karo hiraññassa, y±vanto esa icchati''..

131.

``disv± ludda½ pasannatta½, k±sir±j± tadabravi.

yady±ya½ {yad±ya½ (s²0 sy±0 p²0)} samma khemaka, puºº± ha½sehi tiµµhati..

132.

``katha½ rucimajjhagata½, p±sahattho up±gami.

okiººa½ ñ±tisaªghehi, nimmajjhima½ {nimajjhima½ (s²0 p²0 ka0)} katha½ gahi''..

133.

``ajja me sattam± ratti, adan±ni {±d±n±ni (sy±0 p²0 ka0)} up±sato {up±gato (ka0)}.

padametassa anvesa½, appamatto ghaµassito..

134.

``athassa padamaddakkhi½, carato adanesana½.

tatth±ha½ odahi½ p±sa½, eva½ ta½ {eveta½ (s²0 p²0)} dijamaggahi½''..

135.

``ludda dve ime sakuº±, atha ekoti bh±sasi.

citta½ nu te vipariyatta½ {vipariyattha½ (p²0)}, adu kinnu jig²sasi'' {jigi½sasi (s²0 p²0)}..

136.

``yassa lohitak± t±l±, tapan²yanibh± subh±.

ura½ sa½hacca tiµµhanti, so me bandha½ up±gami..

137.

``ath±ya½ bhassaro pakkh², abaddho baddham±tura½.

ariya½ bruv±no aµµh±si, cajanto m±nusi½ gira½''..

138.

``atha ki½ {atha kinnu (s²0 p²0), katha½ nu (sy±0)} d±ni sumukha, hanu½ sa½hacca tiµµhasi.

adu me parisa½ patto, bhay± bh²to na bh±sasi''..

139.

``n±ha½ k±sipati bh²to, ogayha parisa½ tava.

n±ha½ bhay± na bh±sissa½, v±kya½ atthamhi t±dise''..

140.

``na te abhisara½ passe, na rathe napi pattike.

n±ssa camma½ va k²µa½ v±, vammite ca dhanuggahe..

141.

``na hirañña½ suvaººa½ v±, nagara½ v± sum±pita½.

okiººaparikha½ dugga½, da¼hamaµµ±lakoµµhaka½.

yattha paviµµho sumukha, bh±yitabba½ na bh±yasi''..

142.

``na me abhisarenattho, nagarena dhanena v±.

apathena patha½ y±ma, antalikkhecar± maya½..

143.

``sut± ca paº¹it± tyamh±, nipuº± atthacintak± {catthacintak± (ka0)}.

bh±sematthavati½ v±ca½, sacce cassa patiµµhito..

144.

``kiñca tuyha½ asaccassa, anariyassa karissati.

mus±v±dissa luddassa, bhaºitampi subh±sita½''..

145.

``ta½ br±hmaº±na½ vacan±, ima½ khemamak±rayi {khemik±rayi (s²0 p²0)}.

abhayañca tay± ghuµµha½, im±yo dasadh± dis±..

146.

``ogayha te pokkharaºi½, vippasannodaka½ suci½.

pah³ta½ c±dana½ tattha, ahi½s± cettha pakkhina½..

147.

``ida½ sutv±na nigghosa½, ±gatamha tavantike.

te te bandhasma p±sena, eta½ te bh±sita½ mus±..

148.

``mus±v±da½ purakkhatv±, icch±lobhañca p±paka½.

ubho sandhimatikkamma, as±ta½ upapajjati''..

149.

``n±parajjh±ma sumukha, napi lobh±va maggahi½.

sut± ca paº¹it±tyattha, nipuº± atthacintak±..

150.

``appevatthavati½ v±ca½, by±hareyyu½ {by±kareyyu½ (s²0 p²0)} idh±gat±.

tath± ta½ samma nes±do, vutto sumukha maggahi''..

151.

``neva bh²t± {bh³t± (sy±0 ka0)} k±sipati, upan²tasmi j²vite.

bh±sematthavati½ v±ca½, sampatt± k±lapariy±ya½..

152.

``yo migena miga½ hanti, pakkhi½ v± pana pakkhin±.

sutena v± suta½ kiºy± {kiºe (s²0 p²0)}, ki½ anariyatara½ tato..

153.

``yo c±riyaruda½ {ca ariyaruda½ (s²0 p²0)} bh±se, anariyadhammavassito {anariyadhammamavassito (s²0)}.

ubho so dha½sate lok±, idha ceva parattha ca..

154.

``na majjetha yasa½ patto, na by±dhe {byathe (s²0 p²0)} pattasa½saya½.

v±yametheva kiccesu, sa½vare vivar±ni ca..

155.

``ye vuddh± abbhatikkant± {n±bbhacikkhant± (ka0)}, sampatt± k±lapariy±ya½.

idha dhamma½ caritv±na, eva½te {evete (s²0 p²0)} tidiva½ gat±..

156.

``ida½ sutv± k±sipati, dhammamattani p±laya.

dhataraµµhañca muñc±hi, ha½s±na½ pavaruttama½''..

157.

``±harantudaka½ pajja½, ±sanañca mah±raha½.

pañjarato pamokkh±mi, dhataraµµha½ yasassina½..

158.

``tañca sen±pati½ dh²ra½, nipuºa½ atthacintaka½.

yo sukhe sukhito raññe {rañño (s²0 sy±0 p²0 ka0)}, dukkhite hoti dukkhito..

159.

``ediso kho arahati, piº¹amasn±tu bhattuno.

yath±ya½ sumukho rañño, p±ºas±dh±raºo sakh±''..

160.

``p²µhañca sabbasovaººa½, aµµhap±da½ manorama½.

maµµha½ k±sikamatthanna½ {k±sikapatthiººa½ (s²0), k±sikavatthina½ (sy±0 p²0)}, dhataraµµho up±visi..

161.

``kocchañca sabbasovaººa½, veyyagghaparisibbita½.

sumukho ajjhup±vekkhi, dhataraµµhassanantar± {anantara½ (s²0)}..

162.

``tesa½ kañcanapattehi, puth³ ±d±ya k±siyo.

ha½s±na½ abhih±resu½, aggarañño pav±sita½''..

163.

``disv± abhihaµa½ agga½, k±sir±jena pesita½.

kusalo khattadhamm±na½, tato pucchi anantar±..

164.

``kaccinnu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½.

kacci raµµhamida½ ph²ta½, dhammena manus±sasi''..

165.

``kusalañceva me ha½sa, atho ha½sa an±maya½.

atho raµµhamida½ ph²ta½, dhammena½ manus±saha½..

166.

``kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati.

kacci ca te tavatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''..

167.

``athopi me amaccesu, doso koci na vijjati.

athopi te mamatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''..

168.

``kacci te s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin².

puttar³payas³pet±, tava chandavas±nug±''..

169.

``atho me s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin².

puttar³payas³pet±, mama chandavas±nug±''..

170.

``kacci raµµha½ anupp²¼a½, akutociupaddava½.

as±hasena dhammena, samena manus±sasi''..

171.

``atho raµµha½ anupp²¼a½, akutociupaddava½.

as±hasena dhammena, samena manus±saha½''..

172.

``kacci santo apacit±, asanto parivajjit±.

no ce {ca (sy±0 ka0)} dhamma½ nira½katv±, adhammamanuvattasi''..

173.

``santo ca me apacit±, asanto parivajjit±.

dhammamev±nuvatt±mi, adhammo me niraªkato''..

174.

``kacci n±n±gata½ {kacci nun±gata½ (sy±0 ka0)} d²gha½, samavekkhasi khattiya.

kacci matto {na matto (s²0)} madan²ye, paraloka½ na santasi''..

175.

``n±ha½ an±gata½ {aha½ an±gata½ (sy±0)} d²gha½, samavekkh±mi pakkhima.

µhito dasasu dhammesu, paraloka½ na santase {santasi½ (sy±0)}..

176.

``d±na½ s²la½ paricc±ga½, ajjava½ maddava½ tapa½.

akkodha½ avihi½sañca, khantiñca {khant² ca (ka0)} avirodhana½..

177.

``iccete kusale dhamme, µhite pass±mi attani.

tato me j±yate p²ti, somanassañcanappaka½..

178.

``sumukho ca acintetv±, visajji {vissaji (s²0 p²0)} pharusa½ gira½.

bh±vadosamanaññ±ya, asm±k±ya½ vihaªgamo..

179.

``so kuddho pharusa½ v±ca½, nicch±resi ayoniso.

y±nasm±su {y±nasm±su (s²0 sy± p²0)} na vijjanti, nayida½ {na ida½ (s²0 p²0)} paññavat±miva''..

180.

``atthi me ta½ atis±ra½, vegena manuj±dhipa.

dhataraµµhe ca baddhasmi½, dukkha½ me vipula½ ahu..

181.

``tva½ no pit±va putt±na½, bh³t±na½ dharaº²riva.

asm±ka½ adhipann±na½, khamassu r±jakuñjara''..

182.

``eta½ {eva½ (sy±0 ka0)} te anumod±ma, ya½ bh±va½ na nig³hasi.

khila½ pabhindasi pakkhi, ujukosi vihaªgama''..

183.

``ya½ kiñci ratana½ atthi, k±sir±ja nivesane.

rajata½ j±tar³pañca, mutt± ve¼uriy± bah³..

184.

``maºayo saªkhamuttañca, vatthaka½ haricandana½.

ajina½ dantabhaº¹añca, loha½ k±¼±yasa½ bahu½.

eta½ dad±mi vo vitta½, issariya½ {issera½ (s²0), issara½ (sy±0 p²0 ka0)} vissaj±mi vo''..

185.

``addh± apacit± tyamh±, sakkat± ca rathesabha.

dhammesu vattam±n±na½, tva½ no ±cariyo bhava..

186.

``±cariya samanuññ±t±, tay± anumat± maya½.

ta½ padakkhiºato katv±, ñ±ti½ {ñ±t² (s²0 sy±0 p²0)} passemurindama'' {passemarindama (s²0 p²0)}..

187.

``sabbaratti½ cintayitv±, mantayitv± yath±tatha½.

k±sir±j± anuññ±si, ha½s±na½ pavaruttama½''..

188.

``tato raty± vivas±ne, s³riyuggamana½ {suriyassuggamana½ (s²0 sy±0), suriyuggamana½ (p²0)} pati.

pekkhato k±sir±jassa, bhavan± te {bhavanato (sy±0 ka0)} vig±hisu½''..

189.

``te aroge anuppatte, disv±na parame dije.

kek±ti makaru½ ha½s±, puthusaddo aj±yatha..

190.

``te pat²t± pamuttena, bhattun± bhattug±rav±.

samant± parikiri½su, aº¹aj± laddhapaccay±''..

191.

``eva½ mittavata½ atth±, sabbe honti padakkhiº±.

ha½s± yath± dhataraµµh±, ñ±tisaªgha½ up±gamu''nti..

mah±ha½saj±taka½ dutiya½.

535. sudh±bhojanaj±taka½ (3)

192.

``neva kiº±mi napi vikkiº±mi, na c±pi me sannicayo ca atthi {idhatthi (sy±0)}.

sukicchar³pa½ vatida½ paritta½, patthodano n±lamaya½ duvinna½''..

193.

``appamh± appaka½ dajj±, anumajjhato majjhaka½.

bahumh± bahuka½ dajj±, ad±na½ nupapajjati {na upapajjati (s²0 p²0)}..

194.

``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca.

ariyamagga½ sam±r³ha {ariya½ magga½ sam±ruha (s²0 p²0)}, nek±s² labhate sukha½''..

195.

``moghañcassa huta½ hoti, moghañc±pi sam²hita½.

atithismi½ yo nisinnasmi½, eko bhuñjati bhojana½..

196.

``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca.

ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''..

197.

``saccañcassa huta½ hoti, saccañc±pi sam²hita½.

atithismi½ yo nisinnasmi½, neko bhuñjati bhojana½..

198.

``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca.

ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''..

199.

``sarañca juhati poso, bahuk±ya gay±ya ca.

doºe timbarutitthasmi½, s²ghasote mah±vahe..

200.

``atra cassa huta½ hoti, atra cassa sam²hita½.

atithismi½ yo nisinnasmi½, neko bhuñjati bhojana½..

201.

``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca.

ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''..

202.

``ba¼isañhi so nigilati {niggilati (s²0 p²0)}, d²ghasutta½ sabandhana½.

atithismi½ yo nisinnasmi½, eko bhuñjati bhojana½..

203.

``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca.

ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''..

204.

``u¼±ravaºº± vata br±hmaº± ime, ayañca vo sunakho kissa hetu.

ucc±vaca½ vaººanibha½ vikubbati, akkh±tha no br±hmaº± ke nu tumhe''..

205.

``cando ca s³riyo ca {s³riyo ca (ka0)} ubho idh±gat±, aya½ pana m±tali devas±rathi.

sakkohamasmi tidas±namindo, eso ca kho pañcasikhoti vuccati..

206.

``p±ºissar± mudiªg± ca {mutiªg± ca (s²0 sy±0 p²0)}, muraj±lambar±ni ca.

suttamena½ pabodhenti, paµibuddho ca nandati''..

207.

``ye kecime maccharino kadariy±, paribh±sak± samaºabr±hmaº±na½.

idheva nikkhippa sar²radeha½, k±yassa bhed± niraya½ vajanti''..

208.

``ye kecime suggatim±sam±n± {suggatim±sas±n± (s²0 p²0), suggat±sisam±n± (ka0)}, dhamme µhit± sa½yame sa½vibh±ge.

idheva nikkhippa sar²radeha½, k±yassa bhed± sugati½ vajanti''..

209.

``tva½ nosi ñ±ti purim±su j±tisu, so macchar² rosako {kosiyo (sy±0 ka0)} p±padhammo.

taveva atth±ya idh±gatamh±, m± p±padhammo niraya½ gamittha'' {apattha (ka0 s²0 sy±0 p²0)}..

210.

``addh± hi ma½ vo hitak±m±, ya½ ma½ samanus±satha.

soha½ tath± kariss±mi, sabba½ vutta½ hitesibhi..

211.

``es±hamajjeva up±ram±mi, na c±piha½ {na c±paha½ (s²0 p²0)} kiñci kareyya p±pa½.

na c±pi me kiñci adeyyamatthi, na c±pidatv± udaka½ piv±mi {udakampaha½ pibe (s²0)}..

212.

``evañca me dadato sabbak±la½ {sabbak±le (ka0)}, bhog± ime v±sava kh²yissanti.

tato aha½ pabbajiss±mi sakka, hitv±na k±m±ni yathodhik±ni''..

213.

``naguttame girivare gandham±dane, modanti t± devavar±bhip±lit±.

ath±gam± isivaro sabbalokag³, supupphita½ dumavaras±kham±diya..

214.

``suci½ sugandha½ tidasehi sakkata½, pupphuttama½ amaravarehi sevita½.

aladdha maccehi va d±navehi v±, aññatra devehi tad±raha½ hida½ {hita½ (sy±0)}..

215.

``tato catasso kanakattac³pam±, uµµh±ya n±riyo pamad±dhip± muni½.

±s± ca saddh± ca sir² tato hir², iccabravu½ n±radadeva br±hmaºa½..

216.

``sace anuddiµµha½ tay± mah±muni, puppha½ ima½ p±richattassa brahme.

dad±hi no sabb± gati te ijjhatu, tuvampi no hohi yatheva v±savo..

217.

``ta½ y±cam±n±bhisamekkha n±rado, iccabrav² sa½kalaha½ ud²rayi.

na mayhamatthatthi imehi koci na½, y±yeva vo seyyasi s± pi¼andhatha'' {pi¼ayhatha (s²0 p²0)}..

218.

``tva½ nottamev±bhisamekkha n±rada, yassicchasi tass± anuppavecchasu.

yass± hi no n±rada tva½ padassasi, s±yeva no hehiti seµµhasammat±''..

219.

``akallameta½ vacana½ sugatte, ko br±hmaºo sa½kalaha½ ud²raye.

gantv±na bh³t±dhipameva pucchatha, sace na j±n±tha idhuttam±dhama½''..

220.

``t± n±radena paramappakopit±, ud²rit± vaººamadena matt±.

sak±se {sak±sa½ (ka0)} gantv±na sahassacakkhuno, pucchi½su bh³t±dhipa½ k± nu seyyasi''..

221.

``t± disv± ±yattaman± purindado, iccabrav² devavaro katañjal².

sabb±va vo hotha sugatte s±dis², ko neva bhadde kalaha½ ud²rayi''..

222.

``yo sabbalokaccarito {sabbaloka½ carako (s²0 sy±0 p²0)} mah±muni, dhamme µhito n±rado {n±rada (sy±0)} saccanikkamo.

so nobravi {brav² (s²0 sy±0 p²0)} girivare gandham±dane, gantv±na bh³t±dhipameva pucchatha.

sace na j±n±tha idhuttam±dhama½''..

223.

``asu {as³ (sy±0)} brah±raññacaro mah±muni, n±datv± bhatta½ varagatte bhuñjati.

viceyya d±n±ni dad±ti kosiyo, yass± hi so dassati s±va seyyasi''..

224.

``as³ hi yo sammati dakkhiºa½ disa½, gaªg±ya t²re himavantapassani {himavantapasmani (s²0 p²0 ka0)}.

sa kosiyo dullabhap±nabhojano, tassa sudha½ p±paya devas±rathi''..

225.

``sa {so (sy±0)} m±tal² devavarena pesito, sahassayutta½ abhiruyha sandana½.

sukhippameva {sa khippameva (s²0 p²0)} upagamma assama½, adissam±no munino sudha½ ad±''..

226.

``udaggihutta½ upatiµµhato hi me, pabhaªkara½ lokatamonuduttama½.

sabb±ni bh³t±ni adhicca {aticca (s²0 p²0)} v±savo, ko neva me p±ºisu ki½ sudhodahi..

227.

``saªkh³pama½ setamatulyadassana½, suci½ sugandha½ piyar³pamabbhuta½.

adiµµhapubba½ mama j±tu cakkhubhi {j±tacakkhuhi (s²0 p²0)}, k± devat± p±ºisu ki½ sudhodahi''..

228.

``aha½ mahindena mahesi pesito, sudh±bhih±si½ turito mah±muni.

j±n±si ma½ m±tali devas±rathi, bhuñjassu bhattuttama m±bhiv±rayi {m± vic±rayi (s²0 p²0)}..

229.

``bhutt± ca s± dv±dasa hanti p±pake, khuda½ pip±sa½ arati½ daraklama½ {daratha½ kila½ (sy±0), darathakkhama½ (ka0)}.

kodh³pan±hañca viv±dapesuºa½, s²tuºhatandiñca rasuttama½ ida½''..

230.

``na kappat² m±tali mayha bhuñjitu½, pubbe adatv± iti me vatuttama½.

na c±pi ek±snamar²yap³jita½ {ek±sana½ ariyap³jita½ (s²0 p²0)}, asa½vibh±g² ca sukha½ na vindati''..

231.

``th²gh±tak± ye cime p±rad±rik±, mittadduno ye ca sapanti subbate.

sabbe ca te maccharipañcam±dham±, tasm± adatv± udakampi n±sniye {n±smiye (s²0 p²0)}..

232.

``so hitthiy± v± purisassa v± pana, dass±mi d±na½ vidusampavaººita½.

saddh± vadaññ³ idha v²tamacchar±, bhavanti hete sucisaccasammat±'' {sammasammat± (s²0)}..

233.

``ato mat± {mut± (s²0 p²0)} devavarena pesit±, kaññ± catasso kanakattac³pam±.

±s± ca saddh± ca sir² tato hir² {sir² hir² tato (p²0)}, ta½ assama½ ±gamu {±gamu½ (s²0 p²0 ka0)} yattha kosiyo..

234.

``t± disv± sabbo paramappamodito {sabb± paramappamodit± (sy±0)}, subhena vaººena sikh±rivaggino.

kaññ± catasso caturo catuddis±, iccabrav² m±talino ca sammukh±..

235.

``purima½ disa½ k± tva½ pabh±si devate, alaªkat± t±ravar±va osadh².

pucch±mi ta½ kañcanavelliviggahe, ±cikkha me tva½ katam±si devat±..

236.

``sir±ha dev²manujebhi {manujesu (s²0 sy±0 p²0)} p³jit±, ap±pasatt³panisevin² sad±.

sudh±viv±dena tavantim±gat±, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya..

237.

``yass±hamicch±mi sudha½ {sukha½ (p²0)} mah±muni, so {sa (s²0 p²0)} sabbak±mehi naro pamodati.

sir²ti ma½ j±nahi j³hatuttama, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya''..

238.

``sippena vijj±caraºena buddhiy±, nar± upet± paguº± sakammun± {sakamman± (s²0 p²0)}.

tay± vih²n± na labhanti kiñcana½ {kiñcina½ (ka0)}, tayida½ na s±dhu yadida½ tay± kata½..

239.

``pass±mi posa½ alasa½ mahagghasa½, sudukkul²nampi ar³pima½ nara½.

tay±nugutto siri j±tim±mapi {j±tima½ api (s²0)}, peseti d±sa½ viya bhogav± sukh²..

240.

``ta½ ta½ asacca½ avibhajjasevini½, j±n±mi m³¼ha½ vidur±nup±tini½.

na t±dis² arahati ±san³daka½, kuto sudh± gaccha na mayha ruccasi''..

241.

``k± sukkad±µh± paµimukkakuº¹al±, cittaªgad± kambuvimaµµhadh±rin².

osittavaººa½ paridayha sobhasi, kusaggiratta½ api¼ayha mañjari½..

242.

``mig²va bhant± sarac±padh±rin±, vir±dhit± mandamiva udikkhasi.

ko te dut²yo idha mandalocane, na bh±yasi ekik± k±nane vane''..

243.

``na me dut²yo idha matthi kosiya, masakkas±rappabhavamhi devat±.

±s± sudh±s±ya tavantim±gat±, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya''..

244.

``±s±ya yanti v±ºij± dhanesino, n±va½ sam±ruyha parenti aººave.

te tattha s²danti athopi ekad±, j²n±dhan± enti vinaµµhap±bhat±..

245.

``±s±ya khett±ni kasanti kassak±, vapanti b²j±ni karontup±yaso.

²t²nip±tena avuµµhit±ya {avuµµhik±ya (s²0 p²0)} v±, na kiñci vindanti tato phal±gama½..

246.

``athattak±r±ni karonti bhattusu, ±sa½ purakkhatv± nar± sukhesino.

te bhatturatth± atig±¼hit± puna, dis± panassanti aladdha kiñcana½..

247.

``hitv±na {jahitva (s²0 sy±0 p²0)} dhaññañca dhanañca ñ±take, ±s±ya sagg±dhiman± sukhesino.

tapanti l³khampi tapa½ cirantara½, kumaggam±ruyha {kummaggam±ruyha (s²0 sy±0 p²0)} parenti duggati½..

248.

``±s± visa½v±dikasammat± ime, ±se sudh±sa½ {sudh±ya (sy± p²0 ka0)} vinayassu attani.

na t±dis² arahati ±san³daka½, kuto sudh± gaccha na mayha ruccasi''..

249.

``daddallam±n± yasas± yasassin², jighaññan±mavhayana½ disa½ pati.

pucch±mi ta½ kañcanavelliviggahe, ±cikkha me tva½ katam±si devat±''..

250.

``saddh±ha dev²manujehi {dev²manujesu (s²0 sy±0 p²0)} p³jit±, ap±pasatt³panisevin² sad±.

sudh±viv±dena tavantim±gat±, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya''..

251.

``d±na½ dama½ c±gamathopi sa½yama½, ±d±ya saddh±ya karonti hekad±.

theyya½ mus± k³µamathopi pesuºa½, karonti heke puna viccut± tay±..

252.

``bhariy±su poso sadis²su pekkhav± {pekhav± (p²0)}, s²l³papann±su patibbat±supi.

vinetv±na {vinetv± (s²0 sy±0 p²0)} chanda½ kulitthiy±supi {kuladh²tiy±supi (s²0 p²0)}, karoti saddha½ puna {pana (s²0 p²0)} kumbhad±siy±..

253.

``tvameva saddhe parad±rasevin², p±pa½ karosi kusalampi riñcasi.

na t±dis² arahati ±san³daka½, kuto sudh± gaccha na mayha ruccasi''..

254.

``jighaññaratti½ aruºasmim³hate, y± dissati uttamar³pavaººin².

tath³pam± ma½ paµibh±si devate, ±cikkha me tva½ katam±si acchar±..

255.

``k±l± nid±gheriva aggij±riva {aggaj±tiva (s²0), aggij±tiva (p²0)}, anilerit± lohitapattam±lin².

k± tiµµhasi mandamig±valokaya½ {mandamiv±valokaya½ (s²0 p²0)}, bh±sesam±n±va gira½ na muñcasi''..

256.

``hir±ha dev²manujehi p³jit±, ap±pasatt³panisevin² sad±.

sudh±viv±dena tavantim±gat±, s±ha½ na sakkomi sudhampi y±citu½.

kop²nar³p± viya y±canitthiy±''..

257.

``dhammena ñ±yena sugatte lacchasi, eso hi dhammo na hi y±can± sudh±.

ta½ ta½ ay±cantimaha½ nimantaye, sudh±ya yañcicchasi tampi dammi te..

258.

``s± tva½ may± ajja sakamhi assame, nimantit± kañcanavelliviggahe.

tuvañhi me sabbarasehi p³jiy±, ta½ p³jayitv±na sudhampi asniye''..

259.

``s± kosiyen±numat± jut²mat±, addh± hiri ramma½ p±visi yassama½.

udakavanta½ {udaññavanta½ (s²0 p²0)} phalamariyap³jita½, ap±pasatt³panisevita½ sad±..

260.

``rukkhaggah±n± bahukettha pupphit±, amb± piy±l± panas± ca ki½suk±.

sobhañjan± loddamathopi padmak±, kek± ca bhaªg± tilak± supupphit±..

261.

``s±l± karer² bahukettha jambuyo, assatthanigrodhamadhukavetas± {vedis± (ka0)}.

udd±lak± p±µali sinduv±rak± {sinduv±rit± (bah³su)}, manuññagandh± mucalindaketak±..

262.

``hareºuk± ve¼uk± keºu {veºu (s²0 p²0)} tinduk±, s±m±kan²v±ramathopi c²nak±.

moc± kadal² bahukettha s±liyo, pav²hayo ±bh³jino ca {±bhujinopi (s²0 sy±0)} taº¹ul±..

263.

``tassevuttarapassena {tassa ca uttare passe (s²0 p²0), tassa ca uttarapassena (sy±0)}, j±t± pokkharaº² siv±.

akakkas± apabbh±r±, s±dhu appaµigandhik±..

264.

``tattha macch± sannirat±, khemino bahubhojan±.

siªg³ savaªk± sa½kul± {sakul± (s²0 sy±0 p²0)}, satavaªk± ca rohit±.

±¼igaggarak±kiºº±, p±µh²n± k±kamacchak±..

265.

``tattha pakkh² sannirat±, khemino bahubhojan±.

ha½s± koñc± may³r± ca, cakkav±k± ca kukkuh±.

kuº±lak± bah³ citr±, sikhaº¹² j²vaj²vak±..

266.

``tattha p±n±ya m±yanti, n±n± migagaº± bah³.

s²h± byaggh± var±h± ca, acchakokataracchayo..

267.

``pal±s±d± gavaj± ca, mahi½s± {mahis± (s²0 sy±0 p²0)} rohit± rur³.

eºeyy± ca var±h± ca, gaºino n²kas³kar±.

kadalimig± bahukettha, bi¼±r± sasakaººik± {sasakaººak± (s²0)}..

268.

``cham±gir² pupphavicitrasanthat±, dij±bhighuµµh± dijasaªghasevit±''..

269.

``s± suttac± n²ladum±bhilambit±, vijju mah±meghariv±nupajjatha.

tass± susambandhasira½ kus±maya½, suci½ sugandha½ ajin³pasevita½.

atricca {atriccha (s²0 sy±0 p²0)} koccha½ hirimetadabravi, `nis²da kaly±ºi sukhayidam±sana½'..

270.

``tass± tad± kocchagat±ya kosiyo, yadiccham±n±ya jaµ±jinandharo {jaµ±jutindharo (sy±0 ka0)}.

navehi pattehi saya½ sah³daka½, sudh±bhih±s² turito mah±muni..

271.

``s± ta½ paµiggayha ubhohi p±ºibhi, iccabravi attaman± jaµ±dhara½.

`hand±ha½ etarahi p³jit± tay±, gaccheyya½ brahme tidiva½ jit±vin²'..

272.

``s± kosiyen±numat± jut²mat±, ud²rit± {udirayi (ka0)} vaººamadena matt±.

sak±se gantv±na sahassacakkhuno, aya½ sudh± v±sava dehi me jaya½..

273.

``tamena {tamena½ (sy±0 ka0)} sakkopi tad± ap³jayi, sahindadev± {sahind± ca dev± (s²0 p²0)} surakaññamuttama½.

s± pañjal² devamanussap³jit±, navamhi kocchamhi yad± up±visi''..

274.

``tameva sa½s² {tameva asa½s² (sy±0)} punadeva m±tali½, sahassanetto tidas±namindo.

gantv±na v±kya½ mama br³hi kosiya½, ±s±ya saddh± {saddha (p²0)} siriy± ca kosiya.

hir² sudha½ kena malattha hetun±..

275.

``ta½ su vattha½ udat±ray² ratha½, daddallam±na½ upak±riyas±disa½ {upakiriyas±disa½ (s²0 sy±0 p²0)}..

jambonad²sa½ tapaneyyasannibha½ {santika½ (s²0p²0)}, alaªkata½ kañcanacittasannibha½..

276.

``suvaººacandettha bah³ nip±tit±, hatth² gavass± kikibyagghad²piyo {kimpurisabyagghad²piyo (ka0)}.

eºeyyak± laªghamayettha pakkhino {pakkhiyo (s²0 p²0)}, migettha ve¼uriyamay± yudh± yut±..

277.

``tatthassar±jaharayo ayojayu½, dasasat±ni susun±gas±dise.

alaªkate kañcanaj±luracchade, ±ve¼ine saddagame asaªgite..

278.

``ta½ y±naseµµha½ abhiruyha m±tali, dis± im±yo {dasa dis± im± (s²0 sy±0 p²0)} abhin±dayittha.

nabhañca selañca vanappatiniñca {vanaspat²ni ca (s²0 p²0), vanappatiñca (sy±0 ka0)}, sas±gara½ pabyadhayittha {paby±thayittha (s²0 p²0)} medini½..

279.

``sa khippameva upagamma assama½, p±v±rameka½sakato katañjal².

bahussuta½ vuddha½ vin²tavanta½, iccabrav² m±tali devabr±hmaºa½..

280.

``indassa v±kya½ nis±mehi kosiya, d³to aha½ pucchati ta½ purindado.

±s±ya saddh± siriy± ca kosiya, hir² sudha½ kena malattha hetun±''..

281.

``andh± sir² ma½ paµibh±ti m±tali, saddh± anicc± pana devas±rathi.

±s± visa½v±dikasammat± hi me, hir² ca ariyamhi guºe patiµµhit±''..

282.

``kum±riyo y±cim± gottarakkhit±, jiºº± ca y± y± ca sabhattuitthiyo.

t± chandar±ga½ purisesu uggata½, hiriy± niv±renti sacittamattano..

283.

``saªg±mas²se sarasattisa½yute, par±jit±na½ patata½ pal±yina½.

hiriy± nivattanti jahitva {jahitv±na (sy±0 ka0)} j²vita½, te sampaµicchanti pun± hir²man±..

284.

``vel± yath± s±garavegav±rin², hir±ya hi p±pajana½ niv±rin².

ta½ sabbaloke hirimariyap³jita½, indassa ta½ vedaya devas±rathi''..

285.

``ko te ima½ kosiya diµµhimodahi, brahm± mahindo atha v± paj±pati.

hir±ya devesu hi seµµhasammat±, dh²t± mahindassa mahesi j±yatha''..

286.

``handehi d±ni tidiva½ apakkama {samakkama (s²0 p²0)}, ratha½ sam±ruyha mam±yita½ ima½ {ida½ (sy±0 ka0)}.

indo ca ta½ indasagotta kaªkhati, ajjeva tva½ indasahabyata½ vaja''..

287.

``eva½ visujjhanti {samijjhanti (s²0 p²0)} ap±pakammino, atho suciººassa phala½ na nassati.

ye keci maddakkhu sudh±ya bhojana½, sabbeva te indasahabyata½ gat±''..

288.

``hir² uppalavaºº±si, kosiyo d±napati bhikkhu.

anuruddho pañcasikho, ±nando ±si m±tali..

289.

``s³riyo kassapo bhikkhu, moggall±nosi candim±.

n±rado s±riputtosi, sambuddho ±si v±savo''ti..

sudh±bhojanaj±taka½ tatiya½.

536. kuº±laj±taka½ (4)

evamakkh±yati, evamanus³yati {suyyati (ka0)}. sabbosadhadharaºidhare nekapuppham±lyavitate gaja-gavaja mahi½sa-ruru-camara-pasada-khagga-gokaººa-s²ha-byaggha-d²pi-accha-koka-taraccha-udd±ra-kadalimiga- bi¼±ra-sasa-kaººik±nucarite±kiººanelamaº¹alamah±var±han±gakulakareºu {kaºeru (s²0 p²0)} -saªgh±dhivuµµhe {vutthe (s²0 p²0)} issamiga- s±khamiga-sarabhamiga-eº²miga-v±tamiga-pasadamiga-puris±lu {purisallu (s²0 p²0)} -kimpurisa-yakkha-rakkhasanisevite amajjavamañjar²dhara-pahaµµha {brahaµµha (s²0 p²0)} -pupphaphusitagg± {pupphitagga (s²0 p²0)} nekap±dapagaºavitatekurara-cakora-v±raºa-may³ra-parabhata- j²vañj²vaka-cel±vak±-bhiªk±ra-karav²kamattavihaªgagaºa-satata {vihaªgasata (s²0 p²0)} sampaghuµµheañjana-manosil±-harit±la- hiªgulakahema-rajatakanak±nekadh±tusatavinaddhapaµimaº¹itappadese evar³pe khalu, bho, ramme vanasaº¹e kuº±lo n±ma sakuºo paµivasati ativiya citto ativiya cittapattacchadano.

tasseva khalu, bho, kuº±lassa sakuºassa a¹¹hu¹¹h±ni itthisahass±ni paric±rik± dijakaññ±yo. atha khalu, bho, dve dijakaññ±yo kaµµha½ mukhena ¹a½sitv± {¹asitv± (s²0 p²0) evamuparipi} ta½ kuº±la½ sakuºa½ majjhe nis²d±petv± u¹¹enti {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} -- ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ addh±napariy±yapathe kilamatho ubb±hetth±''ti {ubb±heth±ti (sy±0 ka0)}.

pañcasat± {pañcasata (p²0)} dijakaññ±yo heµµhato heµµhato u¹¹enti -- {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} ``sac±ya½ kuº±lo sakuºo ±san± paripatissati, maya½ ta½ pakkhehi paµiggahess±m±ti.

pañcasat± dijakaññ±yo upar³pari u¹¹enti -- {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ ±tapo parit±pes²''ti {parik±p²ti (s²0 p²0)}.

pañcasat± pañcasat± {s²0 p²0 potthakesu ``pañcasat±''ti sakideva ±gata½} dijakaññ±yo ubhatopassena u¹¹enti -- {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ s²ta½ v± uºha½ v± tiºa½ v± rajo v± v±to v± uss±vo v± upapphus²''ti.

pañcasat± dijakaññ±yo purato purato u¹¹enti -- ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ gop±lak± v± pasup±lak± v± tiºah±rak± v± kaµµhah±rak± v± vanakammik± v± kaµµhena v± kaµhalena v± {kathal±ya v± (ka0)} p±ºin± v± ( ) {(p±s±ºena v±) (sy±0)} le¹¹un± v± daº¹ena v± satthena v± sakkhar±hi v± {sakkhar±ya v± (s²0)} pah±ra½ ada½su. m±ya½ kuº±lo sakuºo gacchehi v± lat±hi v± rukkhehi v± s±kh±hi v± {ida½ padadvaya½ s²0 p²0 potthakesu natthi} thambhehi v± p±s±ºehi v± balavantehi v± pakkh²hi saªgames²''ti {saªg±mes²ti (s²0 p²0)}.

pañcasat± dijakaññ±yo pacchato pacchato u¹¹enti saºh±hi sakhil±hi mañj³hi madhur±hi v±c±hi samud±carantiyo -- ``m±ya½ kuº±lo sakuºo ±sane pariyukkaºµh²''ti.

pañcasat± dijakaññ±yo disodisa½ u¹¹enti anekarukkhavividhavikatiphalam±harantiyo -- ``m±ya½ kuº±lo sakuºo khud±ya parikilamitth±''ti.

atha khalu, bho, t± {natthi s²0 p²0 potthakesu} dijakaññ±yo ta½ kuº±la½ sakuºa½ ±r±meneva ±r±ma½ uyy±neneva uyy±na½ nad²tittheneva nad²tittha½ pabbatasikhareneva pabbatasikhara½ ambavaneneva ambavana½ jambuvaneneva jambuvana½ labujavaneneva labujavana½ n±¼ikerasañc±riyeneva {sañj±diyeneva (p²0)} n±¼ikerasañc±riya½ khippameva abhisambhonti ratitth±ya {ratatth±ya (s²0 p²0)}.

atha khalu, bho, kuº±lo sakuºo t±hi dijakaññ±hi divasa½ pariby³¼ho eva½ apas±deti -- ``nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucitt±yo katassa appaµik±rik±yo anilo viya yenak±ma½gam±yo''ti.

tasseva khalu, bho, himavato pabbatar±jassa puratthimadis±bh±ge susukhumasunipuºagirippabhava {ppabhav± (s²0 p²0)} -- haritupayantiyo.

uppala paduma kumuda na¼ina satapatta sogandhika mand±laka {mand±lava (s²0 p²0), mand±rava (ka0)} sampativir³¼hasucigandha manuññam±vakappadese {p±vakappadese (s²0 p²0)}.

kuravaka-mucalinda-ketaka-vedisa-vañjula {vetasamañjula (s²0)} -punn±gabakula-tilaka-piyaka-hasanas±la-sa¼alacampaka asoka-n±garukkha-tir²µi-bhujapatta-lodda-candanoghavanek±¼±garu-padmaka-piyaªgu-devad±rukacocagahane kakudhakuµajaaªkola-kaccik±ra {kacchik±ra (ka0)} -kaºik±ra-kaººik±ra-kanavera-koraº¹aka-kovi¼±ra-ki½suka-yodhika vanamallika {navamallika (s²0 p²0)} -manaªgaºa-manavajja-bhaº¹i-surucira-bhaginim±l±malyadhare j±tisumanamadhugandhika- {madhukabandhuka (ka0)} dhanutakk±ri {dhanuk±ri (s²0), dhanuk±rika (p²0)} t±l²sa-tagaramus²rakoµµha-kacchavitate atimuttakasa½kusumitalat±vitatapaµimaº¹itappadese ha½sa-pilava-k±damba-k±raº¹av±bhinadite vijj±dhara-siddha {sindhava (s²0 p²0)} -samaºa-t±pasagaº±dhivuµµhe varadeva-yakkha-rakkhasa-d±nava-gandhabba-kinnaramahorag±nuciººappadese evar³pe khalu, bho, ramme vanasaº¹e puººamukho n±ma phussakokilo paµivasati ativiya madhuragiro vil±sitanayano mattakkho {savil±sitanayanamattakkho (ka0)}.

tasseva khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa a¹¹hu¹¹h±ni itthisat±ni paric±rik± dijakaññ±yo. atha khalu, bho, dve dijakaññ±yo kaµµha½ mukhena ¹a½sitv± ta½ puººamukha½ phussakokila½ majjhe nis²d±petv± u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ addh±napariy±yapathe kilamatho ubb±hetth±''ti.

paññ±sa dijakaññ±yo heµµhato heµµhato u¹¹enti -- ``sac±ya½ puººamukho phussakokilo ±san± paripatissati, maya½ ta½ pakkhehi paµiggahess±m±''ti.

paññ±sa dijakaññ±yo upar³pari u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ ±tapo parit±pes²''ti.

paññ±sa paññ±sa dijakaññ±yo ubhatopassena u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ s²ta½ v± uºha½ v± tiºa½ v± rajo v± v±to v± uss±vo v± upapphus²''ti.

paññ±sa dijakaññ±yo purato purato u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ gop±lak± v± pasup±lak± v± tiºah±rak± v± kaµµhah±rak± v± vanakammik± v± kaµµhena v± kathal±ya v± p±ºin± v± le¹¹un± v± daº¹ena v± satthena v± sakkhar±hi v± pah±ra½ ada½su. m±ya½ puººamukho phussakokilo gacchehi v± lat±hi v± rukkhehi v± s±kh±hi v± thambhehi v± p±s±ºehi v± balavantehi v± pakkh²hi saªg±mes²''ti.

paññ±sa dijakaññ±yo pacchato pacchato u¹¹enti saºh±hi sakhil±hi mañj³hi madhur±hi v±c±hi samud±carantiyo -- ``m±ya½ puººamukho phussakokilo ±sane pariyukkaºµh²''ti.

paññ±sa dijakaññ±yo disodisa½ u¹¹enti anekarukkhavividhavikatiphalam±harantiyo -- ``m±ya½ puººamukho phussakokilo khud±ya parikilamitth±''ti.

atha khalu, bho, t± dijakaññ±yo ta½ puººamukha½ phussakokila½ ±r±meneva ±r±ma½ uyy±neneva uyy±na½ nad²tittheneva nad²tittha½ pabbatasikhareneva pabbatasikhara½ ambavaneneva ambavana½ jambuvaneneva jambuvana½ labujavaneneva labujavana½ n±¼ikerasañc±riyeneva n±¼ikerasañc±riya½ khippameva abhisambhonti ratitth±ya.

atha khalu, bho, puººamukho phussakokilo t±hi dijakaññ±hi divasa½ pariby³¼ho eva½ pasa½sati -- ``s±dhu, s±dhu, bhaginiyo, eta½ kho, bhaginiyo, tumh±ka½ patir³pa½ kuladh²t±na½, ya½ tumhe bhatt±ra½ paricareyy±th±''ti.

atha khalu, bho, puººamukho phussakokilo yena kuº±lo sakuºo tenupasaªkami. addasa½su kho kuº±lassa sakuºassa paric±rik± dijakaññ±yo ta½ puººamukha½ phussakokila½ d³ratova ±gacchanta½; disv±na yena puººamukho phussakokilo tenupasaªkami½su; upasaªkamitv± ta½ puººamukha½ phussakokila½ etadavocu½ -- ``aya½, samma puººamukha, kuº±lo sakuºo ativiya pharuso ativiya pharusav±co, appevan±ma tavampi ±gamma piyav±ca½ labheyy±m±''ti. ``appevan±ma, bhaginiyo''ti vatv± yena kuº±lo sakuºo tenupasaªkami; upasaªkamitv± kuº±lena sakuºena saddhi½ paµisammoditv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho puººamukho phussakokilo ta½ kuº±la½ sakuºa½ etadavoca -- ``kissa tva½, samma kuº±la, itth²na½ suj±t±na½ kuladh²t±na½ samm±paµipann±na½ micch±paµipanno'si {paµipanno (s²0 p²0)}? aman±pabh±º²nampi kira, samma kuº±la, itth²na½ man±pabh±ºin± bhavitabba½, kimaªga pana man±pabh±º²na''nti!

eva½ vutte, kuº±lo sakuºo ta½ puººamukha½ phussakokila½ eva½ apas±desi -- ``nassa tva½, samma jamma vasala, vinassa tva½, samma jamma vasala, ko nu tay± viyatto j±y±jinen±''ti. eva½ apas±dito ca pana puººamukho phussakokilo tatoyeva {tato heva (s²0 p²0)} paµinivatti.

atha khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa aparena samayena nacirasseva {acirasseva accayena (ka0)} kharo ±b±dho uppajji lohitapakkhandik±. b±¼h± vedan± vattanti m±raºantik± {maraºantik± (sy±0)}. atha khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa paric±rik±na½ dijakaññ±na½ etadahosi -- ``±b±dhiko kho aya½ puººamukho phussakokilo, appevan±ma imamh± ±b±dh± vuµµhaheyy±''ti eka½ adutiya½ oh±ya yena kuº±lo sakuºo tenupasaªkami½su. addas± kho kuº±lo sakuºo t± dijakaññ±yo d³ratova ±gacchantiyo, disv±na t± dijakaññ±yo etadavoca -- ``kaha½ pana tumha½ vasaliyo bhatt±''ti? ``±b±dhiko kho, samma kuº±la, puººamukho phussakokilo appevan±ma tamh± ±b±dh± vuµµhaheyy±''ti. eva½ vutte, kuº±lo sakuºo t± dijakaññ±yo eva½ apas±desi -- ``nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucitt±yo katassa appaµik±rik±yo anilo viya yenak±ma½gam±yo''ti; vatv± yena puººamukho phussakokilo tenupasaªkami; upasaªkamitv± ta½ puººamukha½ phussakokila½ etadavoca -- ``ha½, samma, puººamukh±''ti. ``ha½, samma, kuº±l±''ti.

atha khalu, bho kuº±lo sakuºo ta½ puººamukha½ phussakokila½ pakkhehi ca mukhatuº¹akena ca pariggahetv± vuµµh±petv± n±n±bhesajj±ni p±y±pesi. atha khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa so ±b±dho paµippassambh²ti. atha khalu, bho, kuº±lo sakuºo ta½ puººamukha½ phussakokila½ gil±navuµµhita½ {gil±n±vuµµhita½ (s²0 sy±0 p²0)} aciravuµµhita½ gelaññ± etadavoca --

``diµµh± may±, samma puººamukha, kaºh± dvepitik± pañcapatik±ya chaµµhe purise citta½ paµibandhantiy±, yadida½ kabandhe {kavandhe (s²0 p²0)} p²µhasappimh²ti. bhavati ca panuttarettha {punuttacettha (ka0) evamuparipi} v±kya½ --

290.

``athajjuno nakulo bh²maseno {bhimmaseno (s²0 sy±0 p²0)}, yudhiµµhilo sahadevo {s²hadevo (ka0)} ca r±j±.

ete pat² pañca matticca n±r², ak±si khujjav±manakena {khujjav±manena (p²0)} p±pa''nti..

``diµµh± may±, samma puººamukha, saccatap±p² {saccatap±v² (s²0 p²0), pañcatap±v² (sy±0)} n±ma samaº² sus±namajjhe vasant² catutthabhatta½ pariº±mayam±n± sur±dhuttakena {tul±puttakena (s²0 p²0), s± sur±dhuttakena (ka0)} p±pamak±si.

``diµµh± may±, samma puººamukha, k±kavat² {k±k±t² (s²0), k±k±ti (p²0)} n±ma dev² samuddamajjhe vasant² bhariy± venateyyassa naµakuverena p±pamak±si.

diµµh± may±, samma puººamukha, kuruªgadev² {kuraªgav² (s²0 p²0)} n±ma lomasuddar² {lomasundar² (s²0 sy±0 p²0)} e¼ikakum±ra½ {e¼am±raka½ (s²0), e¼akakum±ra½ (sy±0), e¼akam±ra½ (p²0)} k±mayam±n± cha¼aªgakum±radhanantev±sin± p±pamak±si.

evañheta½ may± ñ±ta½, brahmadattassa m±tara½ {m±tuk± (sy±0)} oh±ya kosalar±ja½ pañc±lacaº¹ena p±pamak±si.

291.

``et± ca aññ± ca aka½su p±pa½, tasm±hamitth²na½ na vissase nappasa½se.

mah² yath± jagati sam±naratt±, vasundhar± itar²tar±patiµµh± {itar²tar±na½ patiµµh± (sy±0), ittar²tarappatiµµh± (?)}.

sabbasah± aphandan± akupp±, tathitthiyo t±yo na vissase naro..

292.

``s²ho yath± lohitama½sabhojano, v±¼amigo pañc±vudho {pañcahattho (s²0 p²0)} suruddho.

pasayhakh±d² parahi½sane rato, tathitthiyo t±yo na vissase naro..

``na khalu {na khalu bho (sy±0 ka0)}, samma puººamukha, vesiyo n±riyo gamaniyo, na het± bandhakiyo n±ma, vadhik±yo n±ma et±yo, yadida½ vesiyo n±riyo gamaniyo''ti.

``coro {cor± (s²0 sy±0 p²0)} viya veºikat±, madir±va {madir± viya (s²0 sy±0), madiriva (p²0)} diddh± {diµµh± (ka0), visaduµµh± (sy±0)} v±ºijo {v±ºij± (p²0)} viya v±c±santhutiyo, issasiªghamiva viparivatt±yo {parivatt±yo (p²0), viparivatt±ro (ka0)}, urag±miva dujivh±yo, sobbhamiva paµicchann±, p±t±lamiva dupp³r± rakkhas² viya duttos±, yamovekantah±riyo, sikh²riva sabbabhakkh±, nad²riva sabbav±h², anilo viya yenak±ma½car±, neru viya avisesakar±, visarukkho viya niccaphalit±yo''ti. bhavati ca panuttarettha v±kya½ --

293.

``yath± coro yath± diddho, v±ºijova vikatthan².

issasiªghamiva parivatt± {miv±vaµµo (s²0), miv±vatt± (p²0)}, dujivh± {dujjivha (p²0)} urago viya..

294.

``sobbhamiva paµicchann±, p±t±lamiva duppur±.

rakkhas² viya duttos±, yamovekantah±riyo..

295.

{yath± sikh² nad²v±ho, anilo k±mac±rav±.

ner³va avises± ca, visarukkho viya niccaphal±.

n±sayanti ghare bhoga½, ratan±nantakaritthi yoti. (s²0 sy±0)}

``yath± sikh² nad² v±to, nerun±va sam±gat±.

visarukkho viya niccaphal±, n±sayanti ghare bhoga½.

ratanantakaritthiyo''ti {yath± sikh² nad²v±ho, anilo k±mac±rav±.

ner³va avises± ca, visarukkho viya niccaphal±.

n±sayanti ghare bhoga½, ratan±nantakaritthi yoti. (s²0 sy±0)}..

``catt±rim±ni, samma puººamukha, y±ni (vatth³ni kicce j±te anatthacar±ni bhavanti; t±ni) {( ) s²0 sy±0 potthakesu na dissati} parakule na v±setabb±ni -- goºa½ dhenu½ y±na½ bhariy±. catt±ri et±ni paº¹ito dhan±ni {y±ni (s²0 sy±0 p²0)} ghar± na vippav±saye.

296.

`goºa½ dhenuñca y±nañca, bhariya½ ñ±tikule na v±saye.

bhañjanti ratha½ ay±nak±, ativ±hena hananti puªgava½.

dohena hananti vacchaka½, bhariy± ñ±tikule padussat²'''ti..

``cha im±ni, samma puººamukha, y±ni (vatth³ni) {( ) s²0 p²0 potthakesu nu dissati} kicce j±te anatthacar±ni bhavanti --

297.

`aguºa½ dhanu ñ±tikule ca bhariy±, p±ra½ n±v± akkhabhaggañca y±na½.

d³re mitto p±pasah±yako ca, kicce j±te anatthacar±ni bhava'''nti..

``aµµhahi khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² s±mika½ avaj±n±ti. daliddat±, ±turat±, jiººat±, sur±soº¹at±, muddhat±, pamattat±, sabbakiccesu anuvattanat±, sabbadhanaanuppad±nena -- imehi khalu, samma puººamukha, aµµhahi µh±nehi itth² s±mika½ avaj±n±ti. bhavati ca panuttarettha v±kya½ --

298.

`dalidda½ ±turañc±pi, jiººaka½ surasoº¹aka½.

pamatta½ muddhapattañca, sabbakiccesu {ratta½ kiccesu (s²0 p²0)} h±pana½.

sabbak±mappad±nena {sabbak±mapaºidh±nena (sy±)}, avaj±n±ti {avaj±nanti (s²0 p²0)} s±mika'''nti..

``navahi khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² padosam±harati. ±r±magamanas²l± ca hoti, uyy±nagamanas²l± ca hoti, nad²titthagamanas²l± ca hoti, ñ±tikulagamanas²l± ca hoti, parakulagamanas²l± ca hoti, ±d±sadussamaº¹an±nuyogamanuyuttas²l± ca hoti, majjap±yin² ca hoti, nillokanas²l± ca hoti, sadv±raµh±yin² {padv±raµµh±yin² (s²0 sy±0 p²0)} ca hoti -- imehi khalu, samma puººamukha, navahi µh±nehi itth² padosam±harat²ti. bhavati ca panuttarettha v±kya½ --

299.

`±r±mas²l± ca {±r±mas²l± (s²0 p²0)} uyy±na½, nad² ñ±ti parakula½.

±d±sadussamaº¹anamanuyutt±, y± citth² majjap±yin²..

300.

`y± ca nillokanas²l±, y± ca sadv±raµh±yin².

navahetehi µh±nehi, padosam±haranti itthiyo'''ti..

``catt±l²s±ya {catt±l²s±yi (p²0 ka0)} khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² purisa½ acc±carati {acc±vadati (s²0 sy±0 p²0)}. vijambhati, vinamati, vilasati, vilajjati, nakhena nakha½ ghaµµeti, p±dena p±da½ akkamati, kaµµhena pathavi½ vilikhati {likhati (s²0 p²0)}, d±raka½ ullaªghati ullaªgh±peti {d±raka½ ullaªgheti olaªgheti (s²0 p²0)}, k²¼ati k²¼±peti, cumbati cumb±peti, bhuñjati bhuñj±peti, dad±ti, y±cati, katamanukaroti, ucca½ bh±sati, n²ca½ bh±sati, avicca½ bh±sati, vivicca½ bh±sati, naccena g²tena v±ditena rodanena {roditena (s²0 p²0)} vilasitena vibh³sitena jagghati, pekkhati, kaµi½ c±leti, guyhabhaº¹aka½ sañc±leti, ³ru½ vivarati, ³ru½ pidahati, thana½ dasseti, kaccha½ dasseti, n±bhi½ dasseti, akkhi½ nikhanati, bhamuka½ ukkhipati, oµµha½ upalikhati {oµµha½ palikhati jivha½ palikhati (s²0 p²0)}, jivha½ nill±leti, dussa½ muñcati, dussa½ paµibandhati, sirasa½ muñcati, sirasa½ bandhati -- imehi khalu, samma puººamukha, catt±l²s±ya µh±nehi itth² purisa½ acc±carati.

``pañcav²s±ya {pañcav²s±hi (p²0 ka0)} khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² paduµµh± veditabb± bhavati. s±mikassa pav±sa½ vaººeti, pavuµµha½ na sarati, ±gata½ n±bhinandati, avaººa½ tassa bhaºati, vaººa½ tassa na bhaºati, anattha½ tassa carati, attha½ tassa na carati, akicca½ tassa karoti, kicca½ tassa na karoti, paridahitv± sayati, parammukh² nipajjati, parivattakaj±t± kho pana hoti kuªkumiyaj±t±, d²gha½ assasati, dukkha½ vedayati, ucc±rapass±va½ abhiºha½ gacchati, vilomam±carati, parapurisasadda½ sutv± kaººasota½ vivaramodahati {vivarati kamodahati (p²0)}, nihatabhog± kho pana hoti, paµivissakehi santhava½ karoti, nikkhantap±d± kho pana hoti, visikh±nuc±rin² atic±rin² kho pana hoti, nicca½ {natthi s²0 sy±0 p²0 potthakesu} s±mike ag±rav± paduµµhamanasaªkapp±, abhiºha½ dv±re tiµµhati, kacch±ni aªg±ni than±ni dasseti, disodisa½ gantv± pekkhati -- imehi khalu, samma puººamukha, pañcav²s±ya {pañcav²s±hi (ka0)} µh±nehi itth² paduµµh± veditabb± bhavati. bhavati ca panuttarettha v±kya½ --

301.

`pav±sa½ tassa vaººeti, gata½ tassa na socati {pav±sa'massa vaººeti gati½ n±nusocati (s²0 p²0)}.

disv±na patim±gata½ {disv±pati½ ±gata½ (s²0 p²0)} n±bhinandati.

bhatt±ravaººa½ na kad±ci bh±sati, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±..

302.

`anattha½ tassa carati asaññat±, atthañca h±peti akiccak±rin².

paridahitv± sayati parammukh², ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±..

303.

`parivattaj±t± ca {par±vattakaj±t± ca (s²0)} bhavati kuªkum², d²ghañca assasati dukkhavedin².

ucc±rapass±vamabhiºha½ gacchati, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±..

304.

``vilomam±carati akiccak±rin², sadda½ nis±meti parassa bh±sato.

nihatabhog± ca karoti santhava½, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±..

305.

`kicchena laddha½ kasir±bhata½ {kasiren±bhata½ (s²0)} dhana½, vitta½ vin±seti dukkhena sambhata½.

paµivissakehi ca karoti santhava½, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±..

306.

`nikkhantap±d± visikh±nuc±rin², niccañca s±mimhi {nicca½ sas±mimhi (p²0 ka0)} paduµµham±nas±.

atic±rin² hoti apetag±rav± {tatheva'g±rav± (s²0 p²0)}, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±..

307.

`abhikkhaºa½ tiµµhati dv±ram³le, than±ni kacch±ni ca dassayant².

disodisa½ pekkhati bhantacitt±, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±..

308.

`sabb± nad² vaªkagat² {vaªkanad² (ka0)}, sabbe kaµµhamay± van±.

sabbitthiyo kare p±pa½, labham±ne niv±take..

309.

`sace labhetha khaºa½ v± raho v±, niv±taka½ v±pi labhetha t±disa½.

sabb±va itth² kayiru½ nu {kareyyu no (s²0), kareyyu½ no (p²0)} p±pa½, añña½ alattha {aladdh± (sy±0 p²0 ka0)} p²µhasappin±pi saddhi½..

310.

``nar±nam±r±makar±su n±risu, anekacitt±su aniggah±su ca.

sabbattha n±p²tikar±pi {sabba'ttan±'p²tik±r±pi (s²0 sy±0)} ce siy± {siyu½ (sy±0)}, na vissase titthasam± hi n±riyo''ti..

311.

`ya½ ve {yañca (sy±0 ka0)} disv± kaº¹ar²kinnar±na½ {kinnarakinnar²na½ (sy±0), kinnar²kinnar±na½ (ka0)}, sabbitthiyo na ramanti ag±re.

ta½ t±disa½ macca½ cajitv± bhariy±, añña½ disv± purisa½ p²µhasappi½..

312.

`bakassa ca b±varikassa {p±v±rikassa (s²0), b±variyassa (sy±0)} rañño, accantak±m±nugatassa bhariy±.

av±car² {acc±cari (sy±0), an±cari (ka0)} paµµhavas±nugassa {baddhavas±nugassa (s²0 sy±0), pattavas±nugatassa (ka0)}, ka½ v±pi itth² n±ticare tadañña½..

313.

`piªgiy±n² sabbalokissarassa, rañño piy± brahmadattassa bhariy±.

av±car² paµµhavas±nugassa, ta½ v±pi s± n±jjhag± k±mak±min²..

314.

`luddh±na½ {khudd±na½ (s²0 sy±0 p²0)} lahucitt±na½, akataññ³na dubbhina½.

n±devasatto puriso, th²na½ saddh±tumarahati..

315.

`na t± paj±nanti kata½ na kicca½, na m±tara½ pitara½ bh±tara½ v±.

anariy± samatikkantadhamm±, sasseva cittassa vasa½ vajanti..

316.

`cir±nuvuµµhampi {cir±nuvutthampi (s²0 p²0)} piya½ man±pa½, anukampaka½ p±ºasamampi bhattu½ {santa½ (s²0 sy±0 p²0)}.

±v±su kiccesu ca na½ jahanti, tasm±hamitth²na½ na vissas±mi..

317.

`th²nañhi citta½ yath± v±narassa, kannappakanna½ yath± rukkhach±y±.

cal±cala½ hadayamitthiy±na½, cakkassa nemi viya parivattati..

318.

`yad± t± passanti samekkham±n±, ±deyyar³pa½ purisassa vitta½.

saºh±hi v±c±hi nayanti mena½, kambojak± jalajeneva assa½..

319.

`yad± na passanti samekkham±n±, ±deyyar³pa½ purisassa vitta½.

samantato na½ parivajjayanti, tiººo nad²p±ragatova kulla½..

320.

`siles³pam±½ sikhiriva sabbabhakkh±, tikkham±y± nad²riva s²ghasot±.

sevanti het± piyamappiyañca, n±v± yath± orak³la½ {orakula½ (s²0) evamuparipi} parañca..

321.

`na t± ekassa na dvinna½, ±paºova pas±rito.

yo t± mayhanti maññeyya, v±ta½ j±lena b±dhaye {bandhaye (sy±0 ka0)}..

322.

`yath± nad² ca pantho ca, p±n±g±ra½ sabh± pap±.

eva½ lokitthiyo n±ma, vel± t±sa½ na vijjati {kesuci potthakesu imiss± g±th±ya pubbaddh±paraddha½ vipariy±yena dissati}..

323.

`ghat±sanasam± et±, kaºhasappasir³pam±.

g±vo bahitiºasseva, omasanti vara½ vara½..

324.

`ghat±sana½ kuñjara½ kaºhasappa½, muddh±bhisitta½ pamad± ca sabb±.

ete naro {etena so (p²0)} niccayato {niccayatto (s²0 p²0)} bhajetha, tesa½ have dubbidu sabbabh±vo {saccabh±vo (sy±0)}..

325.

`naccantavaºº± na bah³na½ kant±, na dakkhiº± pamad± sevitabb±.

na parassa bhariy± na dhanassa hetu, etitthiyo pañca na sevitabb±'''..

atha khalu, bho, ±nando gijjhar±j± kuº±lassa sakuºassa ±dimajjhakath±pariyos±na½ {±dimajjhag±th±pariyos±na½ (sy±0 ka0)} viditv± t±ya½ vel±ya½ im± g±th±yo abh±si --

326.

``puººampi cema½ pathavi½ dhanena, dajjitthiy± puriso sammat±ya.

laddh± khaºa½ atimaññeyya tampi, t±sa½ vasa½ asat²na½ na gacche..

327.

``uµµh±haka½ cepi al²navutti½, kom±rabhatt±ra½ piya½ man±pa½.

±v±su kiccesu ca na½ jahanti, tasm±hamitth²na½ {tasm± hi itth²na½ (s²0 p²0)} na vissas±mi..

328.

``na vissase icchati manti poso, na vissase rodati me sak±se.

sevanti het± piyamappiyañca, n±v± yath± orak³la½ parañca..

329.

``na vissase s±khapur±ºasanthata½, na vissase mittapur±ºacora½.

na vissase r±j±na½ sakh± {r±j± sakh± (s²0 p²0)} mamanti, na vissase itthi dasanna m±tara½..

330.

``na vissase r±makar±su n±risu, accantas²l±su asaññat±su.

accantapem±nugatassa bhariy±, na vissase titthasam± hi n±riyo..

331.

``haneyyu½ chindeyyu½ ched±peyyumpi {haneyyu chindeyyu½pi chadayeyyu½ (s²0 p²0), haneyyu½pi chindeyyu½pi ched±peyyu½pi (sy±0)}, kaºµhepi {kaºµhampi (s²0 sy±0)} chetv± rudhira½ piveyyu½.

m± d²nak±m±su asaññat±su, bh±va½ kare gaªgatitth³pam±su..

332.

``mus± t±sa½ yath± sacca½, sacca½ t±sa½ yath± mus±.

g±vo bahitiºasseva, omasanti vara½ vara½..

333.

``gatenet± palobhenti, pekkhitena mhitena ca.

athopi dunnivatthena, mañjun± bhaºitena ca..

334.

``coriyo kathin± {kaµhin± (s²0 sy±0 p²0)} het±, v±¼± ca lapasakkhar±.

na t± kiñci na j±nanti, ya½ manussesu vañcana½..

335.

``as± lokitthiyo n±ma, vel± t±sa½ na vijjati.

s±ratt± ca pagabbh± ca, sikh² sabbaghaso yath±..

336.

``natthitth²na½ piyo n±ma, appiyopi na vijjati.

sevanti het± piyamappiyañca, n±v± yath± orak³la½ parañca..

337.

``natthitth²na½ piyo n±ma, appiyopi na vijjati.

dhanatt± {dhanatth± (sy±0)} paµivallanti, lat±va dumanissit±..

338.

``hatthibandha½ assabandha½, gopurisañca maº¹ala½ {caº¹ala½ (s²0 sy±0 p²0)}.

chava¹±haka½ pupphacha¹¹aka½, sadhanamanupatanti n±riyo..

339.

``kulaputtampi jahanti akiñcana½, chavakasamasadisampi {chavakasama½ (sy±0 p²0)}.

anugacchanti {gacchanti (p²0)} anupatanti, dhanahetu hi n±riyo''ti {dhanahetu ca n±riyo (sy±0), dhanahetu n±riyo (p²0)}..

atha khalu, bho, n±rado devabr±hmaºo ±nandassa gijjhar±jassa ±dimajjhakath±pariyos±na½ viditv± t±ya½ vel±ya½ im± g±th±yo abh±si --

340.

``catt±rome na p³renti, te me suº±tha bh±sato.

samuddo br±hmaºo r±j±, itth² c±pi dijampati..

341.

``sarit± s±gara½ yanti, y± k±ci pathavissit±.

t± samudda½ na p³renti, ³natt± hi na p³rati..

342.

``br±hmaºo ca adh²y±na, vedamakkh±napañcama½.

bhiyyopi sutamiccheyya, ³natt± hi na p³rati..

343.

``r±j± ca pathavi½ sabba½, sasamudda½ sapabbata½.

ajjh±vasa½ vijinitv±, anantaratanocita½.

p±ra½ samudda½ pattheti, ³natt± hi na p³rati..

344.

``ekamek±ya itthiy±, aµµhaµµha patino siy±.

s³r± ca balavanto ca, sabbak±maras±har±.

kareyya navame chanda½, ³natt± hi na p³rati..

345.

``sabbitthiyo sikhiriva sabbabhakkh±, sabbitthiyo nad²riva sabbav±h².

sabbitthiyo kaºµak±na½va s±kh±, sabbitthiyo dhanahetu vajanti..

346.

``v±tañca j±lena naro par±mase, osiñcaye {osañciy± (s²0 p²0)} s±garamekap±ºin±.

sakena hatthena kareyya ghosa½ {sakena k±lena haneyya ghosana½ (p²0)}, yo sabbabh±va½ pamad±su osaje..

347.

``cor²na½ bahubuddh²na½, y±su sacca½ sudullabha½.

th²na½ bh±vo dur±j±no, macchassevodake gata½..

348.

``anal± mudusambh±s±, dupp³r± t± nad²sam±.

s²danti na½ viditv±na, ±rak± parivajjaye..

349.

``±vaµµan² mah±m±y±, brahmacariyavikopan±.

s²danti na½ viditv±na, ±rak± parivajjaye..

350.

``ya½ et± {yañcet± (sy±0)} upasevanti, chandas± v± dhanena v±.

j±tavedova saºµh±na½, khippa½ anudahanti na''nti..

atha khalu, bho, kuº±lo sakuºo n±radassa devabr±hmaºassa ±dimajjhakath±pariyos±na½ viditv± t±ya½ vel±ya½ im± g±th±yo abh±si --

351.

``sallape nisitakhaggap±ºin±, paº¹ito api pis±cadosin±.

uggatejamuragampi ±side, eko ek±ya pamad±ya n±lape {eko ekapamada½ hi n±lape (p²0) eko ekapam±d±ya n±lape (?)}..

352.

``lokacittamathan± hi n±riyo, naccag²tabhaºitamhit±vudh±.

b±dhayanti anupaµµhitassati½ {anupaµµhit±sat² (p²0)}, d²pe rakkhasigaºova {d²parakkhasigaº±va (s²0)} v±ºije..

353.

``natthi t±sa½ vinayo na sa½varo, majjama½sanirat± {majjama½s±bhirat± (ka0)} asaññat±.

t± gilanti purisassa p±bhata½, s±gareva makara½ timiªgalo {timiªgilo (s²0 p²0)}..

354.

``pañcak±maguºas±tagocar±, uddhat± aniyat± asaññat±.

osaranti pamad± pam±dina½, loºatoyavatiya½va ±pak±..

355.

``ya½ nara½ upalapenti {uparamanti (s²0 p²0), pal±penti (ka0)} n±riyo, chandas± va ratiy± dhanena v±.

j±tavedasadisampi t±disa½, r±gadosavadhiyo {r±gadosavatiyo (s²0 p²0)} dahanti na½..

356.

``a¹¹ha½ ñatv± purisa½ mahaddhana½, osaranti sadhan± sahattan±.

rattacittamativeµhayanti na½, s±la m±luvalat±va k±nane..

357.

``t± upenti vividhena chandas±, citrabimbamukhiyo alaªkat±.

uhasanti {³hasanti (s²0 p²0), ohasanti (sy±0)} pahasanti n±riyo, sambarova {sa½varova (sy±0 p²0 ka0)} satam±yakovid±..

358.

``j±tar³pamaºimuttabh³sit±, sakkat± patikulesu n±riyo.

rakkhit± aticaranti s±mika½, d±nava½va hadayantarassit± {hadayantanissit± (ka0), hadayantaranissit± (sy±0)}..

359.

``tejav±pi hi naro vicakkhaºo, sakkato bahujanassa p³jito.

n±rina½ vasagato na bh±sati, r±hun± upahatova candim±..

360.

``ya½ kareyya kupito diso disa½, duµµhacitto vasam±gata½ ari½ {ari (s²0 p²0)}.

tena bhiyyo byasana½ nigacchati, n±rina½ vasagato apekkhav±..

361.

``kesal³nanakhachinnatajjit±, p±dap±ºikasadaº¹at±¼it±.

h²namevupagat± hi n±riyo, t± ramanti kuºapeva makkhik±..

362.

``t± kulesu visikhantaresu v±, r±jadh±ninigamesu v± puna {v± pana (sy±0)}.

o¹¹ita½ namucip±sav±kara½ {v±gura½ (sy±0)}, cakkhum± parivajje sukhatthiko..

363.

``ossajitva kusala½ tapoguºa½, yo anariyacarit±ni m±cari.

devat±hi niraya½ nimissati, chedag±mimaºiya½va v±ºijo..

364.

``so idha garahito parattha ca, dummat² upahato {upagato (s²0 p²0)} sakammun±.

gacchat² aniyato ga¼±ga¼a½, duµµhagadrabharathova uppathe..

365.

``so upeti niraya½ pat±pana½, sattisimbalivanañca ±yasa½.

±vasitv± tiracch±nayoniya½, petar±javisaya½ na muñcati {muccati (ka0)}..

366.

``dibyakhi¹¹aratiyo½ ca nandane, cakkavatticaritañca m±nuse.

n±sayanti pamad± pam±dina½, duggatiñca paµip±dayanti na½..

367.

``dibyakhi¹¹aratiyo na dullabh±, cakkavatticaritañca m±nuse.

soººabyamhanilay± {suvaººabyamhanilay± (sy±0 ka0), sovaººabyamhanilay± (p²0)} ca acchar±, ye caranti pamad±hanatthik±..

368.

``k±madh±tusamatikkam± gati, r³padh±tuy± bh±vo {r³padh±tuy± bhavo (s²0), r³padh±tusambhavo (sy±0)} na dullabho.

v²tar±gavisay³papattiy±, ye caranti pamad±hanatthik±..

369.

``sabbadukkhasamatikkama½ siva½, accantamacalita½ asaªkhata½.

nibbutehi sucih² na dullabha½, ye caranti pamad±hanatthik±''ti..

370.

``kuº±loha½ tad± ±si½, ud±y² phussakokilo.

±nando gijjhar±j±si, s±riputto ca n±rado.

paris± buddhaparis±, eva½ dh±retha j±taka''nti..

kuº±laj±taka½ catuttha½.

537. mah±sutasomaj±taka½ (5)

371.

``kasm± tuva½ rasaka edis±ni, karosi kamm±ni sud±ruº±ni.

han±si itth² purise ca m³¼ho, ma½sassa hetu adu {±du (s²0 sy±0)} dhanassa k±raº±''..

372.

``na½ attahet³ na dhanassa k±raº±, na puttad±rassa sah±yañ±tina½.

bhatt± ca me bhagav± bh³mip±lo, so kh±dati ma½sa½ bhadantedisa½''..

373.

``sace tuva½ bhatturatthe payutto, karosi kamm±ni sud±ruº±ni.

p±tova antepura½ p±puºitv±, lapeyy±si me r±jino sammukhe ta½''..

374.

``tath± kariss±mi aha½ bhadante, yath± tuva½ {yameva tva½ (s²0)} bh±sasi k±¼ahatthi.

p±tova antepura½ p±puºitv±, vakkh±mi te r±jino sammukhe ta½''..

375.

tato raty± vivas±ne {vivasane (s²0 sy±0 p²0)}, s³riyuggamana½ pati.

k±¼o rasakam±d±ya, r±j±na½ upasaªkami.

upasaªkamma {upasaªkamitv± (s²0 sy±0 p²0)} r±j±na½, ida½ vacanamabravi..

376.

``sacca½ kira mah±r±ja, rasako pesito tay±.

hanati itthipurise, tuva½ ma½s±ni kh±dasi''..

377.

``evameva tath± k±¼a, rasako pesito may±.

mama attha½ karontassa, kimeta½ paribh±sasi''..

378.

``±nando sabbamacch±na½, kh±ditv± rasagiddhim±.

parikkh²º±ya paris±ya, att±na½ kh±diy± mato..

379.

``eva½ pamatto rasag±rave ratto {rato (s²0 sy±0 p²0)}, b±lo yad² ±yati n±vabujjhati.

vidhamma putte caji {cajitv± (ka0)} ñ±take ca, parivattiya att±naññeva {att±nameva (s²0 p²0)} kh±dati..

380.

``ida½ te sutv±na vigetu {vihetu (s²0 p²0)} chando, m± bhakkhay² {m± bhakkhas² (s²0 p²0)} r±ja manussama½sa½.

m± tva½ ima½ kevala½ v±rijova, dvipad±dhipa {dipad±dipa (s²0 p²0) evamuparipi} suññamak±si raµµha½''..

381.

``suj±to n±ma n±mena, oraso tassa atrajo {tassa orasa atrajo (s²0), tassa atraja oraso (p²0)}.

jambupesimaladdh±na, mato so tassa saªkhaye..

382.

``evameva aha½ k±¼a, bhutv± bhakkha½ rasuttama½.

aladdh± m±nusa½ ma½sa½, maññe hiss±mi {hess±mi (s²0 sy±0), hass±mi (p²0)} j²vita½''..

383.

``m±ºava abhir³posi, kule j±tosi sotthiye.

na tva½ arahasi t±ta, abhakkha½ bhakkhayetave''..

384.

``ras±na½ aññatara½ eta½, kasm± {yasm± (s²0 p²0)} ma½ tva½ niv±raye.

soha½ tattha gamiss±mi, yattha lacch±mi edisa½..

385.

``sov±ha½ nippatiss±mi, na te vacch±mi santike.

yassa me dassanena tva½, n±bhinandasi br±hmaºa''..

386.

``addh± aññepi d±y±de, putte lacch±ma m±ºava.

tvañca jamma vinassassu, yattha patta½ na ta½ suºe''..

387.

``evameva tuva½ r±ja, dvipadinda suºohi me.

pabb±jessanti ta½ raµµh±, soº¹a½ m±ºavaka½ yath±''..

388.

``suj±to n±ma n±mena, bh±vitatt±na s±vako.

acchara½ k±mayantova, na so bhuñji na so pivi..

389.

``kusaggenudakam±d±ya {kusagge udakam±d±ya (s²0 p²0)}, samudde udaka½ mine.

eva½ m±nusak± k±m±, dibbak±m±na santike..

390.

``evameva aha½ k±¼a, bhutv± bhakkha½ rasuttama½.

aladdh± m±nusa½ ma½sa½, maññe hiss±mi j²vita½''..

391.

``yath±pi te dhataraµµh±, ha½s± veh±yasaªgam±.

abhuttaparibhogena {avuttiparibhogena (s²0 p²0), ayuttaparibhogena (sy±0)}, sabbe abbhatthata½ gat±..

392.

``evameva tuva½ r±ja, dvipadinda suºohi me.

abhakkha½ r±ja bhakkhesi, tasm± pabb±jayanti ta½''..

393.

``tiµµh±h²ti may± vutto, so tva½ gacchasi pammukho {p±mukho (ka0)}.

aµµhito tva½ µhitomh²ti, lapasi brahmac±rini.

ida½ te samaº±yutta½, asiñca me maññasi kaªkapatta½'' {kaªkhapatta½ (sy±0 ka0)}..

394.

``µhitohamasm² sadhammesu r±ja, na n±magotta½ parivattay±mi.

corañca loke aµhita½ vadanti, ±p±yika½ nerayika½ ito cuta½..

395.

``sace tva½ saddahasi {sacepi sahasi (s²0 p²0)} r±ja, suta½ gaºh±hi khattiya {khattiya½ (sy±0)}.

tena yañña½ yajitv±na, eva½ sagga½ gamissasi''..

396.

``kismi½ nu raµµhe tava j±tibh³mi {j±tabh³mi (s²0)}, atha kena atthena idh±nupatto.

akkh±hi me br±hmaºa etamattha½, kimicchas² demi tayajja patthita½''..

397.

``g±th± catasso dharaº²mahissara, sugambhiratth± varas±gar³pam±.

taveva atth±ya idh±gatosmi, suºohi g±th± paramatthasa½hit±''..

398.

``na ve rudanti matimanto sapaññ±, bahussut± ye bahuµµh±nacintino.

d²pañhi eta½ parama½ nar±na½, ya½ paº¹it± sokanud± bhavanti..

399.

``att±na½ ñ±t² ud±hu {uda (s²0 p²0)} puttad±ra½, dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½.

kimeva tva½ {kimo nu tva½ (s²0 p²0)} sutasom±nutappe, korabyaseµµha vacana½ suºoma teta½'..

400.

``nev±hamatt±namanutthun±mi, na puttad±ra½ na dhana½ na raµµha½.

satañca dhammo carito pur±ºo, ta½ saªkara½ {saªgara½ (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi} br±hmaºass±nutappe..

401.

``kato may± saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena.

ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±vajissa½''..

402.

``nev±hameta½ abhisaddah±mi, sukh² naro maccumukh± pamutto.

amittahattha½ punar±vajeyya, korabyaseµµha na hi ma½ upesi..

403.

``mutto tuva½ poris±dassa hatth±, gantv± saka½ mandira½ k±mak±m².

madhura½ piya½ j²vita½ laddha r±ja, kuto tuva½ ehisi me sak±sa½''..

404.

``mata½ vareyya parisuddhas²lo, na j²vita½ {na hi j²vita½ (s²0)} garahito p±padhammo.

na hi ta½ nara½ t±yati {t±yate (s²0 sy±0 p²0 ka0)} duggat²hi, yass±pi hetu alika½ bhaºeyya..

405.

``sacepi v±to girim±vaheyya, cando ca s³riyo ca cham± pateyyu½.

sabb± ca najjo paµisota½ vajeyyu½, na tvevaha½ r±ja mus± bhaºeyya½..

406.

{aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``nabha½ phaleyya udadh²pi susse, sa½vaµµaye bh³tadhar± vasundhar±.

siluccayo meru sam³lamuppate, na tvevaha½ r±ja mus± bhaºeyya½'' {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}..

407.

``asiñca sattiñca par±mas±mi, sapathampi te samma aha½ karomi.

tay± pamutto anaºo bhavitv±, sacc±nurakkh² punar±vajissa½''..

408.

``yo te kato saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena.

ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±vajassu''..

409.

``yo me kato saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena.

ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±vajissa½''..

410.

``mutto ca so poris±dassa hatth±, gantv±na ta½ br±hmaºa½ etadavoca.

suºoma {suºomi (s²0 sy±0)} g±th±yo sat±rah±yo, y± me sut± assu hit±ya brahme''..

411.

``sakideva sutasoma, sabbhi hoti {hotu (p²0)} sam±gamo.

s± na½ saªgati p±leti, n±sabbhi bahusaªgamo..

412.

``sabbhireva sam±setha, sabbhi kubbetha santhava½.

sata½ saddhammamaññ±ya, seyyo hoti na p±piyo..

413.

``j²ranti ve r±jarath± sucitt±, atho sar²rampi jara½ upeti.

satañca dhammo na jara½ upeti, santo have sabbhi pavedayanti..

414.

``nabhañca½ d³re pathav² ca d³re, p±ra½ samuddassa tad±hu d³re.

tato have d³ratara½ vadanti, satañca dhammo {dhamma½ (s²0 p²0)} asatañca r±ja''..

415.

``sahassiy± {sahassiyo (s²0 p²0)} im± g±th±, nahim± {na im±, (s²0 p²0) nayim± (sy±0)} g±th± sat±rah±.

catt±ri tva½ sahass±ni, khippa½ gaºh±hi br±hmaºa''..

416.

``±s²tiy± n±vutiy± {as²tiy± navutiy± (p²0)} ca g±th±, sat±rah± c±pi bhaveyya {bhaveyyu (s²0 sy±0 p²0)} g±th±.

paccattameva sutasoma j±nahi, sahassiy± n±ma k± atthi {sahassiyo n±ma idhatthi (s²0)} g±th±''..

417.

``icch±mi voha½ sutavuddhimattano, santoti ma½ {santo mama½ (sy±0), santo ca ma½ (s²0 p²0 ka0)} sappuris± bhajeyyu½.

aha½ savant²hi mahodadh²va, na hi t±ta tapp±mi subh±sitena..

418.

``aggi yath± tiºakaµµha½ dahanto, na tappat² s±garova {s±garo v± (s²0 p²0)} nad²hi.

evampi te paº¹it± r±jaseµµha, sutv± na tappanti subh±sitena..

419.

``sakassa d±sassa yad± suºomi, g±tha½ aha½ atthavati½ {g±th± aha½ atthavat² (s²0 p²0)} janinda.

tameva sakkacca nis±may±mi, na hi t±ta dhammesu mamatthi titti''..

420.

``ida½ te raµµha½ sadhana½ sayogga½, sak±yura½ sabbak±m³papanna½.

ki½ k±mahetu paribh±sasima½ {bh±sase ma½ (s²0 sy±0 p²0)}, gacch±maha½ poris±dassa ñatte'' {poris±dassa kante (s²0 p²0), poris±dassupante (ka0)}..

421.

``att±nurakkh±ya bhavanti hete, hatth±roh± rathik± pattik± ca.

ass±ruh± {ass±roh± (sy±0 p²0)} ye ca dhanuggah±se, sena½ payuñj±ma han±ma sattu½''..

422.

``sudukkara½ poris±do ak±si, j²va½ gahetv±na avassaj² ma½.

ta½ t±disa½ pubbakicca½ saranto, dubbhe aha½ tassa katha½ janinda''..

423.

``vanditv± so pitara½ m±tarañca, anus±setv± negamañca balañca.

saccav±d² sacc±nurakkham±no, agam±si so yattha poris±do''..

424.

``kato may± saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena.

ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±gatosmi.

yajassu yañña½ kh±da ma½ poris±da''..

425.

``na h±yate kh±dita½ {kh±ditu½ (s²0 sy±0 p²0)} mayha½ pacch±, citak± aya½ t±va sadh³mik±va {sadh³mak± ca (sy±0)}.

niddh³make pacita½ s±dhupakka½, suºoma {suºomi (s²0), suº±ma (p²0)} g±th±yo sat±rah±yo''..

426.

``adhammiko tva½ poris±dak±si {poris±damak±si (ka0)}, raµµh± ca bhaµµho udarassa hetu.

dhammañcim± abhivadanti g±th±, dhammo ca adhammo ca kuhi½ sameti..

427.

``adhammikassa luddassa, nicca½ lohitap±ºino.

natthi sacca½ kuto dhammo, ki½ sutena karissasi''..

428.

``yo ma½sahetu migava½ careyya, yo v± hane purisamattahetu.

ubhopi te pecca sam± bhavanti, kasm± no {kasm± nu (ka0)} adhammika½ br³si ma½ tva½''..

429.

``pañca pañcanakh± bhakkh±, khattiyena paj±nat±.

abhakkha½ r±ja bhakkhesi, tasm± adhammiko tuva½''..

430.

``mutto tuva½ poris±dassa hatth±, gantv± saka½ mandira½ k±mak±m².

amittahattha½ punar±gatosi, na khattadhamme kusalosi r±ja''..

431.

``ye khattadhamme kusal± bhavanti, p±yena te nerayik± bhavanti.

tasm± aha½ khattadhamma½ pah±ya, sacc±nurakkh² punar±gatosmi.

yajassu yañña½ kh±da ma½ poris±da''..

432.

``p±s±dav±s± pathav²gavass±, k±mitthiyo k±sikacandanañca.

sabba½ tahi½ labhasi {labbhati (p²0)} s±mit±ya, saccena ki½ passasi ±nisa½sa½''..

433.

``ye kecime atthi ras± pathaby±, sacca½ tesa½ s±dhutara½ ras±na½.

sacce µhit± samaºabr±hmaº± ca, taranti j±timaraºassa p±ra½''..

434.

``mutto tuva½ poris±dassa hatth±, gantv± saka½ mandira½ k±mak±m².

amittahattha½ punar±gatosi, na hi n³na te maraºabhaya½ janinda.

al²nacitto asi {ca'si (s²0 sy±0 p²0)} saccav±d²''..

435.

``kat± me kaly±º± anekar³p±, yaññ± yiµµh± ye vipul± pasatth±.

visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye..

436.

``kat± me kaly±º± anekar³p±, yaññ± yiµµh± ye vipul± pasatth±.

an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada {kh±da (s²0 sy±0 p²0)} ma½ poris±da..

437.

``pit± ca m±t± ca upaµµhit± me, dhammena me issariya½ pasattha½.

visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye..

438.

``pit± ca m±t± ca upaµµhit± me, dhammena me issariya½ pasattha½.

an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada ma½ poris±da..

439.

``ñ±t²su mittesu kat± me k±r± {kat³pak±ro (sy±0 ka0)}, dhammena me issariya½ pasattha½.

visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye..

440.

``ñ±t²su½ mittesu kat± me k±r±, dhammena me issariya½ pasattha½.

an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada ma½ poris±da..

441.

``dinna½ me d±na½ bahudh± bah³na½, santappit± samaºabr±hmaº± ca.

visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye..

442.

``dinna½ me d±na½ bahudh± bah³na½, santappit± samaºabr±hmaº± ca.

an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada ma½ poris±da''..

443.

``visa½ paj±na½ puriso adeyya, ±s²visa½ jalitamuggateja½.

muddh±pi tassa viphaleyya {vipateyya (s²0 p²0)} sattadh±, yo t±disa½ saccav±di½ adeyya''..

444.

``sutv± dhamma½ vij±nanti, nar± kaly±ºap±paka½.

api g±th± suºitv±na, dhamme me ramate {ramat² (s²0 p²0)} mano''..

445.

``sakideva mah±r±ja {sutasoma (s²0 p²0)}, sabbhi hoti sam±gamo.

s± na½ saªgati p±leti, n±sabbhi bahusaªgamo..

446.

``sabbhireva sam±setha, sabbhi kubbetha santhava½.

sata½ saddhammamaññ±ya, seyyo hoti na p±piyo..

447.

``j²ranti ve r±jarath± sucitt±, atho sar²rampi jara½ upeti.

satañca dhammo na jara½ upeti, santo have sabbhi pavedayanti..

448.

``nabhañca½ d³re pathav² ca d³re, p±ra½ samuddassa tad±hu d³re.

tato have d³ratara½ vadanti, satañca dhammo {dhamma½ (s²0 p²0)} asatañca r±ja''..

449.

``g±th± im± atthavat² subyañjan±, subh±sit± tuyha janinda sutv±.

±nandi vitto sumano pat²to, catt±ri te samma vare dad±mi''..

450.

``yo nattano maraºa½ bujjhasi tuva½ {bujjhase tva½ (s²0 p²0), bujjhase tuva½ (sy±0)}, hit±hita½ vinip±tañca sagga½.

giddho rase duccarite niviµµho, ki½ tva½ vara½ dassasi p±padhamma..

451.

``ahañca ta½ dehi varanti vajja½, tvañc±pi datv±na av±kareyya.

sandiµµhika½ kalahamima½ viv±da½, ko paº¹ito j±namupabbajeyya''..

452.

``na ta½ vara½ arahati jantu d±tu½, ya½ v±pi datv±na av±kareyya.

varassu samma avikampam±no, p±ºa½ cajitv±napi dassameva''..

453.

``ariyassa ariyena sameti sakhya½ {sakkhi (s²0 sy±0 p²0)}, paññassa paññ±ºavat± sameti.

passeyya ta½ vassasata½ aroga½ {±rogya½ (ka0)}, eta½ var±na½ paµhama½ var±mi''..

454.

``ariyassa ariyena sameti sakhya½, paññassa paññ±ºavat± sameti.

pass±si ma½ vassasata½ aroga½, eta½ var±na½ paµhama½ dad±mi''..

455.

``ye khattiy±se idha bh³mip±l±, muddh±bhisitt± katan±madheyy±.

na t±dise bh³mipat² adesi, eta½ var±na½ dutiya½ var±mi''..

456.

``ye khattiy±se idha bh³mip±l±, muddh±bhisitt± katan±madheyy±.

na t±dise bh³mipat² ademi, eta½ var±na½ dutiya½ dad±mi''..

457.

``parosata½ khattiy± te gahit±, tal±vut± assumukh± rudant±.

sake te raµµhe paµip±day±hi, eta½ var±na½ tatiya½ var±mi''..

458.

``parosata½ khattiy± me gahit±, tal±vut± assumukh± rudant±.

sake te raµµhe paµip±day±mi {sakena raµµhena paµip±day±mi te (s²0)}, eta½ var±na½ tatiya½ dad±mi''..

459.

``chidda½ te raµµha½ byathit± {byathita½ (s²0), by±dhita½ (p²0)} bhay± hi, puth³ nar± leºamanuppaviµµh±.

manussama½sa½ viramehi {viram±hi (sy±0)} r±ja, eta½ var±na½ catuttha½ var±mi''..

460.

``addh± hi so bhakkho mama {mama½ (s²0 sy±0 p²0)} man±po, etassa hetumhi {hetumpi (p²0)} vana½ paviµµho.

soha½ katha½ etto up±rameyya½, añña½ var±na½ catuttha½ varassu''..

461.

``na½ ve piya½ meti janinda t±diso, atta½ nira½kacca {nira½katv± (s²0 sy±0 p²0)} piy±ni sevati.

att±va seyyo param± ca {param±va (bah³su) j±0 1.6.81 sa½sandetabba½} seyyo, labbh± piy± ocitatthena {ocitattena (ka0)} pacch±''..

462.

``piya½ me m±nusa½ ma½sa½, sutasoma vij±nahi.

namhi sakk± {namhi sakko (s²0 p²0)} niv±retu½, añña½ {añña½ tuva½ (s²0 sy±0 p²0)} vara½ samma varassu''..

463.

``yo ve piya½ meti piy±nurakkh² {piy±nukaªkh² (s²0 p²0)}, atta½ nira½kacca piy±ni sevati.

soº¹ova pitv± visamissap±na½ {p²tvana visassa th±la½ (s²0 p²0), pitv± visamissath±la½ (sy±0 ka0)}, teneva so hoti dukkh² parattha..

464.

``yo c²dha saªkh±ya piy±ni hitv±, kicchenapi sevati ariyadhamme {ariyadhamma½ (s²0 p²0)}.

dukkhitova pitv±na yathosadh±ni, teneva so hoti sukh² parattha''..

465.

``oh±yaha½ pitara½ m±tarañca, man±piye k±maguºe ca {k±maguºepi (sy±0 ka0)} pañca.

etassa hetumhi vana½ paviµµho, ta½ te vara½ kinti maha½ dad±mi''..

466.

``na paº¹it± diguºam±hu v±kya½, saccappaµiññ±va bhavanti santo.

varassu samma iti ma½ avoca, iccabrav² tva½ na hi te sameti''..

467.

``apuññal±bha½ ayasa½ akitti½, p±pa½ bahu½ duccarita½ kilesa½.

manussama½sassa kate {bhavo (sy±0 ka0)} up±g±, ta½ te vara½ kinti maha½ dadeyya½..

468.

``na½ ta½ vara½ arahati jantu d±tu½, ya½ v±pi datv±na av±kareyya.

varassu samma avikampam±no, p±ºa½ cajitv±napi dassameva''..

469.

``p±ºa½ cajanti santo n±pi dhamma½, saccappaµiññ±va bhavanti santo.

datv± vara½ khippamav±karohi, etena sampajja sur±jaseµµha..

470.

``caje dhana½ {dhana½ caje (s²0)} aªgavarassa hetu {yo pana aªgahetu (s²0 p²0)}, aªga½ caje j²vita½ rakkham±no.

aªga½ dhana½ j²vitañc±pi sabba½, caje naro dhammamanussaranto''..

471.

``yasm± hi dhamma½ puriso vijaññ±, ye cassa kaªkha½ vinayanti santo.

ta½ hissa d²pañca par±yaºañca, na tena mitti½ jirayetha {jarayetha (s²0 p²0)} pañño..

472.

``addh± hi so bhakkho mama man±po, etassa hetumhi vana½ paviµµho.

sace ca ma½ y±casi etamattha½, etampi te samma vara½ dad±mi..

473.

``satth± ca me hosi sakh± ca mesi, vacanampi te samma aha½ ak±si½.

tuvampi {tva½pi (sy±0 ka0)} me samma karohi v±kya½, ubhopi gantv±na pamocay±ma''..

474.

``satth± ca te homi sakh± ca tyamhi, vacanampi me samma tuva½ ak±si.

ahampi te samma karomi v±kya½, ubhopi gantv±na pamocay±ma''..

475.

``kamm±sap±dena½ viheµhitattha {viheµhitamh± (sy±0 ka0)}, tal±vut± assumukh± rudant±.

na j±tu dubbhetha imassa rañño, saccappaµiñña½ me paµissuº±tha''..

476.

``kamm±sap±dena viheµhitamh±, tal±vut± assumukh± rudant±.

na j±tu dubbhema imassa rañño, saccappaµiñña½ te paµissuº±ma''..

477.

``yath± pit± v± atha v±pi m±t±, anukampak± atthak±m± paj±na½.

evameva vo {evameva (s²0), evampi vo (sy±0)} hotu ayañca r±j±, tumhe ca vo hotha yatheva putt±''..

478.

``yath± pit± v± atha v±pi m±t±, anukampak± atthak±m± paj±na½.

evameva no hotu {evampi no (sy±0)} ayañca r±j±, mayampi hess±ma yatheva {tatheva (p²0)} putt±''..

479.

``catuppada½ sakuºañc±pi ma½sa½, s³dehi randha½ sukata½ suniµµhita½.

sudha½va indo paribhuñjiy±na, hitv± katheko ramas² araññe..

480.

``t± khattiy± vallivil±kamajjh±, alaªkat± sampariv±rayitv±.

inda½va devesu pamodayi½su, hitv± katheko ramas² araññe..

481.

``tamb³padh±ne bahugoºakamhi, subhamhi {sucimhi (s²0 p²0)} sabbassayanamhi saªge {saññate (s²0 p²0), laªgate (sy±0)}.

seyyassa {sayanassa (s²0 sy±0 p²0 ka0)} majjhamhi sukha½ sayitv±, hitv± katheko ramas² araññe..

482.

``p±ºissara½ kumbhath³ºa½ nis²the, athopi ve nippurisampi t³riya½.

bahu½ sug²tañca suv±ditañca, hitv± katheko ramas² araññe..

483.

``uyy±nasampanna½ pah³tam±lya½, mig±jin³petapura½ {mig±cir³petapura½ (s²0 p²0)} suramma½.

hayehi n±gehi rathehupeta½, hitv± katheko ramas² araññe''..

484.

``k±¼apakkhe yath± cando, h±yateva suve suve.

k±¼apakkh³pamo r±ja, asata½ hoti sam±gamo..

485.

``yath±ha½ {yath± (s²0)} rasakam±gamma, s³da½ k±puris±dhama½ {s³daka½ puris±dhama½ (s²0 p²0)}.

ak±si½ p±paka½ kamma½, yena gacch±mi duggati½..

486.

``sukkapakkhe yath± cando, va¹¹hateva suve suve.

sukkapakkh³pamo r±ja, sata½ hoti sam±gamo..

487.

``yath±ha½ tuvam±gamma, sutasoma vij±nahi.

k±h±mi kusala½ kamma½, yena gacch±mi suggati½..

488.

``thale yath± v±ri janinda vuµµha½ {vaµµa½ (s²0 p²0)}, anaddhaneyya½ na ciraµµhit²ka½.

evampi hoti asata½ sam±gamo, anaddhaneyyo udaka½ thaleva..

489.

``sare yath± v±ri janinda vuµµha½, ciraµµhit²ka½ narav²raseµµha {naraviriyaseµµha (s²0 p²0)}.

evampi ve {evampi me (sy±0), evampi ce (p²0 ka0)} hoti sata½ sam±gamo, ciraµµhit²ko {ciraµµhitika½ (ka0)} udaka½ sareva..

490.

``aby±yiko hoti sata½ sam±gamo, y±vampi tiµµheyya tatheva hoti.

khippañhi veti asata½ sam±gamo, tasm± sata½ dhammo asabbhi ±rak±''..

491.

``na so r±j± yo {r±j± na so yo (ka0)} ajeyya½ jin±ti, na so sakh± yo sakh±ra½ jin±ti.

na s± bhariy± y± patino na vibheti, na te putt± {putt± na te (ka0)} ye na bharanti jiººa½..

492.

``na s± sabh± yattha na santi santo, na te santo {santo na te (ka0)} ye na bhaºanti dhamma½.

r±gañca dosañca pah±ya moha½, dhamma½ bhaºant±va bhavanti santo..

493.

``n±bh±sam±na½ j±nanti, missa½ b±lehi paº¹ita½.

bh±sam±nañca j±nanti, desenta½ amata½ pada½..

494.

``bh±saye jotaye dhamma½, paggaºhe isina½ dhaja½.

subh±sitaddhaj± isayo, dhammo hi isina½ dhajo''ti..

mah±sutasomaj±taka½ pañcama½.

as²tinip±ta½ niµµhita½.

tassudd±na½ --

sumukho pana ha½savaro ca mah±, sudhabhojaniko ca paro pavaro.

sakuº±ladij±dhipativhayano, sutasomavaruttamasavhayanoti..

22. mah±nip±to

538. m³gapakkhaj±taka½ (1)

1.

``m± paº¹iccaya½ {paº¹itiya½ (s²0), paº¹icciya½ (p²0)} vibh±vaya, b±lamato bhava sabbap±ºina½.

sabbo ta½ jano ocin±yatu, eva½ tava attho bhavissati''..

2.

``karomi te ta½ vacana½, ya½ ma½ bhaºasi devate.

atthak±m±si me amma, hitak±m±si devate''..

3.

``ki½ nu santaram±nova, k±su½ khaºasi s±rathi.

puµµho me samma akkh±hi, ki½ k±suy± karissasi''..

4.

``rañño m³go ca pakkho ca, putto j±to acetaso.

somhi raññ± samajjhiµµho, putta½ me nikhaºa½ vane''..

5.

``na badhiro na m³gosmi, na pakkho na ca v²kalo {napi paªgulo (s²0 p²0), na ca piªgalo (sy±0)}.

adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane''..

6.

``³r³ b±hu½ {b±h³ (s²0 ka0)} ca me passa, bh±sitañca suºohi me.

adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane''..

7.

``devat± nusi gandhabbo, adu {±du (s²0), ±d³ (sy±0)} sakko purindado.

ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½''..

8.

``namhi devo na gandhabbo, n±pi sakko purindado.

k±sirañño aha½ putto, ya½ k±suy± nikhaññasi {nighaññasi (s²0 p²0), nikhañchasi (?)}..

9.

``tassa rañño aha½ putto, ya½ tva½ samm³paj²vasi {samupaj²vasi (s²0 p²0)}.

adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane..

10.

``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.

na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho {mittad³bho (s²0 p²0)} hi p±pako..

11.

``yath± rukkho tath± r±j±, yath± s±kh± tath± aha½.

yath± ch±y³pago poso, eva½ tvamasi s±rathi.

adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane..

12.

``pah³tabhakkho {bahuttabhakkho (ka0)} bhavati, vippavuµµho {vippavuttho (s²0 p²0), vippamutto (ka0)} saka½ {sak± (s²0 p²0)} ghar±.

bah³ na½ upaj²vanti, yo mitt±na½ na dubbhati..

13.

``ya½ ya½ janapada½ y±ti, nigame r±jadh±niyo.

sabbattha p³jito hoti, yo mitt±na½ na dubbhati..

14.

``n±ssa cor± pas±hanti {pasahanti (s²0 sy±0 p²0)}, n±timaññanti khattiy± {n±timaññeti khattiyo (s²0 sy±0 p²0)}.

sabbe amitte tarati, yo mitt±na½ na dubbhati..

15.

``akkuddho saghara½ eti, sabh±ya½ {sabh±ya (s²0 sy±0 p²0)} paµinandito.

ñ±t²na½ uttamo hoti, yo mitt±na½ na dubbhati..

16.

``sakkatv± sakkato hoti, garu hoti sag±ravo {garuko hoti g±ravo (ka0)}.

vaººakittibhato hoti, yo mitt±na½ na dubbhati..

17.

``p³jako labhate p³ja½, vandako paµivandana½.

yaso kittiñca pappoti, yo mitt±na½ na dubbhati..

18.

``aggi yath± pajjalati, devat±va virocati.

siriy± ajahito hoti, yo mitt±na½ na dubbhati..

19.

``g±vo tassa paj±yanti, khette vutta½ vir³hati.

vutt±na½ phalamasn±ti, yo mitt±na½ na dubbhati..

20.

``darito pabbat±to v±, rukkhato patito naro.

cuto patiµµha½ labhati, yo mitt±na½ na dubbhati..

21.

``vir³¼ham³lasant±na½, nigrodhamiva m±luto.

amitt± nappas±hanti, yo mitt±na½ na dubbhati''..

22.

``ehi ta½ paµiness±mi, r±japutta saka½ ghara½.

rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi''..

23.

``ala½ me tena rajjena, ñ±takehi {ñ±takena (sy±0 ka0)} dhanena v±.

ya½ me adhammacariy±ya, rajja½ labbhetha s±rathi''..

24.

``puººapatta½ ma½ l±bhehi {pal±bhehi (s²0 p²0)}, r±japutta ito gato.

pit± m±t± ca me dajju½, r±japutta tay² gate..

25.

``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

tepi attaman± dajju½, r±japutta tay² gate..

26.

``hatth±roh± {hatth±r³h± (s²0 p²0) evamuparipi} an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

tepi attaman± dajju½ {tepi dajju½ pat²t±me (s²0 p²0)}, r±japutta tay² gate..

27.

``bahudhaññ± j±napad± {bah³ j±napad± caññe (s²0), bah³ janapad± caññe (p²0)}, negam± ca sam±gat±.

up±yan±ni me dajju½, r±japutta tay² gate''..

28.

``pitu m±tu caha½ catto, raµµhassa nigamassa ca.

atho sabbakum±r±na½, natthi mayha½ saka½ ghara½..

29.

``anuññ±to aha½ maty±, sañcatto pitar± maha½.

ekoraññe pabbajito, na k±me abhipatthaye..

30.

``api ataram±n±na½, phal±s±va samijjhati.

vipakkabrahmacariyosmi, eva½ j±n±hi s±rathi..

31.

``api ataram±n±na½, sammadattho vipaccati.

vipakkabrahmacariyosmi, nikkhanto akutobhayo''..

32.

``eva½ vaggukatho santo, visaµµhavacano casi {ca so (sy±0 ka0)}.

kasm± pitu ca m±tucca, santike na bhaº² tad±''..

33.

``n±ha½ asandhit± {asatthit± (s²0)} pakkho, na badhiro asotat±.

n±ha½ ajivhat± m³go, m± ma½ m³gamadh±rayi {m³go adh±rayi (s²0)}..

34.

``purima½ sar±maha½ j±ti½, yattha rajjamak±rayi½.

k±rayitv± tahi½ rajja½, p±pattha½ niraya½ bhusa½..

35.

``v²satiñceva vass±ni, tahi½ rajjamak±rayi½.

as²tivassasahass±ni, nirayamhi apaccisa½ {apaccasi½ (sy±0), apaccayi½ (p²0)}..

36.

``tassa rajjassaha½ bh²to, m± ma½ rajj±bhisecayu½ {rajjebhisecayu½ (sy±0 ka0)}.

tasm± pitu ca m±tucca, santike na bhaºi½ tad±..

37.

``ucchaªge ma½ nis±detv±, pit± atth±nus±sati.

eka½ hanatha bandhatha, eka½ kh±r±patacchika½ {khar±paticchaka½ (sy±0), khar±paµicchaka½ (ka0)}.

eka½ s³lasmi½ uppetha {appetha (s²0), ubbetha (sy±0), accetha (p²0)}, iccassa manus±sati..

38.

``t±y±ha½ {tass±ha½ (s²0 p²0)} pharusa½ sutv±, v±c±yo samud²rit±.

am³go m³gavaººena, apakkho pakkhasammato.

sake muttakar²sasmi½, acch±ha½ samparipluto..

39.

``kasirañca parittañca, tañca dukkhena sa½yuta½.

koma½ {ko ta½ (s²0 p²0)} j²vitam±gamma, vera½ kayir±tha kenaci..

40.

``paññ±ya ca al±bhena, dhammassa ca adassan±.

koma½ {ko ta½ (s²0 p²0)} j²vitam±gamma, vera½ kayir±tha kenaci..

41.

``api ataram±n±na½, phal±s±va samijjhati.

vipakkabrahmacariyosmi, eva½ j±n±hi s±rathi..

42.

``api ataram±n±na½, sammadattho vipaccati.

vipakkabrahmacariyosmi, nikkhanto akutobhayo''..

43.

``ahampi pabbajiss±mi, r±japutta tavantike.

avh±yassu {avhayassu (s²0 p²0)} ma½ bhaddante, pabbajj± mama ruccati''..

44.

``ratha½ niyy±dayitv±na, anaºo ehi s±rathi.

anaºassa hi pabbajj±, eta½ is²hi vaººita½''..

45.

``yadeva ty±ha½ vacana½, akara½ bhaddamatthu te.

tadeva me tva½ vacana½, y±cito kattumarahasi..

46.

``idheva t±va acchassu, y±va r±j±nam±naye.

appeva te pit± disv±, pat²to sumano siy±''..

47.

``karomi teta½ vacana½, ya½ ma½ bhaºasi s±rathi.

ahampi daµµhuk±mosmi, pitara½ me idh±gata½..

48.

``ehi samma nivattassu, kusala½ vajj±si ñ±tina½.

m±tara½ pitara½ mayha½, vutto vajj±si vandana½''..

49.

tassa p±de gahetv±na, katv± ca na½ padakkhiºa½.

s±rathi ratham±ruyha, r±jadv±ra½ up±gami..

50.

``suñña½ m±t± ratha½ disv±, eka½ s±rathim±gata½.

assupuººehi nettehi, rodant² na½ udikkhati..

51.

``aya½ so s±rathi eti, nihantv± mama atraja½.

nihato n³na me putto, pathaby± bh³miva¹¹hano..

52.

``amitt± n³na nandanti, pat²t± n³na verino.

±gata½ s±rathi½ disv±, nihantv± mama atraja½..

53.

``suñña½ m±t± ratha½ disv±, eka½ s±rathim±gata½.

assupuººehi nettehi, rodant² paripucchi na½ {rodant² paripucchati (s²0 p²0), rodant² na½ paripucchati (sy±0)}..

54.

``kinnu m³go ki½ nu pakkho, kinnu so vilap² tad±.

nihaññam±no bh³miy±, ta½ me akkh±hi s±rathi..

55.

``katha½ hatthehi p±dehi, m³gapakkho vivajjayi.

nihaññam±no bh³miy±, ta½ me akkh±hi pucchito''..

56.

``akkheyya½ {akkhissa½ (s²0 p²0)} te aha½ ayye, dajj±si abhaya½ mama.

ya½ me suta½ v± diµµha½ v±, r±japuttassa santike''..

57.

``abhaya½ samma te dammi, abh²to bhaºa s±rathi.

ya½ te suta½ v± diµµha½ v±, r±japuttassa santike''..

58.

``na so m³go na so pakkho, visaµµhavacano ca so.

rajjassa kira so bh²to, akar± {akar² (s²0 p²0)} ±laye bah³..

59.

``purima½ sarati so j±ti½, yattha rajjamak±rayi.

k±rayitv± tahi½ rajja½, p±pattha niraya½ bhusa½..

60.

``v²satiñceva vass±ni, tahi½ rajjamak±rayi.

as²tivassasahass±ni, nirayamhi apacci so..

61.

``tassa rajjassa so bh²to, m± ma½ rajj±bhisecayu½.

tasm± pitu ca m±tucca, santike na bhaº² tad±..

62.

``aªgapaccaªgasampanno, ±rohapariº±hav±.

visaµµhavacano pañño, magge saggassa tiµµhati..

63.

``sace tva½ daµµhuk±m±si, r±japutta½ {r±japutti (s²0)} tavatraja½.

ehi ta½ p±payiss±mi, yattha sammati temiyo''..

64.

``yojayantu rathe asse, kaccha½ n±g±na {n±g±ni (sy±0 ka0)} bandhatha.

ud²rayantu saªkhapaºav±, v±dantu {vadantu (s²0), nadantu (sy±0 ka0), vadata½ (p²0)} ekapokkhar±..

65.

``v±dantu {nadantu (s²0 sy±0 p²0)} bher² sannaddh±, vagg³ v±dantu dundubh².

negam± ca ma½ anventu, gaccha½ puttanivedako {niv±dako (sy±0 ka0)}..

66.

``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

khippa½ y±n±ni yojentu, gaccha½ puttanivedako {niv±dako (sy±0 ka0)}..

67.

``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

khippa½ y±n±ni yojentu, gaccha½ puttanivedako {niv±dako (sy±0 ka0)}..

68.

``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±.

khippa½ y±n±ni yojentu, gaccha½ puttanivedako'' {niv±dako (sy±0 ka0)}..

69.

``asse ca s±rath² yutte, sindhave s²ghav±hane.

r±jadv±ra½ up±gacchu½, yutt± deva ime hay±''..

70.

``th³l± javena h±yanti, kis± h±yanti th±mun±.

kise th³le vivajjetv±, sa½saµµh± yojit± hay±''..

71.

``tato r±j± taram±no, yuttam±ruyha sandana½.

itth±g±ra½ ajjhabh±si {abh±satha (ka0)}, sabb±va anuy±tha ma½..

72.

``v±lab²janimuºh²sa½, khagga½ chattañca paº¹ara½.

up±dhi ratham±ruyha {up±diratham±ruyha (s²0), up±dh² ratham±ruyha (sy±0)}, suvaººehi alaªkat±..

73.

``tato sa {ca (s²0 sy±0 p²0)} r±j± p±y±si, purakkhatv±na s±rathi½.

khippameva up±gacchi, yattha sammati temiyo..

74.

``tañca disv±na ±yanta½, jalantamiva tejas±.

khattasaªghapariby³¼ha½ {paribb³¼ha½ (s²0)}, temiyo etadabravi''..

75.

``kacci nu t±ta kusala½, kacci t±ta an±maya½.

sabb± ca {kaccinnu (s²0 p²0)} r±jakaññ±yo, arog± mayha m±taro''..

76.

``kusalañceva me putta, atho putta an±maya½.

sabb± ca r±jakaññ±yo, arog± tuyha m±taro''..

77.

``kacci amajjapo {kaccissa'majjapo (s²0 p²0)} t±ta, kacci te suramappiya½.

kacci sacce ca dhamme ca, d±ne te ramate mano''..

78.

``amajjapo aha½ putta, atho me suramappiya½.

atho sacce ca dhamme ca, d±ne me ramate mano''..

79.

``kacci aroga½ yogga½ te, kacci vahati v±hana½.

kacci te by±dhayo natthi, sar²rassupat±pan±''..

80.

``atho aroga½ yogga½ me, atho vahati v±hana½.

atho me by±dhayo natthi, sar²rassupat±pan±'' {sar²rassupat±piy± (sy±0 ka0)}..

81.

``kacci ant± ca te ph²t±, majjhe ca bahal± tava.

koµµh±g±rañca kosañca, kacci te paµisanthata½'' {paµisaºµhita½ (sy±0 ka0)}..

82.

``atho ant± ca me ph²t±, majjhe ca bahal± mama.

koµµh±g±rañca kosañca, sabba½ me paµisanthata½''..

83.

``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.

patiµµhapentu {patiµµh±pentu (s²0 sy±0 p²0)} pallaªka½, yattha r±j± nisakkati''..

84.

``idheva te nis²dassu {nisinnassa (s²0 sy±0 p²0), nisinnassu (ka0)}, niyate paººasanthare.

etto udakam±d±ya, p±de pakkh±layassu {pakkh±layantu (s²0), pakkh±layanti (p²0)} te''..

85.

``idampi paººaka½ mayha½, randha½ r±ja aloºaka½.

paribhuñja mah±r±ja, p±huno mesidh±gato'' {±gato (s²0 sy±0)}..

86.

``na c±ha½ {na v±ha½ (ka0)} paººa½ bhuñj±mi, na heta½ mayha bhojana½.

s±l²na½ odana½ bhuñje, suci½ ma½s³pasecana½''..

87.

``accheraka½ ma½ paµibh±ti, ekakampi rahogata½.

edisa½ bhuñjam±n±na½, kena vaººo pas²dati''..

88.

``eko r±ja nipajj±mi, niyate paººasanthare.

t±ya me ekaseyy±ya, r±ja vaººo pas²dati..

89.

``na ca netti½sabandh± {nettisabaddh± (s²0 p²0)} me, r±jarakkh± upaµµhit±.

t±ya me sukhaseyy±ya, r±ja vaººo pas²dati..

90.

``at²ta½ n±nusoc±mi, nappajapp±min±gata½ {nappajapp±ma'n±gata½ (s²0 sy±0 p²0)}.

paccuppannena y±pemi, tena vaººo pas²dati..

91.

``an±gatappajapp±ya, at²tass±nusocan±.

etena b±l± sussanti, na¼ova harito luto''..

92.

``hatth±n²ka½ rath±n²ka½, asse patt² ca vammino.

nivesan±ni ramm±ni, aha½ putta dad±mi te..

93.

``itth±g±rampi te dammi, sabb±laªk±rabh³sita½.

t± putta paµipajjassu {t±su putte paµipajja (ka0)}, tva½ no r±j± bhavissasi..

94.

``kusal± naccag²tassa, sikkhit± c±turitthiyo {caturitthiyo (s²0 p²0)}.

k±me ta½ ramayissanti, ki½ araññe karissasi..

95.

``paµir±j³hi te kaññ±, ±nayissa½ alaªkat±.

t±su putte janetv±na, atha pacch± pabbajissasi..

96.

``yuv± ca daharo c±si {c±pi (sy±0 ka0)}, paµhamuppattiko {paµhamuppattito (s²0 p²0)} susu.

rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi''..

97.

``yuv± care brahmacariya½, brahmac±r² yuv± siy±.

daharassa hi pabbajj±, eta½ is²hi vaººita½..

98.

``yuv± care brahmacariya½, brahmac±r² yuv± siy±.

brahmacariya½ cariss±mi, n±ha½ rajjena matthiko..

99.

``pass±mi voha½ dahara½, amma t±ta vadantara½ {vada½ nara½ (s²0)}.

kicch±laddha½ piya½ putta½, appatv±va jara½ mata½..

100.

``pass±mi voha½ dahari½, kum±ri½ c±rudassani½.

navava½saka¼²ra½va, palugga½ j²vitakkhaya½ {j²vitakkhaye (s²0 p²0)}..

101.

``dahar±pi hi miyyanti, nar± ca atha n±riyo.

tattha ko vissase poso, daharomh²ti j²vite..

102.

``yassa raty± vivas±ne, ±yu appatara½ siy±.

appodakeva macch±na½, ki½ nu kom±raka½ {kom±rata½ (ka0)} tahi½..

103.

``niccamabbh±hato loko, niccañca pariv±rito.

amogh±su vajant²su, ki½ ma½ rajjebhisiñcasi'' {rajjena siñcasi (s²0 p²0)}..

104.

``kena mabbh±hato loko, kena ca pariv±rito.

k±yo amogh± gacchanti, ta½ me akkh±hi pucchito''..

105.

``maccun±bbh±hato loko, jar±ya pariv±rito.

ratyo amogh± gacchanti, eva½ j±n±hi khattiya..

106.

``yath±pi tante vitate {vitante (sy±0 ka0)}, ya½ yadev³paviyyati {ya½ ya½ dev³paviyyati (s²0 p²0)}.

appaka½ hoti vetabba½, eva½ macc±na j²vita½..

107.

``yath± v±rivaho p³ro, gaccha½ nupanivattati {na parivattati (sy±0), nuparivattati (ka0)}.

evam±yu manuss±na½, gaccha½ nupanivattati..

108.

``yath± v±rivaho p³ro, vahe rukkhepak³laje.

eva½ jar±maraºena, vuyhante sabbap±ºino''..

109.

``hatth±n²ka½ rath±n²ka½, asse patt² ca vammino.

nivesan±ni ramm±ni, aha½ putta dad±mi te..

110.

``itth±g±rampi te dammi, sabb±laªk±rabh³sita½.

t± putta paµipajjassu, tva½ no r±j± bhavissasi..

111.

``kusal± naccag²tassa, sikkhit± c±turitthiyo.

k±me ta½ ramayissanti, ki½ araññe karissasi..

112.

``paµir±j³hi te kaññ±, ±nayissa½ alaªkat±.

t±su putte janetv±na, atha pacch± pabbajissasi..

113.

``yuv± ca daharo c±si, paµhamuppattiko susu.

rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi..

114.

``koµµh±g±rañca kosañca, v±han±ni bal±ni ca.

nivesan±ni ramm±ni, aha½ putta dad±mi te..

115.

``gomaº¹alapariby³¼ho, d±sisaªghapurakkhato.

rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi''..

116.

``ki½ dhanena ya½ kh²yetha {ki½ dhanena ya½ j²yetha (s²0), ki½ ma½ dhanena k²yetha (sy±0 ka0)}, ki½ bhariy±ya marissati.

ki½ yobbanena jiººena {ciººena (s²0 p²0), vaººena (ka0)}, ya½ jar±y±bhibhuyyati {ya½ jar± abhihessati (s²0 p²0)}..

117.

``tattha k± nandi k± khi¹¹±, k± rati k± dhanesan±.

ki½ me puttehi d±rehi, r±ja muttosmi bandhan±..

118.

``yoha½ {soha½ (s²0 p²0)} eva½ paj±n±mi, maccu me nappamajjati.

antaken±dhipannassa, k± rat² k± dhanesan±..

119.

``phal±namiva pakk±na½, nicca½ patanato bhaya½.

eva½ j±t±na macc±na½, nicca½ maraºato bhaya½..

120.

``s±yameke na dissanti, p±to diµµh± bah³ jan±.

p±to eke na dissanti, s±ya½ diµµh± bah³ jan±..

121.

``ajjeva kicca½ ±tappa½, ko jaññ± maraºa½ suve.

na hi no saªkara½ {saªgara½ (s²0 p²0) ma0 ni0 3.272} tena, mah±senena maccun±..

122.

``cor± dhanassa patthenti, r±jamuttosmi bandhan±.

ehi r±ja nivattassu, n±ha½ rajjena matthiko''ti..

m³gapakkhaj±taka½ paµhama½.

539. mah±janakaj±taka½ (2)

123.

``koya½ majjhe samuddasmi½, apassa½ t²ram±yuhe.

ka½ {ki½ (sy±0 ka0)} tva½ atthavasa½ ñatv±, eva½ v±yamase bhusa½''..

124.

``nisamma vatta½ lokassa, v±y±massa ca devate.

tasm± majjhe samuddasmi½, apassa½ t²ram±yuhe''..

125.

``gambh²re appameyyasmi½, t²ra½ yassa na dissati.

mogho te purisav±y±mo, appatv±va marissasi''..

126.

``anaºo ñ±tina½ hoti, dev±na½ pitunañca {pituno ca (s²0 p²0)} so.

kara½ purisakicc±ni, na ca pacch±nutappati''..

127.

``ap±raºeyya½ ya½ kamma½, aphala½ kilamathuddaya½.

tattha ko v±yamenattho, maccu yass±bhinippata½'' {yass±bhinipphata½ (sy±0)}..

128.

``ap±raºeyyamaccanta½ , yo viditv±na devate.

na rakkhe attano p±ºa½, jaññ± so yadi h±paye..

129.

``adhipp±yaphala½ eke, asmi½ lokasmi devate.

payojayanti kamm±ni, t±ni ijjhanti v± na v±..

130.

``sandiµµhika½ kammaphala½, nanu passasi devate.

sann± aññe tar±maha½, tañca pass±mi santike..

131.

``so aha½ v±yamiss±mi, yath±satti yath±bala½.

gaccha½ p±ra½ samuddassa, kassa½ {k±sa½ (s²0 p²0)} purisak±riya½''..

132.

``yo tva½ eva½ gate oghe, appameyye mahaººave.

dhammav±y±masampanno, kammun± n±vas²dasi.

so tva½ tattheva gacch±hi, yattha te nirato mano''..

133.

``±s²setheva {±si½setheva (s²0 sy±0 p²0)} puriso, na nibbindeyya paº¹ito.

pass±mi voha½ att±na½, yath± icchi½ tath± ahu..

134.

``±s²setheva puriso, na nibbindeyya paº¹ito.

pass±mi voha½ att±na½, udak± thalamubbhata½..

135.

``v±yametheva puriso, na nibbindeyya paº¹ito.

pass±mi voha½ att±na½, yath± icchi½ tath± ahu..

136.

``v±yametheva puriso, na nibbindeyya paº¹ito.

pass±mi voha½ att±na½, udak± thalamubbhata½..

137.

``dukkh³pan²topi naro sapañño, ±sa½ na chindeyya sukh±gam±ya.

bah³ hi phass± ahit± hit± ca, avitakkit± maccumupabbajanti {maccumuppajjanti (sy±0)}..

138.

``acintitampi bhavati, cintitampi vinassati.

na hi cint±may± bhog±, itthiy± purisassa v±''..

139.

``apor±ºa½ {apur±ºa½ (s²0 p²0)} vata bho r±j±, sabbabhummo disampati.

n±jja nacce {na ca nacce (ka0)} nis±meti, na g²te kurute mano..

140.

``na mige {mage (ka0)} napi uyy±ne, napi ha½se udikkhati.

m³gova tuºhim±s²no, na atthamanus±sati''..

141.

``sukhak±m± rahos²l±, vadhabandh± up±rat± {up±rut± (sy±0 ka0)}.

kassa {kesa½ (s²0 p²0)} nu ajja ±r±me, dahar± vuddh± ca acchare..

142.

``atikkantavanath± dh²r±, namo tesa½ mahesina½.

ye ussukamhi lokamhi, viharanti manussuk±..

143.

``te chetv± maccuno j±la½, tata½ {tanta½ (s²0 sy±0 p²0), ta½ ta½ (ka0)} m±y±vino da¼a½.

chinn±layatt± {sant±layant± (sy±0 ka0)} gacchanti, ko tesa½ gatim±paye'' {nesa½ gati p±paye (ka0)}..

144.

``kad±ha½ mithila½ {midhila½ (ka0)} ph²ta½, vibhatta½ bh±gaso mita½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu {kad±ssu (s²0 p²0), kad±su (sy±0)} bhavissati..

145.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, vis±la½ sabbatopabha½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

146.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, bahup±k±ratoraºa½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

147.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, da¼hamaµµ±lakoµµhaka½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

148.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, suvibhatta½ mah±patha½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

149.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, suvibhattantar±paºa½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

150.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, gavassarathap²¼ita½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

151.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, ±r±mavanam±lini½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

152.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, uyy±navanam±lini½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

153.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, p±s±davanam±lini½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

154.

``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, tipura½ r±jabandhuni½.

m±pita½ somanassena, vedehena yasassin±.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

155.

``kad±ha½ vedehe ph²te, nicite dhammarakkhite.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

156.

``kad±ha½ vedehe ph²te, ajeyye dhammarakkhite.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

157.

``kad±ha½ antepura½ {kad± antepura½ (s²0 p²0)} ramma½, vibhatta½ bh±gaso mita½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

158.

``kad±ha½ antepura½ ramma½, sudh±mattikalepana½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

159.

``kad±ha½ antepura½ ramma½, sucigandha½ manorama½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

160.

``kad±ha½ k³µ±g±re ca, vibhatte bh±gaso mite.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

161.

``kad±ha½ k³µ±g±re ca, sudh±mattikalepane.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

162.

``kad±ha½ k³µ±g±re ca, sucigandhe manorame.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

163.

``kad±ha½ k³µ±g±re ca, litte candanaphosite.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

164.

``kad±ha½ soººapallaªke {suvaººapallaªke (s²0 sy±0 p²0)}, gonake cittasanthate.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

165.

{aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``kad±ha½ maºipallaªke, gonake cittasanthate.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}..

166.

``kad±ha½ kapp±sakoseyya½, khomakoµumbar±ni ca.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

167.

``kad±ha½ pokkharaº² ramm±, cakkav±kapak³jit± {cakkav±k³pak³jit± (s²0 p²0)}.

mand±lakehi sañchann±, padumuppalakehi ca.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

168.

``kad±ha½ hatthigumbe ca, sabb±laªk±rabh³site.

suvaººakacche m±taªge, hemakappanav±sase..

169.

``±r³¼he g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

170.

``kad±ha½ assagumbe ca, sabb±laªk±rabh³site.

±j±n²yeva j±tiy±, sindhave s²ghav±hane..

171.

``±r³¼he g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

172.

``kad±ha½ rathaseniyo, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

173.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

174.

``kad±ha½ sovaººarathe, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

175.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

176.

``kad±ha½ sajjhurathe ca, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

177.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

178.

``kad±ha½ assarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

179.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

180.

``kad±ha½ oµµharathe ca, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

181.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

182.

``kad±ha½ goºarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

183.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

184.

``kad±ha½ ajarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

185.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

186.

``kad±ha½ meº¹arathe ca, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

187.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

188.

``kad±ha½ migarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

189.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

190.

``kad±ha½ hatth±rohe ca, sabb±laªk±rabh³site.

n²lavammadhare s³re, tomaraªkusap±ºine {p±ºino (sy±0 ka0)}.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

191.

``kad±ha½ ass±rohe ca, sabb±laªk±rabh³site.

n²lavammadhare s³re, illiy±c±padh±rine {dh±rino (sy±0 ka0)}.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

192.

``kad±ha½ rath±rohe ca, sabb±laªk±rabh³site.

n²lavammadhare s³re, c±pahatthe kal±pine {kal±pino (sy±0 ka0)}.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

193.

{aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``kad±ha½ dhanuggahe ca, sabb±laªk±rabh³site.

n²lavammadhare s³re, c±pahatthe kal±pine.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}..

194.

``kad±ha½ r±japutte ca, sabb±laªk±rabh³site.

citravammadhare s³re, kañcan±ve¼adh±rine.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

195.

``kad±ha½ ariyagaºe ca, vatavante {vatthavante (s²0 sy±0 p²0)} alaªkate.

haricandanalittaªge, k±sikuttamadh±rine.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

196.

{aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``kad±ha½ amaccagaºe ca, sabb±laªk±rabh³site.

p²tavammadhare s³re, purato gaccham±line {gaccham±lino (sy±0 ka0)}.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}..

197.

``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

198.

``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

199.

``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin².

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

200.

``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} satapala½ ka½sa½, sovaººa½ satar±jika½.

pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

201.

``kad±ssu ma½ hatthigumb±, sabb±laªk±rabh³sit±.

suvaººakacch± m±taªg±, hemakappanav±sas±..

202.

``±r³¼h± g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

203.

``kad±ssu ma½ assagumb±, sabb±laªk±rabh³sit±.

±j±n²y±va j±tiy±, sindhav± s²ghav±han±..

204.

``±r³¼h± g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

205.

``kad±ssu ma½ rathasen², sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

206.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

207.

``kad±ssu ma½ soººarath± {sovaººarath± (p²0 ka0)}, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

208.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

209.

``kad±ssu ma½ sajjhurath±, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

210.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

211.

``kad±ssu ma½ assarath±, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

212.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

213.

``kad±ssu ma½ oµµharath±, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

214.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

215.

``kad±ssu ma½ goºarath±, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

216.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

217.

``kad±ssu ma½ ajarath±, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

218.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

219.

``kad±ssu ma½ meº¹arath±, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

220.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

221.

``kad±ssu ma½ migarath±, sannaddh± ussitaddhaj±.

d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±..

222.

``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

223.

``kad±ssu ma½ hatth±roh±, sabb±laªk±rabh³sit±.

n²lavammadhar± s³r±, tomaraªkusap±ºino.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

224.

``kad±ssu ma½ ass±roh±, sabb±laªk±rabh³sit±.

n²lavammadhar± s³r±, illiy±c±padh±rino.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

225.

``kad±ssu ma½ rath±roh±, sabb±laªk±rabh³sit±.

n²lavammadhar± s³r±, c±pahatth± kal±pino.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

226.

``kad±ssu ma½ dhanuggah±, sabb±laªk±rabh³sit±.

n²lavammadhar± s³r±, c±pahatth± kal±pino.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

227.

``kad±ssu ma½ r±japutt±, sabb±laªk±rabh³sit±.

citravammadhar± s³r±, kañcan±ve¼adh±rino.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

228.

``kad±ssu ma½ ariyagaº±, vatavant± alaªkat±.

haricandanalittaªg±, k±sikuttamadh±rino.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

229.

``kad±ssu ma½ amaccagaº±, sabb±laªk±rabh³sit±.

p²tavammadhar± s³r±, purato gaccham±lino {gaccham±lin² (sy±0 ka0)}.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

230.

``kad±ssu ma½ sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

231.

``kad±ssu ma½ sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±.

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

232.

``kad±ssu ma½ sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin².

yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati..

233.

``kad±ha½ patta½ gahetv±na, muº¹o saªgh±µip±ruto.

piº¹ik±ya cariss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

234.

``kad±ha½ pa½suk³l±na½, ujjhit±na½ {ujjhiµµh±na½ (ka0)} mah±pathe.

saªgh±µi½ dh±rayiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

235.

``kad±ha½ satt±hasammeghe {satt±ha½ meghe (s²0 sy±0)}, ovaµµho allac²varo.

piº¹ik±ya cariss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

236.

``kad±ha½ sabbattha gantv± {sabbaha½ µh±na½ (s²0), sabbaºha½ gantv± (sy±0), sabb±ha½ µh±na½ (p²0), sabbaµµh±na½ (ka0)}, rukkh± rukkha½ van± vana½.

anapekkho gamiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

237.

``kad±ha½ giriduggesu, pah²nabhayabheravo.

adutiyo gamiss±mi {vihariss±mi (s²0 p²0)}, ta½ kud±ssu bhavissati..

238.

``kad±ha½ v²ºa½ varujjako {v²ºarujjako (sy±0), v²ºa½ virujjako (ka0)}, sattatanti½ manorama½.

citta½ uju½ kariss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati..

239.

``kad±ha½ rathak±rova, parikanta½ up±hana½.

k±masaññojane checcha½ {chetv± (ka0)}, ye dibbe ye ca m±nuse''..

240.

``t± ca sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±.

b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi..

241.

``t± ca sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±.

b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi..

242.

``t± ca sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin².

b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi..

243.

``t± ca sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±.

hitv± sampaddav² {sampadday² (s²0)} r±j±, pabbajj±ya purakkhato..

244.

``t± ca sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±.

hitv± sampaddav² r±j±, pabbajj±ya purakkhato..

245.

``t± ca sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin².

hitv± sampaddav² r±j±, pabbajj±ya purakkhato''..

246.

``hitv± satapala½ ka½sa½, sovaººa½ satar±jika½.

aggah² mattika½ patta½, ta½ dutiy±bhisecana½''..

247.

``bhesm± {vesm± (s²0), bhi½s± (p²0), bh²s± (ka0)} aggisam± j±l±, kos± ¹ayhanti bh±gaso.

rajata½ j±tar³pañca, mutt± ve¼uriy± bah³..

248.

``maºayo saªkhamutt± ca, vatthika½ haricandana½.

ajina½ daº¹abhaº¹añca, loha½ k±¼±yasa½ bah³.

ehi r±ja nivattassu, m± teta½ vinas± dhana½'' {vinass± dhana½ (sy±0 ka0)}..

249.

``susukha½ vata j²v±ma, yesa½ no natthi kiñcana½.

mithil±ya dayham±n±ya, na me kiñci adayhatha''..

250.

``aµaviyo samuppann±, raµµha½ viddha½sayanti ta½.

ehi r±ja nivattassu, m± raµµha½ vinas± ida½''..

251.

``susukha½ vata j²v±ma, yesa½ no natthi kiñcana½.

raµµhe vilumpam±namhi, na {m± (ka0)} me kiñci ah²ratha..

252.

``susukha½ vata j²v±ma, yesa½ no natthi kiñcana½.

p²tibhakkh± bhaviss±ma, dev± ±bhassar± yath±''..

253.

``kimheso mahato ghoso, k± nu g±meva k²¼iy± {g±me kil²liy± (s²0)}.

samaºa teva {samaºaññeva (s²0 p²0), samaºatveva (sy±0)} pucch±ma, kattheso abhisaµo jano''..

254.

``mama½ oh±ya gacchanta½, ettheso abhisaµo jano.

s²m±tikkamana½ yanta½, munimonassa pattiy±.

missa½ nand²hi gacchanta½, ki½ j±namanupucchasi''..

255.

``m±ssu tiººo amaññittha {amaññittho (s²0 sy±0 p²0)}, sar²ra½ dh±raya½ ima½.

at²raºeyya yamida½ {at²raºeyyamida½ kamma½ (s²0 sy±0 p²0)}, bah³ hi paripanthayo''..

256.

``ko nu me paripanthassa, mama½ eva½vih±rino.

yo neva diµµhe n±diµµhe, k±m±namabhipatthaye''..

257.

``nidd± tand² vijambhit±, arat² bhattasammado.

±vasanti sar²raµµh±, bah³ hi paripanthayo''..

258.

``kaly±ºa½ vata ma½ bhava½, br±hmaºa manus±sati {manus±sasi (s²0)}.

br±hmaºa teva {br±hmaºaññeva (s²0)} pucch±mi, ko nu tvamasi m±risa''..

259.

``n±rado iti me n±ma½ {n±mena (sy±0 ka0)}, kassapo iti ma½ vid³.

bhoto sak±sam±gacchi½, s±dhu sabbhi sam±gamo..

260.

``tassa te sabbo ±nando, vih±ro upavattatu.

ya½ ³na½ {yad³na½ (s²0 sy±0 p²0)} ta½ parip³rehi, khantiy± upasamena ca..

261.

``pas±raya sannatañca, unnatañca pas±raya {pah±raya (sy±0 p²0 ka0)}.

kamma½ vijjañca dhammañca, sakkatv±na paribbaja''..

262.

``bah³ hatth² ca asse ca, nagare janapad±ni ca.

hitv± janaka pabbajito, kap±le {kapalle (s²0 p²0)} ratimajjhag±..

263.

``kacci nu te j±napad±, mitt±macc± ca ñ±tak±.

dubbhimaka½su janaka, kasm± te ta½ aruccatha''..

264.

``na mig±jina j±tucche {j±tucca (s²0 p²0)}, aha½ kañci kud±cana½.

adhammena jine ñ±ti½, na c±pi ñ±tayo mama½..

265.

``disv±na lokavattanta½, khajjanta½ kaddam²kata½.

haññare bajjhare cettha, yattha sanno {satto (s²0)} puthujjano.

et±ha½ upama½ katv±, bhikkhakosmi mig±jina''..

266.

``ko nu te bhagav± satth±, kasseta½ vacana½ suci.

na hi kappa½ v± vijja½ v±, paccakkh±ya rathesabha.

samaºa½ ±hu vattanta½, yath± dukkhassatikkamo''..

267.

``na mig±jina j±tucche, aha½ kañci kud±cana½.

samaºa½ br±hmaºa½ v±pi, sakkatv± anup±visi½''..

268.

``mahat± c±nubh±vena, gacchanto siriy± jala½.

g²yam±nesu g²tesu, vajjam±nesu vaggusu..

269.

``t³riyat±¼asaªghuµµhe {turiyat±¼itasaªghuµµhe (s²0 p²0)}, sammat±lasam±hite.

sa mig±jina maddakkhi½, phali½ {phala½ (s²0 p²0 ka0)} amba½ tirocchada½.

haññam±na½ {tujjam±na½ (s²0), tudam±na½ (sy±0), taddam±na½ (p²0), hatam±na½ (ka0)} manussehi, phalak±mehi jantubhi..

270.

``so khoha½ ta½ siri½ hitv±, orohitv± mig±jina.

m³la½ ambassup±gacchi½, phalino nipphalassa ca..

271.

``phali½ {phala½ (s²0 p²0 ka0)} amba½ hata½ disv±, viddha½sta½ vina¼²kata½.

atheka½ {atheta½ (s²0 p²0)} itara½ amba½, n²lobh±sa½ manorama½..

272.

``evameva n³namhepi {n³na amhe (s²0 p²0)}, issare bahukaºµake.

amitt± no vadhissanti, yath± ambo phal² hato..

273.

``ajinamhi haññate d²pi, n±go dantehi haññate.

dhanamhi dhanino hanti, aniketamasanthava½.

phal² ambo aphalo ca, te satth±ro ubho mama''..

274.

``sabbo jano paby±dhito, r±j± pabbajito iti.

hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±..

275.

``ass±sayitv± janata½, µhapayitv± paµicchada½.

putta½ rajje µhapetv±na, atha pacch± pabbajissasi''..

276.

``catt± may± j±napad±, mitt±macc± ca ñ±tak±.

santi putt± videh±na½, d²gh±vu raµµhava¹¹hano.

te rajja½ k±rayissanti, mithil±ya½ paj±pati''..

277.

``ehi ta½ anusikkh±mi, ya½ v±kya½ mama ruccati.

rajja½ tuva½ k±rayasi {k±rayant² (s²0 sy±0 p²0)}, p±pa½ duccarita½ bahu½.

k±yena v±c± manas±, yena gacchasi {kañchisi (s²0 p²0)} duggati½..

278.

``paradinnakena paraniµµhitena, piº¹ena y±pehi sa dh²radhammo''..

279.

``yopi catutthe bhattak±le na bhuñje, ajuµµham±r²va {ajaddhum±r²va (s²0), ajjhuµµham±riva (sy±0), ajaddhum±riva (p²0) majjhimanik±ye, aªguttaranik±ye ca passitabba½} khud±ya miyye.

na tveva piº¹a½ lu¼ita½ anariya½, kulaputtar³po sappuriso na seve.

tayida½ na s±dhu tayida½ na suµµhu, sunakhucchiµµhaka½ janaka bhuñjase tuva½''..

280.

``na c±pi me s²vali so abhakkho, ya½ hoti catta½ gihino sunassa v±.

ye keci bhog± idha dhammaladdh±, sabbo so bhakkho anavayoti {anavajjoti (s²0 p²0)} vutto''..

281.

``kum±rike upaseniye, nicca½ nigga¼amaº¹ite.

kasm± te eko bhujo janati, eko te na janat² bhujo''..

282.

``imasmi½ me samaºa hatthe, paµimukk± dun²var± {dun²dhur± (s²0 p²0)}.

saªgh±t± {sa½ghaµµ± (sy±0 ka0)} j±yate saddo, dutiyasseva s± gati..

283.

``imasmi½ me samaºa hatthe, paµimukko ekan²varo {ekan²dhuro (s²0 p²0)}.

so adutiyo na janati, munibh³tova tiµµhati..

284.

``viv±dappatto {viv±damatto (p²0)} dutiyo, keneko vivadissati.

tassa te saggak±massa, ekattamuparocata½''..

285.

``suº±si s²vali kath± {g±th± (s²0 sy±0 p²0)}, kum±riy± pavedit±.

pesiy± {pessiy± (s²0 p²0)} ma½ garahittho, dutiyasseva s± gati..

286.

``aya½ dvedh±patho bhadde, anuciººo path±vihi.

tesa½ tva½ eka½ gaºh±hi, ahameka½ pun±para½..

287.

``m±vaca {neva (s²0 p²0), m± ca (sy±0 ka0)} ma½ tva½ pati meti, n±ha½ {m±ha½ (s²0 p²0)} bhariy±ti v± puna''.

``imameva kathayant±, th³ºa½ nagarup±gamu½..

288.

``koµµhake usuk±rassa, bhattak±le upaµµhite.

tatr± ca so usuk±ro, (eka½ daº¹a½ uju½ kata½.) {( ) natthi bah³su}

ekañca cakkhu½ niggayha, jimhamekena pekkhati''..

289.

``eva½ no s±dhu passasi, usuk±ra suºohi me.

yadeka½ cakkhu½ niggayha, jimhamekena pekkhasi''..

290.

``dv²hi samaºa cakkh³hi, vis±la½ viya kh±yati.

asampatv± parama½ {para½ (s²0 p²0)} liªga½, nujubh±v±ya kappati..

291.

``ekañca cakkhu½ niggayha, jimhamekena pekkhato.

sampatv± parama½ liªga½, ujubh±v±ya kappati..

292.

``viv±dappatto {viv±damatto (p²0)} dutiyo, keneko vivadissati.

tassa te saggak±massa, ekattamuparocata½''..

293.

``suº±si s²vali kath± {g±th± (s²0 sy±0 p²0)}, usuk±rena vedit±.

pesiy± ma½ garahittho, dutiyasseva s± gati..

294.

``aya½ dvedh±patho bhadde, anuciººo path±vihi.

tesa½ tva½ eka½ gaºh±hi, ahameka½ pun±para½..

295.

``m±vaca ma½ tva½ pati meti, n±ha½ bhariy±ti v± puna''.

``muñj±vesik± pav±¼h±, ek± vihara s²val²''ti..

mah±janakaj±taka½ dutiya½.

540. suvaººas±maj±taka½ (3)

296.

``ko nu ma½ usun± vijjhi, pamatta½ udah±raka½ {h±rika½ (sy±0), h±riya½ (ka0)}.

khattiyo br±hmaºo vesso, ko ma½ viddh± nil²yasi..

297.

``na me ma½s±ni khajj±ni, cammenattho na vijjati.

atha kena nu vaººena, viddheyya½ ma½ amaññatha..

298.

``ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½.

puµµho me samma akkh±hi, ki½ ma½ viddh± nil²yasi''..

299.

``r±j±hamasmi k±s²na½, p²¼iyakkhoti ma½ vid³.

lobh± raµµha½ pahitv±na, migamesa½ car±maha½..

300.

``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto.

n±gopi me na mucceyya, ±gato usup±tana½..

301.

``ko v± tva½ kassa v± putto {tva½ ca kassa v± puttosi (s²0 p²0)}, katha½ j±nemu ta½ maya½.

pituno attano c±pi, n±magotta½ pavedaya''..

302.

``nes±daputto bhaddante, s±mo iti ma½ ñ±tayo.

±mantayi½su j²vanta½, svajjev±ha½ gato {sv±jjevaªgato (sy±0), svajjevaªgate (ka0)} saye..

303.

``viddhosmi puthusallena, savisena yath± migo.

sakamhi lohite r±ja, passa semi paripluto..

304.

``paµiv±magata½ {paµidhamma gata½ (s²0 p²0)} salla½, passa dhimh±mi {vih±mhi (s²0 p²0)} lohita½.

±turo ty±nupucch±mi, ki½ ma½ viddh± nil²yasi..

305.

``ajinamhi haññate d²pi, n±go dantehi haññate.

atha kena nu vaººena, viddheyya½ ma½ amaññatha''..

306.

``migo upaµµhito ±si, ±gato usup±tana½.

ta½ disv± ubbij² s±ma, tena kodho mam±visi''..

307.

``yato sar±mi att±na½, yato pattosmi viññuta½.

na ma½ mig± uttasanti, araññe s±pad±nipi..

308.

``yato nidhi½ parihari½, yato pattosmi yobbana½.

na ma½ mig± uttasanti, araññe s±pad±nipi..

309.

``bh²r³ kimpuris± r±ja, pabbate gandham±dane.

sammodam±n± gacch±ma, pabbat±ni van±ni ca..

310.

(``na ma½ mig± uttasanti, araññe s±pad±nipi.) {( ) natthi s²0 sy±0 p²0 potthakesu}

atha kena nu vaººena, utr±santi mig± mama½'' {utr±se so migo mama½ (s²0 p²0)}..

311.

``na ta½ tasa {na taddas± (s²0 p²0)} migo s±ma, ki½ t±ha½ alika½ bhaºe.

kodhalobh±bhibh³t±ha½, usu½ te ta½ avassaji½ {avissaji½ (sy±0)}..

312.

``kuto nu s±ma ±gamma, kassa v± pahito tuva½.

udah±ro nadi½ gaccha, ±gato migasammata½''..

313.

``andh± m±t±pit± mayha½, te bhar±mi brah±vane.

tes±ha½ udak±h±ro, ±gato migasammata½..

314.

``atthi nesa½ us±matta½, atha s±hassa j²vita½.

udakassa al±bhena , maññe andh± marissare..

315.

``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½.

yañca amma½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito..

316.

``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½.

yañca t±ta½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito..

317.

``s± n³na kapaº± amm±, ciraratt±ya rucchati {ruccati (ka0)}.

a¹¹haratteva ratte v±, nad²va avasucchati {avasussati (sy±0)}..

318.

``so n³na kapaºo t±to, ciraratt±ya rucchati {ruccati (ka0)}.

a¹¹haratteva ratte v±, nad²va avasucchati {avasussati (sy±0)}..

319.

``uµµh±nap±dacariy±ya {p±ricariy±ya (s²0 p²0)}, p±dasamb±hanassa ca.

s±ma t±ta vilapant±, hiº¹issanti brah±vane..

320.

``idampi dutiya½ salla½, kampeti hadaya½ mama½.

yañca andhe na pass±mi, maññe hiss±mi {yañca hess±mi (s²0 p²0), ta½ me½ hiss±mi (ka0)} j²vita½''..

321.

``m± b±¼ha½ paridevesi, s±ma kaly±ºadassana.

aha½ kammakaro hutv±, bharissa½ te brah±vane..

322.

``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto.

aha½ kammakaro hutv±, bharissa½ te brah±vane..

323.

``mig±na½ {mag±na½ (ka0)} vigh±samanvesa½, vanam³laphal±ni ca.

aha½ kammakaro hutv±, bharissa½ te brah±vane..

324.

``katama½ ta½ vana½ s±ma, yattha m±t±pit± tava.

aha½ te tath± bharissa½, yath± te abhar² tuva½''..

325.

``aya½ ekapad² r±ja, yoya½ uss²sake mama.

ito gantv± a¹¹hakosa½, tattha nesa½ ag±raka½.

yattha m±t±pit± mayha½, te bharassu ito gato..

326.

``namo te k±sir±jatthu, namo te k±siva¹¹hana.

andh± m±t±pit± mayha½, te bharassu brah±vane..

327.

``añjali½ te paggaºh±mi, k±sir±ja namatthu te.

m±tara½ pitara½ mayha½, vutto vajj±si vandana½''..

328.

``ida½ vatv±na so s±mo, yuv± kaly±ºadassano.

mucchito visavegena, visaññ² samapajjatha..

329.

``sa r±j± paridevesi, bahu½ k±ruññasañhita½.

ajar±maroha½ ±si½, ajjeta½ ñ±mi {ajjahaññ±mi (ka0)} no pure.

s±ma½ k±laªkata½ disv±, natthi maccussa n±gamo..

330.

``yassu ma½ paµimanteti, savisena samappito.

svajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sati..

331.

``niraya½ n³na gacch±mi, ettha me natthi sa½sayo.

tad± hi pakata½ p±pa½, ciraratt±ya kibbisa½..

332.

``bhavanti tassa vatt±ro, g±me kibbisak±rako.

araññe nimmanussamhi, ko ma½ vattumarahati..

333.

``s±rayanti hi kamm±ni, g±me sa½gaccha m±ºav±.

araññe nimmanussamhi, ko nu ma½ s±rayissati''..

334.

``s± devat± antarahit±, pabbate gandham±dane.

raññova anukamp±ya, im± g±th± abh±satha..

335.

``±gu½ kira mah±r±ja, akari {akar± (s²0)} kamma dukkaµa½.

ad³sak± pit±putt±, tayo ek³sun± hat±..

336.

``ehi ta½ anusikkh±mi, yath± te sugat² siy±.

dhammenandhe vane posa, maññeha½ sugat² tay±..

337.

``sa r±j± paridevitv±, bahu½ k±ruññasañhita½.

udakakumbham±d±ya, pakk±mi dakkhiº±mukho..

338.

``kassa nu eso padasaddo, manussasseva ±gato.

neso s±massa nigghoso, ko nu tvamasi m±risa..

339.

``santañhi s±mo vajati, santa½ p±d±ni neyati {uttahi (s²0)}.

neso s±massa nigghoso, ko nu tvamasi m±risa''..

340.

``r±j±hamasmi k±s²na½, p²¼iyakkhoti ma½ vid³.

lobh± raµµha½ pahitv±na, migamesa½ car±maha½..

341.

``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto.

n±gopi me na mucceyya, ±gato usup±tana½''..

342.

``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.

issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya..

343.

``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo.

phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja r±ja vara½ vara½..

344.

``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±.

tato piva mah±r±ja, sace tva½ abhikaªkhasi''..

345.

``n±la½ andh± vane daµµhu½, ko nu vo phalam±hari.

anandhassevaya½ samm±, niv±po mayha kh±yati''..

346.

``daharo yuv± n±tibrah±, s±mo kaly±ºadassano.

d²ghassa kes± asit±, atho s³nagga {sonagga (ka0)} vellit±..

347.

``so have phalam±haritv±, ito ±d±ya {±d± (s²0 p²0)} kamaº¹alu½.

nadi½ gato udah±ro, maññe na d³ram±gato''..

348.

``aha½ ta½ avadhi½ s±ma½, yo tuyha½ paric±rako.

ya½ kum±ra½ pavedetha, s±ma½ kaly±ºadassana½..

349.

``d²ghassa kes± asit±, atho s³naggavellit±.

tesu lohitalittesu, seti s±mo may± hato''..

350.

``kena duk³lamantesi, hato s±moti v±din±.

hato s±moti sutv±na, hadaya½ me pavedhati..

351.

``assatthasseva taruºa½, pav±¼a½ m±luterita½.

hato s±moti sutv±na, hadaya½ me pavedhati''..

352.

``p±rike k±sir±j±ya½, so s±ma½ migasammate.

kodhas± usun± vijjhi, tassa m± p±pamicchimh±''..

353.

``kicch± laddho piyo putto, yo andhe abhar² vane.

ta½ ekaputta½ gh±timhi, katha½ citta½ na kopaye''..

354.

``kicch± laddho piyo putto, yo andhe abhar² vane.

ta½ ekaputta½ gh±timhi, akkodha½ ±hu paº¹it±''..

355.

``m± b±¼ha½ paridevetha, hato s±moti v±din±.

aha½ kammakaro hutv±, bhariss±mi brah±vane..

356.

``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto.

aha½ kammakaro hutv±, bhariss±mi brah±vane..

357.

``mig±na½ vigh±samanvesa½, vanam³laphal±ni ca.

aha½ kammakaro hutv±, bhariss±mi brah±vane''..

358.

``nesa dhammo mah±r±ja, neta½ amhesu kappati.

r±j± tvamasi amh±ka½, p±de vand±ma te maya½''..

359.

``dhamma½ nes±da bhaºatha, kat± apacit² tay±.

pit± tvamasi {tvamahi (?)} amh±ka½, m±t± tvamasi p±rike''..

360.

``namo te k±sir±jatthu, namo te k±siva¹¹hana.

añjali½ te paggaºh±ma, y±va s±m±nup±paya..

361.

``tassa p±de samajjant± {pavaµµant± (p²0)}, mukhañca bhujadassana½.

sa½sumbham±n± att±na½, k±lam±gamay±mase''..

362.

``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati.

yattha s±mo hato seti, candova patito cham±..

363.

``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati.

yattha s±mo hato seti, s³riyova patito cham±..

364.

``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati.

yattha s±mo hato seti, pa½sun± patikuntito {kuºµhito (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi}..

365.

``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati.

yattha s±mo hato seti, idheva vasathassame''..

366.

``yadi tattha sahass±ni, sat±ni niyut±ni {nahut±ni (s²0 sy±0 p²0)} ca.

nevamh±ka½ bhaya½ koci, vane v±¼esu vijjati''..

367.

``tato andh±nam±d±ya, k±sir±j± brah±vane.

hatthe gahetv± pakk±mi, yattha s±mo hato ahu..

368.

``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½.

apaviddha½ brah±raññe, canda½va patita½ cham±..

369.

``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½.

apaviddha½ brah±raññe, s³riya½va patita½ cham±..

370.

``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½.

apaviddha½ brah±raññe, kal³na½ {karuºa½ (s²0 p²0)} paridevayu½..

371.

``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½.

b±h± paggayha pakkandu½, adhammo kira bho iti..

372.

``b±¼ha½ kho tva½ pamattosi, s±ma kaly±ºadassana.

yo ajjeva½ {svajjeva½ (ka0) evamuparipi} gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi..

373.

``b±¼ha½ kho tva½ padittosi, s±ma kaly±ºadassana.

yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi..

374.

``b±¼ha½ kho tva½ pakuddhosi, s±ma kaly±ºadassana.

yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi..

375.

``b±¼ha½ kho tva½ pasuttosi, s±ma kaly±ºadassana.

yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi..

376.

``b±¼ha½ kho tva½ vimanosi, s±ma kaly±ºadassana.

yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi..

377.

``jaµa½ valina½ pa½sugata½ {paªkahata½ (s²0 p²0)}, ko d±ni saºµhapessati {saºµhapessati (s²0 sy±0 p²0)}.

s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako..

378.

``ko me sammajjam±d±ya {ce sammajjan±d±ya (s²0), no sammajjan±d±ya (sy±0), me sammajjan±d±ya (p²0)}, sammajjissati assama½.

s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako..

379.

``ko d±ni nh±payissati, s²tenuºhodakena ca.

s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako..

380.

``ko d±ni bhojayissati, vanam³laphal±ni ca.

s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako''..

381.

``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½.

aµµit± puttasokena, m±t± sacca½ abh±satha..

382.

``yena saccenaya½ s±mo, dhammac±r² pure ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

383.

``yena saccenaya½ s±mo, brahmac±r² pure ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

384.

``yena saccenaya½ s±mo, saccav±d² pure ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

385.

``yena saccenaya½ s±mo, m±t±pettibharo {m±t±petibharo (sy±0), m±t±pittibharo (ka0)} ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

386.

``yena saccenaya½ s±mo, kule jeµµh±pac±yiko.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

387.

``yena saccenaya½ s±mo, p±º± piyataro mama.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

388.

``ya½ kiñcitthi kata½ puñña½, mayhañceva pitucca te.

sabbena tena kusalena, visa½ s±massa haññatu''..

389.

``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½.

aµµito puttasokena, pit± sacca½ abh±satha..

390.

``yena saccenaya½ s±mo, dhammac±r² pure ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

391.

``yena saccenaya½ s±mo, brahmac±r² pure ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

392.

``yena saccenaya½ s±mo, saccav±d² pure ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

393.

``yena saccenaya½ s±mo, m±t±pettibharo ahu.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

394.

``yena saccenaya½ s±mo, kule jeµµh±pac±yiko.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

395.

``yena saccenaya½ s±mo, p±º± piyataro mama.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

396.

``ya½ kiñcitthi {kiñcatthi (s²0 p²0)} kata½ puñña½, mayhañceva m±tucca te.

sabbena tena kusalena, visa½ s±massa haññatu..

397.

``s± devat± antarahit±, pabbate gandham±dane.

s±massa anukamp±ya, ima½ sacca½ abh±satha..

398.

``pabbaty±ha½ gandham±dane, cirarattaniv±sin² {cira½ ratta½ niv±sin² (sy±0)}.

na me piyataro koci, añño s±mena {s±m± na (s²0 p²0)} vijjati.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu..

399.

``sabbe van± gandhamay±, pabbate gandham±dane.

etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu''..

400.

tesa½ l±lappam±n±na½, bahu½ k±ruññasañhita½.

khippa½ s±mo samuµµh±si, yuv± kaly±ºadassano..

401.

``s±mohamasmi bhadda½ vo {bhaddante (ka0)}, sotthin±mhi samuµµhito.

m± b±¼ha½ paridevetha, mañjun±bhivadetha ma½''..

402.

``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.

issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya..

403.

``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo.

phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja r±ja vara½ vara½..

404.

``atthi me p±niya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±.

tato piva mah±r±ja, sace tva½ abhikaªkhasi''..

405.

``sammuyh±mi pamuyh±mi, sabb± muyhanti me dis±.

peta½ ta½ s±mamaddakkhi½, ko nu tva½ s±ma j²vasi''..

406.

``api j²va½ mah±r±ja, purisa½ g±¼havedana½.

upan²tamanasaªkappa½, j²vanta½ maññate mata½..

407.

``api j²va½ mah±r±ja, purisa½ g±¼havedana½.

ta½ nirodhagata½ santa½, j²vanta½ maññate mata½..

408.

``yo m±tara½ pitara½ v±, macco dhammena posati.

dev±pi na½ tikicchanti, m±t±pettibhara½ nara½..

409.

``yo m±tara½ pitara½ v±, macco dhammena posati.

idheva na½ pasa½santi, pecca sagge pamodati''..

410.

``esa bhiyyo pamuyh±mi, sabb± muyhanti me dis±.

saraºa½ ta½ s±ma gacch±mi {saraºa½ s±ma gacch±mi (sy±0 ka0)}, tvañca me saraºa½ bhava''..

411.

``dhamma½ cara mah±r±ja, m±t±pit³su khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

412.

``dhamma½ cara mah±r±ja, puttad±resu khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

413.

``dhamma½ cara mah±r±ja, mitt±maccesu khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

414.

``dhamma½ cara mah±r±ja, v±hanesu balesu ca.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

415.

``dhamma½ cara mah±r±ja, g±mesu nigamesu ca.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

416.

``dhamma½ cara mah±r±ja, raµµhesu janapadesu ca.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

417.

``dhamma½ cara mah±r±ja, samaºabr±hmaºesu ca.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

418.

``dhamma½ cara mah±r±ja, migapakkh²su khattiya.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

419.

``dhamma½ cara mah±r±ja, dhammo ciººo sukh±vaho.

idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi..

420.

``dhamma½ cara mah±r±ja, saind± dev± sabrahmak±.

suciººena diva½ patt±, m± dhamma½ r±ja p±mado''ti..

suvaººas±maj±taka½ {s±maj±taka½ (s²0 p²0)} tatiya½.

541. nimij±taka½ (4)

421.

``acchera½ vata lokasmi½, uppajjanti vicakkhaº±.

yad± ahu nimir±j±, paº¹ito kusalatthiko..

422.

``r±j± sabbavideh±na½, ad± d±na½ arindamo.

tassa ta½ dadato d±na½, saªkappo udapajjatha.

d±na½ v± brahmacariya½ v±, katama½ su mahapphala½..

423.

tassa saªkappamaññ±ya, maghav± devakuñjaro.

sahassanetto p±turahu, vaººena vihana½ {nihana½ (s²0 p²0), vihata½ (sy±0 ka0)} tama½..

424.

salomahaµµho manujindo, v±sava½ avac± nimi.

``devat± nusi gandhabbo, adu sakko purindado..

425.

``na ca me t±diso vaººo, diµµho v± yadi v± suto.

{natthi s²0 p²0 potthakesu} ±cikkha me tva½ bhaddante, katha½ j±nemu ta½ maya½'' {natthi s²0 p²0 potthakesu}..

426.

salomahaµµha½ ñatv±na, v±savo avac± nimi½.

``sakkohamasmi devindo, ±gatosmi tavantike.

alomahaµµho manujinda, puccha pañha½ yamicchasi''..

427.

so ca tena katok±so, v±sava½ avac± nimi.

``pucch±mi ta½ mah±r±ja {mah±b±hu (s²0 p²0), devar±ja (ka0)}, sabbabh³t±namissara.

d±na½ v± brahmacariya½ v±, katama½ su mahapphala½''..

428.

so puµµho naradevena, v±savo avac± nimi½.

``vip±ka½ brahmacariyassa, j±na½ akkh±sij±nato..

429.

``h²nena brahmacariyena, khattiye upapajjati.

majjhimena ca devatta½, uttamena visujjhati..

430.

``na hete sulabh± k±y±, y±cayogena kenaci.

ye k±ye upapajjanti, an±g±r± tapassino..

431.

``dud²po {dutipo (ka0)} s±garo selo, mujakindo {mucalindo (s²0 sy±0 p²0), mujakinto (ka0)} bhag²raso.

usindaro {us²naro (s²0 p²0)} kassapo ca {aµµhako ca (s²0 p²0), atthako ca (sy±0)}, asako ca puthujjano..

432.

``ete caññe ca r±j±no, khattiy± br±hmaº± bah³.

puthuyañña½ yajitv±na, petatta½ {peta½ te (s²0 p²0)} n±tivattisu½..

433.

``atha y²me {addh± ime (s²0 p²0), addh±yime (sy±0)} avatti½su, an±g±r± tapassino.

sattisayo y±mahanu, somay±mo {somay±go (s²0 sy±0 p²0)} manojavo..

434.

``samuddo m±gho bharato ca, isi k±lapurakkhato {k±likarikkhiyo (s²0 p²0)}.

aªg²raso kassapo ca, kisavaccho akatti {akitti (s²0 p²0), akanti (sy±0)} ca..

435.

``uttarena nad² s²d±, gambh²r± duratikkam±.

na¼aggivaºº± jotanti, sad± kañcanapabbat±..

436.

``par³¼hakacch± tagar±, r³¼hakacch± van± nag±.

tatr±su½ dasasahass±, por±º± isayo pure..

437.

``aha½ seµµhosmi d±nena, sa½yamena damena ca.

anuttara½ vata½ katv±, pakirac±r² sam±hite..

438.

``j±timanta½ ajaccañca, aha½ ujugata½ nara½.

ativela½ namassissa½, kammabandh³ hi m±ºav± {m±tiy± (s²0 p²0)}..

439.

``sabbe vaºº± adhammaµµh±, patanti niraya½ adho.

sabbe vaºº± visujjhanti, caritv± dhammamuttama½''..

440.

ida½ vatv±na maghav±, devar±j± sujampati.

vedehamanus±sitv±, saggak±ya½ apakkami..

441.

``ima½ bhonto nis±metha, y±vantettha sam±gat±.

dhammik±na½ manuss±na½, vaººa½ ucc±vaca½ bahu½..

442.

``yath± aya½ nimir±j±, paº¹ito kusalatthiko.

r±j± sabbavideh±na½, ad± d±na½ arindamo..

443.

``tassa ta½ dadato d±na½, saªkappo udapajjatha.

d±na½ v± brahmacariya½ v±, katama½ su mahapphala½''..

444.

abbhuto vata lokasmi½, uppajji lomaha½sano.

dibbo ratho p±turahu, vedehassa yasassino..

445.

devaputto mahiddhiko, m±tali devas±rathi.

nimantayittha r±j±na½, vedeha½ mithilaggaha½..

446.

``ehima½ ratham±ruyha, r±jaseµµha disampati.

dev± dassanak±m± te, t±vati½s± saindak±.

saram±n± hi te dev±, sudhamm±ya½ samacchare''..

447.

tato r±j± taram±no, vedeho mithilaggaho.

±san± vuµµhahitv±na, pamukho ratham±ruhi..

448.

abhir³¼ha½ ratha½ dibba½, m±tali etadabravi.

``kena ta½ nemi maggena, r±jaseµµha disampati.

yena v± p±pakammant±, puññakamm± ca ye nar±''..

449.

``ubhayeneva ma½ nehi, m±tali devas±rathi.

yena v± p±pakammant±, puññakamm± ca ye nar±''..

450.

``kena ta½ paµhama½ nemi, r±jaseµµha disampati.

yena v± p±pakammant±, puññakamm± ca ye nar±''..

451.

``niraye {niriya½ (sy±0 ka0)} t±va pass±mi, ±v±se {±v±sa½ (sy±0 ka0)} p±pakammina½.

µh±n±ni luddakamm±na½, duss²l±nañca y± gati''..

452.

dassesi m±tali rañño, dugga½ vetaraºi½ nadi½.

kuthita½ kh±rasa½yutta½, tatta½ aggisikh³pama½ {aggisamodaka½ (ka0)}..

453.

nim² have m±talimajjhabh±satha {m±talimajjhabh±si (sy±0)}, disv± jana½ patam±na½ vidugge.

``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± vetaraºi½ patanti''..

454.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

455.

``ye dubbale balavant± j²valoke, hi½santi rosanti sup±padhamm±.

te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± vetaraºi½ patanti''..

456.

``s±m± ca soº± sabal± ca gijjh±, k±kolasaªgh± adanti {adenti (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi} bherav±.

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jane k±kolasaªgh± adanti''..

457.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

458.

``ye kecime maccharino kadariy±, paribh±sak± samaºabr±hmaº±na½.

hi½santi rosanti sup±padhamm±, te luddakamm± pasavetva p±pa½.

teme jane k±kolasaªgh± adanti''..

459.

``sajotibh³t± pathavi½ kamanti, tattehi khandhehi ca pothayanti.

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± khandhahat± sayanti''..

460.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

461.

``ye j²valokasmi sup±padhammino, narañca n±riñca ap±padhamma½.

hi½santi rosanti sup±padhamm± {sup±padhammino (ka0)}, te luddakamm± pasavetva p±pa½.

teme jan± khandhahat± sayanti''..

462.

``aªg±rak±su½ apare phuºanti {thunanti (s²0 sy±0), phunanti (p²0)}, nar± rudant± parida¹¹hagatt±.

bhayañhi ma½ vidanti s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± aªg±rak±su½ phuºanti''..

463.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

464.

``ye keci p³g±ya dhanassa {p³g±yatanassa (s²0 p²0)} hetu, sakkhi½ karitv± iºa½ j±payanti.

te j±payitv± janata½ janinda, te luddakamm± pasavetva p±pa½.

teme jan± aªg±rak±su½ phuºanti''..

465.

``sajotibh³t± jalit± paditt±, padissati mahat² lohakumbh².

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± ava½sir± lohakumbhi½ patanti''..

466.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

467.

``ye s²lavanta½ {s²lava½ (p²0)} samaºa½ br±hmaºa½ v±, hi½santi rosanti sup±padhamm±.

te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± ava½sir± lohakumbhi½ patanti''..

468.

``luñcanti g²va½ atha veµhayitv± {aviveµhayitv± (ka0)}, uºhodakasmi½ pakiledayitv± {pakiledayitv± (s²0 p²0)}.

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± luttasir± sayanti''..

469.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

470.

``ye j²valokasmi sup±padhammino, pakkh² gahetv±na viheµhayanti te.

viheµhayitv± sakuºa½ janinda, te luddak±m± pasavetva p±pa½.

teme jan± luttasir± sayanti..

471.

``pah³tatoy± anig±dhak³l± {anikh±tak³l± (s²0 sy±0 p²0)}, nad² aya½ sandati suppatitth±.

ghamm±bhitatt± manuj± pivanti, p²tañca {pivata½ ca (s²0 sy±0 p²0 ka0)} tesa½ bhusa hoti p±ni..

472.

``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, p²tañca tesa½ bhusa hoti p±ni''..

473.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

474.

``ye suddhadhañña½ pal±sena missa½, asuddhakamm± kayino dadanti.

ghamm±bhitatt±na pip±sit±na½, p²tañca tesa½ bhusa hoti p±ni''..

475.

``us³hi satt²hi ca tomarehi, dubhay±ni pass±ni tudanti kandata½.

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± sattihat± sayanti''..

476.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

477.

``ye j²valokasmi as±dhukammino, adinnam±d±ya karonti j²vika½.

dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½, aje¼akañc±pi pasu½ mahi½sa½ {mah²sa½ (s²0 p²0)}.

te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± sattihat± sayanti''..

478.

``g²v±ya baddh± kissa ime puneke, aññe vikant± {vikatt± (s²0 p²0)} bilakat± sayanti {puneke (s²0 p²0)}.

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± bilakat± sayanti''..

479.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

480.

``orabbhik± s³karik± ca macchik±, pasu½ mahi½sañca aje¼akañca.

hantv±na s³nesu pas±rayi½su, te luddakamm± pasavetva p±pa½.

teme jan± bilakat± sayanti..

481.

``rahado aya½ muttakar²sap³ro, duggandhar³po asuci p³ti v±ti.

khud±paret± manuj± adanti, bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±.

pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi, ime nu macc± kimaka½su p±pa½.

yeme jan± muttakar²sabhakkh±''..

482.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

483.

``ye kecime k±raºik± virosak±, paresa½ hi½s±ya sad± niviµµh±.

te luddakamm± pasavetva p±pa½, mittadduno m²¼hamadanti b±l±..

484.

``rahado aya½ lohitapubbap³ro, duggandhar³po asuci p³ti v±ti.

ghamm±bhitatt± manuj± pivanti, bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±.

pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi, ime nu macc± kimaka½su p±pa½.

yeme jan± lohitapubbabhakkh±''..

485.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

486.

``ye m±tara½ v± pitara½ v± j²valoke {pitara½ va j²valoke (s²0), pitara½ va loke (p²0)}, p±r±jik± arahante hananti.

te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± lohitapubbabhakkh±''..

487.

``jivhañca passa ba¼isena viddha½, vihata½ yath± saªkusatena camma½.

phandanti macch±va thalamhi khitt±, muñcanti khe¼a½ rudam±n± kimete..

488.

``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± vaªkaghast± sayanti''..

489.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

490.

``ye keci sandh±nagat± {santh±nagat± (s²0 p²0), saºµh±nagat± (sy±0)} manuss±, agghena aggha½ kaya½ h±payanti.

kuµena kuµa½ dhanalobhahetu, channa½ yath± v±ricara½ vadh±ya..

491.

``na hi k³µak±rissa bhavanti t±º±, sakehi kammehi purakkhatassa.

te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± vaªkaghast± sayanti''..

492.

``n±r² im± samparibhinnagatt±, paggayha kandanti bhuje dujacc±.

sammakkhit± {samakkhit± (sy±0), samakkhik± (ka0)} lohitapubbalitt±, g±vo yath± ±gh±tane vikant±.

bh³mibh±gasmi½ sad± nikh±t±, khandh±tivattanti sajotibh³t±..

493.

``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

im± nu n±riyo kimaka½su p±pa½, y± bh³mibh±gasmi½ sad± nikh±t±.

khandh±tivattanti sajotibh³t±''..

494.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

495.

``kolitthiy±yo {koliniy±yo (s²0 p²0)} idha j²valoke, asuddhakamm± asata½ ac±ru½.

t± dittar³p± {dhuttar³p± (ka0)} pati vippah±ya, añña½ ac±ru½ ratikhi¹¹ahetu.

t± j²valokasmi½ ram±payitv±, khandh±tivattanti sajotibh³t±..

496.

``p±de gahetv± kissa ime puneke, ava½sir± narake p±tayanti.

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± ava½sir± narake p±tayanti''..

497.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

498.

``ye j²valokasmi as±dhukammino, parassa d±r±ni atikkamanti.

te t±dis± uttamabhaº¹athen±, teme jan± ava½sir± narake p±tayanti..

499.

``te vassap³g±ni bah³ni tattha, nirayesu dukkha½ vedana½ vedayanti.

na hi p±pak±rissa {k³µak±rissa (ka0)} bhavanti t±º±, sakehi kammehi purakkhatassa.

te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± ava½sir± narake p±tayanti''..

500.

``ucc±vac±me vividh± upakkam±, nirayesu dissanti sughorar³p±.

bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± adhimatt± dukkh± tibb±.

khar± kaµuk± vedan± vedayanti''..

501.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

502.

``ye j²valokasmi sup±padiµµhino, viss±sakamm±ni karonti moh±.

parañca diµµh²su sam±dapenti, te p±padiµµhi½ {p±padiµµh² (s²0 sy±0), p±padiµµh²su (p²0)} pasavetva p±pa½.

teme jan± adhimatt± dukkh± tibb±, khar± kaµuk± vedan± vedayanti..

503.

``vidit± te mah±r±ja, ±v±s± p±pakammina½.

µh±n±ni luddakamm±na½, duss²l±nañca y± gati.

uyy±hi d±ni r±j²si, devar±jassa santike''..

504.

``pañcath³pa½ dissatida½ vim±na½, m±l±pi¼andh± sayanassa majjhe.

tatthacchati n±r² mah±nubh±v±, ucc±vaca½ iddhi vikubbam±n±..

505.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

aya½ nu n±r² kimak±si s±dhu½, y± modati saggapatt± vim±ne''..

506.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

507.

``yadi te sut± b²raº² j²valoke, ±m±yad±s² ahu br±hmaºassa.

s± pattak±le {pattak±la½ (s²0 sy±0 p²0)} atithi½ viditv±, m±t±va putta½ sakim±bhinand².

sa½yam± sa½vibh±g± ca, s± vim±nasmi modati..

508.

``daddallam±n± ±bhenti {±bhanti (sy±0 ka0)}, vim±n± satta nimmit±.

tattha yakkho mahiddhiko, sabb±bharaºabh³sito.

samant± anupariy±ti, n±r²gaºapurakkhato..

509.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modati saggapatto vim±ne''..

510.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

511.

``soºadinno gahapati, esa d±napat² ahu.

esa pabbajituddissa, vih±re satta k±rayi..

512.

``sakkacca½ te upaµµh±si, bhikkhavo tattha v±sike.

acch±danañca bhattañca, sen±sana½ pad²piya½.

ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±..

513.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca {y± va (s²0 p²0)} pakkhassa aµµham² {aµµhami½ (s²0 p²0)}.

p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½..

514.

``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto.

sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati..

515.

``pabh±sati mida½ byamha½, phalik±su sunimmita½.

n±r²varagaº±kiººa½, k³µ±g±ravarocita½.

upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½..

516.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su s±dhu½, ye modare saggapatt± vim±ne''..

517.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

518.

``y± k±ci n±riyo idha j²valoke, s²lavantiyo up±sik±.

d±ne rat± nicca½ pasannacitt±, sacce µhit± uposathe appamatt±.

sa½yam± sa½vibh±g± ca, t± vim±nasmi modare..

519.

``pabh±sati mida½ byamha½, ve¼uriy±su nimmita½.

upeta½ bh³mibh±gehi, vibhatta½ bh±gaso mita½..

520.

``±¼ambar± mudiªg± ca, naccag²t± suv±dit±.

dibb± sadd± niccharanti, savan²y± manoram±..

521.

``n±ha½ eva½gata½ j±tu {j±ta½ (ka0)}, eva½surucira½ pure.

sadda½ samabhij±n±mi, diµµha½ v± yadi v± suta½..

522.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su s±dhu½, ye modare saggapatt± vim±ne''..

523.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

524.

``ye keci macc± idha j²valoke, s²lavant± {s²lavanto (s²0 p²0)} up±sak±.

±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca.

arahante s²tibh³te {arahantesu s²tibh³tesu (ka0)}, sakkacca½ paµip±dayu½..

525.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

ada½su ujubh³tesu, vippasannena cetas±..

526.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².

p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½..

527.

``uposatha½ upavasu½, sad± s²lesu sa½vut±.

sa½yam± sa½vibh±g± ca, te vim±nasmi modare..

528.

``pabh±sati mida½ byamha½, phalik±su sunimmita½.

n±r²varagaº±kiººa½, k³µ±g±ravarocita½..

529.

``upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½.

najjo c±nupariy±ti, n±n±pupphadum±yut±..

530.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modat² saggapatto vim±ne''..

531.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

532.

``mithil±ya½ gahapati, esa d±napat² ahu.

±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca.

arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi..

533.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±..

534.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².

p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½..

535.

``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto.

sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati''..

536.

``pabh±sati mida½ byamha½, phalik±su sunimmita½ {ve¼uriy±su nimmita½ (p²0)}.

n±r²varagaº±kiººa½ , k³µ±g±ravarocita½..

537.

``upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½.

najjo c±nupariy±ti, n±n±pupphadum±yut±..

538.

``r±j±yatan± kapitth± ca, amb± s±l± ca jambuyo.

tinduk± ca piy±l± ca, dum± niccaphal± bah³..

539.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modat² saggapatto vim±ne''..

540.

``tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

541.

``mithil±ya½ gahapati, esa d±napat² ahu.

±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca.

arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi..

542.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±..

543.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².

p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½..

544.

``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto.

sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati''..

545.

``pabh±sati mida½ byamha½, ve¼uriy±su nimmita½.

upeta½ bh³mibh±gehi, vibhatta½ bh±gaso mita½..

546.

``±¼ambar± mudiªg± ca, naccag²t± suv±dit±.

diby± sadd± niccharanti, savan²y± manoram±..

547.

``n±ha½ eva½gata½ j±tu {j±ta½ (ka0)}, eva½suruciya½ pure.

sadda½ samabhij±n±mi, diµµha½ v± yadi v± suta½..

548.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modati saggapatto vim±ne''..

549.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

550.

``b±r±ºasiya½ gahapati, esa d±napat² ahu.

±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca.

arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi..

551.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±..

552.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².

p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½..

553.

``uposatha½ upavas², sad±s²lesu sa½vuto.

sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati..

554.

``yath± udayam±dicco, hoti lohitako mah±.

tath³pama½ ida½ byamha½, j±tar³passa nimmita½..

555.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modat² saggapatto vim±ne''..

556.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

557.

``s±vatthiya½ gahapati, esa d±napat² ahu.

±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca.

arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi..

558.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±..

559.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².

p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½..

560.

``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto.

sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati..

561.

``veh±yas± me bahuk±, j±tar³passa nimmit±.

daddallam±n± ±bhenti, vijjuvabbhaghanantare..

562.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ime nu macc± kimaka½su s±dhu½, ye modare saggapatt± vim±ne''..

563.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

564.

``saddh±ya suniviµµh±ya, saddhamme suppavedite.

aka½su satthu vacana½, samm±sambuddhas±sane {samm±sambuddhas±vak± (sy±0), samm±sambuddhas±sana½ (p²0)}.

tesa½ et±ni µh±n±ni, y±ni tva½ r±ja passasi..

565.

``vidit± te mah±r±ja, ±v±s± p±pakammina½.

atho kaly±ºakamm±na½, µh±n±ni vidit±ni te.

uyy±hi d±ni r±j²si, devar±jassa santike''..

566.

``sahassayutta½ hayav±hi½, dibbay±namadhiµµhito.

y±yam±no mah±r±j±, add± s²dantare nage.

disv±n±mantay² s³ta½, ``ime ke n±ma pabbat±''..

567.

{aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu aµµhakath±yañca na dissati} tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu aµµhakath±yañca na dissati}..

568.

``sudassano karav²ko, ²sadharo {isindharo (sy±0), ²sandharo (ka0)} yugandharo.

nemindharo vinatako, assakaººo gir² brah±..

569.

``ete s²dantare nag±, anupubbasamuggat±.

mah±r±j±nam±v±s± , y±ni tva½ r±ja passasi..

570.

``anekar³pa½ rucira½, n±n±citra½ pak±sati.

±kiººa½ indasadisehi, byaggheheva surakkhita½ {purakkhita½ (sy±0 ka0)}..

571.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ima½ nu dv±ra½ kimabhaññam±hu {kimabhiññam±hu (s²0 p²0)}, (manorama dissati d³ratova..) {( ) aya½ p±µho sy±mapotthakeyeva dissati}

572.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

573.

``citrak³µoti ya½ ±hu, devar±japavesana½.

sudassanassa girino, dv±rañheta½ pak±sati..

574.

``anekar³pa½ rucira½, n±n±citra½ pak±sati.

±kiººa½ indasadisehi, byaggheheva surakkhita½.

pavisetena r±j²si, araja½ bh³mimakkama''..

575.

``sahassayutta½ hayav±hi½, dibbay±namadhiµµhito.

y±yam±no mah±r±j±, add± devasabha½ ida½..

576.

``yath± sarade ±k±se {±k±so (s²0 sy±0 p²0)}, n²lobh±so padissati.

tath³pama½ ida½ byamha½, ve¼uriy±su nimmita½..

577.

``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi.

ima½ nu byamha½ kimabhaññam±hu {kimabhiññam±hu (s²0 p²0)}, (manorama dissati d³ratova..) {( ) aya½ p±µho sy±mapotthakeyeva dissati}

578.

tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi.

vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato..

579.

``sudhamm± iti ya½ ±hu, passes± {eses± (sy±0 ka0)} dissate sabh±.

ve¼uriy±rucir± citr±, dh±rayanti sunimmit±..

580.

``aµµha½s± sukat± thambh±, sabbe ve¼uriy±may±.

yattha dev± t±vati½s±, sabbe indapurohit±..

581.

``attha½ devamanuss±na½, cintayant± samacchare.

pavisetena r±j²si, dev±na½ anumodana½''..

582.

``ta½ dev± paµinandi½su, disv± r±j±nam±gata½.

``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.

nis²da d±ni r±j²si, devar±jassa santike''..

583.

``sakkopi paµinandittha {paµinanditv± (ka0)}, vedeha½ mithilaggaha½.

nimantayittha {nimantay² ca (s²0 p²0)} k±mehi, ±sanena ca v±savo..

584.

``s±dhu khosi anuppatto, ±v±sa½ vasavattina½.

vasa devesu r±j²si, sabbak±masamiddhisu.

t±vati½sesu devesu, bhuñja k±me am±nuse''..

585.

``yath± y±citaka½ y±na½, yath± y±citaka½ dhana½.

eva½sampadameveta½, ya½ parato d±napaccay±..

586.

``na c±hametamicch±mi, ya½ parato d±napaccay±.

saya½kat±ni puññ±ni, ta½ me ±veºika½ {±veºiya½ (s²0 sy±0 p²0), ±venika½ (ka0)} dhana½..

587.

``soha½ gantv± manussesu, k±h±mi kusala½ bahu½.

d±nena samacariy±ya, sa½yamena damena ca.

ya½ katv± sukhito hoti, na ca pacch±nutappati''..

588.

``bah³pak±ro no bhava½, m±tali devas±rathi.

yo me kaly±ºakamm±na½, p±p±na½ paµidassayi'' {paµida½sayi (p²0)}..

589.

``ida½ vatv± nimir±j±, vedeho mithilaggaho.

puthuyañña½ yajitv±na, sa½yama½ ajjhup±gam²''ti..

nimij±taka½ {nemir±jaj±taka½ (sy±0)} catuttha½.

542. umaªgaj±taka½ (5)

590.

``pañc±lo sabbasen±ya, brahmadattoyam±gato.

s±ya½ pañc±liy± sen±, appameyy± mahosadha..

591.

``v²thimat² {piµµhimat² (s²0 p²0), viddhimat² (sy±0)} pattimat², sabbasaªg±makovid±.

oh±rin² saddavat², bherisaªkhappabodhan±..

592.

``lohavijj± alaªk±r±, dhajin² v±marohin².

sippiyehi susampann±, s³rehi suppatiµµhit±..

593.

``dasettha paº¹it± ±hu, bh³ripaññ± rahogam± {rahogat± (sy±0 ka0)}.

m±t± ek±das² rañño, pañc±liya½ pas±sati..

594.

``athetthekasata½ khaty±, anuyant± yasassino.

acchinnaraµµh± byathit±, pañc±liya½ {pañc±l²na½ (bah³su)} vasa½ gat±..

595.

``ya½vad±-takkar± rañño, ak±m± piyabh±ºino.

pañc±lamanuy±yanti, ak±m± vasino gat±..

596.

``t±ya sen±ya mithil±, tisandhipariv±rit±.

r±jadh±n² videh±na½, samant± parikhaññati..

597.

``uddha½ t±rakaj±t±va, samant± pariv±rit±.

mahosadha vij±n±hi, katha½ mokkho bhavissati''..

598.

``p±de deva pas±rehi, bhuñja k±me ramassu ca.

hitv± pañc±liya½ sena½, brahmadatto pal±yiti'' {pal±yati (s²0 sy±0)}..

599.

``r±j± santhavak±mo te, ratan±ni pavecchati.

±gacchantu ito {tato (s²0 sy±0)} d³t±, mañjuk± piyabh±ºino..

600.

``bh±santu muduk± v±c±, y± v±c± paµinandit±.

pañc±lo ca videho ca {pañc±l± ca videh± ca (s²0 p²0)}, ubho ek± bhavantu te''..

601.

``katha½ nu kevaµµa mahosadhena, sam±gamo ±si tadiªgha br³hi.

kacci te paµinijjhatto, kacci tuµµho mahosadho''..

602.

``anariyar³po puriso janinda, asammodako thaddho asabbhir³po.

yath± m³go ca badhiro ca, na kiñcittha½ abh±satha'' {abh±sittha (ka0)}..

603.

``addh± ida½ mantapada½ sududdasa½, attho suddho narav²riyena diµµho.

tath± hi k±yo mama sampavedhati, hitv± saya½ ko parahatthamessati''..

604.

``channañhi ek±va mat² sameti, ye paº¹it± uttamabh³ripatt±.

y±na½ ay±na½ atha v±pi µh±na½, mahosadha tvampi mati½ karohi''..

605.

``j±n±si kho r±ja mah±nubh±vo, mahabbalo c³¼anibrahmadatto.

r±j± ca ta½ icchati m±raºattha½ {k±raºattha½ (s²0 p²0)}, miga½ yath± okacarena luddo..

606.

``yath±pi maccho ba¼isa½, vaªka½ ma½sena ch±dita½.

±magiddho na j±n±ti, maccho maraºamattano..

607.

``evameva tuva½ r±ja, c³¼aneyyassa dh²tara½.

k±magiddho na j±n±si, macchova maraºamattano..

608.

``sace gacchasi pañc±la½, khippamatta½ jahissati.

miga½ panth±nubandha½va {path±nupanna½va (s²0 sy±0 p²0)}, mahanta½ bhayamessati''..

609.

``mayameva b±lamhase e¼am³g±, ye uttamatth±ni tay² lapimh±.

kimeva tva½ naªgalakoµiva¹¹ho, atth±ni j±n±si yath±pi aññe''..

610.

``ima½ gale gahetv±na, n±setha vijit± mama.

yo me ratanal±bhassa, antar±y±ya bh±sati''..

611.

``tato ca so apakkamma, vedehassa upantik±.

atha ±mantay² d³ta½, m±dhara½ {ma¹hara½ (s²0), m±dhura½ (sy±0), m±µhara½ (p²0)} suvapaº¹ita½..

612.

``ehi samma haritapakkha {har²pakkha (s²0 p²0)}, veyy±vacca½ karohi me.

atthi pañc±lar±jassa, s±¼ik± sayanap±lik±..

613.

`ta½ bandhanena {ta½ pattharena (s²0 p²0), ta½ santhavena (sy±0)} pucchassu, s± hi sabbassa kovid±.

s± tesa½ sabba½ j±n±ti, rañño ca kosiyassa ca..

614.

```±mo'ti so paµissutv±, m±dharo suvapaº¹ito.

agam±si haritapakkho {har²pakkho (s²0 p²0)}, s±¼ik±ya upantika½..

615.

``tato ca kho so gantv±na, m±dharo suvapaº¹ito.

ath±mantayi sughara½, s±¼ika½ mañjubh±ºika½..

616.

`kacci te sughare khaman²ya½, kacci vesse an±maya½.

kacci te madhun± l±j±, labbhate sughare tuva½' {tava (s²0 p²0)}..

617.

`kusalañceva me samma, atho samma an±maya½.

atho me madhun± l±j±, labbhate suvapaº¹ita..

618.

`kuto nu samma ±gamma, kassa v± pahito tuva½.

na ca mesi ito pubbe, diµµho v± yadi v± suto''..

619.

``ahosi½ sivir±jassa, p±s±de sayanap±lako.

tato so dhammiko r±j±, baddhe mocesi bandhan±''..

620.

``tassa mek± dutiy±si, s±¼ik± mañjubh±ºik±.

ta½ tattha avadh² seno, pekkhato sughare mama''..

621.

``tass± k±m± hi sammatto, ±gatosmi tavantike.

sace kareyya {kareyy±si (s²0), kareyu (sy±0), kareyy±si me (p²0)} ok±sa½, ubhayova vas±mase''..

622.

``suvova suvi½ k±meyya, s±¼iko pana s±¼ika½.

suvassa s±¼ik±yeva {s±¼ik±ya ca (s²0 p²0)}, sa½v±so hoti k²diso''..

623.

``yoya½ k±me {ya½ ya½ k±m² (s²0 p²0)} k±mayati, api caº¹±lik±mapi.

sabbo hi sadiso hoti, natthi k±me as±diso''..

624.

``atthi jamp±vat² {jamb±vat² (s²0 sy±0), camp±vat² (ka0)} n±ma, m±t± sivissa {sibbissa (s²0 p²0)} r±jino.

s± bhariy± v±sudevassa, kaºhassa mahes² piy±..

625.

``raµµhavat² {rathavat² (s²0 p²0), ratanavat² (sy±0)} kimpuris², s±pi vaccha½ ak±mayi.

manusso migiy± saddhi½, natthi k±me as±diso''..

626.

``handa khv±ha½ gamiss±mi, s±¼ike mañjubh±ºike.

paccakkh±nupadañheta½, atimaññasi n³na ma½''..

627.

``na sir² taram±nassa, m±dhara suvapaº¹ita.

idheva t±va acchassu, y±va r±j±na dakkhasi {dakkhisi (p²0)}.

sossi {sossasi (s²0)} sadda½ mudiªg±na½, ±nubh±vañca r±jino''..

628.

``yo nu khv±ya½ tibbo saddo, tirojanapade {tirojanapada½ (p²0 ka0)} suto.

dh²t± pañc±lar±jassa, osadh² viya vaººin².

ta½ dassati videh±na½, so viv±ho bhavissati''..

629.

``ediso m± {nediso te (s²0)} amitt±na½, viv±ho hotu m±dhara.

yath± pañc±lar±jassa, vedehena bhavissati''..

630.

``±nayitv±na vedeha½, pañc±l±na½ rathesabho.

tato na½ gh±tayissati, nassa sakh² bhavissati''..

631.

``handa kho ma½ anuj±n±hi, rattiyo sattamattiyo.

y±v±ha½ sivir±jassa, ±rocemi mahesino.

laddho ca me ±vasatho, s±¼ik±ya upantika½'' {upantik± (s²0 ka0)}..

632.

``handa kho ta½ anuj±n±mi, rattiyo sattamattiyo.

sace tva½ sattarattena, n±gacchasi mamantike.

maññe okkantasatta½ {okkantasanta½ (sy±0 p²0 ka0)} ma½, mat±ya ±gamissasi''..

633.

``tato ca kho so gantv±na, m±dharo suvapaº¹ito.

mahosadhassa akkh±si, s±¼ik±vacana½ ida½''..

634.

``yasseva ghare bhuñjeyya bhoga½, tasseva attha½ puriso careyya''.

``hand±ha½ gacch±mi pure janinda, pañc±lar±jassa pura½ suramma½.

nivesan±ni m±petu½, vedehassa yasassino..

635.

``nivesan±ni m±petv±, vedehassa yasassino.

yad± te pahiºeyy±mi, tad± eyy±si khattiya''..

636.

``tato ca p±y±si pure mahosadho, pañc±lar±jassa pura½ suramma½.

nivesan±ni m±petu½, vedehassa yasassino''..

637.

``nivesan±ni m±petv±, vedehassa yasassino.

athassa p±hiº² d³ta½, {natthi s²0 p²0 potthakesu} vedeha½ mithilaggaha½ {natthi s²0 p²0 potthakesu}.

ehi d±ni mah±r±ja, m±pita½ te nivesana½''..

638.

``tato ca r±j± p±y±si, sen±ya caturaªgiy± {caturaªginiy± (ka0)}.

anantav±hana½ daµµhu½, ph²ta½ kapiliya½ {kampilliya½ (s²0 p²0)} pura½''..

639.

``tato ca kho so gantv±na, brahmadattassa p±hiºi.

`±gato'smi mah±r±ja, tava p±d±ni vanditu½..

640.

`dad±hi d±ni me bhariya½, n±ri½ sabbaªgasobhini½.

suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½'''..

641.

``sv±gata½ teva {te (s²0), tepi (sy±0), tena (p²0)} vedeha, atho te adur±gata½.

nakkhatta½yeva paripuccha, aha½ kañña½ dad±mi te.

suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½''..

642.

``tato ca r±j± vedeho, nakkhatta½ paripucchatha {paripucchati (sy±0 ka0)}.

nakkhatta½ paripucchitv±, brahmadattassa p±hiºi..

643.

``dad±hi d±ni me bhariya½, n±ri½ sabbaªgasobhini½.

suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½''..

644.

``dad±mi d±ni te bhariya½, n±ri½ sabbaªgasobhini½.

suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½''..

645.

``hatth² ass± rath± patt², sen± tiµµhanti vammit± {vammik± (sy±0 ka0)}.

ukk± paditt± jh±yanti, kinnu maññanti paº¹it±..

646.

``hatth² ass± rath± patt², sen± tiµµhanti vammit± {vammik± (sy±0 ka0)}.

ukk± paditt± jh±yanti, ki½ nu k±hanti {k±hati (ka0)} paº¹ita''..

647.

``rakkhati ta½ mah±r±ja, c³¼aneyyo mahabbalo.

paduµµho brahmadattena {paduµµho te brahmadatto (s²0 sy±0 p²0)}, p±to ta½ gh±tayissati''..

648.

``ubbedhati me hadaya½, mukhañca parisussati.

nibbuti½ n±dhigacch±mi, aggida¹¹hova ±tape..

649.

``kamm±r±na½ yath± ukk±, anto jh±yati no bahi.

evampi hadaya½ mayha½, anto jh±yati no bahi''..

650.

``pamatto mantan±t²to, bhinnamantosi khattiya.

id±ni kho ta½ t±yantu, paº¹it± mantino jan±..

651.

``akatv±maccassa vacana½, atthak±mahitesino.

attap²tirato r±j±, migo k³µeva ohito..

652.

``yath±pi maccho ba¼isa½, vaªka½ ma½sena ch±dita½.

±magiddho na j±n±ti, maccho maraºamattano..

653.

``evameva tuva½ r±ja, c³¼aneyyassa dh²tara½.

k±magiddho na j±n±si, macchova maraºamattano..

654.

``sace gacchasi pañc±la½, khippamatta½ jahissasi.

miga½ panth±nubandha½va, mahanta½ bhayamessati..

655.

``anariyar³po puriso janinda, ah²va ucchaªgagato ¹aseyya.

na tena mitti½ kayir±tha dh²ro {pañño (p²0)}, dukkho have k±purisena {k±purisehi (ka0)} saªgamo..

656.

``yadeva {ya½ tveva (s²0 sy±0 p²0)} jaññ± purisa½ {puriso (sy±0 ka0)} janinda, s²lav±ya½ bahussuto.

teneva mitti½ kayir±tha dh²ro, sukho have sappurisena saªgamo''..

657.

``b±lo tuva½ e¼am³gosi r±ja, yo uttamatth±ni may² lapittho.

kimevaha½ naªgalakoµiva¹¹ho, atth±ni j±n±mi {j±nissa½ (s²0 sy±0 p²0)} yath±pi aññe..

658.

``ima½ gale gahetv±na, n±setha vijit± mama.

yo me ratanal±bhassa, antar±y±ya bh±sati''..

659.

``mahosadha at²tena, n±nuvijjhanti paº¹it±.

ki½ ma½ assa½va sambandha½, patodeneva vijjhasi..

660.

``sace passasi mokkha½ v±, khema½ v± pana passasi.

teneva ma½ anus±sa, ki½ at²tena vijjhasi''..

661.

``at²ta½ m±nusa½ kamma½, dukkara½ durabhisambhava½.

na ta½ sakkomi mocetu½, tva½ paj±nassu {tvampi j±nassu (s²0 p²0)} khattiya..

662.

``santi veh±yas± {veh±say± (s²0 p²0)} n±g±, iddhimanto yasassino.

tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±..

663.

``santi veh±yas± ass±, iddhimanto yasassino.

tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±..

664.

``santi veh±yas± pakkh², iddhimanto yasassino.

tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±..

665.

``santi veh±yas± yakkh±, iddhimanto yasassino.

tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±..

666.

``at²ta½ m±nusa½ kamma½, dukkara½ durabhisambhava½.

na ta½ sakkomi mocetu½, antalikkhena khattiya''..

667.

``at²radass² puriso, mahante udakaººave.

yattha so labhate g±dha½ {n±va½ (ka0)}, tattha so vindate sukha½..

668.

``eva½ amhañca rañño ca, tva½ patiµµh± mahosadha.

tva½ nosi mantina½ seµµho, amhe dukkh± pamocaya''..

669.

``at²ta½ m±nusa½ kamma½, dukkara½ durabhisambhava½.

na ta½ sakkomi mocetu½, tva½ paj±nassu senaka''..

670.

``suºohi meta½ {eta½ (s²0 ka0)} vacana½, passa sena½ {passase'ta½ (s²0 p²0)} mahabbhaya½.

senaka½ d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''..

671.

``aggi½ v± dv±rato dema, gaºh±mase vikantana½ {vikattana½ (s²0 p²0)}.

aññamañña½ vadhitv±na, khippa½ hiss±ma j²vita½.

m± no r±j± brahmadatto, cira½ dukkhena m±rayi''..

672.

``suºohi meta½ vacana½, passa sena½ mahabbhaya½.

pukkusa½ d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''..

673.

``visa½ kh±ditv± miyy±ma, khippa½ hiss±ma j²vita½.

m± no r±j± brahmadatto, cira½ dukkhena m±rayi''..

674.

``suºohi meta½ vacana½, passa sena½ mahabbhaya½.

k±minda½ {k±vinda½ (s²0 p²0)} d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''..

675.

``rajjuy± bajjha miyy±ma, pap±t± papat±mase {papatemase (s²0 p²0)}.

m± no r±j± brahmadatto, cira½ dukkhena m±rayi''..

676.

``suºohi meta½ vacana½, passa sena½ mahabbhaya½.

devinda½ d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''..

677.

``aggi½ v± dv±rato dema, gaºh±mase vikantana½.

aññamañña½ vadhitv±na, khippa½ hiss±ma j²vita½.

na no sakkoti mocetu½, sukheneva mahosadho''..

678.

``yath± kadalino s±ra½, anvesa½ n±dhigacchati.

eva½ anvesam±n± na½, pañha½ najjhagam±mase..

679.

``yath± simbalino s±ra½, anvesa½ n±dhigacchati.

eva½ anvesam±n± na½, pañha½ najjhagam±mase..

680.

``adese vata no vuµµha½, kuñjar±na½vanodake.

sak±se dummanuss±na½, b±l±na½ avij±nata½..

681.

``ubbedhati me hadaya½, mukhañca parisussati.

nibbuti½ n±dhigacch±mi, aggida¹¹hova ±tape..

682.

``kamm±r±na½ yath± ukk±, anto jh±yati no bahi.

evampi hadaya½ mayha½, anto jh±yati no bahi''..

683.

``tato so paº¹ito dh²ro, atthadass² mahosadho.

vedeha½ dukkhita½ disv±, ida½ vacanamabravi..

684.

`m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

aha½ ta½ mocayiss±mi, r±huggaha½va {r±hugahita½va (s²0 sy±0 p²0)} candima½..

685.

`m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

aha½ ta½ mocayiss±mi, r±huggaha½va s³riya½..

686.

``m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

aha½ ta½ mocayiss±mi, paªke sanna½va kuñjara½..

687.

`m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

aha½ ta½ mocayiss±mi, pe¼±baddha½va pannaga½..

688.

{aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

aha½ ta½ mocayiss±mi, pakkhi½ baddha½va pañjare {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}..

689.

`m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

aha½ ta½ mocayiss±mi, macche j±lagateriva..

690.

`m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

aha½ ta½ mocayiss±mi, sayoggabalav±hana½..

691.

`m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha.

pañc±la½ v±hayiss±mi {b±hayiss±mi (sy±0), v±rayiss±mi (ka0)}, k±kasena½va le¹¹un±..

692.

`adu paññ± kimatthiy±, amacco v±pi t±diso.

yo ta½ samb±dhapakkhanda½ {samb±dhapakkhanta½ (s²0 p²0)}, dukkh± na parimocaye'''..

693.

``etha m±ºav± uµµhetha, mukha½ sodhetha sandhino.

vedeho sahamaccehi, umaªgena {ummaggena (s²0 p²0), ummaªge (sy±0) evamuparipi} gamissati''..

694.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, paº¹itass±nuc±rino {paº¹itass±nus±rino (s²0 sy±0 p²0)}.

umaªgadv±ra½ vivari½su, yantayutte ca agga¼e''..

695.

``purato senako y±ti, pacchato ca mahosadho.

majjhe ca r±j± vedeho, amaccapariv±rito''..

696.

``umaªg± nikkhamitv±na, vedeho n±vam±ruhi.

abhir³¼hañca ta½ ñatv± {abhiruyhañca ñatv±na (sy±0 ka0)}, anus±si mahosadho..

697.

`aya½ te sasuro deva, aya½ sassu jan±dhipa.

yath± m±tu paµipatti, eva½ te hotu sassuy±..

698.

`yath±pi niyako bh±t±, saudariyo ekam±tuko.

eva½ pañc±lacando te, dayitabbo rathesabha..

699.

`aya½ pañc±lacand² te, r±japutt² abhicchit± {abhijjhit± (s²0 sy±0 p²0)}.

k±ma½ karohi te t±ya, bhariy± te rathesabha'''..

700.

``±ruyha n±va½ taram±no, kinnu t²ramhi tiµµhasi.

kicch± mutt±mha dukkhato, y±ma d±ni mahosadha''..

701.

``nesa dhammo mah±r±ja, yoha½ sen±ya n±yako.

senaªga½ parih±petv±, att±na½ parimocaye..

702.

``nivesanamhi te deva, senaªga½ parih±pita½.

ta½ dinna½ brahmadattena, ±nayissa½ rathesabha''..

703.

``appaseno mah±sena½, katha½ viggayha {niggayha (sy±0 ka0)} µhassasi.

dubbalo balavantena, vihaññissasi paº¹ita''..

704.

``appasenopi ce mant², mah±sena½ amantina½.

jin±ti r±j± r±j±no, ±diccovudaya½ tama½''..

705.

``susukha½ vata sa½v±so, paº¹iteh²ti senaka.

pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva.

amittahatthattagate {amittassa hatthagate (ka0)}, mocay² no mahosadho''..

706.

``evameta½ {evameva (sy±0)} mah±r±ja, paº¹it± hi sukh±vah±.

pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva.

amittahatthattagate, mocay² no mahosadho''..

707.

``rakkhitv± kasiºa½ ratti½, c³¼aneyyo mahabbalo.

udenta½ aruºuggasmi½, upak±ri½ up±gami..

708.

``±ruyha pavara½ n±ga½, balavanta½ saµµhih±yana½.

r±j± avoca pañc±lo, c³¼aneyyo mahabbalo..

709.

``sannaddho maºivammena {maºicammena (sy±0)}, saram±d±ya p±ºin±.

pesiye ajjhabh±sittha, puthugumbe sam±gate..

710.

``hatth±rohe an²kaµµhe, rathike pattik±rake.

up±sanamhi katahatthe, v±lavedhe sam±gate''..

711.

``pesetha kuñjare dant², balavante saµµhih±yane.

maddantu kuñjar± nagara½, vedehena sum±pita½..

712.

``vacchadantamukh± set±, tikkhagg± aµµhivedhino.

paºunn± dhanuvegena, sampatantutar²tar±..

713.

``m±ºav± vammino s³r±, citradaº¹ayut±vudh±.

pakkhandino mah±n±g±, hatth²na½ hontu sammukh±..

714.

``sattiyo teladhot±yo, accimant± {accimant² (s²0)} pabhassar±.

vijjotam±n± tiµµhantu, satara½s²va {satara½s± viya (s²0)} t±rak±..

715.

``±vudhabalavant±na½, guºik±y³radh±rina½.

et±dis±na½ yodh±na½, saªg±me apal±yina½.

vedeho kuto muccissati, sace pakkh²va k±hiti..

716.

``ti½sa me purisan±vutyo, sabbevekekaniccit±.

yesa½ sama½ na pass±mi, kevala½ mahima½ cara½..

717.

``n±g± ca kappit± dant², balavanto saµµhih±yan±.

yesa½ khandhesu sobhanti, kum±r± c±rudassan±.

718.

``p²t±laªk±r± p²tavasan±, p²tuttaraniv±san±.

n±gakhandhesu sobhanti, devaputt±va nandane..

719.

``p±µh²navaºº± netti½s±, teladhot± pabhassar±.

niµµhit± naradh²rehi {narav²rehi (s²0 sy±0 p²0)}, samadh±r± sunissit±..

720.

``vell±lino v²tamal±, sikk±yasamay± da¼h±.

gahit± balavantehi, suppah±rappah±ribhi..

721.

``suvaººatharusampann±, lohitakacchupadh±rit±.

vivattam±n± sobhanti, vijjuvabbhaghanantare..

722.

``paµ±k± {pat±k± (s²0 p²0), pathak± (sy±0)} vammino s³r±, asicammassa kovid±.

dhanuggah± sikkhitar± {tharuggah± sikkhit±ro (s²0 p²0)}, n±gakhandhe nip±tino {n±gakhandh±tip±tino (s²0 p²0)}..

723.

``et±disehi parikkhitto, natthi mokkho ito tava.

pabh±va½ te na pass±mi, yena tva½ mithila½ vaje''..

724.

``ki½ nu santaram±nova, n±ga½ pesesi kuñjara½.

pahaµµhar³po ±patasi {±gamasi (sy±0), ±tapasi (ka0)}, siddhatthosm²ti {laddhatthosm²ti (s²0 sy±0 p²0)} maññasi..

725.

``ohareta½ dhanu½ c±pa½, khurappa½ paµisa½hara.

ohareta½ subha½ vamma½, ve¼uriyamaºisanthata½'' {ve¼uriyamaºisannibha½ (sy±0)}..

726.

``pasannamukhavaººosi, mitapubbañca bh±sasi.

hoti kho maraºak±le, edis² {t±dis² (s²0 p²0)} vaººasampad±''..

727.

``mogha½ te gajjita½ r±ja, bhinnamantosi khattiya.

duggaºhosi {duggaºho hi (s²0 sy±0 p²0)} tay± r±j±, kha¼uªkeneva {kha¼uªgeneva (ka0)} sindhavo..

728.

``tiººo hiyyo r±j± gaªga½, s±macco saparijjano.

ha½sar±ja½ yath± dhaªko, anujjava½ patissasi''..

729.

``siªg±l± rattibh±gena, phulla½ disv±na ki½suka½.

ma½sapes²ti maññant±, pariby³¼h± mig±dham±..

730.

``v²tivatt±su ratt²su, uggatasmi½ div±kare {div±kare (s²0 sy±0 p²0)}.

ki½suka½ phullita½ disv±, ±sacchinn± mig±dham±..

731.

``evameva tuva½ r±ja, vedeha½ pariv±riya {pariv±raya (sy±0 p²0), pariv±rita½ (ka0)}.

±sacchinno gamissasi, siªg±l± ki½suka½ yath±''..

732.

``imassa hatthe p±de ca, kaººan±sañca chindatha.

yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi..

733.

``ima½ ma½sa½va p±tabya½ {ma½sa½va p±tabba½ (s²0 p²0), ma½sañca p±tabya½ (ka0)}, s³le katv± pacantu na½.

yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi..

734.

``yath±pi ±sabha½ camma½, pathaby± vitaniyyati.

s²hassa atho byagghassa, hoti saªkusam±hata½..

735.

``eva½ ta½ vitanitv±na, vedhayiss±mi sattiy±.

yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi''..

736.

``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi.

eva½ pañc±lacandassa, vedeho chedayissati..

737.

``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi.

eva½ pañc±lacandiy±, vedeho chedayissati..

738.

``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi.

eva½ nand±ya deviy±, vedeho chedayissati..

739.

``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi.

eva½ te puttad±rassa, vedeho chedayissati..

740.

``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi.

eva½ pañc±lacandassa, vedeho p±cayissati..

741.

``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi.

eva½ pañc±lacandiy±, vedeho p±cayissati..

742.

``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi.

eva½ nand±ya deviy±, vedeho p±cayissati..

743.

``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi.

eva½ te puttad±rassa, vedeho p±cayissati..

744.

``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±.

eva½ pañc±lacandassa, vedeho vedhayissati..

745.

``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±.

eva½ pañc±lacandiy±, vedeho vedhayissati..

746.

``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±.

eva½ nand±ya deviy±, vedeho vedhayissati..

747.

``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±.

eva½ te puttad±rassa, vedeho vedhayissati.

eva½ no mantita½ raho, vedehena may± saha..

748.

``yath±pi palasata½ camma½, kontimant±suniµµhita½ {kont²mant²suniµµhita½ (s²0 p²0)}.

upeti tanut±º±ya, sar±na½ paµihantave..

749.

``sukh±vaho dukkhanudo, vedehassa yasassino.

mati½ te paµihaññ±mi, usu½ palasatena v±''..

750.

``iªgha passa mah±r±ja, suñña½ antepura½ tava.

orodh± ca kum±r± ca, tava m±t± ca khattiya.

umaªg± n²haritv±na, vedehassupan±mit±''..

751.

``iªgha antepura½ mayha½, gantv±na vicin±tha na½.

yath± imassa vacana½, sacca½ v± yadi v± mus±''..

752.

``evameta½ mah±r±ja, yath± ±ha mahosadho.

suñña½ antepura½ sabba½, k±kapaµµanaka½ yath±''..

753.

``ito gat± mah±r±ja, n±r² sabbaªgasobhan±.

kosambaphalakasussoº² {kosumbhaphalakasussoº² (s²0 sy±0 p²0)}, ha½sagaggarabh±ºin²..

754.

``ito n²t± mah±r±ja, n±r² sabbaªgasobhan±.

koseyyavasan± s±m±, j±tar³pasumekhal±..

755.

``surattap±d± kaly±º², suvaººamaºimekhal±.

p±revatakkh² sutan³, bimboµµh± tanumajjhim±..

756.

``suj±t± bhujalaµµh²va, ved²va {vell²va (s²0 p²0)} tanumajjhim±.

d²ghass± kes± asit±, ²sakaggapavellit±..

757.

``suj±t± migach±p±va, hemantaggisikh±riva.

nad²va giriduggesu, sañchann± khuddave¼ubhi..

758.

``n±gan±s³ru kaly±º², param± {paµham± (s²0 p²0)} timbarutthan².

n±tid²gh± n±tirass±, n±lom± n±tilomas±''..

759.

``nand±ya n³na maraºena, nandasi siriv±hana.

ahañca n³na nand± ca, gacch±ma yamas±dhana½''..

760.

``dibba½ adh²yase m±ya½, ak±si cakkhumohana½.

yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi''..

761.

``adh²yanti mah±r±ja {adhiyanti ve mah±r±ja (sy±0 ka0)}, dibbam±yidha paº¹it±.

te mocayanti att±na½, paº¹it± mantino jan±..

762.

``santi m±ºavaputt± me, kusal± sandhichedak±.

yesa½ katena maggena, vedeho mithila½ gato''..

763.

``iªgha passa mah±r±ja, umaªga½ s±dhu m±pita½.

hatth²na½ atha ass±na½, rath±na½ atha pattina½.

±lokabh³ta½ tiµµhanta½, umaªga½ s±dhu m±pita½'' {niµµhita½ (s²0 sy±0 p²0)}..

764.

``l±bh± vata videh±na½, yassimedis± paº¹it±.

ghare vasanti vijite, yath± tva½si mahosadha''..

765.

``vuttiñca parih±rañca, diguºa½ bhattavetana½.

dad±mi vipule bhoge, bhuñja k±me ramassu ca.

videha½ paccagam±, ki½ videho karissati''..

766.

``yo cajetha mah±r±ja, bhatt±ra½ dhanak±raº±.

ubhinna½ hoti g±rayho, attano ca parassa ca.

y±va j²veyya vedeho, n±ññassa puriso siy±..

767.

``yo cajetha mah±r±ja, bhatt±ra½ dhanak±raº±.

ubhinna½ hoti g±rayho, attano ca parassa ca.

y±va tiµµheyya vedeho, n±ññassa vijite vase''..

768.

``dammi nikkhasahassa½ te, g±m±s²tiñca k±sisu.

d±sisat±ni catt±ri, dammi bhariy±satañca te.

sabba½ senaªgam±d±ya, sotthi½ gaccha mahosadha..

769.

``y±va dadantu hatth²na½, ass±na½ diguºa½ vidha½.

tappentu annap±nena, rathike pattik±rake''..

770.

``hatth² asse rathe patt², gacchev±d±ya paº¹ita.

passatu ta½ mah±r±j±, vedeho mithila½ gata½ {mithilaggaha½ (ka0)}..

771.

``hatth² ass± rath± patt², sen± padissate mah±.

caturaªgin² bh²sar³p±, ki½ nu maññasi paº¹ita'' {maññanti paº¹it± (s²0 sy±0 p²0)}..

772.

``±nando te mah±r±ja, uttamo paµidissati.

sabba½ senaªgam±d±ya, sotthi½ patto mahosadho''..

773.

``yath± peta½ sus±nasmi½, cha¹¹etv± caturo jan±.

eva½ kapilaye tyamha {kappiliye tyamh± (sy±0), kampilliye tyamh± (s²0), kampilliyaraµµhe (p²0)}, cha¹¹ayitv± idh±gat±..

774.

``atha tva½ kena vaººena, kena v± pana hetun±.

kena v± atthaj±tena, att±na½ parimocayi''..

775.

``attha½ atthena vedeha, manta½ mantena khattiya.

pariv±rayi½ {pariv±rayissa½ (s²0 sy±0)} r±j±na½, jambud²pa½va s±garo''..

776.

``dinna½ nikkhasahassa½ me, g±m±s²ti ca k±sisu.

d±s²sat±ni catt±ri, dinna½ bhariy±satañca me.

sabba½ senaªgam±d±ya, sotthin±mhi idh±gato''..

777.

``susukha½ vata sa½v±so, paº¹iteh²ti senaka.

pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva.

amittahatthattagate {amittassa hatthagate (ka0)}, mocay² no mahosadho''..

778.

``evameta½ mah±r±ja, paº¹it± hi sukh±vah±.

pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva.

amittahatthattagate, mocay² no mahosadho''..

779.

``±haññantu sabbav²º±, bheriyo dindim±ni ca.

dhamentu m±gadh± saªkh±, vagg³ nadantu dundubh²''..

780.

``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½..

781.

``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½..

782.

``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±.

bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½..

783.

``bahujano pasannosi, disv± paº¹itam±gata½.

paº¹itamhi anuppatte, celukkhepo avattath±''ti..

umaªgaj±taka½ {mah±ummaggaj±taka½ (s²0 p²0), mahosadhaj±taka½ (sy±0

ka0)} pañcama½.

543. bh³ridattaj±taka½ (6)

784.

``ya½ kiñci ratana½ atthi, dhataraµµhanivesane.

sabb±ni te upayantu, dh²tara½ dehi r±jino''..

785.

``na no viv±ho n±gehi, katapubbo kud±cana½.

ta½ viv±ha½ asa½yutta½, katha½ amhe karomase''..

786.

``j²vita½ n³na te catta½, raµµha½ v± manuj±dhipa.

na hi n±ge kupitamhi, cira½ j²vanti t±dis±..

787.

``yo tva½ deva manussosi, iddhimanta½ aniddhim±.

varuºassa niya½ putta½, y±muna½ atimaññasi''..

788.

``n±timaññ±mi r±j±na½, dhataraµµha½ yasassina½.

dhataraµµho hi n±g±na½, bah³namapi issaro..

789.

``ahi mah±nubh±vopi, na me dh²taram±raho.

khattiyo ca videh±na½, abhij±t± samuddaj±''..

790.

``kambalassatar± uµµhentu, sabbe n±ge nivedaya.

b±r±ºasi½ pavajjantu, m± ca kañci {kiñci (s²0 p²0 ka0)} viheµhayu½''..

791.

``nivesanesu sobbhesu, rathiy± caccaresu ca.

rukkhaggesu ca lambantu, vitat± toraºesu ca..

792.

``ahampi sabbasetena, mahat± sumaha½ pura½.

parikkhipissa½ bhogehi, k±s²na½ janaya½ bhaya½''..

793.

tassa ta½ vacana½ sutv±, urag±nekavaººino.

b±r±ºasi½ pavajji½su, na ca kañci viheµhayu½..

794.

nivesanesu sobbhesu, rathiy± caccaresu ca.

rukkhaggesu ca lambi½su, vitat± toraºesu ca..

795.

tesu disv±na lambante, puth³ kandi½su n±riyo.

n±ge soº¹ikate disv±, passasante muhu½ muhu½..

796.

b±r±ºas² pabyadhit±, ±tur± samapajjatha.

b±h± paggayha pakkandu½, ``dh²tara½ dehi r±jino''..

797.

``pupph±bhih±rassa vanassa majjhe, ko lohitakkho vitatantara½so.

k± kambuk±y³radhar± suvatth±, tiµµhanti n±riyo dasa vandam±n±..

798.

``ko tva½ brah±b±hu vanassa majjhe, virocasi ghatasittova aggi.

mahesakkho aññatarosi yakkho, ud±hu n±gosi mah±nubh±vo''..

799.

``n±gohamasmi iddhim±, tejass² {tejas² (s²0 sy±0 p²0 ka0)} duratikkamo.

¹a½seyya½ tejas± kuddho, ph²ta½ janapada½ api..

800.

``samuddaj± hi me m±t±, dhataraµµho ca me pit±.

sudassanakaniµµhosmi, bh³ridattoti ma½ vid³''..

801.

``ya½ gambh²ra½ sad±vaµµa½, rahada½ bhisma½ pekkhasi.

esa dibyo mam±v±so, anekasataporiso..

802.

``may³rakoñc±bhiruda½, n²loda½ vanamajjhato.

yamuna½ pavisa m± bh²to, khema½ vattavata½ {vattavati½ (sy±0 ka0)} siva½''..

803.

``tattha patto s±nucaro, saha puttena br±hmaºa.

p³jito mayha½ k±mehi, sukha½ br±hmaºa vacchasi''..

804.

``sam± samantaparito, pah³tatagar± {bahuk± taggar± (s²0 sy±0 p²0)} mah².

indagopakasañchann±, sobhati harituttam±..

805.

``ramm±ni vanacety±ni, ramm± ha½s³pak³jit±.

opupph±padm± tiµµhanti, pokkharañño {pokkharaññ± (sy±0 p²0)} sunimmit±..

806.

``aµµha½s± sukat± thambh±, sabbe ve¼uriy±may±.

sahassathambh± p±s±d±, p³r± kaññ±hi jotare..

807.

``vim±na½ upapannosi, dibya½ puññehi attano.

asamb±dha½ siva½ ramma½, accantasukhasa½hita½..

808.

``maññe sahassanettassa, vim±na½ n±bhikaªkhasi.

iddh² hi ty±ya½ vipul±, sakkasseva jut²mato''..

809.

``manas±pi na pattabbo, ±nubh±vo jut²mato.

paric±rayam±n±na½, saind±na½ {ind±na½ (sy±0 ka0)} vasavattina½''..

810.

``ta½ vim±na½ abhijjh±ya, amar±na½ sukhesina½.

uposatha½ upavasanto, semi vammikamuddhani''..

811.

``ahañca migames±no, saputto p±visi½ vana½.

ta½ ma½ mata½ v± j²va½ v±, n±bhivedenti ñ±tak±..

812.

``±mantaye bh³ridatta½, k±siputta½ yasassina½.

tay± no samanuññ±t±, api passemu ñ±take''..

813.

``eso hi vata me chando, ya½ vasesi mamantike.

na hi et±dis± k±m±, sulabh± honti m±nuse..

814.

``sace tva½ nicchase vatthu½, mama k±mehi p³jito.

may± tva½ samanuññ±to, sotthi½ pass±hi ñ±take''..

815.

``dh±rayima½ maºi½ dibya½, pasu½ putte ca vindati.

arogo sukhito hoti {hohi (sy±0)}, gacchev±d±ya br±hmaºa''..

816.

``kusala½ paµinand±mi, bh³ridatta vaco tava.

pabbajiss±mi jiººosmi, na k±me abhipatthaye''..

817.

``brahmacariyassa ce bhaªgo, hoti bhogehi k±riya½.

avikampam±no eyy±si, bahu½ dass±mi te dhana½''..

818.

``kusala½ paµinand±mi, bh³ridatta vaco tava.

punapi ±gamiss±mi, sace attho bhavissati''..

819.

``ida½ vatv± bh³ridatto, pesesi caturo jane.

etha gacchatha uµµhetha, khippa½ p±petha br±hmaºa½..

820.

tassa ta½ vacana½ sutv±, uµµh±ya caturo jan±.

pesit± bh³ridattena, khippa½ p±pesu br±hmaºa½..

821.

``maºi½ paggayha maªgalya½, s±dhuvitta½ {s±dhucitta½ (p²0)} manorama½.

sela½ byañjanasampanna½, ko ima½ maºimajjhag±''..

822.

``lohitakkhasahass±hi, samant± pariv±rita½.

ajja k±la½ patha½ {pada½ (s²0 p²0)} gaccha½, ajjhag±ha½ maºi½ ima½''..

823.

``supaciººo aya½ selo, accito mahito {m±nito (ka0)} sad±.

sudh±rito sunikkhitto, sabbatthamabhis±dhaye..

824.

``upac±ravipannassa, nikkhepe dh±raº±ya v±.

aya½ selo vin±s±ya, pariciººo ayoniso..

825.

``na ima½ akusalo {kusala½ (ka0)} dibya½, maºi½ dh±retum±raho.

paµipajja sata½ nikkha½, dehima½ ratana½ mama''..

826.

``na ca my±ya½ maº² keyyo, gohi {kehi (ka0)} v± ratanehi v±.

selo byañjanasampanno, neva keyyo maº² mama''..

827.

``no ce tay± maº² keyyo, gohi {kehi (ka0)} v± ratanehi v±.

atha kena maº² keyyo, ta½ me akkh±hi pucchito''..

828.

``yo me sa½se mah±n±ga½, tejassi½ duratikkama½.

tassa dajja½ ima½ sela½, jalantamiva tejas±''..

829.

``ko nu br±hmaºavaººena, supaººo patata½ varo.

n±ga½ jig²samanvesi, anvesa½ bhakkhamattano..

830.

``n±ha½ dij±dhipo homi, na diµµho garu¼o may±.

±s²visena vittoti {vittosmi (sy±0 ka0)}, vajjo br±hmaºa ma½ vid³''..

831.

``ki½ nu tuyha½ bala½ atthi, ki½ sippa½ vijjate tava.

kismi½ v± tva½ paratthaddho, uraga½ n±pac±yasi''..

832.

``±raññikassa isino, ciraratta½ tapassino.

supaººo kosiyassakkh±, visavijja½ anuttara½..

833.

``ta½ bh±vitattaññatara½, sammanta½ pabbatantare.

sakkacca½ ta½ upaµµh±si½, rattindivamatandito..

834.

``so tad± pariciººo me, vattav± brahmacariyav±.

dibba½ p±tukar² manta½, k±mas± bhagav± mama..

835.

``ty±ha½ mante paratthaddho, n±ha½ bh±y±mi bhogina½.

±cariyo visagh±t±na½, alamp±noti {±lamb±noti (s²0 p²0), ±lamb±yanoti (sy±0)} ma½ vid³''..

836.

``gaºh±mase maºi½ t±ta, somadatta vij±nahi.

m± daº¹ena siri½ patta½, k±mas± pajahimhase''..

837.

``saka½ nivesana½ patta½, yo ta½ br±hmaºa p³jayi.

eva½ kaly±ºak±rissa, ki½ moh± dubbhimicchasi''..

838.

``sace tva½ {sace hi (s²0 p²0 ka0)} dhanak±mosi, bh³ridatto padassati {bh³ridatta½ padissasi (ka0)}.

tameva gantv± y±cassu, bahu½ dassati te dhana½''..

839.

``hatthagata½ pattagata½, nikiººa½ kh±ditu½ vara½.

m± no sandiµµhiko attho, somadatta upaccag±''..

840.

``paccati niraye ghore, mahissamapi vivarati {mahissamava d²yati (s²0 p²0), mahimassa vindr²yati (sy±0)}.

mittadubbh² hitacc±g², j²varev±pi sussati {j²vare c±pi sussare (s²0 p²0)}..

841.

``sace tva½ {sace hi (s²0 p²0 ka0)} dhanak±mosi, bh³ridatto padassati.

maññe attakata½ vera½, nacira½ vedayissasi''..

842.

``mah±yañña½ yajitv±na, eva½ sujjhanti br±hmaº±.

mah±yañña½ yajiss±ma, eva½ mokkh±ma p±pak±''..

843.

``handa d±ni ap±y±mi, n±ha½ ajja tay± saha.

padampeka½ {padameka½ (sy±0 ka0)} na gaccheyya½, eva½ kibbisak±rin±''..

844.

``ida½ vatv±na pitara½, somadatto bahussuto.

ujjh±petv±na bh³t±ni, tamh± µh±n± apakkami..

845.

``gaºh±heta½ mah±n±ga½, ±hareta½ maºi½ mama.

indagopakavaºº±bho, yassa lohitako siro..

846.

``kapp±sapicur±s²va, eso k±yo padissati {k±ya'ssa dissati (s²0 p²0)}.

vammikaggagato seti, ta½ tva½ gaºh±hi br±hmaºa''..

847.

``athosadhehi dibbehi, jappa½ mantapad±ni ca.

eva½ ta½ asakkhi satthu½ {saµµhu½ (s²0 p²0), yuµµhu½ (sy±0), suttu½ (ka0)}, katv± parittamattano''..

848.

``mama½ disv±na ±yanta½, sabbak±masamiddhina½.

indriy±ni ahaµµh±ni, s±va½ {s±ma½ (s²0 p²0)} j±ta½ mukha½ tava..

849.

``padma½ yath± hatthagata½, p±ºin± parimaddita½.

s±va½ j±ta½ {yanta½ (ka0)} mukha½ tuyha½, mama½ disv±na edisa½..

850.

``kacci nu te n±bhisasi {te n±bhisayi (s²0), te n±bhissasi (sy±0)}, kacci te atthi vedan±.

yena s±va½ mukha½ tuyha½, mama½ disv±na ±gata½''..

851.

``supina½ t±ta addakkhi½, ito m±sa½ adhogata½.

dakkhiºa½ viya me b±hu½, chetv± ruhiramakkhita½.

puriso ±d±ya pakk±mi, mama rodantiy± sati..

852.

``yatoha½ {yato ta½ (s²0)} supinamaddakkhi½, sudassana vij±nahi.

tato div± v± ratti½ v±, sukha½ me nopalabbhati''..

853.

``ya½ pubbe pariv±ri½su {paric±ri½su (s²0 p²0)}, kaññ± ruciraviggah±.

hemaj±lapaµicchann±, bh³ridatto na dissati..

854.

``ya½ pubbe pariv±ri½su {paric±ri½su (s²0 p²0)}, netti½savaradh±rino.

kaºik±r±va samphull±, bh³ridatto na dissati..

855.

``handa d±ni gamiss±ma, bh³ridattanivesana½.

dhammaµµha½ s²lasampanna½, pass±ma tava bh±tara½''..

856.

``tañca disv±na ±yanti½, bh³ridattassa m±tara½.

b±h± paggayha pakkandu½, bh³ridattassa n±riyo..

857.

``putta½ teyye na j±n±ma, ito m±sa½ adhogata½.

mata½ v± yadi v± j²va½, bh³ridatta½ yasassina½''..

858.

``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

cira½ dukkhena jh±yissa½, bh³ridatta½ apassat² {imiss± g±th±y±nantare s²0 p²0 potthakesu -- ``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½. tena tena padh±vissa, piyaputta½ apassat²''ti iti ayampi g±th± ±gat±}..

859.

``kurar² hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

cira½ dukkhena jh±yissa½, bh³ridatta½ apassat²..

860.

``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ anodake.

cira½ dukkhena jh±yissa½, bh³ridatta½ apassat²..

861.

``kamm±r±na½ yath± ukk±, anto jh±yati no bahi.

eva½ jh±y±mi sokena, bh³ridatta½ apassat²''..

862.

``s±l±va sampamathit± {sampamaddit± (sy±0 ka0)}, m±lutena pamaddit±.

senti putt± ca d±r± ca, bh³ridattanivesane''..

863.

``ida½ sutv±na nigghosa½, bh³ridattanivesane.

ariµµho ca subhogo {subhago (s²0 p²0)} ca, padh±vi½su anantar± {upadh±vi½su anantar± (s²0 p²0)}..

864.

``amma ass±sa m± soci, eva½dhamm± hi p±ºino.

cavanti upapajjanti, esassa pariº±mit±''..

865.

``ahampi t±ta j±n±mi, eva½dhamm± hi p±ºino.

sokena ca paretasmi, bh³ridatta½ apassat²..

866.

``ajja ce me ima½ ratti½, sudassana vij±nahi.

bh³ridatta½ apassant², maññe hiss±mi j²vita½''..

867.

``amma ass±sa m± soci, ±nayiss±ma bh±tara½.

disodisa½ gamiss±ma, bh±tupariyesana½ cara½..

868.

``pabbate giriduggesu, g±mesu nigamesu ca.

orena sattarattassa {orena dasarattassa (s²0 p²0)}, bh±tara½ passa ±gata½''..

869.

``hatth± pamutto urago, p±de te nipat² bhusa½.

kacci nu ta½ ¹a½s² t±ta {kacci ta½ nu ¹as² t±ta (s²0), kacci nu ¹a½sito t±ta (sy±0), kaccit±nu¹as² t±ta (p²0)}, m± bh±yi sukhito bhava''..

870.

``neva mayha½ aya½ n±go, ala½ dukkh±ya k±yaci.

y±vatatthi ahigg±ho, may± bhiyyo na vijjati''..

871.

``ko nu br±hmaºavaººena, ditto {datto (s²0 sy±0 p²0)} parisam±gato.

avh±yantu suyuddhena, suºantu paris± mama''..

872.

``tva½ ma½ n±gena ±lampa, aha½ maº¹³kach±piy±.

hotu no abbhuta½ tattha, ±sahassehi pañcahi''..

873.

``ahañhi vasum± a¹¹ho, tva½ daliddosi m±ºava.

ko nu te p±µibhogatthi, upaj³tañca ki½ siy±..

874.

``upaj³tañca me assa, p±µibhogo ca t±diso.

hotu no abbhuta½ tattha, ±sahassehi pañcahi''..

875.

``suºohi me mah±r±ja, vacana½ bhaddamatthu te.

pañcanna½ me sahass±na½, p±µibhogo hi kittima''..

876.

``pettika½ v± iºa½ hoti, ya½ v± hoti saya½kata½.

ki½ tva½ eva½ bahu½ mayha½, dhana½ y±casi br±hmaºa''..

877.

``alamp±no hi n±gena, mama½ abhijig²sati {abhijigi½sati (s²0 sy±0 p²0)}.

aha½ maº¹³kach±piy±, ¹a½sayiss±mi br±hmaºa½..

878.

``ta½ tva½ daµµhu½ mah±r±ja, ajja raµµh±bhiva¹¹hana.

khattasaªghapariby³¼ho, niyy±hi ahidassana½'' {abhidassana½ (s²0 p²0)}..

879.

``neva ta½ atimaññ±mi, sippav±dena m±ºava.

atimattosi sippena, uraga½ n±pac±yasi''..

880.

``ahampi n±timaññ±mi, sippav±dena br±hmaºa.

avisena ca n±gena, bhusa½ vañcayase jana½..

881.

``eva½ ceta½ jano jaññ±, yath± j±n±mi ta½ aha½.

na tva½ labhasi ±lampa, bhusamuµµhi½ {thusamuµµhi½ (sy±0), sattumuµµhi½ (s²0 p²0)} kuto dhana½''..

882.

``khar±jino jaµ² dumm² {rumm² (s²0 sy±0 p²0)}, ditto parisam±gato.

yo tva½ eva½ gata½ n±ga½, aviso atimaññasi..

883.

``±sajja kho na½ jaññ±si, puººa½ uggassa tejaso.

maññe ta½ bhasmar±si½va, khippameso karissati''..

884.

``siy± visa½ siluttassa, de¹¹ubhassa sil±bhuno.

neva lohitas²sassa, visa½ n±gassa vijjati''..

885.

``sutameta½ arahata½, saññat±na½ tapassina½.

idha d±n±ni datv±na, sagga½ gacchanti d±yak±.

j²vanto dehi d±n±ni, yadi te atthi d±tave..

886.

``aya½ n±go mahiddhiko, tejass² duratikkamo.

tena ta½ ¹a½sayiss±mi, so ta½ bhasma½ karissati''..

887.

``may±peta½ suta½ samma, saññat±na½ tapassina½.

idha d±n±ni datv±na, sagga½ gacchanti d±yak±.

tvameva dehi j²vanto, yadi te atthi d±tave..

888.

``aya½ ajamukh² {accimukh² (s²0 sy±0 p²0)} n±ma, puºº± uggassa tejaso.

t±ya ta½ ¹a½sayiss±mi, s± ta½ bhasma½ karissati''..

889.

``y± dh²t± dhataraµµhassa, vem±t± bhagin² mama.

s± ta½ ¹a½satvajamukh² {s± dissatu accimukh² (s²0 p²0)}, puºº± uggassa tejaso''..

890.

``cham±ya½ ce nisiñcissa½, brahmadatta vij±nahi.

tiºalat±ni osadhyo, ussusseyyu½ asa½saya½..

891.

``uddha½ ce p±tayiss±mi, brahmadatta vij±nahi.

satta vass±niya½ devo, na vasse na hima½ pate..

892.

``udake ce nisiñcissa½, brahmadatta vij±nahi.

y±vantodakaj± {y±vat± odak± (s²0), y±vat± udakaj± (p²0)} p±º±, mareyyu½ macchakacchap±''..

893.

``lokya½ sajanta½ udaka½, pay±gasmi½ patiµµhita½.

koma½ ajjhohar² bh³to, og±¼ha½ yamuna½ nadi½''..

894.

``yadesa lok±dhipat² yasass², b±r±ºasi½ pakriya {pakirapar² (s²0 p²0), pakirahar² (sy±0)} samantato.

tass±ha putto urag³sabhassa, subhogoti ma½ br±hmaºa vedayanti''..

895.

``sace hi putto urag³sabhassa, k±sissa {ka½sassa (s²0 p²0)} rañño amar±dhipassa.

mahesakkho aññataro pit± te, maccesu m±t± pana te atuly±.

na t±diso arahati br±hmaºassa, d±sampi oh±ritu½ {oh±tu½ (s²0 p²0)} mah±nubh±vo''..

896.

``rukkha½ niss±ya vijjhittho, eºeyya½ p±tum±gata½.

so viddho d³ramacari {d³ra'masar± (s²0 p²0)}, saravegena s²ghav± {sekhav± (s²0 p²0), pekkhav± (sy±0 ka0)}..

897.

``ta½ tva½ patitamaddakkhi, araññasmi½ brah±vane.

sama½ sak±jam±d±ya, s±ya½ nigrodhup±gami..

898.

``sukas±¼ikasaªghuµµha½, piªgala½ {piªgiya½ (s²0 sy±0 p²0)} santhat±yuta½.

kokil±bhiruda½ ramma½, dhuva½ haritasaddala½..

899.

``tattha te so p±turahu, iddhiy± yasas± jala½.

mah±nubh±vo bh±t± me, kaññ±hi pariv±rito..

900.

``so tena pariciººo tva½, sabbak±mehi tappito.

aduµµhassa tuva½ dubbhi, ta½ te vera½ idh±gata½..

901.

``khippa½ g²va½ pas±rehi, na te dass±mi j²vita½.

bh±tu parisara½ vera½, chedayiss±mi te sira½''..

902.

``ajjh±yako y±cayog², ±hutaggi ca br±hmaºo.

etehi t²hi µh±nehi, avajjho hoti {bhavati (s²0 sy±0 p²0)} br±hmaºo''..

903.

``ya½ p³ra½ dhataraµµhassa, og±¼ha½ yamuna½ nadi½.

jotate sabbasovaººa½, girim±hacca y±muna½..

904.

``tattha te purisabyaggh±, sodariy± mama bh±taro.

yath± te tattha vakkhanti, tath± hessasi br±hmaºa''..

905.

``anittar± ittarasampayutt±, yaññ± ca ved± ca subhogaloke.

tadaggarayhañhi vinindam±no, jah±ti vittañca satañca dhamma½..

906.

``ajjhenamariy± pathavi½ janind±, vess± kasi½ p±ricariyañca sudd±.

up±gu pacceka½ yath±padesa½, kat±hu ete vasin±ti ±hu''..

907.

``dh±t± vidh±t± varuºo kuvero, somo yamo candim± v±yu s³riyo.

etepi yañña½ puthuso yajitv±, ajjh±yak±na½ atho sabbak±me..

908.

``vik±sit± c±pasat±ni pañca, yo ajjuno balav± bh²maseno.

sahassab±hu asamo pathaby±, sopi tad± m±dahi j±taveda½''..

909.

``yo br±hmaºe bhojayi d²gharatta½, annena p±nena yath±nubh±va½.

pasannacitto anumodam±no, subhoga devaññataro ahosi''..

910.

``mah±sana½ devamanomavaººa½, yo sappin± asakkhi bhojetumaggi½ {jetumaggi½ (s²0 p²0)}.

sa yaññatanta½ varato yajitv±, dibba½ gati½ mucalindajjhagacchi''..

911.

``mah±nubh±vo vassasahassaj²v², yo pabbaj² dassaneyyo u¼±ro.

hitv± apariyantaraµµha½ {ratha½ (s²0 p²0)} sasena½, r±j± dud²popi jag±ma {dud²popajjhag±mi (sy±0)} sagga½''..

912.

``yo s±garanta½ s±garo vijitv±, y³pa½ subha½ soººamaya½ {sovaººamaya½ (sy±0 ka0)} u¼±ra½.

ussesi vess±naram±dah±no, subhoga devaññataro ahosi..

913.

``yass±nubh±vena subhoga gaªg±, pavattatha {pavattati (sy±0 ka0)} dadhisannisinna½ {dadhisanna (s²0 p²0)} samudda½.

salomap±do paricariyamaggi½, aªgo sahassakkhapurajjhagacchi''..

914.

``mahiddhiko devavaro yasass², sen±pati tidive v±savassa.

so somay±gena mala½ vihantv±, subhoga devaññataro ahosi''..

915.

``ak±rayi lokamima½ parañca, bh±g²rathi½ himavantañca gijjha½ {gijjha½ (sy±0 ka0), viñjha½ (?)}.

yo iddhim± devavaro yasass², sopi tad± ±dahi j±taveda½..

916.

``m±l±gir² himav± yo ca gijjho {vijjho (ka0), vijjh± (sy±0)}, sudassano nisabho kuveru {k±kaneru (s²0 p²0), k±kaveru (sy±0)}.

ete ca aññe ca nag± mahant±, city± kat± yaññakarehi m±hu''..

917.

``ajjh±yaka½ mantaguº³papanna½, tapassina½ y±cayogotidh±hu {tic±ha (s²0 p²0), ti c±hu (ka0)}.

t²re samuddassudaka½ sajanta½ {siñcanta½ (ka0)}, s±garojjhohari tenapeyyo..

918.

``±y±gavatth³ni puth³ pathaby±, sa½vijjanti br±hmaº± v±savassa.

purima½ disa½ pacchima½ dakkhiºuttara½, sa½vijjam±n± janayanti veda½''..

919.

``kal² hi dh²r±na kaµa½ mag±na½, bhavanti vedajjhagat±nariµµha.

mar²cidhamma½ asamekkhitatt±, m±y±guº± n±tivahanti pañña½..

920.

``ved± na t±º±ya bhavanti dassa, mittadduno bh³nahuno narassa.

na t±yate pariciººo ca aggi, dosantara½ maccamanariyakamma½..

921.

``sabbañca macc± sadhana½ sabhoga½ {sadhan± sabhog± (s²0 sy±0 p²0 ka0)}, ±d²pita½ d±ru tiºena missa½.

daha½ na tappe {na tappe aggi (ka0)} asamatthatejo, ko ta½ subhikkha½ dvirasaññu kayir± {dirasañña kuriy± (s²0), dirasaññu kuriy± (p²0)}..

922.

``yath±pi kh²ra½ vipariº±madhamma½, dadhi bhavitv± navan²tampi hoti.

evampi aggi vipariº±madhammo, tejo samorohat² yogayutto..

923.

``na dissat² aggimanuppaviµµho, sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi.

n±mattham±no {n±mantham±no (s²0 p²0)} araº²narena, n±kammun± j±yati j±tavedo..

924.

``sace hi aggi antarato vaseyya, sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi.

sabb±ni susseyyu van±ni loke, sukkh±ni kaµµh±ni ca pajjaleyyu½..

925.

``karoti ce d±rutiºena puñña½, bhoja½ naro dh³masikhi½ pat±pava½.

aªg±rik± loºakar± ca s³d±, sar²rad±h±pi kareyyu puñña½..

926.

``atha ce hi ete na karonti puñña½, ajjhenamaggi½ idha tappayitv±.

na koci lokasmi½ karoti puñña½, bhoja½ naro dh³masikhi½ pat±pava½..

927.

``kathañhi lok±pacito sam±no, amanuññagandha½ bah³na½ akanta½.

yadeva macc± parivajjayanti, tadappasattha½ dvirasaññu bhuñje..

928.

``sikhimpi devesu vadanti heke, ±pa½ milakkh³ {milakkh± (s²0 p²0)} pana devam±hu.

sabbeva ete vitatha½ bhaºanti {gaºhanti (ka0)}, agg² na devaññataro na c±po..

929.

``anindriyabaddhamasaññak±ya½ {nirindriya½ anta½ asaññak±ya½ (s²0 p²0), anidriya½ santamasaññak±ya½ (sy±0)}, vess±nara½ kammakara½ paj±na½.

paricariya maggi½ sugati½ katha½ vaje, p±p±ni kamm±ni pakubbam±no {pak³bbam±no (sy±0 ka0)}..

930.

``sabb±bhibh³ t±hudha j²vikatth±, aggissa brahm± paric±rakoti.

sabb±nubh±v² ca vas² kimattha½, animmito nimmita½ vanditassa..

931.

``hassa½ anijjh±nakhama½ ataccha½, sakk±rahetu pakiri½su pubbe.

te l±bhasakk±re ap±tubhonte, sandh±pit± {santhambhit± (s²0 p²0), sandh±bhit± (sy±0), sant±pit± (ka0)} jantubhi santidhamma½..

932.

``ajjhenamariy± pathavi½ janind±, vess± kasi½ p±ricariyañca sudd±.

up±gu pacceka½ yath±padesa½, kat±hu ete vasin±ti ±hu..

933.

``etañca sacca½ vacana½ bhaveyya, yath± ida½ bh±sita½ br±hmaºehi.

n±khattiyo j±tu labhetha rajja½, n±br±hmaºo mantapad±ni sikkhe.

n±ññatra vessehi kasi½ kareyya, suddo na mucce parapesan±ya {parapessit±ya (s²0 p²0)}..

934.

``yasm± ca eta½ vacana½ abh³ta½, mus±vime odariy± bhaºanti.

tadappapaññ± abhisaddahanti, passanti ta½ paº¹it± attan±va..

935.

``khaty± hi vess±na½ {khatt± na vess± na (s²0 p²0)} bali½ haranti, ±d±ya satth±ni caranti br±hmaº±.

ta½ t±disa½ saªkhubhita½ pabhinna½, kasm± brahm± nujju karoti loka½..

936.

``sace hi so issaro sabbaloke, brahm± bah³bh³tapat² {brahmapah³ bh³tapat² (sy±0)} paj±na½.

ki½ sabbaloka½ vidah² alakkhi½, ki½ sabbaloka½ na sukhi½ ak±si..

937.

``sace hi so issaro sabbaloke, brahm± bah³bh³tapat² paj±na½.

m±y± mus±vajjamadena {mus±vañcanapadena (ka0)} c±pi, loka½ adhammena kimatthamak±ri {kimattha'k±si (s²0 p²0), kimatthak±r² (sy±0)}..

938.

``sace hi so issaro sabbaloke, brahm± bah³bh³tapat² paj±na½.

adhammiko bh³tapat² ariµµha, dhamme sati yo vidah² adhamma½..

939.

``k²µ± paµaªg± urag± ca bhek± {bhiªg± (sy±0)}, hantv± kim² sujjhati makkhik± ca.

etepi dhamm± anariyar³p±, kambojak±na½ vitath± bah³na½..

940.

``sace hi so sujjhati yo han±ti, hatopi so saggamupeti µh±na½.

bhov±di bhov±dina m±rayeyyu½ {m±rabheyyu½ (ka0)}, ye c±pi tesa½ abhisaddaheyyu½..

941.

``neva mig± na pas³ nopi g±vo, ±y±canti attavadh±ya keci.

vipphandam±ne idha j²vikatth±, yaññesu p±ºe pasum±rabhanti {m±haranti (s²0 sy±0 p²0)}..

942.

``y³pussane {y³passa te (s²0), y³passa ne (p²0)} pasubandhe ca b±l±, cittehi vaººehi mukha½ nayanti.

aya½ te y³po k±maduho parattha, bhavissati sassato sampar±ye..

943.

``sace ca y³pe maºisaªkhamutta½, dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½.

sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi, sace duhe tidive sabbak±me.

tevijjasaªgh±va puth³ yajeyyu½, abr±hmaºa½ {na br±hmaº± (s²0 sy±0)} kañci na y±jayeyyu½..

944.

``kuto ca y³pe maºisaªkhamutta½, dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½.

sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi, kuto duhe tidive sabbak±me..

945.

``saµh± ca ludd± ca paluddhab±l± {upaladdhab±l± (s²0 p²0)}, cittehi vaººehi mukha½ nayanti.

±d±ya aggi½ mama dehi vitta½, tato sukh² hohisi sabbak±me..

946.

``tamaggihutta½ saraºa½ pavissa, cittehi vaººehi mukha½ nayanti.

oropayitv± kesamassu½ nakhañca, vedehi vitta½ atig±¼hayanti {atig±¼ayanti (s²0 p²0)}..

947.

``k±k± ul³ka½va raho labhitv±, eka½ sam±na½ bahuk± samecca.

ann±ni bhutv± kuhak± kuhitv±, muº¹a½ karitv± yaññapathossajanti..

948.

``evañhi so vañcito br±hmaºehi, eko sam±no bahuk± {bahuh² (s²0)} samecca.

te yogayogena vilumpam±n±, diµµha½ adiµµhena dhana½ haranti..

949.

``ak±siy± r±j³hiv±nusiµµh±, tadassa ±d±ya dhana½ haranti.

te t±dis± corasam± asant±, vajjh± na haññanti ariµµha loke..

950.

``indassa b±h±rasi dakkhiº±ti, yaññesu chindanti pal±sayaµµhi½.

ta½ cepi sacca½ maghav± chinnab±hu, kenassa indo asure jin±ti..

951.

``tañceva tuccha½ maghav± samaªg², hant± avajjho paramo sa devo {sudevo (sy±0 ka0)}.

mant± ime br±hmaº± tucchar³p±, sandiµµhik± vañcan± esa loke..

952.

``m±l±giri himav± yo ca gijjho, sudassano nisabho kuveru.

ete ca aññe ca nag± mahant±, city± kat± yaññakarehi m±hu..

953.

``yath±pak±r±ni hi iµµhak±ni, city± kat± yaññakarehi m±hu.

na pabbat± honti tath±pak±r±, aññ± dis± acal± tiµµhasel±..

954.

``na iµµhak± honti sil± cirena {cirenapi (s²0 p²0)}, na tattha sañj±yati ayo na loha½.

yaññañca eta½ parivaººayant±, city± kat± yaññakarehi m±hu..

955.

``ajjh±yaka½ mantaguº³papanna½, tapassina½ y±cayogotidh±hu.

t²re samuddassudaka½ sajanta½, ta½ s±garojjhohari tenapeyyo..

956.

``parosahassampi samantavede, mant³papanne nadiyo vahanti.

na tena by±pannaras³dak± na, kasm± samuddo atulo apeyyo..

957.

``ye keci k³p± idha j²valoke, loº³dak± k³pakhaºehi kh±t±.

na br±hmaºajjhoharaºena {br±hmaºajjhohari tena (ka0)} tesu, ±po apeyyo dvirasaññu m±hu..

958.

``pure puratth± k± kassa bhariy±, mano manussa½ ajanesi pubbe.

ten±pi dhammena na koci h²no, evampi vossaggavibhaªgam±hu {vossaggavibh±gam±hu (s²0)}..

959.

``caº¹±laputtopi adhicca vede, bh±seyya mante kusalo mat²m± {mut²m± (s²0 p²0)}.

na tassa muddh±pi phaleyya sattadh±, mant± ime attavadh±ya kat± {katta (s²0 p²0)}..

960.

``v±c±kat± giddhikat± {giddhigat± (ka0)} gah²t±, dummocay± kabyapath±nupann±.

b±l±na citta½ visame niviµµha½, tadappapaññ± abhisaddahanti..

961.

``s²hassa byagghassa ca d²pino ca, na vijjat² porisiya½balena.

manussabh±vo ca gava½va pekkho, j±t² hi tesa½ asam± sam±n± {sam±na½ (sy±0 ka0)}..

962.

``sace ca r±j± pathavi½ vijitv±, saj²vav± assavap±risajjo.

sayameva so sattusaªgha½ vijeyya, tassappaj± niccasukh² {niccasukh± (p²0)} bhaveyya..

963.

``khattiyamant± ca tayo ca ved±, atthena ete samak± bhavanti.

tesañca attha½ avinicchinitv±, na bujjhat² oghapatha½va channa½..

964.

``khattiyamant± ca tayo ca ved±, atthena ete samak± bhavanti.

l±bho al±bho ayaso yaso ca, sabbeva tesa½ catunnañca {sabbe te sabbesa½ catunna (s²0 p²0)} dhamm±..

965.

``yath±pi ibbh± dhanadhaññahetu, kamm±ni karonti {k±renti (s²0 sy±0 p²0)} puth³ pathaby±.

tevijjasaªgh± ca tatheva ajja, kamm±ni karonti {k±renti (s²0 sy±0 p²0)} puth³ pathaby±..

966.

``ibbhehi ye te {ete (s²0 sy±0 p²0)} samak± bhavanti, niccussuk± k±maguºesu yutt±.

kamm±ni karonti {k±renti (s²0 sy±0 p²0)} puth³ pathaby±, tadappapaññ± dvirasaññur± te''..

967.

``kassa bher² mudiªg± ca, saªkh±paºavadindim±.

purato paµipann±ni, h±sayant± rathesabha½..

968.

``kassa kañcanapaµµena, puthun± vijjuvaººin±.

yuv± kal±pasannaddho, ko eti siriy± jala½..

969.

``ukk±mukhapahaµµha½va , khadiraªg±rasannibha½.

mukhañca rucir± bh±ti, ko eti siriy± jala½..

970.

``kassa jambonada½ chatta½, sasal±ka½ manorama½.

±diccara½s±varaºa½, ko eti siriy± jala½..

971.

``kassa aªga½ {aªka½ (s²0 p²0)} pariggayha, v±¼ab²janimuttama½.

ubhato varapuññassa {carate varapaññassa (s²0 p²0)}, muddhani upar³pari..

972.

``kassa pekhuºahatth±ni, citr±ni ca mud³ni ca.

kañcanamaºidaº¹±ni {tapaññamaºidaº¹±ni (s²0 p²0), suvaººamaºidaº¹±ni (sy±0 ka0)}, caranti dubhato mukha½..

973.

``khadiraªg±ravaºº±bh±, ukk±mukhapaha½sit±.

kassete kuº¹al± vagg³, sobhanti dubhato mukha½..

974.

``kassa v±tena chupit±, niddhant± muduk±¼ak± {muduk±¼aka½ (s²0), mudu k±¼ik± (sy±0)}.

sobhayanti nal±µanta½, nabh± vijjurivuggat±..

975.

``kassa et±ni akkh²ni, ±yat±ni puth³ni ca.

ko sobhati vis±lakkho, kasseta½ uººaja½ mukha½..

976.

``kassete lapanaj±t± {lapanaj± suddh± (s²0 p²0)}, suddh± saªkhavar³pam±.

bh±sam±nassa sobhanti, dant± kuppilas±dis±..

977.

``kassa l±kh±rasasam±, hatthap±d± sukhedhit±.

ko so bimboµµhasampanno, div± s³riyova bh±sati..

978.

``himaccaye himavati {hemavato (s²0 sy±0 p²0)}, mah±s±lova pupphito.

ko so od±tap±v±ro, jaya½ indova sobhati..

979.

``suvaººap²¼ak±kiººa½ , maºidaº¹avicittaka½.

ko so parisamogayha, ²sa½ khagga½ pamuñcati {²so khagga½va muñcati (s²0 p²0), bhante khagga½ pamuñcati (sy±0)}..

980.

``suvaººavikat± citt±, sukat± cittasibban± {sibbin² (sy±0 ka0)}.

ko so omuñcate p±d±, namo katv± mahesino''..

981.

``dhataraµµh± hi te n±g±, iddhimanto yasassino.

samuddaj±ya uppann±, n±g± ete mahiddhik±''ti..

bh³ridattaj±taka½ chaµµha½.

544. candakum±raj±taka½ (7)

982.

``r±j±si luddakammo, ekar±j± pupphavat²y±.

so pucchi brahmabandhu½, khaº¹ah±la½ purohita½ m³¼ha½..

983.

`sagg±na maggam±cikkha {saggamaggam±cikkha (s²0 p²0)}, tva½si br±hmaºa dhammavinayakusalo.

yath± ito vajanti sugati½, nar± puññ±ni katv±na'..

984.

`atid±na½ daditv±na, avajjhe deva gh±tetv±.

eva½ vajanti sugati½, nar± puññ±ni katv±na'..

985.

`ki½ pana ta½ atid±na½, ke ca avajjh± imasmi lokasmi½.

etañca kho no akkh±hi, yajiss±mi dad±mi {yajiss±ma dad±ma (s²0 p²0)} d±n±ni'..

986.

`puttehi deva yajitabba½, mahes²hi negamehi ca.

usabhehi ±j±niyehi cat³hi, sabbacatukkena deva yajitabba½'''..

987.

``ta½ sutv± antepure, kum±r± mahesiyo ca haññantu.

eko ahosi nigghoso, bhism± accuggato saddo''..

988.

``gacchatha vadetha kum±re, canda½ s³riyañca bhaddasenañca.

s³rañca v±magottañca, pacur± {pasur± (s²0 p²0 ka0)} kira hotha yaññatth±ya..

989.

``kum±riyopi vadetha, upasena½ {upaseni½ (s²0), upaseºi½ (p²0)} kokilañca muditañca.

nandañc±pi kum±ri½, pacur± {pasur± (s²0 p²0 ka0)} kira hotha yaññatth±ya..

990.

``vijayampi mayha½ mahesi½, er±vati½ {ekapati½ (p²0), er±pati½ (ka0)} kesini½ sunandañca.

lakkhaºavar³papann±, pacur± kira hotha yaññatth±ya..

991.

``gahapatayo ca vadetha, puººamukha½ bhaddiya½ siªg±lañca.

va¹¹hañc±pi gahapati½, pacur± kira hotha yaññatth±ya''..

992.

``te tattha gahapatayo, avocisu½ sam±gat± puttad±raparikiºº±.

sabbeva sikhino deva karohi, atha v± no d±se s±vehi''..

993.

``abhaya½karampi me hatthi½, n±¼±giri½ accuggata½ varuºadanta½ {n±¼±giri½ accuta½ varuºadanta½ (s²0), r±jagiri½ accutavaruºadanta½ (p²0)}.

±netha kho ne khippa½, yaññatth±ya bhavissanti..

994.

``assaratanampi {assatarampi (s²0 p²0), assaratanampi me (sy±0)} kesi½, sur±mukha½ puººaka½ vinatakañca.

±netha kho ne khippa½, yaññatth±ya bhavissanti..

995.

``usabhampi {usabhampi me (sy±0)} y³thapati½ anoja½, nisabha½ gavampati½ tepi mayha½ ±netha.

sam³ha {samup± (s²0 p²0), sammukh± (sy±0)} karontu sabba½, yajiss±mi dad±mi d±n±ni..

996.

``sabba½ {sabbampi (sy±0)} paµiy±detha, yañña½ pana uggatamhi s³riyamhi.

±º±petha ca kum±re {±º±petha candakum±re (sy±0 ka0)}, abhiramantu ima½ ratti½..

997.

``sabba½ {sabbampi (sy±0)} upaµµhapetha, yañña½ pana uggatamhi s³riyamhi.

vadetha d±ni kum±re, ajja kho {vo (p²0)} pacchim± ratti''..

998.

``ta½ta½ m±t± avaca, rodant² ±gantv± vim±nato.

yañño kira te putta, bhavissati cat³hi puttehi''..

999.

``sabbepi mayha½ putt± catt±, candasmi½ haññam±nasmi½.

puttehi yañña½ yajitv±na, sugati½ sagga½ gamiss±mi''..

1000.

``m± ta½ {m± (s²0 p²0)} putta saddahesi, sugati kira hoti puttayaññena.

niray±neso maggo, neso maggo hi sagg±na½..

1001.

``d±n±ni dehi koº¹añña, ahi½s± sabbabh³tabhaby±na½''.

esa maggo sugatiy±, na ca maggo puttayaññena''..

1002.

``±cariy±na½ vacan±, gh±tessa½ candañca s³riyañca.

puttehi yañña½ {puttehi (s²0 sy±0 p²0)} yajitv±na duccajehi, sugati½ sagga½ gamiss±mi''..

1003.

``ta½ta½ pit±pi avaca, vasavatt² orasa½ saka½ putta½.

yañño kira te putta, bhavissati cat³hi puttehi''..

1004.

``sabbepi mayha½ putt± catt±, candasmi½ haññam±nasmi½.

puttehi yañña½ yajitv±na, sugati½ sagga½ gamiss±mi''..

1005.

``m± ta½ putta saddahesi, sugati kira hoti puttayaññena.

niray±neso maggo, neso maggo hi sagg±na½..

1006.

``d±n±ni dehi koº¹añña, ahi½s± sabbabh³tabhaby±na½.

esa maggo sugatiy±, na ca maggo puttayaññena''..

1007.

``±cariy±na½ vacan±, gh±tessa½ candañca s³riyañca.

puttehi yañña½ yajitv±na duccajehi, sugati½ sagga½ gamiss±mi''..

1008.

``d±n±ni dehi koº¹añña, ahi½s± sabbabh³tabhaby±na½.

puttaparivuto tuva½, raµµha½ janapadañca p±lehi''..

1009.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, hatth² asse ca p±lema..

1010.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, hatthichakaº±ni ujjhema..

1011.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, assachakaº±ni ujjhema..

1012.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa {ida½ pada½ s²0 p²0 potthakesu natthi}.

yassa honti tava k±m±, api raµµh± pabb±jit±.

bhikkh±cariya½ cariss±ma''..

1013.

``dukkha½ kho me janayatha, vilapant± j²vitassa k±m± hi.

muñcetha {muñcatha (s²0 p²0)} d±ni kum±re, alampi me hotu puttayaññena''..

1014.

``pubbeva khosi me vutto, dukkara½ durabhisambhavañceta½.

atha no upakkhaµassa yaññassa, kasm± karosi vikkhepa½..

1015.

``sabbe vajanti sugati½, ye yajanti yepi y±jenti.

ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½''..

1016.

``atha kissa jano {ca no (s²0 sy±0 p²0)} pubbe, sotth±na½ br±hmaºe av±cesi.

atha no ak±raºasm±, yaññatth±ya deva gh±tesi..

1017.

``pubbeva no daharak±le {daharake sam±ne (s²0 p²0)}, na hanesi {na m±resi (s²0 p²0)} na gh±tesi.

daharamh± yobbana½ patt±, ad³sak± t±ta haññ±ma..

1018.

``hatthigate assagate, sannaddhe passa no mah±r±ja.

yuddhe v± yujjham±ne v±, na hi m±dis± s³r± honti yaññatth±ya..

1019.

``paccante v±pi kupite, aµav²su v± m±dise niyojenti.

atha no ak±raºasm±, abh³miya½ t±ta haññ±ma..

1020.

``y±pi hi t± sakuºiyo, vasanti tiºaghar±ni katv±na.

t±sampi piy± putt±, atha no tva½ deva gh±tesi..

1021.

``m± tassa saddahesi, na ma½ khaº¹ah±lo gh±teyya.

mamañhi so gh±tetv±na, anantar± tampi deva gh±teyya..

1022.

``g±mavara½ nigamavara½ dadanti, bhogampissa mah±r±ja.

athaggapiº¹ik±pi, kule kule hete bhuñjanti..

1023.

``tesampi t±dis±na½, icchanti dubbhitu½ mah±r±ja.

yebhuyyena ete, akataññuno br±hmaº± deva..

1024.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, hatth² asse ca p±lema..

1025.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, hatthichakaº±ni ujjhema..

1026.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, assachakaº±ni ujjhema..

1027.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

yassa honti tava k±m±, api raµµh± pabb±jit±.

bhikkh±cariya½ cariss±ma''..

1028.

``dukkha½ kho me janayatha, vilapant± j²vitassa k±m± hi.

muñcetha d±ni kum±re, alampi me hotu puttayaññena''..

1029.

``pubbeva khosi me vutto, dukkara½ durabhisambhavañceta½.

atha no upakkhaµassa yaññassa, kasm± karosi vikkhepa½..

1030.

``sabbe vajanti sugati½, ye yajanti yepi y±jenti.

ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½''..

1031.

``yadi kira yajitv± puttehi, devaloka½ ito cut± yanti.

br±hmaºo t±va yajatu, pacch±pi yajasi tuva½ r±j±..

1032.

``yadi kira yajitv± puttehi, devaloka½ ito cut± yanti.

esveva khaº¹ah±lo, yajata½ sakehi puttehi..

1033.

``eva½ j±nanto khaº¹ah±lo, ki½ puttake na gh±tesi.

sabbañca ñ±tijana½, att±nañca na gh±tesi..

1034.

``sabbe vajanti niraya½, ye yajanti yepi y±jenti.

ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½..

1035.

{aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu na dissati} ``sace hi so sujjhati yo han±ti, hatopi so saggamupeti µh±na½.

bhov±di bhov±dina m±rayeyyu½, ye c±pi tesa½ abhisaddaheyyu½'' {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu na dissati}..

1036.

``kathañca kira puttak±m±yo, gahapatayo gharaºiyo ca.

nagaramhi na uparavanti r±j±na½, m± gh±tayi orasa½ putta½..

1037.

``kathañca kira puttak±m±yo, gahapatayo gharaºiyo ca.

nagaramhi na uparavanti r±j±na½, m± gh±tayi atraja½ putta½..

1038.

``rañño camhi atthak±mo, hito ca sabbajanapadassa {sabbad± janapadassa (s²0 p²0)}.

na koci assa paµigha½, may± j±napado na pavedeti''..

1039.

``gacchatha vo gharaºiyo, t±tañca vadetha khaº¹ah±lañca.

m± gh±tetha kum±re, ad³sake s²hasaªk±se..

1040.

``gacchatha vo gharaºiyo, t±tañca vadetha khaº¹ah±lañca.

m± gh±tetha kum±re, apekkhite sabbalokassa''..

1041.

``ya½ n³n±ha½ j±yeyya½, rathak±rakulesu v±.

pukkusakulesu v± vessesu v± j±yeyya½.

na hajja ma½ r±ja yaññe {yaññatth±ya (s²0 p²0)} gh±teyya''..

1042.

``sabb± s²mantiniyo gacchatha, ayyassa khaº¹ah±lassa.

p±desu nipatatha, apar±dh±ha½ na pass±mi..

1043.

``sabb± s²mantiniyo gacchatha, ayyassa khaº¹ah±lassa.

p±desu nipatatha, kinte bhante maya½ ad³sema''..

1044.

``kapaº± {kapaºa½ (s²0 p²0)} vilapati sel±, disv±na bh±tare {bh±taro (s²0 sy±0 p²0 ka0)} upan²tatte.

yañño kira me ukkhipito, t±tena saggak±mena''..

1045.

``±vatti parivatti ca, vasulo sammukh± rañño.

m± no pitara½ avadhi, daharamh± yobbana½ patt±''..

1046.

``eso te vasula pit±, samehi pitar± saha.

dukkha½ kho me janayasi, vilapanto antepurasmi½.

muñcetha d±ni kum±re, alampi me hotu puttayaññena''..

1047.

``pubbeva khosi me vutto, dukkara½ durabhisambhavañceta½.

atha no upakkhaµassa yaññassa, kasm± karosi vikkhepa½..

1048.

``sabbe vajanti sugati½, ye yajanti yepi y±jenti.

ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½''..

1049.

``sabbaratanassa yañño upakkhaµo, ekar±ja tava paµiyatto.

abhinikkhamassu deva, sagga½ gato tva½ pamodissasi''..

1050.

``dahar± sattasat± et±, candakum±rassa bhariy±yo.

kese pakiritv±na {parikiritv±na (s²0 p²0), vikiritv±na (sy±0 ka0)}, rodantiyo maggamanuy±yi½su {maggamanuyanti (s²0 p²0), maggamanuy±yanti (sy±0)}..

1051.

``apar± pana sokena, nikkhant± nandane viya dev±.

kese pakiritv±na {parikiritv±na (s²0 p²0), vikiritv±na (sy±0 ka0)}, rodantiyo maggamanuy±yi½su'' {maggamanuyanti (s²0 p²0), maggamanuy±yanti (sy±0)}..

1052.

``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyyanti candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa..

1053.

``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyyanti candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½..

1054.

``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyyanti candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½..

1055.

``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit± {nah±pakasunah±t± (p²0)}, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyyanti candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa..

1056.

{im± dve g±th± natthi p² potthake} ``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyyanti candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½..

1057.

``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyyanti candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½ {im± dve g±th± natthi p² potthake}..

1058.

``yassu pubbe hatthivaradhuragate, hatth²hi {hatthik± (sy±0), pattik± (p²0)} anuvajanti.

tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti..

1059.

``yassu pubbe assavaradhuragate, assehi {assak± (sy±0), pattik± (p²0)} anuvajanti.

tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti..

1060.

``yassu pubbe rathavaradhuragate, rathehi {rathik± (sy±0), pattik± (p²0)} anuvajanti.

tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti..

1061.

``yehissu pubbe n²yi½su {niyya½su (s²0 p²0)}, tapan²yakappanehi turaªgehi.

tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti''..

1062.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu {uyyassu (sy±0 ka0)} pubbena pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi puttehi..

1063.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi kaññ±hi..

1064.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi mahes²hi..

1065.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi gahapat²hi..

1066.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbe pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi hatth²hi..

1067.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi assehi..

1068.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi usabhehi..

1069.

``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±.

yajatettha ekar±j±, samm³¼ho sabbacatukkena''..

1070.

``ayamassa p±s±do, ida½ antepura½ suramaº²ya½ {sovaººo pupphamalyavikiººo (ka0)}.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1071.

``idamassa k³µ±g±ra½, sovaººa½ pupphamalyavikiººa½.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1072.

``idamassa uyy±na½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1073.

``idamassa asokavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1074.

``idamassa kaºik±ravana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1075.

``idamassa p±µalivana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1076.

``idamassa ambavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1077.

``ayamassa pokkharaº², sañchann± padumapuº¹ar²kehi.

n±v± ca sovaººavikat±, pupphavalliy± {pupph±valiy± (s²0 p²0)} citt± suramaº²y±.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±''..

1078.

``idamassa hatthiratana½, er±vaºo gajo bal² dant².

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1079.

``idamassa assaratana½, ekakh³ro {ekakh³ro vego (sy±0)} asso.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1080.

``ayamassa assaratho, s±¼iya {s±¼iya viya (sy±0)} nigghoso subho ratanavicitto.

yatthassu ayyaputt±, sobhi½su nandane viya dev±.

ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±..

1081.

``katha½ n±ma s±masamasundarehi, candanamudukagattehi {candanamarakatagattehi (s²0 p²0)}.

r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi puttehi..

1082.

``katha½ n±ma s±masamasundar±hi, candanamudukagatt±hi.

r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi kaññ±hi..

1083.

``katha½ n±ma s±masamasundar±hi, candanamudukagatt±hi.

r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi mahes²hi..

1084.

``katha½ n±ma s±masamasundarehi, candanamudukagattehi.

r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi gahapat²hi..

1085.

``yath± honti g±manigam±, suññ± amanussak± brah±raññ±.

tath± hessati pupphavatiy±, yiµµhesu candas³riyesu''..

1086.

``ummattik± bhaviss±mi, bh³nahat± pa½sun± ca {pa½sun±va (sy±0 ka0)} parikiºº±.

sace candavara½ {candakum±ra½ (sy±0)} hanti, p±º± me deva rujjhanti {nirujjhanti (s²0), bhijjanti (sy±0)}..

1087.

``ummattik± bhaviss±mi, bh³nahat± pa½sun± ca parikiºº±.

sace s³riyavara½ hanti, p±º± me deva rujjhanti''..

1088.

``ki½ nu m± na ram±peyyu½, aññamañña½ piya½vad±.

ghaµµik± uparikkh² ca, pokkharaº² ca bh±rik± {ghaµµiy± oparakkh² ca pokkharakkh² ca n±yik± (s²0) ghaµµiy± oparakkh² ca pokkharakkh² ca g±yik± (p²0)}.

candas³riyesu naccantiyo, sam± t±sa½ na vijjati''..

1089.

``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu {paµimuccatu (ka0)} khaº¹ah±la tava m±t±.

yo mayha½ hadayasoko, candamhi vadh±ya ninn²te..

1090.

``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu khaº¹ah±la tava m±t±.

yo mayha½ hadayasoko, s³riyamhi vadh±ya ninn²te..

1091.

``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu khaº¹ah±la tava j±y±.

yo mayha½ hadayasoko, candamhi vadh±ya ninn²te..

1092.

``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu khaº¹ah±la tava j±y±.

yo mayha½ hadayasoko, s³riyamhi vadh±ya ninn²te..

1093.

``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava m±t±.

yo gh±tesi kum±re, ad³sake s²hasaªk±se..

1094.

``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava m±t±.

yo gh±tesi kum±re, apekkhite sabbalokassa..

1095.

``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava j±y±.

yo gh±tesi kum±re, ad³sake s²hasaªk±se..

1096.

``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava j±y±.

yo gh±tesi kum±re, apekkhite sabbalokassa''..

1097.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, hatth² asse ca p±lema..

1098.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, hatthichakaº±ni ujjhema..

1099.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

api niga¼abandhak±pi, assachakaº±ni ujjhema..

1100.

``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa.

yassa honti tava k±m±, api raµµh± pabb±jit±.

bhikkh±cariya½ cariss±ma..

1101.

``dibba½ deva upay±canti, puttatthik±pi dalidd±.

paµibh±n±nipi hitv±, putte na labhanti ekacc±..

1102.

``±s²sik±ni {ass±sak±ni (s²0 p²0), ±s±sak±ni (sy±0)} karonti, putt± no j±yantu tato paputt± {putt± (s²0 p²0)}.

atha no ak±raºasm±, yaññatth±ya deva gh±tesi..

1103.

``upay±citakena putta½ labhanti, m± t±ta no agh±tesi.

m± kicch±laddhakehi puttehi, yajittho ima½ yañña½..

1104.

``upay±citakena putta½ labhanti, m± t±ta no agh±tesi.

kapaºaladdhakehi puttehi, amm±ya no vippav±sesi''..

1105.

``bahudukkh± {bahudukkha½ (sy±0 ka0)} posiya canda½, amma tuva½ j²yase putta½.

vand±mi kho te p±de, labhata½ t±to paraloka½..

1106.

``handa ca ma½ upaguyha, p±de te amma vanditu½ dehi.

gacch±mi d±ni pav±sa½ {vippav±sa½ (ka0)}, yaññatth±ya ekar±jassa..

1107.

``handa ca ma½ upaguyha {upaguyha (sy±0 ka0)}, p±de te amma vanditu½ dehi.

gacch±mi d±ni pav±sa½, m±tu katv± hadayasoka½..

1108.

handa ca ma½ upaguyha {upaguyha (sy±0 ka0)}, p±de te amma vanditu½ dehi.

gacch±mi d±ni pav±sa½, janassa katv± hadayasoka½''..

1109.

``handa ca padumapatt±na½, mo¼i½ bandhassu gotamiputta.

campakadalamiss±yo {campakadaliv²timiss±yo (s²0 p²0), campakadalimiss±yo (ka0)}, es± te por±ºik± pakati..

1110.

``handa ca vilepana½ te, pacchimaka½ candana½ vilimpassu.

yehi ca suvilitto, sobhasi r±japaris±ya½..

1111.

``handa ca muduk±ni vatth±ni, pacchimaka½ k±sika½ niv±sehi.

yehi ca sunivattho, sobhasi r±japaris±ya½..

1112.

``mutt±maºikanakavibh³sit±ni, gaºhassu hatth±bharaº±ni.

yehi ca hatth±bharaºehi, sobhasi r±japaris±ya½''..

1113.

``na hi n³n±ya½ raµµhap±lo, bh³mipati janapadassa d±y±do.

lokissaro mahanto, putte sneha½ janayati''..

1114.

``mayhampi piy± putt±, att± ca piyo tumhe ca bhariy±yo.

saggañca patthay±no {patthayam±no (sy±0 ka0)}, ten±ha½ gh±tayiss±mi''..

1115.

``ma½ paµhama½ gh±tehi, m± me hadaya½ dukkha½ ph±lesi.

alaªkato {analaªkato (ka0)} sundarako, putto deva tava sukhum±lo..

1116.

``handayya ma½ hanassu, paraloke {salok± (s²0 sy±0 ka0)} candakena {candiyena (s²0 p²0 ka0)} hess±mi.

puñña½ karassu vipula½, vicar±ma ubhopi paraloke''..

1117.

``m± tva½ cande rucci maraºa½ {ida½ pada½ natthi s²0 p²0 potthakesu}, bahuk± tava devar± vis±lakkhi.

te ta½ ramayissanti, yiµµhasmi½ gotamiputte''..

1118.

``eva½ vutte cand± att±na½, hanti hatthatalakehi''.

``alamettha {alamatthu (s²0 p²0)} j²vitena, piss±mi {p±y±mi (s²0 p²0)} visa½ mariss±mi..

1119.

``na hi n³nimassa rañño, mitt±macc± ca vijjare suhad±.

ye na vadanti r±j±na½, m± gh±tayi orase putte..

1120.

``na hi n³nimassa rañño, ñ±t² mitt± ca vijjare suhad±.

ye na vadanti r±j±na½, m± gh±tayi atraje putte..

1121.

``ime tepi mayha½ putt±, guºino k±y³radh±rino r±ja.

tehipi yajassu yañña½, atha muñcatu {muccatu (p²0 ka0)} gotamiputte..

1122.

``bilasata½ ma½ katv±na, yajassu sattadh± mah±r±ja.

m± jeµµhaputtamavadhi, ad³saka½ s²hasaªk±sa½..

1123.

``bilasata½ ma½ katv±na, yajassu sattadh± mah±r±ja.

jeµµhaputtamavadhi, apekkhita½ sabbalokassa''..

1124.

``bahuk± tava dinn±bharaº±, ucc±vac± subhaºitamhi.

mutt±maºive¼uriy±, eta½ te pacchimaka½ d±na½''..

1125.

``yesa½ pubbe khandhesu, phull± m±l±guº± vivatti½su.

tesajjapi sunisito {pitanisito (s²0 p²0)}, netti½so vivattissati khandhesu..

1126.

``yesa½ pubbe khandhesu, citt± m±l±guº± vivatti½su.

tesajjapi sunisito, netti½so vivattissati khandhesu..

1127.

``acira½ {acir± (s²0 sy±0 p²0)} vata netti½so, vivattissati r±japutt±na½ khandhesu.

atha mama hadaya½ na phalati, t±va da¼habandhañca me ±si..

1128.

``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyy±tha candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa..

1129.

``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyy±tha candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½..

1130.

``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyy±tha candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½..

1131.

``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyy±tha candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa..

1132.

``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyy±tha candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½..

1133.

``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±.

niyy±tha candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½''..

1134.

``sabbasmi½ upakkhaµasmi½, nis²dite candasmi½ {candiyasmi½ (s²0 p²0), candas³riyasmi½ (sy±0)} yaññatth±ya.

pañc±lar±jadh²t± pañjalik±, sabbaparis±ya samanupariy±yi {sabbaparisamanupariy±si (s²0 p²0), sabbaparisantaramanupariy±si (sy±0)}..

1135.

``yena saccena khaº¹ah±lo, p±pakamma½ karoti dummedho.

etena saccavajjena, samaªgin² s±mikena homi..

1136.

``ye idhatthi amanuss±, y±ni ca yakkhabh³tabhaby±ni.

karontu me veyy±vaµika½, samaªgin² s±mikena homi..

1137.

``y± devat± idh±gat±, y±ni ca yakkhabh³tabhaby±ni.

saraºesini½ an±tha½ t±yatha ma½, y±c±maha½ patim±ha½ ajeya½'' {ajiyya½ (s²0)}..

1138.

``ta½ sutv± amanusso, ayok³µa½ paribbhametv±na.

bhayamassa janayanto, r±j±na½ idamavoca..

1139.

``bujjhassu kho r±jakali, m± t±ha½ {m± teha½ (sy±0)} matthaka½ nit±¼esi½ {nit±lemi (s²0 p²0), nipph±lesi½ (ka0)}.

m± jeµµhaputtamavadhi, ad³saka½ s²hasaªk±sa½..

1140.

``ko te diµµho r±jakali, puttabhariy±yo haññam±n±yo {haññam±n± (ka0)}.

seµµhi ca gahapatayo, ad³sak± saggak±m± hi..

1141.

``ta½ sutv± khaº¹ah±lo, r±j± ca abbhutamida½ disv±na.

sabbesa½ bandhan±ni mocesu½, yath± ta½ anupagh±ta½ {ap±p±na½ (s²0 p²0)}..

1142.

``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½.

sabbe ekekale¹¹ukamada½su, esa vadho khaº¹ah±lassa''..

1143.

``sabbe paviµµh± {pati½su (s²0), patitv± (p²0)} niraya½, yath± ta½ p±paka½ karitv±na.

na hi p±pakamma½ katv±, labbh± sugati½ ito gantu½''..

1144.

``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½.

canda½ abhisiñci½su, sam±gat± r±japaris± {r±japuris± (sy±0)} ca..

1145.

``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½.

canda½ abhisiñci½su, sam±gat± r±jakaññ±yo ca..

1146.

``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½.

canda½ abhisiñci½su, sam±gat± devaparis± {devapuris± (sy±0)} ca..

1147.

``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½.

canda½ abhisiñci½su, sam±gat± devakaññ±yo ca..

1148.

``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½.

celukkhepamakaru½, sam±gat± r±japaris± {r±japuris± (sy±0)} ca..

1149.

``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½.

celukkhepamakaru½, sam±gat± r±jakaññ±yo ca..

1150.

``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½.

celukkhepamakaru½, sam±gat± devaparis± {devapuris± (sy±0)} ca..

1151.

``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½.

celukkhepamakaru½, sam±gat± devakaññ±yo ca..

1152.

``sabbesu vippamuttesu, bah³ ±nandit± ahu½ {bahu ±nandano ahu va½so (s²0), bahu ±nandito ahu va½so (p²0)}.

nandi½ pavesi nagara½ {v±di½su nandipavesanagara½ (sy±0), nandi½ pavesi nagare (ka0)}, bandhan± mokkho aghositth±''ti..

candakum±raj±taka½ {khaº¹ah±laj±taka½ (s²0 p²0)} sattama½.

545. mah±n±radakassapaj±taka½ (8)

1153.

``ahu r±j± videh±na½, aªgati {aªg±ti (s²0) evamuparipi} n±ma khattiyo.

pah³tayoggo dhanim±, anantabalaporiso..

1154.

so ca pannarasi½ {pannarase (sy±0 ka0)} ratti½, purimay±me an±gate.

c±tum±s± {c±tumassa (s²0 p²0)} komudiy±, amacce sannip±tayi..

1155.

``paº¹ite sutasampanne, mitapubbe {mihitapubbe (s²0 p²0)} vicakkhaºe.

vijayañca sun±mañca, sen±pati½ al±taka½..

1156.

``tamanupucchi vedeho, ``pacceka½ br³tha sa½ ruci½.

c±tum±s± komudajja, juºha½ byapahata½ {byapagata½ (s²0 p²0)} tama½.

k±yajja ratiy± ratti½, viharemu ima½ utu½''..

1157.

``tato sen±pati rañño, al±to etadabravi.

``haµµha½ yogga½ bala½ sabba½, sena½ sann±hay±mase..

1158.

``niyy±ma deva yuddh±ya, anantabalaporis±.

ye te vasa½ na ±yanti, vasa½ upanay±mase {upaniyy±mase (ka0)}.

es± mayha½ sak± diµµhi, ajita½ ojin±mase..

1159.

al±tassa vaco sutv±, sun±mo etadabravi.

``sabbe tuyha½ mah±r±ja, amitt± vasam±gat±..

1160.

``nikkhittasatth± paccatth±, niv±tamanuvattare.

uttamo ussavo ajja, na yuddha½ mama ruccati..

1161.

``annap±nañca khajjañca, khippa½ abhiharantu te.

ramassu deva k±mehi, naccag²te suv±dite''..

1162.

sun±massa vaco sutv±, vijayo etadabravi.

``sabbe k±m± mah±r±ja, nicca½ tava mupaµµhit±..

1163.

``na hete dullabh± deva, tava k±mehi moditu½.

sad±pi k±m± sulabh±, neta½ cittamata½ {citta½ mat² (ka0)} mama..

1164.

``samaºa½ br±hmaºa½ v±pi, up±semu bahussuta½.

yo najja vinaye kaªkha½, atthadhammavid³ ise''..

1165.

vijayassa vaco sutv±, r±j± aªgati mabravi.

``yath± vijayo bhaºati, mayhampeta½va ruccati..

1166.

``samaºa½ br±hmaºa½ v±pi, up±semu bahussuta½.

yo najja vinaye kaªkha½, atthadhammavid³ ise..

1167.

``sabbeva sant± karotha mati½, ka½ up±semu paº¹ita½.

yo {ko (s²0 p²0)} najja vinaye kaªkha½, atthadhammavid³ ise''..

1168.

``vedehassa vaco sutv±, al±to etadabravi.

``atth±ya½ migad±yasmi½, acelo dh²rasammato..

1169.

``guºo kassapagott±ya½, suto citrakath² gaº².

ta½ deva {tadeva (ka0)} payirup±semu {payirup±saya (s²0 p²0)}, so no kaªkha½ vinessati''..

1170.

``al±tassa vaco sutv±, r±j± codesi s±rathi½.

``migad±ya½ gamiss±ma, yutta½ y±na½ idh±naya''..

1171.

tassa y±na½ ayojesu½, danta½ r³piyapakkhara½ {r³piyupakkhara½ (ka0)}.

sukkamaµµhapariv±ra½, paº¹ara½ dosin±mukha½..

1172.

``tatr±su½ kumud±yutt±, catt±ro sindhav± hay±.

anil³pamasamupp±t± {anil³pamasamupp±d± (ka0)}, sudant± soººam±lino..

1173.

``setacchatta½ setaratho, setass± setab²jan².

vedeho sahamaccehi, niyya½ candova sobhati..

1174.

``tamanuy±yi½su bahavo, indikhaggadhar± {indakhaggadhar± (s²0), iµµhikhaggadhar± (p²0)} bal².

assapiµµhigat± v²r±, nar± naravar±dhipa½..

1175.

so muhutta½va y±yitv±, y±n± oruyha khattiyo.

vedeho sahamaccehi, patt² guºamup±gami..

1176.

yepi tattha tad± ±su½, br±hmaºibbh± sam±gat±.

na te apanay² r±j±, akata½ bh³mim±gate..

1177.

``tato so muduk± bhisiy±, muducittakasanthate {muducittaka¼andake (s²0 p²0)}.

mudupaccatthate r±j±, ekamanta½ up±visi..

1178.

``nisajja r±j± sammodi, katha½ s±raºiya½ tato.

``kacci y±paniya½ bhante, v±t±namaviyaggat± {v±t±namavisaggat± (s²0 p²0), v±t±namaviyattat± (sy±0)}..

1179.

``kacci akasir± vutti, labhasi {labbhati (s²0 p²0)} piº¹ay±pana½ {piº¹iy±pana½ (sy±0 ka0)}.

ap±b±dho casi kacci, cakkhu½ na parih±yati''..

1180.

ta½ guºo paµisammodi, vedeha½ vinaye rata½.

``y±pan²ya½ mah±r±ja, sabbameta½ tad³bhaya½..

1181.

``kacci tuyhampi vedeha, paccant± na bal²yare.

kacci aroga½ yogga½ te, kacci vahati v±hana½.

kacci te by±dhayo natthi, sar²rassupat±piy±'' {sar²rassupat±pik± (s²0 p²0), sar²rassupat±pan± (?)}..

1182.

paµisammodito r±j±, tato pucchi anantar±.

attha½ dhammañca ñ±yañca, dhammak±mo rathesabho..

1183.

``katha½ dhamma½ care macco, m±t±pit³su kassapa.

katha½ care ±cariye, puttad±re katha½ care..

1184.

``katha½ careyya vu¹¹hesu, katha½ samaºabr±hmaºe.

kathañca balak±yasmi½, katha½ janapade care..

1185.

``katha½ dhamma½ caritv±na, macc± gacchanti {pecca gacchati (s²0 sy±0 p²0)} suggati½.

kathañceke adhammaµµh±, patanti niraya½ atho''..

1186.

``vedehassa vaco sutv±, kassapo etadabravi.

```suºohi me mah±r±ja, sacca½ avitatha½ pada½..

1187.

```natthi dhammacaritassa {dhammassa ciººassa (s²0)}, phala½ kaly±ºap±paka½.

natthi deva paro loko, ko tato hi idh±gato..

1188.

```natthi deva pitaro v±, kuto m±t± kuto pit±.

natthi ±cariyo n±ma, adanta½ ko damessati..

1189.

```samatuly±ni bh³t±ni, natthi jeµµh±pac±yik±.

natthi bala½ v²riya½ v±, kuto uµµh±naporisa½.

niyat±ni hi bh³t±ni, yath± goµaviso tath±..

1190.

```laddheyya½ labhate macco, tattha d±naphala½ kuto.

natthi d±naphala½ deva, avaso devav²riyo..

1191.

```b±lehi d±na½ paññatta½, paº¹itehi paµicchita½.

avas± denti dh²r±na½, b±l± paº¹itam±nino..

1192.

```sattime sassat± k±y±, acchejj± avikopino.

tejo pathav² ±po ca, v±yo sukha½ dukhañcime.

j²ve ca sattime k±y±, yesa½ chett± na vijjati..

1193.

```natthi hant± va chett± v±, haññe yev±pi {haññare v±pi (s²0 sy±0 p²0)} koci na½.

antareneva k±y±na½, satth±ni v²tivattare..

1194.

```yo c±pi {yop±ya½ (s²0 p²0), yo c±ya½ (sy±0 ka0)} siram±d±ya, paresa½ nisit±sin±.

na so chindati te k±ye, tattha p±paphala½ kuto..

1195.

```cull±s²timah±kappe, sabbe sujjhanti sa½sara½.

an±gate tamhi k±le, saññatopi na sujjhati..

1196.

```caritv±pi bahu½ bhadra½, neva sujjhantin±gate.

p±pañcepi bahu½ katv±, ta½ khaºa½ n±tivattare..

1197.

```anupubbena no suddhi, kapp±na½ cullas²tiy±.

niyati½ n±tivatt±ma, velantamiva s±garo'''..

1198.

kassapassa vaco sutv±, al±to etadabravi.

``yath± bhadanto bhaºati, mayhampeta½va ruccati..

1199.

``ahampi purima½ j±ti½, sare sa½saritattano.

piªgalo n±maha½ ±si½, luddo gogh±tako pure..

1200.

``b±r±ºasiya½ ph²t±ya½, bahu½ p±pa½ kata½ may±.

bah³ may± hat± p±º±, mahi½s± s³kar± aj±..

1201.

``tato cuto idha j±to, iddhe sen±pat²kule.

natthi n³na phala½ p±pa½, yoha½ {p±pe soha½ (s²0 p²0)} na niraya½ gato..

1202.

athettha b²jako n±ma, d±so ±si paµaccar² {pa¼accar² (s²0 p²0), paµajjar² (ka0)}.

uposatha½ upavasanto, guºasantikup±gami..

1203.

kassapassa vaco sutv±, al±tassa ca bh±sita½.

passasanto muhu½ uºha½, ruda½ ass³ni vattayi..

1204.

tamanupucchi vedeho, ``kimattha½ samma rodasi.

ki½ te suta½ v± diµµha½ v±, ki½ ma½ vedesi vedana½''..

1205.

vedehassa vaco sutv±, b²jako etadabravi.

``natthi me vedan± dukkh±, mah±r±ja suºohi me..

1206.

``ahampi purima½ j±ti½, sar±mi sukhamattano.

s±ket±ha½ pure ±si½, bh±vaseµµhi guºe rato..

1207.

``sammato br±hmaºibbh±na½, sa½vibh±garato suci.

na c±pi p±paka½ kamma½, sar±mi katamattano..

1208.

``tato cut±ha½ vedeha, idha j±to duritthiy±.

gabbhamhi kumbhad±siy±, yato j±to suduggato..

1209.

``evampi duggato santo, samacariya½ adhiµµhito.

upa¹¹habh±ga½ bhattassa, dad±mi yo me icchati..

1210.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, sad± upavas±maha½.

na c±pi {na aha½ (ka0)} bh³te hi½s±mi, theyyañc±pi vivajjayi½..

1211.

``sabbameva hi n³neta½, suciººa½ bhavati nipphala½.

nirattha½ maññida½ s²la½, al±to bh±sat² yath±..

1212.

``kalimeva n³na gaºh±mi, asippo dhuttako yath±.

kaµa½ al±to gaºh±ti, kitavosikkhito yath±..

1213.

``dv±ra½ nappaµipass±mi, yena gacch±mi suggati½.

tasm± r±ja parod±mi, sutv± kassapabh±sita½''..

1214.

b²jakassa vaco sutv±, r±j± aªgati mabravi.

``natthi dv±ra½ sugatiy±, niyati½ {niyata½ (sy±0)} kaªkha b²jaka..

1215.

``sukha½ v± yadi v± dukkha½, niyatiy± kira labbhati.

sa½s±rasuddhi sabbesa½, m± turittho {turito (sy±0)} an±gate..

1216.

``ahampi pubbe kaly±ºo, br±hmaºibbhesu by±vaµo {v±vaµo (ka0)}.

voh±ramanus±santo , ratih²no tadantar±''..

1217.

``punapi bhante dakkhemu, saªgati ce bhavissati''.

ida½ vatv±na vedeho, paccag± sanivesana½..

1218.

tato raty± vivas±ne, upaµµh±namhi aªgati.

amacce sannip±tetv±, ida½ vacanamabravi..

1219.

``candake me vim±nasmi½, sad± k±me vidhentu me.

m± upagacchu½ atthesu, guyhappak±siyesu ca..

1220.

``vijayo ca sun±mo ca, sen±pati al±tako.

ete atthe nis²dantu, voh±rakusal± tayo''..

1221.

ida½ vatv±na vedeho, k±meva bahumaññatha.

na c±pi br±hmaºibbhesu, atthe kismiñci by±vaµo..

1222.

tato dvesattarattassa, vedehassatraj± piy±.

r±jakaññ± ruc± {ruj± (s²0 p²0) evamuparipi} n±ma, dh±tim±taramabravi..

1223.

`alaªkarotha ma½ khippa½, sakhiyo c±laªkarontu {ca karontu (s²0 p²0)} me.

suve pannaraso dibyo, gaccha½ issarasantike' {pitussa santike (sy±0)}..

1224.

tass± m±lya½ abhihari½su, candanañca mah±raha½.

maºisaªkhamutt±ratana½, n±n±ratte ca ambare..

1225.

tañca sovaººaye {soººamaye (ka0)} p²µhe, nisinna½ bahukitthiyo.

parikiriya pasobhi½su {asobhi½su (s²0 sy±0 p²0)}, ruca½ ruciravaººini½..

1226.

s± ca sakhimajjhagat±, sabb±bharaºabh³sit±.

saterat± abbhamiva, candaka½ p±vis² ruc±..

1227.

upasaªkamitv± vedeha½, vanditv± vinaye rata½.

suvaººakhacite {suvaººavikate (s²0 p²0)} p²µhe, ekamanta½ up±visi''..

1228.

tañca disv±na vedeho, acchar±na½va saªgama½.

ruca½ sakhimajjhagata½, ida½ vacanamabravi..

1229.

``kacci ramasi p±s±de, antopokkharaºi½ pati.

kacci bahuvidha½ khajja½, sad± abhiharanti te..

1230.

``kacci bahuvidha½ m±lya½, ocinitv± kum±riyo.

gharake karotha pacceka½, khi¹¹±ratirat± muhu½ {ahu (sy±0 ka0)}..

1231.

``kena v± vikala½ tuyha½, ki½ khippa½ ±harantu te.

manokarassu ku¹¹amukh² {kuµµamukh² (s²0 p²0)}, api candasamamhipi'' {api candasamampi te (ka0)}..

1232.

vedehassa vaco sutv±, ruc± pitaramabravi.

``sabbameta½ mah±r±ja, labbhatissarasantike..

1233.

``suve pannaraso dibyo, sahassa½ ±harantu me.

yath±dinnañca dass±mi, d±na½ sabbavan²svaha½'' {sabbavaº²svaha½ (sy±0 ka0)}..

1234.

ruc±ya vacana½ sutv±, r±j± aªgati mabravi.

``bahu½ vin±sita½ vitta½, nirattha½ aphala½ tay±..

1235.

``uposathe vasa½ nicca½, annap±na½ na bhuñjasi.

niyateta½ abhuttabba½, natthi puñña½ abhuñjato''..

1236.

``b²jakopi hi sutv±na, tad± kassapabh±sita½.

passasanto muhu½ uºha½, ruda½ ass³ni vattayi..

1237.

``y±va ruce j²vam±n± {j²vasino (s²0 p²0)}, m± bhattamapan±mayi.

natthi bhadde paro loko, ki½ nirattha½ vihaññasi''..

1238.

vedehassa vaco sutv±, ruc± ruciravaººin².

j±na½ pubb±para½ dhamma½, pitara½ etadabravi..

1239.

``sutameva pure ±si, sakkhi {paccakkha½ (ka0)} diµµhamida½ may±.

b±l³pasev² yo hoti, b±lova samapajjatha..

1240.

``m³¼ho hi m³¼ham±gamma, bhiyyo moha½ nigacchati.

patir³pa½ al±tena, b²jakena ca muyhitu½..

1241.

``tvañca dev±si sappañño, dh²ro atthassa kovido.

katha½ b±lehi sadisa½, h²nadiµµhi½ up±gami..

1242.

``sacepi sa½s±rapathena sujjhati, niratthiy± pabbajj± guºassa.

k²µova aggi½ jalita½ ap±pata½, upapajjati moham³¼ho {momuho (s²0 p²0)} naggabh±va½..

1243.

``sa½s±rasuddh²ti pure niviµµh±, kamma½ vid³senti bah³ aj±na½ {bah³ paj± (ka0)}.

pubbe kal² duggahitovaatth± {attho (ka0), duggahitova'natth± (?)}, dummo ca y± balis± ambujova..

1244.

``upama½ te kariss±mi, mah±r±ja tavatthiy±.

upam±ya midhekacce, attha½ j±nanti paº¹it±..

1245.

``v±ºij±na½ yath± n±v±, appam±ºabhar± {appam±ºahar± (p²0)} garu.

atibh±ra½ sam±d±ya, aººave avas²dati..

1246.

``evameva naro p±pa½, thoka½ thokampi ±cina½.

atibh±ra½ sam±d±ya, niraye avas²dati..

1247.

``na t±va bh±ro parip³ro, al±tassa mah²pati.

±cin±ti ca ta½ p±pa½, yena gacchati duggati½..

1248.

``pubbevassa kata½ puñña½, al±tassa mah²pati.

tasseva deva nissando, yañceso labhate sukha½..

1249.

``kh²yate cassa ta½ puñña½, tath± hi aguºe rato.

ujumagga½ avah±ya {ap±h±ya (s²0)}, kummaggamanudh±vati..

1250.

``tul± yath± paggahit±, ohite tulamaº¹ale.

unnameti tul±s²sa½, bh±re oropite sati..

1251.

``evameva naro puñña½, thoka½ thokampi ±cina½.

sagg±tim±no d±sova, b²jako s±tave {s±dhave (ka0)} rato..

1252.

``yamajja b²jako d±so, dukkha½ passati attani.

pubbevassa {pubbe tassa (s²0 p²0)} kata½ p±pa½, tameso paµisevati..

1253.

``kh²yate cassa ta½ p±pa½, tath± hi vinaye rato.

kassapañca sam±pajja, m± hevuppatham±gam±..

1254.

``ya½ yañhi r±ja bhajati, santa½ v± yadi v± asa½.

s²lavanta½ vis²la½ v±, vasa½ tasseva gacchati..

1255.

``y±disa½ kurute mitta½, y±disa½ c³pasevati.

sopi t±disako hoti, sahav±so hi {sahav±sopi (ka0)} t±diso..

1256.

``sevam±no sevam±na½, samphuµµho samphusa½ para½.

saro diddho kal±pa½va, alittamupalimpati.

upalepabhay± {upalimpabhay± (ka0)} dh²ro, neva p±pasakh± siy±..

1257.

``p³timaccha½ kusaggena, yo naro upanayhati.

kus±pi p³ti v±yanti, eva½ b±l³pasevan±..

1258.

``tagarañca pal±sena, yo naro upanayhati.

patt±pi surabhi v±yanti, eva½ dh²r³pasevan±..

1259.

``tasm± pattapuµasseva {phalapuµasseva (s²0 p²0)}, ñatv± samp±kamattano.

asante nopaseveyya, sante seveyya paº¹ito.

asanto niraya½ nenti, santo p±penti suggati½''..

1260.

ahampi j±tiyo satta, sare sa½saritattano.

an±gat±pi satteva, y± gamissa½ ito cut±..

1261.

``y± me s± sattam² j±ti, ahu pubbe jan±dhipa.

kamm±raputto magadhesu, ahu½ r±jagahe pure..

1262.

``p±pa½ sah±yam±gamma, bahu½ p±pa½ kata½ may±.

parad±rassa heµhento, carimh± amar± viya..

1263.

``ta½ kamma½ nihita½ aµµh±, bhasmacchannova p±vako.

atha aññehi kammehi, aj±yi½ va½sabh³miya½..

1264.

``kosambiya½ seµµhikule, iddhe ph²te mahaddhane.

ekaputto mah±r±ja, nicca½ sakkatap³jito..

1265.

``tattha mitta½ asevissa½, sah±ya½ s±tave rata½.

paº¹ita½ sutasampanna½, so ma½ atthe nivesayi..

1266.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, bahu½ ratti½ up±vasi½.

ta½ kamma½ nihita½ aµµh±, nidh²va udakantike..

1267.

``atha p±p±na kamm±na½, yameta½ magadhe kata½.

phala½ pariy±ga ma½ {pariy±ga ta½ (s²0), pariy±gata½ (sy±0 p²0)} pacch±, bhutv± duµµhavisa½ yath±..

1268.

``tato cut±ha½ vedeha, roruve niraye cira½.

sakammun± apaccissa½, ta½ sara½ na sukha½ labhe..

1269.

``bahuvassagaºe tattha, khepayitv± bahu½ dukha½.

bhinn±gate {bheºº±kaµe (s²0 p²0)} ahu½ r±ja, chagalo uddhatapphalo {chakalo uddhitapphalo (s²0 p²0)}..

1270.

``s±taputt± may± v³¼h±, piµµhiy± ca rathena ca.

tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me..

1271.

``tato cut±ha½ vedeha, kapi ±si½ brah±vane.

niluñcitaphalo {nilicchitaphalo (s²0 p²0)} yeva, y³thapena pagabbhin±.

tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me..

1272.

``tato cut±ha½ vedeha, dassanesu {dasaººesu (s²0 p²0), dasannesu (sy±0)} pas³ ahu½.

niluñcito javo bhadro, yogga½ v³¼ha½ cira½ may±.

tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me..

1273.

``tato cut±ha½ vedeha, vajj²su kulam±gam±.

nevitth² na pum± ±si½, manussatte sudullabhe.

tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me..

1274.

``tato cut±ha½ vedeha, aj±yi½ nandane vane.

bhavane t±vati½s±ha½, acchar± k±mavaººin² {varavaººin² (ka0)}..

1275.

``vicittavatth±bharaº±, ±muttamaºikuº¹al±.

kusal± naccag²tassa, sakkassa paric±rik±..

1276.

``tattha µhit±ha½ vedeha, sar±mi j±tiyo im±.

an±gat±pi satteva, y± gamissa½ ito cut±..

1277.

``pariy±gata½ ta½ kusala½, ya½ me kosambiya½ kata½.

deve ceva manusse ca, sandh±vissa½ ito cut±..

1278.

``satta jacco {jacc± (sy±0 p²0)} mah±r±ja, nicca½ sakkatap³jit±.

th²bh±v±pi na muccissa½, chaµµh± nigatiyo {chaµµh± gatiyo (sy±0)} im±..

1279.

``sattam² ca gati deva, devaputto mahiddhiko.

pum± devo bhaviss±mi {bhavissati (ka0)}, devak±yasmimuttamo..

1280.

``ajj±pi sant±namaya½, m±la½ ganthenti nandane.

devaputto javo n±ma, yo me m±la½ paµicchati..

1281.

``muhutto viya so dibyo, idha vass±ni so¼asa.

rattindivo ca so dibyo, m±nusi½ saradosata½..

1282.

``iti kamm±ni anventi, asaªkheyy±pi j±tiyo.

kaly±ºa½ yadi v± p±pa½, na hi kamma½ vinassati {panassati (s²0 p²0)}..

1283.

``yo icche puriso hotu½, j±ti½ j±ti½ {j±tij±ti½ (s²0 p²0)} punappuna½.

parad±ra½ vivajjeyya, dhotap±dova kaddama½..

1284.

``y± icche puriso hotu½, j±ti½ j±ti½ punappuna½.

s±mika½ apac±yeyya, inda½va paric±rik±..

1285.

``yo icche dibyabhogañca, dibbam±yu½ yasa½ sukha½.

p±p±ni parivajjetv± {parivajjeyya (ka0)}, tividha½ dhammam±care..

1286.

``k±yena v±c± manas±, appamatto vicakkhaºo.

attano hoti atth±ya, itth² v± yadi v± pum±..

1287.

``ye kecime m±nuj± j²valoke, yasassino sabbasamantabhog±.

asa½saya½ tehi pure suciººa½, kammassak±se puthu sabbasatt±..

1288.

``iªgh±nucintesi sayampi deva, kutonid±n± te im± janinda.

y± te im± acchar±sannik±s±, alaªkat± kañcanaj±lachann±''..

1289.

icceva½ pitara½ kaññ±, ruc± tosesi aªgati½.

m³¼hassa maggam±cikkhi, dhammamakkh±si subbat±..

1290.

ath±gam± brahmalok±, n±rado m±nusi½ paja½.

jambud²pa½ avekkhanto, add± r±j±namaªgati½..

1291.

``tato patiµµh± p±s±de, vedehassa puratthato {purakkhato (sy±0 ka0)}.

tañca disv±n±nuppatta½, ruc± isimavandatha..

1292.

``ath±sanamh± oruyha, r±j± byathitam±naso {byamhitam±naso (s²0 sy±0 p²0)}.

n±rada½ paripucchanto, ida½ vacanamabravi..

1293.

``kuto nu ±gacchasi devavaººi, obh±saya½ sabbadis± {sa½vari½ (s²0 p²0)} candim±va.

akkh±hi me pucchito n±magotta½, katha½ ta½ j±nanti manussaloke''..

1294.

``ahañhi devato id±ni emi, obh±saya½ sabbadis± {sa½vari½ (s²0 p²0)} candim±va.

akkh±mi te pucchito n±magotta½, j±nanti ma½ n±rado kassapo ca''..

1295.

``accherar³pa½ tava {vata (s²0 p²0)} y±disañca, veh±yasa½ gacchasi tiµµhas² ca.

pucch±mi ta½ n±rada etamattha½, atha kena vaººena tav±yamiddhi''..

1296.

``saccañca dhammo ca damo ca c±go, guº± mamete pakat± pur±º±.

teheva dhammehi susevitehi, manojavo yena k±ma½ gatosmi''..

1297.

``accheram±cikkhasi puññasiddhi½, sace hi etehi {ete tva½ (s²0 p²0)} yath± vadesi.

pucch±mi ta½ n±rada etamattha½, puµµho ca me s±dhu viy±karohi''..

1298.

``pucchassu ma½ r±ja tavesa attho, ya½ sa½saya½ kuruse bh³mip±la.

aha½ ta½ nissa½sayata½ gamemi, nayehi ñ±yehi ca hetubh² ca''..

1299.

``pucch±mi ta½ n±rada etamattha½, puµµho ca me n±rada m± mus± bhaºi.

atthi nu dev± pitaro nu atthi, loko paro atthi jano yam±hu''..

1300.

``attheva dev± pitaro ca atthi, loko paro atthi jano yam±hu.

k±mesu giddh± ca nar± pam³¼h±, loka½ para½ na vid³ mohayutt±''..

1301.

``atth²ti ce n±rada saddah±si, nivesana½ paraloke mat±na½.

idheva me pañca sat±ni dehi, dass±mi te paraloke sahassa½''..

1302.

``dajjemu kho pañca sat±ni bhoto, jaññ±mu ce s²lavanta½ vadaññu½ {vataññu½ (ka0)}.

ludda½ ta½ bhonta½ niraye vasanta½, ko codaye paraloke sahassa½..

1303.

``idheva yo hoti adhammas²lo {akammas²lo (p²0)}, p±p±c±ro alaso luddakammo.

na paº¹it± tasmi½ iºa½ dadanti, na hi ±gamo hoti tath±vidhamh±..

1304.

``dakkhañca posa½ manuj± viditv±, uµµh±naka½ {uµµh±haka½ (s²0)} s²lavanta½ vadaññu½.

sayameva bhogehi nimantayanti, kamma½ karitv± puna m±haresi''..

1305.

``ito cuto {gato (s²0 p²0)} dakkhasi tattha r±ja, k±kolasaªghehi vikassam±na½ {k±ko¼asaªghehipi ka¹¹ham±na½ (s²0 p²0)}.

ta½ khajjam±na½ niraye vasanta½, k±kehi gijjhehi ca senakehi {soºakehi (sy±0 ka0)}.

sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½..

1306.

``andha½tama½ tattha na candas³riy±, nirayo sad± tumulo ghorar³po.

s± neva ratt² na div± paññ±yati, tath±vidhe ko vicare dhanatthiko..

1307.

``sabalo ca s±mo ca duve suv±n±, pavaddhak±y± balino mahant±.

kh±danti dantehi ayomayehi, ito paºunna½ paralokapatta½ {paraloke patanta½ (ka0)}..

1308.

``ta½ khajjam±na½ niraye vasanta½, luddehi v±¼ehi aghammigehi ca.

sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½..

1309.

``us³hi satt²hi ca sunisit±hi, hananti vijjhanti ca paccamitt± {pothayanti (ka0)}.

k±¼³pak±¼± nirayamhi ghore, pubbe nara½ dukkaµakammak±ri½..

1310.

``ta½ haññam±na½ niraye vajanta½, kucchismi½ passasmi½ vipph±lit³dara½.

sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½..

1311.

``satt² us³ tomarabhiº¹iv±l±, vividh±vudh± vassanti tattha dev±.

patanti aªg±ramivaccimanto, sil±san² vassati luddakamme..

1312.

``uºho ca v±to nirayamhi dussaho, na tamhi sukha½ labbhati {seti (ka0)} ittarampi.

ta½ ta½ vidh±vantamalenam±tura½, ko codaye paraloke sahassa½..

1313.

``sandh±vam±nampi {sandh±vam±na½ ta½ (s²0 p²0)} rathesu yutta½, sajotibh³ta½ pathavi½ kamanta½.

patodalaµµh²hi sucodayanta½ {sucodiyanta½ (s²0 p²0)}, ko codaye paraloke sahassa½..

1314.

``tam±ruhanta½ khurasañcita½ giri½, vibhi½sana½ pajjalita½ bhay±naka½.

sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½..

1315.

``tam±ruhanta½ pabbatasannik±sa½, aªg±rar±si½ jalita½ bhay±naka½.

suda¹¹hagatta½ kapaºa½ rudanta½, ko codaye paraloke sahassa½..

1316.

``abbhak³µasam± ucc±, kaºµakanicit± {kaºµak±pacit± (s²0 p²0), kaºµak±hicit± (sy±0)} dum±.

ayomayehi tikkhehi, naralohitap±yibhi..

1317.

``tam±ruhanti n±riyo, nar± ca parad±rag³.

codit± sattihatthehi, yamaniddesak±ribhi..

1318.

``tam±ruhanta½ niraya½, simbali½ ruharimakkhita½.

vida¹¹hak±ya½ {viduµµhak±ya½ (p²0)} vitaca½, ±tura½ g±¼havedana½..

1319.

``passasanta½ muhu½ uºha½, pubbakamm±par±dhika½.

dumagge vitaca½ gatta½ {dumaggaviµapaggata½ (s²0)}, ko ta½ y±ceyya ta½ dhana½..

1320.

``abbhak³µasam± ucc±, asipatt±cit± dum±.

ayomayehi tikkhehi, naralohitap±yibhi..

1321.

``tam±ruhanta½ asipattap±dapa½, as²hi tikkhehi ca chijjam±na½ {pabhijjam±na½ (ka0)}.

sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½..

1322.

``tato nikkhantamatta½ ta½, asipatt±cit± dum± {asipattaniray± dukh± (s²0 p²0)}.

sampatita½ vetaraºi½, ko ta½ y±ceyya ta½ dhana½..

1323.

``khar± kharodak± {kh±rodik± (s²0), kharodik± (p²0)} tatt±, dugg± vetaraº² nad².

ayopokkharasañchann±, tikkh± pattehi sandati..

1324.

``tattha sañchinnagatta½ ta½, vuyhanta½ ruhiramakkhita½.

vetaraññe an±lambe, ko ta½ y±ceyya ta½ dhana½''..

1325.

``vedh±mi rukkho viya chijjam±no, disa½ na j±n±mi pam³¼hasañño.

bhay±nutapp±mi mah± ca me bhay±, sutv±na kath± {g±th± (s²0 sy±0 p²0)} tava bh±sit± ise..

1326.

``±ditte v±rimajjha½va, d²pa½voghe mahaººave.

andhak±reva pajjoto, tva½ nosi saraºa½ ise..

1327.

``atthañca dhamma½ anus±sa ma½ ise, at²tamaddh± apar±dhita½ may±.

±cikkha me n±rada suddhimagga½, yath± aha½ no niraya½ pateyya½''..

1328.

``yath± ahu dhataraµµho ( ) {ettha kiñci ³na½ viya dissati}, vess±mitto aµµhako y±mataggi.

usindaro c±pi siv² ca r±j±, paric±rak± samaºabr±hmaº±na½..

1329.

``ete caññe ca r±j±no, ye saggavisaya½ {sakkavisaya½ (s²0 p²0)} gat±.

adhamma½ parivajjetv±, dhamma½ cara mah²pati..

1330.

``annahatth± ca te byamhe, ghosayantu pure tava.

ko ch±to ko ca tasito, ko m±la½ ko vilepana½.

n±n±ratt±na½ vatth±na½, ko naggo paridahissati..

1331.

``ko panthe chattam±neti {chatta'm±deti (s²0 sy±0 p²0)}, p±duk± ca mud³ subh±.

iti s±yañca p±to ca, ghosayantu pure tava..

1332.

``jiººa½ posa½ gavassañca, m±ssu yuñja yath± pure.

parih±rañca dajj±si, adhik±rakato bal²..

1333.

``k±yo te rathasaññ±to, manos±rathiko lahu.

avihi½s±s±ritakkho, sa½vibh±gapaµicchado..

1334.

``p±dasaññamanemiyo, hatthasaññamapakkharo.

kucchisaññamanabbhanto, v±c±saññamak³jano..

1335.

``saccav±kyasamattaªgo, apesuññasusaññato.

gir±sakhilanelaªgo, mitabh±ºisilesito..

1336.

``saddh±lobhasusaªkh±ro, niv±tañjalikubbaro.

athaddhat±nat²s±ko {atthaddhat±nat²s±ko (s²0 p²0)}, s²lasa½varanandhano..

1337.

``akkodhanamanuggh±t², dhammapaº¹arachattako.

b±husaccamap±lambo, µhitacittamup±dhiyo {dhiticittamup±dhiyo (ka0)}..

1338.

``k±laññut±cittas±ro, ves±rajjatidaº¹ako.

niv±tavuttiyottako {niv±tavuttiyottaªgo (ka0)}, anatim±nayugo lahu..

1339.

``al²nacittasanth±ro , vuddhisev² rajohato.

sati patodo dh²rassa, dhiti yogo ca rasmiyo..

1340.

``mano danta½ patha½ neti {patha'nveti (s²0 p²0)}, samadantehi v±hibhi.

icch± lobho ca kummaggo, ujumaggo ca sa½yamo..

1341.

``r³pe sadde rase gandhe, v±hanassa padh±vato.

paññ± ±koµan² r±ja, tattha att±va s±rathi..

1342.

``sace etena y±nena, samacariy± da¼h± dhiti.

sabbak±maduho r±ja, na j±tu niraya½ vaje''..

1343.

``al±to devadattosi, sun±mo ±si bhaddaji.

vijayo s±riputtosi, moggall±nosi b²jako..

1344.

``sunakkhatto licchaviputto, guºo ±si acelako.

±nando s± ruc± ±si, y± r±j±na½ pas±dayi..

1345.

``³ruve¼akassapo r±j±, p±padiµµhi tad± ahu.

mah±brahm± bodhisatto, eva½ dh±retha j±taka''nti..

mah±n±radakassapaj±taka½ aµµhama½.

546. vidhuraj±taka½ (9)

doha¼akaº¹a½

1346.

``paº¹u kisiy±si dubbal±, vaººar³pa½ {vaººar³pe (ka0)} natavedisa½ pure.

vimale akkh±hi pucchit±, k²dis² tuyha½ sar²ravedan±''..

1347.

``dhammo manujesu m±t²na½ {m±tina½ (s²0 p²0)}, doha¼o n±ma janinda vuccati.

dhamm±hata½ n±gakuñjara, vidhurassa haday±bhipatthaye''..

1348.

``canda½ kho tva½ doha¼±yasi, s³riya½ v± atha v±pi m±luta½.

dullabhañhi {dullabhe (s²0 p²0)} vidhurassa dassana½ {dassane (s²0 p²0)}, ko vidhuramidha m±nayissati''..

1349.

``kinnu t±ta tuva½ pajjh±yasi, paduma½ hatthagata½va te mukha½.

kinnu dummanar³posi issara, m± tva½ soci amittat±pana''..

1350.

``m±t± hi tava irandhati {irandati (s²0 sy±0 p²0)}, vidhurassa hadaya½ dhaniyati.

dullabhañhi vidhurassa dassana½, ko vidhuramidha m±nayissati''..

1351.

``tassa bhattupariyesana½ {bhattupariyesana½ (s²0 p²0)} cara, yo vidhuramidha m±nayissati''.

``pituno ca s± sutv±na v±kya½, ratti½ nikkhamma avassuti½ cari''..

1352.

``ke gandhabbe rakkhase ca n±ge, ke kimpurise c±pi m±nuse.

ke paº¹ite sabbak±madade {sabbak±made (s²0 p²0)}, d²gharatta½ bhatt± me bhavissati''..

1353.

``ass±sa hess±mi te pati, bhatt± te hess±mi anindalocane.

paññ± hi mama½ tath±vidh±, ass±sa hessasi bhariy± mama..

1354.

``avac±si puººaka½ irandhat² {irandat² (s²0 p²0)}, pubbapath±nugatena cetas±.

ehi gacch±ma pitu mamantike {pitu mama santika½ (ka0)}, esova te etamattha½ pavakkhati..

1355.

``alaªkat± suvasan±, m±lin² candanussad±.

yakkha½ hatthe gahetv±na, pitusantikup±gami''..

1356.

``n±gavara vaco suºohi me, patir³pa½ paµipajja suªkiya½.

patthemi aha½ irandhati½, t±ya samaªgi½ karohi ma½ tuva½..

1357.

``sata½ hatth² sata½ ass±, sata½ assatar²rath±.

sata½ valabhiyo puºº±, n±n±ratnassa keval±.

te n±ga paµipajjassu, dh²tara½ dehirandhati½''..

1358.

``y±va ±mantaye ñ±t², mitte ca suhadajjane {suhada½jana½ (s²0 p²0)}.

an±manta kata½ kamma½, ta½ pacch± anutappati''..

1359.

tato so varuºo n±go, pavisitv± nivesana½.

bhariya½ ±mantayitv±na, ida½ vacanamabravi..

1360.

``aya½ so puººako yakkho, y±cat² ma½ irandhati½.

bahun± vittal±bhena, tassa dema piya½ mama½''..

1361.

``na dhanena na vittena, labbh± amha½ irandhat².

sace ca kho hadaya½ paº¹itassa, dhammena laddh± idha m±hareyya.

etena vittena kum±ri labbh±, n±ñña½ dhana½ uttari patthay±ma''..

1362.

tato so varuºo n±go, nikkhamitv± nivesan±.

puººak±mantayitv±na, ida½ vacanamabravi..

1363.

``na dhanena na vittena, labbh± amha½ irandhat².

sace tuva½ hadaya½ paº¹itassa, dhammena laddh± idha m±haresi.

etena vittena kum±ri labbh±, n±ñña½ dhana½ uttari patthay±ma''..

1364.

``ya½ paº¹itotyeke vadanti loke, tameva b±loti pun±hu aññe.

akkh±hi me vippavadanti ettha, ka½ paº¹ita½ n±ga tuva½ vadesi''..

1365.

``korabyar±jassa dhanañcayassa {dhanañjayassa (s²0 sy±0 p²0)}, yadi te suto vidhuro n±ma katt±.

±nehi ta½ paº¹ita½ dhammaladdh±, irandhat² padacar± {paddhacar± (s²0 p²0), paµµhacar± (sy±0 ka0)} te hotu..

1366.

``idañca sutv± varuºassa v±kya½, uµµh±ya yakkho paramappat²to.

tattheva santo purisa½ asa½si, ±nehi ±jaññamidheva yutta½..

1367.

``j±tar³pamay± kaºº±, k±camhicamay± {k±camhamay± (s²0), k±cambhamay± (p²0)} khur±.

jambonadassa p±kassa, suvaººassa uracchado''..

1368.

``devav±havaha½ y±na½, assam±ruyha puººako.

alaªkato kappitakesamassu, pakk±mi veh±yasamantalikkhe {antalikkha½ (ka0)}..

1369.

``so puººako k±mar±gena {k±mavegena (s²0 p²0)} giddho, irandhati½ n±gakañña½ jig²sa½ {jigi½sa½ (s²0 sy±0 p²0)}.

gantv±na ta½ bh³tapati½ yasassi½, iccabrav² vessavaºa½ kuvera½..

1370.

``bhogavat² n±ma mandire, v±s± hiraññavat²ti vuccati.

nagare nimmite kañcanamaye, maº¹alassa uragassa niµµhita½..

1371.

``aµµ±lak± oµµhag²viyo, lohitaªkassa mas±ragallino.

p±s±dettha sil±may±, sovaººaratanehi ch±dit±..

1372.

``amb± tilak± ca jambuyo, sattapaºº± mucalindaketak±.

piyaªgu {piyak± (s²0 p²0), piyaªguk± (sy±0)} udd±lak± sah±, uparibhaddak± sinduv±rak± {bhinduv±rit± (sy±0 p²0), bhindhav±rit± (ka0)}..

1373.

``campeyyak± n±gamallik±, bhagin²m±l± atha mettha koliy±.

ete dum± pariº±mit±, sobhayanti uragassa mandira½ {mandire (sy±0 ka0)}..

1374.

``khajjurettha sil±may±, sovaººadhuvapupphit± bah³.

yattha vasato pap±tiko, n±gar±j± varuºo mahiddhiko..

1375.

``tassa kom±rik± bhariy±, vimal± kañcanavelliviggah±.

k±l± taruº±va uggat±, pucimandatthan² c±rudassan±..

1376.

``l±kh±rasarattasucchav² , kaºik±r±va niv±tapupphit± {kaºik±rova niv±tapupphito (s²0 p²0)}.

tidivokacar±va acchar±, vijjuvabbhaghan± vinissaµ±..

1377.

``s± doha¼in² suvimhit±, vidhurassa hadaya½ dhaniyati.

ta½ tesa½ demi issara, tena te denti irandhati½ mama½''..

1378.

``so puººako bh³tapati½ yasassi½, ±mantaya vessavaºa½ kuvera½.

tattheva santo {santa½ (p²0)} purisa½ asa½si, ±nehi ±jaññamidheva yutta½..

1379.

``j±tar³pamay± kaºº±, k±camhicamay± khur±.

jambonadassa p±kassa, suvaººassa uracchado..

1380.

``devav±havaha½ y±na½, assam±ruyha puººako.

alaªkato kappitakesamassu, pakk±mi veh±yasamantalikkhe''..

1381.

``so aggam± r±jagaha½ suramma½, aªgassa rañño nagara½ dur±yuta½ {dur±sada½ (sy±0)}.

pah³tabhakkha½ bahuannap±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa..

1382.

``may³rakoñc±gaºasampaghuµµha½, dij±bhighuµµha½ dijasaªghasevita½.

n±n±sakunt±bhiruda½ suvaªgaºa½ {subhaªgaºa½ (s²0 p²0)}, pupph±bhikiººa½ himava½va pabbata½..

1383.

``so puººako vepulam±bhir³hi {vepullam±bhirucchi (s²0 p²0)}, siluccaya½ kimpuris±nuciººa½.

anvesam±no maºiratana½ u¼±ra½, tamaddas± pabbatak³µamajjhe..

1384.

``disv± maºi½ pabhassara½ j±timanta½ {j±tivanta½ (s²0 sy±0)}, manohara½ {dhan±hara½ (s²0 p²0 ka0)} maºiratana½ u¼±ra½.

daddallam±na½ yasas± yasassina½, obh±sat² vijjurivantalikkhe..

1385.

``tamaggah² ve¼uriya½ mahaggha½, manohara½ n±ma mah±nubh±va½.

±jaññam±ruyha manomavaººo, pakk±mi veh±yasamantalikkhe..

1386.

``so aggam± {agam± (sy±0 p²0 ka0)} nagaramindapattha½, oruyhup±gacchi sabha½ kur³na½.

sam±gate ekasata½ samagge, avhettha yakkho avikampam±no..

1387.

``ko n²dha rañña½ varam±bhijeti, kam±bhijeyy±ma varaddhanena {vara½dhanena (s²0 p²0)}.

kamanuttara½ ratanavara½ jin±ma, ko v±pi no jeti varaddhanena''..

1388.

``kuhi½ nu raµµhe tava j±tibh³mi, na korabyasseva vaco taveda½.

abh²tosi {abhibhosi (s²0 p²0)} no vaººanibh±ya sabbe, akkh±hi me n±mañca bandhave ca''..

1389.

``kacc±yano m±ºavakosmi r±ja, an³nan±mo iti mavhayanti.

aªgesu me ñ±tayo bandhav± ca, akkhena devasmi idh±nupatto''..

1390.

``ki½ m±ºavassa ratan±ni atthi, ye ta½ jinanto hare akkhadhutto.

bah³ni rañño ratan±ni atthi, te tva½ daliddo kathamavhayesi''..

1391.

``manoharo n±ma maº² mam±ya½, manohara½ maºiratana½ u¼±ra½.

imañca ±jaññamamittat±pana½, eta½ me jinitv± hare akkhadhutto''..

1392.

``eko maº² m±ºava ki½ karissati, ±j±niyeko pana ki½ karissati.

bah³ni rañño maºiratan±ni atthi, ±j±niy± v±tajav± anappak±''..

doha¼akaº¹a½ n±ma.

maºikaº¹a½

1393.

``idañca me maºiratana½, passa tva½ dvipaduttama.

itth²na½ viggah± cettha, puris±nañca viggah±..

1394.

``mig±na½ viggah± cettha, sakuº±nañca viggah±.

n±gar±j± supaºº± ca {n±gar±je supaººe ca (s²0 sy±0 p²0)}, maºimhi passa nimmita½..

1395.

``hatth±n²ka½ rath±n²ka½, asse patt² ca vammine {dhaj±ni ca (p²0)}.

caturaªginima½ sena½, maºimhi passa nimmita½..

1396.

``hatth±rohe an²kaµµhe, rathike pattik±rake.

balagg±ni viy³¼h±ni {viy³h±ni (sy±0 ka0)}, maºimhi passa nimmita½..

1397.

``pura½ uddh±pasampanna½ {udd±pasampanna½ (s²0 p²0), aµµ±lasampanna½ (sy±0)}, bahup±k±ratoraºa½.

siªgh±µakesu bh³miyo, maºimhi passa nimmita½..

1398.

``esik± parikh±yo ca, palikha½ agga¼±ni ca.

aµµ±lake ca dv±re ca, maºimhi passa nimmita½..

1399.

``passa toraºamaggesu, n±n±dij± gaº± bah³.

ha½s± koñc± may³r± ca, cakkav±k± ca kukkuh±..

1400.

``kuº±lak± bah³ citr±, sikhaº¹² j²vaj²vak±.

n±n±dijagaº±kiººa½, maºimhi passa nimmita½..

1401.

``passa nagara½ sup±k±ra½, abbhuta½ lomaha½sana½.

samussitadhaja½ ramma½, soººav±lukasanthata½..

1402.

``passettha {passa tva½ (s²0 p²0)} paººas±l±yo, vibhatt± bh±gaso mit±.

nivesane nivese ca, sandhiby³he pathaddhiyo..

1403.

``p±n±g±re ca soº¹e ca, s³n± {s³º± (s²0 p²0), sudd± (sy±0 ka0)} odaniy± ghar±.

ves² ca gaºik±yo ca, maºimhi passa nimmita½..

1404.

``m±l±k±re ca rajake, gandhike atha dussike.

suvaººak±re maºik±re, maºimhi passa nimmita½..

1405.

``±¼±rike ca s³de ca, naµan±µakag±yino.

p±ºissare kumbhath³nike, maºimhi passa nimmita½..

1406.

``passa bher² mudiªg± ca, saªkh± paºavadindim±.

sabbañca t±¼±vacara½, maºimhi passa nimmita½..

1407.

``sammat±lañca v²ºañca, naccag²ta½ suv±dita½.

t³riyat±¼itasaªghuµµha½ , maºimhi passa nimmita½..

1408.

``laªghik± muµµhik± cettha, m±y±k±r± ca sobhiy±.

vet±like {vettalike (ka0)} ca jalle ca, maºimhi passa nimmita½..

1409.

``samajj± cettha vattanti, ±kiºº± naran±ribhi.

mañc±timañce bh³miyo, maºimhi passa nimmita½..

1410.

``passa malle samajjasmi½, phoµente {p±µhente (s²0 sy±0 p²0)} diguºa½ bhuja½.

nihate nihatam±ne ca, maºimhi passa nimmita½..

1411.

``passa pabbatap±desu, n±n±migagaº± bah³.

s²h± byaggh± var±h± ca, acchakokataracchayo..

1412.

``pal±s±d± gavaj± ca, mahi½s± rohit± rur³.

eºeyy± ca var±h± {sarabh± (sy±0)} ca, gaºino n²ka {niªka (s²0 sy±0 p²0)} s³kar±..

1413.

``kadalimig± bah³ citr±, bi¼±r± sasakaºµak±.

n±n±migagaº±kiººa½, maºimhi passa nimmita½..

1414.

``najj±yo supatitth±yo, soººav±lukasanthat±.

acch± savanti amb³ni, macchagumbanisevit±..

1415.

``kumbh²l± makar± cettha, susum±r± ca kacchap±.

p±µh²n± p±vus± macch±, balaj± {valaj± (s²0), v±laj± (p²0)} muñjarohit±..

1416.

``n±n±dijagaº±kiºº±, n±n±dumagaº±yut±.

ve¼uriyaka-rod±yo {ve¼uriyaphalakarod±yo (s²0)}, maºimhi passa nimmita½..

1417.

``passettha pokkharaºiyo, suvibhatt± catuddis±.

n±n±dijagaº±kiºº±, puthulomanisevit±..

1418.

``samantodakasampanna½ , mahi½ s±garakuº¹ala½.

upeta½ vanar±jehi, maºimhi passa nimmita½..

1419.

``purato videhe passa, goy±niye ca pacchato.

kuruyo jambud²pañca, maºimhi passa nimmita½..

1420.

``passa canda½ s³riyañca, obh±sante catuddis±.

sineru½ anupariyante, maºimhi passa nimmita½..

1421.

``sineru½ himavantañca, s±garañca mah²tala½ {mahiddhika½ (s²0 p²0), mahiddhiya½ (sy±0)}.

catt±ro ca mah±r±je, maºimhi passa nimmita½..

1422.

``±r±me vanagumbe ca, p±µiye {piµµhiye (ka0)} ca siluccaye.

ramme kimpuris±kiººe, maºimhi passa nimmita½..

1423.

``ph±rusaka½ cittalata½, missaka½ nandana½ vana½.

vejayantañca p±s±da½, maºimhi passa nimmita½..

1424.

``sudhamma½ t±vati½sañca, p±richattañca pupphita½.

er±vaºa½ n±gar±ja½, maºimhi passa nimmita½..

1425.

``passettha devakaññ±yo, nabh± vijjurivuggat±.

nandane vicarantiyo, maºimhi passa nimmita½..

1426.

``passettha devakaññ±yo, devaputtapalobhin².

devaputte ramam±ne {caram±ne (s²0 p²0)}, maºimhi passa nimmita½..

1427.

``parosahassap±s±de, ve¼uriyaphalasanthate.

pajjalante ca {pajjalantena (s²0 sy±0 p²0)} vaººena, maºimhi passa nimmita½..

1428.

``t±vati½se ca y±me ca, tusite c±pi nimmite.

paranimmitavasavattino {paranimmit±bhiratino (s²0 p²0)}, maºimhi passa nimmita½..

1429.

``passettha pokkharaºiyo, vippasannodik± suc².

mand±lakehi sañchann±, padumuppalakehi ca..

1430.

``dasettha r±jiyo set±, dasan²l± {dassan²y± (ka0)} manoram±.

cha piªgal± pannarasa, halidd± ca catuddasa..

1431.

``v²sati tattha sovaºº±, v²sati rajat±may±.

indagopakavaºº±bh±, t±va dissanti ti½sati..

1432.

``dasettha k±¼iyo chacca, mañjeµµh± pannav²sati.

miss± bandhukapupphehi, n²luppalavicittik±..

1433.

``eva½ sabbaªgasampanna½, accimanta½ pabhassara½.

odhisuªka½ mah±r±ja, passa tva½ dvipaduttama''..

maºikaº¹a½ n±ma.

akkhakaº¹a½

1434.

``up±gata½ r±ja mupehi lakkha½, net±disa½ maºiratana½ tavatthi.

dhammena jiss±ma {jiyy±ma (s²0 sy±0 p²0)} as±hasena, jito ca no khippamav±karohi..

1435.

``pañc±la -paccuggata-s³rasena, macch± {majjh± (ka0)} ca madd± saha kekakebhi.

passantu note asaµhena yuddha½, na no sabh±ya½ na karonti kiñci''..

1436.

``te p±visu½ akkhamadena matt±, r±j± kur³na½ puººako c±pi yakkho.

r±j± kali½ viccinamaggahesi, kaµa½ aggah² puººako n±ma yakkho..

1437.

``te tattha j³te ubhaye sam±gate, rañña½ sak±se sakh²nañca majjhe.

ajesi yakkho narav²raseµµha½, tatthappan±do tumulo babh³va''..

1438.

``jayo mah±r±ja par±jayo ca, ±y³hata½ aññatarassa hoti.

janinda j²nosi {jinnosi (sy±0), jitosi (p²0) jinomhi (ka0)} varaddhanena, jito ca me khippamav±karohi''..

1439.

``hatth² gavass± maºikuº¹al± ca, yañc±pi mayha½ {añña½ (ka0)} ratana½ pathaby±.

gaºh±hi kacc±na vara½ dhan±na½, ±d±ya yenicchasi tena gaccha''..

1440.

``hatth² gavass± maºikuº¹al± ca, yañc±pi tuyha½ ratana½ pathaby±.

tesa½ varo vidhuro n±ma katt±, so me jito ta½ me av±karohi''..

1441.

``att± ca me so saraºa½ gat² ca, d²po ca leºo ca par±yaºo ca.

asantuleyyo mama so dhanena, p±ºena me s±diso esa katt±''..

1442.

``cira½ viv±do mama tuyhañcassa, k±mañca pucch±ma tameva gantv±.

esova no vivaratu etamattha½, ya½ vakkhat² hotu kath± {tath± (sy±0 ka0)} ubhinna½''..

1443.

``addh± hi sacca½ bhaºasi, na ca m±ºava s±hasa½.

tameva gantv± pucch±ma, tena tuss±mubho jan±''..

1444.

``sacca½ nu dev± vidah³ kur³na½, dhamme µhita½ vidhura½ n±mamacca½.

d±sosi rañño uda v±si ñ±ti, vidhuroti saªkh± katam±si loke''..

1445.

``±m±yad±s±pi bhavanti heke, dhanena k²t±pi bhavanti d±s±.

sayampi heke upayanti d±s±, bhay± paºunn±pi bhavanti d±s±..

1446.

``ete nar±na½ caturova d±s±, addh± hi yonito ahampi j±to.

bhavo ca rañño abhavo ca rañño, d±s±ha½ devassa parampi gantv±.

dhammena ma½ m±ºava tuyha dajj±''..

1447.

``aya½ {ayampi (sy±0 ka0)} dut²yo vijayo mamajja, puµµho hi katt± vivarettha {vivarittha (s²0 sy±0 ka0)} pañha½.

adhammar³po vata r±jaseµµho, subh±sita½ n±nuj±n±si mayha½''..

1448.

``eva½ ce no so vivarettha pañha½, d±sohamasmi na ca khosmi ñ±ti.

gaºh±hi kacc±na vara½ dhan±na½, ±d±ya yenicchasi tena gaccha''..

akkhakaº¹a½ n±ma.

ghar±v±sapañh±

1449.

``vidhura vasam±n±ssa, gahaµµhassa saka½ ghara½.

khem± vutti katha½ assa, kathannu assa saªgaho..

1450.

``aby±bajjha½ {aby±pajjha½ (s²0 sy±0 p²0)} katha½ assa, saccav±d² ca m±ºavo.

asm± lok± para½ loka½, katha½ pecca na socati''..

1451.

ta½ tattha gatim± dhitim±, matim± atthadassim±.

saªkh±t± {saªkh±to (ka0)} sabbadhamm±na½, vidhuro etadabravi..

1452.

``na s±dh±raºad±rassa, na bhuñje s±dumekako.

na seve lok±yatika½, neta½ paññ±ya va¹¹hana½..

1453.

``s²lav± vattasampanno, appamatto vicakkhaºo.

niv±tavutti atthaddho, surato sakhilo mudu..

1454.

``saªgahet± ca mitt±na½, sa½vibh±g² vidh±nav±.

tappeyya annap±nena, sad± samaºabr±hmaºe..

1455.

``dhammak±mo sut±dh±ro, bhaveyya paripucchako.

sakkacca½ payirup±seyya, s²lavante bahussute..

1456.

``gharam±vasam±nassa, gahaµµhassa saka½ ghara½.

khem± vutti siy± eva½, eva½ nu assa saªgaho..

1457.

``aby±bajjha½ siy± eva½, saccav±d² ca m±ºavo.

asm± lok± para½ loka½, eva½ pecca na socati''..

ghar±v±sapañh± n±ma.

lakkhaºakaº¹a½

1458.

``ehi d±ni gamiss±ma, dinno no issarena me.

mamevattha½ {tamevattha½ (p²0)} paµipajja, esa dhammo sanantano''..

1459.

``j±n±mi m±ºava tay±hamasmi, dinnohamasmi tava issarena.

t²hañca ta½ v±sayemu ag±re, yenaddhun± anus±semu putte''..

1460.

``ta½ me tath± hotu vasemu t²ha½, kuruta½ bhavajja gharesu kicca½.

anus±sata½ puttad±re bhavajja, yath± tay² pecca {pacch± (s²0 p²0)} sukh² bhaveyya''..

1461.

``s±dh³ti vatv±na pah³tak±mo, pakk±mi yakkho vidhurena saddhi½.

ta½ kuñjar±jaññahay±nuciººa½, p±vekkhi antepuramariyaseµµho''..

1462.

``koñca½ may³rañca piyañca keta½, up±gami tattha surammar³pa½.

pah³tabhakkha½ bahuannap±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa''..

1463.

``tattha naccanti g±yanti, avh±yanti var±vara½.

acchar± viya devesu, n±riyo samalaªkat±..

1464.

``samaªgikatv± pamad±hi yakkha½, annena p±nena ca dhammap±lo.

atthattha {aggattha (sy±0 aµµha0)} mev±nuvicintayanto, p±vekkhi bhariy±ya tad± sak±se..

1465.

``ta½ candanagandharas±nulitta½, suvaººajambonadanikkhas±disa½.

bhariya½vac± ehi suºohi bhoti, putt±ni ±mantaya tambanette..

1466.

``sutv±na v±kya½ patino anujj± {anoj± (sy±0 ka0)}, suºisa½vaca tambanakhi½ sunetta½.

±mantaya vammadhar±ni cete, putt±ni ind²varapupphas±me''..

1467.

``te ±gate muddhani dhammap±lo, cumbitv± putte avikampam±no.

±mantayitv±na avoca v±kya½, dinn±ha½ raññ± idha m±ºavassa..

1468.

``tassajjaha½ attasukh² vidheyyo, ±d±ya yenicchati tena gacchati.

ahañca vo s±situm±gatosmi {anus±situ½ ±gatosmi (sy±0 ka0)}, katha½ aha½ aparitt±ya gacche..

1469.

``sace vo r±j± kururaµµhav±s² {kurukhettav±s² (s²0 p²0)}, janasandho puccheyya pah³tak±mo.

kim±bhij±n±tha pure pur±ºa½, ki½ vo pit± anus±se puratth±..

1470.

``sam±san± hotha may±va sabbe, kon²dha rañño abbhatiko manusso.

tamañjali½ kariya vadetha eva½, m± heva½ deva na hi esa dhammo.

viyagghar±jassa nih²najacco, sam±sano deva katha½ bhaveyya''..

lakkhaºakaº¹a½ {pekkhaºakaº¹a½ (s²0 ka0)} n±ma.

r±javasati

1471.

``so ca putte {mitte (s²0 p²0)} amacce ca, ñ±tayo suhadajjane.

al²namanasaªkappo, vidhuro etadabravi..

1472.

``ethayyo {ethayy± (sy±0)} r±javasati½, nis²ditv± suº±tha me.

yath± r±jakula½ patto, yasa½ poso nigacchati..

1473.

``na hi r±jakula½ patto, aññ±to labhate yasa½.

n±s³ro n±pi dummedho, nappamatto kud±cana½..

1474.

``yad±ssa s²la½ paññañca, soceyya½ c±dhigacchati.

atha vissasate tyamhi, guyhañcassa na rakkhati..

1475.

``tul± yath± paggahit±, samadaº¹± sudh±rit±.

ajjhiµµho na vikampeyya, sa r±javasati½ vase..

1476.

``tul± yath± paggahit±, samadaº¹± sudh±rit±.

sabb±ni abhisambhonto, sa r±javasati½ vase..

1477.

``div± v± yadi v± ratti½, r±jakiccesu paº¹ito.

ajjhiµµho na vikampeyya, sa r±javasati½ vase..

1478.

``div± v± yadi v± ratti½, r±jakiccesu paº¹ito.

sabb±ni abhisambhonto, sa r±javasati½ vase..

1479.

``yo cassa sukato maggo, rañño suppaµiy±dito.

na tena vutto gaccheyya, sa r±javasati½ vase..

1480.

``na rañño sadisa½ {samaka½ (s²0 sy±0 p²0)} bhuñje, k±mabhoge kud±cana½.

sabbattha pacchato gacche, sa r±javasati½ vase..

1481.

``na rañño sadisa½ vattha½, na m±la½ na vilepana½.

±kappa½ sarakutti½ v±, na rañño sadisam±care.

añña½ kareyya ±kappa½, sa r±javasati½ vase..

1482.

``k²¼e r±j± amaccehi, bhariy±hi pariv±rito.

n±macco r±jabhariy±su, bh±va½ kubbetha paº¹ito..

1483.

``anuddhato acapalo, nipako sa½vutindriyo.

manopaºidhisampanno, sa r±javasati½ vase..

1484.

``n±ssa bhariy±hi k²¼eyya, na manteyya rahogato.

n±ssa kos± dhana½ gaºhe, sa r±javasati½ vase..

1485.

``na nidda½ bahu maññeyya {na niddanna½ bahu½ maññe (s²0 p²0)}, na mad±ya sura½ pive.

n±ssa d±ye mige haññe, sa r±javasati½ vase..

1486.

``n±ssa p²µha½ na pallaªka½, na koccha½ na n±va½ {n±ga½ (s²0 p²0)} ratha½.

sammatomh²ti ±r³he, sa r±javasati½ vase..

1487.

``n±tid³re bhaje {bhave (s²0 p²0)} rañño, n±cc±sanne vicakkhaºo.

sammukhañcassa tiµµheyya, sandissanto sabhattuno..

1488.

``na ve {me (sy±0 ka0)} r±j± sakh± hoti, na r±j± hoti methuno.

khippa½ kujjhanti r±j±no, s³kena'kkh²va ghaµµita½..

1489.

``na p³jito maññam±no, medh±v² paº¹ito naro.

pharusa½ patimanteyya, r±j±na½ parisa½gata½..

1490.

``laddhadv±ro labhe dv±ra½ {laddhav±rolabhe v±ra½ (p²0)}, neva r±j³su vissase.

agg²va sa½yato tiµµhe {agg²va yato tiµµheyya (s²0 p²0)}, sa r±javasati½ vase..

1491.

``putta½ v± bh±tara½ v± sa½, sampaggaºh±ti khattiyo.

g±mehi nigamehi v±, raµµhehi janapadehi v±.

tuºh²bh³to upekkheyya, na bhaºe chekap±paka½..

1492.

``hatth±rohe an²kaµµhe, rathike pattik±rake.

tesa½ kamm±vad±nena {kamm±pav±dena (sy±0)}, r±j± va¹¹heti vetana½.

na tesa½ antar± gacche, sa r±javasati½ vase..

1493.

``c±pov³nudaro dh²ro {c±pova oname dh²ro (sy±0)}, va½sov±pi pakampaye.

paµiloma½ na vatteyya, sa r±javasati½ vase..

1494.

``c±pov³nudaro assa, macchovassa ajivhav± {ajivhat± (sy±0 ka0)}.

app±s² nipako s³ro, sa r±javasati½ vase..

1495.

``na b±¼ha½ itthi½ gaccheyya, sampassa½ tejasaªkhaya½.

k±sa½ s±sa½ dara½ balya½, kh²ºamedho nigacchati..

1496.

``n±tivela½ pabh±seyya, na tuºh² sabbad± siy±.

avikiººa½ mita½ v±ca½, patte k±le ud²raye..

1497.

``akkodhano asaªghaµµo, sacco saºho apesuºo.

sampha½ gira½ na bh±seyya, sa r±javasati½ vase..

1498.

{aya½ g±th± natthi p²0 potthake} ``m±t±pettibharo assa, kule jeµµh±pac±yiko.

saºho sakhilasambh±so {hiriottappasampanno (s²0 ka0)}, sa r±javasati½ vase {aya½ g±th± natthi p²0 potthake}..

1499.

``vin²to sippav± danto, katatto niyato mudu.

appamatto suci dakkho, sa r±javasati½ vase..

1500.

``niv±tavutti vuddhesu, sappatisso sag±ravo.

surato sukhasa½v±so, sa r±javasati½ vase..

1501.

``±rak± parivajjeyya, sahitu½ pahita½ jana½.

bhatt±raññevudikkheyya, na ca aññassa r±jino..

1502.

``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute.

sakkacca½ payirup±seyya, sa r±javasati½ vase..

1503.

``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute.

sakkacca½ anuv±seyya, sa r±javasati½ vase..

1504.

``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute.

tappeyya annap±nena, sa r±javasati½ vase..

1505.

``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute.

±sajja paññe sevetha, ±kaªkha½ vuddhimattano..

1506.

``dinnapubba½ na h±peyya, d±na½ samaºabr±hmaºe.

na ca kiñci niv±reyya, d±nak±le vaºibbake..

1507.

``paññav± buddhisampanno, vidh±navidhikovido.

k±laññ³ samayaññ³ ca, sa r±javasati½ vase..

1508.

``uµµh±t± kammadheyyesu, appamatto vicakkhaºo.

susa½vih²takammanto, sa r±javasati½ vase..

1509.

``khala½ s±la½ pasu½ khetta½, gant± cassa abhikkhaºa½.

mita½ dhañña½ nidh±peyya, mita½va p±caye ghare..

1510.

``putta½ v± bh±tara½ v± sa½, s²lesu asam±hita½.

anaªgav± hi te b±l±, yath± pet± tatheva te.

co¼añca nesa½ piº¹añca, ±s²n±na½ pad±paye..

1511.

``d±se kammakare pesse, s²lesu susam±hite.

dakkhe uµµh±nasampanne, ±dhipaccamhi µh±paye..

1512.

``s²lav± ca alolo {alobho (sy±0 ka0)} ca, anurakkho {anuratto (s²0 p²0)} ca r±jino.

±v² raho hito tassa, sa r±javasati½ vase..

1513.

``chandaññ³ r±jino cassa, cittaµµho assa r±jino.

asaªkusakavutti'ssa, sa r±javasati½ vase..

1514.

``ucch±daye ca nh±paye {acch±dane ca nh±pe ca (sy±0 ka0)}, dhove p±de adhosira½.

±hatopi na kuppeyya, sa r±javasati½ vase..

1515.

``kumbhampañjali½ kariy± {kuriy± (s²0)}, c±µañc±pi {v±yasa½ v± (s²0 p²0)} padakkhiºa½.

kimeva sabbak±m±na½, d±t±ra½ dh²ramuttama½..

1516.

``yo deti sayana½ vattha½, y±na½ ±vasatha½ ghara½.

pajjunnoriva bh³t±ni, bhogehi abhivassati..

1517.

``esayyo r±javasati, vattam±no yath± naro.

±r±dhayati r±j±na½, p³ja½ labhati bhattusu''..

r±javasati n±ma.

antarapeyy±la½

1518.

``eva½ samanus±sitv±, ñ±tisaªgha½ vicakkhaºo.

parikiººo suhadehi, r±j±namupasaªkami..

1519.

``vanditv± siras± p±de, katv± ca na½ padakkhiºa½.

vidhuro avaca r±j±na½, paggahetv±na añjali½..

1520.

``aya½ ma½ m±ºavo neti, kattuk±mo {gantuk±mo (ka0)} yath±mati.

ñ±t²nattha½ pavakkh±mi, ta½ suºohi arindama..

1521.

``putte ca me udikkhesi, yañca mañña½ ghare dhana½.

yath± pecca {pacch± (sy±0 ka0)} na h±yetha, ñ±tisaªgho may² gate..

1522.

``yatheva khalat² bh³my±, bh³my±yeva patiµµhati.

eveta½ khalita½ mayha½, eta½ pass±mi accaya½''..

1523.

``sakk± na gantu½ iti mayha hoti, chetv± {jhatv± (s²0 p²0)} vadhitv± idha k±tiy±na½.

idheva hoh² iti mayha ruccati, m± tva½ ag± uttamabh³ripañña''..

1524.

``m± hevadhammesu mana½ paº²dahi, atthe ca dhamme ca yutto bhavassu.

dhiratthu kamma½ akusala½ anariya½, ya½ katv± pacch± niraya½ vajeyya..

1525.

``nevesa dhammo na puneta {puneti (sy±0 ka0)} kicca½, ayiro hi d±sassa janinda issaro.

gh±tetu½ jh±petu½ athopi hantu½, na ca mayha kodhatthi vaj±mi c±ha½''..

1526.

``jeµµhaputta½ upaguyha, vineyya hadaye dara½.

assupuººehi nettehi, p±vis² so mah±ghara½''..

1527.

``s±l±va sammapatit± {sampamathit± (s²0 p²0)}, m±lutena pamaddit±.

senti putt± ca d±r± ca, vidhurassa nivesane..

1528.

``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca.

b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane..

1529.

``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane..

1530.

``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane..

1531.

``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±.

b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane..

1532.

``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca.

b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi..

1533.

``orodh± ca kum±r± ca, d±sisattasat±ni ca.

b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi..

1534.

``hatth±roh± an²kaµµh±, d±sisattasat±ni ca.

b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi..

1535.

``sam±gat± j±napad±, d±sisattasat±ni ca.

b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi''..

1536.

``katv± gharesu kicc±ni, anus±sitv± saka½ jana½.

mitt±macce ca bhacce ca {suhajje (p²0 ka0)}, puttad±re ca bandhave..

1537.

``kammanta½ sa½vidhetv±na, ±cikkhitv± ghare dhana½.

nidhiñca iºad±nañca, puººaka½ etadabravi..

1538.

``avas² tuva½ mayha t²ha½ ag±re, kat±ni kicc±ni gharesu mayha½.

anus±sit± puttad±r± may± ca, karoma kacc±na {kicc±ni (sy±0 ka0)} yath±mati½ te''..

1539.

``sace hi katte anus±sit± te, putt± ca d±r± anuj²vino ca.

handehi d±n² taram±nar³po, d²gho hi addh±pi aya½ puratth±..

1540.

``achambhitova {ayambhitova (s²0 p²0)} gaºh±hi, ±j±neyyassa v±ladhi½.

ida½ pacchimaka½ tuyha½, j²valokassa dassana½''..

1541.

``soha½ kissa nu bh±yissa½, yassa me natthi dukkaµa½.

k±yena v±c± manas±, yena gaccheyya duggati½''..

1542.

``so assar±j± vidhura½ vahanto, pakk±mi veh±yasamantalikkhe.

s±kh±su selesu asajjam±no, k±l±giri½ khippamup±gam±si''..

1543.

``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca.

b±h± paggayha pakkandu½, yakkho br±hmaºavaººena.

vidhura½ ±d±ya gacchati..

1544.

``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±.

b±h± paggayha pakkandu½, yakkho br±hmaºavaººena.

vidhura½ ±d±ya gacchati..

1545.

``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca.

b±h± paggayha pakkandu½, paº¹ito so kuhi½ gato..

1546.

``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±.

b±h± paggayha pakkandu½, paº¹ito so kuhi½ gato''..

1547.

``sace so sattarattena, n±gacchissati paº¹ito.

sabbe aggi½ pavekkh±ma {paviss±ma (sy±0)}, natthattho j²vitena no''..

1548.

``paº¹ito ca viyatto ca, vibh±v² ca vicakkhaºo.

khippa½ mociya att±na½, m± bh±yitth±gamissati'' {khippa½ mocessata'tt±na½, m± bh±tha ±gamissati (s²0 p²0)}..

antarapeyy±la½ n±ma.

s±dhunaradhammakaº¹a½

1549.

``so tattha gantv±na vicintayanto, ucc±vac± cetanak± {cetanat± (ka0)} bhavanti.

nayimassa j²vena mamatthi kiñci, hantv±nima½ hadayam±nayissa½'' {±diyissa½ (s²0 p²0)}..

1550.

``so tattha gantv± pabbatantarasmi½ {pabbatap±dasmi½ (ka0)}, anto pavisitv±na paduµµhacitto.

asa½vutasmi½ jagatippadese, adhosira½ dh±rayi k±tiy±no..

1551.

``so lambam±no narake pap±te, mahabbhaye lomaha½se vidugge.

asantasanto kur³na½ kattuseµµho, iccabravi puººaka½ n±ma yakkha½..

1552.

``ariy±vak±sosi anariyar³po, asaññato saññatasannik±so.

acc±hita½ kamma½ karosi ludra½, bh±ve ca te kusala½ natthi kiñci..

1553.

``ya½ ma½ pap±tasmi½ pap±tumicchasi, ko nu tavattho maraºena mayha½.

am±nusasseva tavajja vaººo, ±cikkha me tva½ katam±si devat±''..

1554.

``yadi te suto puººako n±ma yakkho, rañño kuverassa hi so sajibbo {saj²vo (s²0 p²0)}.

bh³mindharo varuºo n±ma n±go, brah± suc² vaººabal³papanno..

1555.

``tass±nuja½ dh²tara½ k±may±mi, irandhat² n±ma s± n±gakaññ±.

tass± sumajjh±ya piy±ya hetu, pat±rayi½ tuyha vadh±ya dh²ra''..

1556.

``m± heva tva½ {te (sy±0 ka0)} yakkha ahosi m³¼ho, naµµh± bah³ duggah²tena loke {lok± (s²0 sy±0 ka0)}.

ki½ te sumajjh±ya piy±ya kicca½, maraºena me iªgha suºomi {suºoma (s²0 p²0)} sabba½''..

1557.

``mah±nubh±vassa mahoragassa, dh²tuk±mo ñ±tibhato {ñ±tigato (p²0)} hamasmi.

ta½ y±cam±na½ sasuro avoca, yath± mamaññi½su suk±man²ta½..

1558.

``dajjemu kho te sutanu½ sunetta½, sucimhita½ candanalittagatta½.

sace tuva½ hadaya½ paº¹itassa, dhammena laddh± idha m±haresi.

etena vittena kum±ri labbh±, nañña½ dhana½ uttari patthay±ma..

1559.

``eva½ na m³¼hosmi suºohi katte, na c±pi me duggahitatthi kiñci.

hadayena te dhammaladdhena n±g±, irandhati½ n±gakañña½ dadanti..

1560.

``tasm± aha½ tuyha½ vadh±ya yutto, eva½ mamattho maraºena tuyha½.

idheva ta½ narake p±tayitv±, hantv±na ta½ hadayam±nayissa½''..

1561.

``khippa½ mama½ uddhara k±tiy±na, hadayena me yadi te atthi kicca½.

ye kecime s±dhunarassa dhamm±, sabbeva te p±tukaromi ajja''..

1562.

``so puººako kur³na½ kattuseµµha½, nagamuddhani khippa½ patiµµhapetv±.

assattham±s²na½ samekkhiy±na, paripucchi katt±ramanomapañña½..

1563.

``samuddhato mesi tuva½ pap±t±, hadayena te ajja mamatthi kicca½.

ye kecime s±dhunarassa dhamm±, sabbeva me p±tukarohi ajja''..

1564.

``samuddhato tyasmi aha½ pap±t±, hadayena me yadi te atthi kicca½.

ye kecime s±dhunarassa dhamm±, sabbeva te p±tukaromi ajja''..

1565.

``y±t±nuy±y² ca bhav±hi m±ºava, allañca {addañca (s²0 p²0)} p±ºi½ parivajjayassu.

m± cassu mittesu kad±ci dubbh², m± ca vasa½ asat²na½ nigacche''..

1566.

``katha½ nu y±ta½ anuy±y² hoti, allañca p±ºi½ dahate katha½ so.

asat² ca k± ko pana mittadubbho, akkh±hi me pucchito etamattha½''..

1567.

``asanthuta½ {asandhava½ (sy±0 ka0)} nopi ca diµµhapubba½, yo ±sanen±pi nimantayeyya.

tasseva attha½ puriso kareyya, y±t±nuy±y²ti tam±hu paº¹it±..

1568.

``yassekarattampi ghare vaseyya, yatthannap±na½ puriso labheyya.

na tassa p±pa½ manas±pi cintaye, adubbh² p±ºi½ dahate mittadubbho..

1569.

``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.

na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho hi p±pako..

1570.

``puººampi cema½ pathavi½ dhanena, dajjitthiy± puriso sammat±ya.

laddh± khaºa½ atimaññeyya tampi, t±sa½ vasa½ asat²na½ na gacche..

1571.

``eva½ kho y±ta½ anuy±y² hoti, allañca p±ºi½ dahate puneva½.

asat² ca s± so pana mittadubbho, so dhammiko hoti jahassu adhamma½''..

s±dhunaradhammakaº¹a½ n±ma.

k±l±girikaº¹a½

1572.

``avasi½ aha½ tuyha½ t²ha½ ag±re, annena p±nena upaµµhitosmi.

mitto mam±s² visajj±maha½ ta½, k±ma½ ghara½ uttamapañña gaccha..

1573.

``api h±yatu n±gakul± {n±gakulassa (s²0 sy±0 p²0)} attho, alampi me n±gakaññ±ya hotu.

so tva½ sakeneva subh±sitena, muttosi me ajja vadh±ya pañña''..

1574.

``handa tuva½ yakkha mamampi nehi, sasura½ te {sassura½ nu te (s²0 sy±0 p²0 ka0)} attha½ mayi carassu.

mayañca n±g±dhipati½ vim±na½, dakkhemu n±gassa adiµµhapubba½''..

1575.

``ya½ ve narassa ahit±ya assa, na ta½ pañño arahati dassan±ya.

atha kena vaººena amittag±ma½, tuvamicchasi uttamapañña gantu½''..

1576.

``addh± paj±n±mi ahampi eta½, na ta½ pañño arahati dassan±ya.

p±pañca me natthi kata½ kuhiñci, tasm± na saªke maraº±gam±ya''..

1577.

``handa ca µh±na½ atul±nubh±va½, may± saha dakkhasi ehi katte.

yatthacchati naccag²tehi n±go, r±j± yath± vessavaºo na¼iñña½ {ni¼iñña½ (sy±0), ni¼añña½ (ka0)}..

1578.

``ta½ n±gakaññ± carita½ gaºena, nik²¼ita½ niccamaho ca ratti½.

pah³tam±lya½ {bahuttamalla½ (ka0)} bahupupphachanna½ {bahupupphasañchanna½ (ka0)}, obh±sat² vijjurivantalikkhe..

1579.

``annena p±nena upetar³pa½, naccehi g²tehi ca v±ditehi.

parip³ra½ kaññ±hi alaªkat±hi, upasobhati vatthapilandhanena {vatthapilandhanehi (ka0)}..

1580.

``so puººako kur³na½ kattuseµµha½, nis²day² pacchato ±sanasmi½.

±d±ya katt±ramanomapañña½, up±nay² bhavana½ n±garañño..

1581.

``patv±na µh±na½ atul±nubh±va½, aµµh±si katt± pacchato puººakassa.

s±maggi pekkham±no {s±maggipekkh² pana (s²0 sy±0 p²0)} n±gar±j±, pubbeva j±m±taramajjhabh±satha''..

1582.

``yannu tuva½ agam± maccaloka½, anvesam±no hadaya½ paº¹itassa.

kacci samiddhena idh±nupatto, ±d±ya katt±ramanomapañña½''..

1583.

``ayañhi so ±gato ya½ tvamicchasi, dhammena laddho mama dhammap±lo.

ta½ passatha sammukh± {ta½ passa dhamma½ samukh± (ka0)} bh±sam±na½, sukho have {bhave (p²0)} sappurisehi saªgamo''..

k±l±girikaº¹a½ n±ma.

1584.

``adiµµhapubba½ disv±na, macco maccubhayaµµito {bhayaddito (s²0 p²0)}.

byamhito n±bhiv±desi, nayida½ paññavat±miva''..

1585.

``na camhi byamhito n±ga, na ca maccubhayaµµito.

na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye..

1586.

``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve.

ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''..

1587.

``evameta½ yath± br³si, sacca½ bh±sasi paº¹ita.

na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye..

1588.

``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve.

ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''..

1589.

``asassata½ sassata½ nu tavayida½, iddh²jut²balav²riy³papatti {iddhi½ juti½ bala½ v²riy³papatti (ka0)}.

pucch±mi ta½ n±gar±jetamattha½, katha½ nu te laddhamida½ vim±na½..

1590.

``adhiccaladdha½ pariº±maja½ te, saya½kata½ ud±hu devehi dinna½.

akkh±hi me n±gar±jetamattha½, yatheva te laddhamida½ vim±na½..

1591.

``n±dhiccaladdha½ na pariº±maja½ me, na saya½kata½ n±pi devehi dinna½.

sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na½''..

1592.

``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko.

iddh²jut²balav²riy³papatti, idañca te n±ga mah±vim±na½''..

1593.

``ahañca bhariy± ca manussaloke, saddh± ubho d±napat² ahumh±.

op±nabh³ta½ me ghara½ tad±si, santappit± samaºabr±hmaº± ca..

1594.

``m±lañca gandhañca vilepanañca, pad²piya½ seyyamupassayañca.

acch±dana½ s±yanamannap±na½, sakkacca d±n±ni adamha tattha..

1595.

``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko.

iddh²jut²balav²riy³papatti, idañca me dh²ra mah±vim±na½'..

1596.

``eva½ ce te laddhamida½ vim±na½, j±n±si puññ±na½ phal³papatti½.

tasm± hi dhamma½ cara appamatto, yath± vim±na½ puna m±vasesi'..

1597.

``nayidha santi samaºabr±hmaº± ca, yesannap±n±ni dademu katte.

akkh±hi me pucchito etamattha½, yath± vim±na½ puna m±vasema''..

1598.

``bhog² hi te santi idh³papann±, putt± ca d±r± anuj²vino ca.

tesu tuva½ vacas± kammun± ca, asampaduµµho ca bhav±hi nicca½..

1599.

``eva½ tuva½ n±ga asampadosa½, anup±laya vacas± kammun± ca.

µhatv± idha y±vat±yuka½ vim±ne, uddha½ ito gacchasi devaloka½''..

1600.

``addh± hi so socati r±jaseµµho, tay± vin± yassa tuva½ sajibbo.

dukkh³pan²topi tay± samecca, vindeyya poso sukham±turopi''..

1601.

``addh± sata½ bh±sasi n±ga dhamma½, anuttara½ atthapada½ suciººa½.

et±disiy±su hi ±pad±su, paññ±yate m±dis±na½ viseso''..

1602.

``akkh±hi no t±ya½ mudh± nu laddho, akkhehi no t±ya½ ajesi j³te.

dhammena laddho iti t±yam±ha {m±'ya'm±ha (sy±0)}, katha½ nu tva½ hatthamimassa m±gato''..

1603.

``yo missaro tattha ahosi r±j±, tam±yamakkhehi ajesi j³te.

so ma½ jito r±j± imassad±si, dhammena laddhosmi as±hasena..

1604.

``mahorago attamano udaggo, sutv±na dh²rassa subh±sit±ni.

hatthe gahetv±na anomapañña½, p±vekkhi bhariy±ya tad± sak±se..

1605.

``yena tva½ vimale paº¹u, yena bhatta½ na ruccati.

na ca me t±diso vaººo, ayameso tamonudo..

1606.

``yassa te hadayenattho, ±gat±ya½ pabhaªkaro.

tassa v±kya½ nis±mehi, dullabha½ dassana½ puna..

1607.

``disv±na ta½ vimal± bh³ripañña½, dasaªgul² añjali½ paggahetv±.

haµµhena bh±vena pat²tar³p±, iccabravi kur³na½ kattuseµµha½..

1608.

``adiµµhapubba½ disv±na, macco maccubhayaµµito.

byamhito n±bhiv±desi, nayida½ paññavat±miva''..

1609.

``na camhi byamhito n±gi, na ca maccubhayaµµito.

na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye..

1610.

``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve.

ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''..

1611.

``evameta½ yath± br³si, sacca½ bh±sasi paº¹ita.

na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye..

1612.

``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve.

ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''..

1613.

``asassata½ sassata½ nu tavayida½, iddh²jut²balav²riy³papatti.

pucch±mi ta½ n±gakaññetamattha½, katha½ nu te laddhamida½ vim±na½..

1614.

``adhiccaladdha½ pariº±maja½ te, saya½kata½ ud±hu devehi dinna½.

akkh±hi me n±gakaññetamattha½, yatheva te laddhamida½ vim±na½''..

1615.

``n±dhiccaladdha½ na pariº±maja½ me, na saya½ kata½ n±pi devehi dinna½.

sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na½''..

1616.

``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko.

iddh²jut²balav²riy³papatti, idañca te n±gi mah±vim±na½''..

1617.

``ahañca kho s±miko c±pi mayha½, saddh± ubho d±napat² ahumh±.

op±nabh³ta½ me ghara½ tad±si, santappit± samaºabr±hmaº± ca..

1618.

``m±lañca gandhañca vilepanañca, pad²piya½ seyyamupassayañca.

acch±dana½ s±yanamannap±na½, sakkacca½ d±n±ni adamha tattha..

1619.

``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko.

iddh²jut²balav²riy³papatti , idañca me dh²ra mah±vim±na½''..

1620.

``eva½ ce te laddhamida½ vim±na½, j±n±si puññ±na½ phal³papatti½.

tasm± hi dhamma½ cara appamatt±, yath± vim±na½ puna m±vasesi''..

1621.

``nayidha santi samaºabr±hmaº± ca, yesannap±n±ni dademu katte.

akkh±hi me pucchito etamattha½, yath± vim±na½ puna m±vasema''..

1622.

``bhog² hi te santi idh³papann±, putt± ca d±r± anuj²vino ca.

tesu tuva½ vacas± kammun± ca, asampaduµµh± ca bhav±hi nicca½..

1623.

``eva½ tuva½ n±gi asampadosa½, anup±laya vacas± kammun± ca.

µhatv± idha y±vat±yuka½ vim±ne, uddha½ ito gacchasi devaloka½''..

1624.

``addh± hi so socati r±jaseµµho, tay± vin± yassa tuva½ sajibbo.

dukkh³pan²topi tay± samecca, vindeyya poso sukham±turopi''..

1625.

``addh± sata½ bh±sasi n±gi dhamma½, anuttara½ atthapada½ suciººa½.

et±disiy±su hi ±pad±su, paññ±yate m±dis±na½ viseso''..

1626.

``akkh±hi no t±ya½ mudh± nu laddho, akkhehi no t±ya½ ajesi j³te.

dhammena laddho iti t±yam±ha, katha½ nu tva½ hatthamimassa m±gato''..

1627.

``yo missaro tattha ahosi r±j±, tam±yamakkhehi ajesi j³te.

so ma½ jito r±j± imassad±si, dhammena laddhosmi as±hasena..

1628.

``yatheva varuºo n±go, pañha½ pucchittha paº¹ita½.

tatheva n±gakaññ±pi, pañha½ pucchittha paº¹ita½..

1629.

``yatheva varuºa½ n±ga½, dh²ro tosesi pucchito.

tatheva n±gakaññampi, dh²ro tosesi pucchito..

1630.

``ubhopi te attamane viditv±, mahoraga½ n±gakaññañca dh²ro {vidh³ro (ka0)}.

achambh² abh²to alomahaµµho, iccabravi varuºa½ n±gar±j±na½..

1631.

``m± rodhayi {m± heµhayi (p²0)} n±ga ±y±hamasmi, yena tavattho ida½ sar²ra½.

hadayena ma½sena karohi kicca½, saya½ kariss±mi yath±mati te''..

1632.

``paññ± have hadaya½ paº¹it±na½, te tyamha paññ±ya maya½ sutuµµh±.

an³nan±mo labhatajja d±ra½, ajjeva ta½ kuruyo p±pay±tu''..

1633.

``sa puººako attamano udaggo, irandhati½ n±gakañña½ labhitv±.

haµµhena bh±vena pat²tar³po, iccabravi kur³na½ kattuseµµha½..

1634.

``bhariy±ya ma½ tva½ akari samaªgi½, ahañca te vidhura karomi kicca½.

idañca te maºiratana½ dad±mi, ajjeva ta½ kuruyo p±pay±mi''..

1635.

``ajeyyames± tava hotu metti, bhariy±ya kacc±na piy±ya saddhi½.

±nandi vitto {±nandacitto (sy±0 p²0)} sumano pat²to, datv± maºi½ mañca nayindapattha½..

1636.

``sa puººako kur³na½ kattuseµµha½, nis²day² purato ±sanasmi½.

±d±ya katt±ramanomapañña½, up±nay² nagara½ indapattha½..

1637.

``mano manussassa yath±pi gacche, tatopissa khippatara½ {tatopi sa½khippatara½ (s²0 p²0)} ahosi.

sa puººako kur³na½ kattuseµµha½, up±nay² nagara½ indapattha½''..

1638.

``etindapattha½ nagara½ padissati, ramm±ni ca ambavan±ni bh±gaso.

ahañca bhariy±ya samaªgibh³to, tuvañca pattosi saka½ niketa½''..

1639.

``sa puººako kur³na½ kattuseµµha½, oropiya dhammasabh±ya majjhe.

±jaññam±ruyha anomavaººo, pakk±mi veh±yasamantalikkhe..

1640.

``ta½ disv± r±j± paramappat²to, uµµh±ya b±h±hi palissajitv±.

avikampaya½ dhammasabh±ya majjhe, nis²day² pamukham±sanasmi½''..

1641.

``tva½ no vinet±si ratha½va naddha½, nandanti ta½ kuruyo dassanena.

akkh±hi me pucchito etamattha½, katha½ pamokkho ahu m±ºavassa''..

1642.

``ya½ m±ºavoty±bhivad² janinda, na so manusso narav²raseµµha.

yadi te suto puººako n±ma yakkho, rañño kuverassa hi so sajibbo..

1643.

``bh³mindharo varuºo n±ma n±go, brah± suc² vaººabal³papanno.

tass±nuja½ dh²tara½ k±may±no, irandhat² n±ma s± n±gakaññ±..

1644.

``tass± sumajjh±ya piy±ya hetu, pat±rayittha maraº±ya mayha½.

so ceva bhariy±ya samaªgibh³to, ahañca anuññ±to maºi ca laddho''..

1645.

``rukkho hi mayha½ paddh±re {gharadv±re (sy±0)} suj±to, paññ±kkhandho s²lamayassa s±kh±.

atthe ca dhamme ca µhito nip±ko, gavapphalo hatthigavassachanno..

1646.

``naccag²tat³riy±bhin±dite, ucchijja sena½ {mena½ (s²0 p²0)} puriso ah±si.

so no aya½ ±gato sanniketa½, rukkhassimass±paciti½ karotha..

1647.

``ye keci vitt± mama paccayena, sabbeva te p±tukarontu ajja.

tibb±ni katv±na up±yan±ni, rukkhassimass±paciti½ karotha..

1648.

``ye keci baddh± mama atthi raµµhe, sabbeva te bandhan± mocayantu.

yatheva ya½ bandhanasm± pamutto, evamete muñcare bandhanasm±..

1649.

``unnaªgal± m±samima½ karontu, ma½sodana½ br±hmaº± bhakkhayantu.

amajjap± majjarah± pivantu, puºº±hi th±l±hi palissut±hi..

1650.

``mah±patha½ nicca samavhayantu, tibbañca rakkha½ vidahantu raµµhe.

yath±ññamañña½ na viheµhayeyyu½, rukkhassimass±paciti½ karotha''..

1651.

orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½..

1652.

hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½..

1653.

sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±.

bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½..

1654.

bahujano pasannosi, disv± paº¹itam±gate.

paº¹itamhi anuppatte, celukkhepo pavattath±ti..

vidhuraj±taka½ navama½.

547. vessantaraj±taka½ (10)

dasavarakath±

1655.

``phussat² {phusati (s²0 p²0)} varavaºº±bhe, varassu dasadh± vare.

pathaby± c±rupubbaªgi, ya½ tuyha½ manaso piya½''..

1656.

``devar±ja namo tyatthu, ki½ p±pa½ pakata½ may±.

ramm± c±vesi ma½ µh±n±, v±tova dharaº²ruha½''..

1657.

``na ceva te kata½ p±pa½, na ca me tvamasi appiy±.

puññañca te parikkh²ºa½, yena teva½ vad±maha½..

1658.

``santike maraºa½ tuyha½, vin±bh±vo bhavissati.

paµigaºh±hi me ete, vare dasa pavecchato''..

1659.

``vara½ ce me ado sakka, sabbabh³t±namissara.

sivir±jassa bhaddante, tattha assa½ nivesane..

1660.

``n²lanett± n²labhamu, nilakkh² ca yath± mig².

phussat² n±ma n±mena, tatthapassa½ purindada..

1661.

``putta½ labhetha varada½, y±cayoga½ {y±cayogi½ (ka0)} amacchari½.

p³jita½ paµir±j³hi, kittimanta½ yasassina½..

1662.

``gabbha½ me dh±rayantiy±, majjhimaªga½ anunnata½.

kucchi anunnato assa, c±pa½va likhita½ sama½..

1663.

``than± me nappapateyyu½, palit± na santu v±sava.

k±ye rajo na limpetha, vajjhañc±pi pamocaye..

1664.

``may³rakoñc±bhirude, n±rivaragaº±yute.

khujjacel±pak±kiººe , s³dam±gadhavaººite..

1665.

``citragga¼erughusite, sur±ma½sapabodhane.

sivir±jassa bhaddante, tatthassa½ mahes² piy±''..

1666.

``ye te dasa var± dinn±, may± sabbaªgasobhane.

sivir±jassa vijite, sabbe te lacchas² vare..

1667.

``ida½ vatv±na maghav±, devar±j± sujampati.

phussatiy± vara½ datv±, anumodittha v±savo..

dasavarakath± n±ma.

hemavanta½

1668.

``par³¼hakacchanakhalom± , paªkadant± rajassir±.

paggayha dakkhiºa½ b±hu½, ki½ ma½ y±canti br±hmaº±''..

1669.

``ratana½ deva y±c±ma, siv²na½ raµµhava¹¹hana½.

dad±hi pavara½ n±ga½, ²s±danta½ ur³¼hava½''..

1670.

``dad±mi na vikamp±mi, ya½ ma½ y±canti br±hmaº±.

pabhinna½ kuñjara½ danti½, opavayha½ gajuttama½''..

1671.

``hatthikkhandhato oruyha, r±j± c±g±dhim±naso.

br±hmaº±na½ ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano''..

1672.

``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½.

hatthin±ge padinnamhi, medan² sampakampatha..

1673.

``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½.

hatthin±ge padinnamhi, khubbhittha nagara½ tad±..

1674.

``sam±kula½ pura½ ±si, ghoso ca vipulo mah±.

hatthin±ge padinnamhi, siv²na½ raµµhava¹¹hane''..

1675.

``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±..

1676.

``kevalo c±pi nigamo, sivayo ca sam±gat±.

disv± n±ga½ n²yam±na½, te rañño paµivedayu½..

1677.

``vidhama½ deva te raµµha½, putto vessantaro tava.

katha½ no hatthina½ dajj±, n±ga½ raµµhassa p³jita½..

1678.

``katha½ no kuñjara½ dajj±, ²s±danta½ ur³¼hava½.

khettaññu½ sabbayuddh±na½, sabbaseta½ gajuttama½..

1679.

``paº¹ukambalasañchanna½, pabhinna½ sattumaddana½.

danti½ sav±¼ab²jani½, seta½ kel±sas±disa½..

1680.

``sasetacchatta½ saup±dheyya½, s±thabbana½ sahatthipa½.

aggay±na½ r±jav±hi½, br±hmaº±na½ ad± gaja½ {dhana½ (s²0 p²0), d±na½ (sy±0)}..

1681.

``anna½ p±nañca yo {so (s²0 sy±0 ka0)} dajj±, vatthasen±san±ni ca.

eta½ kho d±na½ patir³pa½, eta½ kho br±hmaº±raha½..

1682.

``aya½ te va½sar±j± no, siv²na½ raµµhava¹¹hano {raµµhava¹¹hana½ (s²0), raµµhava¹¹hana (p²0)}.

katha½ vessantaro putto, gaja½ bh±jeti sañjaya..

1683.

``sace tva½ na karissasi, siv²na½ vacana½ ida½.

maññe ta½ saha puttena, siv² hatthe karissare''..

1684.

``k±ma½ janapado m±si, raµµhañc±pi vinassatu.

n±ha½ siv²na½ vacan±, r±japutta½ ad³saka½.

pabb±jeyya½ sak± raµµh±, putto hi mama oraso..

1685.

``k±ma½ janapado m±si, raµµhañc±pi vinassatu.

n±ha½ siv²na½ vacan±, r±japutta½ ad³saka½.

pabb±jeyya½ sak± raµµh±, putto hi mama atrajo..

1686.

``na c±ha½ tasmi½ dubbheyya½, ariyas²lavato hi so.

asilokopi me assa, p±pañca pasave bahu½.

katha½ vessantara½ putta½, satthena gh±tay±mase''..

1687.

``m± na½ daº¹ena satthena, na hi so bandhan±raho.

pabb±jehi ca na½ raµµh±, vaªke vasatu pabbate''..

1688.

``eso ce siv²na½ chando, chanda½ na panud±mase.

ima½ so vasatu ratti½, k±me ca paribhuñjatu..

1689.

``tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati {s³riyuggamane sati (ka0)}.

samagg± sivayo hutv±, raµµh± pabb±jayantu na½''..

1690.

``uµµhehi katte taram±no, gantv± vessantara½ vada.

sivayo deva te kuddh±, negam± ca sam±gat±..

1691.

``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

kevalo c±pi nigamo, sivayo ca sam±gat±..

1692.

``asm± raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati.

samagg± sivayo hutv±, raµµh± pabb±jayanti ta½..

1693.

``sa katt± taram±nova, sivir±jena pesito.

±muttahatth±bharaº±, suvattho candanabh³sito..

1694.

``s²sa½ nh±to udake so, ±muttamaºikuº¹alo.

up±gami pura½ ramma½, vessantaranivesana½..

1695.

``tatthaddasa kum±ra½ so, ramam±na½ sake pure.

parikiººa½ amaccehi, tidas±na½va v±sava½..

1696.

``so tattha gantv± taram±no, katt± vessantara½bravi.

dukkha½ te vedayiss±mi, m± me kujjhi rathesabha..

1697.

``vanditv± rodam±no so, katt± r±j±namabravi.

bhatt± mesi mah±r±ja, sabbak±maras±haro..

1698.

``dukkha½ te vedayiss±mi, tattha ass±sayantu ma½.

sivayo deva te kuddh±, negam± ca sam±gat±..

1699.

``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

kevalo c±pi nigamo, sivayo ca sam±gat±..

1700.

``asm± raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati.

samagg± sivayo hutv±, raµµh± pabb±jayanti ta½''..

1701.

``kismi½ me sivayo kuddh±, n±ha½ pass±mi dukkaµa½.

ta½ me katte viy±cikkha, kasm± pabb±jayanti ma½''..

1702.

``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

n±gad±nena khiyyanti, tasm± pabb±jayanti ta½''..

1703.

``hadaya½ cakkhumpaha½ dajja½, ki½ me b±hiraka½ dhana½.

hirañña½ v± suvaººa½ v±, mutt± ve¼uriy± maºi..

1704.

``dakkhiºa½ v±paha½ b±hu½, disv± y±cakam±gate.

dadeyya½ na vikampeyya½, d±ne me ramate mano..

1705.

``k±ma½ ma½ sivayo sabbe, pabb±jentu hanantu v±.

neva d±n± viramissa½, k±ma½ chindantu sattadh±''..

1706.

``eva½ ta½ sivayo ±hu, negam± ca sam±gat±.

kontim±r±ya t²rena, girim±rañjara½ pati.

yena pabb±jit± yanti, tena gacchatu subbato''..

1707.

``soha½ tena gamiss±mi, yena gacchanti d³sak±.

rattindiva½ me khamatha, y±va d±na½ dad±maha½''..

1708.

``±mantayittha r±j±na½, maddi½ sabbaªgasobhana½.

ya½ te kiñci may± dinna½, dhana½ dhaññañca vijjati..

1709.

``hirañña½ v± suvaººa½ v±, mutt± ve¼uriy± bah³.

sabba½ ta½ nidaheyy±si, yañca te pettika½ dhana½..

1710.

``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±.

kuhi½ deva nidah±mi, ta½ me akkh±hi pucchito''..

1711.

``s²lavantesu dajj±si, d±na½ maddi yath±raha½.

na hi d±n± para½ atthi, patiµµh± sabbap±ºina½..

1712.

``puttesu maddi dayesi, sassuy± sasuramhi ca.

yo ca ta½ bhatt± maññeyya, sakkacca½ ta½ upaµµhahe..

1713.

``no ce ta½ bhatt± maññeyya, may± vippavasena te.

añña½ bhatt±ra½ pariyesa, m± kisittho {m± kilittha (s²0 p²0)} may± vin±''..

1714.

``ahañhi vana½ gacch±mi, ghora½ v±¼amig±yuta½.

sa½sayo j²vita½ mayha½, ekakassa brah±vane''..

1715.

``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±.

``abhumme katha½ nu bhaºasi, p±paka½ vata bh±sasi..

1716.

``nesa dhammo mah±r±ja, ya½ tva½ gaccheyya ekako.

ahampi tena gacch±mi, yena gacchasi khattiya..

1717.

``maraºa½ v± tay± saddhi½, j²vita½ v± tay± vin±.

tadeva maraºa½ seyyo, ya½ ce j²ve tay± vin±..

1718.

``aggi½ ujj±layitv±na {nijj±layitv±na (s²0 p²0)}, ekaj±lasam±hita½.

tattha me {tattheva (sy±0 ka0)} maraºa½ seyyo, ya½ ce j²ve tay± vin±..

1719.

``yath± ±raññaka½ n±ga½, danti½ anveti hatthin².

jessanta½ giriduggesu, samesu visamesu ca..

1720.

``eva½ ta½ anugacch±mi, putte ±d±ya pacchato.

subhar± te bhaviss±mi, na te hess±mi dubbhar±..

1721.

``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine.

±s²ne {±sane (ka0)} vanagumbasmi½, na rajjassa sarissasi..

1722.

``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine.

k²¼ante vanagumbasmi½, na rajjassa sarissasi..

1723.

``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine.

assame ramaº²yamhi, na rajjassa sarissasi..

1724.

``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine.

k²¼ante assame ramme, na rajjassa sarissasi..

1725.

``ime kum±re passanto, m±ladh±r² alaªkate.

assame ramaº²yamhi, na rajjassa sarissasi..

1726.

``ime kum±re passanto, m±ladh±r² alaªkate.

k²¼ante assame ramme, na rajjassa sarissasi..

1727.

``yad± dakkhisi naccante, kum±re m±ladh±rine.

assame ramaº²yamhi, na rajjassa sarissasi..

1728.

``yad± dakkhisi naccante, kum±re m±ladh±rine.

k²¼ante assame ramme, na rajjassa sarissasi..

1729.

``yad± dakkhisi m±taªga½, kuñjara½ saµµhih±yana½.

eka½ araññe caranta½, na rajjassa sarissasi..

1730.

``yad± dakkhisi m±taªga½, kuñjara½ saµµhih±yana½.

s±ya½ p±to vicaranta½, na rajjassa sarissasi..

1731.

``yad± kareºusaªghassa, y³thassa purato vaja½.

koñca½ k±hati m±taªgo, kuñjaro saµµhih±yano.

tassa ta½ nadato sutv±, na rajjassa sarissasi..

1732.

``dubhato vanavik±se, yad± dakkhisi k±mado.

vane v±¼amig±kiººe, na rajjassa sarissasi..

1733.

``miga½ disv±na s±yanha½, pañcam±linam±gata½.

kimpurise ca naccante, na rajjassa sarissasi..

1734.

``yad± sossasi nigghosa½, sandam±n±ya sindhuy±.

g²ta½ kimpuris±nañca, na rajjassa sarissasi..

1735.

``yad± sossasi nigghosa½, girigabbharac±rino.

vassam±nassul³kassa, na rajjassa sarissasi..

1736.

``yad± s²hassa byagghassa, khaggassa gavayassa ca.

vane sossasi v±¼±na½, na rajjassa sarissasi..

1737.

``yad± mor²hi parikiººa½, barih²na½ matthak±sina½.

mora½ dakkhisi naccanta½, na rajjassa sarissasi..

1738.

``yad± mor²hi parikiººa½, aº¹aja½ citrapakkhina½.

mora½ dakkhisi naccanta½, na rajjassa sarissasi..

1739.

``yad± mor²hi parikiººa½, n²lag²va½ sikhaº¹ina½.

mora½ dakkhisi naccanta½, na rajjassa sarissasi..

1740.

``yad± dakkhisi hemante, pupphite dharaº²ruhe.

surabhi½ sampav±yante, na rajjassa sarissasi..

1741.

``yad± hemantike m±se, harita½ dakkhisi medani½ {medini½ (s²0 p²0)}.

indagopakasañchanna½, na rajjassa sarissasi..

1742.

``yad± dakkhisi hemante, pupphite dharaº²ruhe.

kuµaja½ bimbaj±lañca, pupphita½ loddapadmaka½ {lomapaddhaka½ (s²0 p²0)}.

surabhi½ sampav±yante, na rajjassa sarissasi..

1743.

``yad± hemantike m±se, vana½ dakkhisi pupphita½.

opupph±ni ca padm±ni, na rajjassa sarissasi''..

hemavanta½ n±ma.

d±nakaº¹a½

1744.

``tesa½ l±lappita½ sutv±, puttassa suºis±ya ca.

kaluna½ {karuºa½ (s²0 p²0), kal³na½ (sy±0 ka0)} paridevesi, r±japutt² yasassin²..

1745.

``seyyo visa½ me kh±yita½, pap±t± papateyyaha½.

rajjuy± bajjha miyy±ha½, kasm± vessantara½ putta½.

pabb±jenti ad³saka½..

1746.

``ajjh±yaka½ d±napati½, y±cayoga½ amacchari½.

p³jita½ paµir±j³hi, kittimanta½ yasassina½.

kasm± vessantara½ putta½, pabb±jenti ad³saka½..

1747.

``m±t±pettibhara½ jantu½, kule jeµµh±pac±yika½.

kasm± vessantara½ putta½, pabb±jenti ad³saka½..

1748.

``rañño hita½ devihita½, ñ±t²na½ sakhina½ hita½.

hita½ sabbassa raµµhassa, kasm± vessantara½ putta½.

pabb±jenti ad³saka½..

1749.

``madh³niva pal±t±ni, amb±va patit± cham±.

eva½ hessati te raµµha½, pabb±jenti ad³saka½..

1750.

``ha½so nikh²ºapattova, pallalasmi½ an³dake.

apaviµµho amaccehi, eko r±j± vihiyyasi..

1751.

``ta½ ta½ br³mi mah±r±ja, attho te m± upaccag±.

m± na½ siv²na½ vacan±, pabb±jesi ad³saka½''..

1752.

``dhammass±paciti½ kummi, siv²na½ vinaya½ dhaja½.

pabb±jemi saka½ putta½, p±º± piyataro hi me''..

1753.

``yassa pubbe dhajagg±ni, kaºik±r±va pupphit±.

y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati..

1754.

``yassa pubbe dhajagg±ni, kaºik±ravan±niva.

y±yantamanuy±yanti , svajjekova gamissati..

1755.

``yassa pubbe an²k±ni, kaºik±r±va pupphit±.

y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati..

1756.

``yassa pubbe an²k±ni, kaºik±ravan±niva.

y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati..

1757.

``indagopakavaºº±bh±, gandh±r± paº¹ukambal±.

y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati..

1758.

``yo pubbe hatthin± y±ti, sivik±ya rathena ca.

svajja vessantaro r±j±, katha½ gacchati pattiko..

1759.

``katha½ candanalittaªgo, naccag²tappabodhano.

khur±jina½ pharasuñca, kh±rik±jañca h±hiti {h±riti (sy±0 ka0)}..

1760.

``kasm± n±bhiharissanti, k±s±va ajin±ni ca.

pavisanta½ brah±rañña½, kasm± c²ra½ na bajjhare..

1761.

``katha½ nu c²ra½ dh±renti, r±japabb±jit± jan±.

katha½ kusamaya½ c²ra½, madd² paridahissati..

1762.

``k±siy±ni ca dh±retv±, khomakoµumbar±ni ca.

kusac²r±ni dh±rent², katha½ madd² karissati..

1763.

``vayh±hi pariy±yitv±, sivik±ya rathena ca.

s± kathajja anujjhaªg², patha½ gacchati pattik±..

1764.

``yass± mudutal± hatth±, caraº± ca sukhedhit±.

s± kathajja anujjhaªg², patha½ gacchati pattik±..

1765.

``yass± mudutal± p±d±, caraº± ca sukhedhit±.

p±duk±hi suvaºº±hi, p²¼am±n±va gacchati.

s± kathajja anujjhaªg², patha½ gacchati pattik±..

1766.

``y±ssu itthisahass±na½, purato gacchati m±lin².

s± kathajja anujjhaªg², vana½ gacchati ekik±..

1767.

``y±ssu siv±ya sutv±na, muhu½ uttasate pure.

s± kathajja anujjhaªg², vana½ gacchati bh²ruk±..

1768.

``y±ssu indasagottassa, ul³kassa pavassato.

sutv±na nadato bh²t±, v±ruº²va pavedhati.

s± kathajja anujjhaªg², vana½ gacchati bh²ruk±..

1769.

``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

cira½ dukkhena jh±yissa½, suñña½ ±gammima½ pura½..

1770.

``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

kis± paº¹u bhaviss±mi, piye putte apassat²..

1771.

``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

tena tena padh±vissa½, piye putte apassat²..

1772.

``kurar² {kurur² (sy±0 ka0)} hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

cira½ dukkhena jh±yissa½, suñña½ ±gammima½ pura½..

1773.

``kurar² hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

kis± paº¹u bhaviss±mi, piye putte apassat²..

1774.

``kurar² hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½.

tena tena padh±vissa½, piye putte apassat²..

1775.

``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ an³dake.

cira½ dukkhena jh±yissa½, suñña½ ±gammima½ pura½..

1776.

``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ an³dake.

kis± paº¹u bhaviss±mi, piye putte apassat²..

1777.

``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ an³dake.

tena tena padh±vissa½, piye putte apassat²..

1778.

``eva½ me vilapantiy±, r±j± putta½ ad³saka½.

pabb±jesi vana½ raµµh±, maññe hiss±mi j²vita½''..

1779.

``tass± l±lappita½ sutv±, sabb± antepure bah³ {ahu (sy±0 ka0)}.

b±h± paggayha pakkandu½, sivikaññ± sam±gat±..

1780.

``s±l±va sampamathit±, m±lutena pamaddit±.

senti putt± ca d±r± ca, vessantaranivesane..

1781.

``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

b±h± paggayha pakkandu½, vessantaranivesane..

1782.

``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

b±h± paggayha pakkandu½, vessantaranivesane..

1783.

``tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati.

atha vessantaro r±j±, d±na½ d±tu½ up±gami..

1784.

``vatth±ni vatthak±m±na½, soº¹±na½ detha v±ruºi½.

bhojana½ bhojanatth²na½, sammadeva pavecchatha..

1785.

``m± ca kiñci vanibbake, heµµhayittha idh±gate.

tappetha annap±nena, gacchantu paµip³jit±..

1786.

``athettha vattat² saddo, tumulo bheravo mah±.

d±nena ta½ n²haranti, puna d±na½ ad± tuva½ {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu na dissati}..

1787.

``tesu matt± kilant±va, sampatanti vanibbak±.

nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane..

1788.

``acchecchu½ vata bho rukkha½, n±n±phaladhara½ duma½.

yath± vessantara½ raµµh±, pabb±jenti ad³saka½..

1789.

``acchecchu½ vata bho rukkha½, sabbak±madada½ duma½.

yath± vessantara½ raµµh±, pabb±jenti ad³saka½..

1790.

``acchecchu½ vata bho rukkha½, sabbak±maras±hara½.

yath± vessantara½ raµµh±, pabb±jenti ad³saka½..

1791.

``ye vu¹¹h± ye ca dahar±, ye ca majjhimaporis±.

b±h± paggayha pakkandu½, nikkhamante mah±r±je.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

1792.

``atiyakkh± vassavar±, itth±g±r± ca r±jino.

b±h± paggayha pakkandu½, nikkhamante mah±r±je.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

1793.

``thiyopi tattha pakkandu½, y± tamhi nagare ahu.

nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane..

1794.

``ye br±hmaº± ye ca samaº±, aññe v±pi vanibbak±.

b±h± paggayha pakkandu½, adhammo kira bho iti..

1795.

``yath± vessantaro r±j±, yajam±no sake pure.

siv²na½ vacanatthena, samh± raµµh± nirajjati..

1796.

``satta hatthisate datv±, sabb±laªk±rabh³site.

suvaººakacche m±taªge, hemakappanav±sase..

1797.

``±r³¼he g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi.

esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1798.

``satta assasate datv±, sabb±laªk±rabh³site.

±j±n²yeva j±tiy±, sindhave s²ghav±hane..

1799.

``±r³¼he g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi.

esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1800.

``satta rathasate datv±, sannaddhe ussitaddhaje.

d²pe athopi veyagghe, sabb±laªk±rabh³site..

1801.

``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi.

esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1802.

``satta itthisate datv±, ekamek± rathe µhit±.

sannaddh± nikkharajj³hi, suvaººehi alaªkat±..

1803.

``p²t±laªk±r± p²tavasan±, p²t±bharaºavibh³sit±.

a¼±rapamh± hasul±, susaññ± tanumajjhim±.

esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1804.

``satta dhenusate datv±, sabb± ka½supadh±raº± {kusumadh±rine (ka0)}.

esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1805.

``satta d±sisate datv±, satta d±sasat±ni ca.

esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1806.

``hatth² assarathe {asse rathe (sy±0)} datv±, n±riyo ca alaªkat±.

esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1807.

``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½.

mah±d±ne padinnamhi, medan² sampakampatha..

1808.

``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½.

ya½ pañjalikato r±j±, samh± raµµh± nirajjati..

1809.

``athettha vattat² saddo, tumulo bheravo mah±.

d±nena ta½ n²haranti, puna d±na½ ad± tuva½..

1810.

``tesu matt± kilant±va, sampatanti vanibbak±.

nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane''..

1811.

``±mantayittha r±j±na½, sañjaya½ dhammina½ vara½ {dhammika½vara½ (sy±0 ka0)}.

avaruddhasi ma½ deva, vaªka½ gacch±mi pabbata½..

1812.

``ye hi keci mah±r±ja, bh³t± ye ca bhavissare.

atitt±yeva k±mehi, gacchanti yamas±dhana½..

1813.

``sv±ha½ sake abhissasi½, yajam±no sake pure.

siv²na½ vacanatthena, samh± raµµh± nirajjati..

1814.

``agha½ ta½ paµisevissa½, vane v±¼amig±kiººe.

khaggad²pinisevite, aha½ puññ±ni karomi.

tumhe paªkamhi s²datha''..

1815.

``anuj±n±hi ma½ amma, pabbajj± mama ruccati.

sv±ha½ sake abhissasi½, yajam±no sake pure.

siv²na½ vacanatthena, samh± raµµh± nirajjati..

1816.

``agha½ ta½ paµisevissa½, vane v±¼amig±kiººe.

khaggad²pinisevite, aha½ puññ±ni karomi.

tumhe paªkamhi s²datha {vaªka½ gacch±mi pabbata½ (ka0)}..

1817.

``anuj±n±mi ta½ putta, pabbajj± te samijjhatu.

ayañca madd² kaly±º², susaññ± tanumajjhim±.

acchata½ saha puttehi, ki½ araññe karissati''..

1818.

``n±ha½ ak±m± d±simpi, arañña½ netumussahe.

sace icchati anvetu, sace nicchati acchatu''..

1819.

``tato suºha½ mah±r±j±, y±citu½ paµipajjatha.

m± candanasam±c±re, rajojalla½ adh±rayi..

1820.

``m± k±siy±ni dh±retv± {k±siy±ni ca dh±retv± (ka0)}, kusac²ra½ adh±rayi.

dukkho v±so araññasmi½, m± hi tva½ lakkhaºe gami..

1821.

``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±.

n±ha½ ta½ sukhamiccheyya½, ya½ me vessantara½ vin±''..

1822.

``tamabravi mah±r±j±, siv²na½ raµµhava¹¹hano.

iªgha madd² nis±meti, vane ye honti dussah±..

1823.

``bah³ k²µ± paµaªg± ca, makas± madhumakkhik±.

tepi ta½ tattha hi½seyyu½, ta½ te dukkhatara½ siy±..

1824.

``apare passa sant±pe, nad²nupanisevite.

sapp± ajagar± n±ma, avis± te mahabbal±..

1825.

``te manussa½ miga½ v±pi, api m±sannam±gata½.

parikkhipitv± bhogehi, vasam±nenti attano..

1826.

``aññepi kaºhajaµino {kaºhajaµil± (ka0)}, acch± n±ma aghammig±.

na tehi puriso diµµho, rukkham±ruyha muccati..

1827.

``saªghaµµayant± siªg±ni, tikkhagg±tippah±rino {tikkhagg±ni pah±rino (s²0 sy±0)}.

mahi½s± vicarantettha, nadi½ sotumbara½ pati..

1828.

``disv± mig±na½ y³th±na½, gava½ sañcarata½ vane.

dhenuva vacchagiddh±va, katha½ maddi karissasi..

1829.

``disv± sampatite ghore, dumaggesu plavaªgame.

akhettaññ±ya te maddi, bhavissate mahabbhaya½..

1830.

``y± tva½ siv±ya sutv±na, muhu½ uttasay² {uttasase (s²0 sy±0 ka0)} pure.

s± tva½ vaªkamanuppatt±, katha½ maddi karissasi..

1831.

``µhite majjhanhike {majjhantike (s²0 sy±0 p²0)} k±le, sannisinnesu pakkhisu.

saºateva brah±rañña½, tattha ki½ gantumicchasi''..

1832.

``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±.

y±ni et±ni akkh±si, vane paµibhay±ni me.

sabb±ni abhisambhossa½, gacchaññeva rathesabha..

1833.

``k±sa½ kusa½ poµakila½, usira½ muñjapabbaja½ {muñjababbaja½ (s²0)}.

uras± panudahiss±mi, nassa hess±mi dunnay±..

1834.

``bah³hi vata cariy±hi, kum±r² vindate pati½.

udarassuparodhena, gohanuveµhanena ca..

1835.

``aggissa p±ricariy±ya, udakummujjanena ca.

vedhabya½ {vedhabba½ (s²0 p²0)} kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha..

1836.

``apiss± hoti appatto, ucchiµµhamapi bhuñjitu½.

yo na½ hatthe gahetv±na, ak±ma½ parika¹¹hati.

vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha..

1837.

``kesaggahaºamukkhep± , bh³my± ca parisumbhan±.

datv± ca nopakkamati, bahudukkha½ anappaka½.

vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha..

1838.

``sukacchav² vedhaver±, datv± subhagam±nino.

ak±ma½ parika¹¹hanti, ul³kaññeva v±yas±.

vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha..

1839.

``api ñ±tikule ph²te, ka½sapajjotane vasa½.

nev±bhiv±kya½ na labhe, bh±t³hi sakhin²hipi {sakhik±hi ca (s²0 p²0)}.

vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha..

1840.

``nagg± nad² an³dak±, nagga½ raµµha½ ar±jaka½.

itth²pi vidhav± nagg±, yass±pi dasa bh±taro.

vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha..

1841.

``dhajo rathassa paññ±ºa½, dh³mo paññ±ºamaggino.

r±j± rathassa paññ±ºa½, bhatt± paññ±ºamitthiy±.

vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha..

1842.

``y± dalidd² daliddassa, a¹¹h± a¹¹hassa kittima½.

ta½ ve dev± pasa½santi, dukkarañhi karoti s±..

1843.

``s±mika½ anubandhissa½, sad± k±s±yav±sin².

pathaby±pi abhijjanty± {abhejjanty± (s²0 p²0)}, vedhabya½ kaµukitthiy±..

1844.

``api s±garapariyanta½, bahuvittadhara½ mahi½.

n±n±ratanaparip³ra½ , nicche vessantara½ vin±..

1845.

``katha½ nu t±sa½ hadaya½, sukhar± vata itthiyo.

y± s±mike dukkhitamhi, sukhamicchanti attano..

1846.

``nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane.

tamaha½ anubandhissa½, sabbak±madado hi me''..

1847.

``tamabravi mah±r±j±, maddi½ sabbaªgasobhana½.

ime te dahar± putt±, j±l² kaºh±jin± cubho.

nikkhippa lakkhaºe gaccha, maya½ te posay±mase'' {posiy±mase (s²0 p²0 ka0)}..

1848.

``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±.

piy± me puttak± deva, j±l² kaºh±jin± cubho.

tyamha½ tattha ramessanti, araññe j²vasokina½''..

1849.

``tamabravi mah±r±j±, siv²na½ raµµhava¹¹hano.

s±l²na½ odana½ bhutv±, suci½ ma½s³pasecana½.

rukkhaphal±ni bhuñjant±, katha½ k±hanti d±rak±..

1850.

``bhutv± satapale ka½se, sovaººe satar±jike.

rukkhapattesu bhuñjant±, katha½ k±hanti d±rak±..

1851.

``k±siy±ni ca dh±retv±, khomakoµumbar±ni ca.

kusac²r±ni dh±rent±, katha½ k±hanti d±rak±..

1852.

``vayh±hi pariy±yitv±, sivik±ya rathena ca.

pattik± paridh±vant±, katha½ k±hanti d±rak±..

1853.

``k³µ±g±re sayitv±na, niv±te phusitagga¼e.

sayant± rukkham³lasmi½, katha½ k±hanti d±rak±..

1854.

``pallaªkesu sayitv±na, gonake cittasanthate.

sayant± tiºasanth±re, katha½ k±hanti d±rak±..

1855.

``gandhakena vilimpitv±, agarucandanena ca.

rajojall±ni dh±rent±, katha½ k±hanti d±rak±..

1856.

``c±maramorahatthehi, b²jitaªg± sukhedhit± {sukhe µhit± (sy±0 p²0)}.

phuµµh± ¹a½sehi makasehi, katha½ k±hanti d±rak±''..

1857.

``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±.

m± deva paridevesi, m± ca tva½ vimano ahu.

yath± maya½ bhaviss±ma, tath± hessanti d±rak±..

1858.

``ida½ vatv±na pakk±mi, madd² sabbaªgasobhan±.

sivimaggena anvesi, putte ±d±ya lakkhaº±''..

1859.

tato vessantaro r±j±, d±na½ datv±na khattiyo.

pitu m±tu ca vanditv±, katv± ca na½ padakkhiºa½..

1860.

catuv±hi½ ratha½ yutta½, s²gham±ruyha sandana½.

±d±ya puttad±rañca, vaªka½ p±y±si pabbata½..

1861.

tato vessantaro r±j±, yen±si bahuko jano.

``±manta kho ta½ gacch±ma, arog± hontu ñ±tayo''..

1862.

``iªgha maddi nis±mehi, rammar³pa½va dissati.

±v±sa½ siviseµµhassa, pettika½ bhavana½ mama''..

1863.

``ta½ br±hmaº± anvagamu½, te na½ asse ay±cisu½.

y±cito paµip±desi, catunna½ caturo haye'''..

1864.

``iªgha maddi nis±mehi, cittar³pa½va dissati.

migarohiccavaººena, dakkhiºass± vahanti ma½''..

1865.

``athettha pañcamo ±g±, so ta½ rathamay±catha.

tassa ta½ y±citod±si, na cassupahato mano..

1866.

``tato vessantaro r±j±, oropetv± {ot±retv± (ka0)} saka½ jana½.

ass±sayi assaratha½, br±hmaºassa dhanesino''..

1867.

``tva½ maddi kaºha½ gaºh±hi, lahu es± kaniµµhik±.

aha½ j±li½ gahess±mi, garuko bh±tiko hi so''..

1868.

``r±j± kum±ram±d±ya, r±japutt² ca d±rika½.

sammodam±n± pakk±mu½, aññamañña½ piya½vad±''..

d±nakaº¹a½ n±ma.

vanapavesana½

1869.

``yadi keci manuj± enti, anumagge paµipathe.

magga½ te paµipucch±ma, kuhi½ vaªkatapabbato..

1870.

``te tattha amhe passitv±, kaluna½ paridevayu½.

dukkha½ te paµivedenti, d³re vaªkatapabbato''..

1871.

``yadi passanti pavane, d±rak± phaline {phalite (s²0 sy±0 p²0)} dume.

tesa½ phal±na½ hetumhi, uparodanti d±rak±..

1872.

``rodante d±rake disv±, ubbiddh± {ubbigg± (s²0 sy±0 p²0)} vipul± dum±.

sayamevonamitv±na, upagacchanti d±rake..

1873.

``ida½ accheraka½ disv±, abbhuta½ lomaha½sana½.

s±dhuk±ra½ pavattesi, madd² sabbaªgasobhan±..

1874.

``acchera½ vata lokasmi½, abbhuta½ lomaha½sana½.

vessantarassa tejena, sayamevonat± dum±''..

1875.

``saªkhipi½su patha½ yakkh±, anukamp±ya d±rake.

nikkhantadivaseneva, cetaraµµha½ up±gamu½''..

1876.

``te gantv± d²ghamaddh±na½, cetaraµµha½ up±gamu½.

iddha½ ph²ta½ janapada½, bahuma½sasurodana½''..

1877.

``cetiyo pariv±ri½su, disv± lakkhaºam±gata½.

sukhum±l² vata ayy±, pattik± paridh±vati..

1878.

``vayh±hi pariy±yitv±, sivik±ya rathena ca.

s±jja madd² araññasmi½, pattik± paridh±vati''..

1879.

``ta½ disv± cetap±mokkh±, rodam±n± up±gamu½.

kacci nu deva kusala½, kacci deva an±maya½.

kacci pit± arogo te, siv²nañca an±maya½..

1880.

``ko te bala½ mah±r±ja, ko nu te rathamaº¹ala½.

anassako arathako, d²ghamaddh±nam±gato.

kacc±mittehi pakato, anuppattosima½ disa½''..

1881.

``kusalañceva me samma, atho samma an±maya½.

atho pit± arogo me, siv²nañca an±maya½..

1882.

``ahañhi kuñjara½ dajja½, ²s±danta½ ur³¼hava½.

khettaññu½ sabbayuddh±na½, sabbaseta½ gajuttama½..

1883.

``paº¹ukambalasañchanna½, pabhinna½ sattumaddana½.

danti½ sav±¼ab²jani½, seta½ kel±sas±disa½..

1884.

``sasetacchatta½ saup±dheyya½, s±thappana½ sahatthipa½.

aggay±na½ r±jav±hi½, br±hmaº±na½ ad±saha½..

1885.

``tasmi½ me sivayo kuddh±, pit± cupahatomano.

avaruddhasi ma½ r±j±, vaªka½ gacch±mi pabbata½.

ok±sa½ samm± j±n±tha, vane yattha vas±mase''..

1886.

``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.

issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya..

1887.

``s±ka½ bhisa½ madhu½ ma½sa½, suddha½ s±linamodana½.

paribhuñja mah±r±ja, p±huno nosi ±gato''..

1888.

``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½.

avaruddhasi ma½ r±j±, vaªka½ gacch±mi pabbata½.

ok±sa½ samm± j±n±tha, vane yattha vas±mase''..

1889.

``idheva t±va acchassu, cetaraµµhe rathesabha.

y±va cet± gamissanti, rañño santika y±citu½..

1890.

``nijjh±petu½ mah±r±ja½, siv²na½ raµµhava¹¹hana½.

ta½ ta½ cet± purakkhatv±, pat²t± laddhapaccay±.

pariv±retv±na gacchanti, eva½ j±n±hi khattiya''..

1891.

``m± vo ruccittha gamana½, rañño santika y±citu½.

nijjh±petu½ mah±r±ja½, r±j±pi tattha nissaro..

1892.

``accuggat± hi sivayo, balagg± negam± ca ye.

te vidha½setumicchanti, r±j±na½ mama k±raº±''..

1893.

``sace es± pavattettha, raµµhasmi½ raµµhava¹¹hana.

idheva rajja½ k±rehi, cetehi pariv±rito..

1894.

``iddha½ ph²tañcida½ raµµha½, iddho janapado mah±.

mati½ karohi tva½ deva, rajjassa manus±situ½''..

1895.

``na me chando mati atthi, rajjassa anus±situ½.

pabb±jitassa raµµhasm±, cetaputt± suº±tha me..

1896.

``atuµµh± sivayo ±su½, balagg± negam± ca ye.

pabb±jitassa raµµhasm±, cet± rajjebhisecayu½..

1897.

``asammodiyampi vo assa, accanta½ mama k±raº±.

siv²hi bhaº¹anañc±pi, viggaho me na ruccati..

1898.

``athassa bhaº¹ana½ ghora½, sampah±ro anappako.

ekassa k±raº± mayha½, hi½seyya bahuko jano..

1899.

``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½.

avaruddhasi ma½ r±j±, vaªka½ gacch±mi pabbata½.

ok±sa½ samm± j±n±tha, vane yattha vas±mase''..

1900.

``taggha te mayamakkh±ma, yath±pi kusal± tath±.

r±jis² yattha sammanti, ±hutagg² sam±hit±..

1901.

``esa selo mah±r±ja, pabbato gandham±dano.

yattha tva½ saha puttehi, saha bhariy±ya cacchasi..

1902.

``ta½ cet± anus±si½su, assunett± ruda½mukh±.

ito gaccha mah±r±ja, uju½ yenuttar± mukho..

1903.

``atha dakkhisi bhaddante, vepulla½ n±ma pabbata½.

n±n±dumagaº±kiººa½, s²tacch±ya½ manorama½..

1904.

``tamatikkamma bhaddante, atha dakkhisi ±paga½.

nadi½ ketumati½ n±ma, gambh²ra½ girigabbhara½..

1905.

``puthulomamacch±kiººa½, supatittha½ mahodaka½.

tattha nhatv± pivitv± ca, ass±setv± saputtake..

1906.

``atha dakkhisi bhaddante, nigrodha½ madhupipphala½.

rammake sikhare j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½..

1907.

``atha dakkhisi bhaddante, n±¼ika½ n±ma pabbata½.

n±n±dijagaº±kiººa½, sela½ kimpuris±yuta½..

1908.

``tassa uttarapubbena, mucalindo n±ma so saro.

puº¹ar²kehi sañchanno, setasogandhikehi ca..

1909.

``so vana½ meghasaªk±sa½, dhuva½ haritasaddala½.

s²hov±misapekkh²va vanasaº¹a½ vig±haya.

puppharukkhehi sañchanna½, phalarukkhehi c³bhaya½..

1910.

``tattha bindussar± vagg³, n±n±vaºº± bah³ dij±.

k³jantamupak³janti, utusa½pupphite dume..

1911.

``gantv± girividugg±na½, nad²na½ pabhav±ni ca.

so addasa {dakkhasi (s²0 p²0)} pokkharaºi½, karañjakakudh±yuta½..

1912.

``puthulomamacch±kiººa½, supatittha½ mahodaka½.

samañca catura½sañca, s±du½ appaµigandhiya½..

1913.

``tass± uttarapubbena, paººas±la½ am±paya.

paººas±la½ am±petv±, uñch±cariy±ya ²hatha''..

vanapavesana½ n±ma.

j³jakapabba½

1914.

``ahu v±s² kaliªgesu, j³jako n±ma br±hmaºo.

tass±si dahar± bhariy±, n±men±mittat±pan±..

1915.

``t± na½ tattha gat±vocu½, nadi½ udakah±riy±.

thiyo na½ paribh±si½su, sam±gantv± kut³hal±..

1916.

``amitt± n³na te m±t±, amitto n³na te pit±.

ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½..

1917.

``ahita½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±.

ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½..

1918.

``amitt± vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±.

ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½..

1919.

``dukkaµa½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±.

ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½..

1920.

``p±paka½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±.

ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½..

1921.

``aman±pa½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±.

ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½..

1922.

``aman±pav±sa½ vasi, jiººena patin± saha {eva½ dahariy± sat² (s²0 p²0)}.

y± tva½ vasasi jiººassa, mata½ te j²vit± vara½..

1923.

``na hi n³na tuyha½ kaly±ºi, pit± m±t± ca sobhane.

añña½ bhatt±ra½ vindi½su, ye ta½ jiººassa p±da½su.

eva½ dahariya½ sati½..

1924.

``duyiµµha½ te navamiya½, akata½ aggihuttaka½.

ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½..

1925.

``samaºe br±hmaºe n³na, br±hmaºacariyapar±yaºe.

tva½ loke abhisapi, s²lavante bahussute.

y± tva½ vasasi jiººassa, eva½ dahariy± sat²..

1926.

``na dukkha½ ahin± daµµha½, na dukkha½ sattiy± hata½.

tañca dukkhañca tibbañca, ya½ passe jiººaka½ pati½..

1927.

``natthi khi¹¹± natthi rati, jiººena patin± saha.

natthi all±pasall±po, jagghitumpi {jagghitampi (s²0 p²0)} na sobhati..

1928.

``yad± ca daharo dahar±, mantayanti {mantayi½su (sy±0 ka0)} rahogat±.

sabbesa½ sok± nassanti, ye keci hadayassit±..

1929.

``dahar± tva½ r³pavat², puris±na½bhipatthit±.

gaccha ñ±tikule accha, ki½ jiººo ramayissati''..

1930.

``na te br±hmaºa gacch±mi, nadi½ udakah±riy±.

thiyo ma½ paribh±santi, tay± jiººena br±hmaºa''..

1931.

``m± me tva½ akar± kamma½, m± me udakam±hari.

aha½ udakam±hissa½, m± bhoti kupit± ahu''..

1932.

``n±ha½ tamhi kule j±t±, ya½ tva½ udakam±hare.

eva½ br±hmaºa j±n±hi, na te vacch±maha½ ghare..

1933.

``sace me d±sa½ d±si½ v±, n±nayissasi br±hmaºa.

eva½ br±hmaºa j±n±hi, na te vacch±mi santike''..

1934.

``natthi me sippaµh±na½ v±, dhana½ dhaññañca br±hmaºi.

kutoha½ d±sa½ d±si½ v±, ±nayiss±mi bhotiy±.

aha½ bhoti½ upaµµhissa½, m± bhoti kupit± ahu''..

1935.

``ehi te ahamakkhissa½, yath± me vacana½ suta½.

esa vessantaro r±j±, vaªke vasati pabbate..

1936.

``ta½ tva½ gantv±na y±cassu, d±sa½ d±siñca br±hmaºa.

so te dassati y±cito, d±sa½ d±siñca khattiyo''..

1937.

``jiººohamasmi dubbalo {abalo (s²0 p²0 ka0)}, d²gho caddh± suduggamo.

m± bhoti paµidevesi, m± ca tva½ {m± bhoti (sy±0 ka0)} viman± ahu.

aha½ bhoti½ upaµµhissa½, m± bhoti kupit± ahu''..

1938.

``yath± agantv± saªg±ma½, ayuddhova par±jito.

evameva tuva½ brahme, agantv±va par±jito..

1939.

``sace me d±sa½ d±si½ v±, n±nayissasi br±hmaºa.

eva½ br±hmaºa j±n±hi, na te vacch±maha½ ghare.

aman±pa½ te kariss±mi, ta½ te dukkha½ bhavissati..

1940.

``nakkhatte utupubbesu, yad± ma½ dakkhisilaªkata½.

aññehi saddhi½ ramam±na½, ta½ te dukkha½ bhavissati..

1941.

``adassanena mayha½ te, jiººassa paridevato.

bhiyyo vaªk± ca palit±, bah³ hessanti br±hmaºa''..

1942.

``tato so br±hmaºo bh²to, br±hmaºiy± vas±nugo.

aµµito k±mar±gena, br±hmaºi½ etadabravi''..

1943.

``p±theyya½ me karohi tva½, sa½kuly± sagu¼±ni ca {saªkul± saªgu¼±ni ca (sy±0), aªgu¼± sakal±ni ca (ka0)}.

madhupiº¹ik± ca sukat±yo, sattubhattañca br±hmaºi..

1944.

``±nayissa½ methunake, ubho d±sakum±rake.

te ta½ paricarissanti, rattindivamatandit±''..

1945.

``ida½ vatv± brahmabandhu, paµimuñci up±han±.

tato so mantayitv±na, bhariya½ katv± padakkhiºa½..

1946.

``pakk±mi so ruººamukho, br±hmaºo sahitabbato.

siv²na½ nagara½ ph²ta½, d±sapariyesana½ cara½''..

1947.

``so tattha gantv± avaca {avac±si (sy±0 ka0)}, ye tatth±su½ sam±gat±.

kuhi½ vessantaro r±j±, kattha passemu khattiya½''..

1948.

``te jan± ta½ avaci½su, ye tatth±su½ sam±gat±.

tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo.

pabb±jito sak± raµµh±, vaªke vasati pabbate..

1949.

``tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo.

±d±ya puttad±rañca, vaªke vasati pabbate''..

1950.

``so codito br±hmaºiy±, br±hmaºo k±magiddhim±.

agha½ ta½ paµisevittha, vane v±¼amig±kiººe.

khaggad²pinisevite..

1951.

``±d±ya be¼uva½ daº¹a½, aggihutta½ kamaº¹alu½.

so p±visi brah±rañña½, yattha assosi k±mada½..

1952.

``ta½ paviµµha½ brah±rañña½, kok± na½ pariv±rayu½.

vikkandi so vippanaµµho, d³re panth± apakkami..

1953.

``tato so br±hmaºo gantv±, bhogaluddho asaññato.

vaªkassorohaºe naµµhe, im± g±th± abh±satha''..

1954.

``ko r±japutta½ nisabha½, jayantamapar±jita½.

bhaye khemassa d±t±ra½, ko me vessantara½ vid³..

1955.

``yo y±cata½ patiµµh±si, bh³t±na½ dharaº²riva.

dharaº³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1956.

``yo y±cata½ gat² ±si, savant²na½va s±garo.

s±gar³pama½ {udadh³pama½ (s²0 sy±0 p²0), tath³pama½ (ka0)} mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1957.

``kaly±ºatittha½ sucima½, s²t³daka½ manorama½.

puº¹ar²kehi sañchanna½, yutta½ kiñjakkhareºun±.

rahad³pama½ {sar³pama½ (ka0)} mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1958.

``assattha½va pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½.

sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½.

tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1959.

``nigrodha½va pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½.

sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½.

tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1960.

``amba½ iva pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½.

sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½.

tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1961.

``s±la½ iva pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½.

sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½.

tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1962.

``duma½ iva pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½.

sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½.

tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³..

1963.

``evañca me vilapato, paviµµhassa brah±vane.

aha½ j±nanti yo vajj±, nandi½ so janaye mama..

1964.

``evañca me vilapato, paviµµhassa brah±vane.

aha½ j±nanti yo vajj±, t±ya so ekav±c±ya.

pasave puñña½ anappaka½''..

1965.

``tassa ceto paµissosi, araññe luddako cara½.

tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo.

pabb±jito sak± raµµh±, vaªke vasati pabbate..

1966.

``tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo.

±d±ya puttad±rañca, vaªke vasati pabbate..

1967.

``akiccak±r² dummedho, raµµh± pavanam±gato.

r±japutta½ gavesanto, bako macchamivodake..

1968.

``tassa ty±ha½ na dass±mi, j²vita½ idha br±hmaºa.

ayañhi te may± nunno {may±'ru¼ho (ka0)}, saro pissati lohita½..

1969.

``siro te vajjhayitv±na, hadaya½ chetv± sabandhana½.

panthasakuºa½ {bandhasakuºa½ (ka0)} yajiss±mi, tuyha½ ma½sena br±hmaºa..

1970.

``tuyha½ ma½sena medena, matthakena ca br±hmaºa.

±huti½ paggahess±mi, chetv±na hadaya½ tava..

1971.

``ta½ me suyiµµha½ suhuta½, tuyha½ ma½sena br±hmaºa.

na ca tva½ r±japuttassa, bhariya½ putte ca nessasi''..

1972.

``avajjho br±hmaºo d³to, cetaputta suºohi me.

tasm± hi d³ta½ na hanti, esa dhammo sanantano..

1973.

``nijjhatt± sivayo sabbe, pit± na½ daµµhumicchati.

m±t± ca dubbal± tassa, acir± cakkh³ni j²yare..

1974.

``tes±ha½ pahito d³to, cetaputta suºohi me.

r±japutta½ nayiss±mi, yadi j±n±si sa½sa me..

``piyassa me piyo d³to, puººapatta½ dad±mi te''.

1975.

``imañca madhuno tumba½, migasatthiñca br±hmaºa.

tañca te desamakkhissa½, yattha sammati k±mado''..

j³jakapabba½ n±ma.

c³¼avanavaººan±

1976.

``esa selo mah±brahme, pabbato gandham±dano.

yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati..

1977.

``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca {±saµañca (ka0)} masa½ jaµa½.

cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati..

1978.

``ete n²l± padissanti, n±n±phaladhar± dum±.

uggat± abbhak³µ±va, n²l± añjanapabbat±..

1979.

``dhavassakaºº± khadir±, s±l± phandanam±luv±.

sampavedhanti v±tena, saki½ p²t±va m±ºav±..

1980.

``upari dumapariy±yesu, saªg²tiyova suyyare.

najjuh± kokilasaªgh± {kokil± siªgh± (ka0)}, sampatanti dum± duma½..

1981.

``avhayanteva gacchanta½, s±kh±pattasam²rit±.

ramayanteva ±ganta½, modayanti niv±sina½.

yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati..

1982.

``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½.

cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati..

1983.

``amb± kapitth± panas±, s±l± jamb³ vibh²tak±.

har²tak² ±malak±, assatth± badar±ni ca..

1984.

``c±rutimbarukkh± cettha, nigrodh± ca kapitthan±.

madhumadhuk± thevanti, n²ce pakk± cudumbar±..

1985.

``p±revat± bhaveyy± ca, muddik± ca madhutthik±.

madhu½ anelaka½ tattha, sakam±d±ya bhuñjare..

1986.

``aññettha pupphit± amb±, aññe tiµµhanti dovil±.

aññe ±m± ca pakk± ca, bhekavaºº± tad³bhaya½..

1987.

``athettha heµµh± puriso, ambapakk±ni gaºhati.

±m±ni ceva pakk±ni, vaººagandharasuttame..

1988.

``ateva me acchariya½, hiªk±ro paµibh±ti ma½.

dev±namiva ±v±so, sobhati nandan³pamo..

1989.

``vibhedik± n±¼iker±, khajjur²na½ brah±vane.

m±l±va ganthit± µhanti, dhajagg±neva dissare.

n±n±vaººehi puppheti, nabha½ t±r±cit±miva..

1990.

``kuµaj² kuµµhatagar±, p±µaliyo ca pupphit±.

punn±g± giripunn±g±, kovi¼±r± ca pupphit±..

1991.

``udd±lak± somarukkh±, agaruphalliy± {agarubhalliy± (s²0 sy±0 p²0)} bah³.

puttaj²v± {puµaj²v± (ka0)} ca kakudh±, asan± cettha pupphit±..

1992.

``kuµaj± sala¼± n²p± {nimb± (ka0)}, kosamb± labuj± dhav±.

s±l± ca pupphit± tattha, pal±lakhalasannibh±..

1993.

``tass±vid³re pokkharaº², bh³mibh±ge manorame.

padumuppalasañchann±, dev±namiva nandane..

1994.

``athettha puppharasamatt±, kokil± mañjubh±ºik±.

abhin±denti pavana½, utusampupphite dume..

1995.

``bhassanti makarandehi, pokkhare pokkhare madh³.

athettha v±t± v±yanti, dakkhiº± atha pacchim±.

padumakiñjakkhareº³hi, okiººo hoti assamo..

1996.

``th³l± siªgh±µak± cettha, sa½s±diy± pas±diy± {sa½s±riy± pas±riy± (ka0)}.

macchakacchapaby±viddh±, bah³ cettha mupay±nak±.

madhu½ bhisehi savati, khirasappimu¼±libhi..

1997.

``surabh² ta½ vana½ v±ti, n±n±gandhasamodita½ {n±n±gandhasamerita½ (s²0 sy±0 p²0)}.

sammaddateva {samodateva (ka0)} gandhena, pupphas±kh±hi ta½ vana½.

bhamar± pupphagandhena, samant± mabhin±dit±..

1998.

``athettha sakuº± santi, n±n±vaºº± bah³ dij±.

modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino..

1999.

``nandik± j²vaputt± ca, j²vaputt± piy± ca no.

piy± putt± piy± nand±, dij± pokkharaº²ghar±..

2000.

``m±l±va ganthit± µhanti, dhajagg±neva dissare.

n±n±vaººehi pupphehi, kusaleheva suganthit± {suganthik± (s²0 p²0)}.

yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati..

2001.

``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½.

cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati''..

2002.

``idañca me sattubhatta½, madhun± paµisa½yuta½.

madhupiº¹ik± ca sukat±yo, sattubhatta½ dad±mi te''..

2003.

``tuyheva sambala½ hotu, n±ha½ icch±mi sambala½.

itopi brahme gaºh±hi, gaccha brahme yath±sukha½..

2004.

``aya½ ekapad² eti, uju½ gacchati assama½.

is²pi accuto tattha, paªkadanto rajassiro.

dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½..

2005.

``cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati.

ta½ tva½ gantv±na pucchassu, so te magga½ pavakkhati''..

2006.

ida½ sutv± brahmabandhu, ceta½ katv± padakkhiºa½.

udaggacitto pakk±mi, yen±si accuto isi..

c³¼avanavaººan±.

mah±vanavaººan±

2007.

gacchanto so bh±radv±jo, addassa accuta½ isi½.

disv±na ta½ bh±radv±jo, sammodi isin± saha..

2008.

``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½.

kacci uñchena y±pesi, kacci m³laphal± bah³..

2009.

``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''..

2010.

``kusalañceva me brahme, atho brahme an±maya½.

atho uñchena y±pemi, atho m³laphal± bah³..

2011.

``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, hi½s± mayha½ na vijjati..

2012.

``bah³ni vassap³g±ni, assame vasato mama.

n±bhij±n±mi uppanna½, ±b±dha½ amanorama½..

2013.

``sv±gata½ te mah±brahme, atho te adur±gata½.

anto pavisa bhaddante, p±de pakkh±layassu te..

2014.

``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo.

phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja brahme vara½ vara½..

2015.

``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±.

tato piva mah±brahme, sace tva½ abhikaªkhasi''..

2016.

``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½.

sañjayassa saka½ putta½, siv²hi vippav±sita½.

tamaha½ dassanam±gato, yadi j±n±si sa½sa me''..

2017.

``na bhava½ eti puññattha½, sivir±jassa dassana½.

maññe bhava½ patthayati, rañño bhariya½ patibbata½.

maññe kaºh±jina½ d±si½, j±li½ d±sañca icchasi..

2018.

``atha v± tayo m±t±putte, araññ± netum±gato.

na tassa bhog± vijjanti, dhana½ dhaññañca br±hmaºa''..

2019.

``akuddhar³poha½ bhoto {bhoto (s²0 p²0)}, n±ha½ y±citum±gato.

s±dhu dassanamariy±na½, sanniv±so sad± sukho..

2020.

``adiµµhapubbo sivir±j±, siv²hi vippav±sito.

tamaha½ dassanam±gato, yadi j±n±si sa½sa me''..

2021.

``esa selo mah±brahme, pabbato gandham±dano.

yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati..

2022.

``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½.

cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati..

2023.

``ete n²l± padissanti, n±n±phaladhar± dum±.

uggat± abbhak³µ±va n²l± añjanapabbat±..

2024.

``dhavassakaºº± khadir±, s±l± phandanam±luv±.

sampavedhanti v±tena, saki½ p²t±va m±ºav±..

2025.

``upari dumapariy±yesu, saªg²tiyova suyyare.

najjuh± kokilasaªgh±, sampatanti dum± duma½..

2026.

``avhayanteva gacchanta½, s±kh±pattasam²rit±.

ramayanteva ±ganta½, modayanti niv±sina½.

yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati..

2027.

``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½.

cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati..

2028.

``karerim±l± vitat±, bh³mibh±ge manorame.

saddal±harit± bh³mi, na tatthuddha½sate rajo..

2029.

``may³rag²vasaªk±s±, t³laphassasam³pam±.

tiº±ni n±tivattanti, samant± caturaªgul±..

2030.

``amb± jamb³ kapitth± ca, n²ce pakk± cudumbar±.

paribhogehi rukkhehi, vana½ ta½ rativa¹¹hana½..

2031.

``ve¼uriyavaººasannibha½ , macchagumbanisevita½.

suci½ sugandha½ salila½, ±po tatthapi sandati..

2032.

``tass±vid³re pokkharaº², bh³mibh±ge manorame.

padumuppalasañchann±, dev±namiva nandane..

2033.

``t²ºi uppalaj±t±ni, tasmi½ sarasi br±hmaºa.

vicitta½ n²l±nek±ni, set± lohitak±ni ca..

2034.

``khom±va tattha padum±, setasogandhikehi ca.

kalambakehi sañchanno, mucalindo n±ma so saro..

2035.

``athettha padum± phull±, apariyant±va dissare.

gimh± hemantik± phull±, jaººutaggh± upatthar±..

2036.

``surabh² sampav±yanti, vicittapupphasanthat±.

bhamar± pupphagandhena, samant± mabhin±dit±..

2037.

``athettha udakantasmi½, rukkh± tiµµhanti br±hmaºa.

kadamb± p±µal² phull±, kovi¼±r± ca pupphit±..

2038.

``aªkol± kacchik±r± ca, p±rijaññ± ca pupphit±.

v±raº± vayan± {s±yan± (s²0 p²0), vuyhan± (sy±0)} rukkh±, mucalindamubhato {mucalindamabhito (s²0 p²0)} sara½..

2039.

``sir²s± setap±ris± {setav±ris± (s²0 p²0)}, s±dhu v±yanti padmak±.

nigguº¹² sir²nigguº¹² {saranigguº¹² (ka0)}, asan± cettha pupphit±..

2040.

``paªgur± {paªkur± (sy±0), paªgul± (ka0)} bahul± sel±, sobhañjan± ca pupphit±.

ketak± kaºik±r± ca, kanaver± ca pupphit±..

2041.

``ajjun± ajjukaºº± ca, mah±n±m± ca pupphit±.

supupphitagg± tiµµhanti, pajjalanteva ki½suk±..

2042.

``setapaºº² sattapaºº±, kadaliyo kusumbhar±.

dhanutakk±r² pupphehi, s²sap±varaº±ni ca..

2043.

``acchiv± sallav± {sabal± (s²0), simal± (p²0)} rukkh±, sallakiyo ca pupphit±.

setageru ca tagar±, ma½sikuµµh± kul±var±..

2044.

``dahar± rukkh± ca vuddh± ca, akuµil± cettha pupphit±.

assama½ ubhato µhanti, agy±g±ra½ samantato..

2045.

``athettha udakantasmi½, bahuj±to phaºijjako.

muggatiyo karatiyo, sev±las²sak± bah³..

2046.

``udd±pavatta½ {uddh±pavatta½ (sy±0 p²0)} ullu¼ita½, makkhik± hiªguj±lik±.

d±simakañjako {d±sim± koñjako (ka0)} cettha, bah³ n²ceka¼ambak±..

2047.

``elamphurakasañchann± {elambarakasañchann± (s²0 p²0), e¼ambakehi sañchann± (sy±0)}, rukkh± tiµµhanti br±hmaºa.

satt±ha½ dh±riyam±n±na½, gandho tesa½ na chijjati..

2048.

``ubhato sara½ mucalinda½, pupph± tiµµhanti sobhan±.

ind²varehi sañchanna½, vana½ ta½ upasobhati..

2049.

``a¹¹ham±sa½ dh±riyam±n±na½, gandho tesa½ na chijjati.

n²lapupph² setav±r², pupphit± girikaººik±.

kalerukkhehi {kaµerukehi (s²0), kaµerukkhehi (p²0)} sañchanna½, vana½ ta½ tulas²hi ca..

2050.

``sammaddateva gandhena, pupphas±kh±hi ta½ vana½.

bhamar± pupphagandhena, samant± mabhin±dit±..

2051.

``t²ºi kakk±ruj±t±ni, tasmi½ sarasi br±hmaºa.

kumbhamatt±ni cek±ni, murajamatt±ni t± ubho..

2052.

``athettha s±sapo bahuko, n±diyo {n±riyo (ka0)} harit±yuto.

as² t±l±va tiµµhanti, chejj± ind²var± bah³..

2053.

``apphoµ± suriyavall² ca, k±¼²y± {ko¼²y± (ka0)} madhugandhiy±.

asok± mudayant² ca, vallibho khuddapupphiyo..

2054.

``koraº¹ak± anoj± ca, pupphit± n±gamallik± {n±gavallik± (s²0 p²0)}.

rukkham±ruyha tiµµhanti, phull± ki½sukavalliyo..

2055.

``kaµeruh± ca v±sant², y³thik± madhugandhiy±.

niliy± suman± bhaº¹², sobhati padumuttaro..

2056.

``p±µal² samuddakapp±s², kaºik±r± ca pupphit±.

hemaj±l±va dissanti, ruciraggi sikh³pam±..

2057.

``y±ni t±ni ca pupph±ni, thalaj±nudak±ni ca.

sabb±ni tattha dissanti, eva½ rammo mahodadhi..

2058.

``athass± pokkharaºiy±, bahuk± v±rigocar±.

rohit± na¼ap² {na¼ape (ka0)} siªg³, kumbhil± makar± sus³..

2059.

``madhu ca madhulaµµhi ca, t±lis± ca piyaªguk±.

kuµandaj± bhaddamutt± {unnak± bhaddamuµµh± ca (ka0)}, setapupph± ca lolup±..

2060.

``surabh² ca rukkh± tagar±, bahuk± tuªgavaºµak± {tuªgavallik± (ka0)}.

padmak± narad± kuµµh±, jh±mak± ca hareºuk±..

2061.

``haliddak± gandhasil±, hiriver± ca guggul±.

vibhedik± corak± kuµµh±, kappur± ca kaliªguk±..

2062.

``athettha s²habyaggh± ca, puris±l³ ca hatthiyo.

eºeyy± pasad± ceva, rohicc± sarabh± mig±..

2063.

``koµµhasuº± suºopi ca, tuliy± na¼asannibh±.

c±mar² calan² laªgh², jh±pit± makkaµ± picu..

2064.

``kakkaµ± kaµam±y± ca, ikk± goºasir± bah³.

khagg± var±h± nakul±, k±¼akettha bah³taso..

2065.

``mahi½s± soºasiªg±l±, pampak± ca samantato.

±kucch± pacal±k± ca, citrak± c±pi d²piyo..

2066.

``pelak± ca vigh±s±d±, s²h± gogaºis±dak±.

aµµhap±d± ca mor± ca, bhassar± ca kukutthak±..

2067.

``caªkor± kukkuµ± n±g±, aññamañña½ pak³jino.

bak± bal±k± najjuh±, dindibh± kuñjav±jit± {kuñjav±dik± (s²0 p²0)}..

2068.

``byagghinas± lohapiµµh±, pammak± {pampak± (s²0 p²0), cappak± (sy±0), pabbak± (ka0)} j²vaj²vak±.

kapiñjar± tittir±yo, kul± ca paµikutthak±..

2069.

``mand±lak± celakeµu, bhaº¹utittiran±mak±.

cel±vak± piªgal±yo {piªgul±yo (s²0 p²0)}, goµak± aªgahetuk±..

2070.

``karaviy± ca sagg± ca, uhuªk±r± ca kukkuh±.

n±n±dijagaº±kiººa½, n±n±saranik³jita½..

2071.

``athettha sakuº± santi, n²lak± {s±¼ik± (ka0)} mañjubh±ºik±.

modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino..

2072.

``athettha sakuº± santi, dij± mañjussar± sit±.

setacchikuµ± bhadrakkh±, aº¹aj± citrapekhuº±..

2073.

``athettha sakuº± santi, dij± mañjussar± sit±.

sikhaº¹² n²lag²v±hi, aññamañña½ pak³jino..

2074.

``kukutthak± ku¼²rak±, koµµh± pokkharas±tak±.

k±l±meyy± baliyakkh±, kadamb± suvas±¼ik±..

2075.

``halidd± lohit± set±, athettha nalak± bah³.

v±raº± bhiªgar±j± ca, kadamb± suvakokil±..

2076.

``ukkus± kurar± ha½s±, ±µ± parivadentik±.

p±kaha½s± atibal±, najjuh± j²vaj²vak±..

2077.

``p±revat± raviha½s±, cakkav±k± nad²car±.

v±raº±bhirud± ramm±, ubho k±l³pak³jino..

2078.

``athettha sakuº± santi, n±n±vaºº± bah³ dij±.

modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino..

2079.

``athettha sakuº± santi, n±n±vaºº± bah³ dij±.

sabbe mañj³ nik³janti, mucalindamubhatosara½..

2080.

``athettha sakuº± santi, karaviy± n±ma te dij± {karav² n±ma te dij± (s²0 p²0)}.

modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino..

2081.

``athettha sakuº± santi, karaviy± n±ma te dij±.

sabbe mañj³ nik³janti, mucalindamubhatosara½..

2082.

``eºeyyapasad±kiººa½, n±gasa½sevita½ vana½.

n±n±lat±hi sañchanna½, kadal²migasevita½..

2083.

``athettha s±sapo bahuko {s±m± bahuk± (sy±0 ka0)}, n²v±ro varako bahu.

s±li akaµµhap±ko ca, ucchu tattha anappako..

2084.

``aya½ ekapad² eti, uju½ gacchati assama½.

khuda½ {khudda½ (sy±0 ka0)} pip±sa½ arati½, tattha patto na vindati.

yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati..

2085.

``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½.

cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati''..

2086.

ida½ sutv± brahmabandhu, isi½ katv± padakkhiºa½.

udaggacitto pakk±mi, yattha vessantaro ahu''..

mah±vanavaººan±.

d±rakapabba½

2087.

``uµµhehi j±li patiµµha, por±ºa½ viya dissati.

br±hmaºa½ viya pass±mi, nandiyo m±bhik²rare''..

2088.

``ahampi t±ta pass±mi, yo so brahm±va dissati.

addhiko viya {atthiko viya (s²0 p²0)} ±y±ti, atith² no bhavissati''..

2089.

``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½.

kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³..

2090.

``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''..

2091.

``kusalañceva no brahme, atho brahme an±maya½.

atho uñchena y±pema, atho m³laphal± bah³..

2092.

``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, hi½s± amha½ {mayha½ (sy±0 ka0)} na vijjati''..

2093.

``satta no m±se vasata½, araññe j²vasokina½ {j²visokina½ (sy±0)}.

idampi paµhama½ pass±ma, br±hmaºa½ devavaººina½.

±d±ya ve¼uva½ daº¹a½, aggihutta½ kamaº¹alu½..

2094.

``sv±gata½ te mah±brahme, atho te adur±gata½.

anto pavisa bhaddante, p±de pakkh±layassu te..

2095.

``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo.

phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja brahme vara½ vara½..

2096.

``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±.

tato piva mah±brahme, sace tva½ abhikaªkhasi..

2097.

``atha tva½ kena vaººena, kena v± pana hetun±.

anuppatto brah±rañña½, ta½ me akkh±hi pucchito''..

2098.

``yath± v±rivaho p³ro, sabbak±la½ na kh²yati.

eva½ ta½ y±cit±gacchi½, putte me dehi y±cito''..

2099.

``dad±mi na vikamp±mi, issaro naya br±hmaºa.

p±to gat± r±japutt², s±ya½ uñch±to ehiti..

2100.

``ekaratti½ vasitv±na, p±to gacchasi br±hmaºa.

tass± nh±te upagh±te, atha ne m±ladh±rine..

2101.

``ekaratti½ vasitv±na, p±to gacchasi br±hmaºa.

n±n±pupphehi sañchanne, n±n±gandhehi bh³site.

n±n±m³laphal±kiººe, gaccha sv±d±ya br±hmaºa''..

2102.

``na v±samabhiroc±mi, gamana½ mayha ruccati.

antar±yopi me assa, gacchaññeva rathesabha..

2103.

``na het± y±cayog² na½, antar±yassa k±riy±.

itthiyo manta½ {itthik±manta½ (ka0)} j±nanti, sabba½ gaºhanti v±mato..

2104.

``saddh±ya d±na½ dadato, m±sa½ adakkhi m±tara½.

antar±yampi s± kayir±, gacchaññeva rathesabha..

2105.

``±mantayassu te putte, m± te m±taramaddasu½.

saddh±ya d±na½ dadato, eva½ puñña½ pava¹¹hati..

2106.

``±mantayassu te putte, m± te m±taramaddasu½.

m±disassa dhana½ datv±, r±ja sagga½ gamissasi''..

2107.

``sace tva½ nicchase daµµhu½, mama bhariya½ patibbata½.

ayyakassapi dassehi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2108.

``ime kum±re disv±na, mañjuke piyabh±ºine.

pat²to sumano vitto, bahu½ dassati te dhana½''..

2109.

``acchedanassa bh±y±mi, r±japutta suºohi me.

r±jadaº¹±ya ma½ dajj±, vikkiºeyya haneyya v±.

jino dhanañca d±se ca, g±rayhassa brahmabandhuy±''..

2110.

``ime kum±re disv±na, mañjuke piyabh±ºine.

dhamme µhito mah±r±j±, siv²na½ raµµhava¹¹hano.

laddh± p²tisomanassa½, bahu½ dassati te dhana½''..

2111.

``n±ha½ tampi kariss±mi, ya½ ma½ tva½ anus±sasi.

d±rakeva aha½ nessa½, br±hmaºy± paric±rake''..

2112.

``tato kum±r± byathit± {byadhit± (s²0 p²0 ka0)}, sutv± luddassa bh±sita½.

tena tena padh±vi½su, j±l² kaºh±jin± cubho''..

2113.

``ehi t±ta piyaputta, p³retha mama p±rami½.

hadaya½ mebhisiñcetha, karotha vacana½ mama..

2114.

``y±n± n±v± ca me hotha, acal± bhavas±gare.

j±tip±ra½ tariss±mi, sant±ressa½ sadevaka½''..

2115.

``ehi amma piyadh²ti, p³retha mama p±rami½ {piy± me d±nap±ram² (sy±0 ka0)}.

hadaya½ mebhisiñcetha, karotha vacana½ mama..

2116.

``y±n± n±v± ca me hotha, acal± bhavas±gare.

j±tip±ra½ tariss±mi, uddharissa½ sadevaka½''..

2117.

``tato kum±re ±d±ya, j±li½ kaºh±jina½ cubho.

br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano..

2118.

``tato kum±re ±d±ya, j±li½ kaºh±jina½ cubho.

br±hmaºassa ad± vitto, puttake d±namuttama½..

2119.

``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½.

ya½ kum±re padinnamhi, medan² sampakampatha..

2120.

``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½.

ya½ pañjalikato r±j±, kum±re sukhavacchite.

br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano''..

2121.

``tato so br±hmaºo luddo, lata½ dantehi chindiya.

lat±ya hatthe bandhitv±, lat±ya anumajjatha {anupajjatha (ka0)}..

2122.

``tato so rajjum±d±ya, daº¹añc±d±ya br±hmaºo.

±koµayanto te neti, sivir±jassa pekkhato''..

2123.

``tato kum±r± pakk±mu½, br±hmaºassa pamuñciya.

assupuººehi nettehi, pitara½ so udikkhati..

2124.

``vedhamassatthapatta½va, pitu p±d±ni vandati.

pitu p±d±ni vanditv±, ida½ vacanamabravi..

2125.

``amm± ca t±ta nikkhant±, tvañca no t±ta dassasi.

y±va ammampi passemu, atha no t±ta dassasi..

2126.

``amm± ca t±ta nikkhant±, tvañca no t±ta dassasi.

m± no tva½ t±ta adad±, y±va amm±pi etu no.

tad±ya½ br±hmaºo k±ma½, vikkiº±tu han±tu v±..

2127.

``balaªkap±do {bilaªkap±do (ka0)} andhanakho {addhanakho (s²0 sy±0 p²0)}, atho ovaddhapiº¹iko {obandhapiº¹iko (ka0)}.

d²ghuttaroµµho capalo, ka¼±ro bhaggan±sako..

2128.

``kumbhodaro bhaggapiµµhi, atho visamacakkhuko.

lohamassu haritakeso, val²na½ tilak±hato..

2129.

``piªgalo ca vinato ca, vikaµo ca brah± kharo.

ajin±ni ca sannaddho, amanusso bhay±nako..

2130.

``manusso ud±hu yakkho, ma½salohitabhojano.

g±m± araññam±gamma, dhana½ ta½ t±ta y±cati..

2131.

``n²yam±ne pis±cena, ki½ nu t±ta udikkhasi.

asm± n³na te hadaya½, ±yasa½ da¼habandhana½..

2132.

``yo no baddhe na j±n±si, br±hmaºena dhanesin±.

acc±yikena luddena, yo no g±vova sumbhati..

2133.

``idheva acchata½ kaºh±, na s± j±n±ti kismiñci.

mig²va kh²rasammatt±, y³th± h²n± pakandati..

2134.

``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½.

yañca amma½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito..

2135.

``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½.

yañca t±ta½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito..

2136.

``s± n³na kapaº± amm±, ciraratt±ya rucchati {rujjati (sy±0 ka0)}.

kaºh±jina½ apassant², kum±ri½ c±rudassani½..

2137.

``so n³na kapaºo t±to, ciraratt±ya rucchati.

kaºh±jina½ apassanto, kum±ri½ c±rudassani½..

2138.

``s± n³na kapaº± amm±, cira½ rucchati assame.

kaºh±jina½ apassant², kum±ri½ c±rudassani½..

2139.

``so n³na kapaºo t±to, cira½ rucchati assame.

kaºh±jina½ apassanto, kum±ri½ c±rudassani½..

2140.

``s± n³na kapaº± amm±, ciraratt±ya rucchati.

a¹¹haratte va ratte v±, nad²va avasucchati..

2141.

``so n³na kapaºo t±to, ciraratt±ya rucchati.

a¹¹haratte va ratte v±, nad²va avasucchati..

2142.

``ime te jambuk± rukkh±, vedis± sinduv±rak± {sindhuv±rit± (bah³su)}.

vividh±ni rukkhaj±t±ni, t±ni ajja jah±mase..

2143.

``assatth± panas± ceme, nigrodh± ca kapitthan±.

vividh±ni phalaj±t±ni, t±ni ajja jah±mase..

2144.

``ime tiµµhanti ±r±m±, aya½ s²t³dak± {s²todik± (s²0 p²0)} nad².

yatthassu pubbe k²¼±ma, t±ni ajja jah±mase..

2145.

``vividh±ni pupphaj±t±ni, asmi½ uparipabbate.

y±nassu pubbe dh±rema, t±ni ajja jah±mase..

2146.

``vividh±ni phalaj±t±ni, asmi½ uparipabbate.

y±nassu pubbe bhuñj±ma, t±ni ajja jah±mase..

2147.

``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime.

yehissu pubbe k²¼±ma, t±ni ajja jah±mase''..

2148.

``n²yam±n± kum±r± te, pitara½ etadabravu½.

amma½ ±rogya½ vajj±si, tvañca t±ta sukh² bhava..

2149.

``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime.

t±ni amm±ya dajjesi, soka½ tehi vinessati..

2150.

``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime.

t±ni amm± udikkhant², soka½ paµivinessati..

2151.

``tato vessantaro r±j±, d±na½ datv±na khattiyo.

paººas±la½ pavisitv±, kaluna½ paridevayi''..

2152.

``ka½ nvajja ch±t± tasit±, uparucchanti d±rak±.

s±ya½ sa½vesan±k±le, ko ne dassati bhojana½..

2153.

``ka½ nvajja ch±t± tasit±, uparucchanti d±rak±.

s±ya½ sa½vesan±k±le, amm± ch±tamha detha no..

2154.

``katha½ nu patha½ gacchanti, pattik± anup±han±.

sant± s³nehi p±dehi, ko ne hatthe gahessati..

2155.

``katha½ nu so na lajjeyya, sammukh± pahara½ mama.

ad³sak±na½ putt±na½, alajj² vata br±hmaºo..

2156.

``yopi me d±sid±sassa, añño v± pana pesiyo.

tass±pi suvih²nassa, ko lajj² paharissati..

2157.

``v±rijasseva me sato, baddhassa kumin±mukhe.

akkosati paharati, piye putte apassato..

2158.

``adu c±pa½ gahetv±na, khagga½ bandhiya v±mato.

±ness±mi sake putte, putt±nañhi vadho dukho..

2159.

``aµµh±nameta½ {addh± hi meta½ (p²0)} dukkhar³pa½, ya½ kum±r± vihaññare.

satañca dhammamaññ±ya, ko datv± anutappati''..

2160.

``sacca½ kirevam±ha½su, nar± ekacciy± idha.

yassa natthi sak± m±t±, yath± natthi {pit± atthi (ka0)} tatheva so..

2161.

``ehi kaºhe mariss±ma, natthattho j²vitena no.

dinnamh±ti {dinnamh±pi (s²0 sy±0), dinnam±si (ka0)} janindena, br±hmaºassa dhanesino.

acc±yikassa luddassa, yo no g±vova sumbhati..

2162.

``ime te jambuk± rukkh±, vedis± sinduv±rak±.

vividh±ni rukkhaj±t±ni, t±ni kaºhe jah±mase..

2163.

``assatth± panas± ceme, nigrodh± ca kapitthan±.

vividh±ni phalaj±t±ni, t±ni kaºhe jah±mase..

2164.

``ime tiµµhanti ±r±m±, aya½ s²t³dak± nad².

yatthassu pubbe k²¼±ma, t±ni kaºhe jah±mase..

2165.

``vividh±ni pupphaj±t±ni, asmi½ uparipabbate.

y±nassu pubbe dh±rema, t±ni kaºhe jah±mase..

2166.

``vividh±ni phalaj±t±ni, asmi½ uparipabbate.

y±nassu pubbe bhuñj±ma, t±ni kaºhe jah±mase..

2167.

``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime.

yehissu pubbe k²¼±ma, t±ni kaºhe jah±mase''..

2168.

``n²yam±n± kum±r± te, br±hmaºassa pamuñciya.

tena tena padh±vi½su, j±l² kaºh±jin± cubho''..

2169.

``tato so rajjum±d±ya, daº¹añc±d±ya br±hmaºo.

±koµayanto te neti, sivir±jassa pekkhato''..

2170.

``ta½ ta½ kaºh±jin±voca, aya½ ma½ t±ta br±hmaºo.

laµµhiy± paµikoµeti, ghare j±ta½va d±siya½..

2171.

``na c±ya½ br±hmaºo t±ta, dhammik± honti br±hmaº±.

yakkho br±hmaºavaººena, kh±ditu½ t±ta neti no.

n²yam±ne pis±cena, ki½ nu t±ta udikkhasi''..

2172.

``ime no p±dak± dukkh±, d²gho caddh± suduggamo.

n²ce colambate s³riyo, br±hmaºo ca dh±reti {tareti (s²0 sy±0 p²0)} no..

2173.

``okand±mase {okkant±masi (ka0)} bh³t±ni, pabbat±ni van±ni ca.

sarassa siras± vand±ma, supatitthe ca ±pake {±vake (ka0)}..

2174.

``tiºalat±ni osadhyo, pabbat±ni van±ni ca.

amma½ ±rogya½ vajj±tha, aya½ no neti br±hmaºo..

2175.

``vajjantu bhonto ammañca, maddi½ asm±ka m±tara½.

sace anupatituk±m±si, khippa½ anupatiy±si no..

2176.

``aya½ ekapad² eti, uju½ gacchati assama½.

tamev±nupateyy±si, api passesi ne lahu½..

2177.

``aho vata re jaµin², vanam³laphalah±rike {h±riy± (sy±0 ka0)}.

suñña½ disv±na assama½, ta½ te dukkha½ bhavissati..

2178.

``ativela½ nu amm±ya, uñch± laddho anappako {uñch±laddha½ anappaka½ (sy±0)}.

y± no baddhe na j±n±si, br±hmaºena dhanesin±..

2179.

``acc±yikena luddena, yo no g±vova sumbhati.

apajja amma½ passemu, s±ya½ uñch±to ±gata½..

2180.

``dajj± amm± br±hmaºassa, phala½ khuddena missita½.

tad±ya½ asito dh±to, na b±¼ha½ dh±rayeyya {tarayeyya (s²0 sy±0 p²0)} no..

2181.

``s³n± ca vata no p±d±, b±¼ha½ dh±reti br±hmaºo.

iti tattha vilapi½su, kum±r± m±tugiddhino''..

d±rakapabba½ n±ma.

madd²pabba½

2182.

``tesa½ l±lappita½ sutv±, tayo v±¼± vane mig±.

s²ho byaggho ca d²pi ca, ida½ vacanamabravu½..

2183.

``m± heva no r±japutt², s±ya½ uñch±to ±gam±.

m± hevamh±ka nibbhoge, heµhayittha vane mig±..

2184.

``s²ho ca na½ viheµheyya, byaggho d²pi ca lakkhaºa½.

neva j±l²kum±rassa, kuto kaºh±jin± siy±.

ubhayeneva j²yetha, pati½ putte ca lakkhaº±''..

2185.

``khaºittika½ me patita½, dakkhiºakkhi ca phandati.

aphal± phalino rukkh±, sabb± muyhanti me dis±..

2186.

``tass± s±yanhak±lasmi½, assam±gamana½ pati.

atthaªgatamhi s³riye, v±¼± panthe upaµµhahu½..

2187.

``n²ce colambate s³riyo, d³re ca vata assamo.

yañca nesa½ ito hassa½ {hissa½ (ka0)}, ta½ te bhuñjeyyu bhojana½..

2188.

``so n³na khattiyo eko, paººas±l±ya acchati.

tosento d±rake ch±te, mama½ disv± an±yati½..

2189.

``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±.

s±ya½ sa½vesan±k±le, kh²rap²t±va acchare..

2190.

``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±.

s±ya½ sa½vesan±k±le, v±rip²t±va acchare..

2191.

``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±.

paccuggat± ma½ tiµµhanti, vacch± b±l±va m±tara½..

2192.

``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±.

paccuggat± ma½ tiµµhanti, ha½s±vuparipallale..

2193.

``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±.

paccuggat± ma½ tiµµhanti, assamass±vid³rato..

2194.

``ek±yano ekapatho, sar± sobbh± ca passato.

añña½ magga½ na pass±mi, yena gaccheyya assama½..

2195.

``mig± namatthu r±j±no, k±nanasmi½ mahabbal±.

dhammena bh±taro hotha, magga½ me detha y±cit±..

2196.

``avaruddhass±ha½ bhariy±, r±japuttassa sir²mato.

ta½ c±ha½ n±timaññ±mi, r±ma½ s²t±vanubbat±..

2197.

``tumhe ca putte passatha, s±ya½ sa½vesana½ pati.

ahañca putte passeyya½, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2198.

``bahu½ cida½ m³laphala½, bhakkho c±ya½ anappako.

tato upa¹¹ha½ dass±mi, magga½ me detha y±cit±..

2199.

``r±japutt² ca no m±t±, r±japutto ca no pit±.

dhammena bh±taro hotha, magga½ me detha y±cit±''..

2200.

``tass± l±lappam±n±ya, bahu½ k±ruññasañhita½.

sutv± nelapati½ v±ca½, v±¼± panth± apakkamu½''..

2201.

``imamhi na½ padesamhi, puttak± pa½sukuºµhit±.

paccuggat± ma½ tiµµhanti, vacch± b±l±va m±tara½..

2202.

``imamhi na½ padesamhi, puttak± pa½sukuºµhit±.

paccuggat± ma½ tiµµhanti, ha½s±vuparipallale..

2203.

``imamhi na½ padesamhi, puttak± pa½sukuºµhit±.

paccuggat± ma½ tiµµhanti, assamass±vid³rato..

2204.

``dve mig± viya {te mig±viya (s²0 sy±0 p²0)} ukkaºº± {okkaºº± (ka0)}, samant± mabhidh±vino.

±nandino pamudit±, vaggam±n±va kampare.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2205.

``chakal²va mig² ch±pa½, pakkh² mutt±va pañjar±.

oh±ya putte nikkhami½, s²h²v±misagiddhin².

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2206.

``ida½ nesa½ padakkanta½, n±g±namiva pabbate.

citak± parikiºº±yo, assamass±vid³rato.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2207.

``v±lik±yapi okiºº±, puttak± pa½sukuºµhit±.

samant± mabhidh±vanti, te na pass±mi d±rake..

2208.

``ye ma½ pure paccuµµhenti {paccudenti (s²0 sy±0 p²0)}, araññ± d³ram±yati½.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2209.

``chakali½va migi½ ch±p±, paccuggantuna m±tara½.

d³re ma½ pavilokenti {apalokenti (ka0), paµivilokenti (sy±0)}, te na pass±mi d±rake..

2210.

``ida½ nesa½ k²¼±naka½, patita½ paº¹ube¼uva½.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2211.

``than± ca mayhime p³r±, uro ca sampad±lati.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2212.

``ucchaªgeko vicin±ti, thanamek±valambati.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2213.

``yassu s±yanhasamaya½, puttak± pa½sukuºµhit±.

ucchaªge me vivattanti, te na pass±mi d±rake..

2214.

``aya½ so assamo pubbe, samajjo paµibh±ti ma½.

tyajja putte apassanty±, bhamate viya assamo..

2215.

``kimida½ appasaddova, assamo paµibh±ti ma½.

k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±..

2216.

``kimida½ appasaddova, assamo paµibh±ti ma½.

sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±..

2217.

``kimida½ tuºhibh³tosi, api ratteva me mano.

k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±..

2218.

``kimida½ tuºhibh³tosi, api ratteva me mano.

sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±..

2219.

``kacci nu me ayyaputta, mig± kh±di½su d±rake.

araññe iriºe vivane, kena n²t± me d±rak±..

2220.

``adu te pahit± d³t±, adu sutt± piya½vad±.

adu bahi no nikkhant±, khi¹¹±su pasut± nu te..

2221.

``nev±sa½ kes± dissanti, hatthap±d± ca j±lino.

sakuº±nañca op±to, kena n²t± me d±rak±..

2222.

``ida½ tato dukkhatara½, sallaviddho yath± vaºo.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2223.

``idampi dutiya½ salla½, kampeti hadaya½ mama.

yañca putte na pass±mi, tvañca ma½ n±bhibh±sasi..

2224.

``ajjeva {ajja ce (sy±0)} me ima½ ratti½, r±japutta na sa½sasi.

maññe okkantasanta½ {ukkantasatta½ (s²0 p²0)} ma½, p±to dakkhisi no mata½''..

2225.

``n³na madd² var±roh±, r±japutt² yasassin².

p±to gat±si uñch±ya, kimida½ s±yam±gat±''..

2226.

``nanu tva½ saddamassosi, ye sara½ p±tum±gat±.

s²hassapi nadantassa, byagghassa ca nikujjita½..

2227.

``ahu pubbanimitta½ me, vicaranty± brah±vane.

khaºitto me hatth± patito, ugg²vañc±pi {uªg²vañc±pi (ka0)} a½sato..

2228.

``tad±ha½ byathit± bh²t±, puthu katv±na pañjali½.

sabbadis± namassissa½, api sotthi ito siy±..

2229.

``m± heva no r±japutto, hato s²hena d²pin±.

d±rak± v± par±maµµh±, acchakokataracchihi..

2230.

``s²ho byaggho ca d²pi ca, tayo v±¼± vane mig±.

te ma½ pariy±varu½ magga½, tena s±yamhi ±gat±..

2231.

``aha½ patiñca putte ca, ±ceramiva m±ºavo.

anuµµhit± div±ratti½, jaµin² brahmac±rin²..

2232.

``ajin±ni paridahitv±, vanam³laphalah±riy±.

vicar±mi div±ratti½, tumha½ k±m± hi puttak±..

2233.

``aha½ suvaººahaliddi½, ±bhata½ paº¹ube¼uva½.

rukkhapakk±ni c±h±si½, ime vo putta k²¼an±..

2234.

``ima½ m³l±¼ivattaka½, s±luka½ ciñcabhedaka½.

bhuñja khuddehi sa½yutta½, saha puttehi khattiya..

2235.

``paduma½ j±lino dehi, kumudañca kum±riy±.

m±line passa naccante, sivi putt±ni avhaya..

2236.

``tato kaºh±jin±yapi, nis±mehi rathesabha.

mañjussar±ya vagguy±, assama½ upayantiy± {upaganthiy± (sy±0 ka0)}..

2237.

``sam±nasukhadukkhamh±, raµµh± pabb±jit± ubho.

api sivi putte passesi, j±li½ kaºh±jina½ cubho..

2238.

``samaºe br±hmaºe n³na, brahmacariyapar±yaºe.

aha½ loke abhissapi½, s²lavante bahussute.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho''..

2239.

``ime te jambuk± rukkh±, vedis± sinduv±rak±.

vividh±ni rukkhaj±t±ni, te kum±r± na dissare..

2240.

``assatth± panas± ceme, nigrodh± ca kapitthan±.

vividh±ni phalaj±t±ni, te kum±r± na dissare..

2241.

``ime tiµµhanti ±r±m±, aya½ s²t³dak± nad².

yatthassu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare..

2242.

``vividh±ni pupphaj±t±ni, asmi½ uparipabbate.

y±nassu pubbe dh±ri½su, te kum±r± na dissare..

2243.

``vividh±ni phalaj±t±ni, asmi½ uparipabbate.

y±nassu pubbe bhuñji½su, te kum±r± na dissare..

2244.

``ime te hatthik± ass±, balibadd± ca te ime.

yehissu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare''..

2245.

``ime s±m± sasol³k±, bahuk± kadal²mig±.

yehissu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare..

2246.

``ime ha½s± ca koñc± ca, may³r± citrapekhuº±.

yehissu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare''..

2247.

``im± t± vanagumb±yo, pupphit± sabbak±lik±.

yatthassu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare..

2248.

``im± t± pokkharaº² ramm±, cakkav±k³pak³jit±.

mand±lakehi sañchann±, padumuppalakehi ca.

yatthassu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare..

2249.

``na te kaµµh±ni bhinn±ni, na te udakam±hata½.

aggipi te na h±pito, ki½ nu mandova jh±yasi..

2250.

``piyo piyena saªgamma, samo me {samoha½ (sy±0), sammoha½ (ka0)} byapahaññati.

tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho''..

2251.

``na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±.

k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±..

2252.

``na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±.

sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±''..

2253.

``s± tattha paridevitv±, pabbat±ni van±ni ca.

punadevassama½ gantv±, rodi s±mikasantike {s±mikasantike rodi (s²0 sy±0 p²0)}..

2254.

```na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±.

k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±..

2255.

```na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±.

sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±..

2256.

```na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±.

vicaranti rukkham³lesu, pabbatesu guh±su ca'..

2257.

``iti madd² var±roh±, r±japutt² yasassin².

b±h± paggayha kanditv±, tattheva patit± cham±''..

2258.

``tamajjhapatta½ r±japutti½, udaken±bhisiñcatha.

assattha½ na½ viditv±na, atha na½ etadabravi''..

2259.

``±diyeneva te maddi, dukkha½ nakkh±tumicchisa½.

daliddo y±cako vu¹¹ho, br±hmaºo gharam±gato..

2260.

``tassa dinn± may± putt±, maddi m± bh±yi assasa.

ma½ passa maddi m± putte, m± b±¼ha½ paridevasi.

lacch±ma putte j²vant±, arog± ca bhav±mase..

2261.

``putte pasuñca dhaññañca, yañca añña½ ghare dhana½.

dajj± sappuriso d±na½, disv± y±cakam±gata½.

anumod±hi me maddi, puttake d±namuttama½''..

2262.

``anumod±mi te deva, puttake d±namuttama½.

datv± citta½ pas±dehi, bhiyyo d±na½ dado bhava..

2263.

``yo tva½ maccherabh³tesu, manussesu jan±dhipa.

br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano''..

2264.

``ninn±dit± te pathav², saddo te tidivaªgato.

samant± vijjut± ±gu½, gir²na½va patissut±..

2265.

``tassa te anumodanti, ubho n±radapabbat±.

indo ca brahm± paj±pati, somo yamo vessavaºo.

sabbe dev±numodanti, t±vati½s± saindak±..

2266.

``iti madd² var±roh±, r±japutt² yasassin².

vessantarassa anumodi, puttake d±namuttama½''..

madd²pabba½ n±ma.

sakkapabba½

2267.

tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati.

sakko br±hmaºavaººena, p±to tesa½ adissatha..

2268.

``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½.

kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³..

2269.

``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''..

2270.

``kusalañceva no brahme, atho brahme an±maya½.

atho uñchena y±pema, atho m³laphal± bah³..

2271.

``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, hi½s± mayha½ na vijjati..

2272.

``satta no m±se vasata½, araññe j²vasokina½.

ida½ dutiya½ pass±ma, br±hmaºa½ devavaººina½.

±d±ya ve¼uva½ daº¹a½, dh±renta½ ajinakkhipa½..

2273.

``sv±gata½ te mah±brahme, atho me adur±gata½.

anto pavisa bhaddante, p±de pakkh±layassu te..

2274.

``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo.

phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja brahme vara½ vara½..

2275.

``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±.

tato piva mah±brahme, sace tva½ abhikaªkhasi..

2276.

``atha tva½ kena vaººena, kena v± pana hetun±.

anuppatto brah±rañña½, ta½ me akkh±hi pucchito''..

2277.

``yath± v±rivaho p³ro, sabbak±la½ na kh²yati.

eva½ ta½ y±cit±gacchi½, bhariya½ me dehi y±cito''..

2278.

``dad±mi na vikamp±mi, ya½ ma½ y±casi br±hmaºa.

santa½ nappaµiguyh±mi, d±ne me ramat² mano''..

2279.

``maddi½ hatthe gahetv±na, udakassa kamaº¹alu½.

br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano..

2280.

``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½.

maddi½ paricajantassa, medan² sampakampatha..

2281.

``neva s± madd² bh±kuµi, na sandh²yati na rodati.

pekkhatevassa tuºh² s±, eso j±n±ti ya½ vara½''..

2282.

``kom±r² yass±ha½ bhariy±, s±miko mama issaro.

yassicche tassa ma½ dajj±, vikkiºeyya haneyya v±''..

2283.

``tesa½ saªkappamaññ±ya, devindo etadabravi.

sabbe jit± te pacc³h±, ye dibb± ye ca m±nus±..

2284.

``ninn±dit± te pathav², saddo te tidivaªgato.

samant± vijjut± ±gu½, gir²na½va patissut±..

2285.

``tassa te anumodanti, ubho n±radapabbat±.

indo ca brahm± paj±pati, somo yamo vessavaºo.

sabbe dev±numodanti, dukkarañhi karoti so..

2286.

``duddada½ dadam±n±na½, dukkara½ kamma kubbata½.

asanto n±nukubbanti, sata½ dhammo durannayo..

2287.

``tasm± satañca asata½, n±n± hoti ito gati.

asanto niraya½ yanti, santo saggapar±yaº±..

2288.

``yameta½ kum±re ad±, bhariya½ ad± vane vasa½.

brahmay±namanokkamma, sagge te ta½ vipaccatu''..

2289.

``dad±mi bhoto bhariya½, maddi½ sabbaªgasobhana½.

tvañceva maddiy± channo, madd² ca patin± saha..

2290.

``yath± payo ca saªkho ca, ubho sam±navaººino.

eva½ tuvañca madd² ca, sam±namanacetas±..

2291.

``avaruddhettha araññasmi½, ubho sammatha assame.

khattiy± gottasampann±, suj±t± m±tupettito.

yath± puññ±ni kayir±tha, dadant± apar±para½''..

2292.

``sakkohamasmi devindo, ±gatosmi tavantike.

vara½ varassu r±jisi, vare aµµha dad±mi te''..

2293.

``vara½ ce me ado sakka, sabbabh³t±namissara.

pit± ma½ anumodeyya, ito patta½ saka½ ghara½.

±sanena nimanteyya, paµhameta½ vara½ vare..

2294.

``purisassa vadha½ na roceyya½, api kibbisak±raka½.

vajjha½ vadhamh± moceyya½, dutiyeta½ vara½ vare..

2295.

``ye vu¹¹h± ye ca dahar±, ye ca majjhimaporis±.

mameva upaj²veyyu½, tatiyeta½ vara½ vare..

2296.

``parad±ra½ na gaccheyya½, sad±rapasuto siya½.

th²na½ vasa½ na gaccheyya½, catuttheta½ vara½ vare..

2297.

``putto me sakka j±yetha, so ca d²gh±yuko siy±.

dhammena jine pathavi½, pañcameta½ vara½ vare..

2298.

``tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati.

dibb± bhakkh± p±tubhaveyyu½, chaµµhameta½ vara½ vare..

2299.

``dadato me na kh²yetha, datv± n±nutapeyyaha½.

dada½ citta½ pas±deyya½, sattameta½ vara½ vare..

2300.

``ito vimuccam±n±ha½, saggag±m² visesag³.

anivatti tato assa½, aµµhameta½ vara½ vare''..

2301.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, devindo etadabravi.

acira½ vata te tato, pit± ta½ daµµhumessati''..

2302.

``ida½ vatv±na maghav±, devar±j± sujampati.

vessantare vara½ datv±, saggak±ya½ apakkami''..

sakkapabba½ n±ma.

mah±r±japabba½

2303.

``kasseta½ mukham±bh±ti, hema½ vuttattamaggin±.

nikkha½va j±tar³passa, ukk±mukhapaha½sita½..

2304.

``ubho sadisapaccaªg±, ubho sadisalakkhaº±.

j±lissa sadiso eko, ek± kaºh±jin± yath±..

2305.

``s²h± bil±va nikkhant±, ubho sampatir³pak±.

j±tar³pamay±yeva, ime dissanti d±rak±''..

2306.

``kuto nu bhava½ bh±radv±ja, ime ±nesi d±rake.

ajja raµµha½ anuppatto, kuhi½ gacchasi br±hmaºa'' {ida½ g±thaddha½ p² potthake natthi}..

2307.

``mayha½ te d±rak± deva, dinn± vittena sañjaya.

ajja pannaras± ratti, yato laddh± {dinn± (s²0 p²0)} me d±rak±''..

2308.

``kena v± v±capeyyena, samm±ñ±yena saddahe.

ko teta½ d±namadad±, puttake d±namuttama½''..

2309.

``yo y±cata½ patiµµh±si, bh³t±na½ dharaº²riva.

so me vessantaro r±j±, putted±si vane vasa½..

2310.

``yo y±cata½ gat² ±si, savant²na½va s±garo.

so me vessantaro r±j±, putted±si vane vasa½''..

2311.

``dukkaµa½ vata bho raññ±, saddhena gharamesin±.

katha½ nu puttake dajj±, araññe avaruddhako..

2312.

``ima½ bhonto nis±metha, y±vantettha sam±gat±.

katha½ vessantaro r±j±, putted±si vane vasa½..

2313.

``d±si½ d±sa½ ca {d±sa½ d±si ca (s²0 p²0)} so dajj±, assa½ cassatar²ratha½.

hatthiñca kuñjara½ dajja, katha½ so dajja d±rake''..

2314.

``yassa nassa {natthi (s²0 p²0)} ghare d±so, asso cassatar²ratho.

hatth² ca kuñjaro n±go, ki½ so dajj± pit±maha''..

2315.

``d±namassa pasa½s±ma, na ca nind±ma puttak±.

katha½ nu hadaya½ ±si, tumhe datv± vanibbake''..

2316.

``dukkhassa hadaya½ ±si, atho uºhampi passasi.

rohin²heva tambakkh², pit± ass³ni vattayi''..

2317.

``ya½ ta½ kaºh±jin±voca, aya½ ma½ t±ta br±hmaºo.

laµµhiy± paµikoµeti, ghare j±ta½va d±siya½..

2318.

``na c±ya½ br±hmaºo t±ta, dhammik± honti br±hmaº±.

yakkho br±hmaºavaººena, kh±ditu½ t±ta neti no.

n²yam±ne pis±cena, kinnu t±ta udikkhasi''..

2319.

``r±japutt² ca vo m±t±, r±japutto ca vo pit±.

pubbe me aªgam±ruyha, ki½ nu tiµµhatha ±rak±''..

2320.

``r±japutt² ca no m±t±, r±japutto ca no pit±.

d±s± maya½ br±hmaºassa, tasm± tiµµh±ma ±rak±''..

2321.

``m± sammeva½ avacuttha, ¹ayhate hadaya½ mama.

citak±ya½va me k±yo, ±sane na sukha½ labhe..

2322.

``m± sammeva½ avacuttha, bhiyyo soka½ janetha ma½.

nikkiºiss±mi dabbena, na vo d±s± bhavissatha..

2323.

``kimagghiyañhi vo t±ta, br±hmaºassa pit± ad±.

yath±bh³ta½ me akkh±tha, paµip±dentu br±hmaºa½''..

2324.

``sahassagghañhi ma½ t±ta, br±hmaºassa pit± ad±.

atha {accha½ (s²0 sy±0 ka0)} kaºh±jina½ kañña½, hatthin± ca satena ca'' {hatthi±disatena ca (sy±0), hatthin±disatena ca (ka0)}..

2325.

``uµµhehi katte taram±no, br±hmaºassa av±kara.

d±sisata½ d±sasata½, gava½ hatthusabha½ sata½.

j±tar³pasahassañca , putt±na½ dehi nikkaya½..

2326.

``tato katt± taram±no, br±hmaºassa av±kari.

d±sisata½ d±sasata½, gava½ hatthusabha½ sata½.

j±tar³pasahassañca, putt±na½d±si nikkaya½''..

2327.

``nikkiºitv± nah±petv±, bhojayitv±na d±rake.

samalaªkaritv± bhaº¹ena, ucchaªge upavesayu½..

2328.

``s²sa½ nh±te sucivatthe, sabb±bharaºabh³site.

r±j± aªke karitv±na, ayyako paripucchatha..

2329.

``kuº¹ale ghusite m±le, sabb±bharaºabh³site.

r±j± aªke karitv±na, ida½ vacanamabravi..

2330.

``kacci ubho arog± te, j±li m±t±pit± tava.

kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³..

2331.

``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''..

2332.

``atho ubho arog± me, deva m±t±pit± mama.

atho uñchena y±penti, atho m³laphal± bah³..

2333.

``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, hi½s± nesa½ na vijjati..

2334.

``khaºant±lukalamb±ni, bil±ni takkal±ni ca.

kola½ bhall±taka½ bella½, s± no ±hatva posati..

2335.

``yañceva s± ±harati, vanam³laphalah±riy±.

ta½ no sabbe sam±gantv±, ratti½ bhuñj±ma no div±..

2336.

``amm±va no kis± paº¹u, ±harant² dumapphala½.

v±t±tapena sukhum±l², paduma½ hatthagat±miva..

2337.

``amm±ya patan³kes±, vicaranty± brah±vane.

vane v±¼amig±kiººe, khaggad²pinisevite..

2338.

``kesesu jaµa½ bandhitv±, kacche jallamadh±rayi.

cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati..

2339.

``putt± piy± manuss±na½, lokasmi½ udapajjisu½.

na hi n³namh±ka½ ayyassa, putte sneho aj±yatha''..

2340.

``dukkaµañca hi no putta, bh³nahacca½ kata½ may±.

yoha½ siv²na½ vacan±, pabb±jesimad³saka½..

2341.

``ya½ me kiñci idha atthi, dhana½ dhaññañca vijjati.

etu vessantaro r±j±, siviraµµhe pas±satu''..

2342.

``na deva mayha½ vacan±, ehiti sivisuttamo.

sayameva devo gantv±, siñca bhogehi atraja½''..

2343.

``tato sen±pati½ r±j±, sajjayo ajjhabh±satha.

hatth² ass± rath± patt², sen± sann±hayantu na½.

negam± ca ma½ anventu, br±hmaº± ca purohit±..

2344.

``tato saµµhisahass±ni, yodhino {yuthino (ka0)} c±rudassan±.

khippam±yantu sannaddh±, n±n±vaººehilaªkat±..

2345.

``n²lavatthadhar± neke {n²lavaººadhar±neke (s²0 p²0), n²lavatthadhar± eke (?)}, p²t±neke niv±sit±.

aññe lohitauºh²s±, suddh±neke niv±sit±.

khippam±yantu sannaddh±, n±n±vaººehilaªkat±..

2346.

``himav± yath± gandhadharo, pabbato gandham±dano.

n±n±rukkhehi sañchanno, mah±bh³tagaº±layo..

2347.

``osadhehi ca dibbehi, dis± bh±ti pav±ti ca.

khippam±yantu sannaddh±, dis± bhantu pavantu ca..

2348.

``tato n±gasahass±ni, yojayantu catuddasa.

suvaººakacch± m±taªg±, hemakappanav±sas±..

2349.

``±r³¼h± g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi.

khippam±yantu sannaddh±, hatthikkhandhehi dassit±..

2350.

``tato assasahass±ni, yojayantu catuddasa.

±j±n²y±va j±tiy±, sindhav± s²ghav±han±..

2351.

``±r³¼h± g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi.

khippam±yantu sannaddh±, assapiµµhe alaªkat±..

2352.

``tato rathasahass±ni, yojayantu catuddasa.

ayosukatanemiyo, suvaººacitapakkhare..

2353.

``±ropentu dhaje tattha, camm±ni kavac±ni ca.

vipp±lentu {vipph±lentu (s²0 sy±0 p²0)} ca c±p±ni, da¼hadhamm± pah±rino.

khippam±yantu sannaddh±, rathesu rathaj²vino''..

2354.

``l±j±olopiy± {l±j± olokir± (ka0)} pupph±, m±l±gandhavilepan±.

agghiy±ni ca tiµµhantu, yena maggena ehiti..

2355.

``g±me g±me sata½ kumbh±, merayassa sur±ya ca.

maggamhi patitiµµhantu {patit± µhantu (sy±0 ka0)}, yena maggena ehiti..

2356.

``ma½s± p³v± saªkuliyo, kumm±s± macchasa½yut±.

maggamhi patitiµµhantu, yena maggena ehiti..

2357.

``sappi tela½ dadhi kh²ra½, kaªgub²j± {kaªguv²hi (s²0 p²0), kaªgupiµµh± (sy±0)} bah³ sur±.

maggamhi patitiµµhantu, yena maggena ehiti..

2358.

``±¼±rik± ca s³d± ca, naµanaµµakag±yino.

p±ºissar± kumbhath³ºiyo, mandak± sokajjh±yik± {sokacch±yik± (ka0)}..

2359.

``±haññantu sabbav²º±, bheriyo dindim±ni ca.

kharamukh±ni dhamentu {vadantu (s²0 p²0)}, nadantu ekapokkhar±..

2360.

``mudiªg± paºav± saªkh±, godh± parivadentik±.

dindim±ni ca haññantu, kutumpa {kuµumb± (s²0 sy±0 p²0)} dindim±ni ca''..

2361.

``s± sen± mahat² ±si, uyyutt± siviv±hin².

j±lin± maggan±yena, vaªka½ p±y±si pabbata½..

2362.

``koñca½ nadati m±taªgo, kuñjaro saµµhih±yano.

kacch±ya baddham±n±ya, koñca½ nadati v±raºo..

2363.

``±j±n²y± hasiyanti {hasissi½su (s²0 p²0)}, nemighoso aj±yatha.

abbha½ rajo acch±desi, uyyutt± siviv±hin²..

2364.

``s± sen± mahat² ±si, uyyutt± h±rah±rin².

j±lin± maggan±yena, vaªka½ p±y±si pabbata½..

2365.

``te p±vi½su brah±rañña½, bahus±kha½ mahodaka½ {bahudija½ (p²0)}.

puppharukkhehi sañchanna½, phalarukkhehi c³bhaya½..

2366.

``tattha bindussar± vagg³, n±n±vaºº± bah³ dij±.

k³jantamupak³janti, utusampupphite dume..

2367.

``te gantv± d²ghamaddh±na½, ahoratt±namaccaye.

padesa½ ta½ up±gacchu½, yattha vessantaro ahu''..

mah±r±japabba½ n±ma.

chakhattiyakamma½

2368.

``tesa½ sutv±na nigghosa½, bh²to vessantaro ahu.

pabbata½ abhiruhitv±, bh²to sena½ udikkhati..

2369.

``iªgha maddi nis±mehi, nigghoso y±diso vane.

±j±n²y± hasiyanti, dhajagg±ni ca dissare..

2370.

``ime n³na araññasmi½, migasaªgh±ni luddak±.

v±gur±hi parikkhippa, sobbha½ p±tetv± t±vade.

vikkosam±n± tibb±hi, hanti nesa½ vara½ vara½..

2371.

``yath± maya½ ad³sak±, araññe avaruddhak±.

amittahatthatta½ gat±, passa dubbalagh±taka½''..

2372.

``amitt± nappas±heyyu½, agg²va udakaººave.

tadeva tva½ vicintehi, api sotthi ito siy±''..

2373.

``tato vessantaro r±j±, orohitv±na pabbat±.

nis²di paººas±l±ya½, da¼ha½ katv±na m±nasa½''..

2374.

``nivattayitv±na ratha½, vuµµhapetv±na seniyo.

eka½ araññe viharanta½, pit± putta½ up±gami..

2375.

``hatthikkhandhato oruyha, eka½so pañjal²kato.

parikiººo {parikkhitto (s²0 p²0)} amaccehi, putta½ siñcitum±gami..

2376.

``tatthaddasa kum±ra½ so, rammar³pa½ sam±hita½.

nisinna½ paººas±l±ya½, jh±yanta½ akutobhaya½..

2377.

``tañca disv±na ±yanta½, pitara½ puttagiddhina½.

vessantaro ca madd² ca, paccuggantv± avandisu½..

2378.

``madd² ca siras± p±de, sasurass±bhiv±dayi.

`madd² ahañhi te deva, p±de vand±mi te suºh±' {hus± (s²0 sy±0 p²0)}.

tesu tattha palisajja, p±ºin± parimajjatha''..

2379.

``kacci vo kusala½ putta, kacci putta an±maya½.

kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³..

2380.

``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±.

vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''..

2381.

``atthi no j²vik± deva, s± ca y±disak²dis±.

kasir± j²vik± homa {ahosi (?)}, uñch±cariy±ya j²vita½..

2382.

``aniddhina½ mah±r±ja, dametassa½va s±rathi.

tyamh± aniddhik± dant±, asamiddhi dameti no..

2383.

``api no kis±ni ma½s±ni, pitu m±tu adassan±.

avaruddh±na½ mah±r±ja, araññe j²vasokina½''..

2384.

``yepi te siviseµµhassa, d±y±d±pattam±nas±.

j±l² kaºh±jin± cubho, br±hmaºassa vas±nug±.

acc±yikassa luddassa, yo ne g±vova sumbhati..

2385.

``te r±japuttiy± putte, yadi j±n±tha sa½satha.

pariy±puº±tha no khippa½, sappadaµµha½va m±ºava½''..

2386.

``ubho kum±r± nikk²t±, j±l² kaºh±jin± cubho.

br±hmaºassa dhana½ datv±, putta m± bh±yi assasa''..

2387.

``kacci nu t±ta kusala½, kacci t±ta an±maya½.

kacci nu t±ta me m±tu, cakkhu na parih±yati''..

2388.

``kusalañceva me putta, atho putta an±maya½.

atho ca putta te m±tu, cakkhu na parih±yati''..

2389.

``kacci aroga½ yogga½ te, kacci vahati v±hana½.

kacci ph²to janapado, kacci vuµµhi na chijjati''..

2390.

``atho aroga½ yogga½ me, atho vahati v±hana½.

atho ph²to janapado, atho vuµµhi na chijjati''..

2391.

``icceva½ mantayant±na½, m±t± nesa½ adissatha.

r±japutt² giridv±re, pattik± anup±han±..

2392.

``tañca disv±na ±yanta½, m±tara½ puttagiddhini½.

vessantaro ca madd² ca, paccuggantv± avandisu½..

2393.

``madd² ca siras± p±de, sassuy± abhiv±dayi.

madd² ahañhi te ayye, p±de vand±mi te suºh±''..

2394.

``maddiñca puttak± disv±, d³rato sotthim±gat±.

kandant± mabhidh±vi½su, vacchab±l±va m±tara½..

2395.

``madd² ca puttake disv±, d³rato sotthim±gate.

v±ruº²va pavedhent², thanadh±r±bhisiñcatha''..

2396.

``sam±gat±na½ ñ±t²na½, mah±ghoso aj±yatha.

pabbat± saman±di½su, mah² pakampit± ahu..

2397.

``vuµµhidh±ra½ pavattento, devo p±vassi t±vade.

atha vessantaro r±j±, ñ±t²hi samagacchatha..

2398.

``natt±ro suºis± putto, r±j± dev² ca ekato.

yad± sam±gat± ±su½, tad±si lomaha½sana½..

2399.

``pañjalik± tassa y±canti, rodant± bherave vane.

vessantarañca maddiñca, sabbe raµµh± sam±gat±.

tva½ nosi issaro r±j±, rajja½ k±retha no ubho''..

chakhattiyakamma½ n±ma.

2400.

``dhammena rajja½ k±renta½, raµµh± pabb±jayittha ma½.

tvañca j±napad± ceva, negam± ca sam±gat±''..

2401.

``dukkaµañca hi no putta, bh³nahacca½ kata½ may±.

yoha½ siv²na½ vacan±, pabb±jesimad³saka½''..

2402.

``yena kenaci vaººena, pitu dukkha½ udabbahe.

m±tu bhaginiy± c±pi, api p±ºehi attano''..

2403.

``tato vessantaro r±j±, rajojalla½ pav±hayi.

rajojalla½ pav±hetv±, saªkhavaººa½ {saccavaººa½ (s²0 sy±0)} adh±rayi''..

2404.

``s²sa½ nh±to sucivattho, sabb±bharaºabh³sito.

paccaya½ n±gam±ruyha, khagga½ bandhi parantapa½..

2405.

``tato saµµhisahass±ni, yodhino c±rudassan±.

sahaj±t± pakiri½su, nandayant± rathesabha½..

2406.

``tato maddimpi nh±pesu½, sivikaññ± sam±gat±.

vessantaro ta½ p±letu, j±l² kaºh±jin± cubho.

athopi ta½ mah±r±j±, sañjayo abhirakkhatu''..

2407.

``idañca paccaya½ laddh±, pubbe sa½klesamattano.

±nandiya½ ±cari½su, ramaº²ye giribbaje..

2408.

``idañca paccaya½ laddh±, pubbe sa½klesamattano.

±nandi vitt± suman±, putte saªgamma lakkhaº±..

2409.

``idañca paccaya½ laddh±, pubbe sa½klesamattano.

±nandi vitt± pat²t±, saha puttehi lakkhaº±''..

2410.

``ekabhatt± pure ±si½, nicca½ thaº¹ilas±yin².

iti meta½ vata½ ±si, tumha½ k±m± hi puttak±..

2411.

``ta½ me vata½ samiddhajja, tumhe saªgamma puttak±.

m±tujampi ta½ p±letu, pitujampi ca puttaka.

athopi ta½ mah±r±j±, sañjayo abhirakkhatu..

2412.

``ya½ kiñcitthi kata½ puñña½, mayhañceva pitucca te.

sabbena tena kusalena, ajaro amaro bhava''..

2413.

``kapp±sikañca koseyya½, khomakoµumbar±ni ca.

sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha..

2414.

``tato hemañca k±y³ra½, g²veyya½ ratan±maya½.

sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha..

2415.

``tato hemañca k±y³ra½, aªgada½ maºimekhala½.

sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha..

2416.

``uººata½ mukhaphullañca, n±n±ratte ca m±ºike {m±ºiye (s²0 p²0)}.

sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha..

2417.

``uggatthana½ giªgamaka½, mekhala½ p±µip±daka½ {paµip±duka½ (s²0 sy±0), p±lip±daka½ (p²0)}.

sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha..

2418.

``suttañca suttavajjañca, upanijjh±ya seyyasi.

asobhatha r±japutt², devakaññ±va nandane..

2419.

``s²sa½ nh±t± sucivatth±, sabb±laªk±rabh³sit±.

asobhatha r±japutt², t±vati½seva acchar±..

2420.

``kadal²va v±tacchupit±, j±t± cittalat±vane.

dant±varaºasampann±, r±japutt² asobhatha..

2421.

``sakuº² m±nusin²va, j±t± cittapatt± pat².

nigrodhapakkabimboµµh², r±japutt² asobhatha..

2422.

``tass± ca n±gam±nesu½, n±tibaddha½va kuñjara½.

sattikkhama½ sarakkhama½, ²s±danta½ ur³¼hava½..

2423.

``s± madd² n±gam±ruhi, n±tibaddha½va kuñjara½.

sattikkhama½ sarakkhama½, ²s±danta½ ur³¼hava½''..

2424.

``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha mig± ahu½.

vessantarassa tejena, naññamañña½ viheµhayu½..

2425.

``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha dij± ahu½.

vessantarassa tejena, naññamañña½ viheµhayu½..

2426.

``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha mig± ahu½.

ekajjha½ sannip±ti½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2427.

``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha dij± ahu½.

ekajjha½ sannip±ti½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2428.

``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha mig± ahu½.

n±ssu mañj³ nik³ji½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2429.

``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha dij± ahu½.

n±ssu mañj³ nik³ji½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2430.

``paµiyatto r±jamaggo, vicitto pupphasanthato.

vasi vessantaro yattha, y±vat±va jetuttar±..

2431.

``tato saµµhisahass±ni, yodhino c±rudassan±.

samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2432.

``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±.

samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2433.

``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.

samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2434.

``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±.

samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2435.

``karoµiy± cammadhar±, ill²hatth± {indihatth± (sy±0 ka0), khaggahatth± (s²0 p²0)} suvammino.

purato paµipajji½su, vessantare pay±tamhi.

siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2436.

``te p±visu½ pura½ ramma½, mah±p±k±ratoraºa½.

upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½..

2437.

``vitt± j±napad± ±su½, negam± ca sam±gat±.

anuppatte kum±ramhi, siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2438.

``celukkhepo avattittha, ±gate dhanad±yake.

nandi½ pavesi {nandi-ppavesi (s²0 sy±0 p²0)} nagare, bandhan± mokkho aghosatha..

2439.

``j±tar³pamaya½ vassa½, devo p±vassi t±vade.

vessantare paviµµhamhi, siv²na½ raµµhava¹¹hane..

2440.

``tato vessantaro r±j±, d±na½ datv±na khattiyo.

k±yassa bhed± sappañño, sagga½ so upapajjath±''ti..

vessantaraj±taka½ dasama½.

mah±nip±ta niµµhit±.

j±takap±¼i niµµhit±.