.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa.. khuddakanik±ye j±takap±¼i (dutiyo bh±go) 17. catt±l²sanip±to 521. tesakuºaj±taka½ (1) 1. ``vessantara½ ta½ pucch±mi, sakuºa bhaddamatthu te. rajja½ k±retuk±mena, ki½ su kicca½ kata½ vara½''.. 2. ``cirassa½ vata ma½ t±to, ka½so b±r±ºasiggaho. pamatto appamatta½ ma½, pit± putta½ acodayi.. 3. ``paµhameneva vitatha½, kodha½ h±sa½ niv±raye. tato kicc±ni k±reyya, ta½ vata½ ±hu khattiya.. 4. ``ya½ tva½ t±ta tapokamma½ {tape kamma½ (s²0 sy±0 p²0)}, pubbe katamasa½saya½. ratto duµµho ca ya½ kayir±, na ta½ kayir± tato puna {puna½ (p²0)}.. 5. ``khattiyassa pamattassa, raµµhasmi½ raµµhava¹¹hana. sabbe bhog± vinassanti, rañño ta½ vuccate agha½.. 6. ``sir² t±ta alakkh² ca {sir² ca t±ta lakkh² ca (sy±0 p²0)}, pucchit± etadabravu½. uµµh±na {uµµh±ne (sy±0)} v²riye pose, ram±ha½ anus³yake.. 7. ``us³yake duhadaye, purise kammadussake. k±lakaºº² mah±r±ja, ramati {ram±ti (ka0)} cakkabhañjan².. 8. ``so tva½ sabbesu suhadayo {so tva½ sabbesa½ suhadayo (sy±0 p²0), so tva½ sabbe suhadayo (ka0)}, sabbesa½ rakkhito bhava. alakkhi½ nuda mah±r±ja, lakkhy± bhava nivesana½.. 9. ``sa lakkh²dhitisampanno, puriso hi mahaggato. amitt±na½ k±sipati, m³la½ aggañca chindati.. 10. ``sakkopi hi bh³tapati, uµµh±ne nappamajjati. sa kaly±ºe dhiti½ katv±, uµµh±ne kurute mano.. 11. ``gandhabb± pitaro dev±, s±j²v± {sañj²v± (p²0)} honti t±dino. uµµh±hato {uµµhahato (sy±0 p²0)} appamajjato {mappamajjato (ka0)}, anutiµµhanti devat±.. 12. ``so appamatto akkuddho {akkuµµho (p²0)}, t±ta kicc±ni k±raya. v±yamassu ca kiccesu, n±laso vindate sukha½.. 13. ``tattheva te vattapad±, es±va {es± ca (p²0)} anus±san². ala½ mitte sukh±petu½, amitt±na½ dukh±ya {dukkh±ya (p²0)} ca''.. 14. ``sakkhisi tva½ {sakkh² tuva½ (s²0 sy±0 p²0)} kuº¹alini, maññasi khattabandhuni {khattiyabandhun² (p²0)}. rajja½ k±retuk±mena, ki½ su kicca½ kata½ vara½''.. 15. ``dveva t±ta padak±ni, yattha {yesu (p²0)} sabba½ patiµµhita½. aladdhassa ca yo l±bho, laddhassa c±nurakkhaº±.. 16. ``amacce t±ta j±n±hi, dh²re atthassa kovide. anakkh± kitave t±ta, asoº¹e avin±sake.. 17. ``yo ca ta½ t±ta rakkheyya, dhana½ yañceva te siy±. s³tova ratha½ saªgaºhe, so te kicc±ni k±raye.. 18. ``susaªgahitantajano, saya½ vitta½ avekkhiya. nidhiñca iºad±nañca, na kare parapattiy±.. 19. ``saya½ ±ya½ vaya½ {±yavaya½ (p²0)} jaññ±, saya½ jaññ± kat±kata½. niggaºhe niggah±raha½, paggaºhe paggah±raha½.. 20. ``saya½ j±napada½ attha½, anus±sa rathesabha. m± te adhammik± yutt±, dhana½ raµµhañca n±sayu½.. 21. ``m± ca vegena kicc±ni, karosi {k±resi (s²0 sy±0 p²0)} k±rayesi v±. vegas± hi kata½ kamma½, mando pacch±nutappati.. 22. ``m± te adhisare muñca, sub±¼hamadhikodhita½ {kopita½ (s²0 sy±0)}. kodhas± hi bah³ ph²t±, kul± akulata½ gat±.. 23. ``m± t±ta issaromh²ti, anatth±ya pat±rayi. itth²na½ puris±nañca, m± te ±si dukhudrayo.. 24. ``apetalomaha½sassa, rañño k±m±nus±rino. sabbe bhog± vinassanti, rañño ta½ vuccate agha½.. 25. ``tattheva te vattapad±, es±va anus±san². dakkhassud±ni puññakaro, asoº¹o avin±sako. s²lav±ssu {s²lav±ssa (µ²k±)} mah±r±ja, duss²lo vinip±tiko'' {vinip±tako (p²0)}.. 26. ``apucchimha kosiyagotta½ {apucchimh± kosiyagotta½ (sy±0), apucchamh±pi kosika½ (p²0)}, kuº¹alini½ tatheva ca. tva½ d±ni vadehi jambuka {jambuka tva½ d±ni vadehi (sy±0 p²0)}, bal±na½ balamuttama½''.. 27. ``bala½ pañcavidha½ loke, purisasmi½ mahaggate. tattha b±hubala½ n±ma, carima½ vuccate bala½.. 28. ``bhogabalañca d²gh±vu, dutiya½ vuccate bala½. amaccabalañca d²gh±vu, tatiya½ vuccate bala½.. 29. ``abhijaccabala½ ceva, ta½ catuttha½ asa½saya½. y±ni cet±ni sabb±ni, adhigaºh±ti paº¹ito.. 30. ``ta½ bal±na½ bala½ seµµha½, agga½ paññ±ba½ bala½ {vara½ (s²0)}. paññ±balenupatthaddho, attha½ vindati paº¹ito.. 31. ``api ce labhati mando, ph²ta½ dharaºimuttama½. ak±massa pasayha½ v±, añño ta½ paµipajjati.. 32. ``abhij±topi ce hoti, rajja½ laddh±na khattiyo. duppañño hi k±sipati, sabbenapi na j²vati.. 33. ``paññ±va suta½ vinicchin² {paññ± sutavinicchin² (sy±0 p²0)}, paññ± kitti silokava¹¹han² {vaddhan² (p²0)}. paññ±sahito naro idha, api dukkhe sukh±ni vindati.. 34. ``paññañca kho asuss³sa½, na koci adhigacchati. bahussuta½ an±gamma, dhammaµµha½ avinibbhuja½.. 35. ``yo ca dhammavibhaªgaññ³ {yo dhammañca vibh±gaññ³ (p²0)}, k±luµµh±y² matandito. anuµµhahati k±lena, kammaphala½ tassa ijjhati {kammaphala½ tassijjhati, phala½ tassa samijjhati (ka0)}.. 36. ``an±yatana {n±'n±yatana (p²0)} s²lassa, an±yatana {n±'n±yatana (p²0)} sevino. na nibbindiyak±rissa, sammadattho vipaccati.. 37. ``ajjhattañca payuttassa, tath±yatanasevino. anibbindiyak±rissa, sammadattho vipaccati.. 38. ``yogappayogasaªkh±ta½, sambhatass±nurakkhaºa½. t±ni tva½ t±ta sevassu, m± akamm±ya randhayi. akammun± hi dummedho, na¼±g±ra½va s²dati''.. 39. ``dhamma½ cara mah±r±ja, m±t±pit³su khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 40. ``dhamma½ cara mah±r±ja, puttad±resu khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 41. ``dhamma½ cara mah±r±ja, mitt±maccesu khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 42. ``dhamma½ cara mah±r±ja, v±hanesu balesu ca. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 43. ``dhamma½ cara mah±r±ja, g±mesu nigamesu ca...pe0..... 44. ``dhamma½ cara mah±r±ja, raµµhesu {raµµhe (p²0)} janapadesu ca...pe0..... 45. ``dhamma½ cara mah±r±ja, samaºa {samaºe (sy±0 ka0)} br±hmaºesu ca...pe0..... 46. ``dhamma½ cara mah±r±ja, migapakkh²su khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 47. ``dhamma½ cara mah±r±ja, dhammo ciººo sukh±vaho {dhammo suciººo sukham±vahati (ka0)}. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 48. ``dhamma½ cara mah±r±ja, saind± {indo (p²0), sind± (ka0)} dev± sabrahmak±. suciººena diva½ patt±, m± dhamma½ r±ja p±mado {pam±do (p²0 ka0)}.. 49. ``tattheva te {vete (p²0)} vattapad±, es±va {es± ca (p²0)} anus±san². sappaññasev² kaly±º², samatta½ s±ma {s±ma½ (ka0)} ta½ vid³''ti.. tesakuºaj±taka½ paµhama½. 522. sarabhaªgaj±taka½ (2) 50. ``alaªkat± kuº¹alino suvatth±, ve¼uriyamutt±tharukhaggabandh± {baddh± (p²0)}. rathesabh± tiµµhatha ke nu tumhe, katha½ vo j±nanti manussaloke''.. 51. ``ahamaµµhako bh²maratho pan±ya½, k±liªgar±j± pana uggatoya½ {uggato aya½ (p²0), uggat±ya½ (ka0)}. susaññat±na½ is²na½ {susaññat±nisina½ (p²0)} dassan±ya, idh±gat± pucchit±yemha pañhe''.. 52. ``veh±yasa½ tiµµhasi {tiµµhati (p²0)} antalikkhe, pathaddhuno pannaraseva cando. pucch±mi ta½ yakkha mah±nubh±va, katha½ ta½ j±nanti manussaloke''.. 53. ``yam±hu devesu sujampat²ti, maghav±ti ta½ ±hu manussaloke. sa devar±j± idamajja patto, susaññat±na½ is²na½ dassan±ya''.. 54. ``d³re sut± no isayo sam±gat±, mahiddhik± iddhiguº³papann±. vand±mi te ayire pasannacitto, ye j²valokettha manussaseµµh±''.. 55. gandho is²na½ ciradikkhit±na½ {dakkhit±na½ (sy±0 p²0)}, k±y± cuto gacchati m±lutena. ito paµikkamma sahassanetta, gandho is²na½ asuci devar±ja''.. 56. ``gandho is²na½ ciradikkhit±na½, k±y± cuto gacchatu m±lutena. vicitrapuppha½ surabhi½va m±la½, gandhañca eta½ p±µikaªkh±ma bhante. na hettha dev± paµikk³lasaññino''.. 57. ``purindado bh³tapat² yasass², dev±namindo sakko {ida½ pada½ natthi (s²0 sy±0 p²0 potthakesu)} maghav± sujampati. sa devar±j± asuragaºappamaddano, ok±sam±kaªkhati pañha pucchitu½.. 58. ``ko nevimesa½ idha paº¹it±na½, pañhe puµµho nipuºe by±karissati. tiººañca rañña½ manuj±dhip±na½, dev±namindassa ca v±savassa''.. 59. ``aya½ isi {is² (s²0 p²0)} sarabhaªgo tapass² {yasass² (s²0)}, yato j±to virato methunasm±. ±ceraputto {±cariyaputto (p²0 ka0)} suvin²tar³po, so nesa½ pañh±ni viy±karissati''.. 60. ``koº¹añña pañh±ni viy±karohi, y±canti ta½ isayo s±dhur³p±. koº¹añña eso manujesu dhammo, ya½ vuddha {vaddha (p²0), buddha (ka0)} m±gacchati esa bh±ro''.. 61. ``kat±vak±s± pucchantu bhonto, ya½ kiñci pañha½ manas±bhipatthita½. ahañhi ta½ ta½ vo viy±karissa½, ñatv± saya½ lokamima½ parañca''.. 62. ``tato ca maghav± sakko, atthadass² purindado. apucchi paµhama½ pañha½, yañc±si abhipatthita½''.. 63. ``ki½ s³ vadhitv± na kad±ci socati, kissappah±na½ isayo vaººayanti. kass²dha vutta½ pharusa½ khametha, akkh±hi me koº¹añña etamattha½''.. 64. ``kodha½ vadhitv± na kad±ci socati, makkhappah±na½ isayo vaººayanti. sabbesa½ vutta½ pharusa½ khametha, eta½ khanti½ uttamam±hu santo''.. 65. ``sakk± ubhinna½ {hi dvinna½ (p²0)} vacana½ titikkhitu½, sadisassa v± seµµhatarassa {seµµhanarassa (p²0)} v±pi. katha½ nu h²nassa vaco khametha, akkh±hi me koº¹añña etamattha½''.. 66. ``bhay± hi seµµhassa vaco khametha, s±rambhahet³ pana s±disassa. yo c²dha h²nassa vaco khametha, eta½ khanti½ uttamam±hu santo''.. 67. ``katha½ vijaññ± catupatthar³pa½ {catumaµµhar³pa½ (sy±0 p²0)}, seµµha½ sarikkha½ athav±pi h²na½. vir³par³pena caranti santo, tasm± hi sabbesa½ vaco khametha''.. 68. ``na hetamattha½ mahat²pi sen±, sar±jik± yujjham±n± labhetha. ya½ khantim± sappuriso labhetha, khant² balass³pasamanti ver±''.. 69. ``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi. yath± ahu½ {ah³ (s²0 sy±0 p²0)} daº¹ak² n±¼ikero {n±¼ik²ro (s²0 sy±0 p²0)}, athajjuno kal±bu c±pi r±j±. tesa½ gati½ br³hi sup±pakammina½, katth³papann± isina½ viheµhak±''.. 70. ``kisañhi {kisa½pi (p²0)} vaccha½ avakiriya daº¹ak², ucchinnam³lo sajano saraµµho. kukku¼an±me nirayamhi paccati, tassa phuliªg±ni patanti k±ye.. 71. ``yo saññate pabbajite aheµhayi {avañcasi (p²0)}, dhamma½ bhaºante samaºe ad³sake. ta½ n±¼ikera½ sunakh± parattha, saªgamma kh±danti viphandam±na½.. 72. ``athajjuno niraye sattis³le, ava½siro patito uddha½p±do {uddhap±do (sy±0), addhap±do (p²0)}. aªg²rasa½ gotama½ heµhayitv±, khanti½ tapassi½ cirabrahmac±ri½.. 73. ``yo khaº¹aso pabbajita½ achedayi, khanti½ vadanta½ samaºa½ ad³saka½. kal±buv²ci½ upapajja paccati, mah±pat±pa½ {mah±bhit±pa½ (p²0)} kaµuka½ bhay±naka½.. 74. ``et±ni sutv± niray±ni paº¹ito, aññ±ni p±piµµhatar±ni cettha. dhamma½ care samaºabr±hmaºesu, evaªkaro saggamupeti µh±na½''.. 75. ``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi. katha½vidha½ s²lavanta½ vadanti, katha½vidha½ paññavanta½ vadanti. katha½vidha½ sappurisa½ vadanti, katha½vidha½ no siri no jah±ti''.. 76. ``k±yena v±c±ya ca yo'dha {yo ca (p²0)} saññato, manas± ca kiñci na karoti p±pa½. na attahet³ alika½ bhaºeti {bhaº±ti (s²0 sy±0 p²0)}, tath±vidha½ s²lavanta½ vadanti.. 77. ``gambh²rapañha½ manas±bhicintaya½ {manas± vicintaya½ (s²0)}, n±cc±hita½ kamma karoti ludda½. k±l±gata½ {k±l±bhata½ (p²0)} atthapada½ na riñcati, tath±vidha½ paññavanta½ vadanti.. 78. ``yo ve kataññ³ katavedi dh²ro, kaly±ºamitto da¼habhatti ca hoti. dukhitassa sakkacca karoti kicca½, tath±vidha½ sappurisa½ vadanti.. 79. ``etehi sabbehi guºehupeto, saddho mud³ sa½vibh±g² vadaññ³. saªg±haka½ sakhila½ saºhav±ca½, tath±vidha½ no siri no jah±ti''.. 80. ``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi. s²la½ siriñc±pi satañca dhamma½, paññañca ka½ seµµhatara½ vadanti''.. 81. ``paññ± hi seµµh± kusal± vadanti, nakkhattar±j±riva t±rak±na½. s²la½ s²r² c±pi satañca dhammo {dhamm± (p²0)}, anv±yik± paññavato bhavanti''.. 82. ``subh±sita½ te anumodiy±na, añña½ ta½ pucch±mi tadiªgha br³hi. katha½karo kintikaro kim±cara½, ki½ sevam±no labhat²dha pañña½. paññ±ya d±nippaµipa½ {d±ni paµipada½ (s²0 sy±0 p²0)} vadehi, katha½karo paññav± hoti macco''.. 83. ``sevetha vuddhe nipuºe bahussute, ugg±hako ca paripucchako siy±. suºeyya sakkacca subh±sit±ni, eva½karo paññav± hoti macco.. 84. `` paññav± k±maguºe avekkhati, aniccato dukkhato rogato ca. eva½ vipass² pajah±ti chanda½, dukkhesu k±mesu mahabbhayesu.. 85. ``sa v²tar±go pavineyya dosa½, metta½ {metta (sy±0 ka0)} citta½ bh±vaye {bh±veyya (s²0 sy±0 ka0)} appam±ºa½. sabbesu bh³tesu nidh±ya daº¹a½, anindito brahmamupeti µh±na½''.. 86. ``mahatthiya½ {mahiddhiya½ (s²0 sy±0 p²0)} ±gamana½ ahosi, tavamaµµhak± {maµµhaka (s²0 sy±0 ka0)} bh²marathassa c±pi. k±liªgar±jassa ca uggatassa, sabbesa vo k±mar±go pah²no''.. 87. ``evameta½ paracittavedi, sabbesa no k±mar±go pah²no. karohi ok±samanuggah±ya, yath± gati½ te abhisambhavema''.. 88. ``karomi ok±samanuggah±ya, tath± hi vo k±mar±go pah²no. phar±tha k±ya½ vipul±ya p²tiy±, yath± gati½ me abhisambhavetha''.. 89. ``sabba½ kariss±ma tav±nus±sani½, ya½ ya½ tuva½ vakkhasi bh³ripañña. phar±ma k±ya½ vipul±ya p²tiy±, yath± gati½ te abhisambhavema''.. 90. ``kat±ya {kat±ya½ (s²0 p²0)} vacchassa kisassa p³j±, gacchantu bhonto isayo s±dhur³p±. jh±ne rat± hotha sad± sam±hit±, es± rat² pabbajitassa seµµh±''.. 91. ``sutv±na g±th± paramatthasa½hit±, subh±sit± isin± paº¹itena. te vedaj±t± anumodam±n±, pakk±mu {pakkamu (ka0)} dev± devapura½ yasassino.. 92. ``g±th± im± atthavat² subyañjan±, subh±sit± isin± paº¹itena. yo kocim± aµµhikatv± {aµµhi½ katv± (ka0)} suºeyya, labhetha pubb±pariya½ visesa½. laddh±na pubb±pariya½ visesa½, adassana½ maccur±jassa gacche''.. 93. ``s±lissaro s±riputto, meº¹issaro ca kassapo. pabbato anuruddho ca, kacc±yano ca devalo {devilo (sy±0 ka0)}.. 94. ``anusisso ca ±nando, kisavaccho ca kolito. n±rado ud±y² thero {n±rado puººo mant±n²putto (s²0)}, paris± buddhaparis±. sarabhaªgo lokan±tho, eva½ dh±retha j±taka''nti.. sarabhaªgaj±taka½ dutiya½. 523. alambus±j±taka½ (3) 95. ``atha bravi brah± indo, vatrabh³ jayata½ pit±. devakañña½ par±bhetv±, sudhamm±ya½ alambusa½.. 96. ``misse dev± ta½ y±canti, t±vati½s± saindak±. isippalobhane {isipalobhike (s²0 sy±0), isi½ palobhike (p²0)} gaccha, isisiªga½ alambuse.. 97. ``pur±ya½ amhe acceti {n±cceti (sy±0 ka0)}, vattav± {vatav± (s²0 sy±0 p²0)} brahmacariyav±. nibb±n±bhirato vuddho {vaddho (p²0), buddho (sy±0 ka0)}, tassa magg±ni ±vara''.. 98. ``devar±ja kimeva tva½, mameva tuva½ sikkhasi. isippalobhane {isipalobhike (s²0 sy±0), isi½ palobhike (p²0)} gaccha, santi aññ±pi acchar±.. 99. ``m±disiyo pavar± ceva, asoke nandane vane. t±sampi hotu pariy±yo, t±pi yantu palobhan±'' {palobhik± (sy±0 p²0)}.. 100. ``addh± hi sacca½ bhaºasi, santi aññ±pi acchar±. t±disiyo pavar± ceva, asoke nandane vane.. 101. ``na t± eva½ paj±nanti, p±ricariya½ puma½ gat±. y±disa½ tva½ paj±n±si, n±ri sabbaªgasobhane.. 102. ``tvameva gaccha kaly±ºi, itth²na½ pavar± casi. taveva vaººar³pena, savasam±nayissasi'' {vasam±n±payissasi (sy±0), vasam±n±mayissasi (p²0), ta½ vasam±nayissasi (ka0)}.. 103. ``na v±ha½ na gamiss±mi, devar±jena pesit±. vibhemi ceta½ ±s±du½, uggatejo hi br±hmaºo.. 104. ``aneke niraya½ patt±, isim±s±diy± jan±. ±pann± mohasa½s±ra½, tasm± lom±ni ha½saye''.. 105. ``ida½ vatv±na pakk±mi, acchar± k±mavaººin². miss± missitu {missetu (s²0 sy±0 p²0)} micchant², isisiªga½ alambus±.. 106. ``s± ca ta½ vanamogayha, isisiªgena rakkhita½. bimbaj±lakasañchanna½ , samant± a¹¹hayojana½.. 107. ``p±tova p±tar±samhi, udaºhasamaya½ {udayasamaya½ (sy±0), udantasamaya½ (ka0)} pati. aggiµµha½ parimajjanta½, isisiªga½ up±gami''.. 108. ``k± nu vijjuriv±bh±si, osadh² viya t±rak±. vicittahatth±bharaº± {vicittavatth±bharaº± (s²0)}, ±muttamaºikuº¹al± {±mukkamaºikuº¹al± (?)}.. 109. ``±diccavaººasaªk±s±, hemacandanagandhin². saññat³r³ mah±m±y±, kum±r² c±rudassan±.. 110. ``vilagg± {vil±k± (s²0 sy±0 p²0)} muduk± suddh±, p±d± te suppatiµµhit±. gaman± k±man²y± {kaman± kaman²y± (s²0 p²0)} te, harantiyeva me mano.. 111. ``anupubb±va te ³r³, n±gan±sasam³pam±. vimaµµh± tuyha½ sussoº², akkhassa phalaka½ yath±.. 112. ``uppalasseva kiñjakkh±, n±bhi te s±dhu saºµhit±. p³r± kaºhañjanasseva, d³rato paµidissati.. 113. ``duvidh± j±t± uraj±, avaºµ± s±dhu paccud±. payodhar± apatit± {appat²t± (s²0 sy±0 p²0)}, a¹¹hal±busam± than±.. 114. ``d²gh± kambutal±bh±s±, g²v± eºeyyak± yath±. paº¹ar±varaº± vaggu, catutthamanasannibh±.. 115. ``uddhagg± ca adhagg± ca, dumaggaparimajjit±. duvij± nelasambh³t±, dant± tava sudassan±.. 116. ``apaº¹ar± lohitant±, jiñj³ka {jiñjuka (s²0 sy±0 p²0)} phalasannibh±. ±yat± ca vis±l± ca, nett± tava sudassan±.. 117. ``n±tid²gh± susammaµµh±, kanakaby± {kanakagg± (p²0)} samocit±. uttamaªgaruh± tuyha½, kes± candanagandhik±.. 118. ``y±vat± kasigorakkh±, v±ºij±na½ {vaºij±na½ (p²0)} ca y± gati. is²nañca parakkanta½, saññat±na½ tapassina½.. 119. ``na te samasama½ passe, asmi½ pathavi {puthuvi (p²0)} maº¹ale. ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½''.. 120. ``na pañhak±lo bhaddante, kassapeva½ gate sati. ehi samma ramiss±ma, ubho asm±kamassame. ehi ta½ upag³hissa½ {upaguyhissa½ (sy±0)}, rat²na½ kusalo bhava''.. 121. ``ida½ vatv±na pakk±mi, acchar± k±mavaººin². miss± missitumicchant², isisiªga½ alambus±''.. 122. ``so ca vegena nikkhamma, chetv± dandhaparakkama½ {dandhapadakkama½ (ka0)}. tamuttam±su veº²su, ajjhappatto {ajjh±patto (p²0)} par±masi. 123. ``tamud±vatta kaly±º², palissaji susobhan± {susobhaº² (sy±0 ka0)}. cavitamhi {cavi tamh± (sy±0 ka0)} brahmacariy±, yath± ta½ atha tosit±.. 124. ``manas± agam± inda½, vasanta½ nandane vane. tass± saªkappamaññ±ya, maghav± devakuñjaro.. 125. ``pallaªka½ pahiº² khippa½, sovaººa½ sopav±hana½. sauttaracchadapaññ±sa½, sahassapaµiyatthata½ {paµikatthata½ (s²0)}.. 126. ``tamena½ tattha dh±resi, ure katv±na sobhan±. yath± ekamuhutta½va, t²ºi vass±ni dh±rayi.. 127. ``vimado t²hi vassehi, pabujjhitv±na br±hmaºo. addas±si harita {har² (p²0)} rukkhe, samant± aggiy±yana½.. 128. ``navapattavana½ phulla½, kokilaggaºaghosita½. samant± paviloketv±, ruda½ ass³ni vattayi.. 129. ``na juhe na jape {jappe (ka0)} mante, aggihutta½ pah±pita½. ko nu me p±ricariy±ya, pubbe citta½ palobhayi.. 130. ``araññe me viharato, yo me tej± ha sambhuta½ {sambhata½ (p²0)}. n±n±ratnaparip³ra½, n±va½va gaºhi aººave''.. 131. ``aha½ te p±ricariy±ya, devar±jena pesit±. avadhi½ {avadh² (sy±0 p²0 ka0)} citta½ cittena, pam±do {pam±d± (sy±0 p²0)} tva½ na bujjhasi''.. 132. ``im±ni kira ma½ t±to, kassapo anus±sati. kamal±sadisitthiyo {sarisitthiyo (sy±0 p²0)}, t±yo bujjhesi m±ºava.. 133. ``ure gaº¹±yo bujjhesi, t±yo bujjhesi m±ºava. icc±nus±si ma½ t±to, yath± ma½ anukampako.. 134. ``tass±ha½ vacana½ n±ka½, pitu vuddhassa s±sana½. araññe nimmanussamhi, svajja jh±y±mi {sv±jjajjh±y±mi (s²0 p²0)} ekako.. 135. ``soha½ tath± kariss±mi, dhiratthu j²vitena me. puna v± t±diso hessa½, maraºa½ me bhavissati''.. 136. ``tassa teja½ {tejañca (s²0 p²0)} v²riyañca, dhiti½ {dhitiñca (p²0)} ñatv± avaµµhita½ {suva¹¹hita½ (s²0)}. siras± aggah² p±de, isisiªga½ alambus±.. 137. ``m± me kujjha {kujjhi (p²0)} mah±v²ra, m± me kujjha {kujjhi (p²0)} mah±ise. mah± attho may± ciººo, tidas±na½ yasassina½. tay± sa½kampita½ ±si, sabba½ devapura½ tad±''.. 138. ``t±vati½s± ca ye dev±, tidas±nañca v±savo. tvañca bhadde sukh² hohi, gaccha kaññe yath±sukha½''.. 139. ``tassa p±de gahetv±na, katv± ca na½ padakkhiºa½. añjali½ paggahetv±na, tamh± µh±n± apakkami.. 140. ``yo ca tass±si pallaªko, sovaººo sopav±hano. sauttaracchadapaññ±so, sahassapaµiyatthato. tameva pallaªkam±ruyha, ag± dev±na santike.. 141. ``tamokkamiva ±yanti½, jalanti½ vijjuta½ yath±. pat²to sumano vitto, devindo adad± vara½''.. 142. ``varañce me ado sakka, sabbabh³t±namissara. nisippalobhik± {na isipalobhik± (sy±0), na isipalobhiya½ (p²0)} gacche, eta½ sakka vara½ vare''ti.. alambus±j±taka½ tatiya½. 524. saªkhap±laj±taka½ (4) 143. ``ariy±vak±sosi pasannanetto, maññe bhava½ pabbajito kulamh±. katha½ nu vitt±ni pah±ya bhoge, pabbaji nikkhamma ghar± sapañña'' {sapañño (sy±0), sapaññ± (p²0)}.. 144. ``saya½ vim±na½ naradeva disv±, mah±nubh±vassa mahoragassa. disv±na puññ±na mah±vip±ka½, saddh±yaha½ pabbajitomhi r±ja''.. 145. ``na k±mak±m± na bhay± na dos±, v±ca½ mus± pabbajit± bhaºanti. akkh±hi me pucchito etamattha½, sutv±na me j±yihitippas±do''.. 146. ``v±ºijja {vaºijja (p²0)} raµµh±dhipa gaccham±no, pathe addas±simhi bhojaputte {mil±caputte (s²0 p²0)}. pavaddhak±ya½ uraga½ mahanta½, ±d±ya gacchante pamodam±ne''.. 147. ``soha½ sam±gamma janinda tehi, pahaµµhalomo avacamhi bh²to. kuhi½ aya½ n²yati {niyyati (ka0)} bh²mak±yo, n±gena ki½ k±hatha bhojaputt±.. 148. ``n±go aya½ n²yati bhojanatth± {bhojanattha½ (s²0 sy±0 p²0)}, pavaddhak±yo urago mahanto. s±duñca th³lañca muduñca ma½sa½, na tva½ rasaññ±si videhaputta.. 149. ``ito maya½ gantv± saka½ niketa½ {niketana½ (p²0)}, ±d±ya satth±ni vikopayitv±. ma½s±ni bhokkh±ma {bhakkh±ma (sy±0)} pamodam±n±, mayañhi ve sattavo pannag±na½.. 150. ``sace aya½ n²yati bhojanatth±, pavaddhak±yo urago mahanto. dad±mi vo balibadd±ni {balivadd±ni (p²0)} so¼asa, n±ga½ ima½ muñcatha bandhanasm±.. 151. ``addh± hi no bhakkho aya½ man±po, bah³ ca no urag± bhuttapubb± {bahu½ ca no urago bhuttapubbo (ka0)}. karoma te ta½ vacana½ a¼±ra {±¼±ra (ka0) evamuparipi}, mittañca no hohi videhaputta.. 152. ``tadassu te bandhan± mocayi½su, ya½ natthuto paµimokkassa p±se. mutto ca so bandhan± n±gar±j±, pakk±mi p±c²namukho muhutta½.. 153. ``gantv±na p±c²namukho muhutta½, puººehi nettehi palokay² ma½. tad±ssaha½ piµµhito anvagacchi½, dasaªguli½ añjali½ paggahetv±.. 154. ``gaccheva kho tva½ taram±nar³po, m± ta½ amitt± punaraggahesu½. dukkho hi luddehi pun± sam±gamo, adassana½ bhojaputt±na gaccha.. 155. ``agam±si so rahada½ vippasanna½, n²lobh±sa½ ramaº²ya½ sutittha½. samotata½ {samonata½ (sy±0 ka0)} jambuhi vetas±hi, p±vekkhi nittiººabhayo pat²to.. 156. ``so ta½ pavissa na cirassa n±go, dibbena me p±turahu½ janinda. upaµµhah² ma½ pitara½va putto, hadayaªgama½ kaººasukha½ bhaºanto.. 157. ``tva½ mesi m±t± ca pit± {pit± ca (p²0)} a¼±ra, abbhantaro p±ºadado sah±yo. sakañca iddhi½ paµil±bhakosmi {paµil±bhitosmi (p²0)}, a¼±ra passa me nivesan±ni. pah³tabhakkha½ bahuannap±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa''.. 158. ``ta½ bh³mibh±gehi upetar³pa½, asakkhar± ceva mud³ subh± ca. n²cattiº± {n²c± tiº± (sy±0 p²0)} apparaj± ca bh³mi, p±s±dik± yattha jahanti soka½.. 159. ``an±vakul± ve¼uriy³pan²l±, catuddisa½ ambavana½ suramma½. pakk± ca pes² ca phal± suphull±, niccotuk± dh±rayant² phal±ni.. 160. ``tesa½ van±na½ naradeva majjhe, nivesana½ bhassarasannik±sa½. rajatagga¼a½ sovaººamaya½ u¼±ra½, obh±sat² vijjurivantalikkhe.. 161. ``maº²may± soººamay± {sovaººamay± (s²0 sy±0 p²0)} u¼±r±, anekacitt± satata½ sunimmit±. parip³r± kaññ±hi alaªkat±bhi, suvaººak±y³radhar±hi r±ja.. 162. ``so saªkhap±lo taram±nar³po, p±s±dam±ruyha anomavaººo. sahassathambha½ atul±nubh±va½, yatthassa bhariy± mahes² ahosi.. 163. ``ek± ca n±r² taram±nar³p±, ±d±ya ve¼uriyamaya½ mahaggha½. subha½ maºi½ j±timant³papanna½, acodit± ±sanamabbhih±si.. 164. ``tato ma½ urago hatthe gahetv±, nis²day² p±mukha±sanasmi½. idam±sana½ atra bhava½ nis²datu, bhavañhi me aññataro gar³na½.. 165. ``aññ± ca n±r² taram±nar³p±, ±d±ya v±ri½ upasaªkamitv±. p±d±ni pakkh±lay² me janinda, bhariy±va {bhariy± ca (p²0)} bhatt³ patino piyassa.. 166. ``apar± ca n±r² taram±nar³p±, paggayha sovaººamay±ya {sovaººamay± (p²0)} p±tiy±. anekas³pa½ vividha½ viyañjana½, upan±may² bhatta manuññar³pa½.. 167. ``turiyehi {t³riyehi (ka0)} ma½ bh±rata bhuttavanta½, upaµµhahu½ bhattu mano viditv±. tatuttari½ {taduttari½ (ka0)} ma½ nipat² mahanta½, dibbehi k±mehi anappakehi.. 168. ``bhariy± mamet± tisat± a¼±ra, sabbattamajjh± padumuttar±bh±. a¼±ra et±ssu te k±mak±r±, dad±mi te t± paric±rayassu.. 169. ``sa½vacchara½ dibbaras±nubhutv±, tad±ssuha½ {tadassaha½ (p²0)} uttarimajjhabh±si½ {uttari paccabh±si½ (s²0 sy±0), uttari½ paccabh±si½ (p²0)}. n±gassida½ kinti kathañca laddha½, kathajjhagam±si vim±naseµµha½''.. 170. ``adhicca laddha½ pariº±maja½ te, saya½kata½ ud±hu devehi dinna½. pucch±mi ta½ {te (p²0)} n±gar±jetamattha½, kathajjhagam±si vim±naseµµha½''.. 171. ``n±dhicca laddha½ na pariº±maja½ me, na saya½kata½ n±pi devehi dinna½. sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na½''.. 172. ``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko. akkh±hi me n±gar±jetamattha½, katha½ nu te laddhamida½ vim±na½''.. 173. ``r±j± ahosi½ magadh±namissaro, duyyodhano n±ma mah±nubh±vo. so ittara½ j²vita½ sa½viditv±, asassata½ vipariº±madhamma½.. 174. ``annañca p±nañca pasannacitto, sakkacca d±na½ vipula½ ad±si½ {ad±si (p²0)}. op±nabh³ta½ me ghara½ tad±si, santappit± samaºabr±hmaº± ca.. 175. {aya½ g±th± p²0 potthake natthi} ``m±lañca gandhañca vilepanañca, pad²piya½ {pad²paya½ (sy±0 ka0)} y±namupassayañca. acch±dana½ seyyamathannap±na½, sakkacca d±n±ni adamha tattha {aya½ g±th± p²0 potthake natthi}.. 176. ``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko. teneva me laddhamida½ vim±na½, pah³tabhakkha½ bahuannap±na½''. ``naccehi g²tehi cupetar³pa½, ciraµµhitika½ na ca sassat±ya½.. 177. ``app±nubh±v± ta½ mah±nubh±va½, tejassina½ hanti atejavanto. kimeva d±µh±vudha ki½ paµicca, hatthatta {hatthattha (s²0 sy±0 p²0)} m±gacchi vanibbak±na½ {vaºibbak±na½ (s²0)}.. 178. ``bhaya½ nu te anvagata½ mahanta½, tejo nu te n±nvaga½ dantam³la½. kimeva d±µh±vudha ki½ paµicca, kilesam±pajji vanibbak±na½''.. 179. ``na me bhaya½ anvagata½ mahanta½, tejo na sakk± mama tehi hantu½ {tebhihantu½ (sy±0 ka0)}. satañca dhamm±ni sukittit±ni, samuddavel±va duraccay±ni.. 180. ``c±tuddasi½ pañcadasi½ a¼±ra, uposatha½ niccamup±vas±mi. ath±gamu½ so¼asa bhojaputt±, rajju½ gahetv±na da¼hañca p±sa½.. 181. ``bhetv±na n±sa½ atikassa {antakassa (ka0)} rajju½, nayi½su ma½ samparigayha ludd±. et±disa½ dukkhamaha½ titikkha½ {titikkhi½ (p²0)}, uposatha½ appaµikopayanto''.. 182. ``ek±yane ta½ pathe addasa½su, balena vaººena cupetar³pa½. siriy± paññ±ya ca bh±vitosi, ki½ patthaya½ {kimatthiya½ (s²0 sy±0 p²0)} n±ga tapo karosi.. 183. ``na puttahet³ na dhanassa hetu, na ±yuno c±pi a¼±ra hetu. manussayoni½ abhipatthay±no, tasm± parakkamma tapo karomi''.. 184. ``tva½ lohitakkho vihatantara½so, alaªkato kappitakesamassu. surosito lohitacandanena, gandhabbar±j±va dis± pabh±sasi {pabh±si (ka0)}.. 185. ``deviddhipattosi mah±nubh±vo, sabbehi k±mehi samaªgibh³to. pucch±mi ta½ n±gar±jetamattha½, seyyo ito kena manussaloko''.. 186. ``a¼±ra n±ññatra manussalok±, suddh² va sa½vijjati sa½yamo v±. ahañca laddh±na manussayoni½, k±h±mi j±timaraºassa anta½''.. 187. ``sa½vaccharo me vasato {vusito (p²0)} tavantike, annena p±nena upaµµhitosmi. ±mantayitv±na palemi n±ga, cirappavuµµhosmi {cirappavuttho asmi (p²0)} aha½ janinda''.. 188. ``putt± ca d±r± anuj²vino ca {ca'nuj²vino (sy±0 p²0)}, nicc±nusiµµh± upatiµµhate ta½. kaccinnu ta½ n±bhisapittha {n±bhisa½sittha (sy±0 p²0)} koci, piyañhi me dassana½ tuyha½ {tuyha (p²0)} a¼±ra''.. 189. ``yath±pi m±t³ ca pit³ ag±re, putto piyo paµivihito vaseyya {seyyo (p²0)}. tatopi mayha½ idhameva seyyo, cittañhi te n±ga may² pasanna½''.. 190. ``maº² mama½ vijjati lohitaªko {lohitaªgo (ka0)}, dhan±haro maºiratana½ u¼±ra½. ±d±ya tva½ {ta½ (p²0)} gaccha saka½ niketa½, laddh± dhana½ ta½ maºimossajassu''.. 191. ``diµµh± may± m±nusak±pi k±m±, asassat± vipariº±madhamm±. ±d²nava½ k±maguºesu disv±, saddh±yaha½ pabbajitomhi r±ja.. 192. ``dumapphal±n²va patanti m±ºav±, dahar± ca vuddh± ca sar²rabhed±. etampi disv± pabbajitomhi r±ja, apaººaka½ s±maññameva seyyo''.. 193. ``addh± have sevitabb± sapaññ±, bahussut± ye bahuµh±nacintino. n±gañca sutv±na tavañca¼±ra, k±h±mi puññ±ni anappak±ni''.. 194. ``addh± have sevitabb± sapaññ±, bahussut± ye bahuµh±nacintino. n±gañca sutv±na mamañca r±ja, karohi puññ±ni anappak±n²''ti.. saªkhap±laj±taka½ catuttha½. 525. c³¼asutasomaj±taka½ (5) 195. ``±mantay±mi nigama½, mitt±macce parissaje {p±risajje (s²0 sy±0)}. sirasmi½ palita½ j±ta½, pabbajja½ d±ni rocaha½''.. 196. ``abhumme katha½ nu bhaºasi, salla½ me deva urasi kappesi {kampesi (p²0)}. sattasat± te bhariy±, katha½ nu te t± bhavissanti''.. 197. ``paññ±yihinti et±, dahar± aññampi t± gamissanti. saggañcassa patthay±no, tena aha½ pabbajiss±mi''.. 198. ``dulladdha½ me ±si sutasoma, yassa te homaha½ m±t±. ya½ me vilapantiy±, anapekkho pabbajasi deva.. 199. ``dulladdha½ me ±si sutasoma, ya½ ta½ aha½ vij±yissa½. ya½ me vilapantiy±, anapekkho pabbajasi deva''.. 200. ``ko n±meso dhammo, sutasoma k± ca n±ma pabbajj±. ya½ no amhe jiººe, anapekkho pabbajasi deva.. 201. ``putt±pi tuyha½ bahavo, dahar± appattayobban±. mañj³ tepi {te (s²0 p²0)} ta½ apassant±, maññe dukkha½ nigacchanti''.. 202. ``puttehi ca me etehi, daharehi appattayobbanehi. mañj³hi sabbehipi tumhehi, cirampi µhatv± vin±sabh±vo'' {vin±bh±vo (s²0 sy±0 p²0)}.. 203. ``chinna½ nu tuyha½ hadaya½, adu te {±du (s²0 p²0), ±d³ (sy±0)} karuº± ca natthi amhesu. ya½ no vikandantiyo {vikkandantiyo (s²0)}, anapekkho pabbajasi deva''.. 204. ``na ca mayha½ chinna½ hadaya½, atthi karuº±pi mayha½ tumhesu. saggañca patthay±no, tena aha½ {ten±ha½ (s²0 sy±0), tenamaha½ (p²0)} pabbajiss±mi''.. 205. ``dulladdha½ me ±si, sutasoma yassa te aha½ bhariy±. ya½ me vilapantiy±, anapekkho pabbajasi deva.. 206. ``dulladdha½ me ±si, sutasoma yassa te aha½ bhariy±. ya½ me kucchipaµisandhi½ {ma½ kucchimati½ santi½ (p²0)}, anapekkho pabbajasi deva.. 207. ``paripakko me gabbho, kucchigato y±va na½ vij±y±mi. m±ha½ ek± vidhav±, pacch± dukkh±ni addakkhi½''.. 208. ``paripakko te gabbho, kucchigato iªgha tva½ {tva (s²0), na½ (p²0)} vij±yassu. putta½ anomavaººa½, ta½ hitv± pabbajiss±mi''.. 209. ``m± tva½ cande rudi, m± soci vanatimiramattakkhi. ±roha varap±s±da½ {ca p±s±da½ (p²0)}, anapekkho aha½ gamiss±mi''.. 210. ``ko ta½ amma kopesi, ki½ rodasi pekkhasi ca ma½ b±¼ha½. ka½ avajjha½ gh±temi {gh±temi ka½ avajjha½ (p²0), ta½ avajjha½ gh±temi (ka0)}, ñ±t²na½ udikkham±n±na½''.. 211. ``na hi so sakk± hantu½, vijit±v² {j²vit±v² (p²0)} yo ma½ t±ta kopesi. pit± te ma½ t±ta avaca, anapekkho aha½ gamiss±mi''.. 212. ``yoha½ pubbe niyy±mi, uyy±na½ mattakuñjare ca yodhemi. sutasome pabbajite, katha½ nu d±ni kariss±mi''.. 213. ``m±tucca {m±tu ca (s²0 sy±0)} me rudanty± {rudaty± (p²0)}, jeµµhassa ca bh±tuno ak±massa. hatthepi te gahessa½, na hi gacchasi {gañchisi (p²0)} no ak±m±na½''.. 214. ``uµµhehi tva½ dh±ti, ima½ kum±ra½ ramehi aññattha. m± me paripanthamak±si {mak± (s²0 p²0)}, sagga½ mama patthay±nassa''.. 215. ``ya½ n³nima½ dadeyya½ {jaheyya½ (p²0)} pabhaªkara½, ko nu me imin±ttho {ko nu me imin± attho (s²0 sy±0), ko nu me nattho (p²0)}. sutasome pabbajite, ki½ nu mena½ kariss±mi''.. 216. ``koso ca tuyha½ vipulo, koµµh±g±rañca tuyha½ parip³ra½. pathav² ca tuyha½ vijit±, ramassu m± pabbaji {pabbajassu (s²0), pabbaja (p²0)} deva''.. 217. ``koso ca mayha½ vipulo, koµµh±g±rañca mayha½ parip³ra½. pathav² ca mayha½ vijit±, ta½ hitv± pabbajiss±mi''.. 218. ``mayhampi dhana½ pah³ta½, saªkh±tu½ {saªkhy±tu½ (s²0)} nopi deva sakkomi. ta½ te dad±mi sabbampi {ta½ deva te dad±mi sabbampi (s²0), ta½ te dad±mi sabba½ (p²0)}, ramassu m± pabbaji deva''.. 219. ``j±n±mi {j±n±mi te (s²0 sy±0)} dhana½ pah³ta½, kulavaddhana p³jito tay± casmi. saggañca patthay±no, tena aha½ pabbajiss±mi''.. 220. ``ukkaºµhitosmi b±¼ha½, arati ma½ somadatta ±visati {±v²sati (ka0)}. bahuk±pi {bahuk± hi (s²0 sy±0)} me antar±y±, ajjev±ha½ pabbajiss±mi''.. 221. ``idañca tuyha½ rucita½, sutasoma ajjeva d±ni tva½ pabbaja. ahampi pabbajiss±mi, na ussahe tay± vin± aha½ µh±tu½''.. 222. ``na hi sakk± pabbajitu½, nagare na hi paccati janapade ca''. ``sutasome pabbajite, katha½ nu d±ni kariss±ma''.. 223. ``upan²yatida½ maññe, paritta½ udaka½va caªkav±ramhi. eva½ suparittake j²vite, na ca pamajjitu½ k±lo.. 224. ``upan²yatida½ maññe, paritta½ udaka½va caªkav±ramhi. eva½ suparittake j²vite, andhab±l± {atha b±l± (s²0 sy±0 p²0)} pamajjanti.. 225. ``te va¹¹hayanti niraya½, tiracch±nayoniñca pettivisayañca. taºh±ya bandhanabaddh±, va¹¹henti asurak±ya½''.. 226. ``³haññate rajagga½, avid³re pubbakamhi ca {pupphakamhi ca (s²0 p²0)} p±s±de. maññe no kes± chinn±, yasassino dhammar±jassa''.. 227. ``ayamassa p±s±do, sovaººa {sovaººo (p²0)} puppham±lyav²tikiººo. yahi {yamhi (p²0)} manuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 228. ``ayamassa p±s±do, sovaººapuppham±lyav²tikiººo. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena.. 229. ``idamassa k³µ±g±ra½, sovaººapuppham±lyav²tikiººa½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 230. ``idamassa k³µ±g±ra½, sovaººa {sovaººa½ (p²0)} puppham±lyav²tikiººa½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena.. 231. ``ayamassa asokavanik±, supupphit± sabbak±lik± ramm±. yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 232. ``ayamassa asokavanik±, supupphit± sabbak±lik± ramm±. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena.. 233. ``idamassa uyy±na½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 234. ``idamassa uyy±na½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena.. 235. ``idamassa kaºik±ravana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 236. ``idamassa kaºik±ravana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena.. 237. ``idamassa p±µalivana½ {p±µal²vana½ (s²0)}, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 238. ``idamassa p±µalivana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena.. 239. ``idamassa ambavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 240. ``idamassa ambavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena.. 241. ``ayamassa pokkharaº², sañchann± aº¹ajehi v²tikiºº±. yahimanuvicari r±j±, parikiººo itth±g±rehi.. 242. ``ayamassa pokkharaº², sañchann± aº¹ajehi v²tikiºº±. yahimanuvicari r±j±, parikiººo ñ±tisaªghena''.. 243. ``r±j± vo kho {r±j± kho (s²0 sy±0 p²0)} pabbajito, sutasomo rajja½ ima½ pahatv±na {pahantv±na (sy±0 ka0)}. k±s±yavatthavasano, n±gova ekako {ekakova (s²0)} carati''.. 244. ``m±ssu pubbe ratik²¼it±ni, hasit±ni ca anussarittha {anussarittho (p²0)}. m± vo k±m± hani½su, ramma½ hi {surammañhi (sy±0 ka0)} sudassana½ {sudassana½ n±ma (s²0)} nagara½.. 245. ``mettacittañca {mettañca (p²0)} bh±vetha, appam±ºa½ div± ca ratto ca. agacchittha {atha gañchittha (s²0 sy±0 p²0)} devapura, ±v±sa½ puññakammina''nti {puññakamm±nanti (p²0)}.. c³¼asutasomaj±taka½ pañcama½. catt±l²sanip±ta½ niµµhita½. tassudd±na½ -- suvapaº¹itajambukakuº¹alino , varakaññamalambusaj±takañca. pavaruttamasaªkhasir²vhayako, sutasomaarindhamar±javaro.. 18. paºº±sanip±to 526. ni¼inik±j±taka½ (1) 1. ``uddayhate {u¹¹ayhate (s²0 p²0)} janapado, raµµhañc±pi vinassati. ehi ni¼inike {ni¼ike (s²0 sy±0 p²0), evamuparipi} gaccha, ta½ me br±hmaºam±naya''.. 2. ``n±ha½ dukkhakkham± r±ja, n±ha½ addh±nakovid±. katha½ aha½ gamiss±mi, vana½ kuñjarasevita½''.. 3. ``ph²ta½ janapada½ gantv±, hatthin± ca rathena ca. d±rusaªgh±µay±nena, eva½ gaccha ni¼inike.. 4. ``hatthiassarathe patt², gacchev±d±ya khattiye. taveva vaººar³pena, vasa½ tam±nayissasi''.. 5. ``kadal²dhajapaññ±ºo, ±bhuj²pariv±rito. eso padissati rammo, isisiªgassa assamo.. 6. ``eso aggissa saªkh±to, eso dh³mo padissati. maññe no aggi½ h±peti, isisiªgo mahiddhiko''.. 7. ``tañca disv±na ±yanti½, ±muttamaºikuº¹ala½. isisiªgo p±visi bh²to, assama½ paººach±dana½.. 8. ``assamassa ca s± dv±re, geº¹ukenassa {bheº¹ukenassa (s²0 p²0)} k²¼ati. vida½sayant² aªg±ni, guyha½ pak±sit±ni ca.. 9. ``tañca disv±na k²¼anti½, paººas±lagato jaµ². assam± nikkhamitv±na, ida½ vacanamabravi.. 10. ``ambho ko n±ma so rukkho, yassa teva½gata½ phala½. d³repi khitta½ pacceti, na ta½ oh±ya gacchati''.. 11. ``assamassa mama {ma½ (s²0)} brahme, sam²pe gandham±dane. bahavo {pabbate (s²0)} t±dis± rukkh±, yassa teva½gata½ phala½. d³repi khitta½ pacceti, na ma½ oh±ya gacchati''.. 12. ``et³ {etu (s²0 sy±0 ka0)} bhava½ assamima½ adetu, pajjañca bhakkhañca paµiccha dammi. idam±sana½ atra bhava½ nis²datu, ito bhava½ m³laphal±ni bhuñjatu'' {kh±datu (s²0)}.. 13. ``ki½ te ida½ ³r³namantarasmi½, supicchita½ kaºharivappak±sati. akkh±hi me pucchito etamattha½, kose nu te uttamaªga½ paviµµha½''.. 14. ``aha½ vane m³laphalesana½ cara½, ±s±dayi½ {ass±dayi½ (ka0)} accha½ sughorar³pa½. so ma½ patitv± sahas±jjhapatto, panujja ma½ abbahi {abbuhi (sy±0 ka0)} uttamaªga½.. 15. ``sv±ya½ vaºo khajjati kaº¹uv±yati, sabbañca k±la½ na labh±mi s±ta½. paho bhava½ kaº¹umima½ vinetu½, kuruta½ bhava½ y±cito br±hmaºattha½''.. 16. ``gambh²rar³po te vaºo salohito, ap³tiko vaºagandho {pakkagandho (s²0), pannagandho (sy±0 p²0)} mah± ca. karomi te kiñci kas±yayoga½, yath± bhava½ paramasukh² bhaveyya''.. 17. ``na mantayog± na kas±yayog±, na osadh± brahmac±ri {brahmac±r² (s²0 sy±0 p²0)} kamanti. ghaµµe mudukena {ya½ te mudu tena (s²0), ya½ te mud³ tena (p²0)} vinehi kaº¹u½ {kaº¹uka½ (p²0)}, yath± aha½ paramasukh² bhaveyya½''.. 18. ``ito nu bhoto katamena assamo, kacci bhava½ abhiramasi {abhiramas² (p²0)} araññe. kacci nu te {kacci te (p²0)} m³laphala½ pah³ta½, kacci bhavanta½ na vihi½santi v±¼±''.. 19. ``ito uju½ uttar±ya½ dis±ya½, khem±nad² himavat± pabh±v² {pabh±ti (s²0 p²0)}. tass± t²re assamo mayha rammo, aho bhava½ assama½ mayha½ passe.. 20. ``amb± ca s±l± tilak± ca jambuyo, udd±lak± p±µaliyo ca phull±. samantato kimpuris±bhig²ta½, aho bhava½ assama½ mayha½ passe.. 21. ``t±l± ca m³l± ca phal± ca mettha, vaººena gandhena upetar³pa½. ta½ bh³mibh±gehi upetar³pa½, aho bhava½ assama½ mayha½ passe.. 21. ``phal± ca m³l± ca pah³tamettha, vaººena gandhena rasenupet±. ±yanti ca luddak± ta½ padesa½, m± me tato m³laphala½ ah±su½''.. 23. ``pit± mama½ m³laphalesana½ gato, id±ni ±gacchati s±yak±le. ubhova gacch±mase assama½ ta½, y±va pit± m³laphalato etu''.. 24. ``aññe bah³ isayo s±dhur³p±, r±j²sayo anumagge vasanti. te yeva pucchesi mamassama½ ta½, te ta½ nayissanti mama½ sak±se''.. 25. ``na te kaµµh±ni bhinn±ni, na te udakam±bhata½. agg²pi te na h±pito {h±sito (s²0 sy±0)}, ki½ nu mandova jh±yasi.. 26. ``bhinn±ni kaµµh±ni huto ca aggi, tapan²pi te samit± brahmac±r² {brahmac±ri (?)}. p²µhañca mayha½ udakañca hoti, ramasi tuva½ {tva½ (s²0)} brahmabh³to puratth±.. 27. ``abhinnakaµµhosi an±bhatodako, ah±pitagg²si {ah±pitagg²pi (ka0)} asiddhabhojano {asiµµhabhojano (ka0)}. na me tuva½ ±lapas² mamajja, naµµha½ nu ki½ cetasikañca dukkha½''.. 28. ``idh±gam± jaµilo brahmac±r², sudassaneyyo sutan³ vineti. nev±tid²gho na pan±tirasso, sukaºhakaºhacchadanehi bhoto.. 29. ``amassuj±to apur±ºavaºº², ±dh±rar³pañca panassa kaºµhe. dve yam± {dve passa (s²0), dv±ssa (p²0)} gaº¹± uresu j±t±, suvaººatindukanibh± {suvaººapind³panibh± (s²0), suvaººatiº¹usannibh± (sy±0), sovannapiº¹³panibh± (p²0)} pabhassar±.. 30. ``mukhañca tassa bhusadassaneyya½, kaººesu lambanti ca kuñcitagg±. te jotare carato m±ºavassa, suttañca ya½ sa½yamana½ jaµ±na½.. 31. ``aññ± ca tassa sa½yam±ni {sa½yaman² (s²0 p²0)} catasso, n²l± p²t± {n²l±pi t± (p²0)} lohitik± {lohitak± (sy±0 p²0 ka0)} ca set±. t± pi½sare {sa½sare (s²0 sy±0)} carato m±ºavassa, tiriµi {cir²µi (s²0 p²0)} saªgh±riva p±vusamhi.. 32. ``na mikhala½ muñjamaya½ dh±reti, na santhare {santace (s²0), santaca½ (p²0), santare (ka0)} no pana pabbajassa. t± jotare jaghanantare {jaghanavare (s²0 p²0)} vilagg±, saterat± vijjurivantalikkhe.. 33. ``akh²lak±ni ca avaºµak±ni, heµµh± nabhy± kaµisamohit±ni. aghaµµit± niccak²¼a½ karonti, ha½ t±ta ki½rukkhaphal±ni t±ni.. 34. ``jaµ± ca tassa bhusadassaneyy±, parosata½ vellitagg± sugandh±. dvedh± siro s±dhu vibhattar³po, aho nu kho mayha tath± jaµ±ssu.. 35. ``yad± ca so pakirati t± jaµ±yo, vaººena gandhena upetar³p±. n²luppala½ v±tasamerita½va, tatheva sa½v±ti panassamo aya½.. 36. ``paªko ca tassa bhusadassaneyyo, net±diso y±diso mayha½ k±ye {k±yo (s²0 sy±0 p²0)}. so v±yat² erito m±lutena, vana½ yath± aggagimhe suphulla½.. 37. ``nihanti so rukkhaphala½ pathaby±, sucittar³pa½ rucira½ dassaneyya½. khittañca tassa punareti hattha½, ha½ t±ta ki½rukkhaphala½ nu kho ta½.. 38. ``dant± ca tassa bhusadassaneyy±, suddh± sam± saªkhavar³papann±. mano pas±denti vivariyam±n±, na hi {na ha (s²0 p²0)} n³na so s±kamakh±di tehi.. 39. ``akakkasa½ agga¼ita½ muhu½ mudu½, uju½ anuddhata½ acapalamassa bh±sita½. ruda½ manuñña½ karav²kasussara½, hadayaªgama½ rañjayateva me mano.. 40. ``bindussaro n±tivisaµµhav±kyo {n±tivissaµµhav±kyo (s²0 sy±0 p²0)}, na n³na sajjh±yamatippayutto. icch±mi bho {kho (s²0 sy±0 p²0)} ta½ punadeva daµµhu½, mitto hi {mitta½ hi (s²0 sy±0 p²0)} me m±ºavohu {m±ºav±hu (s²0 sy±0), m±ºav±h³ (p²0)} puratth±.. 41. ``susandhi sabbattha vimaµµhima½ vaºa½, puth³ {puthu½ (p²0), puthu (ka0)} suj±ta½ kharapattasannibha½. teneva ma½ uttariy±na m±ºavo, vivarita½ ³ru½ jaghanena p²¼ayi.. 42. ``tapanti ±bhanti virocare ca, saterat± vijjurivantalikkhe. b±h± mud³ añjanalomas±dis±, vicitravaµµaªgulik±ssa sobhare.. 43. ``akakkasaªgo na ca d²ghalomo, nakh±ssa d²gh± api lohitagg±. mud³hi b±h±hi palissajanto, kaly±ºar³po ramaya½ {ramayha½ (ka0)} upaµµhahi.. 44. ``dumassa t³l³panibh± pabhassar±, suvaººakambutalavaµµasucchav². hatth± mud³ tehi ma½ sa½phusitv±, ito gato tena ma½ dahanti t±ta.. 45. ``na n³na {na ha n³na (s²0 p²0)} so kh±rividha½ ah±si, na n³na so kaµµh±ni saya½ abhañji. na n³na so hanti dume kuµh±riy± {kudh±riy± (ka0)}, na hissa {na pissa (s²0 sy±0 p²0)} hatthesu khil±ni atthi.. 46. ``accho ca kho tassa vaºa½ ak±si, so ma½bravi sukhita½ ma½ karohi. t±ha½ kari½ tena mam±si sokhya½, so cabravi sukhitosm²ti brahme.. 47. ``ayañca te m±luvapaººasanthat±, vikiººar³p±va may± ca tena ca. kilantar³p± udake ramitv±, punappuna½ paººakuµi½ vaj±ma.. 48. ``na majja mant± paµibhanti t±ta, na aggihutta½ napi yaññatanta½ {yaññatantra½ (s²0), yañña½ tatra (p²0 ka0), yaññatatra (sy±0)}. na c±pi te m³laphal±ni bhuñje, y±va na pass±mi ta½ brahmac±ri½.. 49. ``addh± paj±n±si tuvampi t±ta, yassa½ disa½ {dis±ya½ (sy±0 p²0 ka0)} vasate brahmac±r². ta½ ma½ disa½ p±paya t±ta khippa½, m± te aha½ amarimassamamhi.. 50. ``vicitraphulla½ {vicitrapuppha½ (s²0 p²0)} hi vana½ suta½ may±, dij±bhighuµµha½ dijasaªghasevita½. ta½ ma½ vana½ p±paya t±ta khippa½, pur± te p±ºa½ vijah±mi assame''.. 51. ``imasm±ha½ jotirase vanamhi, gandhabbadevaccharasaªghasevite. is²nam±v±se sanantanamhi, net±disa½ arati½ p±puºetha.. 52. ``bhavanti mitt±ni atho na honti, ñ±t²su mittesu karonti pema½. ayañca jammo kissa v± niviµµho, yo neva j±n±ti kutomhi ±gato.. 53. ``sa½v±sena hi mitt±ni, sandhiyanti {sandh²yanti (s²0 p²0)} punappuna½. sveva mitto {s± ca metti (p²0)} asa½gantu, asa½v±sena j²rati.. 54. ``sace tuva½ dakkhasi brahmac±ri½, sace tuva½ sallape {sallapi (s²0)} brahmac±rin±. sampannasassa½va mahodakena, tapoguºa½ khippamima½ pahissasi {pahassasi (s²0 sy±0 p²0)}.. 55. ``punapi {punappi (p²0)} ce dakkhasi brahmac±ri½, punapi {punappi (p²0)} ce sallape brahmac±rin±. sampannasassa½va mahodakena, usm±gata½ khippamima½ pahissasi.. 56. ``bh³t±ni het±ni {et±ni (p²0)} caranti t±ta, vir³par³pena manussaloke. na t±ni sevetha naro sapañño, ±sajja na½ nassati brahmac±r²''ti.. ni¼inik±j±taka½ {na¼in²j±taka½ (s²0), na¼inij±taka½ (p²0)} paµhama½. 527. umm±dant²j±taka½ (2) 57. ``nivesana½ kassa nuda½ sunanda, p±k±rena paº¹umayena gutta½. k± dissati aggisikh±va d³re, veh±yasa½ {veh±saya½ (s²0 p²0)} pabbataggeva acci.. 58. ``dh²t± nvaya½ {naya½ (s²0 p²0), nv±ya½ (sy±0)} kassa sunanda hoti, suºis± nvaya½ {naya½ (s²0 p²0), nv±ya½ (sy±0)} kassa athopi bhariy±. akkh±hi me khippamidheva puµµho, av±vaµ± yadi v± atthi bhatt±''.. 59. ``ahañhi j±n±mi janinda eta½, maty± ca pety± ca athopi ass±. taveva so puriso bh³mip±la, rattindiva½ appamatto tavatthe.. 60. ``iddho ca ph²to ca suva¹¹hito {sub±¼hiko (p²0)} ca, amacco ca te aññataro janinda. tasses± bhariy±bhip±rakassa {ahip±rakassa (s²0 p²0), abhip±dakassa (ka0)}, umm±dant² {umm±dant²ti (ka0)} n±madheyyena r±ja''.. 61. ``ambho ambho n±mamida½ imiss±, maty± ca pety± ca kata½ sus±dhu. tad± {tath± (s²0 sy±0 p²0)} hi mayha½ avalokayant², ummattaka½ ummadant² ak±si''.. 62. ``y± puººam±se {puººam±ye (ka0)} migamandalocan±, up±visi puº¹ar²kattacaªg². dve puººam±yo tadah³ amaññaha½, disv±na p±r±vatarattav±sini½.. 63. ``a¼±rapamhehi subhehi vaggubhi, palobhayant² ma½ yad± udikkhati. vijambham±n± harateva me mano, j±t± vane kimpuris²va pabbate.. 64. ``tad± hi brahat² s±m±, ±muttamaºikuº¹al±. ekaccavasan± n±r², mig² bhant±vudikkhati.. 65. ``kad±ssu ma½ tambanakh± sulom±, b±h±mud³ candanas±ralitt±. vaµµaªgul² sannatadh²rakuttiy±, n±r² upaññissati s²sato subh±.. 66. ``kad±ssu ma½ kañcanaj±luracchad±, dh²t± tir²µissa vilaggamajjh±. mud³hi b±h±hi palissajissati, brah±vane j±taduma½va m±luv±.. 67. ``kad±ssu {kad±ssu ma½ (sy±0 ka0)} l±kh±rasarattasucchav², bindutthan² puº¹ar²kattacaªg². mukha½ mukhena upan±mayissati, soº¹ova soº¹assa sur±ya th±la½.. 68. ``yad±ddasa½ {yath±ddasa½ (p²0)} ta½ tiµµhanti½, sabbabhadda½ {sabbagatta½ (s²0 sy±0 p²0)} manorama½. tato sakassa cittassa, n±vabodh±mi kañcina½ {kiñcina½ (ka0), kiñcana½ (p²0)}.. 69. ``umm±dantimaha½ daµµh± {diµµh± (s²0 sy±0 p²0 ka0)}, ±muttamaºikuº¹ala½. na sup±mi div±ratti½, sahassa½va par±jito.. 70. ``sakko ce {ca (s²0 p²0)} me vara½ dajj±, so ca labbhetha me varo. ekaratta½ dviratta½ {diratta½ (p²0)} v±, bhaveyya½ abhip±rako. umm±danty± ramitv±na, sivir±j± tato siya½'' {siy± (sy±0 p²0)}.. 71. ``bh³t±ni me bh³tapat² namassato, ±gamma yakkho idametadabravi. rañño mano ummadanty± niviµµho, dad±mi te ta½ paric±rayassu''.. 72. ``puññ± vidha½se amaro na camhi, jano ca me p±pamidañca {p±pamidanti (s²0 p²0)} jaññ±. bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''.. 73. ``janinda n±ññatra tay± may± v±, sabb±pi kammassa katassa jaññ±. ya½ te may± ummadant² padinn±, bhusehi r±j± vanatha½ saj±hi''.. 74. ``yo p±paka½ kamma kara½ manusso, so maññati m±yida {m±yidha (ka0)} maññi½su aññe. passanti bh³t±ni karontameta½, yutt± ca ye honti nar± pathaby±.. 75. ``añño nu te koci {kodha (p²0)} naro pathaby±, saddheyya {saddaheyya (s²0)} lokasmi na me piy±ti. bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''.. 76. ``addh± piy± mayha janinda es±, na s± mama½ appiy± bh³mip±la. gaccheva tva½ ummadanti½ bhadante, s²hova selassa guha½ upeti''.. 77. ``na p²¼it± attadukhena dh²r±, sukhapphala½ kamma pariccajanti. sammohit± v±pi sukhena matt±, na p±pakammañca {p±paka½ kamma (p²0)} sam±caranti''.. 78. ``tuvañhi m±t± ca pit± ca mayha½, bhatt± pat² posako devat± ca. d±so aha½ tuyha saputtad±ro, yath±sukha½ s±mi {sibba (s²0), s²vi (sy±0)} karohi k±ma½''.. 79. ``yo issaromh²ti karoti p±pa½, katv± ca so nuttasate {nuttapate (p²0)} paresa½. na tena so j²vati d²gham±yu {d²gham±yu½ (s²0 sy±0)}, dev±pi p±pena samekkhare na½.. 80. ``aññ±taka½ s±mikeh² padinna½, dhamme µhit± ye paµicchanti d±na½. paµicchak± d±yak± c±pi tattha, sukhapphalaññeva karonti kamma½''.. 81. ``añño nu te koci naro pathaby±, saddheyya lokasmi na me piy±ti. bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''.. 82. ``addh± piy± mayha janinda es±, na s± mama½ appiy± bh³mip±la. ya½ te may± ummadant² padinn±, bhusehi r±j± vanatha½ saj±hi''.. 83. ``yo attadukkhena parassa dukkha½, sukhena v± attasukha½ dah±ti. yathevida½ mayha tath± paresa½, yo {so (p²0)} eva½ j±n±ti {paj±n±ti (ka0)} sa vedi dhamma½.. 84. ``añño nu te koci naro pathaby±, saddheyya lokasmi na me piy±ti. bhuso ca tyassa manaso vigh±to, datv± piya½ ummadanti½ adaµµh±''.. 85. ``janinda j±n±si piy± mames±, na s± mama½ appiy± bh³mip±la. piyena te dammi piya½ janinda, piyad±yino deva piya½ labhanti''.. 86. ``so n³n±ha½ vadhiss±mi, att±na½ k±mahetuka½. na hi dhamma½ adhammena, aha½ vadhitumussahe''.. 87. ``sace tuva½ mayha sati½ {santi (ka0)} janinda, na k±may±si narav²ra seµµha. caj±mi na½ sabbajanassa siby± {sibba (s²0 p²0), majjhe (sy±0)}, may± pamutta½ tato avhayesi {avhay±si (ka0)} na½''.. 88. ``ad³siya½ ce abhip±raka tva½, caj±si katte ahit±ya tyassa. mah± ca te upav±dopi assa, na c±pi tyassa nagaramhi pakkho''.. 89. ``aha½ sahissa½ upav±dameta½, ninda½ pasa½sa½ garahañca sabba½. mametam±gacchatu bh³mip±la, yath±sukha½ sivi {sibba (s²0 p²0)} karohi k±ma½''.. 90. ``yo neva ninda½ na panappasa½sa½, ±diyati garaha½ nopi p³ja½. sir² ca lakkh² ca apeti tamh±, ±po suvuµµh²va yath± thalamh±''.. 91. ``ya½ kiñci dukkhañca sukhañca etto, dhamm±tis±rañca manovigh±ta½. uras± aha½ paccuttariss±mi {paµicchiss±mi (s²0 sy±0), paccupadiss±mi (p²0)} sabba½, pathav² yath± th±var±na½ tas±na½''.. 92. ``dhamm±tis±rañca manovigh±ta½, dukkhañca nicch±mi aha½ paresa½. ekovima½ h±rayiss±mi bh±ra½, dhamme µhito kiñci ah±payanto''.. 93. ``sagg³paga½ puññakamma½ janinda, m± me tuva½ antar±ya½ ak±si. dad±mi te ummadanti½ pasanno, r±j±va yaññe dhana½ br±hmaº±na½''.. 94. ``addh± tuva½ katte hitesi mayha½, sakh± mama½ ummadant² tuvañca. nindeyyu dev± pitaro ca sabbe, p±pañca passa½ abhisampar±ya½''.. 95. ``na hetadhamma½ sivir±ja vajju½, sanegam± j±napad± ca sabbe. ya½ te may± ummadant² padinn±, bhusehi r±j± vanatha½ saj±hi''.. 96. ``addh± tuva½ katte hitesi mayha½, sakh± mama½ ummadant² tuvañca. satañca dhamm±ni sukittit±ni, samuddavel±va duraccay±ni''.. 97. ``±huneyyo mesi hit±nukamp², dh±t± vidh±t± casi k±map±lo. tay² hut± r±ja mahapphal± hi {mahapphal± hi me (p²0)}, k±mena me ummadanti½ paµiccha''.. 98. ``addh± hi sabba½ abhip±raka tva½, dhamma½ ac±r² mama kattuputta. añño nu te ko idha sotthikatt±, dvipado naro aruºe j²valoke''.. 99. ``tuva½ nu seµµho tvamanuttarosi, tva½ dhammag³ {dhammagutto (s²0)} dhammavid³ sumedho. so dhammagutto cirameva j²va, dhammañca me desaya dhammap±la''.. 100. ``tadiªgha abhip±raka, suºohi vacana½ mama. dhamma½ te desayiss±mi, sata½ ±sevita½ aha½.. 101. ``s±dhu dhammaruci r±j±, s±dhu paññ±ºav± naro. s±dhu mitt±namaddubbho, p±pass±karaºa½ sukha½.. 102. ``akkodhanassa vijite, µhitadhammassa r±jino. sukha½ manuss± ±setha, s²tacch±y±ya saªghare.. 103. ``na c±hameta½ abhirocay±mi, kamma½ asamekkhakata½ as±dhu. ye v±pi ñatv±na saya½ karonti, upam± im± mayha½ tuva½ suºohi.. 104. ``gava½ ce taram±n±na½, jimha½ gacchati puªgavo. sabb± t± jimha½ gacchanti, nette jimha½ gate sati.. 105. ``evameva {evameva½ (p²0)} manussesu, yo hoti seµµhasammato. so ce adhamma½ carati, pageva itar± paj±. sabba½ raµµha½ dukha½ seti, r±j± ce hoti adhammiko.. 106. ``gava½ ce taram±n±na½, uju½ gacchati puªgavo. sabb± g±v² uju½ yanti, nette uju½ gate sati.. 107. ``evameva manussesu, yo hoti seµµhasammato. so sace dhamma½ carati, pageva itar± paj±. sabba½ raµµha½ sukha½ seti, r±j± ce hoti dhammiko.. 108. ``na c±p±ha½ adhammena, amarattamabhipatthaye. ima½ v± pathavi½ sabba½, vijetu½ abhip±raka.. 109. ``yañhi kiñci manussesu, ratana½ idha vijjati. g±vo d±so hiraññañca, vatthiya½ haricandana½.. 110. ``assitthiyo {assitthiyo ca (s²0)} ratana½ maºikañca, yañc±pi me candas³riy± abhip±layanti. na tassa hetu visama½ careyya½, majjhe siv²na½ usabhomhi j±to.. 111. ``net± hit± {net±bhi t± (s²0)} uggato raµµhap±lo, dhamma½ siv²na½ apac±yam±no. so dhammamev±nuvicintayanto, tasm± sake cittavase na vatto''.. 112. ``addh± tuva½ mah±r±ja, nicca½ abyasana½ siva½. karissasi cira½ rajja½, paññ± hi tava t±dis².. 113. ``eta½ te anumod±ma, ya½ dhamma½ nappamajjasi. dhamma½ pamajja khattiyo, raµµh± {µh±n± (s²0)} cavati issaro.. 114. ``dhamma½ cara mah±r±ja, m±t±pit³su khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 115. ``dhamma½ cara mah±r±ja, puttad±resu khattiya...pe0..... 116. ``dhamma½ cara mah±r±ja, mitt±maccesu khattiya...pe0..... 117. ``dhamma½ cara mah±r±ja, v±hanesu balesu ca...pe0..... 118. ``dhamma½ cara mah±r±ja, g±mesu nigamesu ca...pe0..... 119. ``dhamma½ cara mah±r±ja, raµµhesu janapadesu ca...pe0..... 120. ``dhamma½ cara mah±r±ja, samaºabr±hmaºesu ca...pe0..... 121. ``dhamma½ cara mah±r±ja, migapakkh²su khattiya...pe0..... 122. ``dhamma½ cara mah±r±ja, dhammo ciººo sukh±vaho. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 123. ``dhamma½ cara mah±r±ja, saind± dev± sabrahmak±. suciººena diva½ patt±, m± dhamma½ r±ja p±mado''ti.. umm±dant²j±taka½ dutiya½. 528. mah±bodhij±taka½ (3) 124. ``ki½ nu daº¹a½ kimajina½, ki½ chatta½ kimup±hana½. kimaªkusañca pattañca, saªgh±µiñc±pi br±hmaºa. taram±nar³poh±si {gaºh±si (s²0 sy±0 p²0)}, ki½ nu patthayase disa½''.. 125. ``dv±daset±ni vass±ni, vusit±ni tavantike. n±bhij±n±mi soºena, piªgalen±bhik³jita½.. 126. ``sv±ya½ dittova nadati, sukkad±µha½ vida½saya½. tava sutv± sabhariyassa, v²tasaddhassa ma½ pati''.. 127. ``ahu esa kato doso, yath± bh±sasi br±hmaºa. esa bhiyyo pas²d±mi, vasa br±hmaºa m±gam±''.. 128. ``sabbaseto pure ±si, tatopi sabalo ahu. sabbalohitako d±ni, k±lo pakkamitu½ mama.. 129. ``abbhantara½ pure ±si, tato majjhe tato bahi. pur± niddhaman± hoti, sayameva vaj±maha½.. 130. ``v²tasaddha½ na seveyya, udap±na½vanodaka½. sacepi na½ anukhaºe, v±ri kaddamagandhika½.. 131. ``pasannameva seveyya, appasanna½ vivajjaye. pasanna½ payirup±seyya, rahada½ vudakatthiko.. 132. ``bhaje bhajanta½ purisa½, abhajanta½ na bhajjaye {bh±jaye (p²0)}. asappurisadhammo so, yo bhajanta½ na bhajjati {bh±jati (p²0)}.. 133. ``yo bhajanta½ na bhajati, sevam±na½ na sevati. sa ve manussap±piµµho, migo s±khassito yath±.. 134. ``acc±bhikkhaºasa½sagg±, asamosaraºena ca. etena mitt± j²ranti, ak±le y±can±ya ca.. 135. ``tasm± n±bhikkhaºa½ gacche, na ca gacche cir±cira½. k±lena y±ca½ y±ceyya, eva½ mitt± na j²yare {j²rare (sy±0 p²0)}.. 136. ``aticira½ niv±sena, piyo bhavati appiyo. ±manta kho ta½ gacch±ma, pur± te homa appiy±''.. 137. ``eva½ ce y±cam±n±na½, añjali½ n±vabujjhasi. paric±rak±na½ sata½ {paric±rik±na½ satt±na½ (s²0 sy±0 p²0)}, vacana½ na karosi no. eva½ ta½ abhiy±c±ma, puna kayir±si pariy±ya½''.. 138. ``eva½ ce no viharata½, antar±yo na hessati. tuyha½ v±pi {tumhañc±pi (s²0), tuyhañc±pi (p²0)} mah±r±ja, mayha½ v± {amha½ v± (s²0), mayhañca (p²0)} raµµhavaddhana. appeva n±ma passema, ahoratt±namaccaye''.. 139. ``ud²raº± ce sa½gaty±, bh±v±ya manuvattati. ak±m± akaraº²ya½ v±, karaº²ya½ v±pi kubbati. ±k±m±karaº²yamhi, kvidha p±pena lippati {limpati (sy±0 ka0)}.. 140. ``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako. bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±.. 141. ``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy± {vij±niya (s²0 sy±0 p²0)}. na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''.. 142. ``issaro sabbalokassa, sace kappeti j²vita½. iddhi½ {iddhi (p²0 ka0)} byasanabh±vañca, kamma½ kaly±ºap±paka½. niddesak±r² puriso, issaro tena lippati.. 143. ``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako. bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±.. 144. ``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±. na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''.. 145. ``sace pubbekatahetu, sukhadukkha½ nigacchati. por±ºaka½ kata½ p±pa½, tameso muccate {muñcate (s²0 sy±0)} iºa½. por±ºakaiºamokkho, kvidha p±pena lippati.. 146. ``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako. bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±.. 147. ``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±. na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''.. 148. ``catunna½yevup±d±ya, r³pa½ sambhoti p±ºina½. yato ca r³pa½ sambhoti, tatthev±nupagacchati. idheva j²vati j²vo, pecca pecca vinassati.. 149. ucchijjati aya½ loko, ye b±l± ye ca paº¹it±. ucchijjam±ne lokasmi½, kvidha p±pena lippati.. 150. ``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako. bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may±.. 151. ``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±. na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso''.. 152. ``±hu khattavid± {khattavidh± (s²0 sy±0 p²0)} loke, b±l± paº¹itam±nino.. m±tara½ pitara½ haññe, atho jeµµhampi bh±tara½. haneyya putta {putte ca (p²0)} d±re ca, attho ce t±diso siy±.. 153. ``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±. na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho {mittad³bh² (p²0)} hi p±pako.. 154. ``atha atthe samuppanne, sam³lamapi abbahe {abbhahe (sy±0 ka0)}. attho me sambalen±pi, suhato v±naro may±.. 155. {aya½ g±th± s²ha¼apotthake natthi} ``so ce attho ca dhammo ca, kaly±ºo na ca p±pako. bhoto ce vacana½ sacca½, suhato v±naro may± {aya½ g±th± s²ha¼apotthake natthi}.. 156. ``attano ce hi v±dassa, apar±dha½ vij±niy±. na ma½ tva½ garaheyy±si, bhoto v±do hi t±diso.. 157. ``ahetuv±do puriso, yo ca issarakuttiko. pubbekat² ca ucched², yo ca khattavido naro.. 158. ``ete asappuris± loke, b±l± paº¹itam±nino. kareyya t±diso p±pa½, atho aññampi k±raye. asappurisasa½saggo , dukkhanto {dukkaµo (s²0)} kaµukudrayo.. 159. ``urabbhar³pena vakassu {bak±su (s²0 sy±0), vak±su (p²0)} pubbe, asa½kito ajay³tha½ upeti. hantv± uraºi½ ajika½ {ajiya½ (s²0 sy±0 p²0)} ajañca, utr±sayitv± {citr±sayitv± (s²0 p²0)} yena k±ma½ paleti.. 160. ``tath±vidheke samaºabr±hmaº±se, chadana½ katv± vañcayanti manusse. an±sak± thaº¹ilaseyyak± ca, rajojalla½ ukkuµikappadh±na½. pariy±yabhattañca ap±nakatt±, p±p±c±r± arahanto vad±n±.. 161. ``ete asappuris± loke, b±l± paº¹itam±nino. kareyya t±diso p±pa½, atho aññampi k±raye. asappurisasa½saggo, dukkhanto kaµukudrayo.. 162. ``yam±hu natthi v²riyanti, ahetuñca pavadanti {hetuñca apavadanti (s²0 sy±0 p²0)} ye. parak±ra½ attak±rañca, ye tuccha½ samavaººayu½.. 163. ``ete asappuris± loke, b±l± paº¹itam±nino. kareyya t±diso p±pa½, atho aññampi k±raye. asappurisasa½saggo, dukkhanto kaµukudrayo.. 164. ``sace hi v²riya½ n±ssa, kamma½ kaly±ºap±paka½. na bhare va¹¹haki½ r±j±, napi yant±ni k±raye.. 165. ``yasm± ca v²riya½ atthi, kamma½ kaly±ºap±paka½. tasm± yant±ni k±reti, r±j± bharati va¹¹haki½.. 166. ``yadi vassasata½ devo, na vasse na hima½ pate. ucchijjeyya aya½ loko, vinasseyya aya½ paj±.. 167. ``yasm± ca vassat² devo, himañc±nuphus±yati. tasm± sass±ni paccanti, raµµhañca p±lite {pallate (s²0 p²0), polayate (sy±0)} cira½.. 168. ``gava½ ce taram±n±na½, jimha½ gacchati puªgavo. sabb± t± jimha½ gacchanti, nette jimha½ {jimha (p²0)} gate sati.. 169. ``evameva {evameva½ (p²0)} manussesu, yo hoti seµµhasammato. so ce adhamma½ carati, pageva itar± paj±. sabba½ raµµha½ dukha½ seti, r±j± ce hoti adhammiko.. 170. ``gava½ ce taram±n±na½, uju½ gacchati puªgavo. sabb± g±v² uju½ yanti, nette uju½ {uj³ (p²0)} gate sati.. 171. ``evameva manussesu, yo hoti seµµhasammato. so sace {ceva (s²0), cepi (ka0)} dhamma½ carati, pageva itar± paj±. sabba½ raµµha½ sukha½ seti, r±j± ce hoti dhammiko.. 172. ``mah±rukkhassa phalino, ±ma½ chindati yo phala½. rasañcassa na j±n±ti, b²jañcassa vinassati.. 173. ``mah±rukkh³pama½ raµµha½, adhammena pas±sati. rasañcassa na j±n±ti, raµµhañcassa vinassati.. 174. ``mah±rukkhassa phalino, pakka½ chindati yo phala½. rasañcassa vij±n±ti, b²jañcassa na nassati.. 175. ``mah±rukkh³pama½ raµµha½, dhammena yo pas±sati. rasañcassa vij±n±ti, raµµhañcassa na nassati.. 176. ``yo ca r±j± janapada½, adhammena pas±sati. sabbosadh²hi so r±j±, viruddho hoti khattiyo.. 177. ``tatheva negame hi½sa½, ye yutt± kayavikkaye. ojad±nabal²k±re, sa kosena virujjhati.. 178. ``pah±ravarakhettaññ³ , saªg±me katanissame {kataniyame (ka0)}. ussite hi½saya½ r±j±, sa balena virujjhati.. 179. ``tatheva isayo hi½sa½, saññate {sa½yame (sy±0 ka0)} brahmac±riyo {brahmac±rino (s²0)}. adhammac±r² khattiyo, so saggena virujjhati.. 180. ``yo ca r±j± adhammaµµho, bhariya½ hanti ad³sika½. ludda½ pasavate µh±na½ {p±pa½ (s²0)}, puttehi ca virujjhati.. 181. ``dhamma½ care j±napade, negamesu {nigamesu (s²0)} balesu ca. isayo ca na hi½seyya, puttad±re sama½ care.. 182. ``sa t±diso bh³mipati, raµµhap±lo akodhano. sapatte {s±mante (s²0 sy±0 p²0)} sampakampeti, indova asur±dhipo''ti.. mah±bodhij±taka½ tatiya½. paºº±sanip±ta½ niµµhita½. tassudd±na½ -- sani¼²nikamavhayano paµhamo, dutiyo pana saummadantivaro. tatiyo pana bodhisir²vhayano, kathit± pana t²ºi jinena subh±ti.. 19. saµµhinip±to 529. soºakaj±taka½ (1) 1. ``tassa sutv± sata½ dammi, sahassa½ diµµha {daµµhu (s²0 p²0)} soºaka½. ko me soºakamakkh±ti, sah±ya½ pa½suk²¼ita½''.. 2. ``athabrav² m±ºavako, daharo pañcac³¼ako. mayha½ sutv± sata½ dehi, sahassa½ diµµha {daµµhu (s²0 p²0)} soºaka½. aha½ te soºakakkhissa½ {aha½ soºakamakkhissa½ (s²0 p²0), aha½ te soºakamakkhissa½ (sy±0)}, sah±ya½ pa½suk²¼ita½''.. 3. ``katamasmi½ {katarasmi½ (s²0 sy±0 p²0)} so janapade, raµµhesu nigamesu ca. kattha soºakamaddakkhi {kattha te soºako diµµho (s²0 p²0)}, ta½ me akkh±hi pucchito''.. 4. ``taveva deva vijite, tavevuyy±nabh³miy±. ujuva½s± mah±s±l±, n²lobh±s± manoram±.. 5. ``tiµµhanti meghasam±n±, ramm± aññoññanissit±. tesa½ m³lamhi {m³lasmi½ (s²0 p²0), m³lasmi (sy±0)} soºako, jh±yat² anup±dano {anup±dino (sy±0), anup±d±no (p²0)}. up±d±nesu lokesu, ¹ayham±nesu nibbuto.. 6. ``tato ca r±j± p±y±si, sen±ya caturaªgiy±. k±r±petv± sama½ magga½, agam± yena soºako.. 7. ``uyy±nabh³mi½ gantv±na, vicaranto brah±vane. ±s²na½ soºaka½ dakkhi, ¹ayham±nesu nibbuta½''.. 8. ``kapaºo vataya½ bhikkhu, muº¹o saªgh±µip±ruto. am±tiko apitiko, rukkham³lasmi jh±yati''.. 9. ``ima½ v±kya½ nis±metv±, soºako etadabravi. `na r±ja kapaºo hoti, dhamma½ k±yena phassaya½ {phusaya½ (ka0)}.. 10. `yo ca {yodha (s²0 sy±0)} dhamma½ nira½katv± {nir±katv± (?)}, adhammamanuvattati. sa r±ja kapaºo hoti, p±po p±papar±yano'''.. 11. ```arindamoti me n±ma½, k±sir±j±ti ma½ vid³. kacci bhoto sukhasseyy± {sukh± seyy± (p²0), sukhaseyyo (ka0)}, idha pattassa soºaka'''.. 12. ``sad±pi bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. na tesa½ koµµhe openti, na kumbhi½ na kha¼opiya½ {na kumbhe na ka¼opiy± (sy±0 p²0)}. paraniµµhitames±n±, tena y±penti subbat±.. 13. ``dutiyampi bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. anavajjapiº¹o {anavajjo piº¹± (p²0)} bhottabbo, na ca koc³parodhati.. 14. ``tatiyampi bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. nibbuto piº¹o bhottabbo, na ca koc³parodhati.. 15. ``catutthampi {catuttha½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. muttassa raµµhe carato, saªgo yassa na vijjati.. 16. ``pañcamampi {pañcama½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. nagaramhi ¹ayham±namhi, n±ssa kiñci a¹ayhatha.. 17. ``chaµµhampi {chaµµha½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. raµµhe vilumpam±namhi {viluppam±namhi (ka0)}, n±ssa kiñci ah²ratha {ah±ratha (s²0 sy±0)}.. 18. ``sattamampi {sattama½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. corehi rakkhita½ magga½, ye caññe paripanthik±. pattac²varam±d±ya, sotthi½ gacchati subbato.. 19. ``aµµhamampi {aµµhama½ (p²0)} bhadramadhanassa, an±g±rassa bhikkhuno. ya½ ya½ disa½ pakkamati, anapekkhova gacchati''.. 20. ``bah³pi bhadr± {bah³ni samaºabhadr±ni (s²0), bah³pi bhadrak± ete (p²0)} etesa½, yo tva½ bhikkhu pasa½sasi. ahañca giddho k±mesu, katha½ k±h±mi soºaka.. 21. ``piy± me m±nus± k±m±, atho diby±pi me piy±. atha kena nu vaººena, ubho loke labh±mase''.. 22. ``k±me giddh± {k±mesu giddh± (s²0 p²0)} k±marat±, k±mesu adhimucchit±. nar± p±p±ni katv±na, upapajjanti duggati½.. 23. ``ye ca k±me pahantv±na {pahatv±na (s²0 p²0)}, nikkhant± akutobhay±. ekodibh±v±dhigat±, na te gacchanti duggati½.. 24. ``upama½ te kariss±mi, ta½ suºohi arindama. upam±ya midhekacce {pidhekacce (s²0 p²0)}, attha½ j±nanti paº¹it±.. 25. ``gaªg±ya kuºapa½ disv±, vuyham±na½ mahaººave. v±yaso samacintesi, appapañño acetaso.. 26. ```y±nañca vatida½ laddha½, bhakkho c±ya½ anappako'. tattha ratti½ tattha div±, tattheva nirato mano.. 27. ``kh±da½ n±gassa ma½s±ni, piva½ bh±g²rathodaka½ {bh±girasodaka½ (s²0 sy±0 p²0 ka0)}. sampassa½ vanacety±ni, na palettha {paletv± (ka0)} vihaªgamo.. 28. ``tañca {ta½va (p²0)} otaraº² gaªg±, pamatta½ kuºape rata½. samudda½ ajjhag±h±si {ajjhag±hayi (p²0)}, agat² yattha pakkhina½.. 29. ``so ca bhakkhaparikkh²ºo, udapatv± {uppatitv± (s²0 sy±0), ud±patv± (p²0)} vihaªgamo.. na pacchato na purato, nuttara½ nopi dakkhiºa½.. 30. ``d²pa½ so najjhag±gañchi {na ajjhagañchi (s²0), na ajjhagacchi (p²0)}, agat² yattha pakkhina½. so ca tattheva p±pattha, yath± dubbalako tath±.. 31. ``tañca s±muddik± macch±, kumbh²l± makar± sus³. pasayhak±r± kh±di½su, phandam±na½ vipakkhaka½ {vipakkhina½ (s²0 p²0), vipakkhika½ (sy±0)}.. 32. ``evameva tuva½ r±ja, ye caññe k±mabhogino. giddh± ce na vamissanti, k±kapaññ±va {k±kapaññ±ya (s²0 sy±0 p²0)} te vid³.. 33. ``es± te upam± r±ja, atthasandassan² kat±. tvañca paññ±yase tena, yadi k±hasi v± na v±.. 34. ``ekav±campi dviv±ca½, bhaºeyya anukampako. tatuttari½ na bh±seyya, d±sovayyassa {d±so ayyassa (s²0), d±so ayirassa (p²0)} santike''.. 35. ``ida½ vatv±na pakk±mi, soºako amitabuddhim± {soºako'mitabuddhim± (?)}. veh±se antalikkhasmi½, anus±sitv±na khattiya½''.. 36. ``ko nume r±jakatt±ro, sudd± veyyattam±gat± {s³t± veyyattim±gat± (s²0 sy±0 p²0)}. rajja½ niyy±dayiss±mi, n±ha½ rajjena matthiko.. 37. ``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve. m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½'' {vasamannag± (p²0)}.. 38. ``atthi te daharo putto, d²gh±vu raµµhava¹¹hano. ta½ rajje abhisiñcassu, so no r±j± bhavissati''.. 39. ``khippa½ kum±ram±netha, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½. ta½ rajje abhisiñcissa½, so vo r±j± bhavissati''.. 40. ``tato kum±ram±nesu½, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½. ta½ disv± ±lap² r±j±, ekaputta½ manorama½.. 41. ``saµµhi g±masahass±ni, paripuºº±ni sabbaso. te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te.. 42. ``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve. m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½ {vasamannag± (p²0)}.. 43. ``saµµhi n±gasahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±. suvaººakacch± m±taªg±, hemakappanav±sas±.. 44. ``±r³¼h± g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi. te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te.. 45. ``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve. m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½.. 46. ``saµµhi assasahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±. ±j±n²y±va j±tiy±, sindhav± s²ghav±hino.. 47. ``±r³¼h± g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi {indiy±c±padh±ribhi (ka0)}. te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te.. 48. ``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve. m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½.. 49. ``saµµhi rathasahass±ni, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 50. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. te putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te.. 51. ``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve. m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½.. 52. ``saµµhi dhenusahass±ni, rohaññ± puªgav³sabh±. t± putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te.. 53. ``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve. m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½.. 54. ``so¼asitthisahass±ni , sabb±laªk±rabh³sit±. vicitravatth±bharaº±, ±muttamaºikuº¹al±. t± putta paµipajjassu, rajja½ niyy±day±mi te.. 55. ``ajjeva pabbajiss±mi, ko jaññ± maraºa½ suve. m±ha½ k±kova dummedho, k±m±na½ vasamanvaga½''.. 56. ``daharasseva me t±ta, m±t± mat±ti me suta½. tay± vin± aha½ t±ta, j²vitumpi na ussahe.. 57. ``yath± ±raññaka½ n±ga½, poto anveti pacchato. jessanta½ giriduggesu, samesu visamesu ca.. 58. ``eva½ ta½ anugacch±mi, puttam±d±ya {pattam±d±ya (p²0)} pacchato. subharo te bhaviss±mi, na te hess±mi dubbharo''.. 59. ``yath± s±muddika½ n±va½, v±ºij±na½ dhanesina½. voh±ro tattha gaºheyya, v±ºij± byasan² {byasana½ (ka0)} siy±.. 60. ``evamev±ya½ puttakali {puttaka (sy±0)}, antar±yakaro mama {mama½ (p²0)}. ima½ kum±ra½ p±petha, p±s±da½ rativa¹¹hana½.. 61. ``tattha kambusahatth±yo, yath± sakka½va acchar±. t± na½ tattha ramessanti {ramissanti (sy±0 ka0)}, t±hi ceso {meso (p²0)} ramissati.. 62. ``tato kum±ra½ p±pesu½, p±s±da½ rativa¹¹hana½. ta½ disv± avacu½ kaññ±, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½.. 63. ``devat± nusi gandhabbo, adu {±du (s²0 p²0)} sakko purindado. ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½''.. 64. ``namhi devo na gandhabbo, n±pi {namhi (ka0)} sakko purindado. k±sirañño aha½ putto, d²gh±vu raµµhava¹¹hano. mama½ {mama (p²0)} bharatha bhadda½ vo {bhaddante (ka0)}, aha½ bhatt± bhav±mi vo''.. 65. ``ta½ tattha avacu½ kaññ±, d²gh±vu½ raµµhava¹¹hana½. `kuhi½ r±j± anuppatto, ito r±j± kuhi½ gato'''.. 66. ``paªka½ r±j± atikkanto, thale r±j± patiµµhito. akaºµaka½ agahana½, paµipanno mah±patha½.. 67. ``ahañca paµipannosmi, magga½ duggatig±mina½. sakaºµaka½ sagahana½, yena gacchanti duggati½''.. 68. ``tassa te sv±gata½ r±ja, s²hasseva giribbaja½. anus±sa mah±r±ja, tva½ no sabb±samissaro''ti.. soºakaj±taka½ paµhama½. 530. sa½kiccaj±taka½ (2) 69. ``disv± nisinna½ r±j±na½, brahmadatta½ rathesabha½. athassa paµivedesi, yass±si anukampako.. 70. ``sa½kicc±ya½ anuppatto, is²na½ s±dhusammato. taram±nar³po niyy±hi, khippa½ passa mahesina½.. 71. ``tato ca r±j± taram±no, yuttam±ruyha sandana½. mitt±maccapariby³¼ho {paribb³¼ho (s²0 p²0)}, agam±si rathesabho.. 72. ``nikkhippa pañca kakudh±ni, k±s²na½ raµµhava¹¹hano. v±¼ab²jani {v± ¼av²jan² (s²0 p²0)} muºh²sa½, khagga½ chattañcup±hana½. 73. ``oruyha r±j± y±namh±, µhapayitv± paµicchada½. ±s²na½ d±yapassasmi½, sa½kiccamupasaªkami.. 74. ``upasaªkamitv± so r±j±, sammodi isin± saha. ta½ katha½ v²tis±retv±, ekamanta½ up±visi.. 75. ``ekamanta½ nisinnova, atha k±la½ amaññatha. tato p±p±ni kamm±ni, pucchitu½ paµipajjatha.. 76. ``isi½ pucch±ma {pucch±mi (s²0 p²0)} sa½kicca½, is²na½ s±dhusammata½. ±s²na½ d±yapassasmi½, isisaªghapurakkhata½ {purakkhita½ (ka0)}.. 77. ``ka½ gati½ pecca gacchanti, nar± dhamm±tic±rino. aticiººo may± dhammo, ta½ me akkh±hi pucchito.. 78. ``is² avaca sa½kicco, k±s²na½ raµµhava¹¹hana½. ±s²na½ d±yapassasmi½, mah±r±ja suºohi me.. 79. ``uppathena vajantassa, yo maggamanus±sati. tassa ce vacana½ kayir±, n±ssa maggeyya kaºµako.. 80. ``adhamma½ paµipannassa, yo dhammamanus±sati. tassa ce vacana½ kayir±, na so gaccheyya duggati½.. 81. ``dhammo patho mah±r±ja, adhammo pana uppatho. adhammo niraya½ neti, dhammo p±peti suggati½.. 82. ``adhammac±rino r±ja, nar± visamaj²vino. ya½ gati½ pecca gacchanti, niraye te suºohi me.. 83. ``sañj²vo k±¼asutto ca, saªgh±to {saªkh±µo (sy±0 ka0)} dve ca roruv±. ath±paro mah±v²ci, t±pano {tapano (s²0 p²0)} ca pat±pano.. 84. ``iccete aµµha niray±, akkh±t± duratikkam±. ±kiºº± luddakammehi, paccek± so¼asussad±.. 85. ``kadariyat±pan± {kadariyatapan± (s²0 p²0)} ghor±, accimanto {accimant± (p²0)} mahabbhay±. lomaha½sanar³p± ca, bhesm± paµibhay± dukh±.. 86. ``catukkaºº± catudv±r±, vibhatt± bh±gaso mit±. ayop±k±rapariyant±, ayas± paµikujjit±.. 87. ``tesa½ ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±. samant± yojanasata½, phuµ± {pharitv± (a0 ni0 3.36; pe0 va0 71)} tiµµhanti sabbad±.. 88. ``ete patanti niraye, uddha½p±d± ava½sir±. is²na½ ativatt±ro, saññat±na½ tapassina½.. 89. ``te bh³nahuno paccanti, macch± bilakat± yath±. sa½vacchare asaªkheyye, nar± kibbisak±rino.. 90. ``¹ayham±nena gattena, nicca½ santarab±hira½. niray± n±dhigacchanti, dv±ra½ nikkhamanesino.. 91. ``puratthimena dh±vanti, tato dh±vanti pacchato. uttarenapi dh±vanti, tato dh±vanti dakkhiºa½. ya½ yañhi dv±ra½ gacchanti, ta½ tadeva pidh²yare {pithiyyati (s²0), pithiyyare (sy±0), pith²yare (p²0)}.. 92. ``bah³ni vassasahass±ni, jan± nirayag±mino. b±h± paggayha kandanti, patv± dukkha½ anappaka½.. 93. ``±s²visa½va kupita½, tejassi½ duratikkama½. na s±dhur³pe ±s²de, saññat±na½ tapassina½.. 94. ``atik±yo mahiss±so, ajjuno kekak±dhipo. sahassab±hu ucchinno, isim±sajja gotama½.. 95. ``araja½ rajas± vaccha½, kisa½ avakiriya daº¹ak². t±lova m³lato {sam³lo (ka0)} chinno, sa r±j± vibhavaªgato.. 96. ``upahacca mana½ majjho {mejjho (ka0)}, m±taªgasmi½ yasassine. sap±risajjo ucchinno, majjh±rañña½ tad± ahu.. 97. ``kaºhad²p±yan±sajja, isi½ andhakaveº¹ayo {veºhuyo (s²0 p²0), piºhayo (?)}. aññoñña½ {aññamañña½ (s²0 p²0)} musal± {musale (s²0 sy±0 p²0)} hantv±, sampatt± yamas±dhana½ {yamas±dana½ (p²0)}.. 98. ``ath±ya½ isin± satto, antalikkhacaro pure. p±vekkhi pathavi½ {paµhavi½ (s²0 sy±0 p²0)} cecco, h²natto pattapariy±ya½.. 99. ``tasm± hi chand±gamana½, nappasa½santi paº¹it±. aduµµhacitto bh±seyya, gira½ sacc³pasa½hita½.. 100. ``manas± ce paduµµhena, yo naro pekkhate muni½. vijj±caraºasampanna½, gant± so niraya½ adho.. 101. ``ye vu¹¹he {vaddhe (ka0)} paribh±santi, pharus³pakkam± jan±. anapacc± ad±y±d±, t±lavatthu {t±lavatth³ (sy±0), t±l±vatthu (p²0)} bhavanti te.. 102. ``yo ca pabbajita½ hanti, katakicca½ mahesina½. sa k±¼asutte niraye, ciraratt±ya paccati.. 103. ``yo ca r±j± adhammaµµho, raµµhaviddha½sano mago {cuto (s²0)}. t±payitv± janapada½, t±pane pecca paccati.. 104. ``so ca vassasahass±ni {vassasahass±na½ (s²0 sy±0)}, sata½ dibb±ni paccati. accisaªghapareto so, dukkha½ vedeti vedana½.. 105. ``tassa aggisikh± k±y±, niccharanti pabhassar±. tejobhakkhassa gatt±ni, lomehi ca {lomaggehi ca (s²0 sy±0 p²0)} nakhehi ca.. 106. ``¹ayham±nena gattena, nicca½ santarab±hira½. dukkh±bhitunno nadati, n±go tuttaµµito {tuttaddito (s²0)} yath±.. 107. ``yo lobh± pitara½ hanti, dos± v± puris±dhamo. sa k±¼asutte niraye, ciraratt±ya paccati.. 108. ``sa t±diso paccati lohakumbhiya½, pakkañca satt²hi hananti nittaca½. andha½ karitv± muttakar²sabhakkha½, kh±re nimujjanti tath±vidha½ nara½.. 109. ``tatta½ pakkuthitamayogu¼añca {pakkudhitamayogu¼añca (ka0)}, d²ghe ca ph±le cirarattat±pite. vikkhambham±d±ya vibandha {vibaddha (s²0), vibhajja (sy±0 p²0)} rajjubhi, vivaµe mukhe sampavisanti {sa½cavanti (s²0 sy±0 p²0)} rakkhas±.. 110. ``s±m± ca soº± sabal± ca gijjh±, k±ko¼asaªgh± ca dij± ayomukh±. saªgamma kh±danti vipphandam±na½, jivha½ vibhajja vigh±sa½ salohita½.. 111. ``ta½ da¹¹hat±la½ paribhinnagatta½, nippothayant± anuvicaranti rakkhas±. rat² hi nesa½ dukhino pan²tare, et±disasmi½ niraye vasanti. ye keci loke idha pettigh±tino.. 112. ``putto ca m±tara½ hantv±, ito gantv± yamakkhaya½. bhusam±pajjate dukkha½, attakammaphal³pago.. 113. ``amanuss± atibal±, hant±ra½ janayantiy±. ayomayehi v±¼ehi {ph±lehi (p²0)}, p²¼ayanti punappuna½.. 114. ``tamassava½ {ta½ passava½ (s²0 sy±0), ta½ passuta½ (p²0)} sak± gatt±, ruhira½ {rudhira½ (s²0 sy±0)} attasambhava½. tambalohavil²na½va, tatta½ p±yenti mattigha½ {mattiya½ (s²0)}.. 115. ``jiguccha½ kuºapa½ p³ti½, duggandha½ g³thakaddama½. pubbalohitasaªk±sa½, rahadamogayha {rahadoggayha (ka0)} tiµµhati.. 116. ``tamena½ kimayo tattha, atik±y± ayomukh±. chavi½ bhetv±na {chetv±na (s²0 p²0)} kh±danti, sa½giddh± {pagiddh± (s²0 sy±0 p²0)} ma½salohite.. 117. ``so ca ta½ niraya½ patto, nimuggo sataporisa½. p³tika½ kuºapa½ v±ti, samant± satayojana½.. 118. ``cakkhum±pi hi cakkh³hi, tena gandhena j²yati. et±disa½ brahmadatta, m±tugho labhate dukha½.. 119. ``khuradh±ramanukkamma, tikkha½ durabhisambhava½. patanti gabbhap±tiyo {gabbhap±tiniyo (s²0 sy±0 p²0)}, dugga½ vetaraºi½ {vettaraºi½ (sy±0 ka0)} nadi½.. 120. ``ayomay± simbaliyo, so¼asaªgulakaºµak±. ubhato abhilambanti, dugga½ vetaraºi½ {vettaraºi½ (sy±0 ka0)} nadi½.. 121. ``te accimanto tiµµhanti, aggikkhandh±va ±rak±. ±ditt± j±tavedena, uddha½ yojanamuggat±.. 122. ``ete vajanti {sajanti (s²0 p²0), pajjanti (sy±0)} niraye, tatte tikhiºakaºµake. n±riyo ca atic±r± {atic±riniyo (s²0 sy±0 p²0)}, nar± ca parad±rag³.. 123. ``te patanti adhokkhandh±, vivatt± vihat± puth³. sayanti vinividdhaªg±, d²gha½ jagganti sabbad± {sa½vari½ (s²0 p²0)}.. 124. ``tato raty± vivas±ne {vivasane (s²0 sy±0 p²0)}, mahati½ pabbat³pama½. lohakumbhi½ pavajjanti, tatta½ aggisam³daka½.. 125. ``eva½ div± ca ratto ca, duss²l± mohap±rut±. anubhonti saka½ kamma½, pubbe dukkaµamattano.. 126. ``y± ca bhariy± dhanakk²t±, s±mika½ atimaññati. sassu½ v± sasura½ v±pi, jeµµha½ v±pi nanandara½ {nanandana½ (sy±0 ka0)}.. 127. ``tass± vaªkena jivhagga½, nibbahanti sabandhana½. sa by±mamatta½ kimina½, jivha½ passati attani {attano (s²0 sy±0)}. viññ±petu½ na sakkoti, t±pane pecca paccati.. 128. ``orabbhik± s³karik±, macchik± migabandhak±. cor± gogh±tak± ludd±, avaººe vaººak±rak±.. 129. ``satt²hi lohak³µehi, netti½sehi us³hi ca. haññam±n± kh±ranadi½, papatanti {sampatanti (ka0)} ava½sir±.. 130. ``s±ya½ p±to k³µak±r², ayok³µehi haññati. tato vanta½ duratt±na½, paresa½ bhuñjare {bhuñjate (s²0 sy±0 p²0)} sad±.. 131. ``dhaªk± bheraº¹ak± {bhedaº¹ak± (ka0)} gijjh±, k±ko¼± ca ayomukh±. vipphandam±na½ kh±danti, nara½ kibbisak±raka½ {kibbisak±rina½ (p²0)}.. 132. ``ye migena miga½ hanti, pakkhi½ v± pana pakkhin±. asanto rajas± chann±, gant± {gat± (ka0)} te nirayussada½ {niraya½ adho (p²0)}.. 133. ``santo ca {santova (sy±0)} uddha½ gacchanti, suciººenidha kammun±. suciººassa phala½ passa, saind± {sahind± (s²0)} dev± sabrahmak±.. 134. ``ta½ ta½ br³mi mah±r±ja, dhamma½ raµµhapat² cara. tath± {tath± tath± (s²0 sy±0 p²0)} r±ja car±hi dhamma½, yath± ta½ suciººa½ n±nutappeyya pacch±''ti.. sa½kiccaj±taka½ dutiya½. saµµhinip±ta½ niµµhita½. tassudd±na½ -- atha saµµhinip±tamhi, suº±tha mama bh±sita½. j±takasavhayano pavaro, soºakaarindamasavhayano. tath± vuttarathesabhakiccavaroti.. 20. sattatinip±to 531. kusaj±taka½ (1) 1. ``ida½ te raµµha½ sadhana½ sayogga½, sak±yura½ sabbak±m³papanna½. ida½ te rajja½ {raµµha½ (ka0)} anus±sa amma, gacch±maha½ yattha piy± pabh±vat²''.. 2. ``anujjubh³tena hara½ mahanta½, div± ca ratto ca nis²thak±le {nis²da k±le (ka0)}. paµigaccha tva½ khippa½ kus±vati½ kusa {kus±vati½ (sy±0 ka0)}, nicch±mi dubbaººamaha½ vasanta½''.. 3. ``n±ha½ gamiss±mi ito kus±vati½, pabh±vat² vaººapalobhito tava. ram±mi maddassa niketaramme, hitv±na raµµha½ tava dassane rato.. 4. ``pabh±vat² vaººapalobhito tava, samm³¼har³po vicar±mi medini½ {medani½ (sy±0 ka0)}. disa½ na j±n±mi kutomhi ±gato, tayamhi matto migamandalocane.. 5. ``suvaººac²ravasane, j±tar³pasumekhale. sussoºi tava k±m± hi {k±mehi (s²0 sy±0 p²0)}, n±ha½ rajjena matthiko''.. 6. ``abbh³ti {abbh³ hi (s²0), abh³ti (sy±0), abbhu hi (p²0)} tassa bho hoti, yo anicchantamicchati. ak±ma½ r±ja k±mesi {k±mehi (s²0 p²0)}, akanta½ kantu {akanto kanta (s²0 sy±0 p²0)} micchasi''.. 7. ``ak±ma½ v± sak±ma½ v±, yo naro labhate piya½. l±bhamettha pasa½s±ma, al±bho tattha p±pako''.. 8. ``p±s±ºas±ra½ khaºasi, kaºik±rassa d±run±. v±ta½ j±lena b±dhesi, yo anicchantamicchasi''.. 9. ``p±s±ºo n³na te hadaye, ohito mudulakkhaºe. yo te s±ta½ na vind±mi, tirojanapad±gato.. 10. ``yad± ma½ bhakuµi½ {bh³kuµi½ (s²0 p²0)} katv±, r±japutt² udikkhati {r±japutti udikkhasi (s²0 p²0)}. ±¼±riko tad± homi, rañño maddassantepure {maddassa th²pure (s²0 p²0) evamuparipi}.. 11. ``yad± umhayam±n± ma½, r±japutt² udikkhati {r±japutti udikkhasi (s²0 p²0)}. n±¼±riko tad± homi, r±j± homi tad± kuso''.. 12. ``sace hi vacana½ sacca½, nemitt±na½ bhavissati. neva me tva½ pat² assa, k±ma½ chindantu sattadh±''.. 13. ``sace hi vacana½ sacca½, aññesa½ yadi v± mama½. neva tuyha½ pat² atthi, añño s²hassar± kus±''.. 14. ``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½. sace ma½ n±gan±s³r³, olokeyya pabh±vat².. 15. ``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½. sace ma½ n±gan±s³r³, ±lapeyya pabh±vat².. 16. ``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½. sace ma½ n±gan±s³r³, umh±yeyya pabh±vat².. 17. ``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½. sace ma½ n±gan±s³r³, pamh±yeyya pabh±vat².. 18. ``nekkha½ g²va½ te k±ressa½, patv± khujje kus±vati½. sace me n±gan±s³r³, p±º²hi upasamphuse''.. 19. ``na hi n³n±ya½ r±japutt², kuse s±tampi vindati. ±¼±rike bhate pose, vetanena anatthike''.. 20. ``na hi n³n±ya½ s± {n³na aya½ (s²0 sy±0)} khujj±, labhati jivh±ya chedana½. sunisitena satthena, eva½ dubbh±sita½ bhaºa½''.. 21. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. mah±yasoti katv±na, karassu rucire piya½.. 22. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. mahaddhanoti katv±na, karassu rucire piya½.. 23. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. mahabbaloti katv±na, karassu rucire piya½.. 24. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. mah±raµµhoti katv±na, karassu rucire piya½.. 25. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. mah±r±j±ti katv±na, karassu rucire piya½.. 26. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. s²hassaroti katv±na, karassu rucire piya½.. 27. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. vaggussaroti katv±na, karassu rucire piya½.. 28. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. bindussaroti katv±na, karassu rucire piya½.. 29. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. mañjussaroti katv±na, karassu rucire piya½.. 30. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. madhussaroti {madhurassaroti (s²0)} katv±na, karassu rucire piya½.. 31. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. satasippoti katv±na, karassu rucire piya½.. 32. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. khattiyotipi katv±na {karitv±na (s²0)}, karassu rucire piya½.. 33. ``m± na½ r³pena p±mesi, ±rohena pabh±vati. kusar±j±ti katv±na, karassu rucire piya½''.. 34. ``ete n±g± upatthaddh±, sabbe tiµµhanti vammit± {vammik± (sy±0)}. pur± maddanti p±k±ra½, ±nenteta½ pabh±vati½''.. 35. ``satta bile {khaº¹e (s²0 p²0)} karitv±na, ahameta½ pabh±vati½. khattiy±na½ padass±mi, ye ma½ hantu½ idh±gat±''.. 36. ``avuµµhahi r±japutt², s±m± koseyyav±sin². assupuººehi nettehi, d±s²gaºapurakkhat±''.. 37. ``ta½ n³na kakk³panisevita½ mukha½, ±d±sadant±tharupaccavekkhita½. subha½ sunetta½ viraja½ anaªgaºa½, chuddha½ vane µhassati khattiyehi.. 38. ``te n³na me asite vellitagge, kese mud³ candanas±ralitte. sam±kule s²vathik±ya majjhe, p±dehi gijjh± parika¹¹hissanti {parika¹¹hayanti (s²0 sy±0 p²0)}.. 39. ``t± n³na me tambanakh± sulom±, b±h± mud³ candanas±ralitt±. chinn± vane ujjhit± khattiyehi, gayha dhaªko {vako (p²0)} gacchati yena k±ma½.. 40. ``te n³na t±l³panibhe alambe, nisevite k±sikacandanena. thanesu me lambissati {lambah²ti (p²0)} siªg±lo {sig±lo (s²0 sy±0 p²0)}, m±t³va putto taruºo tan³jo.. 41. ``ta½ n³na soºi½ puthula½ sukoµµita½, nisevita½ kañcanamekhal±hi. chinna½ vane khattiyeh² avattha½, siªg±lasaªgh± parika¹¹hissanti {gayh± vako gacchati yenak±ma½ (p²0)}.. 42. ``soº± dhaªk± {vak± (p²0)} siªg±l± ca, ye caññe santi d±µhino. ajar± n³na hessanti, bhakkhayitv± pabh±vati½.. 43. ``sace ma½s±ni hari½su, khattiy± d³rag±mino. aµµh²ni amma y±citv±, anupathe dah±tha na½.. 44. ``khett±ni amma k±retv±, kaºik±rettha ropaya {ropaye (ka0)}. yad± te pupphit± assu, hemant±na½ himaccaye. sareyy±tha mama½ {mama (p²0)} amma, eva½vaºº± pabh±vat²''.. 45. ``tass± m±t± udaµµh±si, khattiy± devavaººin². disv± asiñca s³nañca, rañño maddassantepure''.. 46. ``imin± n³na asin±, susañña½ tanumajjhima½. dh²tara½ madda {mama (s²0), maddo (p²0)} hantv±na, khattiy±na½ padassasi'' {padassati (p²0 ka0)}.. 47. ``na me ak±si vacana½, atthak±m±ya puttike. s±jja lohitasañchann±, gacchasi {gañchisi (s²0 p²0)} yamas±dhana½.. 48. ``evam±pajjat² poso, p±piyañca nigacchati. yo ve hit±na½ vacana½, na karoti {na kara½ (s²0)} atthadassina½.. 49. ``sace ca ajja {tva½ amma (s²0)} dh±resi {v±resi (p²0)}, kum±ra½ c±rudassana½. kusena j±ta½ khattiya½, suvaººamaºimekhala½. p³jita½ {p³jit± (p²0)} ñ±tisaªghehi, na gacchasi {gañchisi (s²0 p²0)} yamakkhaya½.. 50. ``yatthassu bher² nadati, kuñjaro ca nik³jati {nikuñjati (p²0)}. khattiy±na½ kule bhadde, ki½ nu sukhatara½ tato.. 51. ``asso ca sisati {asso hasisati (s²0), asso hasiyati (sy±0), asso ca si½sati (p²0)} dv±re, kum±ro uparodati. khattiy±na½ kule bhadde, ki½ nu sukhatara½ tato.. 52. ``may³rakoñc±bhirude, kokil±bhinik³jite. khattiy±na½ kule bhadde, ki½ nu sukhatara½ tato''.. 53. ``kaha½ nu so sattumaddano, pararaµµhappamaddano. kuso so¼±rapaññ±ºo, yo no dukkh± pamocaye''.. 54. ``idheva so sattumaddano, pararaµµhappamaddano. kuso so¼±rapaññ±ºo, yo te sabbe vadhissati'' {yo no dukkh± pamocaye (s²0), so no sabbe vadhissati (p²0)}.. 55. ``ummattik± nu bhaºasi, andhab±l± pabh±sasi {±du b±l±va bh±sasi (s²0 p²0)}. kuso ce ±gato assa, ki½ na {kinnu (sy±0 ka0)} j±nemu ta½ maya½''.. 56. ``eso ±¼±riko poso, kum±r²puramantare. da¼ha½ katv±na sa½velli½, kumbhi½ dhovati oºato''.. 57. ``veº² tvamasi caº¹±l², ad³si kulagandhin². katha½ maddakule j±t±, d±sa½ kayir±si k±muka½''.. 58. ``namhi veº² na caº¹±l², na camhi kulagandhin². okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi''.. 59. ``yo br±hmaºasahass±ni, sad± bhojeti v²sati½. okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi''.. 60. ``yassa n±gasahass±ni, sad± yojenti v²sati½. okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi.. 61. ``yassa assasahass±ni, sad± yojenti v²sati½. okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi.. 62. ``yassa rathasahass±ni, sad± yojenti v²sati½. okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi.. {( ) aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesuyeva dissati} (``yassa usabhasahass±ni, sad± yojenti v²sati½. okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi) {( ) aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesuyeva dissati}.. 63. ``yassa dhenusahass±ni, sad± duhanti v²sati½ {duyhanti v²sati (s²0 p²0)}. okk±kaputto bhaddante, tva½ nu d±soti maññasi''.. 64. ``taggha te dukkaµa½ b±le, ya½ khattiya½ mahabbala½. n±ga½ maº¹³kavaººena, na na½ {na ta½ (s²0 p²0)} akkh±sidh±gata½'' {akkh±si ±gata½ (s²0)}.. 65. ``apar±dha½ mah±r±ja, tva½ no khama rathesabha. ya½ ta½ aññ±tavesena, n±ññ±simh± idh±gata½''.. 66. ``m±disassa na ta½ channa½, yoha½ ±¼±riko bhave. tvaññeva me pas²dassu, natthi te deva dukkaµa½''.. 67. ``gaccha b±le kham±pehi, kusar±ja½ mahabbala½. kham±pito kuso r±j± {kusar±j± (sabbattha)}, so te dassati j²vita½''.. 68. ``pitussa vacana½ sutv±, devavaºº² pabh±vat². siras± aggah² p±de, kusar±ja½ mahabbala½''.. 69. ``y±m± ratyo atikkant±, t±m± deva tay± vin±. vande te siras± p±de, m± me kujjha½ rathesabha.. 70. ``sabba½ {sacca½ (s²0 sy±0 p²0)} te paµij±n±mi, mah±r±ja suºohi me. na c±pi appiya½ tuyha½, kareyy±mi aha½ puna.. 71. ``eva½ ce y±cam±n±ya, vacana½ me na k±hasi. id±ni ma½ t±to hantv±, khattiy±na½ padassati''.. 72. ``eva½ te y±cam±n±ya, ki½ na k±h±mi te vaco. vikuddho tyasmi kaly±ºi, m± tva½ bh±yi pabh±vati.. 73. ``sabba½ te paµij±n±mi, r±japutti suºohi me. na c±pi appiya½ tuyha½, kareyy±mi aha½ puna.. 74. ``tava k±m± hi sussoºi, pahu {bahu (sy±0), bah³ (p²0), bahu½ (ka0)} dukkha½ titikkhisa½ {titikkhissa½ (s²0 p²0)}. bahu½ maddakula½ hantv±, nayitu½ ta½ pabh±vati''.. 75. ``yojayantu rathe asse, n±n±citte sam±hite. atha dakkhatha me vega½, vidhamantassa {vidhamentassa (sabbattha)} sattavo''.. 76. ``tañca tattha udikkhi½su, rañño maddassantepure. vijambham±na½ s²ha½va, phoµenta½ diguºa½ bhuja½.. 77. ``hatthikkhandhañca ±ruyha, ±ropetv± pabh±vati½. saªg±ma½ otaritv±na, s²han±da½ nad² kuso.. 78. ``tassa ta½ nadato sutv±, s²hassevitare mig±. khattiy± vipal±yi½su, kusasaddabhayaµµit± {kusasaddabhayaµµhit± (p²0)}.. 79. ``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. aññamaññassa chindanti, kusasaddabhayaµµit±.. 80. ``tasmi½ saªg±mas²sasmi½, passitv± haµµha {tuµµha (s²0)} m±naso. kusassa rañño devindo, ad± verocana½ maºi½.. 81. ``so ta½ vijitv± saªg±ma½, laddh± verocana½ maºi½. hatthikkhandhagato r±j±, p±vekkhi nagara½ pura½.. 82. ``j²vagg±ha½ {j²vag±ha½ (s²0 p²0)} gahetv±na, bandhitv± satta khattiye. sasurassupan±mesi, ime te deva sattavo.. 83. ``sabbeva te vasa½ gat±, amitt± vihat± tava. k±ma½ karohi te tay±, muñca v± te hanassu v±''.. 84. ``tuyheva sattavo ete, na hi te mayha sattavo. tvaññeva no mah±r±ja, muñca v± te hanassu v±''.. 85. ``im± te dh²taro satta, devakaññ³pam± subh±. dad±hi nesa½ ekeka½, hontu j±m±taro tava''.. 86. ``amh±kañceva t±sañca, tva½ no sabbesamissaro. tvaññeva no mah±r±ja, dehi nesa½ yadicchasi''.. 87. ``ekamekassa ekeka½, ad± s²hassaro kuso. khattiy±na½ tad± tesa½, rañño maddassa dh²taro.. 88. ``p²ºit± tena l±bhena, tuµµh± s²hassare kuse. sakaraµµh±ni p±yi½su, khattiy± satta t±vade.. 89. ``pabh±vatiñca ±d±ya, maºi½ verocana½ subha½ {tad± (p²0)}. kus±vati½ kuso r±j±, agam±si mahabbalo.. 90. ``tyassu ekarathe yant±, pavisant± kus±vati½. sam±n± vaººar³pena, n±ññamaññ±tirocisu½ {n±ññamaññamatirocayu½ (s²0)}.. 91. ``m±t± puttena saªgacchi {saªgañchi (s²0 sy±0 p²0)}, ubhayo ca jayampat². samagg± te tad± ±su½, ph²ta½ dharaºim±vasu''nti.. kusaj±taka½ paµhama½. 532. soºanandaj±taka½ (2) 92. ``devat± nusi gandhabbo, adu {±du (s²0 sy±0)} sakko purindado. manussabh³to iddhim±, katha½ j±nemu ta½ maya½''.. 93. ``n±pi devo na gandhabbo, n±pi sakko purindado. manussabh³to iddhim±, eva½ j±n±hi bh±radha'' {bh±rabha (ka0)}.. 94. ``katar³pamida½ bhoto {bhoto (s²0 p²0)}, veyy±vacca½ anappaka½. devamhi vassam±namhi, anovassa½ bhava½ ak±.. 95. ``tato v±t±tape ghore, s²tacch±ya½ bhava½ ak±. tato amittamajjhesu {amittamajjhe ca (s²0)}, sarat±ºa½ bhava½ ak±.. 96. ``tato ph²t±ni raµµh±ni, vasino te bhava½ ak±. tato ekasata½ khatye, anuyante {anuyutte (p²0)} bhava½ ak±.. 97. ``pat²t±ssu maya½ bhoto, vada ta½ {vara ta½ (s²0 sy±0 p²0)} bhañja {bhañña (s²0 p²0), bhuñja (sy±0 ka0)} micchasi. hatthiy±na½ assaratha½, n±riyo ca alaªkat±. nivesan±ni ramm±ni, maya½ bhoto dad±mase.. 98. ``atha vaªge {atha v± saªge (s²0 p²0)} v± magadhe, maya½ bhoto dad±mase. atha v± assak±vant² {assak±vanti½ (s²0 sy±0 p²0)}, suman± damma te maya½.. 99. ``upa¹¹ha½ v±pi rajjassa, maya½ bhoto dad±mase. sace te attho rajjena, anus±sa yadicchasi''.. 100. ``na me atthopi rajjena, nagarena dhanena v±. athopi janapadena, attho mayha½ na vijjati.. 101. ``bhotova raµµhe vijite, araññe atthi assamo. pit± mayha½ janett² ca, ubho sammanti assame.. 102. ``tes±ha½ {tesvaha½ (ka0)} pubb±cariyesu, puñña½ na labh±mi k±tave. bhavanta½ ajjh±vara½ katv±, soºa½ {sona½ (p²0)} y±cemu sa½vara½''.. 103. ``karomi te ta½ vacana½, ya½ ma½ bhaºasi br±hmaºa. etañca kho no akkh±hi, k²vanto hontu y±cak±''.. 104. ``parosata½ j±napad±, mah±s±l± ca br±hmaº±. ime ca khattiy± sabbe, abhij±t± yasassino. bhavañca r±j± manojo, ala½ hessanti y±cak±''.. 105. ``hatth² asse ca yojentu, ratha½ sannayha s±rathi {na½ rathi (p²0)}. ±bandhan±ni gaºh±tha, p±d±suss±rayaddhaje {p±desuss±raya½ dhaje (s²0), p±d±suss±raya½ dhaje (p²0)}. assama½ ta½ gamiss±mi, yattha sammati kosiyo''.. 106. ``tato ca r±j± p±y±si, sen±ya caturaªgin². agam± assama½ ramma½, yattha sammati kosiyo''.. 107. ``kassa k±dambayo {kassa k±dambamayo (ka0)} k±jo, veh±sa½ caturaªgula½. a½sa½ asamphusa½ eti, udah±r±ya {udah±rassa (s²0 sy±0 p²0)} gacchato''.. 108. ``aha½ soºo mah±r±ja, t±paso sahitabbato {sahita½ vato (p²0)}. bhar±mi m±t±pitaro, rattindivamatandito.. 109. ``vane phalañca m³lañca, ±haritv± disampati. posemi m±t±pitaro, pubbe katamanussara½''.. 110. ``icch±ma assama½ gantu½, yattha sammati kosiyo. magga½ no soºa akkh±hi, yena gacchemu {gacch±ma (s²0)} assama½''.. 111. ``aya½ ekapad² r±ja, yeneta½ {yena ta½ (ka0)} meghasannibha½. kovi¼±rehi sañchanna½, ettha sammati kosiyo''.. 112. ``ida½ vatv±na pakk±mi, taram±no mah±isi. veh±se antalikkhasmi½, anus±sitv±na khattiye.. 113. ``assama½ parimajjitv±, paññapetv±na {paññapetv±na (s²0 sy±0)} ±sana½. paººas±la½ pavisitv±, pitara½ paµibodhayi.. 114. ``ime ±yanti r±j±no, abhij±t± yasassino. assam± nikkhamitv±na, nis²da tva½ {nis²d±hi (s²0)} mah±ise.. 115. ``tassa ta½ vacana½ sutv±, taram±no mah±isi. assam± nikkhamitv±na, sadv±ramhi up±visi''.. 116. ``tañca disv±na ±yanta½, jalanta½riva tejas±. khatyasaªghapariby³¼ha½, kosiyo etadabravi.. 117. ``kassa bher² mudiªg± ca {mutiªg± ca (p²0)}, saªkh± paºavadindim± {deº¹im± (s²0 p²0)}. purato paµipann±ni, h±sayant± rathesabha½.. 118. ``kassa kañcanapaµµena, puthun± vijjuvaººin±. yuv± kal±pasannaddho, ko eti siriy± jala½.. 119. ``ukk±mukhapahaµµha½va, khadiraªg±rasannibha½. mukhañca rucir± bh±ti, ko eti siriy± jala½.. 120. ``kassa paggahita½ chatta½, sasal±ka½ manorama½. ±diccara½s±varaºa½, ko eti siriy± jala½.. 121. ``kassa aªga½ pariggayha, v±¼ab²janimuttama½. caranti varapuññassa {varapaññassa (s²0 p²0)}, hatthikkhandhena ±yato.. 122. ``kassa set±ni chatt±ni, ±j±n²y± ca vammit±. samant± parikirenti {parikiranti (s²0 sy±0 p²0)}, ko eti siriy± jala½.. 123. ``kassa ekasata½ khaty±, anuyant± {anuyutt± (p²0)} yasassino. samant±nupariyanti, ko eti siriy± jala½.. 124. ``hatthi assaratha patti {hatth² ass± rath± patt² (s²0)}, sen± ca caturaªgin². samant±nupariyanti {samant± anupariy±ti (p²0)}, ko eti siriy± jala½.. 125. ``kasses± mahat² sen±, piµµhito anuvattati. akkhobhaº² {akkh±bhan² (s²0), akkhobhin² (sy±0)} apariyant±, s±garasseva ³miyo''.. 126. ``r±j±bhir±j± {r±j±dhir±j± (ka0)} manojo, indova jayata½ pati. nandassajjh±vara½ eti, assama½ brahmac±rina½.. 127. ``tasses± mahat² sen±, piµµhito anuvattati. akkhobhaº² apariyant±, s±garasseva ³miyo''.. 128. ``anulitt± candanena, k±sikuttamadh±rino {k±sikavatthadh±rino (p²0)}. sabbe pañjalik± hutv±, is²na½ ajjhup±gamu½''.. 129. ``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½. kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³.. 130. ``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap± {siri½sap± (s²0 sy±0 p²0)}. vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''.. 131. ``kusalañceva no r±ja, atho r±ja an±maya½. atho uñchena y±pema, atho m³laphal± bah³.. 132. ``atho ¹a½s± makas± ca {¹a½s± ca makas± (s²0), ¹a½s± ca makas± ca (p²0)}, appameva sar²sap± {siri½sap± (s²0 sy±0 p²0)}. vane v±¼amig±kiººe, hi½s± mayha½ {a mha½ (s²0 p²0)} na vijjati.. 133. ``bah³ni vassap³g±ni, assame sammata½ {vasato (s²0)} idha. n±bhij±n±mi uppanna½, ±b±dha½ amanorama½.. 134. ``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½. issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya.. 135. ``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo {k±sam±riyo (s²0 sy±0)}. phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja r±ja vara½ vara½.. 136. ``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±. tato piva mah±r±ja, sace tva½ abhikaªkhasi''.. 137. ``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½. nandass±pi nis±metha, vacana½ so {ya½ (s²0), ya½ so (p²0)} pavakkhati.. 138. ``ajjh±varamh± nandassa, bhoto santikam±gat±. suº±tu {suº±tu me (s²0 sy±0)} bhava½ vacana½, nandassa paris±ya ca''.. 139. ``parosata½ j±napad± {janapad± (p²0)}, mah±s±l± ca br±hmaº±. ime ca khattiy± sabbe, abhij±t± yasassino. bhavañca r±j± manojo, anumaññantu me vaco.. 140. ``ye ca santi {ye vasanti (s²0), ye hi santi (p²0)} sam²t±ro, yakkh±ni idha massame. araññe bh³tabhaby±ni, suºantu vacana½ mama.. 141. ``namo katv±na bh³t±na½, isi½ vakkh±mi subbata½. so ty±ha½ dakkhiº± b±hu, tava kosiya sammato.. 142. ``pitara½ me janettiñca, bhattuk±massa me sato. v²ra puññamida½ µh±na½, m± ma½ kosiya v±raya.. 143. ``sabbhi heta½ upaññ±ta½, mameta½ upanissaja. uµµh±nap±ricariy±ya, d²gharatta½ tay± kata½. m±t±pit³su puññ±ni, mama lokadado bhava.. 144. ``tatheva santi manuj±, dhamme dhammapada½ vid³. maggo saggassa lokassa, yath± j±n±si tva½ ise.. 145. ``uµµh±nap±ricariy±ya, m±t±pitusukh±vaha½. ta½ ma½ puññ± niv±reti, ariyamagg±varo naro''.. 146. ``suºantu bhonto vacana½, bh±turajjh±var± mama. kulava½sa½ mah±r±ja, por±ºa½ parih±paya½. adhammac±r² jeµµhesu {yo jeµµho (s²0)}, niraya½ sopapajjati {so upapajjati (s²0 sy±0 p²0)}.. 147. ``ye ca dhammassa kusal±, por±ºassa disampati. c±rittena ca sampann±, na te gacchanti duggati½.. 148. ``m±t±pit± ca bh±t± ca, bhagin² ñ±tibandhav±. sabbe jeµµhassa te bh±r±, eva½ j±n±hi bh±radha {bh±ratha (sy±0)}.. 149. ``±diyitv± garu½ bh±ra½, n±viko viya ussahe. dhammañca nappamajj±mi, jeµµho casmi rathesabha''.. 150. ``adhigam± {adhigatamh± (s²0), adhigamh± (sy±0), adhigatamha (p²0)} tame ñ±ºa½, j±la½va j±tavedato. evameva no bhava½ dhamma½, kosiyo pavida½sayi.. 151. ``yath± udayam±dicco, v±sudevo pabhaªkaro. p±º²na½ pavida½seti, r³pa½ kaly±ºap±paka½. evameva no bhava½ dhamma½, kosiyo pavida½sayi''.. 152. ``eva½ me y±cam±nassa, añjali½ n±vabujjhatha. tava paddhacaro {tava paµµhacaro (sy±0), tava baddhañcaro (p²0), tavupaµµhacaro (ka0)} hessa½, vuµµhito paric±rako''.. 153. ``addh± nanda vij±n±si {paj±n±si (s²0)}, saddhamma½ sabbhi desita½. ariyo ariyasam±c±ro, b±¼ha½ tva½ mama ruccasi.. 154. ``bhavanta½ vad±mi bhotiñca, suº±tha vacana½ mama. n±ya½ bh±ro bh±ramato {bh±ramatto (s²0 sy±0)}, ahu mayha½ kud±cana½.. 155. ``ta½ ma½ upaµµhita½ santa½, m±t±pitusukh±vaha½. nando ajjh±vara½ katv±, upaµµh±n±ya y±cati.. 156. ``yo ve icchati k±mena, sant±na½ brahmac±rina½. nanda½ vo varatha eko {nanda½ vadatha eke (p²0)}, ka½ nando upatiµµhatu''.. 157. ``tay± t±ta anuññ±t±, soºa ta½ nissit± maya½. upagh±tu½ {upagh±yitu½ (s²0)} labhe nanda½, muddhani brahmac±rina½''.. 158. ``assatthasseva taruºa½, pav±¼a½ m±luterita½. cirassa½ nanda½ disv±na, hadaya½ me pavedhati.. 159. ``yad± sutt±pi supine {suppante (sy±0 p²0)}, nanda½ pass±mi ±gata½. udagg± suman± homi, nando no ±gato aya½.. 160. ``yad± ca paµibujjhitv±, nanda½ pass±mi n±gata½. bhiyyo ±visat² soko, domanassañcanappaka½.. 161. ``s±ha½ ajja cirassampi, nanda½ pass±mi ±gata½. bhattucca {bhattuñca (ka0)} mayhañca piyo, nando no p±vis² ghara½.. 162. ``pitupi nando suppiyo, ya½ nando nappavase {p±vis² (p²0)} ghar± {ghara½ (sy±0 p²0 ka0)}. labhat³ t±ta nando ta½, ma½ nando upatiµµhatu''.. 163. ``anukampik± patiµµh± ca, pubbe rasadad² ca no. maggo saggassa lokassa, m±t± ta½ varate ise.. 164. ``pubbe rasadad² gott², m±t± puññ³pasa½hit±. maggo saggassa lokassa, m±t± ta½ varate ise''.. 165. ``±kaªkham±n± puttaphala½, devat±ya namassati. nakkhatt±ni ca pucchati, utusa½vacchar±ni ca.. 166. ``tass± utumhi nh±t±ya {utusin±t±ya (p²0)}, hoti gabbhassa vokkamo {gabbhassa'vakkamo (s²0 sy±0 p²0)}. tena doha¼in² hoti, suhad± tena vuccati.. 167. ``sa½vacchara½ v± ³na½ v±, pariharitv± vij±yati. tena s± janayant²ti, janetti {janett² (s²0 sy±0 p²0)} tena vuccati.. 168. ``thanakh²rena {thanakkh²rena (s²0)} g²tena, aªgap±vuraºena {aªgap±puraºena (p²0)} ca. rodanta½ putta½ {eva (p²0)} toseti, tosent² tena vuccati.. 169. ``tato v±t±tape ghore, mama½ katv± udikkhati. d±raka½ appaj±nanta½, posent² tena vuccati.. 170. ``yañca m±tudhana½ hoti, yañca hoti pituddhana½. ubhayampetassa gopeti, api puttassa no siy±.. 171. ``eva½ putta adu½ putta, iti m±t± vihaññati. pamatta½ parad±resu, nis²the pattayobbane. s±ya½ putta½ an±yanta½, iti m±t± vihaññati.. 172. ``eva½ kicch± bhato poso, m±tu aparic±rako. m±tari micch± caritv±na, niraya½ sopapajjati.. 173. ``eva½ kicch± bhato poso, pitu aparic±rako. pitari micch± caritv±na, niraya½ sopapajjati.. 174. ``dhan±pi dhanak±m±na½, nassati iti me suta½. m±tara½ aparicaritv±na, kiccha½ v± so nigacchati.. 175. ``dhan±pi dhanak±m±na½, nassati iti me suta½. pitara½ aparicaritv±na, kiccha½ v± so nigacchati.. 176. ``±nando ca pamodo ca, sad± hasitak²¼ita½. m±tara½ paricaritv±na, labbhameta½ vij±nato.. 177. ``±nando ca pamodo ca, sad± hasitak²¼ita½. pitara½ paricaritv±na, labbhameta½ vij±nato.. 178. ``d±nañca peyyavajjañca {piyav±c± ca (s²0 sy±0 ka0)}, atthacariy± ca y± idha. sam±nattat± {sam±natt± (p²0)} ca dhammesu, tattha tattha yath±raha½. ete kho saªgah± loke, rathass±º²va y±yato.. 179. ete ca saªgah± n±ssu, na m±t± puttak±raº±. labhetha m±na½ p³ja½ v± {p³jañca (p²0)}, pit± v± puttak±raº±.. 180. ``yasm± ca saªgah± {saªgahe (d²0 ni0 3.273; a0 ni0 4.32) tadaµµhakath±yo oloketabb±} ete, sammapekkhanti {samavekkhanti (s²0 sy±0 p²0) a0 ni0 4.32} paº¹it±. tasm± mahatta½ papponti, p±sa½s± ca bhavanti te.. 181. ``brahm±ti {brahm± hi (p²0)} m±t±pitaro, pubb±cariy±ti vuccare. ±huneyy± ca putt±na½, paj±ya anukampak±.. 182. ``tasm± hi ne namasseyya, sakkareyya ca paº¹ito. annena atho {matho (p²0), atha (a0 ni0 4.63; itivu0 106)} p±nena, vatthena sayanena ca. ucch±danena nh±panena {nah±panena (s²0 p²0)}, p±d±na½ dhovanena ca.. 183. ``t±ya na½ p±ricariy±ya {paricariy±ya (p²0)}, m±t±pit³su paº¹it±. idheva na½ pasa½santi, pecca sagge pamodat²''ti.. soºanandaj±taka½ dutiya½. sattatinip±ta½ niµµhita½. tassudd±na½ -- atha sattatimamhi nip±tavare, sabh±vantu kus±vatir±javaro. atha soºasunandavaro ca puna, abhiv±sitasattatimamhi suteti.. 21. as²tinip±to 533. c³¼aha½saj±taka½ (1) 1. ``sumukha anupacinant±, pakkamanti vihaªgam±. gaccha tuvampi m± kaªkhi, natthi baddhe {bandhe (sy±0 ka0)} sah±yat±''.. 2. ``gacche v±ha½ na v± gacche, na tena amaro siya½. sukhita½ ta½ up±sitv±, dukkhita½ ta½ katha½ jahe.. 3. ``maraºa½ v± tay± saddhi½, j²vita½ v± tay± vin±. tadeva maraºa½ seyyo, yañce j²ve tay± vin±.. 4. ``nesa dhammo mah±r±ja, ya½ ta½ eva½ gata½ jahe. y± gati tuyha½ s± mayha½, ruccate vihag±dhipa.. 5. ``k± nu p±sena baddhassa {bandhassa (sy±0 ka0)}, gati aññ± mah±nas±. s± katha½ cetay±nassa, muttassa tava ruccati.. 6. ``ka½ v± tva½ passase attha½, mama tuyhañca pakkhima. ñ±t²na½ v±vasiµµh±na½, ubhinna½ j²vitakkhaye.. 7. ``ya½ na kañcanadepiñcha {depiccha (s²0 p²0), dvepiccha (sy±0)}, andhena tamas± gata½. t±dise sañcaja½ p±ºa½, kamatthamabhijotaye''.. 8. ``katha½ nu patata½ seµµha, dhamme attha½ na bujjhasi {bujjhase (s²0)}. dhammo apacito santo, attha½ dasseti p±ºina½.. 9. ``soha½ dhamma½ apekkh±no, dhamm± cattha½ samuµµhita½. bhattiñca tayi sampassa½, n±vakaªkh±mi j²vita½''.. 10. ``addh± eso sata½ dhammo, yo mitto mittam±pade. na caje j²vitass±pi, hetudhammamanussara½.. 11. ``sv±ya½ dhammo ca te ciººo, bhatti ca vidit± mayi. k±ma½ karassu mayheta½, gacchev±numato may±''.. 12. ``api tveva½ gate k±le, ya½ khaº¹a½ {baddha½ (s²0), bandha½ (p²0)} ñ±tina½ may±. tay± ta½ buddhisampanna½ {buddhisampanna (s²0 sy±0 p²0)}, assa paramasa½vuta½.. 13. ``icceva½ {icceva (s²0 p²0)} mantayant±na½, ariy±na½ ariyavuttina½. paccadissatha nes±do, ±tur±namivantako.. 14. ``te sattumabhisañcikkha, d²gharatta½ hit± dij±. tuºh²m±sittha ubhayo, na sañcalesum±san± {na ca sañcesu'm±san± (s²0 p²0)}.. 15. ``dhataraµµhe ca disv±na, samu¹¹ente tato tato. abhikkamatha vegena, dijasattu dij±dhipe.. 16. ``so ca vegenabhikkamma, ±sajja parame dije. paccakamittha {paccakampittha (s²0 sy±0 p²0)} nes±do, baddh± iti vicintaya½.. 17. ``eka½va baddham±s²na½, abaddhañca pun±para½. ±sajja baddham±s²na½, pekkham±namad²nava½.. 18. ``tato so vimatoyeva, paº¹are ajjhabh±satha. pava¹¹hak±ye ±s²ne, dijasaªghagaº±dhipe.. 19. ``ya½ nu p±sena mahat±, baddho na kurute disa½. atha kasm± abaddho tva½, bal² pakkhi na gacchasi.. 20. ``kinnu ty±ya½ {t±'ya½ (s²0 p²0 ka0)} dijo hoti, mutto baddha½ up±sasi. oh±ya sakuº± yanti, ki½ eko avah²yasi''.. 21. ``r±j± me so dij±mitta, sakh± p±ºasamo ca me. neva na½ vijahiss±mi, y±va k±lassa pariy±ya½.. 22. ``katha½ pan±ya½ vihaªgo, n±ddasa p±samo¹¹ita½. padañheta½ mahant±na½, boddhumarahanti ±pada½.. 23. ``yad± par±bhavo hoti, poso j²vitasaªkhaye. atha j±lañca p±sañca, ±sajj±pi na bujjhati.. 24. ``api tveva mah±pañña, p±s± bahuvidh± tat± {tat± (sy±0 ka0)}. guyham±sajja {g³¼ham±sajja (s²0 p²0)} bajjhanti, atheva½ j²vitakkhaye''.. 25. ``api n±ya½ tay± saddhi½, sa½v±sassa {sambh±sassa (s²0 p²0)} sukhudrayo. api no anumaññ±si, api no j²vita½ dade''.. 26. ``na ceva me tva½ baddhosi, napi icch±mi te vadha½. k±ma½ khippamito gantv±, j²va tva½ anigho cira½''.. 27. ``nev±hametamicch±mi , aññatretassa j²vit±. sace ekena tuµµhosi, muñceta½ mañca bhakkhaya.. 28. ``±rohapariº±hena, tuly±sm± {tuly±mh± (ka0)} vayas± ubho. na te l±bhena j²vatthi {j²natthi (s²0 sy±0 p²0)}, etena nimin± tuva½.. 29. ``tadiªgha samapekkhassu {samavekkhasu (s²0 p²0)}, hotu giddhi tavamhasu {tavasmasu (s²0 sy±0)}. ma½ pubbe bandha p±sena, pacch± muñca dij±dhipa½.. 30. ``t±vadeva ca te l±bho, kat±ssa {katass± (s²0 p²0)} y±can±ya ca. mitti ca dhataraµµhehi, y±vaj²v±ya te siy±''.. 31. ``passantu no mah±saªgh±, tay± mutta½ ito gata½. mitt±macc± ca bhacc± ca, puttad±r± ca bandhav±.. 32. ``na ca te t±dis± mitt±, bah³na½ {bahunna½ (s²0 p²0)} idha vijjati. yath± tva½ dhataraµµhassa, p±ºas±dh±raºo sakh±.. 33. ``so te sah±ya½ muñc±mi, hotu r±j± tav±nugo. k±ma½ khippamito gantv±, ñ±timajjhe virocatha''.. 34. ``so pat²to pamuttena, bhattun± {bhattuno (sy±0)} bhattug±ravo. ajjhabh±satha vakkaªgo {vaªkaªgo (sy±0)}, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½.. 35. ``eva½ luddaka nandassu, saha sabbehi ñ±tibhi. yath±hamajja nand±mi, mutta½ disv± dij±dhipa½''.. 36. ``ehi ta½ anusikkh±mi, yath± tvamapi lacchase. l±bha½ tav±ya½ {yath±ya½ (s²0 p²0)} dhataraµµho, p±pa½ kiñci {kañci (s²0)} na dakkhati.. 37. ``khippamantepura½ netv± {gantv± (sy±0 ka0)}, rañño dassehi no ubho. abaddhe pakatibh³te, k±je {k±ce (p²0)} ubhayato µhite.. 38. ``dhataraµµh± mah±r±ja, ha½s±dhipatino ime. ayañhi r±j± ha½s±na½, aya½ sen±pat²taro.. 39. ``asa½saya½ ima½ disv±, ha½sar±ja½ nar±dhipo. pat²to sumano vitto {citto (ka0)}, bahu½ dassati te dhana½''.. 40. ``tassa ta½ vacana½ sutv±, kammun± upap±dayi. khippamantepura½ gantv±, rañño ha½se adassayi. abaddhe pakatibh³te, k±je ubhayato µhite.. 41. ``dhataraµµh± mah±r±ja, ha½s±dhipatino ime. ayañhi r±j± ha½s±na½, aya½ sen±pat²taro''.. 42. ``katha½ panime vihaªg± {vihag± (s²0 p²0)}, tava hatthattam±gat± {hatthattha'm±gat± (s²0 sy±0 p²0)}. katha½ luddo mahant±na½, issare idha ajjhag±''.. 43. ``vihit± santime p±s±, pallalesu jan±dhipa. ya½ yad±yatana½ maññe, dij±na½ p±ºarodhana½.. 44. ``t±disa½ p±sam±sajja, ha½sar±j± abajjhatha. ta½ abaddho up±s²no, mam±ya½ ajjhabh±satha.. 45. ``sudukkara½ anariyehi, dahate bh±vamuttama½. bhatturatthe parakkanto, dhammayutto {dhamme yutto (s²0 p²0)} vihaªgamo.. 46. ``attan±ya½ {attano ya½ (sy±0)} cajitv±na, j²vita½ j²vit±raho. anutthunanto ±s²no, bhattu y±cittha j²vita½.. 47. ``tassa ta½ vacana½ sutv±, pas±damahamajjhag±. tato na½ p±muci½ {p±muñci½ (p²0 ka0)} p±s±, anuññ±si½ sukhena ca.. 48. ```so pat²to pamuttena, bhattun± bhattug±ravo. ajjhabh±satha vakkaªgo, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½.. 49. ```eva½ luddaka nandassu, saha sabbehi ñ±tibhi. yath±hamajja nand±mi, mutta½ disv± dij±dhipa½.. 50. ```ehi ta½ anusikkh±mi, yath± tvamapi lacchase. l±bha½ tav±ya½ dhataraµµho, p±pa½ kiñci na dakkhati.. 51. ```khippamantepura½ netv± {gantv± (sabbattha)}, rañño dassehi no ubho. abaddhe pakatibh³te, k±je ubhayato µhite.. 52. ```dhataraµµh± mah±r±ja, ha½s±dhipatino ime. ayañhi r±j± ha½s±na½, aya½ sen±pat²taro.. 53. ```asa½saya½ ima½ disv±, ha½sar±ja½ nar±dhipo. pat²to sumano vitto, bahu½ dassati te dhana½'.. 54. ``evametassa vacan±, ±n²t±me ubho may±. ettheva hi ime ±su½ {assu (s²0 sy±0 p²0)}, ubho anumat± may±.. 55. ``soya½ eva½ gato pakkh², dijo paramadhammiko. m±disassa hi luddassa, janayeyy±tha maddava½.. 56. ``up±yanañca te deva, n±ñña½ pass±mi edisa½. sabbas±kuºik±g±me, ta½ passa manuj±dhipa''.. 57. ``disv± nisinna½ r±j±na½, p²µhe sovaººaye subhe. ajjhabh±satha vakkaªgo, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½.. 58. ``kaccinnu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½. kacci raµµhamida½ ph²ta½, dhammena manus±sasi''.. 59. ``kusalañceva me ha½sa, atho ha½sa an±maya½. atho raµµhamida½ ph²ta½, dhammena manus±saha½'' {manusissati (s²0 p²0)}.. 60. ``kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati. kacci ca {kaccinnu (s²0 p²0)} te tavatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''.. 61. ``athopi me amaccesu, doso koci na vijjati. athopi te {athopime (s²0 p²0)} mamatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''.. 62. ``kacci te s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin². puttar³payas³pet±, tava chandavas±nug±''.. 63. ``atho me s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin². puttar³payas³pet±, mama chandavas±nug±''.. 64. ``bhavanta½ {bhava½ tu (s²0 p²0), bhavannu (sy±0)} kacci nu mah±-sattuhatthattata½ {hatthatthata½ (s²0 sy±0 p²0)} gato. dukkham±pajji vipula½, tasmi½ paµhamam±pade.. 65. ``kacci yant±patitv±na, daº¹ena samapothayi. evametesa½ jamm±na½, p±tika½ {p±katika½ (s²0 p²0)} bhavati t±vade''.. 66. ``khemam±si mah±r±ja, evam±padiy± sati {evam±padi sa½sati (s²0 p²0)}. na c±ya½ kiñci rasm±su, satt³va samapajjatha.. 67. ``paccagamittha nes±do, pubbeva ajjhabh±satha. tad±ya½ sumukhoyeva, paº¹ito paccabh±satha.. 68. ``tassa ta½ vacana½ sutv±, pas±damayamajjhag±. tato ma½ p±muc² p±s±, anuññ±si sukhena ca.. 69. ``idañca sumukheneva, etadatth±ya cintita½. bhoto sak±segamana½ {sak±se + ±gamana½}, etassa dhanamicchat±''.. 70. ``sv±gatañcevida½ bhavata½, pat²to casmi dassan±. eso c±pi bahu½ vitta½, labhata½ y±vadicchati'' {y±vaticchati (s²0 p²0)}.. 71. ``santappayitv± nes±da½, bhogehi manuj±dhipo. ajjhabh±satha vakkaªga½, v±ca½ kaººasukha½ bhaºa½''.. 72. ``ya½ khalu dhammam±dh²na½, vaso vattati kiñcana½. sabbatthissariya½ tava {sabbatthissariya½ bhavata½ (s²0 sy±0 p²0), sabbissariya½ bhavata½ (sy±0 ka0)}, ta½ pas±sa {pas±satha (s²0 sy±0 p²0)} yadicchatha.. 73. ``d±nattha½ upabhottu½ v±, ya½ cañña½ upakappati. eta½ dad±mi vo vitta½, issariya½ {issera½ (s²0), issara½ (p²0)} vissaj±mi vo''.. 74. ``yath± ca my±ya½ sumukho, ajjhabh±seyya paº¹ito. k±mas± buddhisampanno, ta½ my±ssa paramappiya½''.. 75. ``aha½ khalu mah±r±ja, n±gar±j±rivantara½. paµivattu½ na sakkomi, na me so vinayo siy±.. 76. ``amh±kañceva so {yo (s²0 p²0)} seµµho, tvañca uttamasattavo. bh³mip±lo manussindo, p³j± bah³hi hetuhi.. 77. ``tesa½ ubhinna½ bhaºata½, vattam±ne vinicchaye. nantara½ {n±ntara½ (s²0 p²0)} paµivattabba½, pessena {pesena (ka0)} manuj±dhipa''.. 78. ``dhammena kira nes±do, paº¹ito aº¹ajo iti. na heva akatattassa, nayo et±diso siy±.. 79. ``eva½ aggapakatim±, eva½ uttamasattavo. y±vatatthi may± diµµh±, n±ñña½ pass±mi edisa½.. 80. ``tuµµhosmi vo pakatiy±, v±kyena madhurena ca. eso c±pi mamacchando, cira½ passeyya vo ubho''.. 81. ``ya½ kicca½ {ya½kiñci (p²0)} parame mitte, katamasm±su {rasm±su (s²0 p²0)} ta½ tay±. patt± nissa½saya½ ty±mh± {tyamh± (p²0)}, bhattirasm±su y± tava.. 82. ``aduñca n³na sumah±, ñ±tisaªghassa mantara½. adassanena asm±ka½ {amh±ka½ (s²0 p²0)}, dukkha½ bah³su pakkhisu.. 83. ``tesa½ sokavigh±t±ya, tay± anumat± maya½. ta½ padakkhiºato katv±, ñ±ti½ {ñ±t² (s²0 sy±0 p²0)} passemurindama {passemarindama (s²0 p²0)}.. 84. ``addh±ha½ vipula½ p²ti½, bhavata½ vind±mi dassan±. eso c±pi mah± attho, ñ±tiviss±san± siy±''.. 85. ``ida½ vatv± dhataraµµho {dhataraµµh± (s²0)}, ha½sar±j± nar±dhipa½. uttama½ javamanv±ya {uttamajavamatt±ya (s²0 p²0)}, ñ±tisaªgha½ up±gamu½.. 86. ``te aroge anuppatte, disv±na parame dije. kek±ti makaru½ ha½s±, puthusaddo aj±yatha.. 87. ``te pat²t± pamuttena, bhattun± bhattug±rav±. samant± parikiri½su {parikari½su (s²0 sy±0 p²0)}, aº¹aj± laddhapaccay±''.. 88. ``eva½ mittavata½ atth±, sabbe honti padakkhiº±. ha½s± yath± dhataraµµh±, ñ±tisaªgha½ up±gamu''nti.. c³¼a {culla (s²0 sy±0 p²0)} ha½saj±taka½ paµhama½. 534. mah±ha½saj±taka½ (2) 89. ``ete ha½s± pakkamanti, vakkaªg± bhayamerit±. harittaca hemavaººa, k±ma½ sumukha pakkama.. 90. ``oh±ya ma½ ñ±tigaº±, eka½ p±savasa½ gata½. anapekkham±n± gacchanti, ki½ eko avah²yasi.. 91. ``pateva patata½ seµµha, natthi baddhe sah±yat±. m± an²gh±ya h±pesi, k±ma½ sumukha pakkama''.. 92. ``n±ha½ dukkhaparetopi {dukkhapareto''ti (j±0 1.15.136) aµµhakath±yo oloketabb±}, dhataraµµha tuva½ {tava½ (s²0 p²0)} jahe. j²vita½ maraºa½ v± me, tay± saddhi½ bhavissati.. 93. ``n±ha½ dukkhaparetopi, dhataraµµha tuva½ jahe. na ma½ anariyasa½yutte, kamme yojetumarahasi.. 94. ``sakum±ro sakh± tyasmi, sacitte casmi te {samite (p²0), tyasmi te (ka0)} µhito. ñ±to sen±pati ty±ha½, ha½s±na½ pavaruttama.. 95. ``katha½ aha½ vikatthissa½ {vikattissa½ (p²0)}, ñ±timajjhe ito gato. ta½ hitv± patata½ seµµha, ki½ te vakkh±mito gato. idha p±ºa½ cajiss±mi, n±nariya½ {na anariya½ (p²0)} kattumussahe''.. 96. ``eso hi dhammo sumukha, ya½ tva½ ariyapathe µhito. yo bhatt±ra½ sakh±ra½ ma½, na pariccattumussahe.. 97. ``tañhi me pekkham±nassa, bhaya½ natveva j±yati. adhigacchasi tva½ mayha½, eva½ bh³tassa j²vita½''.. 98. ``icceva½ {icceva (s²0 p²0)} mantayant±na½, ariy±na½ ariyavuttina½. daº¹am±d±ya nes±do, ±pat² {±pad² (ka0)} turito bhusa½.. 99. ``tam±patanta½ disv±na, sumukho atibr³hayi {aparibr³hayi (s²0 p²0)}. aµµh±si purato rañño, ha½so viss±saya½ byadha½ {byatha½ (s²0 sy±0 p²0)}.. 100. ``m± bh±yi patata½ seµµha, na hi bh±yanti t±dis±. aha½ yoga½ payuñjissa½, yutta½ dhamm³pasa½hita½. tena pariy±pad±nena {pariy±d±nena (ka0)}, khippa½ p±s± pamokkhasi''.. 101. ``tassa ta½ vacana½ sutv±, sumukhassa subh±sita½. pahaµµhalomo nes±do, añjalissa paº±mayi.. 102. ``na me suta½ v± diµµha½ v±, bh±santo m±nusi½ dijo. ariya½ bruv±no {br³hanto (sy±0 ka0)} vakkaªgo, cajanto m±nusi½ gira½.. 103. ``kinnu t±ya½ dijo hoti, mutto baddha½ up±sasi. oh±ya sakuº± yanti, ki½ eko avah²yasi''.. 104. ``r±j± me so dij±mitta, sen±paccassa k±rayi½. tam±pade pariccattu½, nussahe vihag±dhipa½.. 105. ``mah±gaº±ya bhatt± me, m± eko byasana½ ag±. tath± ta½ samma nes±da, bhatt±ya½ abhito rame''.. 106. ``ariyavattasi vakkaªga, yo piº¹amapac±yasi. caj±mi te ta½ bhatt±ra½, gacchath³bho {gacchatu bho (p²0)} yath±sukha½''.. 107. ``sace attappayogena, ohito ha½sapakkhina½. paµigaºh±ma te samma, eta½ abhayadakkhiºa½.. 108. ``no ce attappayogena, ohito ha½sapakkhina½. anissaro muñcamamhe, theyya½ kayir±si luddaka''.. 109. ``yassa tva½ bhatako {bhaµako (ka0)} rañño, k±ma½ tasseva p±paya. tattha sa½yamano {sa½yam±no (p²0)} r±j±, yath±bhiñña½ karissati''.. 110. ``icceva½ vutto nes±do, hemavaººe harittace. ubho hatthehi saªgayha {paggayha (sy±0 ka0)}, pañjare ajjhavodahi.. 111. ``te pañjaragate pakkh², ubho bhassaravaººine. sumukha½ dhataraµµhañca, luddo ±d±ya pakkami''.. 112. ``har²yam±no dhataraµµho, sumukha½ etadabravi. b±¼ha½ bh±y±mi sumukha, s±m±ya lakkhaº³ruy±. asm±ka½ vadhamaññ±ya, athatt±na½ vadhissati.. 113. ``p±kaha½s± ca sumukha, suhem± hemasuttac±. koñc² samuddat²reva, kapaº± n³na rucchati''.. 114. ``eva½ mahanto lokassa, appameyyo mah±gaº². ekitthimanusoceyya, nayida½ paññavat±miva.. 115. ``v±tova gandham±deti, ubhaya½ chekap±paka½. b±lo ±makapakka½va, lolo andhova ±misa½.. 116. ``avinicchayaññu atthesu, mandova paµibh±si {paµibh±ti (ka0)} ma½. kicc±kicca½ na j±n±si, sampatto k±lapariy±ya½.. 117. ``a¹¹hummatto ud²resi, yo seyy± maññasitthiyo. bahus±dh±raº± het±, soº¹±na½va sur±ghara½.. 118. ``m±y± ces± mar²c² ca, soko rogo cupaddavo. khar± ca bandhan± cet±, maccup±s± guh±say± {paccup±so guh±sayo (s²0 p²0)}. t±su yo vissase poso, so naresu nar±dhamo''.. 119. ``ya½ vuddhehi upaññ±ta½, ko ta½ ninditumarahati. mah±bh³titthiyo n±ma, lokasmi½ udapajjisu½.. 120. ``khi¹¹± paºihit± ty±su, rati ty±su patiµµhit±. b²j±ni ty±su r³hanti, yadida½ satt± paj±yare. t±su ko nibbide {nibbije (ka0)} poso, p±ºam±sajja p±ºibhi {p±ºahi (s²0)}.. 121. ``tvameva nañño sumukha, th²na½ atthesu yuñjasi. tassa tyajja bhaye j±te, bh²tena j±yate mati.. 122. ``sabbo hi sa½saya½ patto, bhaya½ bh²ru titikkhati. paº¹it± ca mahant±no {mahatt±no (s²0)}, atthe yuñjanti duyyuje.. 123. ``etadatth±ya r±j±no, s³ramicchanti mantina½. paµib±hati ya½ s³ro, ±pada½ attapariy±ya½.. 124. ``m± no ajja vikanti½su, rañño s³d± mah±nase. tath± hi vaººo patt±na½, phala½ ve¼u½va ta½ vadhi.. 125. ``muttopi na icchi {nicchasi (ka0)} u¹¹etu½ {o¹¹etu½ (s²0)}, saya½ bandha½ up±gami. sopajja sa½saya½ patto, attha½ gaºh±hi m± mukha½''.. 126. ``so ta½ {tva½ (sy±0 p²0)} yoga½ payuñjassu, yutta½ dhamm³pasa½hita½ {dhammopasañhita½ (ka0)}. tava pariy±pad±nena, mama p±ºesana½ cara''.. 127. ``m± bh±yi patata½ seµµha, na hi bh±yanti t±dis±. aha½ yoga½ payuñjissa½, yutta½ dhamm³pasa½hita½ {dhammopasañhita½ (ka0)}. mama pariy±pad±nena, khippa½ p±s± pamokkhasi''.. 128. ``so {sa (s²0)} luddo ha½sak±jena {ha½sak±cena (p²0)}, r±jadv±ra½ up±gami. paµivedetha ma½ rañño, dhataraµµh±yam±gato''.. 129. ``te disv± puññasa½k±se, ubho lakkhaºasammate {lakkhaññ±sammate (s²0 p²0)}. khalu sa½yamano r±j±, amacce ajjhabh±satha.. 130. ``detha luddassa vatth±ni, anna½ p±nañca bhojana½. k±ma½ karo hiraññassa, y±vanto esa icchati''.. 131. ``disv± ludda½ pasannatta½, k±sir±j± tadabravi. yady±ya½ {yad±ya½ (s²0 sy±0 p²0)} samma khemaka, puºº± ha½sehi tiµµhati.. 132. ``katha½ rucimajjhagata½, p±sahattho up±gami. okiººa½ ñ±tisaªghehi, nimmajjhima½ {nimajjhima½ (s²0 p²0 ka0)} katha½ gahi''.. 133. ``ajja me sattam± ratti, adan±ni {±d±n±ni (sy±0 p²0 ka0)} up±sato {up±gato (ka0)}. padametassa anvesa½, appamatto ghaµassito.. 134. ``athassa padamaddakkhi½, carato adanesana½. tatth±ha½ odahi½ p±sa½, eva½ ta½ {eveta½ (s²0 p²0)} dijamaggahi½''.. 135. ``ludda dve ime sakuº±, atha ekoti bh±sasi. citta½ nu te vipariyatta½ {vipariyattha½ (p²0)}, adu kinnu jig²sasi'' {jigi½sasi (s²0 p²0)}.. 136. ``yassa lohitak± t±l±, tapan²yanibh± subh±. ura½ sa½hacca tiµµhanti, so me bandha½ up±gami.. 137. ``ath±ya½ bhassaro pakkh², abaddho baddham±tura½. ariya½ bruv±no aµµh±si, cajanto m±nusi½ gira½''.. 138. ``atha ki½ {atha kinnu (s²0 p²0), katha½ nu (sy±0)} d±ni sumukha, hanu½ sa½hacca tiµµhasi. adu me parisa½ patto, bhay± bh²to na bh±sasi''.. 139. ``n±ha½ k±sipati bh²to, ogayha parisa½ tava. n±ha½ bhay± na bh±sissa½, v±kya½ atthamhi t±dise''.. 140. ``na te abhisara½ passe, na rathe napi pattike. n±ssa camma½ va k²µa½ v±, vammite ca dhanuggahe.. 141. ``na hirañña½ suvaººa½ v±, nagara½ v± sum±pita½. okiººaparikha½ dugga½, da¼hamaµµ±lakoµµhaka½. yattha paviµµho sumukha, bh±yitabba½ na bh±yasi''.. 142. ``na me abhisarenattho, nagarena dhanena v±. apathena patha½ y±ma, antalikkhecar± maya½.. 143. ``sut± ca paº¹it± tyamh±, nipuº± atthacintak± {catthacintak± (ka0)}. bh±sematthavati½ v±ca½, sacce cassa patiµµhito.. 144. ``kiñca tuyha½ asaccassa, anariyassa karissati. mus±v±dissa luddassa, bhaºitampi subh±sita½''.. 145. ``ta½ br±hmaº±na½ vacan±, ima½ khemamak±rayi {khemik±rayi (s²0 p²0)}. abhayañca tay± ghuµµha½, im±yo dasadh± dis±.. 146. ``ogayha te pokkharaºi½, vippasannodaka½ suci½. pah³ta½ c±dana½ tattha, ahi½s± cettha pakkhina½.. 147. ``ida½ sutv±na nigghosa½, ±gatamha tavantike. te te bandhasma p±sena, eta½ te bh±sita½ mus±.. 148. ``mus±v±da½ purakkhatv±, icch±lobhañca p±paka½. ubho sandhimatikkamma, as±ta½ upapajjati''.. 149. ``n±parajjh±ma sumukha, napi lobh±va maggahi½. sut± ca paº¹it±tyattha, nipuº± atthacintak±.. 150. ``appevatthavati½ v±ca½, by±hareyyu½ {by±kareyyu½ (s²0 p²0)} idh±gat±. tath± ta½ samma nes±do, vutto sumukha maggahi''.. 151. ``neva bh²t± {bh³t± (sy±0 ka0)} k±sipati, upan²tasmi j²vite. bh±sematthavati½ v±ca½, sampatt± k±lapariy±ya½.. 152. ``yo migena miga½ hanti, pakkhi½ v± pana pakkhin±. sutena v± suta½ kiºy± {kiºe (s²0 p²0)}, ki½ anariyatara½ tato.. 153. ``yo c±riyaruda½ {ca ariyaruda½ (s²0 p²0)} bh±se, anariyadhammavassito {anariyadhammamavassito (s²0)}. ubho so dha½sate lok±, idha ceva parattha ca.. 154. ``na majjetha yasa½ patto, na by±dhe {byathe (s²0 p²0)} pattasa½saya½. v±yametheva kiccesu, sa½vare vivar±ni ca.. 155. ``ye vuddh± abbhatikkant± {n±bbhacikkhant± (ka0)}, sampatt± k±lapariy±ya½. idha dhamma½ caritv±na, eva½te {evete (s²0 p²0)} tidiva½ gat±.. 156. ``ida½ sutv± k±sipati, dhammamattani p±laya. dhataraµµhañca muñc±hi, ha½s±na½ pavaruttama½''.. 157. ``±harantudaka½ pajja½, ±sanañca mah±raha½. pañjarato pamokkh±mi, dhataraµµha½ yasassina½.. 158. ``tañca sen±pati½ dh²ra½, nipuºa½ atthacintaka½. yo sukhe sukhito raññe {rañño (s²0 sy±0 p²0 ka0)}, dukkhite hoti dukkhito.. 159. ``ediso kho arahati, piº¹amasn±tu bhattuno. yath±ya½ sumukho rañño, p±ºas±dh±raºo sakh±''.. 160. ``p²µhañca sabbasovaººa½, aµµhap±da½ manorama½. maµµha½ k±sikamatthanna½ {k±sikapatthiººa½ (s²0), k±sikavatthina½ (sy±0 p²0)}, dhataraµµho up±visi.. 161. ``kocchañca sabbasovaººa½, veyyagghaparisibbita½. sumukho ajjhup±vekkhi, dhataraµµhassanantar± {anantara½ (s²0)}.. 162. ``tesa½ kañcanapattehi, puth³ ±d±ya k±siyo. ha½s±na½ abhih±resu½, aggarañño pav±sita½''.. 163. ``disv± abhihaµa½ agga½, k±sir±jena pesita½. kusalo khattadhamm±na½, tato pucchi anantar±.. 164. ``kaccinnu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½. kacci raµµhamida½ ph²ta½, dhammena manus±sasi''.. 165. ``kusalañceva me ha½sa, atho ha½sa an±maya½. atho raµµhamida½ ph²ta½, dhammena½ manus±saha½.. 166. ``kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati. kacci ca te tavatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''.. 167. ``athopi me amaccesu, doso koci na vijjati. athopi te mamatthesu, n±vakaªkhanti j²vita½''.. 168. ``kacci te s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin². puttar³payas³pet±, tava chandavas±nug±''.. 169. ``atho me s±dis² bhariy±, assav± piyabh±ºin². puttar³payas³pet±, mama chandavas±nug±''.. 170. ``kacci raµµha½ anupp²¼a½, akutociupaddava½. as±hasena dhammena, samena manus±sasi''.. 171. ``atho raµµha½ anupp²¼a½, akutociupaddava½. as±hasena dhammena, samena manus±saha½''.. 172. ``kacci santo apacit±, asanto parivajjit±. no ce {ca (sy±0 ka0)} dhamma½ nira½katv±, adhammamanuvattasi''.. 173. ``santo ca me apacit±, asanto parivajjit±. dhammamev±nuvatt±mi, adhammo me niraªkato''.. 174. ``kacci n±n±gata½ {kacci nun±gata½ (sy±0 ka0)} d²gha½, samavekkhasi khattiya. kacci matto {na matto (s²0)} madan²ye, paraloka½ na santasi''.. 175. ``n±ha½ an±gata½ {aha½ an±gata½ (sy±0)} d²gha½, samavekkh±mi pakkhima. µhito dasasu dhammesu, paraloka½ na santase {santasi½ (sy±0)}.. 176. ``d±na½ s²la½ paricc±ga½, ajjava½ maddava½ tapa½. akkodha½ avihi½sañca, khantiñca {khant² ca (ka0)} avirodhana½.. 177. ``iccete kusale dhamme, µhite pass±mi attani. tato me j±yate p²ti, somanassañcanappaka½.. 178. ``sumukho ca acintetv±, visajji {vissaji (s²0 p²0)} pharusa½ gira½. bh±vadosamanaññ±ya, asm±k±ya½ vihaªgamo.. 179. ``so kuddho pharusa½ v±ca½, nicch±resi ayoniso. y±nasm±su {y±nasm±su (s²0 sy± p²0)} na vijjanti, nayida½ {na ida½ (s²0 p²0)} paññavat±miva''.. 180. ``atthi me ta½ atis±ra½, vegena manuj±dhipa. dhataraµµhe ca baddhasmi½, dukkha½ me vipula½ ahu.. 181. ``tva½ no pit±va putt±na½, bh³t±na½ dharaº²riva. asm±ka½ adhipann±na½, khamassu r±jakuñjara''.. 182. ``eta½ {eva½ (sy±0 ka0)} te anumod±ma, ya½ bh±va½ na nig³hasi. khila½ pabhindasi pakkhi, ujukosi vihaªgama''.. 183. ``ya½ kiñci ratana½ atthi, k±sir±ja nivesane. rajata½ j±tar³pañca, mutt± ve¼uriy± bah³.. 184. ``maºayo saªkhamuttañca, vatthaka½ haricandana½. ajina½ dantabhaº¹añca, loha½ k±¼±yasa½ bahu½. eta½ dad±mi vo vitta½, issariya½ {issera½ (s²0), issara½ (sy±0 p²0 ka0)} vissaj±mi vo''.. 185. ``addh± apacit± tyamh±, sakkat± ca rathesabha. dhammesu vattam±n±na½, tva½ no ±cariyo bhava.. 186. ``±cariya samanuññ±t±, tay± anumat± maya½. ta½ padakkhiºato katv±, ñ±ti½ {ñ±t² (s²0 sy±0 p²0)} passemurindama'' {passemarindama (s²0 p²0)}.. 187. ``sabbaratti½ cintayitv±, mantayitv± yath±tatha½. k±sir±j± anuññ±si, ha½s±na½ pavaruttama½''.. 188. ``tato raty± vivas±ne, s³riyuggamana½ {suriyassuggamana½ (s²0 sy±0), suriyuggamana½ (p²0)} pati. pekkhato k±sir±jassa, bhavan± te {bhavanato (sy±0 ka0)} vig±hisu½''.. 189. ``te aroge anuppatte, disv±na parame dije. kek±ti makaru½ ha½s±, puthusaddo aj±yatha.. 190. ``te pat²t± pamuttena, bhattun± bhattug±rav±. samant± parikiri½su, aº¹aj± laddhapaccay±''.. 191. ``eva½ mittavata½ atth±, sabbe honti padakkhiº±. ha½s± yath± dhataraµµh±, ñ±tisaªgha½ up±gamu''nti.. mah±ha½saj±taka½ dutiya½. 535. sudh±bhojanaj±taka½ (3) 192. ``neva kiº±mi napi vikkiº±mi, na c±pi me sannicayo ca atthi {idhatthi (sy±0)}. sukicchar³pa½ vatida½ paritta½, patthodano n±lamaya½ duvinna½''.. 193. ``appamh± appaka½ dajj±, anumajjhato majjhaka½. bahumh± bahuka½ dajj±, ad±na½ nupapajjati {na upapajjati (s²0 p²0)}.. 194. ``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca. ariyamagga½ sam±r³ha {ariya½ magga½ sam±ruha (s²0 p²0)}, nek±s² labhate sukha½''.. 195. ``moghañcassa huta½ hoti, moghañc±pi sam²hita½. atithismi½ yo nisinnasmi½, eko bhuñjati bhojana½.. 196. ``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca. ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''.. 197. ``saccañcassa huta½ hoti, saccañc±pi sam²hita½. atithismi½ yo nisinnasmi½, neko bhuñjati bhojana½.. 198. ``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca. ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''.. 199. ``sarañca juhati poso, bahuk±ya gay±ya ca. doºe timbarutitthasmi½, s²ghasote mah±vahe.. 200. ``atra cassa huta½ hoti, atra cassa sam²hita½. atithismi½ yo nisinnasmi½, neko bhuñjati bhojana½.. 201. ``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca. ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''.. 202. ``ba¼isañhi so nigilati {niggilati (s²0 p²0)}, d²ghasutta½ sabandhana½. atithismi½ yo nisinnasmi½, eko bhuñjati bhojana½.. 203. ``ta½ ta½ vad±mi kosiya, dehi d±n±ni bhuñja ca. ariyamagga½ sam±r³ha, nek±s² labhate sukha½''.. 204. ``u¼±ravaºº± vata br±hmaº± ime, ayañca vo sunakho kissa hetu. ucc±vaca½ vaººanibha½ vikubbati, akkh±tha no br±hmaº± ke nu tumhe''.. 205. ``cando ca s³riyo ca {s³riyo ca (ka0)} ubho idh±gat±, aya½ pana m±tali devas±rathi. sakkohamasmi tidas±namindo, eso ca kho pañcasikhoti vuccati.. 206. ``p±ºissar± mudiªg± ca {mutiªg± ca (s²0 sy±0 p²0)}, muraj±lambar±ni ca. suttamena½ pabodhenti, paµibuddho ca nandati''.. 207. ``ye kecime maccharino kadariy±, paribh±sak± samaºabr±hmaº±na½. idheva nikkhippa sar²radeha½, k±yassa bhed± niraya½ vajanti''.. 208. ``ye kecime suggatim±sam±n± {suggatim±sas±n± (s²0 p²0), suggat±sisam±n± (ka0)}, dhamme µhit± sa½yame sa½vibh±ge. idheva nikkhippa sar²radeha½, k±yassa bhed± sugati½ vajanti''.. 209. ``tva½ nosi ñ±ti purim±su j±tisu, so macchar² rosako {kosiyo (sy±0 ka0)} p±padhammo. taveva atth±ya idh±gatamh±, m± p±padhammo niraya½ gamittha'' {apattha (ka0 s²0 sy±0 p²0)}.. 210. ``addh± hi ma½ vo hitak±m±, ya½ ma½ samanus±satha. soha½ tath± kariss±mi, sabba½ vutta½ hitesibhi.. 211. ``es±hamajjeva up±ram±mi, na c±piha½ {na c±paha½ (s²0 p²0)} kiñci kareyya p±pa½. na c±pi me kiñci adeyyamatthi, na c±pidatv± udaka½ piv±mi {udakampaha½ pibe (s²0)}.. 212. ``evañca me dadato sabbak±la½ {sabbak±le (ka0)}, bhog± ime v±sava kh²yissanti. tato aha½ pabbajiss±mi sakka, hitv±na k±m±ni yathodhik±ni''.. 213. ``naguttame girivare gandham±dane, modanti t± devavar±bhip±lit±. ath±gam± isivaro sabbalokag³, supupphita½ dumavaras±kham±diya.. 214. ``suci½ sugandha½ tidasehi sakkata½, pupphuttama½ amaravarehi sevita½. aladdha maccehi va d±navehi v±, aññatra devehi tad±raha½ hida½ {hita½ (sy±0)}.. 215. ``tato catasso kanakattac³pam±, uµµh±ya n±riyo pamad±dhip± muni½. ±s± ca saddh± ca sir² tato hir², iccabravu½ n±radadeva br±hmaºa½.. 216. ``sace anuddiµµha½ tay± mah±muni, puppha½ ima½ p±richattassa brahme. dad±hi no sabb± gati te ijjhatu, tuvampi no hohi yatheva v±savo.. 217. ``ta½ y±cam±n±bhisamekkha n±rado, iccabrav² sa½kalaha½ ud²rayi. na mayhamatthatthi imehi koci na½, y±yeva vo seyyasi s± pi¼andhatha'' {pi¼ayhatha (s²0 p²0)}.. 218. ``tva½ nottamev±bhisamekkha n±rada, yassicchasi tass± anuppavecchasu. yass± hi no n±rada tva½ padassasi, s±yeva no hehiti seµµhasammat±''.. 219. ``akallameta½ vacana½ sugatte, ko br±hmaºo sa½kalaha½ ud²raye. gantv±na bh³t±dhipameva pucchatha, sace na j±n±tha idhuttam±dhama½''.. 220. ``t± n±radena paramappakopit±, ud²rit± vaººamadena matt±. sak±se {sak±sa½ (ka0)} gantv±na sahassacakkhuno, pucchi½su bh³t±dhipa½ k± nu seyyasi''.. 221. ``t± disv± ±yattaman± purindado, iccabrav² devavaro katañjal². sabb±va vo hotha sugatte s±dis², ko neva bhadde kalaha½ ud²rayi''.. 222. ``yo sabbalokaccarito {sabbaloka½ carako (s²0 sy±0 p²0)} mah±muni, dhamme µhito n±rado {n±rada (sy±0)} saccanikkamo. so nobravi {brav² (s²0 sy±0 p²0)} girivare gandham±dane, gantv±na bh³t±dhipameva pucchatha. sace na j±n±tha idhuttam±dhama½''.. 223. ``asu {as³ (sy±0)} brah±raññacaro mah±muni, n±datv± bhatta½ varagatte bhuñjati. viceyya d±n±ni dad±ti kosiyo, yass± hi so dassati s±va seyyasi''.. 224. ``as³ hi yo sammati dakkhiºa½ disa½, gaªg±ya t²re himavantapassani {himavantapasmani (s²0 p²0 ka0)}. sa kosiyo dullabhap±nabhojano, tassa sudha½ p±paya devas±rathi''.. 225. ``sa {so (sy±0)} m±tal² devavarena pesito, sahassayutta½ abhiruyha sandana½. sukhippameva {sa khippameva (s²0 p²0)} upagamma assama½, adissam±no munino sudha½ ad±''.. 226. ``udaggihutta½ upatiµµhato hi me, pabhaªkara½ lokatamonuduttama½. sabb±ni bh³t±ni adhicca {aticca (s²0 p²0)} v±savo, ko neva me p±ºisu ki½ sudhodahi.. 227. ``saªkh³pama½ setamatulyadassana½, suci½ sugandha½ piyar³pamabbhuta½. adiµµhapubba½ mama j±tu cakkhubhi {j±tacakkhuhi (s²0 p²0)}, k± devat± p±ºisu ki½ sudhodahi''.. 228. ``aha½ mahindena mahesi pesito, sudh±bhih±si½ turito mah±muni. j±n±si ma½ m±tali devas±rathi, bhuñjassu bhattuttama m±bhiv±rayi {m± vic±rayi (s²0 p²0)}.. 229. ``bhutt± ca s± dv±dasa hanti p±pake, khuda½ pip±sa½ arati½ daraklama½ {daratha½ kila½ (sy±0), darathakkhama½ (ka0)}. kodh³pan±hañca viv±dapesuºa½, s²tuºhatandiñca rasuttama½ ida½''.. 230. ``na kappat² m±tali mayha bhuñjitu½, pubbe adatv± iti me vatuttama½. na c±pi ek±snamar²yap³jita½ {ek±sana½ ariyap³jita½ (s²0 p²0)}, asa½vibh±g² ca sukha½ na vindati''.. 231. ``th²gh±tak± ye cime p±rad±rik±, mittadduno ye ca sapanti subbate. sabbe ca te maccharipañcam±dham±, tasm± adatv± udakampi n±sniye {n±smiye (s²0 p²0)}.. 232. ``so hitthiy± v± purisassa v± pana, dass±mi d±na½ vidusampavaººita½. saddh± vadaññ³ idha v²tamacchar±, bhavanti hete sucisaccasammat±'' {sammasammat± (s²0)}.. 233. ``ato mat± {mut± (s²0 p²0)} devavarena pesit±, kaññ± catasso kanakattac³pam±. ±s± ca saddh± ca sir² tato hir² {sir² hir² tato (p²0)}, ta½ assama½ ±gamu {±gamu½ (s²0 p²0 ka0)} yattha kosiyo.. 234. ``t± disv± sabbo paramappamodito {sabb± paramappamodit± (sy±0)}, subhena vaººena sikh±rivaggino. kaññ± catasso caturo catuddis±, iccabrav² m±talino ca sammukh±.. 235. ``purima½ disa½ k± tva½ pabh±si devate, alaªkat± t±ravar±va osadh². pucch±mi ta½ kañcanavelliviggahe, ±cikkha me tva½ katam±si devat±.. 236. ``sir±ha dev²manujebhi {manujesu (s²0 sy±0 p²0)} p³jit±, ap±pasatt³panisevin² sad±. sudh±viv±dena tavantim±gat±, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya.. 237. ``yass±hamicch±mi sudha½ {sukha½ (p²0)} mah±muni, so {sa (s²0 p²0)} sabbak±mehi naro pamodati. sir²ti ma½ j±nahi j³hatuttama, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya''.. 238. ``sippena vijj±caraºena buddhiy±, nar± upet± paguº± sakammun± {sakamman± (s²0 p²0)}. tay± vih²n± na labhanti kiñcana½ {kiñcina½ (ka0)}, tayida½ na s±dhu yadida½ tay± kata½.. 239. ``pass±mi posa½ alasa½ mahagghasa½, sudukkul²nampi ar³pima½ nara½. tay±nugutto siri j±tim±mapi {j±tima½ api (s²0)}, peseti d±sa½ viya bhogav± sukh².. 240. ``ta½ ta½ asacca½ avibhajjasevini½, j±n±mi m³¼ha½ vidur±nup±tini½. na t±dis² arahati ±san³daka½, kuto sudh± gaccha na mayha ruccasi''.. 241. ``k± sukkad±µh± paµimukkakuº¹al±, cittaªgad± kambuvimaµµhadh±rin². osittavaººa½ paridayha sobhasi, kusaggiratta½ api¼ayha mañjari½.. 242. ``mig²va bhant± sarac±padh±rin±, vir±dhit± mandamiva udikkhasi. ko te dut²yo idha mandalocane, na bh±yasi ekik± k±nane vane''.. 243. ``na me dut²yo idha matthi kosiya, masakkas±rappabhavamhi devat±. ±s± sudh±s±ya tavantim±gat±, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya''.. 244. ``±s±ya yanti v±ºij± dhanesino, n±va½ sam±ruyha parenti aººave. te tattha s²danti athopi ekad±, j²n±dhan± enti vinaµµhap±bhat±.. 245. ``±s±ya khett±ni kasanti kassak±, vapanti b²j±ni karontup±yaso. ²t²nip±tena avuµµhit±ya {avuµµhik±ya (s²0 p²0)} v±, na kiñci vindanti tato phal±gama½.. 246. ``athattak±r±ni karonti bhattusu, ±sa½ purakkhatv± nar± sukhesino. te bhatturatth± atig±¼hit± puna, dis± panassanti aladdha kiñcana½.. 247. ``hitv±na {jahitva (s²0 sy±0 p²0)} dhaññañca dhanañca ñ±take, ±s±ya sagg±dhiman± sukhesino. tapanti l³khampi tapa½ cirantara½, kumaggam±ruyha {kummaggam±ruyha (s²0 sy±0 p²0)} parenti duggati½.. 248. ``±s± visa½v±dikasammat± ime, ±se sudh±sa½ {sudh±ya (sy± p²0 ka0)} vinayassu attani. na t±dis² arahati ±san³daka½, kuto sudh± gaccha na mayha ruccasi''.. 249. ``daddallam±n± yasas± yasassin², jighaññan±mavhayana½ disa½ pati. pucch±mi ta½ kañcanavelliviggahe, ±cikkha me tva½ katam±si devat±''.. 250. ``saddh±ha dev²manujehi {dev²manujesu (s²0 sy±0 p²0)} p³jit±, ap±pasatt³panisevin² sad±. sudh±viv±dena tavantim±gat±, ta½ ma½ sudh±ya varapañña bh±jaya''.. 251. ``d±na½ dama½ c±gamathopi sa½yama½, ±d±ya saddh±ya karonti hekad±. theyya½ mus± k³µamathopi pesuºa½, karonti heke puna viccut± tay±.. 252. ``bhariy±su poso sadis²su pekkhav± {pekhav± (p²0)}, s²l³papann±su patibbat±supi. vinetv±na {vinetv± (s²0 sy±0 p²0)} chanda½ kulitthiy±supi {kuladh²tiy±supi (s²0 p²0)}, karoti saddha½ puna {pana (s²0 p²0)} kumbhad±siy±.. 253. ``tvameva saddhe parad±rasevin², p±pa½ karosi kusalampi riñcasi. na t±dis² arahati ±san³daka½, kuto sudh± gaccha na mayha ruccasi''.. 254. ``jighaññaratti½ aruºasmim³hate, y± dissati uttamar³pavaººin². tath³pam± ma½ paµibh±si devate, ±cikkha me tva½ katam±si acchar±.. 255. ``k±l± nid±gheriva aggij±riva {aggaj±tiva (s²0), aggij±tiva (p²0)}, anilerit± lohitapattam±lin². k± tiµµhasi mandamig±valokaya½ {mandamiv±valokaya½ (s²0 p²0)}, bh±sesam±n±va gira½ na muñcasi''.. 256. ``hir±ha dev²manujehi p³jit±, ap±pasatt³panisevin² sad±. sudh±viv±dena tavantim±gat±, s±ha½ na sakkomi sudhampi y±citu½. kop²nar³p± viya y±canitthiy±''.. 257. ``dhammena ñ±yena sugatte lacchasi, eso hi dhammo na hi y±can± sudh±. ta½ ta½ ay±cantimaha½ nimantaye, sudh±ya yañcicchasi tampi dammi te.. 258. ``s± tva½ may± ajja sakamhi assame, nimantit± kañcanavelliviggahe. tuvañhi me sabbarasehi p³jiy±, ta½ p³jayitv±na sudhampi asniye''.. 259. ``s± kosiyen±numat± jut²mat±, addh± hiri ramma½ p±visi yassama½. udakavanta½ {udaññavanta½ (s²0 p²0)} phalamariyap³jita½, ap±pasatt³panisevita½ sad±.. 260. ``rukkhaggah±n± bahukettha pupphit±, amb± piy±l± panas± ca ki½suk±. sobhañjan± loddamathopi padmak±, kek± ca bhaªg± tilak± supupphit±.. 261. ``s±l± karer² bahukettha jambuyo, assatthanigrodhamadhukavetas± {vedis± (ka0)}. udd±lak± p±µali sinduv±rak± {sinduv±rit± (bah³su)}, manuññagandh± mucalindaketak±.. 262. ``hareºuk± ve¼uk± keºu {veºu (s²0 p²0)} tinduk±, s±m±kan²v±ramathopi c²nak±. moc± kadal² bahukettha s±liyo, pav²hayo ±bh³jino ca {±bhujinopi (s²0 sy±0)} taº¹ul±.. 263. ``tassevuttarapassena {tassa ca uttare passe (s²0 p²0), tassa ca uttarapassena (sy±0)}, j±t± pokkharaº² siv±. akakkas± apabbh±r±, s±dhu appaµigandhik±.. 264. ``tattha macch± sannirat±, khemino bahubhojan±. siªg³ savaªk± sa½kul± {sakul± (s²0 sy±0 p²0)}, satavaªk± ca rohit±. ±¼igaggarak±kiºº±, p±µh²n± k±kamacchak±.. 265. ``tattha pakkh² sannirat±, khemino bahubhojan±. ha½s± koñc± may³r± ca, cakkav±k± ca kukkuh±. kuº±lak± bah³ citr±, sikhaº¹² j²vaj²vak±.. 266. ``tattha p±n±ya m±yanti, n±n± migagaº± bah³. s²h± byaggh± var±h± ca, acchakokataracchayo.. 267. ``pal±s±d± gavaj± ca, mahi½s± {mahis± (s²0 sy±0 p²0)} rohit± rur³. eºeyy± ca var±h± ca, gaºino n²kas³kar±. kadalimig± bahukettha, bi¼±r± sasakaººik± {sasakaººak± (s²0)}.. 268. ``cham±gir² pupphavicitrasanthat±, dij±bhighuµµh± dijasaªghasevit±''.. 269. ``s± suttac± n²ladum±bhilambit±, vijju mah±meghariv±nupajjatha. tass± susambandhasira½ kus±maya½, suci½ sugandha½ ajin³pasevita½. atricca {atriccha (s²0 sy±0 p²0)} koccha½ hirimetadabravi, `nis²da kaly±ºi sukhayidam±sana½'.. 270. ``tass± tad± kocchagat±ya kosiyo, yadiccham±n±ya jaµ±jinandharo {jaµ±jutindharo (sy±0 ka0)}. navehi pattehi saya½ sah³daka½, sudh±bhih±s² turito mah±muni.. 271. ``s± ta½ paµiggayha ubhohi p±ºibhi, iccabravi attaman± jaµ±dhara½. `hand±ha½ etarahi p³jit± tay±, gaccheyya½ brahme tidiva½ jit±vin²'.. 272. ``s± kosiyen±numat± jut²mat±, ud²rit± {udirayi (ka0)} vaººamadena matt±. sak±se gantv±na sahassacakkhuno, aya½ sudh± v±sava dehi me jaya½.. 273. ``tamena {tamena½ (sy±0 ka0)} sakkopi tad± ap³jayi, sahindadev± {sahind± ca dev± (s²0 p²0)} surakaññamuttama½. s± pañjal² devamanussap³jit±, navamhi kocchamhi yad± up±visi''.. 274. ``tameva sa½s² {tameva asa½s² (sy±0)} punadeva m±tali½, sahassanetto tidas±namindo. gantv±na v±kya½ mama br³hi kosiya½, ±s±ya saddh± {saddha (p²0)} siriy± ca kosiya. hir² sudha½ kena malattha hetun±.. 275. ``ta½ su vattha½ udat±ray² ratha½, daddallam±na½ upak±riyas±disa½ {upakiriyas±disa½ (s²0 sy±0 p²0)}.. jambonad²sa½ tapaneyyasannibha½ {santika½ (s²0p²0)}, alaªkata½ kañcanacittasannibha½.. 276. ``suvaººacandettha bah³ nip±tit±, hatth² gavass± kikibyagghad²piyo {kimpurisabyagghad²piyo (ka0)}. eºeyyak± laªghamayettha pakkhino {pakkhiyo (s²0 p²0)}, migettha ve¼uriyamay± yudh± yut±.. 277. ``tatthassar±jaharayo ayojayu½, dasasat±ni susun±gas±dise. alaªkate kañcanaj±luracchade, ±ve¼ine saddagame asaªgite.. 278. ``ta½ y±naseµµha½ abhiruyha m±tali, dis± im±yo {dasa dis± im± (s²0 sy±0 p²0)} abhin±dayittha. nabhañca selañca vanappatiniñca {vanaspat²ni ca (s²0 p²0), vanappatiñca (sy±0 ka0)}, sas±gara½ pabyadhayittha {paby±thayittha (s²0 p²0)} medini½.. 279. ``sa khippameva upagamma assama½, p±v±rameka½sakato katañjal². bahussuta½ vuddha½ vin²tavanta½, iccabrav² m±tali devabr±hmaºa½.. 280. ``indassa v±kya½ nis±mehi kosiya, d³to aha½ pucchati ta½ purindado. ±s±ya saddh± siriy± ca kosiya, hir² sudha½ kena malattha hetun±''.. 281. ``andh± sir² ma½ paµibh±ti m±tali, saddh± anicc± pana devas±rathi. ±s± visa½v±dikasammat± hi me, hir² ca ariyamhi guºe patiµµhit±''.. 282. ``kum±riyo y±cim± gottarakkhit±, jiºº± ca y± y± ca sabhattuitthiyo. t± chandar±ga½ purisesu uggata½, hiriy± niv±renti sacittamattano.. 283. ``saªg±mas²se sarasattisa½yute, par±jit±na½ patata½ pal±yina½. hiriy± nivattanti jahitva {jahitv±na (sy±0 ka0)} j²vita½, te sampaµicchanti pun± hir²man±.. 284. ``vel± yath± s±garavegav±rin², hir±ya hi p±pajana½ niv±rin². ta½ sabbaloke hirimariyap³jita½, indassa ta½ vedaya devas±rathi''.. 285. ``ko te ima½ kosiya diµµhimodahi, brahm± mahindo atha v± paj±pati. hir±ya devesu hi seµµhasammat±, dh²t± mahindassa mahesi j±yatha''.. 286. ``handehi d±ni tidiva½ apakkama {samakkama (s²0 p²0)}, ratha½ sam±ruyha mam±yita½ ima½ {ida½ (sy±0 ka0)}. indo ca ta½ indasagotta kaªkhati, ajjeva tva½ indasahabyata½ vaja''.. 287. ``eva½ visujjhanti {samijjhanti (s²0 p²0)} ap±pakammino, atho suciººassa phala½ na nassati. ye keci maddakkhu sudh±ya bhojana½, sabbeva te indasahabyata½ gat±''.. 288. ``hir² uppalavaºº±si, kosiyo d±napati bhikkhu. anuruddho pañcasikho, ±nando ±si m±tali.. 289. ``s³riyo kassapo bhikkhu, moggall±nosi candim±. n±rado s±riputtosi, sambuddho ±si v±savo''ti.. sudh±bhojanaj±taka½ tatiya½. 536. kuº±laj±taka½ (4) evamakkh±yati, evamanus³yati {suyyati (ka0)}. sabbosadhadharaºidhare nekapuppham±lyavitate gaja-gavaja mahi½sa-ruru-camara-pasada-khagga-gokaººa-s²ha-byaggha-d²pi-accha-koka-taraccha-udd±ra-kadalimiga- bi¼±ra-sasa-kaººik±nucarite±kiººanelamaº¹alamah±var±han±gakulakareºu {kaºeru (s²0 p²0)} -saªgh±dhivuµµhe {vutthe (s²0 p²0)} issamiga- s±khamiga-sarabhamiga-eº²miga-v±tamiga-pasadamiga-puris±lu {purisallu (s²0 p²0)} -kimpurisa-yakkha-rakkhasanisevite amajjavamañjar²dhara-pahaµµha {brahaµµha (s²0 p²0)} -pupphaphusitagg± {pupphitagga (s²0 p²0)} nekap±dapagaºavitatekurara-cakora-v±raºa-may³ra-parabhata- j²vañj²vaka-cel±vak±-bhiªk±ra-karav²kamattavihaªgagaºa-satata {vihaªgasata (s²0 p²0)} sampaghuµµheañjana-manosil±-harit±la- hiªgulakahema-rajatakanak±nekadh±tusatavinaddhapaµimaº¹itappadese evar³pe khalu, bho, ramme vanasaº¹e kuº±lo n±ma sakuºo paµivasati ativiya citto ativiya cittapattacchadano. tasseva khalu, bho, kuº±lassa sakuºassa a¹¹hu¹¹h±ni itthisahass±ni paric±rik± dijakaññ±yo. atha khalu, bho, dve dijakaññ±yo kaµµha½ mukhena ¹a½sitv± {¹asitv± (s²0 p²0) evamuparipi} ta½ kuº±la½ sakuºa½ majjhe nis²d±petv± u¹¹enti {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} -- ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ addh±napariy±yapathe kilamatho ubb±hetth±''ti {ubb±heth±ti (sy±0 ka0)}. pañcasat± {pañcasata (p²0)} dijakaññ±yo heµµhato heµµhato u¹¹enti -- {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} ``sac±ya½ kuº±lo sakuºo ±san± paripatissati, maya½ ta½ pakkhehi paµiggahess±m±ti. pañcasat± dijakaññ±yo upar³pari u¹¹enti -- {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ ±tapo parit±pes²''ti {parik±p²ti (s²0 p²0)}. pañcasat± pañcasat± {s²0 p²0 potthakesu ``pañcasat±''ti sakideva ±gata½} dijakaññ±yo ubhatopassena u¹¹enti -- {¹enti (s²0 p²0) evamuparipi} ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ s²ta½ v± uºha½ v± tiºa½ v± rajo v± v±to v± uss±vo v± upapphus²''ti. pañcasat± dijakaññ±yo purato purato u¹¹enti -- ``m± na½ kuº±la½ sakuºa½ gop±lak± v± pasup±lak± v± tiºah±rak± v± kaµµhah±rak± v± vanakammik± v± kaµµhena v± kaµhalena v± {kathal±ya v± (ka0)} p±ºin± v± ( ) {(p±s±ºena v±) (sy±0)} le¹¹un± v± daº¹ena v± satthena v± sakkhar±hi v± {sakkhar±ya v± (s²0)} pah±ra½ ada½su. m±ya½ kuº±lo sakuºo gacchehi v± lat±hi v± rukkhehi v± s±kh±hi v± {ida½ padadvaya½ s²0 p²0 potthakesu natthi} thambhehi v± p±s±ºehi v± balavantehi v± pakkh²hi saªgames²''ti {saªg±mes²ti (s²0 p²0)}. pañcasat± dijakaññ±yo pacchato pacchato u¹¹enti saºh±hi sakhil±hi mañj³hi madhur±hi v±c±hi samud±carantiyo -- ``m±ya½ kuº±lo sakuºo ±sane pariyukkaºµh²''ti. pañcasat± dijakaññ±yo disodisa½ u¹¹enti anekarukkhavividhavikatiphalam±harantiyo -- ``m±ya½ kuº±lo sakuºo khud±ya parikilamitth±''ti. atha khalu, bho, t± {natthi s²0 p²0 potthakesu} dijakaññ±yo ta½ kuº±la½ sakuºa½ ±r±meneva ±r±ma½ uyy±neneva uyy±na½ nad²tittheneva nad²tittha½ pabbatasikhareneva pabbatasikhara½ ambavaneneva ambavana½ jambuvaneneva jambuvana½ labujavaneneva labujavana½ n±¼ikerasañc±riyeneva {sañj±diyeneva (p²0)} n±¼ikerasañc±riya½ khippameva abhisambhonti ratitth±ya {ratatth±ya (s²0 p²0)}. atha khalu, bho, kuº±lo sakuºo t±hi dijakaññ±hi divasa½ pariby³¼ho eva½ apas±deti -- ``nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucitt±yo katassa appaµik±rik±yo anilo viya yenak±ma½gam±yo''ti. tasseva khalu, bho, himavato pabbatar±jassa puratthimadis±bh±ge susukhumasunipuºagirippabhava {ppabhav± (s²0 p²0)} -- haritupayantiyo. uppala paduma kumuda na¼ina satapatta sogandhika mand±laka {mand±lava (s²0 p²0), mand±rava (ka0)} sampativir³¼hasucigandha manuññam±vakappadese {p±vakappadese (s²0 p²0)}. kuravaka-mucalinda-ketaka-vedisa-vañjula {vetasamañjula (s²0)} -punn±gabakula-tilaka-piyaka-hasanas±la-sa¼alacampaka asoka-n±garukkha-tir²µi-bhujapatta-lodda-candanoghavanek±¼±garu-padmaka-piyaªgu-devad±rukacocagahane kakudhakuµajaaªkola-kaccik±ra {kacchik±ra (ka0)} -kaºik±ra-kaººik±ra-kanavera-koraº¹aka-kovi¼±ra-ki½suka-yodhika vanamallika {navamallika (s²0 p²0)} -manaªgaºa-manavajja-bhaº¹i-surucira-bhaginim±l±malyadhare j±tisumanamadhugandhika- {madhukabandhuka (ka0)} dhanutakk±ri {dhanuk±ri (s²0), dhanuk±rika (p²0)} t±l²sa-tagaramus²rakoµµha-kacchavitate atimuttakasa½kusumitalat±vitatapaµimaº¹itappadese ha½sa-pilava-k±damba-k±raº¹av±bhinadite vijj±dhara-siddha {sindhava (s²0 p²0)} -samaºa-t±pasagaº±dhivuµµhe varadeva-yakkha-rakkhasa-d±nava-gandhabba-kinnaramahorag±nuciººappadese evar³pe khalu, bho, ramme vanasaº¹e puººamukho n±ma phussakokilo paµivasati ativiya madhuragiro vil±sitanayano mattakkho {savil±sitanayanamattakkho (ka0)}. tasseva khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa a¹¹hu¹¹h±ni itthisat±ni paric±rik± dijakaññ±yo. atha khalu, bho, dve dijakaññ±yo kaµµha½ mukhena ¹a½sitv± ta½ puººamukha½ phussakokila½ majjhe nis²d±petv± u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ addh±napariy±yapathe kilamatho ubb±hetth±''ti. paññ±sa dijakaññ±yo heµµhato heµµhato u¹¹enti -- ``sac±ya½ puººamukho phussakokilo ±san± paripatissati, maya½ ta½ pakkhehi paµiggahess±m±''ti. paññ±sa dijakaññ±yo upar³pari u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ ±tapo parit±pes²''ti. paññ±sa paññ±sa dijakaññ±yo ubhatopassena u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ s²ta½ v± uºha½ v± tiºa½ v± rajo v± v±to v± uss±vo v± upapphus²''ti. paññ±sa dijakaññ±yo purato purato u¹¹enti -- ``m± na½ puººamukha½ phussakokila½ gop±lak± v± pasup±lak± v± tiºah±rak± v± kaµµhah±rak± v± vanakammik± v± kaµµhena v± kathal±ya v± p±ºin± v± le¹¹un± v± daº¹ena v± satthena v± sakkhar±hi v± pah±ra½ ada½su. m±ya½ puººamukho phussakokilo gacchehi v± lat±hi v± rukkhehi v± s±kh±hi v± thambhehi v± p±s±ºehi v± balavantehi v± pakkh²hi saªg±mes²''ti. paññ±sa dijakaññ±yo pacchato pacchato u¹¹enti saºh±hi sakhil±hi mañj³hi madhur±hi v±c±hi samud±carantiyo -- ``m±ya½ puººamukho phussakokilo ±sane pariyukkaºµh²''ti. paññ±sa dijakaññ±yo disodisa½ u¹¹enti anekarukkhavividhavikatiphalam±harantiyo -- ``m±ya½ puººamukho phussakokilo khud±ya parikilamitth±''ti. atha khalu, bho, t± dijakaññ±yo ta½ puººamukha½ phussakokila½ ±r±meneva ±r±ma½ uyy±neneva uyy±na½ nad²tittheneva nad²tittha½ pabbatasikhareneva pabbatasikhara½ ambavaneneva ambavana½ jambuvaneneva jambuvana½ labujavaneneva labujavana½ n±¼ikerasañc±riyeneva n±¼ikerasañc±riya½ khippameva abhisambhonti ratitth±ya. atha khalu, bho, puººamukho phussakokilo t±hi dijakaññ±hi divasa½ pariby³¼ho eva½ pasa½sati -- ``s±dhu, s±dhu, bhaginiyo, eta½ kho, bhaginiyo, tumh±ka½ patir³pa½ kuladh²t±na½, ya½ tumhe bhatt±ra½ paricareyy±th±''ti. atha khalu, bho, puººamukho phussakokilo yena kuº±lo sakuºo tenupasaªkami. addasa½su kho kuº±lassa sakuºassa paric±rik± dijakaññ±yo ta½ puººamukha½ phussakokila½ d³ratova ±gacchanta½; disv±na yena puººamukho phussakokilo tenupasaªkami½su; upasaªkamitv± ta½ puººamukha½ phussakokila½ etadavocu½ -- ``aya½, samma puººamukha, kuº±lo sakuºo ativiya pharuso ativiya pharusav±co, appevan±ma tavampi ±gamma piyav±ca½ labheyy±m±''ti. ``appevan±ma, bhaginiyo''ti vatv± yena kuº±lo sakuºo tenupasaªkami; upasaªkamitv± kuº±lena sakuºena saddhi½ paµisammoditv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho puººamukho phussakokilo ta½ kuº±la½ sakuºa½ etadavoca -- ``kissa tva½, samma kuº±la, itth²na½ suj±t±na½ kuladh²t±na½ samm±paµipann±na½ micch±paµipanno'si {paµipanno (s²0 p²0)}? aman±pabh±º²nampi kira, samma kuº±la, itth²na½ man±pabh±ºin± bhavitabba½, kimaªga pana man±pabh±º²na''nti! eva½ vutte, kuº±lo sakuºo ta½ puººamukha½ phussakokila½ eva½ apas±desi -- ``nassa tva½, samma jamma vasala, vinassa tva½, samma jamma vasala, ko nu tay± viyatto j±y±jinen±''ti. eva½ apas±dito ca pana puººamukho phussakokilo tatoyeva {tato heva (s²0 p²0)} paµinivatti. atha khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa aparena samayena nacirasseva {acirasseva accayena (ka0)} kharo ±b±dho uppajji lohitapakkhandik±. b±¼h± vedan± vattanti m±raºantik± {maraºantik± (sy±0)}. atha khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa paric±rik±na½ dijakaññ±na½ etadahosi -- ``±b±dhiko kho aya½ puººamukho phussakokilo, appevan±ma imamh± ±b±dh± vuµµhaheyy±''ti eka½ adutiya½ oh±ya yena kuº±lo sakuºo tenupasaªkami½su. addas± kho kuº±lo sakuºo t± dijakaññ±yo d³ratova ±gacchantiyo, disv±na t± dijakaññ±yo etadavoca -- ``kaha½ pana tumha½ vasaliyo bhatt±''ti? ``±b±dhiko kho, samma kuº±la, puººamukho phussakokilo appevan±ma tamh± ±b±dh± vuµµhaheyy±''ti. eva½ vutte, kuº±lo sakuºo t± dijakaññ±yo eva½ apas±desi -- ``nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucitt±yo katassa appaµik±rik±yo anilo viya yenak±ma½gam±yo''ti; vatv± yena puººamukho phussakokilo tenupasaªkami; upasaªkamitv± ta½ puººamukha½ phussakokila½ etadavoca -- ``ha½, samma, puººamukh±''ti. ``ha½, samma, kuº±l±''ti. atha khalu, bho kuº±lo sakuºo ta½ puººamukha½ phussakokila½ pakkhehi ca mukhatuº¹akena ca pariggahetv± vuµµh±petv± n±n±bhesajj±ni p±y±pesi. atha khalu, bho, puººamukhassa phussakokilassa so ±b±dho paµippassambh²ti. atha khalu, bho, kuº±lo sakuºo ta½ puººamukha½ phussakokila½ gil±navuµµhita½ {gil±n±vuµµhita½ (s²0 sy±0 p²0)} aciravuµµhita½ gelaññ± etadavoca -- ``diµµh± may±, samma puººamukha, kaºh± dvepitik± pañcapatik±ya chaµµhe purise citta½ paµibandhantiy±, yadida½ kabandhe {kavandhe (s²0 p²0)} p²µhasappimh²ti. bhavati ca panuttarettha {punuttacettha (ka0) evamuparipi} v±kya½ -- 290. ``athajjuno nakulo bh²maseno {bhimmaseno (s²0 sy±0 p²0)}, yudhiµµhilo sahadevo {s²hadevo (ka0)} ca r±j±. ete pat² pañca matticca n±r², ak±si khujjav±manakena {khujjav±manena (p²0)} p±pa''nti.. ``diµµh± may±, samma puººamukha, saccatap±p² {saccatap±v² (s²0 p²0), pañcatap±v² (sy±0)} n±ma samaº² sus±namajjhe vasant² catutthabhatta½ pariº±mayam±n± sur±dhuttakena {tul±puttakena (s²0 p²0), s± sur±dhuttakena (ka0)} p±pamak±si. ``diµµh± may±, samma puººamukha, k±kavat² {k±k±t² (s²0), k±k±ti (p²0)} n±ma dev² samuddamajjhe vasant² bhariy± venateyyassa naµakuverena p±pamak±si. diµµh± may±, samma puººamukha, kuruªgadev² {kuraªgav² (s²0 p²0)} n±ma lomasuddar² {lomasundar² (s²0 sy±0 p²0)} e¼ikakum±ra½ {e¼am±raka½ (s²0), e¼akakum±ra½ (sy±0), e¼akam±ra½ (p²0)} k±mayam±n± cha¼aªgakum±radhanantev±sin± p±pamak±si. evañheta½ may± ñ±ta½, brahmadattassa m±tara½ {m±tuk± (sy±0)} oh±ya kosalar±ja½ pañc±lacaº¹ena p±pamak±si. 291. ``et± ca aññ± ca aka½su p±pa½, tasm±hamitth²na½ na vissase nappasa½se. mah² yath± jagati sam±naratt±, vasundhar± itar²tar±patiµµh± {itar²tar±na½ patiµµh± (sy±0), ittar²tarappatiµµh± (?)}. sabbasah± aphandan± akupp±, tathitthiyo t±yo na vissase naro.. 292. ``s²ho yath± lohitama½sabhojano, v±¼amigo pañc±vudho {pañcahattho (s²0 p²0)} suruddho. pasayhakh±d² parahi½sane rato, tathitthiyo t±yo na vissase naro.. ``na khalu {na khalu bho (sy±0 ka0)}, samma puººamukha, vesiyo n±riyo gamaniyo, na het± bandhakiyo n±ma, vadhik±yo n±ma et±yo, yadida½ vesiyo n±riyo gamaniyo''ti. ``coro {cor± (s²0 sy±0 p²0)} viya veºikat±, madir±va {madir± viya (s²0 sy±0), madiriva (p²0)} diddh± {diµµh± (ka0), visaduµµh± (sy±0)} v±ºijo {v±ºij± (p²0)} viya v±c±santhutiyo, issasiªghamiva viparivatt±yo {parivatt±yo (p²0), viparivatt±ro (ka0)}, urag±miva dujivh±yo, sobbhamiva paµicchann±, p±t±lamiva dupp³r± rakkhas² viya duttos±, yamovekantah±riyo, sikh²riva sabbabhakkh±, nad²riva sabbav±h², anilo viya yenak±ma½car±, neru viya avisesakar±, visarukkho viya niccaphalit±yo''ti. bhavati ca panuttarettha v±kya½ -- 293. ``yath± coro yath± diddho, v±ºijova vikatthan². issasiªghamiva parivatt± {miv±vaµµo (s²0), miv±vatt± (p²0)}, dujivh± {dujjivha (p²0)} urago viya.. 294. ``sobbhamiva paµicchann±, p±t±lamiva duppur±. rakkhas² viya duttos±, yamovekantah±riyo.. 295. {yath± sikh² nad²v±ho, anilo k±mac±rav±. ner³va avises± ca, visarukkho viya niccaphal±. n±sayanti ghare bhoga½, ratan±nantakaritthi yoti. (s²0 sy±0)} ``yath± sikh² nad² v±to, nerun±va sam±gat±. visarukkho viya niccaphal±, n±sayanti ghare bhoga½. ratanantakaritthiyo''ti {yath± sikh² nad²v±ho, anilo k±mac±rav±. ner³va avises± ca, visarukkho viya niccaphal±. n±sayanti ghare bhoga½, ratan±nantakaritthi yoti. (s²0 sy±0)}.. ``catt±rim±ni, samma puººamukha, y±ni (vatth³ni kicce j±te anatthacar±ni bhavanti; t±ni) {( ) s²0 sy±0 potthakesu na dissati} parakule na v±setabb±ni -- goºa½ dhenu½ y±na½ bhariy±. catt±ri et±ni paº¹ito dhan±ni {y±ni (s²0 sy±0 p²0)} ghar± na vippav±saye. 296. `goºa½ dhenuñca y±nañca, bhariya½ ñ±tikule na v±saye. bhañjanti ratha½ ay±nak±, ativ±hena hananti puªgava½. dohena hananti vacchaka½, bhariy± ñ±tikule padussat²'''ti.. ``cha im±ni, samma puººamukha, y±ni (vatth³ni) {( ) s²0 p²0 potthakesu nu dissati} kicce j±te anatthacar±ni bhavanti -- 297. `aguºa½ dhanu ñ±tikule ca bhariy±, p±ra½ n±v± akkhabhaggañca y±na½. d³re mitto p±pasah±yako ca, kicce j±te anatthacar±ni bhava'''nti.. ``aµµhahi khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² s±mika½ avaj±n±ti. daliddat±, ±turat±, jiººat±, sur±soº¹at±, muddhat±, pamattat±, sabbakiccesu anuvattanat±, sabbadhanaanuppad±nena -- imehi khalu, samma puººamukha, aµµhahi µh±nehi itth² s±mika½ avaj±n±ti. bhavati ca panuttarettha v±kya½ -- 298. `dalidda½ ±turañc±pi, jiººaka½ surasoº¹aka½. pamatta½ muddhapattañca, sabbakiccesu {ratta½ kiccesu (s²0 p²0)} h±pana½. sabbak±mappad±nena {sabbak±mapaºidh±nena (sy±)}, avaj±n±ti {avaj±nanti (s²0 p²0)} s±mika'''nti.. ``navahi khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² padosam±harati. ±r±magamanas²l± ca hoti, uyy±nagamanas²l± ca hoti, nad²titthagamanas²l± ca hoti, ñ±tikulagamanas²l± ca hoti, parakulagamanas²l± ca hoti, ±d±sadussamaº¹an±nuyogamanuyuttas²l± ca hoti, majjap±yin² ca hoti, nillokanas²l± ca hoti, sadv±raµh±yin² {padv±raµµh±yin² (s²0 sy±0 p²0)} ca hoti -- imehi khalu, samma puººamukha, navahi µh±nehi itth² padosam±harat²ti. bhavati ca panuttarettha v±kya½ -- 299. `±r±mas²l± ca {±r±mas²l± (s²0 p²0)} uyy±na½, nad² ñ±ti parakula½. ±d±sadussamaº¹anamanuyutt±, y± citth² majjap±yin².. 300. `y± ca nillokanas²l±, y± ca sadv±raµh±yin². navahetehi µh±nehi, padosam±haranti itthiyo'''ti.. ``catt±l²s±ya {catt±l²s±yi (p²0 ka0)} khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² purisa½ acc±carati {acc±vadati (s²0 sy±0 p²0)}. vijambhati, vinamati, vilasati, vilajjati, nakhena nakha½ ghaµµeti, p±dena p±da½ akkamati, kaµµhena pathavi½ vilikhati {likhati (s²0 p²0)}, d±raka½ ullaªghati ullaªgh±peti {d±raka½ ullaªgheti olaªgheti (s²0 p²0)}, k²¼ati k²¼±peti, cumbati cumb±peti, bhuñjati bhuñj±peti, dad±ti, y±cati, katamanukaroti, ucca½ bh±sati, n²ca½ bh±sati, avicca½ bh±sati, vivicca½ bh±sati, naccena g²tena v±ditena rodanena {roditena (s²0 p²0)} vilasitena vibh³sitena jagghati, pekkhati, kaµi½ c±leti, guyhabhaº¹aka½ sañc±leti, ³ru½ vivarati, ³ru½ pidahati, thana½ dasseti, kaccha½ dasseti, n±bhi½ dasseti, akkhi½ nikhanati, bhamuka½ ukkhipati, oµµha½ upalikhati {oµµha½ palikhati jivha½ palikhati (s²0 p²0)}, jivha½ nill±leti, dussa½ muñcati, dussa½ paµibandhati, sirasa½ muñcati, sirasa½ bandhati -- imehi khalu, samma puººamukha, catt±l²s±ya µh±nehi itth² purisa½ acc±carati. ``pañcav²s±ya {pañcav²s±hi (p²0 ka0)} khalu, samma puººamukha, µh±nehi itth² paduµµh± veditabb± bhavati. s±mikassa pav±sa½ vaººeti, pavuµµha½ na sarati, ±gata½ n±bhinandati, avaººa½ tassa bhaºati, vaººa½ tassa na bhaºati, anattha½ tassa carati, attha½ tassa na carati, akicca½ tassa karoti, kicca½ tassa na karoti, paridahitv± sayati, parammukh² nipajjati, parivattakaj±t± kho pana hoti kuªkumiyaj±t±, d²gha½ assasati, dukkha½ vedayati, ucc±rapass±va½ abhiºha½ gacchati, vilomam±carati, parapurisasadda½ sutv± kaººasota½ vivaramodahati {vivarati kamodahati (p²0)}, nihatabhog± kho pana hoti, paµivissakehi santhava½ karoti, nikkhantap±d± kho pana hoti, visikh±nuc±rin² atic±rin² kho pana hoti, nicca½ {natthi s²0 sy±0 p²0 potthakesu} s±mike ag±rav± paduµµhamanasaªkapp±, abhiºha½ dv±re tiµµhati, kacch±ni aªg±ni than±ni dasseti, disodisa½ gantv± pekkhati -- imehi khalu, samma puººamukha, pañcav²s±ya {pañcav²s±hi (ka0)} µh±nehi itth² paduµµh± veditabb± bhavati. bhavati ca panuttarettha v±kya½ -- 301. `pav±sa½ tassa vaººeti, gata½ tassa na socati {pav±sa'massa vaººeti gati½ n±nusocati (s²0 p²0)}. disv±na patim±gata½ {disv±pati½ ±gata½ (s²0 p²0)} n±bhinandati. bhatt±ravaººa½ na kad±ci bh±sati, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±.. 302. `anattha½ tassa carati asaññat±, atthañca h±peti akiccak±rin². paridahitv± sayati parammukh², ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±.. 303. `parivattaj±t± ca {par±vattakaj±t± ca (s²0)} bhavati kuªkum², d²ghañca assasati dukkhavedin². ucc±rapass±vamabhiºha½ gacchati, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±.. 304. ``vilomam±carati akiccak±rin², sadda½ nis±meti parassa bh±sato. nihatabhog± ca karoti santhava½, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±.. 305. `kicchena laddha½ kasir±bhata½ {kasiren±bhata½ (s²0)} dhana½, vitta½ vin±seti dukkhena sambhata½. paµivissakehi ca karoti santhava½, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±.. 306. `nikkhantap±d± visikh±nuc±rin², niccañca s±mimhi {nicca½ sas±mimhi (p²0 ka0)} paduµµham±nas±. atic±rin² hoti apetag±rav± {tatheva'g±rav± (s²0 p²0)}, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±.. 307. `abhikkhaºa½ tiµµhati dv±ram³le, than±ni kacch±ni ca dassayant². disodisa½ pekkhati bhantacitt±, ete paduµµh±ya bhavanti lakkhaº±.. 308. `sabb± nad² vaªkagat² {vaªkanad² (ka0)}, sabbe kaµµhamay± van±. sabbitthiyo kare p±pa½, labham±ne niv±take.. 309. `sace labhetha khaºa½ v± raho v±, niv±taka½ v±pi labhetha t±disa½. sabb±va itth² kayiru½ nu {kareyyu no (s²0), kareyyu½ no (p²0)} p±pa½, añña½ alattha {aladdh± (sy±0 p²0 ka0)} p²µhasappin±pi saddhi½.. 310. ``nar±nam±r±makar±su n±risu, anekacitt±su aniggah±su ca. sabbattha n±p²tikar±pi {sabba'ttan±'p²tik±r±pi (s²0 sy±0)} ce siy± {siyu½ (sy±0)}, na vissase titthasam± hi n±riyo''ti.. 311. `ya½ ve {yañca (sy±0 ka0)} disv± kaº¹ar²kinnar±na½ {kinnarakinnar²na½ (sy±0), kinnar²kinnar±na½ (ka0)}, sabbitthiyo na ramanti ag±re. ta½ t±disa½ macca½ cajitv± bhariy±, añña½ disv± purisa½ p²µhasappi½.. 312. `bakassa ca b±varikassa {p±v±rikassa (s²0), b±variyassa (sy±0)} rañño, accantak±m±nugatassa bhariy±. av±car² {acc±cari (sy±0), an±cari (ka0)} paµµhavas±nugassa {baddhavas±nugassa (s²0 sy±0), pattavas±nugatassa (ka0)}, ka½ v±pi itth² n±ticare tadañña½.. 313. `piªgiy±n² sabbalokissarassa, rañño piy± brahmadattassa bhariy±. av±car² paµµhavas±nugassa, ta½ v±pi s± n±jjhag± k±mak±min².. 314. `luddh±na½ {khudd±na½ (s²0 sy±0 p²0)} lahucitt±na½, akataññ³na dubbhina½. n±devasatto puriso, th²na½ saddh±tumarahati.. 315. `na t± paj±nanti kata½ na kicca½, na m±tara½ pitara½ bh±tara½ v±. anariy± samatikkantadhamm±, sasseva cittassa vasa½ vajanti.. 316. `cir±nuvuµµhampi {cir±nuvutthampi (s²0 p²0)} piya½ man±pa½, anukampaka½ p±ºasamampi bhattu½ {santa½ (s²0 sy±0 p²0)}. ±v±su kiccesu ca na½ jahanti, tasm±hamitth²na½ na vissas±mi.. 317. `th²nañhi citta½ yath± v±narassa, kannappakanna½ yath± rukkhach±y±. cal±cala½ hadayamitthiy±na½, cakkassa nemi viya parivattati.. 318. `yad± t± passanti samekkham±n±, ±deyyar³pa½ purisassa vitta½. saºh±hi v±c±hi nayanti mena½, kambojak± jalajeneva assa½.. 319. `yad± na passanti samekkham±n±, ±deyyar³pa½ purisassa vitta½. samantato na½ parivajjayanti, tiººo nad²p±ragatova kulla½.. 320. `siles³pam±½ sikhiriva sabbabhakkh±, tikkham±y± nad²riva s²ghasot±. sevanti het± piyamappiyañca, n±v± yath± orak³la½ {orakula½ (s²0) evamuparipi} parañca.. 321. `na t± ekassa na dvinna½, ±paºova pas±rito. yo t± mayhanti maññeyya, v±ta½ j±lena b±dhaye {bandhaye (sy±0 ka0)}.. 322. `yath± nad² ca pantho ca, p±n±g±ra½ sabh± pap±. eva½ lokitthiyo n±ma, vel± t±sa½ na vijjati {kesuci potthakesu imiss± g±th±ya pubbaddh±paraddha½ vipariy±yena dissati}.. 323. `ghat±sanasam± et±, kaºhasappasir³pam±. g±vo bahitiºasseva, omasanti vara½ vara½.. 324. `ghat±sana½ kuñjara½ kaºhasappa½, muddh±bhisitta½ pamad± ca sabb±. ete naro {etena so (p²0)} niccayato {niccayatto (s²0 p²0)} bhajetha, tesa½ have dubbidu sabbabh±vo {saccabh±vo (sy±0)}.. 325. `naccantavaºº± na bah³na½ kant±, na dakkhiº± pamad± sevitabb±. na parassa bhariy± na dhanassa hetu, etitthiyo pañca na sevitabb±'''.. atha khalu, bho, ±nando gijjhar±j± kuº±lassa sakuºassa ±dimajjhakath±pariyos±na½ {±dimajjhag±th±pariyos±na½ (sy±0 ka0)} viditv± t±ya½ vel±ya½ im± g±th±yo abh±si -- 326. ``puººampi cema½ pathavi½ dhanena, dajjitthiy± puriso sammat±ya. laddh± khaºa½ atimaññeyya tampi, t±sa½ vasa½ asat²na½ na gacche.. 327. ``uµµh±haka½ cepi al²navutti½, kom±rabhatt±ra½ piya½ man±pa½. ±v±su kiccesu ca na½ jahanti, tasm±hamitth²na½ {tasm± hi itth²na½ (s²0 p²0)} na vissas±mi.. 328. ``na vissase icchati manti poso, na vissase rodati me sak±se. sevanti het± piyamappiyañca, n±v± yath± orak³la½ parañca.. 329. ``na vissase s±khapur±ºasanthata½, na vissase mittapur±ºacora½. na vissase r±j±na½ sakh± {r±j± sakh± (s²0 p²0)} mamanti, na vissase itthi dasanna m±tara½.. 330. ``na vissase r±makar±su n±risu, accantas²l±su asaññat±su. accantapem±nugatassa bhariy±, na vissase titthasam± hi n±riyo.. 331. ``haneyyu½ chindeyyu½ ched±peyyumpi {haneyyu chindeyyu½pi chadayeyyu½ (s²0 p²0), haneyyu½pi chindeyyu½pi ched±peyyu½pi (sy±0)}, kaºµhepi {kaºµhampi (s²0 sy±0)} chetv± rudhira½ piveyyu½. m± d²nak±m±su asaññat±su, bh±va½ kare gaªgatitth³pam±su.. 332. ``mus± t±sa½ yath± sacca½, sacca½ t±sa½ yath± mus±. g±vo bahitiºasseva, omasanti vara½ vara½.. 333. ``gatenet± palobhenti, pekkhitena mhitena ca. athopi dunnivatthena, mañjun± bhaºitena ca.. 334. ``coriyo kathin± {kaµhin± (s²0 sy±0 p²0)} het±, v±¼± ca lapasakkhar±. na t± kiñci na j±nanti, ya½ manussesu vañcana½.. 335. ``as± lokitthiyo n±ma, vel± t±sa½ na vijjati. s±ratt± ca pagabbh± ca, sikh² sabbaghaso yath±.. 336. ``natthitth²na½ piyo n±ma, appiyopi na vijjati. sevanti het± piyamappiyañca, n±v± yath± orak³la½ parañca.. 337. ``natthitth²na½ piyo n±ma, appiyopi na vijjati. dhanatt± {dhanatth± (sy±0)} paµivallanti, lat±va dumanissit±.. 338. ``hatthibandha½ assabandha½, gopurisañca maº¹ala½ {caº¹ala½ (s²0 sy±0 p²0)}. chava¹±haka½ pupphacha¹¹aka½, sadhanamanupatanti n±riyo.. 339. ``kulaputtampi jahanti akiñcana½, chavakasamasadisampi {chavakasama½ (sy±0 p²0)}. anugacchanti {gacchanti (p²0)} anupatanti, dhanahetu hi n±riyo''ti {dhanahetu ca n±riyo (sy±0), dhanahetu n±riyo (p²0)}.. atha khalu, bho, n±rado devabr±hmaºo ±nandassa gijjhar±jassa ±dimajjhakath±pariyos±na½ viditv± t±ya½ vel±ya½ im± g±th±yo abh±si -- 340. ``catt±rome na p³renti, te me suº±tha bh±sato. samuddo br±hmaºo r±j±, itth² c±pi dijampati.. 341. ``sarit± s±gara½ yanti, y± k±ci pathavissit±. t± samudda½ na p³renti, ³natt± hi na p³rati.. 342. ``br±hmaºo ca adh²y±na, vedamakkh±napañcama½. bhiyyopi sutamiccheyya, ³natt± hi na p³rati.. 343. ``r±j± ca pathavi½ sabba½, sasamudda½ sapabbata½. ajjh±vasa½ vijinitv±, anantaratanocita½. p±ra½ samudda½ pattheti, ³natt± hi na p³rati.. 344. ``ekamek±ya itthiy±, aµµhaµµha patino siy±. s³r± ca balavanto ca, sabbak±maras±har±. kareyya navame chanda½, ³natt± hi na p³rati.. 345. ``sabbitthiyo sikhiriva sabbabhakkh±, sabbitthiyo nad²riva sabbav±h². sabbitthiyo kaºµak±na½va s±kh±, sabbitthiyo dhanahetu vajanti.. 346. ``v±tañca j±lena naro par±mase, osiñcaye {osañciy± (s²0 p²0)} s±garamekap±ºin±. sakena hatthena kareyya ghosa½ {sakena k±lena haneyya ghosana½ (p²0)}, yo sabbabh±va½ pamad±su osaje.. 347. ``cor²na½ bahubuddh²na½, y±su sacca½ sudullabha½. th²na½ bh±vo dur±j±no, macchassevodake gata½.. 348. ``anal± mudusambh±s±, dupp³r± t± nad²sam±. s²danti na½ viditv±na, ±rak± parivajjaye.. 349. ``±vaµµan² mah±m±y±, brahmacariyavikopan±. s²danti na½ viditv±na, ±rak± parivajjaye.. 350. ``ya½ et± {yañcet± (sy±0)} upasevanti, chandas± v± dhanena v±. j±tavedova saºµh±na½, khippa½ anudahanti na''nti.. atha khalu, bho, kuº±lo sakuºo n±radassa devabr±hmaºassa ±dimajjhakath±pariyos±na½ viditv± t±ya½ vel±ya½ im± g±th±yo abh±si -- 351. ``sallape nisitakhaggap±ºin±, paº¹ito api pis±cadosin±. uggatejamuragampi ±side, eko ek±ya pamad±ya n±lape {eko ekapamada½ hi n±lape (p²0) eko ekapam±d±ya n±lape (?)}.. 352. ``lokacittamathan± hi n±riyo, naccag²tabhaºitamhit±vudh±. b±dhayanti anupaµµhitassati½ {anupaµµhit±sat² (p²0)}, d²pe rakkhasigaºova {d²parakkhasigaº±va (s²0)} v±ºije.. 353. ``natthi t±sa½ vinayo na sa½varo, majjama½sanirat± {majjama½s±bhirat± (ka0)} asaññat±. t± gilanti purisassa p±bhata½, s±gareva makara½ timiªgalo {timiªgilo (s²0 p²0)}.. 354. ``pañcak±maguºas±tagocar±, uddhat± aniyat± asaññat±. osaranti pamad± pam±dina½, loºatoyavatiya½va ±pak±.. 355. ``ya½ nara½ upalapenti {uparamanti (s²0 p²0), pal±penti (ka0)} n±riyo, chandas± va ratiy± dhanena v±. j±tavedasadisampi t±disa½, r±gadosavadhiyo {r±gadosavatiyo (s²0 p²0)} dahanti na½.. 356. ``a¹¹ha½ ñatv± purisa½ mahaddhana½, osaranti sadhan± sahattan±. rattacittamativeµhayanti na½, s±la m±luvalat±va k±nane.. 357. ``t± upenti vividhena chandas±, citrabimbamukhiyo alaªkat±. uhasanti {³hasanti (s²0 p²0), ohasanti (sy±0)} pahasanti n±riyo, sambarova {sa½varova (sy±0 p²0 ka0)} satam±yakovid±.. 358. ``j±tar³pamaºimuttabh³sit±, sakkat± patikulesu n±riyo. rakkhit± aticaranti s±mika½, d±nava½va hadayantarassit± {hadayantanissit± (ka0), hadayantaranissit± (sy±0)}.. 359. ``tejav±pi hi naro vicakkhaºo, sakkato bahujanassa p³jito. n±rina½ vasagato na bh±sati, r±hun± upahatova candim±.. 360. ``ya½ kareyya kupito diso disa½, duµµhacitto vasam±gata½ ari½ {ari (s²0 p²0)}. tena bhiyyo byasana½ nigacchati, n±rina½ vasagato apekkhav±.. 361. ``kesal³nanakhachinnatajjit±, p±dap±ºikasadaº¹at±¼it±. h²namevupagat± hi n±riyo, t± ramanti kuºapeva makkhik±.. 362. ``t± kulesu visikhantaresu v±, r±jadh±ninigamesu v± puna {v± pana (sy±0)}. o¹¹ita½ namucip±sav±kara½ {v±gura½ (sy±0)}, cakkhum± parivajje sukhatthiko.. 363. ``ossajitva kusala½ tapoguºa½, yo anariyacarit±ni m±cari. devat±hi niraya½ nimissati, chedag±mimaºiya½va v±ºijo.. 364. ``so idha garahito parattha ca, dummat² upahato {upagato (s²0 p²0)} sakammun±. gacchat² aniyato ga¼±ga¼a½, duµµhagadrabharathova uppathe.. 365. ``so upeti niraya½ pat±pana½, sattisimbalivanañca ±yasa½. ±vasitv± tiracch±nayoniya½, petar±javisaya½ na muñcati {muccati (ka0)}.. 366. ``dibyakhi¹¹aratiyo½ ca nandane, cakkavatticaritañca m±nuse. n±sayanti pamad± pam±dina½, duggatiñca paµip±dayanti na½.. 367. ``dibyakhi¹¹aratiyo na dullabh±, cakkavatticaritañca m±nuse. soººabyamhanilay± {suvaººabyamhanilay± (sy±0 ka0), sovaººabyamhanilay± (p²0)} ca acchar±, ye caranti pamad±hanatthik±.. 368. ``k±madh±tusamatikkam± gati, r³padh±tuy± bh±vo {r³padh±tuy± bhavo (s²0), r³padh±tusambhavo (sy±0)} na dullabho. v²tar±gavisay³papattiy±, ye caranti pamad±hanatthik±.. 369. ``sabbadukkhasamatikkama½ siva½, accantamacalita½ asaªkhata½. nibbutehi sucih² na dullabha½, ye caranti pamad±hanatthik±''ti.. 370. ``kuº±loha½ tad± ±si½, ud±y² phussakokilo. ±nando gijjhar±j±si, s±riputto ca n±rado. paris± buddhaparis±, eva½ dh±retha j±taka''nti.. kuº±laj±taka½ catuttha½. 537. mah±sutasomaj±taka½ (5) 371. ``kasm± tuva½ rasaka edis±ni, karosi kamm±ni sud±ruº±ni. han±si itth² purise ca m³¼ho, ma½sassa hetu adu {±du (s²0 sy±0)} dhanassa k±raº±''.. 372. ``na½ attahet³ na dhanassa k±raº±, na puttad±rassa sah±yañ±tina½. bhatt± ca me bhagav± bh³mip±lo, so kh±dati ma½sa½ bhadantedisa½''.. 373. ``sace tuva½ bhatturatthe payutto, karosi kamm±ni sud±ruº±ni. p±tova antepura½ p±puºitv±, lapeyy±si me r±jino sammukhe ta½''.. 374. ``tath± kariss±mi aha½ bhadante, yath± tuva½ {yameva tva½ (s²0)} bh±sasi k±¼ahatthi. p±tova antepura½ p±puºitv±, vakkh±mi te r±jino sammukhe ta½''.. 375. tato raty± vivas±ne {vivasane (s²0 sy±0 p²0)}, s³riyuggamana½ pati. k±¼o rasakam±d±ya, r±j±na½ upasaªkami. upasaªkamma {upasaªkamitv± (s²0 sy±0 p²0)} r±j±na½, ida½ vacanamabravi.. 376. ``sacca½ kira mah±r±ja, rasako pesito tay±. hanati itthipurise, tuva½ ma½s±ni kh±dasi''.. 377. ``evameva tath± k±¼a, rasako pesito may±. mama attha½ karontassa, kimeta½ paribh±sasi''.. 378. ``±nando sabbamacch±na½, kh±ditv± rasagiddhim±. parikkh²º±ya paris±ya, att±na½ kh±diy± mato.. 379. ``eva½ pamatto rasag±rave ratto {rato (s²0 sy±0 p²0)}, b±lo yad² ±yati n±vabujjhati. vidhamma putte caji {cajitv± (ka0)} ñ±take ca, parivattiya att±naññeva {att±nameva (s²0 p²0)} kh±dati.. 380. ``ida½ te sutv±na vigetu {vihetu (s²0 p²0)} chando, m± bhakkhay² {m± bhakkhas² (s²0 p²0)} r±ja manussama½sa½. m± tva½ ima½ kevala½ v±rijova, dvipad±dhipa {dipad±dipa (s²0 p²0) evamuparipi} suññamak±si raµµha½''.. 381. ``suj±to n±ma n±mena, oraso tassa atrajo {tassa orasa atrajo (s²0), tassa atraja oraso (p²0)}. jambupesimaladdh±na, mato so tassa saªkhaye.. 382. ``evameva aha½ k±¼a, bhutv± bhakkha½ rasuttama½. aladdh± m±nusa½ ma½sa½, maññe hiss±mi {hess±mi (s²0 sy±0), hass±mi (p²0)} j²vita½''.. 383. ``m±ºava abhir³posi, kule j±tosi sotthiye. na tva½ arahasi t±ta, abhakkha½ bhakkhayetave''.. 384. ``ras±na½ aññatara½ eta½, kasm± {yasm± (s²0 p²0)} ma½ tva½ niv±raye. soha½ tattha gamiss±mi, yattha lacch±mi edisa½.. 385. ``sov±ha½ nippatiss±mi, na te vacch±mi santike. yassa me dassanena tva½, n±bhinandasi br±hmaºa''.. 386. ``addh± aññepi d±y±de, putte lacch±ma m±ºava. tvañca jamma vinassassu, yattha patta½ na ta½ suºe''.. 387. ``evameva tuva½ r±ja, dvipadinda suºohi me. pabb±jessanti ta½ raµµh±, soº¹a½ m±ºavaka½ yath±''.. 388. ``suj±to n±ma n±mena, bh±vitatt±na s±vako. acchara½ k±mayantova, na so bhuñji na so pivi.. 389. ``kusaggenudakam±d±ya {kusagge udakam±d±ya (s²0 p²0)}, samudde udaka½ mine. eva½ m±nusak± k±m±, dibbak±m±na santike.. 390. ``evameva aha½ k±¼a, bhutv± bhakkha½ rasuttama½. aladdh± m±nusa½ ma½sa½, maññe hiss±mi j²vita½''.. 391. ``yath±pi te dhataraµµh±, ha½s± veh±yasaªgam±. abhuttaparibhogena {avuttiparibhogena (s²0 p²0), ayuttaparibhogena (sy±0)}, sabbe abbhatthata½ gat±.. 392. ``evameva tuva½ r±ja, dvipadinda suºohi me. abhakkha½ r±ja bhakkhesi, tasm± pabb±jayanti ta½''.. 393. ``tiµµh±h²ti may± vutto, so tva½ gacchasi pammukho {p±mukho (ka0)}. aµµhito tva½ µhitomh²ti, lapasi brahmac±rini. ida½ te samaº±yutta½, asiñca me maññasi kaªkapatta½'' {kaªkhapatta½ (sy±0 ka0)}.. 394. ``µhitohamasm² sadhammesu r±ja, na n±magotta½ parivattay±mi. corañca loke aµhita½ vadanti, ±p±yika½ nerayika½ ito cuta½.. 395. ``sace tva½ saddahasi {sacepi sahasi (s²0 p²0)} r±ja, suta½ gaºh±hi khattiya {khattiya½ (sy±0)}. tena yañña½ yajitv±na, eva½ sagga½ gamissasi''.. 396. ``kismi½ nu raµµhe tava j±tibh³mi {j±tabh³mi (s²0)}, atha kena atthena idh±nupatto. akkh±hi me br±hmaºa etamattha½, kimicchas² demi tayajja patthita½''.. 397. ``g±th± catasso dharaº²mahissara, sugambhiratth± varas±gar³pam±. taveva atth±ya idh±gatosmi, suºohi g±th± paramatthasa½hit±''.. 398. ``na ve rudanti matimanto sapaññ±, bahussut± ye bahuµµh±nacintino. d²pañhi eta½ parama½ nar±na½, ya½ paº¹it± sokanud± bhavanti.. 399. ``att±na½ ñ±t² ud±hu {uda (s²0 p²0)} puttad±ra½, dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½. kimeva tva½ {kimo nu tva½ (s²0 p²0)} sutasom±nutappe, korabyaseµµha vacana½ suºoma teta½'.. 400. ``nev±hamatt±namanutthun±mi, na puttad±ra½ na dhana½ na raµµha½. satañca dhammo carito pur±ºo, ta½ saªkara½ {saªgara½ (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi} br±hmaºass±nutappe.. 401. ``kato may± saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena. ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±vajissa½''.. 402. ``nev±hameta½ abhisaddah±mi, sukh² naro maccumukh± pamutto. amittahattha½ punar±vajeyya, korabyaseµµha na hi ma½ upesi.. 403. ``mutto tuva½ poris±dassa hatth±, gantv± saka½ mandira½ k±mak±m². madhura½ piya½ j²vita½ laddha r±ja, kuto tuva½ ehisi me sak±sa½''.. 404. ``mata½ vareyya parisuddhas²lo, na j²vita½ {na hi j²vita½ (s²0)} garahito p±padhammo. na hi ta½ nara½ t±yati {t±yate (s²0 sy±0 p²0 ka0)} duggat²hi, yass±pi hetu alika½ bhaºeyya.. 405. ``sacepi v±to girim±vaheyya, cando ca s³riyo ca cham± pateyyu½. sabb± ca najjo paµisota½ vajeyyu½, na tvevaha½ r±ja mus± bhaºeyya½.. 406. {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``nabha½ phaleyya udadh²pi susse, sa½vaµµaye bh³tadhar± vasundhar±. siluccayo meru sam³lamuppate, na tvevaha½ r±ja mus± bhaºeyya½'' {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}.. 407. ``asiñca sattiñca par±mas±mi, sapathampi te samma aha½ karomi. tay± pamutto anaºo bhavitv±, sacc±nurakkh² punar±vajissa½''.. 408. ``yo te kato saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena. ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±vajassu''.. 409. ``yo me kato saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena. ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±vajissa½''.. 410. ``mutto ca so poris±dassa hatth±, gantv±na ta½ br±hmaºa½ etadavoca. suºoma {suºomi (s²0 sy±0)} g±th±yo sat±rah±yo, y± me sut± assu hit±ya brahme''.. 411. ``sakideva sutasoma, sabbhi hoti {hotu (p²0)} sam±gamo. s± na½ saªgati p±leti, n±sabbhi bahusaªgamo.. 412. ``sabbhireva sam±setha, sabbhi kubbetha santhava½. sata½ saddhammamaññ±ya, seyyo hoti na p±piyo.. 413. ``j²ranti ve r±jarath± sucitt±, atho sar²rampi jara½ upeti. satañca dhammo na jara½ upeti, santo have sabbhi pavedayanti.. 414. ``nabhañca½ d³re pathav² ca d³re, p±ra½ samuddassa tad±hu d³re. tato have d³ratara½ vadanti, satañca dhammo {dhamma½ (s²0 p²0)} asatañca r±ja''.. 415. ``sahassiy± {sahassiyo (s²0 p²0)} im± g±th±, nahim± {na im±, (s²0 p²0) nayim± (sy±0)} g±th± sat±rah±. catt±ri tva½ sahass±ni, khippa½ gaºh±hi br±hmaºa''.. 416. ``±s²tiy± n±vutiy± {as²tiy± navutiy± (p²0)} ca g±th±, sat±rah± c±pi bhaveyya {bhaveyyu (s²0 sy±0 p²0)} g±th±. paccattameva sutasoma j±nahi, sahassiy± n±ma k± atthi {sahassiyo n±ma idhatthi (s²0)} g±th±''.. 417. ``icch±mi voha½ sutavuddhimattano, santoti ma½ {santo mama½ (sy±0), santo ca ma½ (s²0 p²0 ka0)} sappuris± bhajeyyu½. aha½ savant²hi mahodadh²va, na hi t±ta tapp±mi subh±sitena.. 418. ``aggi yath± tiºakaµµha½ dahanto, na tappat² s±garova {s±garo v± (s²0 p²0)} nad²hi. evampi te paº¹it± r±jaseµµha, sutv± na tappanti subh±sitena.. 419. ``sakassa d±sassa yad± suºomi, g±tha½ aha½ atthavati½ {g±th± aha½ atthavat² (s²0 p²0)} janinda. tameva sakkacca nis±may±mi, na hi t±ta dhammesu mamatthi titti''.. 420. ``ida½ te raµµha½ sadhana½ sayogga½, sak±yura½ sabbak±m³papanna½. ki½ k±mahetu paribh±sasima½ {bh±sase ma½ (s²0 sy±0 p²0)}, gacch±maha½ poris±dassa ñatte'' {poris±dassa kante (s²0 p²0), poris±dassupante (ka0)}.. 421. ``att±nurakkh±ya bhavanti hete, hatth±roh± rathik± pattik± ca. ass±ruh± {ass±roh± (sy±0 p²0)} ye ca dhanuggah±se, sena½ payuñj±ma han±ma sattu½''.. 422. ``sudukkara½ poris±do ak±si, j²va½ gahetv±na avassaj² ma½. ta½ t±disa½ pubbakicca½ saranto, dubbhe aha½ tassa katha½ janinda''.. 423. ``vanditv± so pitara½ m±tarañca, anus±setv± negamañca balañca. saccav±d² sacc±nurakkham±no, agam±si so yattha poris±do''.. 424. ``kato may± saªkaro br±hmaºena, raµµhe sake issariye µhitena. ta½ saªkara½ br±hmaºasappad±ya, sacc±nurakkh² punar±gatosmi. yajassu yañña½ kh±da ma½ poris±da''.. 425. ``na h±yate kh±dita½ {kh±ditu½ (s²0 sy±0 p²0)} mayha½ pacch±, citak± aya½ t±va sadh³mik±va {sadh³mak± ca (sy±0)}. niddh³make pacita½ s±dhupakka½, suºoma {suºomi (s²0), suº±ma (p²0)} g±th±yo sat±rah±yo''.. 426. ``adhammiko tva½ poris±dak±si {poris±damak±si (ka0)}, raµµh± ca bhaµµho udarassa hetu. dhammañcim± abhivadanti g±th±, dhammo ca adhammo ca kuhi½ sameti.. 427. ``adhammikassa luddassa, nicca½ lohitap±ºino. natthi sacca½ kuto dhammo, ki½ sutena karissasi''.. 428. ``yo ma½sahetu migava½ careyya, yo v± hane purisamattahetu. ubhopi te pecca sam± bhavanti, kasm± no {kasm± nu (ka0)} adhammika½ br³si ma½ tva½''.. 429. ``pañca pañcanakh± bhakkh±, khattiyena paj±nat±. abhakkha½ r±ja bhakkhesi, tasm± adhammiko tuva½''.. 430. ``mutto tuva½ poris±dassa hatth±, gantv± saka½ mandira½ k±mak±m². amittahattha½ punar±gatosi, na khattadhamme kusalosi r±ja''.. 431. ``ye khattadhamme kusal± bhavanti, p±yena te nerayik± bhavanti. tasm± aha½ khattadhamma½ pah±ya, sacc±nurakkh² punar±gatosmi. yajassu yañña½ kh±da ma½ poris±da''.. 432. ``p±s±dav±s± pathav²gavass±, k±mitthiyo k±sikacandanañca. sabba½ tahi½ labhasi {labbhati (p²0)} s±mit±ya, saccena ki½ passasi ±nisa½sa½''.. 433. ``ye kecime atthi ras± pathaby±, sacca½ tesa½ s±dhutara½ ras±na½. sacce µhit± samaºabr±hmaº± ca, taranti j±timaraºassa p±ra½''.. 434. ``mutto tuva½ poris±dassa hatth±, gantv± saka½ mandira½ k±mak±m². amittahattha½ punar±gatosi, na hi n³na te maraºabhaya½ janinda. al²nacitto asi {ca'si (s²0 sy±0 p²0)} saccav±d²''.. 435. ``kat± me kaly±º± anekar³p±, yaññ± yiµµh± ye vipul± pasatth±. visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye.. 436. ``kat± me kaly±º± anekar³p±, yaññ± yiµµh± ye vipul± pasatth±. an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada {kh±da (s²0 sy±0 p²0)} ma½ poris±da.. 437. ``pit± ca m±t± ca upaµµhit± me, dhammena me issariya½ pasattha½. visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye.. 438. ``pit± ca m±t± ca upaµµhit± me, dhammena me issariya½ pasattha½. an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada ma½ poris±da.. 439. ``ñ±t²su mittesu kat± me k±r± {kat³pak±ro (sy±0 ka0)}, dhammena me issariya½ pasattha½. visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye.. 440. ``ñ±t²su½ mittesu kat± me k±r±, dhammena me issariya½ pasattha½. an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada ma½ poris±da.. 441. ``dinna½ me d±na½ bahudh± bah³na½, santappit± samaºabr±hmaº± ca. visodhito paralokassa maggo, dhamme µhito ko maraºassa bh±ye.. 442. ``dinna½ me d±na½ bahudh± bah³na½, santappit± samaºabr±hmaº± ca. an±nutappa½ paraloka½ gamissa½, yajassu yañña½ ada ma½ poris±da''.. 443. ``visa½ paj±na½ puriso adeyya, ±s²visa½ jalitamuggateja½. muddh±pi tassa viphaleyya {vipateyya (s²0 p²0)} sattadh±, yo t±disa½ saccav±di½ adeyya''.. 444. ``sutv± dhamma½ vij±nanti, nar± kaly±ºap±paka½. api g±th± suºitv±na, dhamme me ramate {ramat² (s²0 p²0)} mano''.. 445. ``sakideva mah±r±ja {sutasoma (s²0 p²0)}, sabbhi hoti sam±gamo. s± na½ saªgati p±leti, n±sabbhi bahusaªgamo.. 446. ``sabbhireva sam±setha, sabbhi kubbetha santhava½. sata½ saddhammamaññ±ya, seyyo hoti na p±piyo.. 447. ``j²ranti ve r±jarath± sucitt±, atho sar²rampi jara½ upeti. satañca dhammo na jara½ upeti, santo have sabbhi pavedayanti.. 448. ``nabhañca½ d³re pathav² ca d³re, p±ra½ samuddassa tad±hu d³re. tato have d³ratara½ vadanti, satañca dhammo {dhamma½ (s²0 p²0)} asatañca r±ja''.. 449. ``g±th± im± atthavat² subyañjan±, subh±sit± tuyha janinda sutv±. ±nandi vitto sumano pat²to, catt±ri te samma vare dad±mi''.. 450. ``yo nattano maraºa½ bujjhasi tuva½ {bujjhase tva½ (s²0 p²0), bujjhase tuva½ (sy±0)}, hit±hita½ vinip±tañca sagga½. giddho rase duccarite niviµµho, ki½ tva½ vara½ dassasi p±padhamma.. 451. ``ahañca ta½ dehi varanti vajja½, tvañc±pi datv±na av±kareyya. sandiµµhika½ kalahamima½ viv±da½, ko paº¹ito j±namupabbajeyya''.. 452. ``na ta½ vara½ arahati jantu d±tu½, ya½ v±pi datv±na av±kareyya. varassu samma avikampam±no, p±ºa½ cajitv±napi dassameva''.. 453. ``ariyassa ariyena sameti sakhya½ {sakkhi (s²0 sy±0 p²0)}, paññassa paññ±ºavat± sameti. passeyya ta½ vassasata½ aroga½ {±rogya½ (ka0)}, eta½ var±na½ paµhama½ var±mi''.. 454. ``ariyassa ariyena sameti sakhya½, paññassa paññ±ºavat± sameti. pass±si ma½ vassasata½ aroga½, eta½ var±na½ paµhama½ dad±mi''.. 455. ``ye khattiy±se idha bh³mip±l±, muddh±bhisitt± katan±madheyy±. na t±dise bh³mipat² adesi, eta½ var±na½ dutiya½ var±mi''.. 456. ``ye khattiy±se idha bh³mip±l±, muddh±bhisitt± katan±madheyy±. na t±dise bh³mipat² ademi, eta½ var±na½ dutiya½ dad±mi''.. 457. ``parosata½ khattiy± te gahit±, tal±vut± assumukh± rudant±. sake te raµµhe paµip±day±hi, eta½ var±na½ tatiya½ var±mi''.. 458. ``parosata½ khattiy± me gahit±, tal±vut± assumukh± rudant±. sake te raµµhe paµip±day±mi {sakena raµµhena paµip±day±mi te (s²0)}, eta½ var±na½ tatiya½ dad±mi''.. 459. ``chidda½ te raµµha½ byathit± {byathita½ (s²0), by±dhita½ (p²0)} bhay± hi, puth³ nar± leºamanuppaviµµh±. manussama½sa½ viramehi {viram±hi (sy±0)} r±ja, eta½ var±na½ catuttha½ var±mi''.. 460. ``addh± hi so bhakkho mama {mama½ (s²0 sy±0 p²0)} man±po, etassa hetumhi {hetumpi (p²0)} vana½ paviµµho. soha½ katha½ etto up±rameyya½, añña½ var±na½ catuttha½ varassu''.. 461. ``na½ ve piya½ meti janinda t±diso, atta½ nira½kacca {nira½katv± (s²0 sy±0 p²0)} piy±ni sevati. att±va seyyo param± ca {param±va (bah³su) j±0 1.6.81 sa½sandetabba½} seyyo, labbh± piy± ocitatthena {ocitattena (ka0)} pacch±''.. 462. ``piya½ me m±nusa½ ma½sa½, sutasoma vij±nahi. namhi sakk± {namhi sakko (s²0 p²0)} niv±retu½, añña½ {añña½ tuva½ (s²0 sy±0 p²0)} vara½ samma varassu''.. 463. ``yo ve piya½ meti piy±nurakkh² {piy±nukaªkh² (s²0 p²0)}, atta½ nira½kacca piy±ni sevati. soº¹ova pitv± visamissap±na½ {p²tvana visassa th±la½ (s²0 p²0), pitv± visamissath±la½ (sy±0 ka0)}, teneva so hoti dukkh² parattha.. 464. ``yo c²dha saªkh±ya piy±ni hitv±, kicchenapi sevati ariyadhamme {ariyadhamma½ (s²0 p²0)}. dukkhitova pitv±na yathosadh±ni, teneva so hoti sukh² parattha''.. 465. ``oh±yaha½ pitara½ m±tarañca, man±piye k±maguºe ca {k±maguºepi (sy±0 ka0)} pañca. etassa hetumhi vana½ paviµµho, ta½ te vara½ kinti maha½ dad±mi''.. 466. ``na paº¹it± diguºam±hu v±kya½, saccappaµiññ±va bhavanti santo. varassu samma iti ma½ avoca, iccabrav² tva½ na hi te sameti''.. 467. ``apuññal±bha½ ayasa½ akitti½, p±pa½ bahu½ duccarita½ kilesa½. manussama½sassa kate {bhavo (sy±0 ka0)} up±g±, ta½ te vara½ kinti maha½ dadeyya½.. 468. ``na½ ta½ vara½ arahati jantu d±tu½, ya½ v±pi datv±na av±kareyya. varassu samma avikampam±no, p±ºa½ cajitv±napi dassameva''.. 469. ``p±ºa½ cajanti santo n±pi dhamma½, saccappaµiññ±va bhavanti santo. datv± vara½ khippamav±karohi, etena sampajja sur±jaseµµha.. 470. ``caje dhana½ {dhana½ caje (s²0)} aªgavarassa hetu {yo pana aªgahetu (s²0 p²0)}, aªga½ caje j²vita½ rakkham±no. aªga½ dhana½ j²vitañc±pi sabba½, caje naro dhammamanussaranto''.. 471. ``yasm± hi dhamma½ puriso vijaññ±, ye cassa kaªkha½ vinayanti santo. ta½ hissa d²pañca par±yaºañca, na tena mitti½ jirayetha {jarayetha (s²0 p²0)} pañño.. 472. ``addh± hi so bhakkho mama man±po, etassa hetumhi vana½ paviµµho. sace ca ma½ y±casi etamattha½, etampi te samma vara½ dad±mi.. 473. ``satth± ca me hosi sakh± ca mesi, vacanampi te samma aha½ ak±si½. tuvampi {tva½pi (sy±0 ka0)} me samma karohi v±kya½, ubhopi gantv±na pamocay±ma''.. 474. ``satth± ca te homi sakh± ca tyamhi, vacanampi me samma tuva½ ak±si. ahampi te samma karomi v±kya½, ubhopi gantv±na pamocay±ma''.. 475. ``kamm±sap±dena½ viheµhitattha {viheµhitamh± (sy±0 ka0)}, tal±vut± assumukh± rudant±. na j±tu dubbhetha imassa rañño, saccappaµiñña½ me paµissuº±tha''.. 476. ``kamm±sap±dena viheµhitamh±, tal±vut± assumukh± rudant±. na j±tu dubbhema imassa rañño, saccappaµiñña½ te paµissuº±ma''.. 477. ``yath± pit± v± atha v±pi m±t±, anukampak± atthak±m± paj±na½. evameva vo {evameva (s²0), evampi vo (sy±0)} hotu ayañca r±j±, tumhe ca vo hotha yatheva putt±''.. 478. ``yath± pit± v± atha v±pi m±t±, anukampak± atthak±m± paj±na½. evameva no hotu {evampi no (sy±0)} ayañca r±j±, mayampi hess±ma yatheva {tatheva (p²0)} putt±''.. 479. ``catuppada½ sakuºañc±pi ma½sa½, s³dehi randha½ sukata½ suniµµhita½. sudha½va indo paribhuñjiy±na, hitv± katheko ramas² araññe.. 480. ``t± khattiy± vallivil±kamajjh±, alaªkat± sampariv±rayitv±. inda½va devesu pamodayi½su, hitv± katheko ramas² araññe.. 481. ``tamb³padh±ne bahugoºakamhi, subhamhi {sucimhi (s²0 p²0)} sabbassayanamhi saªge {saññate (s²0 p²0), laªgate (sy±0)}. seyyassa {sayanassa (s²0 sy±0 p²0 ka0)} majjhamhi sukha½ sayitv±, hitv± katheko ramas² araññe.. 482. ``p±ºissara½ kumbhath³ºa½ nis²the, athopi ve nippurisampi t³riya½. bahu½ sug²tañca suv±ditañca, hitv± katheko ramas² araññe.. 483. ``uyy±nasampanna½ pah³tam±lya½, mig±jin³petapura½ {mig±cir³petapura½ (s²0 p²0)} suramma½. hayehi n±gehi rathehupeta½, hitv± katheko ramas² araññe''.. 484. ``k±¼apakkhe yath± cando, h±yateva suve suve. k±¼apakkh³pamo r±ja, asata½ hoti sam±gamo.. 485. ``yath±ha½ {yath± (s²0)} rasakam±gamma, s³da½ k±puris±dhama½ {s³daka½ puris±dhama½ (s²0 p²0)}. ak±si½ p±paka½ kamma½, yena gacch±mi duggati½.. 486. ``sukkapakkhe yath± cando, va¹¹hateva suve suve. sukkapakkh³pamo r±ja, sata½ hoti sam±gamo.. 487. ``yath±ha½ tuvam±gamma, sutasoma vij±nahi. k±h±mi kusala½ kamma½, yena gacch±mi suggati½.. 488. ``thale yath± v±ri janinda vuµµha½ {vaµµa½ (s²0 p²0)}, anaddhaneyya½ na ciraµµhit²ka½. evampi hoti asata½ sam±gamo, anaddhaneyyo udaka½ thaleva.. 489. ``sare yath± v±ri janinda vuµµha½, ciraµµhit²ka½ narav²raseµµha {naraviriyaseµµha (s²0 p²0)}. evampi ve {evampi me (sy±0), evampi ce (p²0 ka0)} hoti sata½ sam±gamo, ciraµµhit²ko {ciraµµhitika½ (ka0)} udaka½ sareva.. 490. ``aby±yiko hoti sata½ sam±gamo, y±vampi tiµµheyya tatheva hoti. khippañhi veti asata½ sam±gamo, tasm± sata½ dhammo asabbhi ±rak±''.. 491. ``na so r±j± yo {r±j± na so yo (ka0)} ajeyya½ jin±ti, na so sakh± yo sakh±ra½ jin±ti. na s± bhariy± y± patino na vibheti, na te putt± {putt± na te (ka0)} ye na bharanti jiººa½.. 492. ``na s± sabh± yattha na santi santo, na te santo {santo na te (ka0)} ye na bhaºanti dhamma½. r±gañca dosañca pah±ya moha½, dhamma½ bhaºant±va bhavanti santo.. 493. ``n±bh±sam±na½ j±nanti, missa½ b±lehi paº¹ita½. bh±sam±nañca j±nanti, desenta½ amata½ pada½.. 494. ``bh±saye jotaye dhamma½, paggaºhe isina½ dhaja½. subh±sitaddhaj± isayo, dhammo hi isina½ dhajo''ti.. mah±sutasomaj±taka½ pañcama½. as²tinip±ta½ niµµhita½. tassudd±na½ -- sumukho pana ha½savaro ca mah±, sudhabhojaniko ca paro pavaro. sakuº±ladij±dhipativhayano, sutasomavaruttamasavhayanoti.. 22. mah±nip±to 538. m³gapakkhaj±taka½ (1) 1. ``m± paº¹iccaya½ {paº¹itiya½ (s²0), paº¹icciya½ (p²0)} vibh±vaya, b±lamato bhava sabbap±ºina½. sabbo ta½ jano ocin±yatu, eva½ tava attho bhavissati''.. 2. ``karomi te ta½ vacana½, ya½ ma½ bhaºasi devate. atthak±m±si me amma, hitak±m±si devate''.. 3. ``ki½ nu santaram±nova, k±su½ khaºasi s±rathi. puµµho me samma akkh±hi, ki½ k±suy± karissasi''.. 4. ``rañño m³go ca pakkho ca, putto j±to acetaso. somhi raññ± samajjhiµµho, putta½ me nikhaºa½ vane''.. 5. ``na badhiro na m³gosmi, na pakkho na ca v²kalo {napi paªgulo (s²0 p²0), na ca piªgalo (sy±0)}. adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane''.. 6. ``³r³ b±hu½ {b±h³ (s²0 ka0)} ca me passa, bh±sitañca suºohi me. adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane''.. 7. ``devat± nusi gandhabbo, adu {±du (s²0), ±d³ (sy±0)} sakko purindado. ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½''.. 8. ``namhi devo na gandhabbo, n±pi sakko purindado. k±sirañño aha½ putto, ya½ k±suy± nikhaññasi {nighaññasi (s²0 p²0), nikhañchasi (?)}.. 9. ``tassa rañño aha½ putto, ya½ tva½ samm³paj²vasi {samupaj²vasi (s²0 p²0)}. adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane.. 10. ``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±. na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho {mittad³bho (s²0 p²0)} hi p±pako.. 11. ``yath± rukkho tath± r±j±, yath± s±kh± tath± aha½. yath± ch±y³pago poso, eva½ tvamasi s±rathi. adhamma½ s±rathi kayir±, ma½ ce tva½ nikhaºa½ vane.. 12. ``pah³tabhakkho {bahuttabhakkho (ka0)} bhavati, vippavuµµho {vippavuttho (s²0 p²0), vippamutto (ka0)} saka½ {sak± (s²0 p²0)} ghar±. bah³ na½ upaj²vanti, yo mitt±na½ na dubbhati.. 13. ``ya½ ya½ janapada½ y±ti, nigame r±jadh±niyo. sabbattha p³jito hoti, yo mitt±na½ na dubbhati.. 14. ``n±ssa cor± pas±hanti {pasahanti (s²0 sy±0 p²0)}, n±timaññanti khattiy± {n±timaññeti khattiyo (s²0 sy±0 p²0)}. sabbe amitte tarati, yo mitt±na½ na dubbhati.. 15. ``akkuddho saghara½ eti, sabh±ya½ {sabh±ya (s²0 sy±0 p²0)} paµinandito. ñ±t²na½ uttamo hoti, yo mitt±na½ na dubbhati.. 16. ``sakkatv± sakkato hoti, garu hoti sag±ravo {garuko hoti g±ravo (ka0)}. vaººakittibhato hoti, yo mitt±na½ na dubbhati.. 17. ``p³jako labhate p³ja½, vandako paµivandana½. yaso kittiñca pappoti, yo mitt±na½ na dubbhati.. 18. ``aggi yath± pajjalati, devat±va virocati. siriy± ajahito hoti, yo mitt±na½ na dubbhati.. 19. ``g±vo tassa paj±yanti, khette vutta½ vir³hati. vutt±na½ phalamasn±ti, yo mitt±na½ na dubbhati.. 20. ``darito pabbat±to v±, rukkhato patito naro. cuto patiµµha½ labhati, yo mitt±na½ na dubbhati.. 21. ``vir³¼ham³lasant±na½, nigrodhamiva m±luto. amitt± nappas±hanti, yo mitt±na½ na dubbhati''.. 22. ``ehi ta½ paµiness±mi, r±japutta saka½ ghara½. rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi''.. 23. ``ala½ me tena rajjena, ñ±takehi {ñ±takena (sy±0 ka0)} dhanena v±. ya½ me adhammacariy±ya, rajja½ labbhetha s±rathi''.. 24. ``puººapatta½ ma½ l±bhehi {pal±bhehi (s²0 p²0)}, r±japutta ito gato. pit± m±t± ca me dajju½, r±japutta tay² gate.. 25. ``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. tepi attaman± dajju½, r±japutta tay² gate.. 26. ``hatth±roh± {hatth±r³h± (s²0 p²0) evamuparipi} an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. tepi attaman± dajju½ {tepi dajju½ pat²t±me (s²0 p²0)}, r±japutta tay² gate.. 27. ``bahudhaññ± j±napad± {bah³ j±napad± caññe (s²0), bah³ janapad± caññe (p²0)}, negam± ca sam±gat±. up±yan±ni me dajju½, r±japutta tay² gate''.. 28. ``pitu m±tu caha½ catto, raµµhassa nigamassa ca. atho sabbakum±r±na½, natthi mayha½ saka½ ghara½.. 29. ``anuññ±to aha½ maty±, sañcatto pitar± maha½. ekoraññe pabbajito, na k±me abhipatthaye.. 30. ``api ataram±n±na½, phal±s±va samijjhati. vipakkabrahmacariyosmi, eva½ j±n±hi s±rathi.. 31. ``api ataram±n±na½, sammadattho vipaccati. vipakkabrahmacariyosmi, nikkhanto akutobhayo''.. 32. ``eva½ vaggukatho santo, visaµµhavacano casi {ca so (sy±0 ka0)}. kasm± pitu ca m±tucca, santike na bhaº² tad±''.. 33. ``n±ha½ asandhit± {asatthit± (s²0)} pakkho, na badhiro asotat±. n±ha½ ajivhat± m³go, m± ma½ m³gamadh±rayi {m³go adh±rayi (s²0)}.. 34. ``purima½ sar±maha½ j±ti½, yattha rajjamak±rayi½. k±rayitv± tahi½ rajja½, p±pattha½ niraya½ bhusa½.. 35. ``v²satiñceva vass±ni, tahi½ rajjamak±rayi½. as²tivassasahass±ni, nirayamhi apaccisa½ {apaccasi½ (sy±0), apaccayi½ (p²0)}.. 36. ``tassa rajjassaha½ bh²to, m± ma½ rajj±bhisecayu½ {rajjebhisecayu½ (sy±0 ka0)}. tasm± pitu ca m±tucca, santike na bhaºi½ tad±.. 37. ``ucchaªge ma½ nis±detv±, pit± atth±nus±sati. eka½ hanatha bandhatha, eka½ kh±r±patacchika½ {khar±paticchaka½ (sy±0), khar±paµicchaka½ (ka0)}. eka½ s³lasmi½ uppetha {appetha (s²0), ubbetha (sy±0), accetha (p²0)}, iccassa manus±sati.. 38. ``t±y±ha½ {tass±ha½ (s²0 p²0)} pharusa½ sutv±, v±c±yo samud²rit±. am³go m³gavaººena, apakkho pakkhasammato. sake muttakar²sasmi½, acch±ha½ samparipluto.. 39. ``kasirañca parittañca, tañca dukkhena sa½yuta½. koma½ {ko ta½ (s²0 p²0)} j²vitam±gamma, vera½ kayir±tha kenaci.. 40. ``paññ±ya ca al±bhena, dhammassa ca adassan±. koma½ {ko ta½ (s²0 p²0)} j²vitam±gamma, vera½ kayir±tha kenaci.. 41. ``api ataram±n±na½, phal±s±va samijjhati. vipakkabrahmacariyosmi, eva½ j±n±hi s±rathi.. 42. ``api ataram±n±na½, sammadattho vipaccati. vipakkabrahmacariyosmi, nikkhanto akutobhayo''.. 43. ``ahampi pabbajiss±mi, r±japutta tavantike. avh±yassu {avhayassu (s²0 p²0)} ma½ bhaddante, pabbajj± mama ruccati''.. 44. ``ratha½ niyy±dayitv±na, anaºo ehi s±rathi. anaºassa hi pabbajj±, eta½ is²hi vaººita½''.. 45. ``yadeva ty±ha½ vacana½, akara½ bhaddamatthu te. tadeva me tva½ vacana½, y±cito kattumarahasi.. 46. ``idheva t±va acchassu, y±va r±j±nam±naye. appeva te pit± disv±, pat²to sumano siy±''.. 47. ``karomi teta½ vacana½, ya½ ma½ bhaºasi s±rathi. ahampi daµµhuk±mosmi, pitara½ me idh±gata½.. 48. ``ehi samma nivattassu, kusala½ vajj±si ñ±tina½. m±tara½ pitara½ mayha½, vutto vajj±si vandana½''.. 49. tassa p±de gahetv±na, katv± ca na½ padakkhiºa½. s±rathi ratham±ruyha, r±jadv±ra½ up±gami.. 50. ``suñña½ m±t± ratha½ disv±, eka½ s±rathim±gata½. assupuººehi nettehi, rodant² na½ udikkhati.. 51. ``aya½ so s±rathi eti, nihantv± mama atraja½. nihato n³na me putto, pathaby± bh³miva¹¹hano.. 52. ``amitt± n³na nandanti, pat²t± n³na verino. ±gata½ s±rathi½ disv±, nihantv± mama atraja½.. 53. ``suñña½ m±t± ratha½ disv±, eka½ s±rathim±gata½. assupuººehi nettehi, rodant² paripucchi na½ {rodant² paripucchati (s²0 p²0), rodant² na½ paripucchati (sy±0)}.. 54. ``kinnu m³go ki½ nu pakkho, kinnu so vilap² tad±. nihaññam±no bh³miy±, ta½ me akkh±hi s±rathi.. 55. ``katha½ hatthehi p±dehi, m³gapakkho vivajjayi. nihaññam±no bh³miy±, ta½ me akkh±hi pucchito''.. 56. ``akkheyya½ {akkhissa½ (s²0 p²0)} te aha½ ayye, dajj±si abhaya½ mama. ya½ me suta½ v± diµµha½ v±, r±japuttassa santike''.. 57. ``abhaya½ samma te dammi, abh²to bhaºa s±rathi. ya½ te suta½ v± diµµha½ v±, r±japuttassa santike''.. 58. ``na so m³go na so pakkho, visaµµhavacano ca so. rajjassa kira so bh²to, akar± {akar² (s²0 p²0)} ±laye bah³.. 59. ``purima½ sarati so j±ti½, yattha rajjamak±rayi. k±rayitv± tahi½ rajja½, p±pattha niraya½ bhusa½.. 60. ``v²satiñceva vass±ni, tahi½ rajjamak±rayi. as²tivassasahass±ni, nirayamhi apacci so.. 61. ``tassa rajjassa so bh²to, m± ma½ rajj±bhisecayu½. tasm± pitu ca m±tucca, santike na bhaº² tad±.. 62. ``aªgapaccaªgasampanno, ±rohapariº±hav±. visaµµhavacano pañño, magge saggassa tiµµhati.. 63. ``sace tva½ daµµhuk±m±si, r±japutta½ {r±japutti (s²0)} tavatraja½. ehi ta½ p±payiss±mi, yattha sammati temiyo''.. 64. ``yojayantu rathe asse, kaccha½ n±g±na {n±g±ni (sy±0 ka0)} bandhatha. ud²rayantu saªkhapaºav±, v±dantu {vadantu (s²0), nadantu (sy±0 ka0), vadata½ (p²0)} ekapokkhar±.. 65. ``v±dantu {nadantu (s²0 sy±0 p²0)} bher² sannaddh±, vagg³ v±dantu dundubh². negam± ca ma½ anventu, gaccha½ puttanivedako {niv±dako (sy±0 ka0)}.. 66. ``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. khippa½ y±n±ni yojentu, gaccha½ puttanivedako {niv±dako (sy±0 ka0)}.. 67. ``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. khippa½ y±n±ni yojentu, gaccha½ puttanivedako {niv±dako (sy±0 ka0)}.. 68. ``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±. khippa½ y±n±ni yojentu, gaccha½ puttanivedako'' {niv±dako (sy±0 ka0)}.. 69. ``asse ca s±rath² yutte, sindhave s²ghav±hane. r±jadv±ra½ up±gacchu½, yutt± deva ime hay±''.. 70. ``th³l± javena h±yanti, kis± h±yanti th±mun±. kise th³le vivajjetv±, sa½saµµh± yojit± hay±''.. 71. ``tato r±j± taram±no, yuttam±ruyha sandana½. itth±g±ra½ ajjhabh±si {abh±satha (ka0)}, sabb±va anuy±tha ma½.. 72. ``v±lab²janimuºh²sa½, khagga½ chattañca paº¹ara½. up±dhi ratham±ruyha {up±diratham±ruyha (s²0), up±dh² ratham±ruyha (sy±0)}, suvaººehi alaªkat±.. 73. ``tato sa {ca (s²0 sy±0 p²0)} r±j± p±y±si, purakkhatv±na s±rathi½. khippameva up±gacchi, yattha sammati temiyo.. 74. ``tañca disv±na ±yanta½, jalantamiva tejas±. khattasaªghapariby³¼ha½ {paribb³¼ha½ (s²0)}, temiyo etadabravi''.. 75. ``kacci nu t±ta kusala½, kacci t±ta an±maya½. sabb± ca {kaccinnu (s²0 p²0)} r±jakaññ±yo, arog± mayha m±taro''.. 76. ``kusalañceva me putta, atho putta an±maya½. sabb± ca r±jakaññ±yo, arog± tuyha m±taro''.. 77. ``kacci amajjapo {kaccissa'majjapo (s²0 p²0)} t±ta, kacci te suramappiya½. kacci sacce ca dhamme ca, d±ne te ramate mano''.. 78. ``amajjapo aha½ putta, atho me suramappiya½. atho sacce ca dhamme ca, d±ne me ramate mano''.. 79. ``kacci aroga½ yogga½ te, kacci vahati v±hana½. kacci te by±dhayo natthi, sar²rassupat±pan±''.. 80. ``atho aroga½ yogga½ me, atho vahati v±hana½. atho me by±dhayo natthi, sar²rassupat±pan±'' {sar²rassupat±piy± (sy±0 ka0)}.. 81. ``kacci ant± ca te ph²t±, majjhe ca bahal± tava. koµµh±g±rañca kosañca, kacci te paµisanthata½'' {paµisaºµhita½ (sy±0 ka0)}.. 82. ``atho ant± ca me ph²t±, majjhe ca bahal± mama. koµµh±g±rañca kosañca, sabba½ me paµisanthata½''.. 83. ``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½. patiµµhapentu {patiµµh±pentu (s²0 sy±0 p²0)} pallaªka½, yattha r±j± nisakkati''.. 84. ``idheva te nis²dassu {nisinnassa (s²0 sy±0 p²0), nisinnassu (ka0)}, niyate paººasanthare. etto udakam±d±ya, p±de pakkh±layassu {pakkh±layantu (s²0), pakkh±layanti (p²0)} te''.. 85. ``idampi paººaka½ mayha½, randha½ r±ja aloºaka½. paribhuñja mah±r±ja, p±huno mesidh±gato'' {±gato (s²0 sy±0)}.. 86. ``na c±ha½ {na v±ha½ (ka0)} paººa½ bhuñj±mi, na heta½ mayha bhojana½. s±l²na½ odana½ bhuñje, suci½ ma½s³pasecana½''.. 87. ``accheraka½ ma½ paµibh±ti, ekakampi rahogata½. edisa½ bhuñjam±n±na½, kena vaººo pas²dati''.. 88. ``eko r±ja nipajj±mi, niyate paººasanthare. t±ya me ekaseyy±ya, r±ja vaººo pas²dati.. 89. ``na ca netti½sabandh± {nettisabaddh± (s²0 p²0)} me, r±jarakkh± upaµµhit±. t±ya me sukhaseyy±ya, r±ja vaººo pas²dati.. 90. ``at²ta½ n±nusoc±mi, nappajapp±min±gata½ {nappajapp±ma'n±gata½ (s²0 sy±0 p²0)}. paccuppannena y±pemi, tena vaººo pas²dati.. 91. ``an±gatappajapp±ya, at²tass±nusocan±. etena b±l± sussanti, na¼ova harito luto''.. 92. ``hatth±n²ka½ rath±n²ka½, asse patt² ca vammino. nivesan±ni ramm±ni, aha½ putta dad±mi te.. 93. ``itth±g±rampi te dammi, sabb±laªk±rabh³sita½. t± putta paµipajjassu {t±su putte paµipajja (ka0)}, tva½ no r±j± bhavissasi.. 94. ``kusal± naccag²tassa, sikkhit± c±turitthiyo {caturitthiyo (s²0 p²0)}. k±me ta½ ramayissanti, ki½ araññe karissasi.. 95. ``paµir±j³hi te kaññ±, ±nayissa½ alaªkat±. t±su putte janetv±na, atha pacch± pabbajissasi.. 96. ``yuv± ca daharo c±si {c±pi (sy±0 ka0)}, paµhamuppattiko {paµhamuppattito (s²0 p²0)} susu. rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi''.. 97. ``yuv± care brahmacariya½, brahmac±r² yuv± siy±. daharassa hi pabbajj±, eta½ is²hi vaººita½.. 98. ``yuv± care brahmacariya½, brahmac±r² yuv± siy±. brahmacariya½ cariss±mi, n±ha½ rajjena matthiko.. 99. ``pass±mi voha½ dahara½, amma t±ta vadantara½ {vada½ nara½ (s²0)}. kicch±laddha½ piya½ putta½, appatv±va jara½ mata½.. 100. ``pass±mi voha½ dahari½, kum±ri½ c±rudassani½. navava½saka¼²ra½va, palugga½ j²vitakkhaya½ {j²vitakkhaye (s²0 p²0)}.. 101. ``dahar±pi hi miyyanti, nar± ca atha n±riyo. tattha ko vissase poso, daharomh²ti j²vite.. 102. ``yassa raty± vivas±ne, ±yu appatara½ siy±. appodakeva macch±na½, ki½ nu kom±raka½ {kom±rata½ (ka0)} tahi½.. 103. ``niccamabbh±hato loko, niccañca pariv±rito. amogh±su vajant²su, ki½ ma½ rajjebhisiñcasi'' {rajjena siñcasi (s²0 p²0)}.. 104. ``kena mabbh±hato loko, kena ca pariv±rito. k±yo amogh± gacchanti, ta½ me akkh±hi pucchito''.. 105. ``maccun±bbh±hato loko, jar±ya pariv±rito. ratyo amogh± gacchanti, eva½ j±n±hi khattiya.. 106. ``yath±pi tante vitate {vitante (sy±0 ka0)}, ya½ yadev³paviyyati {ya½ ya½ dev³paviyyati (s²0 p²0)}. appaka½ hoti vetabba½, eva½ macc±na j²vita½.. 107. ``yath± v±rivaho p³ro, gaccha½ nupanivattati {na parivattati (sy±0), nuparivattati (ka0)}. evam±yu manuss±na½, gaccha½ nupanivattati.. 108. ``yath± v±rivaho p³ro, vahe rukkhepak³laje. eva½ jar±maraºena, vuyhante sabbap±ºino''.. 109. ``hatth±n²ka½ rath±n²ka½, asse patt² ca vammino. nivesan±ni ramm±ni, aha½ putta dad±mi te.. 110. ``itth±g±rampi te dammi, sabb±laªk±rabh³sita½. t± putta paµipajjassu, tva½ no r±j± bhavissasi.. 111. ``kusal± naccag²tassa, sikkhit± c±turitthiyo. k±me ta½ ramayissanti, ki½ araññe karissasi.. 112. ``paµir±j³hi te kaññ±, ±nayissa½ alaªkat±. t±su putte janetv±na, atha pacch± pabbajissasi.. 113. ``yuv± ca daharo c±si, paµhamuppattiko susu. rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi.. 114. ``koµµh±g±rañca kosañca, v±han±ni bal±ni ca. nivesan±ni ramm±ni, aha½ putta dad±mi te.. 115. ``gomaº¹alapariby³¼ho, d±sisaªghapurakkhato. rajja½ k±rehi bhaddante, ki½ araññe karissasi''.. 116. ``ki½ dhanena ya½ kh²yetha {ki½ dhanena ya½ j²yetha (s²0), ki½ ma½ dhanena k²yetha (sy±0 ka0)}, ki½ bhariy±ya marissati. ki½ yobbanena jiººena {ciººena (s²0 p²0), vaººena (ka0)}, ya½ jar±y±bhibhuyyati {ya½ jar± abhihessati (s²0 p²0)}.. 117. ``tattha k± nandi k± khi¹¹±, k± rati k± dhanesan±. ki½ me puttehi d±rehi, r±ja muttosmi bandhan±.. 118. ``yoha½ {soha½ (s²0 p²0)} eva½ paj±n±mi, maccu me nappamajjati. antaken±dhipannassa, k± rat² k± dhanesan±.. 119. ``phal±namiva pakk±na½, nicca½ patanato bhaya½. eva½ j±t±na macc±na½, nicca½ maraºato bhaya½.. 120. ``s±yameke na dissanti, p±to diµµh± bah³ jan±. p±to eke na dissanti, s±ya½ diµµh± bah³ jan±.. 121. ``ajjeva kicca½ ±tappa½, ko jaññ± maraºa½ suve. na hi no saªkara½ {saªgara½ (s²0 p²0) ma0 ni0 3.272} tena, mah±senena maccun±.. 122. ``cor± dhanassa patthenti, r±jamuttosmi bandhan±. ehi r±ja nivattassu, n±ha½ rajjena matthiko''ti.. m³gapakkhaj±taka½ paµhama½. 539. mah±janakaj±taka½ (2) 123. ``koya½ majjhe samuddasmi½, apassa½ t²ram±yuhe. ka½ {ki½ (sy±0 ka0)} tva½ atthavasa½ ñatv±, eva½ v±yamase bhusa½''.. 124. ``nisamma vatta½ lokassa, v±y±massa ca devate. tasm± majjhe samuddasmi½, apassa½ t²ram±yuhe''.. 125. ``gambh²re appameyyasmi½, t²ra½ yassa na dissati. mogho te purisav±y±mo, appatv±va marissasi''.. 126. ``anaºo ñ±tina½ hoti, dev±na½ pitunañca {pituno ca (s²0 p²0)} so. kara½ purisakicc±ni, na ca pacch±nutappati''.. 127. ``ap±raºeyya½ ya½ kamma½, aphala½ kilamathuddaya½. tattha ko v±yamenattho, maccu yass±bhinippata½'' {yass±bhinipphata½ (sy±0)}.. 128. ``ap±raºeyyamaccanta½ , yo viditv±na devate. na rakkhe attano p±ºa½, jaññ± so yadi h±paye.. 129. ``adhipp±yaphala½ eke, asmi½ lokasmi devate. payojayanti kamm±ni, t±ni ijjhanti v± na v±.. 130. ``sandiµµhika½ kammaphala½, nanu passasi devate. sann± aññe tar±maha½, tañca pass±mi santike.. 131. ``so aha½ v±yamiss±mi, yath±satti yath±bala½. gaccha½ p±ra½ samuddassa, kassa½ {k±sa½ (s²0 p²0)} purisak±riya½''.. 132. ``yo tva½ eva½ gate oghe, appameyye mahaººave. dhammav±y±masampanno, kammun± n±vas²dasi. so tva½ tattheva gacch±hi, yattha te nirato mano''.. 133. ``±s²setheva {±si½setheva (s²0 sy±0 p²0)} puriso, na nibbindeyya paº¹ito. pass±mi voha½ att±na½, yath± icchi½ tath± ahu.. 134. ``±s²setheva puriso, na nibbindeyya paº¹ito. pass±mi voha½ att±na½, udak± thalamubbhata½.. 135. ``v±yametheva puriso, na nibbindeyya paº¹ito. pass±mi voha½ att±na½, yath± icchi½ tath± ahu.. 136. ``v±yametheva puriso, na nibbindeyya paº¹ito. pass±mi voha½ att±na½, udak± thalamubbhata½.. 137. ``dukkh³pan²topi naro sapañño, ±sa½ na chindeyya sukh±gam±ya. bah³ hi phass± ahit± hit± ca, avitakkit± maccumupabbajanti {maccumuppajjanti (sy±0)}.. 138. ``acintitampi bhavati, cintitampi vinassati. na hi cint±may± bhog±, itthiy± purisassa v±''.. 139. ``apor±ºa½ {apur±ºa½ (s²0 p²0)} vata bho r±j±, sabbabhummo disampati. n±jja nacce {na ca nacce (ka0)} nis±meti, na g²te kurute mano.. 140. ``na mige {mage (ka0)} napi uyy±ne, napi ha½se udikkhati. m³gova tuºhim±s²no, na atthamanus±sati''.. 141. ``sukhak±m± rahos²l±, vadhabandh± up±rat± {up±rut± (sy±0 ka0)}. kassa {kesa½ (s²0 p²0)} nu ajja ±r±me, dahar± vuddh± ca acchare.. 142. ``atikkantavanath± dh²r±, namo tesa½ mahesina½. ye ussukamhi lokamhi, viharanti manussuk±.. 143. ``te chetv± maccuno j±la½, tata½ {tanta½ (s²0 sy±0 p²0), ta½ ta½ (ka0)} m±y±vino da¼a½. chinn±layatt± {sant±layant± (sy±0 ka0)} gacchanti, ko tesa½ gatim±paye'' {nesa½ gati p±paye (ka0)}.. 144. ``kad±ha½ mithila½ {midhila½ (ka0)} ph²ta½, vibhatta½ bh±gaso mita½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu {kad±ssu (s²0 p²0), kad±su (sy±0)} bhavissati.. 145. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, vis±la½ sabbatopabha½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 146. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, bahup±k±ratoraºa½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 147. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, da¼hamaµµ±lakoµµhaka½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 148. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, suvibhatta½ mah±patha½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 149. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, suvibhattantar±paºa½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 150. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, gavassarathap²¼ita½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 151. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, ±r±mavanam±lini½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 152. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, uyy±navanam±lini½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 153. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, p±s±davanam±lini½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 154. ``kad±ha½ mithila½ ph²ta½, tipura½ r±jabandhuni½. m±pita½ somanassena, vedehena yasassin±. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 155. ``kad±ha½ vedehe ph²te, nicite dhammarakkhite. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 156. ``kad±ha½ vedehe ph²te, ajeyye dhammarakkhite. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 157. ``kad±ha½ antepura½ {kad± antepura½ (s²0 p²0)} ramma½, vibhatta½ bh±gaso mita½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 158. ``kad±ha½ antepura½ ramma½, sudh±mattikalepana½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 159. ``kad±ha½ antepura½ ramma½, sucigandha½ manorama½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 160. ``kad±ha½ k³µ±g±re ca, vibhatte bh±gaso mite. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 161. ``kad±ha½ k³µ±g±re ca, sudh±mattikalepane. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 162. ``kad±ha½ k³µ±g±re ca, sucigandhe manorame. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 163. ``kad±ha½ k³µ±g±re ca, litte candanaphosite. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 164. ``kad±ha½ soººapallaªke {suvaººapallaªke (s²0 sy±0 p²0)}, gonake cittasanthate. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 165. {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``kad±ha½ maºipallaªke, gonake cittasanthate. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}.. 166. ``kad±ha½ kapp±sakoseyya½, khomakoµumbar±ni ca. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 167. ``kad±ha½ pokkharaº² ramm±, cakkav±kapak³jit± {cakkav±k³pak³jit± (s²0 p²0)}. mand±lakehi sañchann±, padumuppalakehi ca. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 168. ``kad±ha½ hatthigumbe ca, sabb±laªk±rabh³site. suvaººakacche m±taªge, hemakappanav±sase.. 169. ``±r³¼he g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 170. ``kad±ha½ assagumbe ca, sabb±laªk±rabh³site. ±j±n²yeva j±tiy±, sindhave s²ghav±hane.. 171. ``±r³¼he g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 172. ``kad±ha½ rathaseniyo, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 173. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 174. ``kad±ha½ sovaººarathe, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 175. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 176. ``kad±ha½ sajjhurathe ca, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 177. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 178. ``kad±ha½ assarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 179. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 180. ``kad±ha½ oµµharathe ca, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 181. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 182. ``kad±ha½ goºarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 183. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 184. ``kad±ha½ ajarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 185. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 186. ``kad±ha½ meº¹arathe ca, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 187. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 188. ``kad±ha½ migarathe ca, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 189. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 190. ``kad±ha½ hatth±rohe ca, sabb±laªk±rabh³site. n²lavammadhare s³re, tomaraªkusap±ºine {p±ºino (sy±0 ka0)}. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 191. ``kad±ha½ ass±rohe ca, sabb±laªk±rabh³site. n²lavammadhare s³re, illiy±c±padh±rine {dh±rino (sy±0 ka0)}. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 192. ``kad±ha½ rath±rohe ca, sabb±laªk±rabh³site. n²lavammadhare s³re, c±pahatthe kal±pine {kal±pino (sy±0 ka0)}. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 193. {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``kad±ha½ dhanuggahe ca, sabb±laªk±rabh³site. n²lavammadhare s³re, c±pahatthe kal±pine. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}.. 194. ``kad±ha½ r±japutte ca, sabb±laªk±rabh³site. citravammadhare s³re, kañcan±ve¼adh±rine. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 195. ``kad±ha½ ariyagaºe ca, vatavante {vatthavante (s²0 sy±0 p²0)} alaªkate. haricandanalittaªge, k±sikuttamadh±rine. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 196. {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} ``kad±ha½ amaccagaºe ca, sabb±laªk±rabh³site. p²tavammadhare s³re, purato gaccham±line {gaccham±lino (sy±0 ka0)}. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}.. 197. ``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 198. ``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 199. ``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin². pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 200. ``kad±ha½ {kad± (s²0 p²0)} satapala½ ka½sa½, sovaººa½ satar±jika½. pah±ya pabbajiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 201. ``kad±ssu ma½ hatthigumb±, sabb±laªk±rabh³sit±. suvaººakacch± m±taªg±, hemakappanav±sas±.. 202. ``±r³¼h± g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 203. ``kad±ssu ma½ assagumb±, sabb±laªk±rabh³sit±. ±j±n²y±va j±tiy±, sindhav± s²ghav±han±.. 204. ``±r³¼h± g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 205. ``kad±ssu ma½ rathasen², sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 206. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 207. ``kad±ssu ma½ soººarath± {sovaººarath± (p²0 ka0)}, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 208. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 209. ``kad±ssu ma½ sajjhurath±, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 210. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 211. ``kad±ssu ma½ assarath±, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 212. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 213. ``kad±ssu ma½ oµµharath±, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 214. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 215. ``kad±ssu ma½ goºarath±, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 216. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 217. ``kad±ssu ma½ ajarath±, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 218. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 219. ``kad±ssu ma½ meº¹arath±, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 220. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 221. ``kad±ssu ma½ migarath±, sannaddh± ussitaddhaj±. d²p± athopi veyyaggh±, sabb±laªk±rabh³sit±.. 222. ``±r³¼h± g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 223. ``kad±ssu ma½ hatth±roh±, sabb±laªk±rabh³sit±. n²lavammadhar± s³r±, tomaraªkusap±ºino. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 224. ``kad±ssu ma½ ass±roh±, sabb±laªk±rabh³sit±. n²lavammadhar± s³r±, illiy±c±padh±rino. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 225. ``kad±ssu ma½ rath±roh±, sabb±laªk±rabh³sit±. n²lavammadhar± s³r±, c±pahatth± kal±pino. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 226. ``kad±ssu ma½ dhanuggah±, sabb±laªk±rabh³sit±. n²lavammadhar± s³r±, c±pahatth± kal±pino. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 227. ``kad±ssu ma½ r±japutt±, sabb±laªk±rabh³sit±. citravammadhar± s³r±, kañcan±ve¼adh±rino. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 228. ``kad±ssu ma½ ariyagaº±, vatavant± alaªkat±. haricandanalittaªg±, k±sikuttamadh±rino. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 229. ``kad±ssu ma½ amaccagaº±, sabb±laªk±rabh³sit±. p²tavammadhar± s³r±, purato gaccham±lino {gaccham±lin² (sy±0 ka0)}. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 230. ``kad±ssu ma½ sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 231. ``kad±ssu ma½ sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±. yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 232. ``kad±ssu ma½ sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin². yanta½ ma½ n±nuyissanti, ta½ kud±ssu bhavissati.. 233. ``kad±ha½ patta½ gahetv±na, muº¹o saªgh±µip±ruto. piº¹ik±ya cariss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 234. ``kad±ha½ pa½suk³l±na½, ujjhit±na½ {ujjhiµµh±na½ (ka0)} mah±pathe. saªgh±µi½ dh±rayiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 235. ``kad±ha½ satt±hasammeghe {satt±ha½ meghe (s²0 sy±0)}, ovaµµho allac²varo. piº¹ik±ya cariss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 236. ``kad±ha½ sabbattha gantv± {sabbaha½ µh±na½ (s²0), sabbaºha½ gantv± (sy±0), sabb±ha½ µh±na½ (p²0), sabbaµµh±na½ (ka0)}, rukkh± rukkha½ van± vana½. anapekkho gamiss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 237. ``kad±ha½ giriduggesu, pah²nabhayabheravo. adutiyo gamiss±mi {vihariss±mi (s²0 p²0)}, ta½ kud±ssu bhavissati.. 238. ``kad±ha½ v²ºa½ varujjako {v²ºarujjako (sy±0), v²ºa½ virujjako (ka0)}, sattatanti½ manorama½. citta½ uju½ kariss±mi, ta½ kud±ssu bhavissati.. 239. ``kad±ha½ rathak±rova, parikanta½ up±hana½. k±masaññojane checcha½ {chetv± (ka0)}, ye dibbe ye ca m±nuse''.. 240. ``t± ca sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±. b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi.. 241. ``t± ca sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±. b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi.. 242. ``t± ca sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin². b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi.. 243. ``t± ca sattasat± bhariy±, sabb±laªk±rabh³sit±. hitv± sampaddav² {sampadday² (s²0)} r±j±, pabbajj±ya purakkhato.. 244. ``t± ca sattasat± bhariy±, susaññ± tanumajjhim±. hitv± sampaddav² r±j±, pabbajj±ya purakkhato.. 245. ``t± ca sattasat± bhariy±, assav± piyabh±ºin². hitv± sampaddav² r±j±, pabbajj±ya purakkhato''.. 246. ``hitv± satapala½ ka½sa½, sovaººa½ satar±jika½. aggah² mattika½ patta½, ta½ dutiy±bhisecana½''.. 247. ``bhesm± {vesm± (s²0), bhi½s± (p²0), bh²s± (ka0)} aggisam± j±l±, kos± ¹ayhanti bh±gaso. rajata½ j±tar³pañca, mutt± ve¼uriy± bah³.. 248. ``maºayo saªkhamutt± ca, vatthika½ haricandana½. ajina½ daº¹abhaº¹añca, loha½ k±¼±yasa½ bah³. ehi r±ja nivattassu, m± teta½ vinas± dhana½'' {vinass± dhana½ (sy±0 ka0)}.. 249. ``susukha½ vata j²v±ma, yesa½ no natthi kiñcana½. mithil±ya dayham±n±ya, na me kiñci adayhatha''.. 250. ``aµaviyo samuppann±, raµµha½ viddha½sayanti ta½. ehi r±ja nivattassu, m± raµµha½ vinas± ida½''.. 251. ``susukha½ vata j²v±ma, yesa½ no natthi kiñcana½. raµµhe vilumpam±namhi, na {m± (ka0)} me kiñci ah²ratha.. 252. ``susukha½ vata j²v±ma, yesa½ no natthi kiñcana½. p²tibhakkh± bhaviss±ma, dev± ±bhassar± yath±''.. 253. ``kimheso mahato ghoso, k± nu g±meva k²¼iy± {g±me kil²liy± (s²0)}. samaºa teva {samaºaññeva (s²0 p²0), samaºatveva (sy±0)} pucch±ma, kattheso abhisaµo jano''.. 254. ``mama½ oh±ya gacchanta½, ettheso abhisaµo jano. s²m±tikkamana½ yanta½, munimonassa pattiy±. missa½ nand²hi gacchanta½, ki½ j±namanupucchasi''.. 255. ``m±ssu tiººo amaññittha {amaññittho (s²0 sy±0 p²0)}, sar²ra½ dh±raya½ ima½. at²raºeyya yamida½ {at²raºeyyamida½ kamma½ (s²0 sy±0 p²0)}, bah³ hi paripanthayo''.. 256. ``ko nu me paripanthassa, mama½ eva½vih±rino. yo neva diµµhe n±diµµhe, k±m±namabhipatthaye''.. 257. ``nidd± tand² vijambhit±, arat² bhattasammado. ±vasanti sar²raµµh±, bah³ hi paripanthayo''.. 258. ``kaly±ºa½ vata ma½ bhava½, br±hmaºa manus±sati {manus±sasi (s²0)}. br±hmaºa teva {br±hmaºaññeva (s²0)} pucch±mi, ko nu tvamasi m±risa''.. 259. ``n±rado iti me n±ma½ {n±mena (sy±0 ka0)}, kassapo iti ma½ vid³. bhoto sak±sam±gacchi½, s±dhu sabbhi sam±gamo.. 260. ``tassa te sabbo ±nando, vih±ro upavattatu. ya½ ³na½ {yad³na½ (s²0 sy±0 p²0)} ta½ parip³rehi, khantiy± upasamena ca.. 261. ``pas±raya sannatañca, unnatañca pas±raya {pah±raya (sy±0 p²0 ka0)}. kamma½ vijjañca dhammañca, sakkatv±na paribbaja''.. 262. ``bah³ hatth² ca asse ca, nagare janapad±ni ca. hitv± janaka pabbajito, kap±le {kapalle (s²0 p²0)} ratimajjhag±.. 263. ``kacci nu te j±napad±, mitt±macc± ca ñ±tak±. dubbhimaka½su janaka, kasm± te ta½ aruccatha''.. 264. ``na mig±jina j±tucche {j±tucca (s²0 p²0)}, aha½ kañci kud±cana½. adhammena jine ñ±ti½, na c±pi ñ±tayo mama½.. 265. ``disv±na lokavattanta½, khajjanta½ kaddam²kata½. haññare bajjhare cettha, yattha sanno {satto (s²0)} puthujjano. et±ha½ upama½ katv±, bhikkhakosmi mig±jina''.. 266. ``ko nu te bhagav± satth±, kasseta½ vacana½ suci. na hi kappa½ v± vijja½ v±, paccakkh±ya rathesabha. samaºa½ ±hu vattanta½, yath± dukkhassatikkamo''.. 267. ``na mig±jina j±tucche, aha½ kañci kud±cana½. samaºa½ br±hmaºa½ v±pi, sakkatv± anup±visi½''.. 268. ``mahat± c±nubh±vena, gacchanto siriy± jala½. g²yam±nesu g²tesu, vajjam±nesu vaggusu.. 269. ``t³riyat±¼asaªghuµµhe {turiyat±¼itasaªghuµµhe (s²0 p²0)}, sammat±lasam±hite. sa mig±jina maddakkhi½, phali½ {phala½ (s²0 p²0 ka0)} amba½ tirocchada½. haññam±na½ {tujjam±na½ (s²0), tudam±na½ (sy±0), taddam±na½ (p²0), hatam±na½ (ka0)} manussehi, phalak±mehi jantubhi.. 270. ``so khoha½ ta½ siri½ hitv±, orohitv± mig±jina. m³la½ ambassup±gacchi½, phalino nipphalassa ca.. 271. ``phali½ {phala½ (s²0 p²0 ka0)} amba½ hata½ disv±, viddha½sta½ vina¼²kata½. atheka½ {atheta½ (s²0 p²0)} itara½ amba½, n²lobh±sa½ manorama½.. 272. ``evameva n³namhepi {n³na amhe (s²0 p²0)}, issare bahukaºµake. amitt± no vadhissanti, yath± ambo phal² hato.. 273. ``ajinamhi haññate d²pi, n±go dantehi haññate. dhanamhi dhanino hanti, aniketamasanthava½. phal² ambo aphalo ca, te satth±ro ubho mama''.. 274. ``sabbo jano paby±dhito, r±j± pabbajito iti. hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.. 275. ``ass±sayitv± janata½, µhapayitv± paµicchada½. putta½ rajje µhapetv±na, atha pacch± pabbajissasi''.. 276. ``catt± may± j±napad±, mitt±macc± ca ñ±tak±. santi putt± videh±na½, d²gh±vu raµµhava¹¹hano. te rajja½ k±rayissanti, mithil±ya½ paj±pati''.. 277. ``ehi ta½ anusikkh±mi, ya½ v±kya½ mama ruccati. rajja½ tuva½ k±rayasi {k±rayant² (s²0 sy±0 p²0)}, p±pa½ duccarita½ bahu½. k±yena v±c± manas±, yena gacchasi {kañchisi (s²0 p²0)} duggati½.. 278. ``paradinnakena paraniµµhitena, piº¹ena y±pehi sa dh²radhammo''.. 279. ``yopi catutthe bhattak±le na bhuñje, ajuµµham±r²va {ajaddhum±r²va (s²0), ajjhuµµham±riva (sy±0), ajaddhum±riva (p²0) majjhimanik±ye, aªguttaranik±ye ca passitabba½} khud±ya miyye. na tveva piº¹a½ lu¼ita½ anariya½, kulaputtar³po sappuriso na seve. tayida½ na s±dhu tayida½ na suµµhu, sunakhucchiµµhaka½ janaka bhuñjase tuva½''.. 280. ``na c±pi me s²vali so abhakkho, ya½ hoti catta½ gihino sunassa v±. ye keci bhog± idha dhammaladdh±, sabbo so bhakkho anavayoti {anavajjoti (s²0 p²0)} vutto''.. 281. ``kum±rike upaseniye, nicca½ nigga¼amaº¹ite. kasm± te eko bhujo janati, eko te na janat² bhujo''.. 282. ``imasmi½ me samaºa hatthe, paµimukk± dun²var± {dun²dhur± (s²0 p²0)}. saªgh±t± {sa½ghaµµ± (sy±0 ka0)} j±yate saddo, dutiyasseva s± gati.. 283. ``imasmi½ me samaºa hatthe, paµimukko ekan²varo {ekan²dhuro (s²0 p²0)}. so adutiyo na janati, munibh³tova tiµµhati.. 284. ``viv±dappatto {viv±damatto (p²0)} dutiyo, keneko vivadissati. tassa te saggak±massa, ekattamuparocata½''.. 285. ``suº±si s²vali kath± {g±th± (s²0 sy±0 p²0)}, kum±riy± pavedit±. pesiy± {pessiy± (s²0 p²0)} ma½ garahittho, dutiyasseva s± gati.. 286. ``aya½ dvedh±patho bhadde, anuciººo path±vihi. tesa½ tva½ eka½ gaºh±hi, ahameka½ pun±para½.. 287. ``m±vaca {neva (s²0 p²0), m± ca (sy±0 ka0)} ma½ tva½ pati meti, n±ha½ {m±ha½ (s²0 p²0)} bhariy±ti v± puna''. ``imameva kathayant±, th³ºa½ nagarup±gamu½.. 288. ``koµµhake usuk±rassa, bhattak±le upaµµhite. tatr± ca so usuk±ro, (eka½ daº¹a½ uju½ kata½.) {( ) natthi bah³su} ekañca cakkhu½ niggayha, jimhamekena pekkhati''.. 289. ``eva½ no s±dhu passasi, usuk±ra suºohi me. yadeka½ cakkhu½ niggayha, jimhamekena pekkhasi''.. 290. ``dv²hi samaºa cakkh³hi, vis±la½ viya kh±yati. asampatv± parama½ {para½ (s²0 p²0)} liªga½, nujubh±v±ya kappati.. 291. ``ekañca cakkhu½ niggayha, jimhamekena pekkhato. sampatv± parama½ liªga½, ujubh±v±ya kappati.. 292. ``viv±dappatto {viv±damatto (p²0)} dutiyo, keneko vivadissati. tassa te saggak±massa, ekattamuparocata½''.. 293. ``suº±si s²vali kath± {g±th± (s²0 sy±0 p²0)}, usuk±rena vedit±. pesiy± ma½ garahittho, dutiyasseva s± gati.. 294. ``aya½ dvedh±patho bhadde, anuciººo path±vihi. tesa½ tva½ eka½ gaºh±hi, ahameka½ pun±para½.. 295. ``m±vaca ma½ tva½ pati meti, n±ha½ bhariy±ti v± puna''. ``muñj±vesik± pav±¼h±, ek± vihara s²val²''ti.. mah±janakaj±taka½ dutiya½. 540. suvaººas±maj±taka½ (3) 296. ``ko nu ma½ usun± vijjhi, pamatta½ udah±raka½ {h±rika½ (sy±0), h±riya½ (ka0)}. khattiyo br±hmaºo vesso, ko ma½ viddh± nil²yasi.. 297. ``na me ma½s±ni khajj±ni, cammenattho na vijjati. atha kena nu vaººena, viddheyya½ ma½ amaññatha.. 298. ``ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya½. puµµho me samma akkh±hi, ki½ ma½ viddh± nil²yasi''.. 299. ``r±j±hamasmi k±s²na½, p²¼iyakkhoti ma½ vid³. lobh± raµµha½ pahitv±na, migamesa½ car±maha½.. 300. ``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto. n±gopi me na mucceyya, ±gato usup±tana½.. 301. ``ko v± tva½ kassa v± putto {tva½ ca kassa v± puttosi (s²0 p²0)}, katha½ j±nemu ta½ maya½. pituno attano c±pi, n±magotta½ pavedaya''.. 302. ``nes±daputto bhaddante, s±mo iti ma½ ñ±tayo. ±mantayi½su j²vanta½, svajjev±ha½ gato {sv±jjevaªgato (sy±0), svajjevaªgate (ka0)} saye.. 303. ``viddhosmi puthusallena, savisena yath± migo. sakamhi lohite r±ja, passa semi paripluto.. 304. ``paµiv±magata½ {paµidhamma gata½ (s²0 p²0)} salla½, passa dhimh±mi {vih±mhi (s²0 p²0)} lohita½. ±turo ty±nupucch±mi, ki½ ma½ viddh± nil²yasi.. 305. ``ajinamhi haññate d²pi, n±go dantehi haññate. atha kena nu vaººena, viddheyya½ ma½ amaññatha''.. 306. ``migo upaµµhito ±si, ±gato usup±tana½. ta½ disv± ubbij² s±ma, tena kodho mam±visi''.. 307. ``yato sar±mi att±na½, yato pattosmi viññuta½. na ma½ mig± uttasanti, araññe s±pad±nipi.. 308. ``yato nidhi½ parihari½, yato pattosmi yobbana½. na ma½ mig± uttasanti, araññe s±pad±nipi.. 309. ``bh²r³ kimpuris± r±ja, pabbate gandham±dane. sammodam±n± gacch±ma, pabbat±ni van±ni ca.. 310. (``na ma½ mig± uttasanti, araññe s±pad±nipi.) {( ) natthi s²0 sy±0 p²0 potthakesu} atha kena nu vaººena, utr±santi mig± mama½'' {utr±se so migo mama½ (s²0 p²0)}.. 311. ``na ta½ tasa {na taddas± (s²0 p²0)} migo s±ma, ki½ t±ha½ alika½ bhaºe. kodhalobh±bhibh³t±ha½, usu½ te ta½ avassaji½ {avissaji½ (sy±0)}.. 312. ``kuto nu s±ma ±gamma, kassa v± pahito tuva½. udah±ro nadi½ gaccha, ±gato migasammata½''.. 313. ``andh± m±t±pit± mayha½, te bhar±mi brah±vane. tes±ha½ udak±h±ro, ±gato migasammata½.. 314. ``atthi nesa½ us±matta½, atha s±hassa j²vita½. udakassa al±bhena , maññe andh± marissare.. 315. ``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½. yañca amma½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito.. 316. ``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½. yañca t±ta½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito.. 317. ``s± n³na kapaº± amm±, ciraratt±ya rucchati {ruccati (ka0)}. a¹¹haratteva ratte v±, nad²va avasucchati {avasussati (sy±0)}.. 318. ``so n³na kapaºo t±to, ciraratt±ya rucchati {ruccati (ka0)}. a¹¹haratteva ratte v±, nad²va avasucchati {avasussati (sy±0)}.. 319. ``uµµh±nap±dacariy±ya {p±ricariy±ya (s²0 p²0)}, p±dasamb±hanassa ca. s±ma t±ta vilapant±, hiº¹issanti brah±vane.. 320. ``idampi dutiya½ salla½, kampeti hadaya½ mama½. yañca andhe na pass±mi, maññe hiss±mi {yañca hess±mi (s²0 p²0), ta½ me½ hiss±mi (ka0)} j²vita½''.. 321. ``m± b±¼ha½ paridevesi, s±ma kaly±ºadassana. aha½ kammakaro hutv±, bharissa½ te brah±vane.. 322. ``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto. aha½ kammakaro hutv±, bharissa½ te brah±vane.. 323. ``mig±na½ {mag±na½ (ka0)} vigh±samanvesa½, vanam³laphal±ni ca. aha½ kammakaro hutv±, bharissa½ te brah±vane.. 324. ``katama½ ta½ vana½ s±ma, yattha m±t±pit± tava. aha½ te tath± bharissa½, yath± te abhar² tuva½''.. 325. ``aya½ ekapad² r±ja, yoya½ uss²sake mama. ito gantv± a¹¹hakosa½, tattha nesa½ ag±raka½. yattha m±t±pit± mayha½, te bharassu ito gato.. 326. ``namo te k±sir±jatthu, namo te k±siva¹¹hana. andh± m±t±pit± mayha½, te bharassu brah±vane.. 327. ``añjali½ te paggaºh±mi, k±sir±ja namatthu te. m±tara½ pitara½ mayha½, vutto vajj±si vandana½''.. 328. ``ida½ vatv±na so s±mo, yuv± kaly±ºadassano. mucchito visavegena, visaññ² samapajjatha.. 329. ``sa r±j± paridevesi, bahu½ k±ruññasañhita½. ajar±maroha½ ±si½, ajjeta½ ñ±mi {ajjahaññ±mi (ka0)} no pure. s±ma½ k±laªkata½ disv±, natthi maccussa n±gamo.. 330. ``yassu ma½ paµimanteti, savisena samappito. svajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sati.. 331. ``niraya½ n³na gacch±mi, ettha me natthi sa½sayo. tad± hi pakata½ p±pa½, ciraratt±ya kibbisa½.. 332. ``bhavanti tassa vatt±ro, g±me kibbisak±rako. araññe nimmanussamhi, ko ma½ vattumarahati.. 333. ``s±rayanti hi kamm±ni, g±me sa½gaccha m±ºav±. araññe nimmanussamhi, ko nu ma½ s±rayissati''.. 334. ``s± devat± antarahit±, pabbate gandham±dane. raññova anukamp±ya, im± g±th± abh±satha.. 335. ``±gu½ kira mah±r±ja, akari {akar± (s²0)} kamma dukkaµa½. ad³sak± pit±putt±, tayo ek³sun± hat±.. 336. ``ehi ta½ anusikkh±mi, yath± te sugat² siy±. dhammenandhe vane posa, maññeha½ sugat² tay±.. 337. ``sa r±j± paridevitv±, bahu½ k±ruññasañhita½. udakakumbham±d±ya, pakk±mi dakkhiº±mukho.. 338. ``kassa nu eso padasaddo, manussasseva ±gato. neso s±massa nigghoso, ko nu tvamasi m±risa.. 339. ``santañhi s±mo vajati, santa½ p±d±ni neyati {uttahi (s²0)}. neso s±massa nigghoso, ko nu tvamasi m±risa''.. 340. ``r±j±hamasmi k±s²na½, p²¼iyakkhoti ma½ vid³. lobh± raµµha½ pahitv±na, migamesa½ car±maha½.. 341. ``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto. n±gopi me na mucceyya, ±gato usup±tana½''.. 342. ``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½. issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya.. 343. ``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo. phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja r±ja vara½ vara½.. 344. ``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±. tato piva mah±r±ja, sace tva½ abhikaªkhasi''.. 345. ``n±la½ andh± vane daµµhu½, ko nu vo phalam±hari. anandhassevaya½ samm±, niv±po mayha kh±yati''.. 346. ``daharo yuv± n±tibrah±, s±mo kaly±ºadassano. d²ghassa kes± asit±, atho s³nagga {sonagga (ka0)} vellit±.. 347. ``so have phalam±haritv±, ito ±d±ya {±d± (s²0 p²0)} kamaº¹alu½. nadi½ gato udah±ro, maññe na d³ram±gato''.. 348. ``aha½ ta½ avadhi½ s±ma½, yo tuyha½ paric±rako. ya½ kum±ra½ pavedetha, s±ma½ kaly±ºadassana½.. 349. ``d²ghassa kes± asit±, atho s³naggavellit±. tesu lohitalittesu, seti s±mo may± hato''.. 350. ``kena duk³lamantesi, hato s±moti v±din±. hato s±moti sutv±na, hadaya½ me pavedhati.. 351. ``assatthasseva taruºa½, pav±¼a½ m±luterita½. hato s±moti sutv±na, hadaya½ me pavedhati''.. 352. ``p±rike k±sir±j±ya½, so s±ma½ migasammate. kodhas± usun± vijjhi, tassa m± p±pamicchimh±''.. 353. ``kicch± laddho piyo putto, yo andhe abhar² vane. ta½ ekaputta½ gh±timhi, katha½ citta½ na kopaye''.. 354. ``kicch± laddho piyo putto, yo andhe abhar² vane. ta½ ekaputta½ gh±timhi, akkodha½ ±hu paº¹it±''.. 355. ``m± b±¼ha½ paridevetha, hato s±moti v±din±. aha½ kammakaro hutv±, bhariss±mi brah±vane.. 356. ``issatthe casmi kusalo, da¼hadhammoti vissuto. aha½ kammakaro hutv±, bhariss±mi brah±vane.. 357. ``mig±na½ vigh±samanvesa½, vanam³laphal±ni ca. aha½ kammakaro hutv±, bhariss±mi brah±vane''.. 358. ``nesa dhammo mah±r±ja, neta½ amhesu kappati. r±j± tvamasi amh±ka½, p±de vand±ma te maya½''.. 359. ``dhamma½ nes±da bhaºatha, kat± apacit² tay±. pit± tvamasi {tvamahi (?)} amh±ka½, m±t± tvamasi p±rike''.. 360. ``namo te k±sir±jatthu, namo te k±siva¹¹hana. añjali½ te paggaºh±ma, y±va s±m±nup±paya.. 361. ``tassa p±de samajjant± {pavaµµant± (p²0)}, mukhañca bhujadassana½. sa½sumbham±n± att±na½, k±lam±gamay±mase''.. 362. ``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati. yattha s±mo hato seti, candova patito cham±.. 363. ``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati. yattha s±mo hato seti, s³riyova patito cham±.. 364. ``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati. yattha s±mo hato seti, pa½sun± patikuntito {kuºµhito (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi}.. 365. ``brah± v±¼amig±kiººa½, ±k±santa½va dissati. yattha s±mo hato seti, idheva vasathassame''.. 366. ``yadi tattha sahass±ni, sat±ni niyut±ni {nahut±ni (s²0 sy±0 p²0)} ca. nevamh±ka½ bhaya½ koci, vane v±¼esu vijjati''.. 367. ``tato andh±nam±d±ya, k±sir±j± brah±vane. hatthe gahetv± pakk±mi, yattha s±mo hato ahu.. 368. ``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½. apaviddha½ brah±raññe, canda½va patita½ cham±.. 369. ``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½. apaviddha½ brah±raññe, s³riya½va patita½ cham±.. 370. ``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½. apaviddha½ brah±raññe, kal³na½ {karuºa½ (s²0 p²0)} paridevayu½.. 371. ``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½. b±h± paggayha pakkandu½, adhammo kira bho iti.. 372. ``b±¼ha½ kho tva½ pamattosi, s±ma kaly±ºadassana. yo ajjeva½ {svajjeva½ (ka0) evamuparipi} gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi.. 373. ``b±¼ha½ kho tva½ padittosi, s±ma kaly±ºadassana. yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi.. 374. ``b±¼ha½ kho tva½ pakuddhosi, s±ma kaly±ºadassana. yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi.. 375. ``b±¼ha½ kho tva½ pasuttosi, s±ma kaly±ºadassana. yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi.. 376. ``b±¼ha½ kho tva½ vimanosi, s±ma kaly±ºadassana. yo ajjeva½ gate k±le, na kiñci mabhibh±sasi.. 377. ``jaµa½ valina½ pa½sugata½ {paªkahata½ (s²0 p²0)}, ko d±ni saºµhapessati {saºµhapessati (s²0 sy±0 p²0)}. s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako.. 378. ``ko me sammajjam±d±ya {ce sammajjan±d±ya (s²0), no sammajjan±d±ya (sy±0), me sammajjan±d±ya (p²0)}, sammajjissati assama½. s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako.. 379. ``ko d±ni nh±payissati, s²tenuºhodakena ca. s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako.. 380. ``ko d±ni bhojayissati, vanam³laphal±ni ca. s±mo aya½ k±laªkato, andh±na½ paric±rako''.. 381. ``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½. aµµit± puttasokena, m±t± sacca½ abh±satha.. 382. ``yena saccenaya½ s±mo, dhammac±r² pure ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 383. ``yena saccenaya½ s±mo, brahmac±r² pure ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 384. ``yena saccenaya½ s±mo, saccav±d² pure ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 385. ``yena saccenaya½ s±mo, m±t±pettibharo {m±t±petibharo (sy±0), m±t±pittibharo (ka0)} ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 386. ``yena saccenaya½ s±mo, kule jeµµh±pac±yiko. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 387. ``yena saccenaya½ s±mo, p±º± piyataro mama. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 388. ``ya½ kiñcitthi kata½ puñña½, mayhañceva pitucca te. sabbena tena kusalena, visa½ s±massa haññatu''.. 389. ``disv±na patita½ s±ma½, puttaka½ pa½sukunthita½. aµµito puttasokena, pit± sacca½ abh±satha.. 390. ``yena saccenaya½ s±mo, dhammac±r² pure ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 391. ``yena saccenaya½ s±mo, brahmac±r² pure ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 392. ``yena saccenaya½ s±mo, saccav±d² pure ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 393. ``yena saccenaya½ s±mo, m±t±pettibharo ahu. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 394. ``yena saccenaya½ s±mo, kule jeµµh±pac±yiko. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 395. ``yena saccenaya½ s±mo, p±º± piyataro mama. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 396. ``ya½ kiñcitthi {kiñcatthi (s²0 p²0)} kata½ puñña½, mayhañceva m±tucca te. sabbena tena kusalena, visa½ s±massa haññatu.. 397. ``s± devat± antarahit±, pabbate gandham±dane. s±massa anukamp±ya, ima½ sacca½ abh±satha.. 398. ``pabbaty±ha½ gandham±dane, cirarattaniv±sin² {cira½ ratta½ niv±sin² (sy±0)}. na me piyataro koci, añño s±mena {s±m± na (s²0 p²0)} vijjati. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu.. 399. ``sabbe van± gandhamay±, pabbate gandham±dane. etena saccavajjena, visa½ s±massa haññatu''.. 400. tesa½ l±lappam±n±na½, bahu½ k±ruññasañhita½. khippa½ s±mo samuµµh±si, yuv± kaly±ºadassano.. 401. ``s±mohamasmi bhadda½ vo {bhaddante (ka0)}, sotthin±mhi samuµµhito. m± b±¼ha½ paridevetha, mañjun±bhivadetha ma½''.. 402. ``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½. issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya.. 403. ``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo. phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja r±ja vara½ vara½.. 404. ``atthi me p±niya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±. tato piva mah±r±ja, sace tva½ abhikaªkhasi''.. 405. ``sammuyh±mi pamuyh±mi, sabb± muyhanti me dis±. peta½ ta½ s±mamaddakkhi½, ko nu tva½ s±ma j²vasi''.. 406. ``api j²va½ mah±r±ja, purisa½ g±¼havedana½. upan²tamanasaªkappa½, j²vanta½ maññate mata½.. 407. ``api j²va½ mah±r±ja, purisa½ g±¼havedana½. ta½ nirodhagata½ santa½, j²vanta½ maññate mata½.. 408. ``yo m±tara½ pitara½ v±, macco dhammena posati. dev±pi na½ tikicchanti, m±t±pettibhara½ nara½.. 409. ``yo m±tara½ pitara½ v±, macco dhammena posati. idheva na½ pasa½santi, pecca sagge pamodati''.. 410. ``esa bhiyyo pamuyh±mi, sabb± muyhanti me dis±. saraºa½ ta½ s±ma gacch±mi {saraºa½ s±ma gacch±mi (sy±0 ka0)}, tvañca me saraºa½ bhava''.. 411. ``dhamma½ cara mah±r±ja, m±t±pit³su khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 412. ``dhamma½ cara mah±r±ja, puttad±resu khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 413. ``dhamma½ cara mah±r±ja, mitt±maccesu khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 414. ``dhamma½ cara mah±r±ja, v±hanesu balesu ca. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 415. ``dhamma½ cara mah±r±ja, g±mesu nigamesu ca. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 416. ``dhamma½ cara mah±r±ja, raµµhesu janapadesu ca. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 417. ``dhamma½ cara mah±r±ja, samaºabr±hmaºesu ca. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 418. ``dhamma½ cara mah±r±ja, migapakkh²su khattiya. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 419. ``dhamma½ cara mah±r±ja, dhammo ciººo sukh±vaho. idha dhamma½ caritv±na, r±ja sagga½ gamissasi.. 420. ``dhamma½ cara mah±r±ja, saind± dev± sabrahmak±. suciººena diva½ patt±, m± dhamma½ r±ja p±mado''ti.. suvaººas±maj±taka½ {s±maj±taka½ (s²0 p²0)} tatiya½. 541. nimij±taka½ (4) 421. ``acchera½ vata lokasmi½, uppajjanti vicakkhaº±. yad± ahu nimir±j±, paº¹ito kusalatthiko.. 422. ``r±j± sabbavideh±na½, ad± d±na½ arindamo. tassa ta½ dadato d±na½, saªkappo udapajjatha. d±na½ v± brahmacariya½ v±, katama½ su mahapphala½.. 423. tassa saªkappamaññ±ya, maghav± devakuñjaro. sahassanetto p±turahu, vaººena vihana½ {nihana½ (s²0 p²0), vihata½ (sy±0 ka0)} tama½.. 424. salomahaµµho manujindo, v±sava½ avac± nimi. ``devat± nusi gandhabbo, adu sakko purindado.. 425. ``na ca me t±diso vaººo, diµµho v± yadi v± suto. {natthi s²0 p²0 potthakesu} ±cikkha me tva½ bhaddante, katha½ j±nemu ta½ maya½'' {natthi s²0 p²0 potthakesu}.. 426. salomahaµµha½ ñatv±na, v±savo avac± nimi½. ``sakkohamasmi devindo, ±gatosmi tavantike. alomahaµµho manujinda, puccha pañha½ yamicchasi''.. 427. so ca tena katok±so, v±sava½ avac± nimi. ``pucch±mi ta½ mah±r±ja {mah±b±hu (s²0 p²0), devar±ja (ka0)}, sabbabh³t±namissara. d±na½ v± brahmacariya½ v±, katama½ su mahapphala½''.. 428. so puµµho naradevena, v±savo avac± nimi½. ``vip±ka½ brahmacariyassa, j±na½ akkh±sij±nato.. 429. ``h²nena brahmacariyena, khattiye upapajjati. majjhimena ca devatta½, uttamena visujjhati.. 430. ``na hete sulabh± k±y±, y±cayogena kenaci. ye k±ye upapajjanti, an±g±r± tapassino.. 431. ``dud²po {dutipo (ka0)} s±garo selo, mujakindo {mucalindo (s²0 sy±0 p²0), mujakinto (ka0)} bhag²raso. usindaro {us²naro (s²0 p²0)} kassapo ca {aµµhako ca (s²0 p²0), atthako ca (sy±0)}, asako ca puthujjano.. 432. ``ete caññe ca r±j±no, khattiy± br±hmaº± bah³. puthuyañña½ yajitv±na, petatta½ {peta½ te (s²0 p²0)} n±tivattisu½.. 433. ``atha y²me {addh± ime (s²0 p²0), addh±yime (sy±0)} avatti½su, an±g±r± tapassino. sattisayo y±mahanu, somay±mo {somay±go (s²0 sy±0 p²0)} manojavo.. 434. ``samuddo m±gho bharato ca, isi k±lapurakkhato {k±likarikkhiyo (s²0 p²0)}. aªg²raso kassapo ca, kisavaccho akatti {akitti (s²0 p²0), akanti (sy±0)} ca.. 435. ``uttarena nad² s²d±, gambh²r± duratikkam±. na¼aggivaºº± jotanti, sad± kañcanapabbat±.. 436. ``par³¼hakacch± tagar±, r³¼hakacch± van± nag±. tatr±su½ dasasahass±, por±º± isayo pure.. 437. ``aha½ seµµhosmi d±nena, sa½yamena damena ca. anuttara½ vata½ katv±, pakirac±r² sam±hite.. 438. ``j±timanta½ ajaccañca, aha½ ujugata½ nara½. ativela½ namassissa½, kammabandh³ hi m±ºav± {m±tiy± (s²0 p²0)}.. 439. ``sabbe vaºº± adhammaµµh±, patanti niraya½ adho. sabbe vaºº± visujjhanti, caritv± dhammamuttama½''.. 440. ida½ vatv±na maghav±, devar±j± sujampati. vedehamanus±sitv±, saggak±ya½ apakkami.. 441. ``ima½ bhonto nis±metha, y±vantettha sam±gat±. dhammik±na½ manuss±na½, vaººa½ ucc±vaca½ bahu½.. 442. ``yath± aya½ nimir±j±, paº¹ito kusalatthiko. r±j± sabbavideh±na½, ad± d±na½ arindamo.. 443. ``tassa ta½ dadato d±na½, saªkappo udapajjatha. d±na½ v± brahmacariya½ v±, katama½ su mahapphala½''.. 444. abbhuto vata lokasmi½, uppajji lomaha½sano. dibbo ratho p±turahu, vedehassa yasassino.. 445. devaputto mahiddhiko, m±tali devas±rathi. nimantayittha r±j±na½, vedeha½ mithilaggaha½.. 446. ``ehima½ ratham±ruyha, r±jaseµµha disampati. dev± dassanak±m± te, t±vati½s± saindak±. saram±n± hi te dev±, sudhamm±ya½ samacchare''.. 447. tato r±j± taram±no, vedeho mithilaggaho. ±san± vuµµhahitv±na, pamukho ratham±ruhi.. 448. abhir³¼ha½ ratha½ dibba½, m±tali etadabravi. ``kena ta½ nemi maggena, r±jaseµµha disampati. yena v± p±pakammant±, puññakamm± ca ye nar±''.. 449. ``ubhayeneva ma½ nehi, m±tali devas±rathi. yena v± p±pakammant±, puññakamm± ca ye nar±''.. 450. ``kena ta½ paµhama½ nemi, r±jaseµµha disampati. yena v± p±pakammant±, puññakamm± ca ye nar±''.. 451. ``niraye {niriya½ (sy±0 ka0)} t±va pass±mi, ±v±se {±v±sa½ (sy±0 ka0)} p±pakammina½. µh±n±ni luddakamm±na½, duss²l±nañca y± gati''.. 452. dassesi m±tali rañño, dugga½ vetaraºi½ nadi½. kuthita½ kh±rasa½yutta½, tatta½ aggisikh³pama½ {aggisamodaka½ (ka0)}.. 453. nim² have m±talimajjhabh±satha {m±talimajjhabh±si (sy±0)}, disv± jana½ patam±na½ vidugge. ``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± vetaraºi½ patanti''.. 454. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 455. ``ye dubbale balavant± j²valoke, hi½santi rosanti sup±padhamm±. te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± vetaraºi½ patanti''.. 456. ``s±m± ca soº± sabal± ca gijjh±, k±kolasaªgh± adanti {adenti (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi} bherav±. bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jane k±kolasaªgh± adanti''.. 457. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 458. ``ye kecime maccharino kadariy±, paribh±sak± samaºabr±hmaº±na½. hi½santi rosanti sup±padhamm±, te luddakamm± pasavetva p±pa½. teme jane k±kolasaªgh± adanti''.. 459. ``sajotibh³t± pathavi½ kamanti, tattehi khandhehi ca pothayanti. bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± khandhahat± sayanti''.. 460. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 461. ``ye j²valokasmi sup±padhammino, narañca n±riñca ap±padhamma½. hi½santi rosanti sup±padhamm± {sup±padhammino (ka0)}, te luddakamm± pasavetva p±pa½. teme jan± khandhahat± sayanti''.. 462. ``aªg±rak±su½ apare phuºanti {thunanti (s²0 sy±0), phunanti (p²0)}, nar± rudant± parida¹¹hagatt±. bhayañhi ma½ vidanti s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± aªg±rak±su½ phuºanti''.. 463. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 464. ``ye keci p³g±ya dhanassa {p³g±yatanassa (s²0 p²0)} hetu, sakkhi½ karitv± iºa½ j±payanti. te j±payitv± janata½ janinda, te luddakamm± pasavetva p±pa½. teme jan± aªg±rak±su½ phuºanti''.. 465. ``sajotibh³t± jalit± paditt±, padissati mahat² lohakumbh². bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± ava½sir± lohakumbhi½ patanti''.. 466. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 467. ``ye s²lavanta½ {s²lava½ (p²0)} samaºa½ br±hmaºa½ v±, hi½santi rosanti sup±padhamm±. te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± ava½sir± lohakumbhi½ patanti''.. 468. ``luñcanti g²va½ atha veµhayitv± {aviveµhayitv± (ka0)}, uºhodakasmi½ pakiledayitv± {pakiledayitv± (s²0 p²0)}. bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± luttasir± sayanti''.. 469. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 470. ``ye j²valokasmi sup±padhammino, pakkh² gahetv±na viheµhayanti te. viheµhayitv± sakuºa½ janinda, te luddak±m± pasavetva p±pa½. teme jan± luttasir± sayanti.. 471. ``pah³tatoy± anig±dhak³l± {anikh±tak³l± (s²0 sy±0 p²0)}, nad² aya½ sandati suppatitth±. ghamm±bhitatt± manuj± pivanti, p²tañca {pivata½ ca (s²0 sy±0 p²0 ka0)} tesa½ bhusa hoti p±ni.. 472. ``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, p²tañca tesa½ bhusa hoti p±ni''.. 473. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 474. ``ye suddhadhañña½ pal±sena missa½, asuddhakamm± kayino dadanti. ghamm±bhitatt±na pip±sit±na½, p²tañca tesa½ bhusa hoti p±ni''.. 475. ``us³hi satt²hi ca tomarehi, dubhay±ni pass±ni tudanti kandata½. bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± sattihat± sayanti''.. 476. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 477. ``ye j²valokasmi as±dhukammino, adinnam±d±ya karonti j²vika½. dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½, aje¼akañc±pi pasu½ mahi½sa½ {mah²sa½ (s²0 p²0)}. te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± sattihat± sayanti''.. 478. ``g²v±ya baddh± kissa ime puneke, aññe vikant± {vikatt± (s²0 p²0)} bilakat± sayanti {puneke (s²0 p²0)}. bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± bilakat± sayanti''.. 479. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 480. ``orabbhik± s³karik± ca macchik±, pasu½ mahi½sañca aje¼akañca. hantv±na s³nesu pas±rayi½su, te luddakamm± pasavetva p±pa½. teme jan± bilakat± sayanti.. 481. ``rahado aya½ muttakar²sap³ro, duggandhar³po asuci p³ti v±ti. khud±paret± manuj± adanti, bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±. pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi, ime nu macc± kimaka½su p±pa½. yeme jan± muttakar²sabhakkh±''.. 482. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 483. ``ye kecime k±raºik± virosak±, paresa½ hi½s±ya sad± niviµµh±. te luddakamm± pasavetva p±pa½, mittadduno m²¼hamadanti b±l±.. 484. ``rahado aya½ lohitapubbap³ro, duggandhar³po asuci p³ti v±ti. ghamm±bhitatt± manuj± pivanti, bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±. pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi, ime nu macc± kimaka½su p±pa½. yeme jan± lohitapubbabhakkh±''.. 485. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 486. ``ye m±tara½ v± pitara½ v± j²valoke {pitara½ va j²valoke (s²0), pitara½ va loke (p²0)}, p±r±jik± arahante hananti. te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± lohitapubbabhakkh±''.. 487. ``jivhañca passa ba¼isena viddha½, vihata½ yath± saªkusatena camma½. phandanti macch±va thalamhi khitt±, muñcanti khe¼a½ rudam±n± kimete.. 488. ``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± vaªkaghast± sayanti''.. 489. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 490. ``ye keci sandh±nagat± {santh±nagat± (s²0 p²0), saºµh±nagat± (sy±0)} manuss±, agghena aggha½ kaya½ h±payanti. kuµena kuµa½ dhanalobhahetu, channa½ yath± v±ricara½ vadh±ya.. 491. ``na hi k³µak±rissa bhavanti t±º±, sakehi kammehi purakkhatassa. te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± vaªkaghast± sayanti''.. 492. ``n±r² im± samparibhinnagatt±, paggayha kandanti bhuje dujacc±. sammakkhit± {samakkhit± (sy±0), samakkhik± (ka0)} lohitapubbalitt±, g±vo yath± ±gh±tane vikant±. t± bh³mibh±gasmi½ sad± nikh±t±, khandh±tivattanti sajotibh³t±.. 493. ``bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. im± nu n±riyo kimaka½su p±pa½, y± bh³mibh±gasmi½ sad± nikh±t±. khandh±tivattanti sajotibh³t±''.. 494. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 495. ``kolitthiy±yo {koliniy±yo (s²0 p²0)} idha j²valoke, asuddhakamm± asata½ ac±ru½. t± dittar³p± {dhuttar³p± (ka0)} pati vippah±ya, añña½ ac±ru½ ratikhi¹¹ahetu. t± j²valokasmi½ ram±payitv±, khandh±tivattanti sajotibh³t±.. 496. ``p±de gahetv± kissa ime puneke, ava½sir± narake p±tayanti. bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± ava½sir± narake p±tayanti''.. 497. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 498. ``ye j²valokasmi as±dhukammino, parassa d±r±ni atikkamanti. te t±dis± uttamabhaº¹athen±, teme jan± ava½sir± narake p±tayanti.. 499. ``te vassap³g±ni bah³ni tattha, nirayesu dukkha½ vedana½ vedayanti. na hi p±pak±rissa {k³µak±rissa (ka0)} bhavanti t±º±, sakehi kammehi purakkhatassa. te luddakamm± pasavetva p±pa½, teme jan± ava½sir± narake p±tayanti''.. 500. ``ucc±vac±me vividh± upakkam±, nirayesu dissanti sughorar³p±. bhayañhi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su p±pa½, yeme jan± adhimatt± dukkh± tibb±. khar± kaµuk± vedan± vedayanti''.. 501. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ p±pakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 502. ``ye j²valokasmi sup±padiµµhino, viss±sakamm±ni karonti moh±. parañca diµµh²su sam±dapenti, te p±padiµµhi½ {p±padiµµh² (s²0 sy±0), p±padiµµh²su (p²0)} pasavetva p±pa½. teme jan± adhimatt± dukkh± tibb±, khar± kaµuk± vedan± vedayanti.. 503. ``vidit± te mah±r±ja, ±v±s± p±pakammina½. µh±n±ni luddakamm±na½, duss²l±nañca y± gati. uyy±hi d±ni r±j²si, devar±jassa santike''.. 504. ``pañcath³pa½ dissatida½ vim±na½, m±l±pi¼andh± sayanassa majjhe. tatthacchati n±r² mah±nubh±v±, ucc±vaca½ iddhi vikubbam±n±.. 505. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. aya½ nu n±r² kimak±si s±dhu½, y± modati saggapatt± vim±ne''.. 506. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 507. ``yadi te sut± b²raº² j²valoke, ±m±yad±s² ahu br±hmaºassa. s± pattak±le {pattak±la½ (s²0 sy±0 p²0)} atithi½ viditv±, m±t±va putta½ sakim±bhinand². sa½yam± sa½vibh±g± ca, s± vim±nasmi modati.. 508. ``daddallam±n± ±bhenti {±bhanti (sy±0 ka0)}, vim±n± satta nimmit±. tattha yakkho mahiddhiko, sabb±bharaºabh³sito. samant± anupariy±ti, n±r²gaºapurakkhato.. 509. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modati saggapatto vim±ne''.. 510. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 511. ``soºadinno gahapati, esa d±napat² ahu. esa pabbajituddissa, vih±re satta k±rayi.. 512. ``sakkacca½ te upaµµh±si, bhikkhavo tattha v±sike. acch±danañca bhattañca, sen±sana½ pad²piya½. ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±.. 513. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca {y± va (s²0 p²0)} pakkhassa aµµham² {aµµhami½ (s²0 p²0)}. p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½.. 514. ``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto. sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati.. 515. ``pabh±sati mida½ byamha½, phalik±su sunimmita½. n±r²varagaº±kiººa½, k³µ±g±ravarocita½. upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½.. 516. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su s±dhu½, ye modare saggapatt± vim±ne''.. 517. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 518. ``y± k±ci n±riyo idha j²valoke, s²lavantiyo up±sik±. d±ne rat± nicca½ pasannacitt±, sacce µhit± uposathe appamatt±. sa½yam± sa½vibh±g± ca, t± vim±nasmi modare.. 519. ``pabh±sati mida½ byamha½, ve¼uriy±su nimmita½. upeta½ bh³mibh±gehi, vibhatta½ bh±gaso mita½.. 520. ``±¼ambar± mudiªg± ca, naccag²t± suv±dit±. dibb± sadd± niccharanti, savan²y± manoram±.. 521. ``n±ha½ eva½gata½ j±tu {j±ta½ (ka0)}, eva½surucira½ pure. sadda½ samabhij±n±mi, diµµha½ v± yadi v± suta½.. 522. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su s±dhu½, ye modare saggapatt± vim±ne''.. 523. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 524. ``ye keci macc± idha j²valoke, s²lavant± {s²lavanto (s²0 p²0)} up±sak±. ±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca. arahante s²tibh³te {arahantesu s²tibh³tesu (ka0)}, sakkacca½ paµip±dayu½.. 525. ``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½. ada½su ujubh³tesu, vippasannena cetas±.. 526. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham². p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½.. 527. ``uposatha½ upavasu½, sad± s²lesu sa½vut±. sa½yam± sa½vibh±g± ca, te vim±nasmi modare.. 528. ``pabh±sati mida½ byamha½, phalik±su sunimmita½. n±r²varagaº±kiººa½, k³µ±g±ravarocita½.. 529. ``upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½. najjo c±nupariy±ti, n±n±pupphadum±yut±.. 530. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modat² saggapatto vim±ne''.. 531. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 532. ``mithil±ya½ gahapati, esa d±napat² ahu. ±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca. arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi.. 533. ``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½. ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±.. 534. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham². p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½.. 535. ``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto. sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati''.. 536. ``pabh±sati mida½ byamha½, phalik±su sunimmita½ {ve¼uriy±su nimmita½ (p²0)}. n±r²varagaº±kiººa½ , k³µ±g±ravarocita½.. 537. ``upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½. najjo c±nupariy±ti, n±n±pupphadum±yut±.. 538. ``r±j±yatan± kapitth± ca, amb± s±l± ca jambuyo. tinduk± ca piy±l± ca, dum± niccaphal± bah³.. 539. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modat² saggapatto vim±ne''.. 540. ``tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 541. ``mithil±ya½ gahapati, esa d±napat² ahu. ±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca. arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi.. 542. ``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½. ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±.. 543. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham². p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½.. 544. ``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto. sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati''.. 545. ``pabh±sati mida½ byamha½, ve¼uriy±su nimmita½. upeta½ bh³mibh±gehi, vibhatta½ bh±gaso mita½.. 546. ``±¼ambar± mudiªg± ca, naccag²t± suv±dit±. diby± sadd± niccharanti, savan²y± manoram±.. 547. ``n±ha½ eva½gata½ j±tu {j±ta½ (ka0)}, eva½suruciya½ pure. sadda½ samabhij±n±mi, diµµha½ v± yadi v± suta½.. 548. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modati saggapatto vim±ne''.. 549. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 550. ``b±r±ºasiya½ gahapati, esa d±napat² ahu. ±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca. arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi.. 551. ``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½. ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±.. 552. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham². p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½.. 553. ``uposatha½ upavas², sad±s²lesu sa½vuto. sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati.. 554. ``yath± udayam±dicco, hoti lohitako mah±. tath³pama½ ida½ byamha½, j±tar³passa nimmita½.. 555. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. aya½ nu macco kimak±si s±dhu½, yo modat² saggapatto vim±ne''.. 556. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 557. ``s±vatthiya½ gahapati, esa d±napat² ahu. ±r±me udap±ne ca, pap± saªkaman±ni ca. arahante s²tibh³te, sakkacca½ paµip±dayi.. 558. ``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½. ad±si ujubh³tesu, vippasannena cetas±.. 559. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham². p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±hita½.. 560. ``uposatha½ upavas², sad± s²lesu sa½vuto. sa½yam± sa½vibh±g± ca, so vim±nasmi modati.. 561. ``veh±yas± me bahuk±, j±tar³passa nimmit±. daddallam±n± ±bhenti, vijjuvabbhaghanantare.. 562. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ime nu macc± kimaka½su s±dhu½, ye modare saggapatt± vim±ne''.. 563. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 564. ``saddh±ya suniviµµh±ya, saddhamme suppavedite. aka½su satthu vacana½, samm±sambuddhas±sane {samm±sambuddhas±vak± (sy±0), samm±sambuddhas±sana½ (p²0)}. tesa½ et±ni µh±n±ni, y±ni tva½ r±ja passasi.. 565. ``vidit± te mah±r±ja, ±v±s± p±pakammina½. atho kaly±ºakamm±na½, µh±n±ni vidit±ni te. uyy±hi d±ni r±j²si, devar±jassa santike''.. 566. ``sahassayutta½ hayav±hi½, dibbay±namadhiµµhito. y±yam±no mah±r±j±, add± s²dantare nage. disv±n±mantay² s³ta½, ``ime ke n±ma pabbat±''.. 567. {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu aµµhakath±yañca na dissati} tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu aµµhakath±yañca na dissati}.. 568. ``sudassano karav²ko, ²sadharo {isindharo (sy±0), ²sandharo (ka0)} yugandharo. nemindharo vinatako, assakaººo gir² brah±.. 569. ``ete s²dantare nag±, anupubbasamuggat±. mah±r±j±nam±v±s± , y±ni tva½ r±ja passasi.. 570. ``anekar³pa½ rucira½, n±n±citra½ pak±sati. ±kiººa½ indasadisehi, byaggheheva surakkhita½ {purakkhita½ (sy±0 ka0)}.. 571. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ima½ nu dv±ra½ kimabhaññam±hu {kimabhiññam±hu (s²0 p²0)}, (manorama dissati d³ratova..) {( ) aya½ p±µho sy±mapotthakeyeva dissati} 572. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 573. ``citrak³µoti ya½ ±hu, devar±japavesana½. sudassanassa girino, dv±rañheta½ pak±sati.. 574. ``anekar³pa½ rucira½, n±n±citra½ pak±sati. ±kiººa½ indasadisehi, byaggheheva surakkhita½. pavisetena r±j²si, araja½ bh³mimakkama''.. 575. ``sahassayutta½ hayav±hi½, dibbay±namadhiµµhito. y±yam±no mah±r±j±, add± devasabha½ ida½.. 576. ``yath± sarade ±k±se {±k±so (s²0 sy±0 p²0)}, n²lobh±so padissati. tath³pama½ ida½ byamha½, ve¼uriy±su nimmita½.. 577. ``vitt² hi ma½ vindati s³ta disv±, pucch±mi ta½ m±tali devas±rathi. ima½ nu byamha½ kimabhaññam±hu {kimabhiññam±hu (s²0 p²0)}, (manorama dissati d³ratova..) {( ) aya½ p±µho sy±mapotthakeyeva dissati} 578. tassa puµµho viy±k±si, m±tali devas±rathi. vip±ka½ puññakamm±na½, j±na½ akkh±sij±nato.. 579. ``sudhamm± iti ya½ ±hu, passes± {eses± (sy±0 ka0)} dissate sabh±. ve¼uriy±rucir± citr±, dh±rayanti sunimmit±.. 580. ``aµµha½s± sukat± thambh±, sabbe ve¼uriy±may±. yattha dev± t±vati½s±, sabbe indapurohit±.. 581. ``attha½ devamanuss±na½, cintayant± samacchare. pavisetena r±j²si, dev±na½ anumodana½''.. 582. ``ta½ dev± paµinandi½su, disv± r±j±nam±gata½. ``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½. nis²da d±ni r±j²si, devar±jassa santike''.. 583. ``sakkopi paµinandittha {paµinanditv± (ka0)}, vedeha½ mithilaggaha½. nimantayittha {nimantay² ca (s²0 p²0)} k±mehi, ±sanena ca v±savo.. 584. ``s±dhu khosi anuppatto, ±v±sa½ vasavattina½. vasa devesu r±j²si, sabbak±masamiddhisu. t±vati½sesu devesu, bhuñja k±me am±nuse''.. 585. ``yath± y±citaka½ y±na½, yath± y±citaka½ dhana½. eva½sampadameveta½, ya½ parato d±napaccay±.. 586. ``na c±hametamicch±mi, ya½ parato d±napaccay±. saya½kat±ni puññ±ni, ta½ me ±veºika½ {±veºiya½ (s²0 sy±0 p²0), ±venika½ (ka0)} dhana½.. 587. ``soha½ gantv± manussesu, k±h±mi kusala½ bahu½. d±nena samacariy±ya, sa½yamena damena ca. ya½ katv± sukhito hoti, na ca pacch±nutappati''.. 588. ``bah³pak±ro no bhava½, m±tali devas±rathi. yo me kaly±ºakamm±na½, p±p±na½ paµidassayi'' {paµida½sayi (p²0)}.. 589. ``ida½ vatv± nimir±j±, vedeho mithilaggaho. puthuyañña½ yajitv±na, sa½yama½ ajjhup±gam²''ti.. nimij±taka½ {nemir±jaj±taka½ (sy±0)} catuttha½. 542. umaªgaj±taka½ (5) 590. ``pañc±lo sabbasen±ya, brahmadattoyam±gato. s±ya½ pañc±liy± sen±, appameyy± mahosadha.. 591. ``v²thimat² {piµµhimat² (s²0 p²0), viddhimat² (sy±0)} pattimat², sabbasaªg±makovid±. oh±rin² saddavat², bherisaªkhappabodhan±.. 592. ``lohavijj± alaªk±r±, dhajin² v±marohin². sippiyehi susampann±, s³rehi suppatiµµhit±.. 593. ``dasettha paº¹it± ±hu, bh³ripaññ± rahogam± {rahogat± (sy±0 ka0)}. m±t± ek±das² rañño, pañc±liya½ pas±sati.. 594. ``athetthekasata½ khaty±, anuyant± yasassino. acchinnaraµµh± byathit±, pañc±liya½ {pañc±l²na½ (bah³su)} vasa½ gat±.. 595. ``ya½vad±-takkar± rañño, ak±m± piyabh±ºino. pañc±lamanuy±yanti, ak±m± vasino gat±.. 596. ``t±ya sen±ya mithil±, tisandhipariv±rit±. r±jadh±n² videh±na½, samant± parikhaññati.. 597. ``uddha½ t±rakaj±t±va, samant± pariv±rit±. mahosadha vij±n±hi, katha½ mokkho bhavissati''.. 598. ``p±de deva pas±rehi, bhuñja k±me ramassu ca. hitv± pañc±liya½ sena½, brahmadatto pal±yiti'' {pal±yati (s²0 sy±0)}.. 599. ``r±j± santhavak±mo te, ratan±ni pavecchati. ±gacchantu ito {tato (s²0 sy±0)} d³t±, mañjuk± piyabh±ºino.. 600. ``bh±santu muduk± v±c±, y± v±c± paµinandit±. pañc±lo ca videho ca {pañc±l± ca videh± ca (s²0 p²0)}, ubho ek± bhavantu te''.. 601. ``katha½ nu kevaµµa mahosadhena, sam±gamo ±si tadiªgha br³hi. kacci te paµinijjhatto, kacci tuµµho mahosadho''.. 602. ``anariyar³po puriso janinda, asammodako thaddho asabbhir³po. yath± m³go ca badhiro ca, na kiñcittha½ abh±satha'' {abh±sittha (ka0)}.. 603. ``addh± ida½ mantapada½ sududdasa½, attho suddho narav²riyena diµµho. tath± hi k±yo mama sampavedhati, hitv± saya½ ko parahatthamessati''.. 604. ``channañhi ek±va mat² sameti, ye paº¹it± uttamabh³ripatt±. y±na½ ay±na½ atha v±pi µh±na½, mahosadha tvampi mati½ karohi''.. 605. ``j±n±si kho r±ja mah±nubh±vo, mahabbalo c³¼anibrahmadatto. r±j± ca ta½ icchati m±raºattha½ {k±raºattha½ (s²0 p²0)}, miga½ yath± okacarena luddo.. 606. ``yath±pi maccho ba¼isa½, vaªka½ ma½sena ch±dita½. ±magiddho na j±n±ti, maccho maraºamattano.. 607. ``evameva tuva½ r±ja, c³¼aneyyassa dh²tara½. k±magiddho na j±n±si, macchova maraºamattano.. 608. ``sace gacchasi pañc±la½, khippamatta½ jahissati. miga½ panth±nubandha½va {path±nupanna½va (s²0 sy±0 p²0)}, mahanta½ bhayamessati''.. 609. ``mayameva b±lamhase e¼am³g±, ye uttamatth±ni tay² lapimh±. kimeva tva½ naªgalakoµiva¹¹ho, atth±ni j±n±si yath±pi aññe''.. 610. ``ima½ gale gahetv±na, n±setha vijit± mama. yo me ratanal±bhassa, antar±y±ya bh±sati''.. 611. ``tato ca so apakkamma, vedehassa upantik±. atha ±mantay² d³ta½, m±dhara½ {ma¹hara½ (s²0), m±dhura½ (sy±0), m±µhara½ (p²0)} suvapaº¹ita½.. 612. ``ehi samma haritapakkha {har²pakkha (s²0 p²0)}, veyy±vacca½ karohi me. atthi pañc±lar±jassa, s±¼ik± sayanap±lik±.. 613. `ta½ bandhanena {ta½ pattharena (s²0 p²0), ta½ santhavena (sy±0)} pucchassu, s± hi sabbassa kovid±. s± tesa½ sabba½ j±n±ti, rañño ca kosiyassa ca.. 614. ```±mo'ti so paµissutv±, m±dharo suvapaº¹ito. agam±si haritapakkho {har²pakkho (s²0 p²0)}, s±¼ik±ya upantika½.. 615. ``tato ca kho so gantv±na, m±dharo suvapaº¹ito. ath±mantayi sughara½, s±¼ika½ mañjubh±ºika½.. 616. `kacci te sughare khaman²ya½, kacci vesse an±maya½. kacci te madhun± l±j±, labbhate sughare tuva½' {tava (s²0 p²0)}.. 617. `kusalañceva me samma, atho samma an±maya½. atho me madhun± l±j±, labbhate suvapaº¹ita.. 618. `kuto nu samma ±gamma, kassa v± pahito tuva½. na ca mesi ito pubbe, diµµho v± yadi v± suto''.. 619. ``ahosi½ sivir±jassa, p±s±de sayanap±lako. tato so dhammiko r±j±, baddhe mocesi bandhan±''.. 620. ``tassa mek± dutiy±si, s±¼ik± mañjubh±ºik±. ta½ tattha avadh² seno, pekkhato sughare mama''.. 621. ``tass± k±m± hi sammatto, ±gatosmi tavantike. sace kareyya {kareyy±si (s²0), kareyu (sy±0), kareyy±si me (p²0)} ok±sa½, ubhayova vas±mase''.. 622. ``suvova suvi½ k±meyya, s±¼iko pana s±¼ika½. suvassa s±¼ik±yeva {s±¼ik±ya ca (s²0 p²0)}, sa½v±so hoti k²diso''.. 623. ``yoya½ k±me {ya½ ya½ k±m² (s²0 p²0)} k±mayati, api caº¹±lik±mapi. sabbo hi sadiso hoti, natthi k±me as±diso''.. 624. ``atthi jamp±vat² {jamb±vat² (s²0 sy±0), camp±vat² (ka0)} n±ma, m±t± sivissa {sibbissa (s²0 p²0)} r±jino. s± bhariy± v±sudevassa, kaºhassa mahes² piy±.. 625. ``raµµhavat² {rathavat² (s²0 p²0), ratanavat² (sy±0)} kimpuris², s±pi vaccha½ ak±mayi. manusso migiy± saddhi½, natthi k±me as±diso''.. 626. ``handa khv±ha½ gamiss±mi, s±¼ike mañjubh±ºike. paccakkh±nupadañheta½, atimaññasi n³na ma½''.. 627. ``na sir² taram±nassa, m±dhara suvapaº¹ita. idheva t±va acchassu, y±va r±j±na dakkhasi {dakkhisi (p²0)}. sossi {sossasi (s²0)} sadda½ mudiªg±na½, ±nubh±vañca r±jino''.. 628. ``yo nu khv±ya½ tibbo saddo, tirojanapade {tirojanapada½ (p²0 ka0)} suto. dh²t± pañc±lar±jassa, osadh² viya vaººin². ta½ dassati videh±na½, so viv±ho bhavissati''.. 629. ``ediso m± {nediso te (s²0)} amitt±na½, viv±ho hotu m±dhara. yath± pañc±lar±jassa, vedehena bhavissati''.. 630. ``±nayitv±na vedeha½, pañc±l±na½ rathesabho. tato na½ gh±tayissati, nassa sakh² bhavissati''.. 631. ``handa kho ma½ anuj±n±hi, rattiyo sattamattiyo. y±v±ha½ sivir±jassa, ±rocemi mahesino. laddho ca me ±vasatho, s±¼ik±ya upantika½'' {upantik± (s²0 ka0)}.. 632. ``handa kho ta½ anuj±n±mi, rattiyo sattamattiyo. sace tva½ sattarattena, n±gacchasi mamantike. maññe okkantasatta½ {okkantasanta½ (sy±0 p²0 ka0)} ma½, mat±ya ±gamissasi''.. 633. ``tato ca kho so gantv±na, m±dharo suvapaº¹ito. mahosadhassa akkh±si, s±¼ik±vacana½ ida½''.. 634. ``yasseva ghare bhuñjeyya bhoga½, tasseva attha½ puriso careyya''. ``hand±ha½ gacch±mi pure janinda, pañc±lar±jassa pura½ suramma½. nivesan±ni m±petu½, vedehassa yasassino.. 635. ``nivesan±ni m±petv±, vedehassa yasassino. yad± te pahiºeyy±mi, tad± eyy±si khattiya''.. 636. ``tato ca p±y±si pure mahosadho, pañc±lar±jassa pura½ suramma½. nivesan±ni m±petu½, vedehassa yasassino''.. 637. ``nivesan±ni m±petv±, vedehassa yasassino. athassa p±hiº² d³ta½, {natthi s²0 p²0 potthakesu} vedeha½ mithilaggaha½ {natthi s²0 p²0 potthakesu}. ehi d±ni mah±r±ja, m±pita½ te nivesana½''.. 638. ``tato ca r±j± p±y±si, sen±ya caturaªgiy± {caturaªginiy± (ka0)}. anantav±hana½ daµµhu½, ph²ta½ kapiliya½ {kampilliya½ (s²0 p²0)} pura½''.. 639. ``tato ca kho so gantv±na, brahmadattassa p±hiºi. `±gato'smi mah±r±ja, tava p±d±ni vanditu½.. 640. `dad±hi d±ni me bhariya½, n±ri½ sabbaªgasobhini½. suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½'''.. 641. ``sv±gata½ teva {te (s²0), tepi (sy±0), tena (p²0)} vedeha, atho te adur±gata½. nakkhatta½yeva paripuccha, aha½ kañña½ dad±mi te. suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½''.. 642. ``tato ca r±j± vedeho, nakkhatta½ paripucchatha {paripucchati (sy±0 ka0)}. nakkhatta½ paripucchitv±, brahmadattassa p±hiºi.. 643. ``dad±hi d±ni me bhariya½, n±ri½ sabbaªgasobhini½. suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½''.. 644. ``dad±mi d±ni te bhariya½, n±ri½ sabbaªgasobhini½. suvaººena paµicchanna½, d±s²gaºapurakkhata½''.. 645. ``hatth² ass± rath± patt², sen± tiµµhanti vammit± {vammik± (sy±0 ka0)}. ukk± paditt± jh±yanti, kinnu maññanti paº¹it±.. 646. ``hatth² ass± rath± patt², sen± tiµµhanti vammit± {vammik± (sy±0 ka0)}. ukk± paditt± jh±yanti, ki½ nu k±hanti {k±hati (ka0)} paº¹ita''.. 647. ``rakkhati ta½ mah±r±ja, c³¼aneyyo mahabbalo. paduµµho brahmadattena {paduµµho te brahmadatto (s²0 sy±0 p²0)}, p±to ta½ gh±tayissati''.. 648. ``ubbedhati me hadaya½, mukhañca parisussati. nibbuti½ n±dhigacch±mi, aggida¹¹hova ±tape.. 649. ``kamm±r±na½ yath± ukk±, anto jh±yati no bahi. evampi hadaya½ mayha½, anto jh±yati no bahi''.. 650. ``pamatto mantan±t²to, bhinnamantosi khattiya. id±ni kho ta½ t±yantu, paº¹it± mantino jan±.. 651. ``akatv±maccassa vacana½, atthak±mahitesino. attap²tirato r±j±, migo k³µeva ohito.. 652. ``yath±pi maccho ba¼isa½, vaªka½ ma½sena ch±dita½. ±magiddho na j±n±ti, maccho maraºamattano.. 653. ``evameva tuva½ r±ja, c³¼aneyyassa dh²tara½. k±magiddho na j±n±si, macchova maraºamattano.. 654. ``sace gacchasi pañc±la½, khippamatta½ jahissasi. miga½ panth±nubandha½va, mahanta½ bhayamessati.. 655. ``anariyar³po puriso janinda, ah²va ucchaªgagato ¹aseyya. na tena mitti½ kayir±tha dh²ro {pañño (p²0)}, dukkho have k±purisena {k±purisehi (ka0)} saªgamo.. 656. ``yadeva {ya½ tveva (s²0 sy±0 p²0)} jaññ± purisa½ {puriso (sy±0 ka0)} janinda, s²lav±ya½ bahussuto. teneva mitti½ kayir±tha dh²ro, sukho have sappurisena saªgamo''.. 657. ``b±lo tuva½ e¼am³gosi r±ja, yo uttamatth±ni may² lapittho. kimevaha½ naªgalakoµiva¹¹ho, atth±ni j±n±mi {j±nissa½ (s²0 sy±0 p²0)} yath±pi aññe.. 658. ``ima½ gale gahetv±na, n±setha vijit± mama. yo me ratanal±bhassa, antar±y±ya bh±sati''.. 659. ``mahosadha at²tena, n±nuvijjhanti paº¹it±. ki½ ma½ assa½va sambandha½, patodeneva vijjhasi.. 660. ``sace passasi mokkha½ v±, khema½ v± pana passasi. teneva ma½ anus±sa, ki½ at²tena vijjhasi''.. 661. ``at²ta½ m±nusa½ kamma½, dukkara½ durabhisambhava½. na ta½ sakkomi mocetu½, tva½ paj±nassu {tvampi j±nassu (s²0 p²0)} khattiya.. 662. ``santi veh±yas± {veh±say± (s²0 p²0)} n±g±, iddhimanto yasassino. tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±.. 663. ``santi veh±yas± ass±, iddhimanto yasassino. tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±.. 664. ``santi veh±yas± pakkh², iddhimanto yasassino. tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±.. 665. ``santi veh±yas± yakkh±, iddhimanto yasassino. tepi ±d±ya gaccheyyu½, yassa honti tath±vidh±.. 666. ``at²ta½ m±nusa½ kamma½, dukkara½ durabhisambhava½. na ta½ sakkomi mocetu½, antalikkhena khattiya''.. 667. ``at²radass² puriso, mahante udakaººave. yattha so labhate g±dha½ {n±va½ (ka0)}, tattha so vindate sukha½.. 668. ``eva½ amhañca rañño ca, tva½ patiµµh± mahosadha. tva½ nosi mantina½ seµµho, amhe dukkh± pamocaya''.. 669. ``at²ta½ m±nusa½ kamma½, dukkara½ durabhisambhava½. na ta½ sakkomi mocetu½, tva½ paj±nassu senaka''.. 670. ``suºohi meta½ {eta½ (s²0 ka0)} vacana½, passa sena½ {passase'ta½ (s²0 p²0)} mahabbhaya½. senaka½ d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''.. 671. ``aggi½ v± dv±rato dema, gaºh±mase vikantana½ {vikattana½ (s²0 p²0)}. aññamañña½ vadhitv±na, khippa½ hiss±ma j²vita½. m± no r±j± brahmadatto, cira½ dukkhena m±rayi''.. 672. ``suºohi meta½ vacana½, passa sena½ mahabbhaya½. pukkusa½ d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''.. 673. ``visa½ kh±ditv± miyy±ma, khippa½ hiss±ma j²vita½. m± no r±j± brahmadatto, cira½ dukkhena m±rayi''.. 674. ``suºohi meta½ vacana½, passa sena½ mahabbhaya½. k±minda½ {k±vinda½ (s²0 p²0)} d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''.. 675. ``rajjuy± bajjha miyy±ma, pap±t± papat±mase {papatemase (s²0 p²0)}. m± no r±j± brahmadatto, cira½ dukkhena m±rayi''.. 676. ``suºohi meta½ vacana½, passa sena½ mahabbhaya½. devinda½ d±ni pucch±mi, ki½ kicca½ idha maññasi''.. 677. ``aggi½ v± dv±rato dema, gaºh±mase vikantana½. aññamañña½ vadhitv±na, khippa½ hiss±ma j²vita½. na no sakkoti mocetu½, sukheneva mahosadho''.. 678. ``yath± kadalino s±ra½, anvesa½ n±dhigacchati. eva½ anvesam±n± na½, pañha½ najjhagam±mase.. 679. ``yath± simbalino s±ra½, anvesa½ n±dhigacchati. eva½ anvesam±n± na½, pañha½ najjhagam±mase.. 680. ``adese vata no vuµµha½, kuñjar±na½vanodake. sak±se dummanuss±na½, b±l±na½ avij±nata½.. 681. ``ubbedhati me hadaya½, mukhañca parisussati. nibbuti½ n±dhigacch±mi, aggida¹¹hova ±tape.. 682. ``kamm±r±na½ yath± ukk±, anto jh±yati no bahi. evampi hadaya½ mayha½, anto jh±yati no bahi''.. 683. ``tato so paº¹ito dh²ro, atthadass² mahosadho. vedeha½ dukkhita½ disv±, ida½ vacanamabravi.. 684. `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. aha½ ta½ mocayiss±mi, r±huggaha½va {r±hugahita½va (s²0 sy±0 p²0)} candima½.. 685. `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. aha½ ta½ mocayiss±mi, r±huggaha½va s³riya½.. 686. ``m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. aha½ ta½ mocayiss±mi, paªke sanna½va kuñjara½.. 687. `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. aha½ ta½ mocayiss±mi, pe¼±baddha½va pannaga½.. 688. {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati} `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. aha½ ta½ mocayiss±mi, pakkhi½ baddha½va pañjare {aya½ g±th± s²0 p²0 potthakesu na dissati}.. 689. `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. aha½ ta½ mocayiss±mi, macche j±lagateriva.. 690. `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. aha½ ta½ mocayiss±mi, sayoggabalav±hana½.. 691. `m± tva½ bh±yi mah±r±ja, m± tva½ bh±yi rathesabha. pañc±la½ v±hayiss±mi {b±hayiss±mi (sy±0), v±rayiss±mi (ka0)}, k±kasena½va le¹¹un±.. 692. `adu paññ± kimatthiy±, amacco v±pi t±diso. yo ta½ samb±dhapakkhanda½ {samb±dhapakkhanta½ (s²0 p²0)}, dukkh± na parimocaye'''.. 693. ``etha m±ºav± uµµhetha, mukha½ sodhetha sandhino. vedeho sahamaccehi, umaªgena {ummaggena (s²0 p²0), ummaªge (sy±0) evamuparipi} gamissati''.. 694. ``tassa ta½ vacana½ sutv±, paº¹itass±nuc±rino {paº¹itass±nus±rino (s²0 sy±0 p²0)}. umaªgadv±ra½ vivari½su, yantayutte ca agga¼e''.. 695. ``purato senako y±ti, pacchato ca mahosadho. majjhe ca r±j± vedeho, amaccapariv±rito''.. 696. ``umaªg± nikkhamitv±na, vedeho n±vam±ruhi. abhir³¼hañca ta½ ñatv± {abhiruyhañca ñatv±na (sy±0 ka0)}, anus±si mahosadho.. 697. `aya½ te sasuro deva, aya½ sassu jan±dhipa. yath± m±tu paµipatti, eva½ te hotu sassuy±.. 698. `yath±pi niyako bh±t±, saudariyo ekam±tuko. eva½ pañc±lacando te, dayitabbo rathesabha.. 699. `aya½ pañc±lacand² te, r±japutt² abhicchit± {abhijjhit± (s²0 sy±0 p²0)}. k±ma½ karohi te t±ya, bhariy± te rathesabha'''.. 700. ``±ruyha n±va½ taram±no, kinnu t²ramhi tiµµhasi. kicch± mutt±mha dukkhato, y±ma d±ni mahosadha''.. 701. ``nesa dhammo mah±r±ja, yoha½ sen±ya n±yako. senaªga½ parih±petv±, att±na½ parimocaye.. 702. ``nivesanamhi te deva, senaªga½ parih±pita½. ta½ dinna½ brahmadattena, ±nayissa½ rathesabha''.. 703. ``appaseno mah±sena½, katha½ viggayha {niggayha (sy±0 ka0)} µhassasi. dubbalo balavantena, vihaññissasi paº¹ita''.. 704. ``appasenopi ce mant², mah±sena½ amantina½. jin±ti r±j± r±j±no, ±diccovudaya½ tama½''.. 705. ``susukha½ vata sa½v±so, paº¹iteh²ti senaka. pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva. amittahatthattagate {amittassa hatthagate (ka0)}, mocay² no mahosadho''.. 706. ``evameta½ {evameva (sy±0)} mah±r±ja, paº¹it± hi sukh±vah±. pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva. amittahatthattagate, mocay² no mahosadho''.. 707. ``rakkhitv± kasiºa½ ratti½, c³¼aneyyo mahabbalo. udenta½ aruºuggasmi½, upak±ri½ up±gami.. 708. ``±ruyha pavara½ n±ga½, balavanta½ saµµhih±yana½. r±j± avoca pañc±lo, c³¼aneyyo mahabbalo.. 709. ``sannaddho maºivammena {maºicammena (sy±0)}, saram±d±ya p±ºin±. pesiye ajjhabh±sittha, puthugumbe sam±gate.. 710. ``hatth±rohe an²kaµµhe, rathike pattik±rake. up±sanamhi katahatthe, v±lavedhe sam±gate''.. 711. ``pesetha kuñjare dant², balavante saµµhih±yane. maddantu kuñjar± nagara½, vedehena sum±pita½.. 712. ``vacchadantamukh± set±, tikkhagg± aµµhivedhino. paºunn± dhanuvegena, sampatantutar²tar±.. 713. ``m±ºav± vammino s³r±, citradaº¹ayut±vudh±. pakkhandino mah±n±g±, hatth²na½ hontu sammukh±.. 714. ``sattiyo teladhot±yo, accimant± {accimant² (s²0)} pabhassar±. vijjotam±n± tiµµhantu, satara½s²va {satara½s± viya (s²0)} t±rak±.. 715. ``±vudhabalavant±na½, guºik±y³radh±rina½. et±dis±na½ yodh±na½, saªg±me apal±yina½. vedeho kuto muccissati, sace pakkh²va k±hiti.. 716. ``ti½sa me purisan±vutyo, sabbevekekaniccit±. yesa½ sama½ na pass±mi, kevala½ mahima½ cara½.. 717. ``n±g± ca kappit± dant², balavanto saµµhih±yan±. yesa½ khandhesu sobhanti, kum±r± c±rudassan±. 718. ``p²t±laªk±r± p²tavasan±, p²tuttaraniv±san±. n±gakhandhesu sobhanti, devaputt±va nandane.. 719. ``p±µh²navaºº± netti½s±, teladhot± pabhassar±. niµµhit± naradh²rehi {narav²rehi (s²0 sy±0 p²0)}, samadh±r± sunissit±.. 720. ``vell±lino v²tamal±, sikk±yasamay± da¼h±. gahit± balavantehi, suppah±rappah±ribhi.. 721. ``suvaººatharusampann±, lohitakacchupadh±rit±. vivattam±n± sobhanti, vijjuvabbhaghanantare.. 722. ``paµ±k± {pat±k± (s²0 p²0), pathak± (sy±0)} vammino s³r±, asicammassa kovid±. dhanuggah± sikkhitar± {tharuggah± sikkhit±ro (s²0 p²0)}, n±gakhandhe nip±tino {n±gakhandh±tip±tino (s²0 p²0)}.. 723. ``et±disehi parikkhitto, natthi mokkho ito tava. pabh±va½ te na pass±mi, yena tva½ mithila½ vaje''.. 724. ``ki½ nu santaram±nova, n±ga½ pesesi kuñjara½. pahaµµhar³po ±patasi {±gamasi (sy±0), ±tapasi (ka0)}, siddhatthosm²ti {laddhatthosm²ti (s²0 sy±0 p²0)} maññasi.. 725. ``ohareta½ dhanu½ c±pa½, khurappa½ paµisa½hara. ohareta½ subha½ vamma½, ve¼uriyamaºisanthata½'' {ve¼uriyamaºisannibha½ (sy±0)}.. 726. ``pasannamukhavaººosi, mitapubbañca bh±sasi. hoti kho maraºak±le, edis² {t±dis² (s²0 p²0)} vaººasampad±''.. 727. ``mogha½ te gajjita½ r±ja, bhinnamantosi khattiya. duggaºhosi {duggaºho hi (s²0 sy±0 p²0)} tay± r±j±, kha¼uªkeneva {kha¼uªgeneva (ka0)} sindhavo.. 728. ``tiººo hiyyo r±j± gaªga½, s±macco saparijjano. ha½sar±ja½ yath± dhaªko, anujjava½ patissasi''.. 729. ``siªg±l± rattibh±gena, phulla½ disv±na ki½suka½. ma½sapes²ti maññant±, pariby³¼h± mig±dham±.. 730. ``v²tivatt±su ratt²su, uggatasmi½ div±kare {div±kare (s²0 sy±0 p²0)}. ki½suka½ phullita½ disv±, ±sacchinn± mig±dham±.. 731. ``evameva tuva½ r±ja, vedeha½ pariv±riya {pariv±raya (sy±0 p²0), pariv±rita½ (ka0)}. ±sacchinno gamissasi, siªg±l± ki½suka½ yath±''.. 732. ``imassa hatthe p±de ca, kaººan±sañca chindatha. yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi.. 733. ``ima½ ma½sa½va p±tabya½ {ma½sa½va p±tabba½ (s²0 p²0), ma½sañca p±tabya½ (ka0)}, s³le katv± pacantu na½. yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi.. 734. ``yath±pi ±sabha½ camma½, pathaby± vitaniyyati. s²hassa atho byagghassa, hoti saªkusam±hata½.. 735. ``eva½ ta½ vitanitv±na, vedhayiss±mi sattiy±. yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi''.. 736. ``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi. eva½ pañc±lacandassa, vedeho chedayissati.. 737. ``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi. eva½ pañc±lacandiy±, vedeho chedayissati.. 738. ``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi. eva½ nand±ya deviy±, vedeho chedayissati.. 739. ``sace me hatthe p±de ca, kaººan±sañca checchasi. eva½ te puttad±rassa, vedeho chedayissati.. 740. ``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi. eva½ pañc±lacandassa, vedeho p±cayissati.. 741. ``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi. eva½ pañc±lacandiy±, vedeho p±cayissati.. 742. ``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi. eva½ nand±ya deviy±, vedeho p±cayissati.. 743. ``sace ma½sa½va p±tabya½, s³le katv± pacissasi. eva½ te puttad±rassa, vedeho p±cayissati.. 744. ``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±. eva½ pañc±lacandassa, vedeho vedhayissati.. 745. ``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±. eva½ pañc±lacandiy±, vedeho vedhayissati.. 746. ``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±. eva½ nand±ya deviy±, vedeho vedhayissati.. 747. ``sace ma½ vitanitv±na, vedhayissasi sattiy±. eva½ te puttad±rassa, vedeho vedhayissati. eva½ no mantita½ raho, vedehena may± saha.. 748. ``yath±pi palasata½ camma½, kontimant±suniµµhita½ {kont²mant²suniµµhita½ (s²0 p²0)}. upeti tanut±º±ya, sar±na½ paµihantave.. 749. ``sukh±vaho dukkhanudo, vedehassa yasassino. mati½ te paµihaññ±mi, usu½ palasatena v±''.. 750. ``iªgha passa mah±r±ja, suñña½ antepura½ tava. orodh± ca kum±r± ca, tava m±t± ca khattiya. umaªg± n²haritv±na, vedehassupan±mit±''.. 751. ``iªgha antepura½ mayha½, gantv±na vicin±tha na½. yath± imassa vacana½, sacca½ v± yadi v± mus±''.. 752. ``evameta½ mah±r±ja, yath± ±ha mahosadho. suñña½ antepura½ sabba½, k±kapaµµanaka½ yath±''.. 753. ``ito gat± mah±r±ja, n±r² sabbaªgasobhan±. kosambaphalakasussoº² {kosumbhaphalakasussoº² (s²0 sy±0 p²0)}, ha½sagaggarabh±ºin².. 754. ``ito n²t± mah±r±ja, n±r² sabbaªgasobhan±. koseyyavasan± s±m±, j±tar³pasumekhal±.. 755. ``surattap±d± kaly±º², suvaººamaºimekhal±. p±revatakkh² sutan³, bimboµµh± tanumajjhim±.. 756. ``suj±t± bhujalaµµh²va, ved²va {vell²va (s²0 p²0)} tanumajjhim±. d²ghass± kes± asit±, ²sakaggapavellit±.. 757. ``suj±t± migach±p±va, hemantaggisikh±riva. nad²va giriduggesu, sañchann± khuddave¼ubhi.. 758. ``n±gan±s³ru kaly±º², param± {paµham± (s²0 p²0)} timbarutthan². n±tid²gh± n±tirass±, n±lom± n±tilomas±''.. 759. ``nand±ya n³na maraºena, nandasi siriv±hana. ahañca n³na nand± ca, gacch±ma yamas±dhana½''.. 760. ``dibba½ adh²yase m±ya½, ak±si cakkhumohana½. yo me amitta½ hatthagata½, vedeha½ parimocayi''.. 761. ``adh²yanti mah±r±ja {adhiyanti ve mah±r±ja (sy±0 ka0)}, dibbam±yidha paº¹it±. te mocayanti att±na½, paº¹it± mantino jan±.. 762. ``santi m±ºavaputt± me, kusal± sandhichedak±. yesa½ katena maggena, vedeho mithila½ gato''.. 763. ``iªgha passa mah±r±ja, umaªga½ s±dhu m±pita½. hatth²na½ atha ass±na½, rath±na½ atha pattina½. ±lokabh³ta½ tiµµhanta½, umaªga½ s±dhu m±pita½'' {niµµhita½ (s²0 sy±0 p²0)}.. 764. ``l±bh± vata videh±na½, yassimedis± paº¹it±. ghare vasanti vijite, yath± tva½si mahosadha''.. 765. ``vuttiñca parih±rañca, diguºa½ bhattavetana½. dad±mi vipule bhoge, bhuñja k±me ramassu ca. m± videha½ paccagam±, ki½ videho karissati''.. 766. ``yo cajetha mah±r±ja, bhatt±ra½ dhanak±raº±. ubhinna½ hoti g±rayho, attano ca parassa ca. y±va j²veyya vedeho, n±ññassa puriso siy±.. 767. ``yo cajetha mah±r±ja, bhatt±ra½ dhanak±raº±. ubhinna½ hoti g±rayho, attano ca parassa ca. y±va tiµµheyya vedeho, n±ññassa vijite vase''.. 768. ``dammi nikkhasahassa½ te, g±m±s²tiñca k±sisu. d±sisat±ni catt±ri, dammi bhariy±satañca te. sabba½ senaªgam±d±ya, sotthi½ gaccha mahosadha.. 769. ``y±va dadantu hatth²na½, ass±na½ diguºa½ vidha½. tappentu annap±nena, rathike pattik±rake''.. 770. ``hatth² asse rathe patt², gacchev±d±ya paº¹ita. passatu ta½ mah±r±j±, vedeho mithila½ gata½ {mithilaggaha½ (ka0)}.. 771. ``hatth² ass± rath± patt², sen± padissate mah±. caturaªgin² bh²sar³p±, ki½ nu maññasi paº¹ita'' {maññanti paº¹it± (s²0 sy±0 p²0)}.. 772. ``±nando te mah±r±ja, uttamo paµidissati. sabba½ senaªgam±d±ya, sotthi½ patto mahosadho''.. 773. ``yath± peta½ sus±nasmi½, cha¹¹etv± caturo jan±. eva½ kapilaye tyamha {kappiliye tyamh± (sy±0), kampilliye tyamh± (s²0), kampilliyaraµµhe (p²0)}, cha¹¹ayitv± idh±gat±.. 774. ``atha tva½ kena vaººena, kena v± pana hetun±. kena v± atthaj±tena, att±na½ parimocayi''.. 775. ``attha½ atthena vedeha, manta½ mantena khattiya. pariv±rayi½ {pariv±rayissa½ (s²0 sy±0)} r±j±na½, jambud²pa½va s±garo''.. 776. ``dinna½ nikkhasahassa½ me, g±m±s²ti ca k±sisu. d±s²sat±ni catt±ri, dinna½ bhariy±satañca me. sabba½ senaªgam±d±ya, sotthin±mhi idh±gato''.. 777. ``susukha½ vata sa½v±so, paº¹iteh²ti senaka. pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva. amittahatthattagate {amittassa hatthagate (ka0)}, mocay² no mahosadho''.. 778. ``evameta½ mah±r±ja, paº¹it± hi sukh±vah±. pakkh²va pañjare baddhe, macche j±lagateriva. amittahatthattagate, mocay² no mahosadho''.. 779. ``±haññantu sabbav²º±, bheriyo dindim±ni ca. dhamentu m±gadh± saªkh±, vagg³ nadantu dundubh²''.. 780. ``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½.. 781. ``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½.. 782. ``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±. bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½.. 783. ``bahujano pasannosi, disv± paº¹itam±gata½. paº¹itamhi anuppatte, celukkhepo avattath±''ti.. umaªgaj±taka½ {mah±ummaggaj±taka½ (s²0 p²0), mahosadhaj±taka½ (sy±0 ka0)} pañcama½. 543. bh³ridattaj±taka½ (6) 784. ``ya½ kiñci ratana½ atthi, dhataraµµhanivesane. sabb±ni te upayantu, dh²tara½ dehi r±jino''.. 785. ``na no viv±ho n±gehi, katapubbo kud±cana½. ta½ viv±ha½ asa½yutta½, katha½ amhe karomase''.. 786. ``j²vita½ n³na te catta½, raµµha½ v± manuj±dhipa. na hi n±ge kupitamhi, cira½ j²vanti t±dis±.. 787. ``yo tva½ deva manussosi, iddhimanta½ aniddhim±. varuºassa niya½ putta½, y±muna½ atimaññasi''.. 788. ``n±timaññ±mi r±j±na½, dhataraµµha½ yasassina½. dhataraµµho hi n±g±na½, bah³namapi issaro.. 789. ``ahi mah±nubh±vopi, na me dh²taram±raho. khattiyo ca videh±na½, abhij±t± samuddaj±''.. 790. ``kambalassatar± uµµhentu, sabbe n±ge nivedaya. b±r±ºasi½ pavajjantu, m± ca kañci {kiñci (s²0 p²0 ka0)} viheµhayu½''.. 791. ``nivesanesu sobbhesu, rathiy± caccaresu ca. rukkhaggesu ca lambantu, vitat± toraºesu ca.. 792. ``ahampi sabbasetena, mahat± sumaha½ pura½. parikkhipissa½ bhogehi, k±s²na½ janaya½ bhaya½''.. 793. tassa ta½ vacana½ sutv±, urag±nekavaººino. b±r±ºasi½ pavajji½su, na ca kañci viheµhayu½.. 794. nivesanesu sobbhesu, rathiy± caccaresu ca. rukkhaggesu ca lambi½su, vitat± toraºesu ca.. 795. tesu disv±na lambante, puth³ kandi½su n±riyo. n±ge soº¹ikate disv±, passasante muhu½ muhu½.. 796. b±r±ºas² pabyadhit±, ±tur± samapajjatha. b±h± paggayha pakkandu½, ``dh²tara½ dehi r±jino''.. 797. ``pupph±bhih±rassa vanassa majjhe, ko lohitakkho vitatantara½so. k± kambuk±y³radhar± suvatth±, tiµµhanti n±riyo dasa vandam±n±.. 798. ``ko tva½ brah±b±hu vanassa majjhe, virocasi ghatasittova aggi. mahesakkho aññatarosi yakkho, ud±hu n±gosi mah±nubh±vo''.. 799. ``n±gohamasmi iddhim±, tejass² {tejas² (s²0 sy±0 p²0 ka0)} duratikkamo. ¹a½seyya½ tejas± kuddho, ph²ta½ janapada½ api.. 800. ``samuddaj± hi me m±t±, dhataraµµho ca me pit±. sudassanakaniµµhosmi, bh³ridattoti ma½ vid³''.. 801. ``ya½ gambh²ra½ sad±vaµµa½, rahada½ bhisma½ pekkhasi. esa dibyo mam±v±so, anekasataporiso.. 802. ``may³rakoñc±bhiruda½, n²loda½ vanamajjhato. yamuna½ pavisa m± bh²to, khema½ vattavata½ {vattavati½ (sy±0 ka0)} siva½''.. 803. ``tattha patto s±nucaro, saha puttena br±hmaºa. p³jito mayha½ k±mehi, sukha½ br±hmaºa vacchasi''.. 804. ``sam± samantaparito, pah³tatagar± {bahuk± taggar± (s²0 sy±0 p²0)} mah². indagopakasañchann±, sobhati harituttam±.. 805. ``ramm±ni vanacety±ni, ramm± ha½s³pak³jit±. opupph±padm± tiµµhanti, pokkharañño {pokkharaññ± (sy±0 p²0)} sunimmit±.. 806. ``aµµha½s± sukat± thambh±, sabbe ve¼uriy±may±. sahassathambh± p±s±d±, p³r± kaññ±hi jotare.. 807. ``vim±na½ upapannosi, dibya½ puññehi attano. asamb±dha½ siva½ ramma½, accantasukhasa½hita½.. 808. ``maññe sahassanettassa, vim±na½ n±bhikaªkhasi. iddh² hi ty±ya½ vipul±, sakkasseva jut²mato''.. 809. ``manas±pi na pattabbo, ±nubh±vo jut²mato. paric±rayam±n±na½, saind±na½ {ind±na½ (sy±0 ka0)} vasavattina½''.. 810. ``ta½ vim±na½ abhijjh±ya, amar±na½ sukhesina½. uposatha½ upavasanto, semi vammikamuddhani''.. 811. ``ahañca migames±no, saputto p±visi½ vana½. ta½ ma½ mata½ v± j²va½ v±, n±bhivedenti ñ±tak±.. 812. ``±mantaye bh³ridatta½, k±siputta½ yasassina½. tay± no samanuññ±t±, api passemu ñ±take''.. 813. ``eso hi vata me chando, ya½ vasesi mamantike. na hi et±dis± k±m±, sulabh± honti m±nuse.. 814. ``sace tva½ nicchase vatthu½, mama k±mehi p³jito. may± tva½ samanuññ±to, sotthi½ pass±hi ñ±take''.. 815. ``dh±rayima½ maºi½ dibya½, pasu½ putte ca vindati. arogo sukhito hoti {hohi (sy±0)}, gacchev±d±ya br±hmaºa''.. 816. ``kusala½ paµinand±mi, bh³ridatta vaco tava. pabbajiss±mi jiººosmi, na k±me abhipatthaye''.. 817. ``brahmacariyassa ce bhaªgo, hoti bhogehi k±riya½. avikampam±no eyy±si, bahu½ dass±mi te dhana½''.. 818. ``kusala½ paµinand±mi, bh³ridatta vaco tava. punapi ±gamiss±mi, sace attho bhavissati''.. 819. ``ida½ vatv± bh³ridatto, pesesi caturo jane. etha gacchatha uµµhetha, khippa½ p±petha br±hmaºa½.. 820. tassa ta½ vacana½ sutv±, uµµh±ya caturo jan±. pesit± bh³ridattena, khippa½ p±pesu br±hmaºa½.. 821. ``maºi½ paggayha maªgalya½, s±dhuvitta½ {s±dhucitta½ (p²0)} manorama½. sela½ byañjanasampanna½, ko ima½ maºimajjhag±''.. 822. ``lohitakkhasahass±hi, samant± pariv±rita½. ajja k±la½ patha½ {pada½ (s²0 p²0)} gaccha½, ajjhag±ha½ maºi½ ima½''.. 823. ``supaciººo aya½ selo, accito mahito {m±nito (ka0)} sad±. sudh±rito sunikkhitto, sabbatthamabhis±dhaye.. 824. ``upac±ravipannassa, nikkhepe dh±raº±ya v±. aya½ selo vin±s±ya, pariciººo ayoniso.. 825. ``na ima½ akusalo {kusala½ (ka0)} dibya½, maºi½ dh±retum±raho. paµipajja sata½ nikkha½, dehima½ ratana½ mama''.. 826. ``na ca my±ya½ maº² keyyo, gohi {kehi (ka0)} v± ratanehi v±. selo byañjanasampanno, neva keyyo maº² mama''.. 827. ``no ce tay± maº² keyyo, gohi {kehi (ka0)} v± ratanehi v±. atha kena maº² keyyo, ta½ me akkh±hi pucchito''.. 828. ``yo me sa½se mah±n±ga½, tejassi½ duratikkama½. tassa dajja½ ima½ sela½, jalantamiva tejas±''.. 829. ``ko nu br±hmaºavaººena, supaººo patata½ varo. n±ga½ jig²samanvesi, anvesa½ bhakkhamattano.. 830. ``n±ha½ dij±dhipo homi, na diµµho garu¼o may±. ±s²visena vittoti {vittosmi (sy±0 ka0)}, vajjo br±hmaºa ma½ vid³''.. 831. ``ki½ nu tuyha½ bala½ atthi, ki½ sippa½ vijjate tava. kismi½ v± tva½ paratthaddho, uraga½ n±pac±yasi''.. 832. ``±raññikassa isino, ciraratta½ tapassino. supaººo kosiyassakkh±, visavijja½ anuttara½.. 833. ``ta½ bh±vitattaññatara½, sammanta½ pabbatantare. sakkacca½ ta½ upaµµh±si½, rattindivamatandito.. 834. ``so tad± pariciººo me, vattav± brahmacariyav±. dibba½ p±tukar² manta½, k±mas± bhagav± mama.. 835. ``ty±ha½ mante paratthaddho, n±ha½ bh±y±mi bhogina½. ±cariyo visagh±t±na½, alamp±noti {±lamb±noti (s²0 p²0), ±lamb±yanoti (sy±0)} ma½ vid³''.. 836. ``gaºh±mase maºi½ t±ta, somadatta vij±nahi. m± daº¹ena siri½ patta½, k±mas± pajahimhase''.. 837. ``saka½ nivesana½ patta½, yo ta½ br±hmaºa p³jayi. eva½ kaly±ºak±rissa, ki½ moh± dubbhimicchasi''.. 838. ``sace tva½ {sace hi (s²0 p²0 ka0)} dhanak±mosi, bh³ridatto padassati {bh³ridatta½ padissasi (ka0)}. tameva gantv± y±cassu, bahu½ dassati te dhana½''.. 839. ``hatthagata½ pattagata½, nikiººa½ kh±ditu½ vara½. m± no sandiµµhiko attho, somadatta upaccag±''.. 840. ``paccati niraye ghore, mahissamapi vivarati {mahissamava d²yati (s²0 p²0), mahimassa vindr²yati (sy±0)}. mittadubbh² hitacc±g², j²varev±pi sussati {j²vare c±pi sussare (s²0 p²0)}.. 841. ``sace tva½ {sace hi (s²0 p²0 ka0)} dhanak±mosi, bh³ridatto padassati. maññe attakata½ vera½, nacira½ vedayissasi''.. 842. ``mah±yañña½ yajitv±na, eva½ sujjhanti br±hmaº±. mah±yañña½ yajiss±ma, eva½ mokkh±ma p±pak±''.. 843. ``handa d±ni ap±y±mi, n±ha½ ajja tay± saha. padampeka½ {padameka½ (sy±0 ka0)} na gaccheyya½, eva½ kibbisak±rin±''.. 844. ``ida½ vatv±na pitara½, somadatto bahussuto. ujjh±petv±na bh³t±ni, tamh± µh±n± apakkami.. 845. ``gaºh±heta½ mah±n±ga½, ±hareta½ maºi½ mama. indagopakavaºº±bho, yassa lohitako siro.. 846. ``kapp±sapicur±s²va, eso k±yo padissati {k±ya'ssa dissati (s²0 p²0)}. vammikaggagato seti, ta½ tva½ gaºh±hi br±hmaºa''.. 847. ``athosadhehi dibbehi, jappa½ mantapad±ni ca. eva½ ta½ asakkhi satthu½ {saµµhu½ (s²0 p²0), yuµµhu½ (sy±0), suttu½ (ka0)}, katv± parittamattano''.. 848. ``mama½ disv±na ±yanta½, sabbak±masamiddhina½. indriy±ni ahaµµh±ni, s±va½ {s±ma½ (s²0 p²0)} j±ta½ mukha½ tava.. 849. ``padma½ yath± hatthagata½, p±ºin± parimaddita½. s±va½ j±ta½ {yanta½ (ka0)} mukha½ tuyha½, mama½ disv±na edisa½.. 850. ``kacci nu te n±bhisasi {te n±bhisayi (s²0), te n±bhissasi (sy±0)}, kacci te atthi vedan±. yena s±va½ mukha½ tuyha½, mama½ disv±na ±gata½''.. 851. ``supina½ t±ta addakkhi½, ito m±sa½ adhogata½. dakkhiºa½ viya me b±hu½, chetv± ruhiramakkhita½. puriso ±d±ya pakk±mi, mama rodantiy± sati.. 852. ``yatoha½ {yato ta½ (s²0)} supinamaddakkhi½, sudassana vij±nahi. tato div± v± ratti½ v±, sukha½ me nopalabbhati''.. 853. ``ya½ pubbe pariv±ri½su {paric±ri½su (s²0 p²0)}, kaññ± ruciraviggah±. hemaj±lapaµicchann±, bh³ridatto na dissati.. 854. ``ya½ pubbe pariv±ri½su {paric±ri½su (s²0 p²0)}, netti½savaradh±rino. kaºik±r±va samphull±, bh³ridatto na dissati.. 855. ``handa d±ni gamiss±ma, bh³ridattanivesana½. dhammaµµha½ s²lasampanna½, pass±ma tava bh±tara½''.. 856. ``tañca disv±na ±yanti½, bh³ridattassa m±tara½. b±h± paggayha pakkandu½, bh³ridattassa n±riyo.. 857. ``putta½ teyye na j±n±ma, ito m±sa½ adhogata½. mata½ v± yadi v± j²va½, bh³ridatta½ yasassina½''.. 858. ``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½. cira½ dukkhena jh±yissa½, bh³ridatta½ apassat² {imiss± g±th±y±nantare s²0 p²0 potthakesu -- ``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½. tena tena padh±vissa, piyaputta½ apassat²''ti iti ayampi g±th± ±gat±}.. 859. ``kurar² hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½. cira½ dukkhena jh±yissa½, bh³ridatta½ apassat².. 860. ``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ anodake. cira½ dukkhena jh±yissa½, bh³ridatta½ apassat².. 861. ``kamm±r±na½ yath± ukk±, anto jh±yati no bahi. eva½ jh±y±mi sokena, bh³ridatta½ apassat²''.. 862. ``s±l±va sampamathit± {sampamaddit± (sy±0 ka0)}, m±lutena pamaddit±. senti putt± ca d±r± ca, bh³ridattanivesane''.. 863. ``ida½ sutv±na nigghosa½, bh³ridattanivesane. ariµµho ca subhogo {subhago (s²0 p²0)} ca, padh±vi½su anantar± {upadh±vi½su anantar± (s²0 p²0)}.. 864. ``amma ass±sa m± soci, eva½dhamm± hi p±ºino. cavanti upapajjanti, esassa pariº±mit±''.. 865. ``ahampi t±ta j±n±mi, eva½dhamm± hi p±ºino. sokena ca paretasmi, bh³ridatta½ apassat².. 866. ``ajja ce me ima½ ratti½, sudassana vij±nahi. bh³ridatta½ apassant², maññe hiss±mi j²vita½''.. 867. ``amma ass±sa m± soci, ±nayiss±ma bh±tara½. disodisa½ gamiss±ma, bh±tupariyesana½ cara½.. 868. ``pabbate giriduggesu, g±mesu nigamesu ca. orena sattarattassa {orena dasarattassa (s²0 p²0)}, bh±tara½ passa ±gata½''.. 869. ``hatth± pamutto urago, p±de te nipat² bhusa½. kacci nu ta½ ¹a½s² t±ta {kacci ta½ nu ¹as² t±ta (s²0), kacci nu ¹a½sito t±ta (sy±0), kaccit±nu¹as² t±ta (p²0)}, m± bh±yi sukhito bhava''.. 870. ``neva mayha½ aya½ n±go, ala½ dukkh±ya k±yaci. y±vatatthi ahigg±ho, may± bhiyyo na vijjati''.. 871. ``ko nu br±hmaºavaººena, ditto {datto (s²0 sy±0 p²0)} parisam±gato. avh±yantu suyuddhena, suºantu paris± mama''.. 872. ``tva½ ma½ n±gena ±lampa, aha½ maº¹³kach±piy±. hotu no abbhuta½ tattha, ±sahassehi pañcahi''.. 873. ``ahañhi vasum± a¹¹ho, tva½ daliddosi m±ºava. ko nu te p±µibhogatthi, upaj³tañca ki½ siy±.. 874. ``upaj³tañca me assa, p±µibhogo ca t±diso. hotu no abbhuta½ tattha, ±sahassehi pañcahi''.. 875. ``suºohi me mah±r±ja, vacana½ bhaddamatthu te. pañcanna½ me sahass±na½, p±µibhogo hi kittima''.. 876. ``pettika½ v± iºa½ hoti, ya½ v± hoti saya½kata½. ki½ tva½ eva½ bahu½ mayha½, dhana½ y±casi br±hmaºa''.. 877. ``alamp±no hi n±gena, mama½ abhijig²sati {abhijigi½sati (s²0 sy±0 p²0)}. aha½ maº¹³kach±piy±, ¹a½sayiss±mi br±hmaºa½.. 878. ``ta½ tva½ daµµhu½ mah±r±ja, ajja raµµh±bhiva¹¹hana. khattasaªghapariby³¼ho, niyy±hi ahidassana½'' {abhidassana½ (s²0 p²0)}.. 879. ``neva ta½ atimaññ±mi, sippav±dena m±ºava. atimattosi sippena, uraga½ n±pac±yasi''.. 880. ``ahampi n±timaññ±mi, sippav±dena br±hmaºa. avisena ca n±gena, bhusa½ vañcayase jana½.. 881. ``eva½ ceta½ jano jaññ±, yath± j±n±mi ta½ aha½. na tva½ labhasi ±lampa, bhusamuµµhi½ {thusamuµµhi½ (sy±0), sattumuµµhi½ (s²0 p²0)} kuto dhana½''.. 882. ``khar±jino jaµ² dumm² {rumm² (s²0 sy±0 p²0)}, ditto parisam±gato. yo tva½ eva½ gata½ n±ga½, aviso atimaññasi.. 883. ``±sajja kho na½ jaññ±si, puººa½ uggassa tejaso. maññe ta½ bhasmar±si½va, khippameso karissati''.. 884. ``siy± visa½ siluttassa, de¹¹ubhassa sil±bhuno. neva lohitas²sassa, visa½ n±gassa vijjati''.. 885. ``sutameta½ arahata½, saññat±na½ tapassina½. idha d±n±ni datv±na, sagga½ gacchanti d±yak±. j²vanto dehi d±n±ni, yadi te atthi d±tave.. 886. ``aya½ n±go mahiddhiko, tejass² duratikkamo. tena ta½ ¹a½sayiss±mi, so ta½ bhasma½ karissati''.. 887. ``may±peta½ suta½ samma, saññat±na½ tapassina½. idha d±n±ni datv±na, sagga½ gacchanti d±yak±. tvameva dehi j²vanto, yadi te atthi d±tave.. 888. ``aya½ ajamukh² {accimukh² (s²0 sy±0 p²0)} n±ma, puºº± uggassa tejaso. t±ya ta½ ¹a½sayiss±mi, s± ta½ bhasma½ karissati''.. 889. ``y± dh²t± dhataraµµhassa, vem±t± bhagin² mama. s± ta½ ¹a½satvajamukh² {s± dissatu accimukh² (s²0 p²0)}, puºº± uggassa tejaso''.. 890. ``cham±ya½ ce nisiñcissa½, brahmadatta vij±nahi. tiºalat±ni osadhyo, ussusseyyu½ asa½saya½.. 891. ``uddha½ ce p±tayiss±mi, brahmadatta vij±nahi. satta vass±niya½ devo, na vasse na hima½ pate.. 892. ``udake ce nisiñcissa½, brahmadatta vij±nahi. y±vantodakaj± {y±vat± odak± (s²0), y±vat± udakaj± (p²0)} p±º±, mareyyu½ macchakacchap±''.. 893. ``lokya½ sajanta½ udaka½, pay±gasmi½ patiµµhita½. koma½ ajjhohar² bh³to, og±¼ha½ yamuna½ nadi½''.. 894. ``yadesa lok±dhipat² yasass², b±r±ºasi½ pakriya {pakirapar² (s²0 p²0), pakirahar² (sy±0)} samantato. tass±ha putto urag³sabhassa, subhogoti ma½ br±hmaºa vedayanti''.. 895. ``sace hi putto urag³sabhassa, k±sissa {ka½sassa (s²0 p²0)} rañño amar±dhipassa. mahesakkho aññataro pit± te, maccesu m±t± pana te atuly±. na t±diso arahati br±hmaºassa, d±sampi oh±ritu½ {oh±tu½ (s²0 p²0)} mah±nubh±vo''.. 896. ``rukkha½ niss±ya vijjhittho, eºeyya½ p±tum±gata½. so viddho d³ramacari {d³ra'masar± (s²0 p²0)}, saravegena s²ghav± {sekhav± (s²0 p²0), pekkhav± (sy±0 ka0)}.. 897. ``ta½ tva½ patitamaddakkhi, araññasmi½ brah±vane. sama½ sak±jam±d±ya, s±ya½ nigrodhup±gami.. 898. ``sukas±¼ikasaªghuµµha½, piªgala½ {piªgiya½ (s²0 sy±0 p²0)} santhat±yuta½. kokil±bhiruda½ ramma½, dhuva½ haritasaddala½.. 899. ``tattha te so p±turahu, iddhiy± yasas± jala½. mah±nubh±vo bh±t± me, kaññ±hi pariv±rito.. 900. ``so tena pariciººo tva½, sabbak±mehi tappito. aduµµhassa tuva½ dubbhi, ta½ te vera½ idh±gata½.. 901. ``khippa½ g²va½ pas±rehi, na te dass±mi j²vita½. bh±tu parisara½ vera½, chedayiss±mi te sira½''.. 902. ``ajjh±yako y±cayog², ±hutaggi ca br±hmaºo. etehi t²hi µh±nehi, avajjho hoti {bhavati (s²0 sy±0 p²0)} br±hmaºo''.. 903. ``ya½ p³ra½ dhataraµµhassa, og±¼ha½ yamuna½ nadi½. jotate sabbasovaººa½, girim±hacca y±muna½.. 904. ``tattha te purisabyaggh±, sodariy± mama bh±taro. yath± te tattha vakkhanti, tath± hessasi br±hmaºa''.. 905. ``anittar± ittarasampayutt±, yaññ± ca ved± ca subhogaloke. tadaggarayhañhi vinindam±no, jah±ti vittañca satañca dhamma½.. 906. ``ajjhenamariy± pathavi½ janind±, vess± kasi½ p±ricariyañca sudd±. up±gu pacceka½ yath±padesa½, kat±hu ete vasin±ti ±hu''.. 907. ``dh±t± vidh±t± varuºo kuvero, somo yamo candim± v±yu s³riyo. etepi yañña½ puthuso yajitv±, ajjh±yak±na½ atho sabbak±me.. 908. ``vik±sit± c±pasat±ni pañca, yo ajjuno balav± bh²maseno. sahassab±hu asamo pathaby±, sopi tad± m±dahi j±taveda½''.. 909. ``yo br±hmaºe bhojayi d²gharatta½, annena p±nena yath±nubh±va½. pasannacitto anumodam±no, subhoga devaññataro ahosi''.. 910. ``mah±sana½ devamanomavaººa½, yo sappin± asakkhi bhojetumaggi½ {jetumaggi½ (s²0 p²0)}. sa yaññatanta½ varato yajitv±, dibba½ gati½ mucalindajjhagacchi''.. 911. ``mah±nubh±vo vassasahassaj²v², yo pabbaj² dassaneyyo u¼±ro. hitv± apariyantaraµµha½ {ratha½ (s²0 p²0)} sasena½, r±j± dud²popi jag±ma {dud²popajjhag±mi (sy±0)} sagga½''.. 912. ``yo s±garanta½ s±garo vijitv±, y³pa½ subha½ soººamaya½ {sovaººamaya½ (sy±0 ka0)} u¼±ra½. ussesi vess±naram±dah±no, subhoga devaññataro ahosi.. 913. ``yass±nubh±vena subhoga gaªg±, pavattatha {pavattati (sy±0 ka0)} dadhisannisinna½ {dadhisanna (s²0 p²0)} samudda½. salomap±do paricariyamaggi½, aªgo sahassakkhapurajjhagacchi''.. 914. ``mahiddhiko devavaro yasass², sen±pati tidive v±savassa. so somay±gena mala½ vihantv±, subhoga devaññataro ahosi''.. 915. ``ak±rayi lokamima½ parañca, bh±g²rathi½ himavantañca gijjha½ {gijjha½ (sy±0 ka0), viñjha½ (?)}. yo iddhim± devavaro yasass², sopi tad± ±dahi j±taveda½.. 916. ``m±l±gir² himav± yo ca gijjho {vijjho (ka0), vijjh± (sy±0)}, sudassano nisabho kuveru {k±kaneru (s²0 p²0), k±kaveru (sy±0)}. ete ca aññe ca nag± mahant±, city± kat± yaññakarehi m±hu''.. 917. ``ajjh±yaka½ mantaguº³papanna½, tapassina½ y±cayogotidh±hu {tic±ha (s²0 p²0), ti c±hu (ka0)}. t²re samuddassudaka½ sajanta½ {siñcanta½ (ka0)}, s±garojjhohari tenapeyyo.. 918. ``±y±gavatth³ni puth³ pathaby±, sa½vijjanti br±hmaº± v±savassa. purima½ disa½ pacchima½ dakkhiºuttara½, sa½vijjam±n± janayanti veda½''.. 919. ``kal² hi dh²r±na kaµa½ mag±na½, bhavanti vedajjhagat±nariµµha. mar²cidhamma½ asamekkhitatt±, m±y±guº± n±tivahanti pañña½.. 920. ``ved± na t±º±ya bhavanti dassa, mittadduno bh³nahuno narassa. na t±yate pariciººo ca aggi, dosantara½ maccamanariyakamma½.. 921. ``sabbañca macc± sadhana½ sabhoga½ {sadhan± sabhog± (s²0 sy±0 p²0 ka0)}, ±d²pita½ d±ru tiºena missa½. daha½ na tappe {na tappe aggi (ka0)} asamatthatejo, ko ta½ subhikkha½ dvirasaññu kayir± {dirasañña kuriy± (s²0), dirasaññu kuriy± (p²0)}.. 922. ``yath±pi kh²ra½ vipariº±madhamma½, dadhi bhavitv± navan²tampi hoti. evampi aggi vipariº±madhammo, tejo samorohat² yogayutto.. 923. ``na dissat² aggimanuppaviµµho, sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi. n±mattham±no {n±mantham±no (s²0 p²0)} araº²narena, n±kammun± j±yati j±tavedo.. 924. ``sace hi aggi antarato vaseyya, sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi. sabb±ni susseyyu van±ni loke, sukkh±ni kaµµh±ni ca pajjaleyyu½.. 925. ``karoti ce d±rutiºena puñña½, bhoja½ naro dh³masikhi½ pat±pava½. aªg±rik± loºakar± ca s³d±, sar²rad±h±pi kareyyu puñña½.. 926. ``atha ce hi ete na karonti puñña½, ajjhenamaggi½ idha tappayitv±. na koci lokasmi½ karoti puñña½, bhoja½ naro dh³masikhi½ pat±pava½.. 927. ``kathañhi lok±pacito sam±no, amanuññagandha½ bah³na½ akanta½. yadeva macc± parivajjayanti, tadappasattha½ dvirasaññu bhuñje.. 928. ``sikhimpi devesu vadanti heke, ±pa½ milakkh³ {milakkh± (s²0 p²0)} pana devam±hu. sabbeva ete vitatha½ bhaºanti {gaºhanti (ka0)}, agg² na devaññataro na c±po.. 929. ``anindriyabaddhamasaññak±ya½ {nirindriya½ anta½ asaññak±ya½ (s²0 p²0), anidriya½ santamasaññak±ya½ (sy±0)}, vess±nara½ kammakara½ paj±na½. paricariya maggi½ sugati½ katha½ vaje, p±p±ni kamm±ni pakubbam±no {pak³bbam±no (sy±0 ka0)}.. 930. ``sabb±bhibh³ t±hudha j²vikatth±, aggissa brahm± paric±rakoti. sabb±nubh±v² ca vas² kimattha½, animmito nimmita½ vanditassa.. 931. ``hassa½ anijjh±nakhama½ ataccha½, sakk±rahetu pakiri½su pubbe. te l±bhasakk±re ap±tubhonte, sandh±pit± {santhambhit± (s²0 p²0), sandh±bhit± (sy±0), sant±pit± (ka0)} jantubhi santidhamma½.. 932. ``ajjhenamariy± pathavi½ janind±, vess± kasi½ p±ricariyañca sudd±. up±gu pacceka½ yath±padesa½, kat±hu ete vasin±ti ±hu.. 933. ``etañca sacca½ vacana½ bhaveyya, yath± ida½ bh±sita½ br±hmaºehi. n±khattiyo j±tu labhetha rajja½, n±br±hmaºo mantapad±ni sikkhe. n±ññatra vessehi kasi½ kareyya, suddo na mucce parapesan±ya {parapessit±ya (s²0 p²0)}.. 934. ``yasm± ca eta½ vacana½ abh³ta½, mus±vime odariy± bhaºanti. tadappapaññ± abhisaddahanti, passanti ta½ paº¹it± attan±va.. 935. ``khaty± hi vess±na½ {khatt± na vess± na (s²0 p²0)} bali½ haranti, ±d±ya satth±ni caranti br±hmaº±. ta½ t±disa½ saªkhubhita½ pabhinna½, kasm± brahm± nujju karoti loka½.. 936. ``sace hi so issaro sabbaloke, brahm± bah³bh³tapat² {brahmapah³ bh³tapat² (sy±0)} paj±na½. ki½ sabbaloka½ vidah² alakkhi½, ki½ sabbaloka½ na sukhi½ ak±si.. 937. ``sace hi so issaro sabbaloke, brahm± bah³bh³tapat² paj±na½. m±y± mus±vajjamadena {mus±vañcanapadena (ka0)} c±pi, loka½ adhammena kimatthamak±ri {kimattha'k±si (s²0 p²0), kimatthak±r² (sy±0)}.. 938. ``sace hi so issaro sabbaloke, brahm± bah³bh³tapat² paj±na½. adhammiko bh³tapat² ariµµha, dhamme sati yo vidah² adhamma½.. 939. ``k²µ± paµaªg± urag± ca bhek± {bhiªg± (sy±0)}, hantv± kim² sujjhati makkhik± ca. etepi dhamm± anariyar³p±, kambojak±na½ vitath± bah³na½.. 940. ``sace hi so sujjhati yo han±ti, hatopi so saggamupeti µh±na½. bhov±di bhov±dina m±rayeyyu½ {m±rabheyyu½ (ka0)}, ye c±pi tesa½ abhisaddaheyyu½.. 941. ``neva mig± na pas³ nopi g±vo, ±y±canti attavadh±ya keci. vipphandam±ne idha j²vikatth±, yaññesu p±ºe pasum±rabhanti {m±haranti (s²0 sy±0 p²0)}.. 942. ``y³pussane {y³passa te (s²0), y³passa ne (p²0)} pasubandhe ca b±l±, cittehi vaººehi mukha½ nayanti. aya½ te y³po k±maduho parattha, bhavissati sassato sampar±ye.. 943. ``sace ca y³pe maºisaªkhamutta½, dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½. sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi, sace duhe tidive sabbak±me. tevijjasaªgh±va puth³ yajeyyu½, abr±hmaºa½ {na br±hmaº± (s²0 sy±0)} kañci na y±jayeyyu½.. 944. ``kuto ca y³pe maºisaªkhamutta½, dhañña½ dhana½ rajata½ j±tar³pa½. sukkhesu kaµµhesu navesu c±pi, kuto duhe tidive sabbak±me.. 945. ``saµh± ca ludd± ca paluddhab±l± {upaladdhab±l± (s²0 p²0)}, cittehi vaººehi mukha½ nayanti. ±d±ya aggi½ mama dehi vitta½, tato sukh² hohisi sabbak±me.. 946. ``tamaggihutta½ saraºa½ pavissa, cittehi vaººehi mukha½ nayanti. oropayitv± kesamassu½ nakhañca, vedehi vitta½ atig±¼hayanti {atig±¼ayanti (s²0 p²0)}.. 947. ``k±k± ul³ka½va raho labhitv±, eka½ sam±na½ bahuk± samecca. ann±ni bhutv± kuhak± kuhitv±, muº¹a½ karitv± yaññapathossajanti.. 948. ``evañhi so vañcito br±hmaºehi, eko sam±no bahuk± {bahuh² (s²0)} samecca. te yogayogena vilumpam±n±, diµµha½ adiµµhena dhana½ haranti.. 949. ``ak±siy± r±j³hiv±nusiµµh±, tadassa ±d±ya dhana½ haranti. te t±dis± corasam± asant±, vajjh± na haññanti ariµµha loke.. 950. ``indassa b±h±rasi dakkhiº±ti, yaññesu chindanti pal±sayaµµhi½. ta½ cepi sacca½ maghav± chinnab±hu, kenassa indo asure jin±ti.. 951. ``tañceva tuccha½ maghav± samaªg², hant± avajjho paramo sa devo {sudevo (sy±0 ka0)}. mant± ime br±hmaº± tucchar³p±, sandiµµhik± vañcan± esa loke.. 952. ``m±l±giri himav± yo ca gijjho, sudassano nisabho kuveru. ete ca aññe ca nag± mahant±, city± kat± yaññakarehi m±hu.. 953. ``yath±pak±r±ni hi iµµhak±ni, city± kat± yaññakarehi m±hu. na pabbat± honti tath±pak±r±, aññ± dis± acal± tiµµhasel±.. 954. ``na iµµhak± honti sil± cirena {cirenapi (s²0 p²0)}, na tattha sañj±yati ayo na loha½. yaññañca eta½ parivaººayant±, city± kat± yaññakarehi m±hu.. 955. ``ajjh±yaka½ mantaguº³papanna½, tapassina½ y±cayogotidh±hu. t²re samuddassudaka½ sajanta½, ta½ s±garojjhohari tenapeyyo.. 956. ``parosahassampi samantavede, mant³papanne nadiyo vahanti. na tena by±pannaras³dak± na, kasm± samuddo atulo apeyyo.. 957. ``ye keci k³p± idha j²valoke, loº³dak± k³pakhaºehi kh±t±. na br±hmaºajjhoharaºena {br±hmaºajjhohari tena (ka0)} tesu, ±po apeyyo dvirasaññu m±hu.. 958. ``pure puratth± k± kassa bhariy±, mano manussa½ ajanesi pubbe. ten±pi dhammena na koci h²no, evampi vossaggavibhaªgam±hu {vossaggavibh±gam±hu (s²0)}.. 959. ``caº¹±laputtopi adhicca vede, bh±seyya mante kusalo mat²m± {mut²m± (s²0 p²0)}. na tassa muddh±pi phaleyya sattadh±, mant± ime attavadh±ya kat± {katta (s²0 p²0)}.. 960. ``v±c±kat± giddhikat± {giddhigat± (ka0)} gah²t±, dummocay± kabyapath±nupann±. b±l±na citta½ visame niviµµha½, tadappapaññ± abhisaddahanti.. 961. ``s²hassa byagghassa ca d²pino ca, na vijjat² porisiya½balena. manussabh±vo ca gava½va pekkho, j±t² hi tesa½ asam± sam±n± {sam±na½ (sy±0 ka0)}.. 962. ``sace ca r±j± pathavi½ vijitv±, saj²vav± assavap±risajjo. sayameva so sattusaªgha½ vijeyya, tassappaj± niccasukh² {niccasukh± (p²0)} bhaveyya.. 963. ``khattiyamant± ca tayo ca ved±, atthena ete samak± bhavanti. tesañca attha½ avinicchinitv±, na bujjhat² oghapatha½va channa½.. 964. ``khattiyamant± ca tayo ca ved±, atthena ete samak± bhavanti. l±bho al±bho ayaso yaso ca, sabbeva tesa½ catunnañca {sabbe te sabbesa½ catunna (s²0 p²0)} dhamm±.. 965. ``yath±pi ibbh± dhanadhaññahetu, kamm±ni karonti {k±renti (s²0 sy±0 p²0)} puth³ pathaby±. tevijjasaªgh± ca tatheva ajja, kamm±ni karonti {k±renti (s²0 sy±0 p²0)} puth³ pathaby±.. 966. ``ibbhehi ye te {ete (s²0 sy±0 p²0)} samak± bhavanti, niccussuk± k±maguºesu yutt±. kamm±ni karonti {k±renti (s²0 sy±0 p²0)} puth³ pathaby±, tadappapaññ± dvirasaññur± te''.. 967. ``kassa bher² mudiªg± ca, saªkh±paºavadindim±. purato paµipann±ni, h±sayant± rathesabha½.. 968. ``kassa kañcanapaµµena, puthun± vijjuvaººin±. yuv± kal±pasannaddho, ko eti siriy± jala½.. 969. ``ukk±mukhapahaµµha½va , khadiraªg±rasannibha½. mukhañca rucir± bh±ti, ko eti siriy± jala½.. 970. ``kassa jambonada½ chatta½, sasal±ka½ manorama½. ±diccara½s±varaºa½, ko eti siriy± jala½.. 971. ``kassa aªga½ {aªka½ (s²0 p²0)} pariggayha, v±¼ab²janimuttama½. ubhato varapuññassa {carate varapaññassa (s²0 p²0)}, muddhani upar³pari.. 972. ``kassa pekhuºahatth±ni, citr±ni ca mud³ni ca. kañcanamaºidaº¹±ni {tapaññamaºidaº¹±ni (s²0 p²0), suvaººamaºidaº¹±ni (sy±0 ka0)}, caranti dubhato mukha½.. 973. ``khadiraªg±ravaºº±bh±, ukk±mukhapaha½sit±. kassete kuº¹al± vagg³, sobhanti dubhato mukha½.. 974. ``kassa v±tena chupit±, niddhant± muduk±¼ak± {muduk±¼aka½ (s²0), mudu k±¼ik± (sy±0)}. sobhayanti nal±µanta½, nabh± vijjurivuggat±.. 975. ``kassa et±ni akkh²ni, ±yat±ni puth³ni ca. ko sobhati vis±lakkho, kasseta½ uººaja½ mukha½.. 976. ``kassete lapanaj±t± {lapanaj± suddh± (s²0 p²0)}, suddh± saªkhavar³pam±. bh±sam±nassa sobhanti, dant± kuppilas±dis±.. 977. ``kassa l±kh±rasasam±, hatthap±d± sukhedhit±. ko so bimboµµhasampanno, div± s³riyova bh±sati.. 978. ``himaccaye himavati {hemavato (s²0 sy±0 p²0)}, mah±s±lova pupphito. ko so od±tap±v±ro, jaya½ indova sobhati.. 979. ``suvaººap²¼ak±kiººa½ , maºidaº¹avicittaka½. ko so parisamogayha, ²sa½ khagga½ pamuñcati {²so khagga½va muñcati (s²0 p²0), bhante khagga½ pamuñcati (sy±0)}.. 980. ``suvaººavikat± citt±, sukat± cittasibban± {sibbin² (sy±0 ka0)}. ko so omuñcate p±d±, namo katv± mahesino''.. 981. ``dhataraµµh± hi te n±g±, iddhimanto yasassino. samuddaj±ya uppann±, n±g± ete mahiddhik±''ti.. bh³ridattaj±taka½ chaµµha½. 544. candakum±raj±taka½ (7) 982. ``r±j±si luddakammo, ekar±j± pupphavat²y±. so pucchi brahmabandhu½, khaº¹ah±la½ purohita½ m³¼ha½.. 983. `sagg±na maggam±cikkha {saggamaggam±cikkha (s²0 p²0)}, tva½si br±hmaºa dhammavinayakusalo. yath± ito vajanti sugati½, nar± puññ±ni katv±na'.. 984. `atid±na½ daditv±na, avajjhe deva gh±tetv±. eva½ vajanti sugati½, nar± puññ±ni katv±na'.. 985. `ki½ pana ta½ atid±na½, ke ca avajjh± imasmi lokasmi½. etañca kho no akkh±hi, yajiss±mi dad±mi {yajiss±ma dad±ma (s²0 p²0)} d±n±ni'.. 986. `puttehi deva yajitabba½, mahes²hi negamehi ca. usabhehi ±j±niyehi cat³hi, sabbacatukkena deva yajitabba½'''.. 987. ``ta½ sutv± antepure, kum±r± mahesiyo ca haññantu. eko ahosi nigghoso, bhism± accuggato saddo''.. 988. ``gacchatha vadetha kum±re, canda½ s³riyañca bhaddasenañca. s³rañca v±magottañca, pacur± {pasur± (s²0 p²0 ka0)} kira hotha yaññatth±ya.. 989. ``kum±riyopi vadetha, upasena½ {upaseni½ (s²0), upaseºi½ (p²0)} kokilañca muditañca. nandañc±pi kum±ri½, pacur± {pasur± (s²0 p²0 ka0)} kira hotha yaññatth±ya.. 990. ``vijayampi mayha½ mahesi½, er±vati½ {ekapati½ (p²0), er±pati½ (ka0)} kesini½ sunandañca. lakkhaºavar³papann±, pacur± kira hotha yaññatth±ya.. 991. ``gahapatayo ca vadetha, puººamukha½ bhaddiya½ siªg±lañca. va¹¹hañc±pi gahapati½, pacur± kira hotha yaññatth±ya''.. 992. ``te tattha gahapatayo, avocisu½ sam±gat± puttad±raparikiºº±. sabbeva sikhino deva karohi, atha v± no d±se s±vehi''.. 993. ``abhaya½karampi me hatthi½, n±¼±giri½ accuggata½ varuºadanta½ {n±¼±giri½ accuta½ varuºadanta½ (s²0), r±jagiri½ accutavaruºadanta½ (p²0)}. ±netha kho ne khippa½, yaññatth±ya bhavissanti.. 994. ``assaratanampi {assatarampi (s²0 p²0), assaratanampi me (sy±0)} kesi½, sur±mukha½ puººaka½ vinatakañca. ±netha kho ne khippa½, yaññatth±ya bhavissanti.. 995. ``usabhampi {usabhampi me (sy±0)} y³thapati½ anoja½, nisabha½ gavampati½ tepi mayha½ ±netha. sam³ha {samup± (s²0 p²0), sammukh± (sy±0)} karontu sabba½, yajiss±mi dad±mi d±n±ni.. 996. ``sabba½ {sabbampi (sy±0)} paµiy±detha, yañña½ pana uggatamhi s³riyamhi. ±º±petha ca kum±re {±º±petha candakum±re (sy±0 ka0)}, abhiramantu ima½ ratti½.. 997. ``sabba½ {sabbampi (sy±0)} upaµµhapetha, yañña½ pana uggatamhi s³riyamhi. vadetha d±ni kum±re, ajja kho {vo (p²0)} pacchim± ratti''.. 998. ``ta½ta½ m±t± avaca, rodant² ±gantv± vim±nato. yañño kira te putta, bhavissati cat³hi puttehi''.. 999. ``sabbepi mayha½ putt± catt±, candasmi½ haññam±nasmi½. puttehi yañña½ yajitv±na, sugati½ sagga½ gamiss±mi''.. 1000. ``m± ta½ {m± (s²0 p²0)} putta saddahesi, sugati kira hoti puttayaññena. niray±neso maggo, neso maggo hi sagg±na½.. 1001. ``d±n±ni dehi koº¹añña, ahi½s± sabbabh³tabhaby±na½''. esa maggo sugatiy±, na ca maggo puttayaññena''.. 1002. ``±cariy±na½ vacan±, gh±tessa½ candañca s³riyañca. puttehi yañña½ {puttehi (s²0 sy±0 p²0)} yajitv±na duccajehi, sugati½ sagga½ gamiss±mi''.. 1003. ``ta½ta½ pit±pi avaca, vasavatt² orasa½ saka½ putta½. yañño kira te putta, bhavissati cat³hi puttehi''.. 1004. ``sabbepi mayha½ putt± catt±, candasmi½ haññam±nasmi½. puttehi yañña½ yajitv±na, sugati½ sagga½ gamiss±mi''.. 1005. ``m± ta½ putta saddahesi, sugati kira hoti puttayaññena. niray±neso maggo, neso maggo hi sagg±na½.. 1006. ``d±n±ni dehi koº¹añña, ahi½s± sabbabh³tabhaby±na½. esa maggo sugatiy±, na ca maggo puttayaññena''.. 1007. ``±cariy±na½ vacan±, gh±tessa½ candañca s³riyañca. puttehi yañña½ yajitv±na duccajehi, sugati½ sagga½ gamiss±mi''.. 1008. ``d±n±ni dehi koº¹añña, ahi½s± sabbabh³tabhaby±na½. puttaparivuto tuva½, raµµha½ janapadañca p±lehi''.. 1009. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, hatth² asse ca p±lema.. 1010. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, hatthichakaº±ni ujjhema.. 1011. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, assachakaº±ni ujjhema.. 1012. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa {ida½ pada½ s²0 p²0 potthakesu natthi}. yassa honti tava k±m±, api raµµh± pabb±jit±. bhikkh±cariya½ cariss±ma''.. 1013. ``dukkha½ kho me janayatha, vilapant± j²vitassa k±m± hi. muñcetha {muñcatha (s²0 p²0)} d±ni kum±re, alampi me hotu puttayaññena''.. 1014. ``pubbeva khosi me vutto, dukkara½ durabhisambhavañceta½. atha no upakkhaµassa yaññassa, kasm± karosi vikkhepa½.. 1015. ``sabbe vajanti sugati½, ye yajanti yepi y±jenti. ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½''.. 1016. ``atha kissa jano {ca no (s²0 sy±0 p²0)} pubbe, sotth±na½ br±hmaºe av±cesi. atha no ak±raºasm±, yaññatth±ya deva gh±tesi.. 1017. ``pubbeva no daharak±le {daharake sam±ne (s²0 p²0)}, na hanesi {na m±resi (s²0 p²0)} na gh±tesi. daharamh± yobbana½ patt±, ad³sak± t±ta haññ±ma.. 1018. ``hatthigate assagate, sannaddhe passa no mah±r±ja. yuddhe v± yujjham±ne v±, na hi m±dis± s³r± honti yaññatth±ya.. 1019. ``paccante v±pi kupite, aµav²su v± m±dise niyojenti. atha no ak±raºasm±, abh³miya½ t±ta haññ±ma.. 1020. ``y±pi hi t± sakuºiyo, vasanti tiºaghar±ni katv±na. t±sampi piy± putt±, atha no tva½ deva gh±tesi.. 1021. ``m± tassa saddahesi, na ma½ khaº¹ah±lo gh±teyya. mamañhi so gh±tetv±na, anantar± tampi deva gh±teyya.. 1022. ``g±mavara½ nigamavara½ dadanti, bhogampissa mah±r±ja. athaggapiº¹ik±pi, kule kule hete bhuñjanti.. 1023. ``tesampi t±dis±na½, icchanti dubbhitu½ mah±r±ja. yebhuyyena ete, akataññuno br±hmaº± deva.. 1024. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, hatth² asse ca p±lema.. 1025. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, hatthichakaº±ni ujjhema.. 1026. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, assachakaº±ni ujjhema.. 1027. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. yassa honti tava k±m±, api raµµh± pabb±jit±. bhikkh±cariya½ cariss±ma''.. 1028. ``dukkha½ kho me janayatha, vilapant± j²vitassa k±m± hi. muñcetha d±ni kum±re, alampi me hotu puttayaññena''.. 1029. ``pubbeva khosi me vutto, dukkara½ durabhisambhavañceta½. atha no upakkhaµassa yaññassa, kasm± karosi vikkhepa½.. 1030. ``sabbe vajanti sugati½, ye yajanti yepi y±jenti. ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½''.. 1031. ``yadi kira yajitv± puttehi, devaloka½ ito cut± yanti. br±hmaºo t±va yajatu, pacch±pi yajasi tuva½ r±j±.. 1032. ``yadi kira yajitv± puttehi, devaloka½ ito cut± yanti. esveva khaº¹ah±lo, yajata½ sakehi puttehi.. 1033. ``eva½ j±nanto khaº¹ah±lo, ki½ puttake na gh±tesi. sabbañca ñ±tijana½, att±nañca na gh±tesi.. 1034. ``sabbe vajanti niraya½, ye yajanti yepi y±jenti. ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½.. 1035. {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu na dissati} ``sace hi so sujjhati yo han±ti, hatopi so saggamupeti µh±na½. bhov±di bhov±dina m±rayeyyu½, ye c±pi tesa½ abhisaddaheyyu½'' {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu na dissati}.. 1036. ``kathañca kira puttak±m±yo, gahapatayo gharaºiyo ca. nagaramhi na uparavanti r±j±na½, m± gh±tayi orasa½ putta½.. 1037. ``kathañca kira puttak±m±yo, gahapatayo gharaºiyo ca. nagaramhi na uparavanti r±j±na½, m± gh±tayi atraja½ putta½.. 1038. ``rañño camhi atthak±mo, hito ca sabbajanapadassa {sabbad± janapadassa (s²0 p²0)}. na koci assa paµigha½, may± j±napado na pavedeti''.. 1039. ``gacchatha vo gharaºiyo, t±tañca vadetha khaº¹ah±lañca. m± gh±tetha kum±re, ad³sake s²hasaªk±se.. 1040. ``gacchatha vo gharaºiyo, t±tañca vadetha khaº¹ah±lañca. m± gh±tetha kum±re, apekkhite sabbalokassa''.. 1041. ``ya½ n³n±ha½ j±yeyya½, rathak±rakulesu v±. pukkusakulesu v± vessesu v± j±yeyya½. na hajja ma½ r±ja yaññe {yaññatth±ya (s²0 p²0)} gh±teyya''.. 1042. ``sabb± s²mantiniyo gacchatha, ayyassa khaº¹ah±lassa. p±desu nipatatha, apar±dh±ha½ na pass±mi.. 1043. ``sabb± s²mantiniyo gacchatha, ayyassa khaº¹ah±lassa. p±desu nipatatha, kinte bhante maya½ ad³sema''.. 1044. ``kapaº± {kapaºa½ (s²0 p²0)} vilapati sel±, disv±na bh±tare {bh±taro (s²0 sy±0 p²0 ka0)} upan²tatte. yañño kira me ukkhipito, t±tena saggak±mena''.. 1045. ``±vatti parivatti ca, vasulo sammukh± rañño. m± no pitara½ avadhi, daharamh± yobbana½ patt±''.. 1046. ``eso te vasula pit±, samehi pitar± saha. dukkha½ kho me janayasi, vilapanto antepurasmi½. muñcetha d±ni kum±re, alampi me hotu puttayaññena''.. 1047. ``pubbeva khosi me vutto, dukkara½ durabhisambhavañceta½. atha no upakkhaµassa yaññassa, kasm± karosi vikkhepa½.. 1048. ``sabbe vajanti sugati½, ye yajanti yepi y±jenti. ye c±pi anumodanti, yajant±na½ edisa½ mah±yañña½''.. 1049. ``sabbaratanassa yañño upakkhaµo, ekar±ja tava paµiyatto. abhinikkhamassu deva, sagga½ gato tva½ pamodissasi''.. 1050. ``dahar± sattasat± et±, candakum±rassa bhariy±yo. kese pakiritv±na {parikiritv±na (s²0 p²0), vikiritv±na (sy±0 ka0)}, rodantiyo maggamanuy±yi½su {maggamanuyanti (s²0 p²0), maggamanuy±yanti (sy±0)}.. 1051. ``apar± pana sokena, nikkhant± nandane viya dev±. kese pakiritv±na {parikiritv±na (s²0 p²0), vikiritv±na (sy±0 ka0)}, rodantiyo maggamanuy±yi½su'' {maggamanuyanti (s²0 p²0), maggamanuy±yanti (sy±0)}.. 1052. ``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyyanti candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa.. 1053. ``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyyanti candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½.. 1054. ``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyyanti candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½.. 1055. ``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit± {nah±pakasunah±t± (p²0)}, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyyanti candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa.. 1056. {im± dve g±th± natthi p² potthake} ``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyyanti candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½.. 1057. ``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyyanti candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½ {im± dve g±th± natthi p² potthake}.. 1058. ``yassu pubbe hatthivaradhuragate, hatth²hi {hatthik± (sy±0), pattik± (p²0)} anuvajanti. tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti.. 1059. ``yassu pubbe assavaradhuragate, assehi {assak± (sy±0), pattik± (p²0)} anuvajanti. tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti.. 1060. ``yassu pubbe rathavaradhuragate, rathehi {rathik± (sy±0), pattik± (p²0)} anuvajanti. tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti.. 1061. ``yehissu pubbe n²yi½su {niyya½su (s²0 p²0)}, tapan²yakappanehi turaªgehi. tyajja candas³riy±, ubhova pattik± yanti''.. 1062. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu {uyyassu (sy±0 ka0)} pubbena pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi puttehi.. 1063. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi kaññ±hi.. 1064. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi mahes²hi.. 1065. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi gahapat²hi.. 1066. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbe pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi hatth²hi.. 1067. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi assehi.. 1068. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho cat³hi usabhehi.. 1069. ``yadi sakuºi ma½samicchasi, ¹ayassu pubbena pupphavatiy±. yajatettha ekar±j±, samm³¼ho sabbacatukkena''.. 1070. ``ayamassa p±s±do, ida½ antepura½ suramaº²ya½ {sovaººo pupphamalyavikiººo (ka0)}. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1071. ``idamassa k³µ±g±ra½, sovaººa½ pupphamalyavikiººa½. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1072. ``idamassa uyy±na½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1073. ``idamassa asokavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1074. ``idamassa kaºik±ravana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1075. ``idamassa p±µalivana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1076. ``idamassa ambavana½, supupphita½ sabbak±lika½ ramma½. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1077. ``ayamassa pokkharaº², sañchann± padumapuº¹ar²kehi. n±v± ca sovaººavikat±, pupphavalliy± {pupph±valiy± (s²0 p²0)} citt± suramaº²y±. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±''.. 1078. ``idamassa hatthiratana½, er±vaºo gajo bal² dant². ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1079. ``idamassa assaratana½, ekakh³ro {ekakh³ro vego (sy±0)} asso. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1080. ``ayamassa assaratho, s±¼iya {s±¼iya viya (sy±0)} nigghoso subho ratanavicitto. yatthassu ayyaputt±, sobhi½su nandane viya dev±. ted±ni ayyaputt±, catt±ro vadh±ya ninn²t±.. 1081. ``katha½ n±ma s±masamasundarehi, candanamudukagattehi {candanamarakatagattehi (s²0 p²0)}. r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi puttehi.. 1082. ``katha½ n±ma s±masamasundar±hi, candanamudukagatt±hi. r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi kaññ±hi.. 1083. ``katha½ n±ma s±masamasundar±hi, candanamudukagatt±hi. r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi mahes²hi.. 1084. ``katha½ n±ma s±masamasundarehi, candanamudukagattehi. r±j± yajissate yañña½, samm³¼ho cat³hi gahapat²hi.. 1085. ``yath± honti g±manigam±, suññ± amanussak± brah±raññ±. tath± hessati pupphavatiy±, yiµµhesu candas³riyesu''.. 1086. ``ummattik± bhaviss±mi, bh³nahat± pa½sun± ca {pa½sun±va (sy±0 ka0)} parikiºº±. sace candavara½ {candakum±ra½ (sy±0)} hanti, p±º± me deva rujjhanti {nirujjhanti (s²0), bhijjanti (sy±0)}.. 1087. ``ummattik± bhaviss±mi, bh³nahat± pa½sun± ca parikiºº±. sace s³riyavara½ hanti, p±º± me deva rujjhanti''.. 1088. ``ki½ nu m± na ram±peyyu½, aññamañña½ piya½vad±. ghaµµik± uparikkh² ca, pokkharaº² ca bh±rik± {ghaµµiy± oparakkh² ca pokkharakkh² ca n±yik± (s²0) ghaµµiy± oparakkh² ca pokkharakkh² ca g±yik± (p²0)}. candas³riyesu naccantiyo, sam± t±sa½ na vijjati''.. 1089. ``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu {paµimuccatu (ka0)} khaº¹ah±la tava m±t±. yo mayha½ hadayasoko, candamhi vadh±ya ninn²te.. 1090. ``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu khaº¹ah±la tava m±t±. yo mayha½ hadayasoko, s³riyamhi vadh±ya ninn²te.. 1091. ``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu khaº¹ah±la tava j±y±. yo mayha½ hadayasoko, candamhi vadh±ya ninn²te.. 1092. ``ima½ mayha½ hadayasoka½, paµimuñcatu khaº¹ah±la tava j±y±. yo mayha½ hadayasoko, s³riyamhi vadh±ya ninn²te.. 1093. ``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava m±t±. yo gh±tesi kum±re, ad³sake s²hasaªk±se.. 1094. ``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava m±t±. yo gh±tesi kum±re, apekkhite sabbalokassa.. 1095. ``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava j±y±. yo gh±tesi kum±re, ad³sake s²hasaªk±se.. 1096. ``m± ca putte m± ca pati½, addakkhi khaº¹ah±la tava j±y±. yo gh±tesi kum±re, apekkhite sabbalokassa''.. 1097. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, hatth² asse ca p±lema.. 1098. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, hatthichakaº±ni ujjhema.. 1099. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. api niga¼abandhak±pi, assachakaº±ni ujjhema.. 1100. ``m± no deva avadhi, d±se no dehi khaº¹ah±lassa. yassa honti tava k±m±, api raµµh± pabb±jit±. bhikkh±cariya½ cariss±ma.. 1101. ``dibba½ deva upay±canti, puttatthik±pi dalidd±. paµibh±n±nipi hitv±, putte na labhanti ekacc±.. 1102. ``±s²sik±ni {ass±sak±ni (s²0 p²0), ±s±sak±ni (sy±0)} karonti, putt± no j±yantu tato paputt± {putt± (s²0 p²0)}. atha no ak±raºasm±, yaññatth±ya deva gh±tesi.. 1103. ``upay±citakena putta½ labhanti, m± t±ta no agh±tesi. m± kicch±laddhakehi puttehi, yajittho ima½ yañña½.. 1104. ``upay±citakena putta½ labhanti, m± t±ta no agh±tesi. m± kapaºaladdhakehi puttehi, amm±ya no vippav±sesi''.. 1105. ``bahudukkh± {bahudukkha½ (sy±0 ka0)} posiya canda½, amma tuva½ j²yase putta½. vand±mi kho te p±de, labhata½ t±to paraloka½.. 1106. ``handa ca ma½ upaguyha, p±de te amma vanditu½ dehi. gacch±mi d±ni pav±sa½ {vippav±sa½ (ka0)}, yaññatth±ya ekar±jassa.. 1107. ``handa ca ma½ upaguyha {upaguyha (sy±0 ka0)}, p±de te amma vanditu½ dehi. gacch±mi d±ni pav±sa½, m±tu katv± hadayasoka½.. 1108. handa ca ma½ upaguyha {upaguyha (sy±0 ka0)}, p±de te amma vanditu½ dehi. gacch±mi d±ni pav±sa½, janassa katv± hadayasoka½''.. 1109. ``handa ca padumapatt±na½, mo¼i½ bandhassu gotamiputta. campakadalamiss±yo {campakadaliv²timiss±yo (s²0 p²0), campakadalimiss±yo (ka0)}, es± te por±ºik± pakati.. 1110. ``handa ca vilepana½ te, pacchimaka½ candana½ vilimpassu. yehi ca suvilitto, sobhasi r±japaris±ya½.. 1111. ``handa ca muduk±ni vatth±ni, pacchimaka½ k±sika½ niv±sehi. yehi ca sunivattho, sobhasi r±japaris±ya½.. 1112. ``mutt±maºikanakavibh³sit±ni, gaºhassu hatth±bharaº±ni. yehi ca hatth±bharaºehi, sobhasi r±japaris±ya½''.. 1113. ``na hi n³n±ya½ raµµhap±lo, bh³mipati janapadassa d±y±do. lokissaro mahanto, putte sneha½ janayati''.. 1114. ``mayhampi piy± putt±, att± ca piyo tumhe ca bhariy±yo. saggañca patthay±no {patthayam±no (sy±0 ka0)}, ten±ha½ gh±tayiss±mi''.. 1115. ``ma½ paµhama½ gh±tehi, m± me hadaya½ dukkha½ ph±lesi. alaªkato {analaªkato (ka0)} sundarako, putto deva tava sukhum±lo.. 1116. ``handayya ma½ hanassu, paraloke {salok± (s²0 sy±0 ka0)} candakena {candiyena (s²0 p²0 ka0)} hess±mi. puñña½ karassu vipula½, vicar±ma ubhopi paraloke''.. 1117. ``m± tva½ cande rucci maraºa½ {ida½ pada½ natthi s²0 p²0 potthakesu}, bahuk± tava devar± vis±lakkhi. te ta½ ramayissanti, yiµµhasmi½ gotamiputte''.. 1118. ``eva½ vutte cand± att±na½, hanti hatthatalakehi''. ``alamettha {alamatthu (s²0 p²0)} j²vitena, piss±mi {p±y±mi (s²0 p²0)} visa½ mariss±mi.. 1119. ``na hi n³nimassa rañño, mitt±macc± ca vijjare suhad±. ye na vadanti r±j±na½, m± gh±tayi orase putte.. 1120. ``na hi n³nimassa rañño, ñ±t² mitt± ca vijjare suhad±. ye na vadanti r±j±na½, m± gh±tayi atraje putte.. 1121. ``ime tepi mayha½ putt±, guºino k±y³radh±rino r±ja. tehipi yajassu yañña½, atha muñcatu {muccatu (p²0 ka0)} gotamiputte.. 1122. ``bilasata½ ma½ katv±na, yajassu sattadh± mah±r±ja. m± jeµµhaputtamavadhi, ad³saka½ s²hasaªk±sa½.. 1123. ``bilasata½ ma½ katv±na, yajassu sattadh± mah±r±ja. m± jeµµhaputtamavadhi, apekkhita½ sabbalokassa''.. 1124. ``bahuk± tava dinn±bharaº±, ucc±vac± subhaºitamhi. mutt±maºive¼uriy±, eta½ te pacchimaka½ d±na½''.. 1125. ``yesa½ pubbe khandhesu, phull± m±l±guº± vivatti½su. tesajjapi sunisito {pitanisito (s²0 p²0)}, netti½so vivattissati khandhesu.. 1126. ``yesa½ pubbe khandhesu, citt± m±l±guº± vivatti½su. tesajjapi sunisito, netti½so vivattissati khandhesu.. 1127. ``acira½ {acir± (s²0 sy±0 p²0)} vata netti½so, vivattissati r±japutt±na½ khandhesu. atha mama hadaya½ na phalati, t±va da¼habandhañca me ±si.. 1128. ``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyy±tha candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa.. 1129. ``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyy±tha candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½.. 1130. ``k±sikasucivatthadhar±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyy±tha candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½.. 1131. ``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyy±tha candas³riy±, yaññatth±ya ekar±jassa.. 1132. ``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyy±tha candas³riy±, m±tu katv± hadayasoka½.. 1133. ``ma½sarasabhojan± nh±pakasunh±pit±, kuº¹alino agalucandanavilitt±. niyy±tha candas³riy±, janassa katv± hadayasoka½''.. 1134. ``sabbasmi½ upakkhaµasmi½, nis²dite candasmi½ {candiyasmi½ (s²0 p²0), candas³riyasmi½ (sy±0)} yaññatth±ya. pañc±lar±jadh²t± pañjalik±, sabbaparis±ya samanupariy±yi {sabbaparisamanupariy±si (s²0 p²0), sabbaparisantaramanupariy±si (sy±0)}.. 1135. ``yena saccena khaº¹ah±lo, p±pakamma½ karoti dummedho. etena saccavajjena, samaªgin² s±mikena homi.. 1136. ``ye idhatthi amanuss±, y±ni ca yakkhabh³tabhaby±ni. karontu me veyy±vaµika½, samaªgin² s±mikena homi.. 1137. ``y± devat± idh±gat±, y±ni ca yakkhabh³tabhaby±ni. saraºesini½ an±tha½ t±yatha ma½, y±c±maha½ patim±ha½ ajeya½'' {ajiyya½ (s²0)}.. 1138. ``ta½ sutv± amanusso, ayok³µa½ paribbhametv±na. bhayamassa janayanto, r±j±na½ idamavoca.. 1139. ``bujjhassu kho r±jakali, m± t±ha½ {m± teha½ (sy±0)} matthaka½ nit±¼esi½ {nit±lemi (s²0 p²0), nipph±lesi½ (ka0)}. m± jeµµhaputtamavadhi, ad³saka½ s²hasaªk±sa½.. 1140. ``ko te diµµho r±jakali, puttabhariy±yo haññam±n±yo {haññam±n± (ka0)}. seµµhi ca gahapatayo, ad³sak± saggak±m± hi.. 1141. ``ta½ sutv± khaº¹ah±lo, r±j± ca abbhutamida½ disv±na. sabbesa½ bandhan±ni mocesu½, yath± ta½ anupagh±ta½ {ap±p±na½ (s²0 p²0)}.. 1142. ``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½. sabbe ekekale¹¹ukamada½su, esa vadho khaº¹ah±lassa''.. 1143. ``sabbe paviµµh± {pati½su (s²0), patitv± (p²0)} niraya½, yath± ta½ p±paka½ karitv±na. na hi p±pakamma½ katv±, labbh± sugati½ ito gantu½''.. 1144. ``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½. canda½ abhisiñci½su, sam±gat± r±japaris± {r±japuris± (sy±0)} ca.. 1145. ``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½. canda½ abhisiñci½su, sam±gat± r±jakaññ±yo ca.. 1146. ``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½. canda½ abhisiñci½su, sam±gat± devaparis± {devapuris± (sy±0)} ca.. 1147. ``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½. canda½ abhisiñci½su, sam±gat± devakaññ±yo ca.. 1148. ``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½. celukkhepamakaru½, sam±gat± r±japaris± {r±japuris± (sy±0)} ca.. 1149. ``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½. celukkhepamakaru½, sam±gat± r±jakaññ±yo ca.. 1150. ``sabbesu vippamuttesu, ye tattha sam±gat± tad± ±su½. celukkhepamakaru½, sam±gat± devaparis± {devapuris± (sy±0)} ca.. 1151. ``sabbesu vippamuttesu, ye {y± (sy±0)} tattha sam±gat± tad± ±su½. celukkhepamakaru½, sam±gat± devakaññ±yo ca.. 1152. ``sabbesu vippamuttesu, bah³ ±nandit± ahu½ {bahu ±nandano ahu va½so (s²0), bahu ±nandito ahu va½so (p²0)}. nandi½ pavesi nagara½ {v±di½su nandipavesanagara½ (sy±0), nandi½ pavesi nagare (ka0)}, bandhan± mokkho aghositth±''ti.. candakum±raj±taka½ {khaº¹ah±laj±taka½ (s²0 p²0)} sattama½. 545. mah±n±radakassapaj±taka½ (8) 1153. ``ahu r±j± videh±na½, aªgati {aªg±ti (s²0) evamuparipi} n±ma khattiyo. pah³tayoggo dhanim±, anantabalaporiso.. 1154. so ca pannarasi½ {pannarase (sy±0 ka0)} ratti½, purimay±me an±gate. c±tum±s± {c±tumassa (s²0 p²0)} komudiy±, amacce sannip±tayi.. 1155. ``paº¹ite sutasampanne, mitapubbe {mihitapubbe (s²0 p²0)} vicakkhaºe. vijayañca sun±mañca, sen±pati½ al±taka½.. 1156. ``tamanupucchi vedeho, ``pacceka½ br³tha sa½ ruci½. c±tum±s± komudajja, juºha½ byapahata½ {byapagata½ (s²0 p²0)} tama½. k±yajja ratiy± ratti½, viharemu ima½ utu½''.. 1157. ``tato sen±pati rañño, al±to etadabravi. ``haµµha½ yogga½ bala½ sabba½, sena½ sann±hay±mase.. 1158. ``niyy±ma deva yuddh±ya, anantabalaporis±. ye te vasa½ na ±yanti, vasa½ upanay±mase {upaniyy±mase (ka0)}. es± mayha½ sak± diµµhi, ajita½ ojin±mase.. 1159. al±tassa vaco sutv±, sun±mo etadabravi. ``sabbe tuyha½ mah±r±ja, amitt± vasam±gat±.. 1160. ``nikkhittasatth± paccatth±, niv±tamanuvattare. uttamo ussavo ajja, na yuddha½ mama ruccati.. 1161. ``annap±nañca khajjañca, khippa½ abhiharantu te. ramassu deva k±mehi, naccag²te suv±dite''.. 1162. sun±massa vaco sutv±, vijayo etadabravi. ``sabbe k±m± mah±r±ja, nicca½ tava mupaµµhit±.. 1163. ``na hete dullabh± deva, tava k±mehi moditu½. sad±pi k±m± sulabh±, neta½ cittamata½ {citta½ mat² (ka0)} mama.. 1164. ``samaºa½ br±hmaºa½ v±pi, up±semu bahussuta½. yo najja vinaye kaªkha½, atthadhammavid³ ise''.. 1165. vijayassa vaco sutv±, r±j± aªgati mabravi. ``yath± vijayo bhaºati, mayhampeta½va ruccati.. 1166. ``samaºa½ br±hmaºa½ v±pi, up±semu bahussuta½. yo najja vinaye kaªkha½, atthadhammavid³ ise.. 1167. ``sabbeva sant± karotha mati½, ka½ up±semu paº¹ita½. yo {ko (s²0 p²0)} najja vinaye kaªkha½, atthadhammavid³ ise''.. 1168. ``vedehassa vaco sutv±, al±to etadabravi. ``atth±ya½ migad±yasmi½, acelo dh²rasammato.. 1169. ``guºo kassapagott±ya½, suto citrakath² gaº². ta½ deva {tadeva (ka0)} payirup±semu {payirup±saya (s²0 p²0)}, so no kaªkha½ vinessati''.. 1170. ``al±tassa vaco sutv±, r±j± codesi s±rathi½. ``migad±ya½ gamiss±ma, yutta½ y±na½ idh±naya''.. 1171. tassa y±na½ ayojesu½, danta½ r³piyapakkhara½ {r³piyupakkhara½ (ka0)}. sukkamaµµhapariv±ra½, paº¹ara½ dosin±mukha½.. 1172. ``tatr±su½ kumud±yutt±, catt±ro sindhav± hay±. anil³pamasamupp±t± {anil³pamasamupp±d± (ka0)}, sudant± soººam±lino.. 1173. ``setacchatta½ setaratho, setass± setab²jan². vedeho sahamaccehi, niyya½ candova sobhati.. 1174. ``tamanuy±yi½su bahavo, indikhaggadhar± {indakhaggadhar± (s²0), iµµhikhaggadhar± (p²0)} bal². assapiµµhigat± v²r±, nar± naravar±dhipa½.. 1175. so muhutta½va y±yitv±, y±n± oruyha khattiyo. vedeho sahamaccehi, patt² guºamup±gami.. 1176. yepi tattha tad± ±su½, br±hmaºibbh± sam±gat±. na te apanay² r±j±, akata½ bh³mim±gate.. 1177. ``tato so muduk± bhisiy±, muducittakasanthate {muducittaka¼andake (s²0 p²0)}. mudupaccatthate r±j±, ekamanta½ up±visi.. 1178. ``nisajja r±j± sammodi, katha½ s±raºiya½ tato. ``kacci y±paniya½ bhante, v±t±namaviyaggat± {v±t±namavisaggat± (s²0 p²0), v±t±namaviyattat± (sy±0)}.. 1179. ``kacci akasir± vutti, labhasi {labbhati (s²0 p²0)} piº¹ay±pana½ {piº¹iy±pana½ (sy±0 ka0)}. ap±b±dho casi kacci, cakkhu½ na parih±yati''.. 1180. ta½ guºo paµisammodi, vedeha½ vinaye rata½. ``y±pan²ya½ mah±r±ja, sabbameta½ tad³bhaya½.. 1181. ``kacci tuyhampi vedeha, paccant± na bal²yare. kacci aroga½ yogga½ te, kacci vahati v±hana½. kacci te by±dhayo natthi, sar²rassupat±piy±'' {sar²rassupat±pik± (s²0 p²0), sar²rassupat±pan± (?)}.. 1182. paµisammodito r±j±, tato pucchi anantar±. attha½ dhammañca ñ±yañca, dhammak±mo rathesabho.. 1183. ``katha½ dhamma½ care macco, m±t±pit³su kassapa. katha½ care ±cariye, puttad±re katha½ care.. 1184. ``katha½ careyya vu¹¹hesu, katha½ samaºabr±hmaºe. kathañca balak±yasmi½, katha½ janapade care.. 1185. ``katha½ dhamma½ caritv±na, macc± gacchanti {pecca gacchati (s²0 sy±0 p²0)} suggati½. kathañceke adhammaµµh±, patanti niraya½ atho''.. 1186. ``vedehassa vaco sutv±, kassapo etadabravi. ```suºohi me mah±r±ja, sacca½ avitatha½ pada½.. 1187. ```natthi dhammacaritassa {dhammassa ciººassa (s²0)}, phala½ kaly±ºap±paka½. natthi deva paro loko, ko tato hi idh±gato.. 1188. ```natthi deva pitaro v±, kuto m±t± kuto pit±. natthi ±cariyo n±ma, adanta½ ko damessati.. 1189. ```samatuly±ni bh³t±ni, natthi jeµµh±pac±yik±. natthi bala½ v²riya½ v±, kuto uµµh±naporisa½. niyat±ni hi bh³t±ni, yath± goµaviso tath±.. 1190. ```laddheyya½ labhate macco, tattha d±naphala½ kuto. natthi d±naphala½ deva, avaso devav²riyo.. 1191. ```b±lehi d±na½ paññatta½, paº¹itehi paµicchita½. avas± denti dh²r±na½, b±l± paº¹itam±nino.. 1192. ```sattime sassat± k±y±, acchejj± avikopino. tejo pathav² ±po ca, v±yo sukha½ dukhañcime. j²ve ca sattime k±y±, yesa½ chett± na vijjati.. 1193. ```natthi hant± va chett± v±, haññe yev±pi {haññare v±pi (s²0 sy±0 p²0)} koci na½. antareneva k±y±na½, satth±ni v²tivattare.. 1194. ```yo c±pi {yop±ya½ (s²0 p²0), yo c±ya½ (sy±0 ka0)} siram±d±ya, paresa½ nisit±sin±. na so chindati te k±ye, tattha p±paphala½ kuto.. 1195. ```cull±s²timah±kappe, sabbe sujjhanti sa½sara½. an±gate tamhi k±le, saññatopi na sujjhati.. 1196. ```caritv±pi bahu½ bhadra½, neva sujjhantin±gate. p±pañcepi bahu½ katv±, ta½ khaºa½ n±tivattare.. 1197. ```anupubbena no suddhi, kapp±na½ cullas²tiy±. niyati½ n±tivatt±ma, velantamiva s±garo'''.. 1198. kassapassa vaco sutv±, al±to etadabravi. ``yath± bhadanto bhaºati, mayhampeta½va ruccati.. 1199. ``ahampi purima½ j±ti½, sare sa½saritattano. piªgalo n±maha½ ±si½, luddo gogh±tako pure.. 1200. ``b±r±ºasiya½ ph²t±ya½, bahu½ p±pa½ kata½ may±. bah³ may± hat± p±º±, mahi½s± s³kar± aj±.. 1201. ``tato cuto idha j±to, iddhe sen±pat²kule. natthi n³na phala½ p±pa½, yoha½ {p±pe soha½ (s²0 p²0)} na niraya½ gato.. 1202. athettha b²jako n±ma, d±so ±si paµaccar² {pa¼accar² (s²0 p²0), paµajjar² (ka0)}. uposatha½ upavasanto, guºasantikup±gami.. 1203. kassapassa vaco sutv±, al±tassa ca bh±sita½. passasanto muhu½ uºha½, ruda½ ass³ni vattayi.. 1204. tamanupucchi vedeho, ``kimattha½ samma rodasi. ki½ te suta½ v± diµµha½ v±, ki½ ma½ vedesi vedana½''.. 1205. vedehassa vaco sutv±, b²jako etadabravi. ``natthi me vedan± dukkh±, mah±r±ja suºohi me.. 1206. ``ahampi purima½ j±ti½, sar±mi sukhamattano. s±ket±ha½ pure ±si½, bh±vaseµµhi guºe rato.. 1207. ``sammato br±hmaºibbh±na½, sa½vibh±garato suci. na c±pi p±paka½ kamma½, sar±mi katamattano.. 1208. ``tato cut±ha½ vedeha, idha j±to duritthiy±. gabbhamhi kumbhad±siy±, yato j±to suduggato.. 1209. ``evampi duggato santo, samacariya½ adhiµµhito. upa¹¹habh±ga½ bhattassa, dad±mi yo me icchati.. 1210. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, sad± upavas±maha½. na c±pi {na aha½ (ka0)} bh³te hi½s±mi, theyyañc±pi vivajjayi½.. 1211. ``sabbameva hi n³neta½, suciººa½ bhavati nipphala½. nirattha½ maññida½ s²la½, al±to bh±sat² yath±.. 1212. ``kalimeva n³na gaºh±mi, asippo dhuttako yath±. kaµa½ al±to gaºh±ti, kitavosikkhito yath±.. 1213. ``dv±ra½ nappaµipass±mi, yena gacch±mi suggati½. tasm± r±ja parod±mi, sutv± kassapabh±sita½''.. 1214. b²jakassa vaco sutv±, r±j± aªgati mabravi. ``natthi dv±ra½ sugatiy±, niyati½ {niyata½ (sy±0)} kaªkha b²jaka.. 1215. ``sukha½ v± yadi v± dukkha½, niyatiy± kira labbhati. sa½s±rasuddhi sabbesa½, m± turittho {turito (sy±0)} an±gate.. 1216. ``ahampi pubbe kaly±ºo, br±hmaºibbhesu by±vaµo {v±vaµo (ka0)}. voh±ramanus±santo , ratih²no tadantar±''.. 1217. ``punapi bhante dakkhemu, saªgati ce bhavissati''. ida½ vatv±na vedeho, paccag± sanivesana½.. 1218. tato raty± vivas±ne, upaµµh±namhi aªgati. amacce sannip±tetv±, ida½ vacanamabravi.. 1219. ``candake me vim±nasmi½, sad± k±me vidhentu me. m± upagacchu½ atthesu, guyhappak±siyesu ca.. 1220. ``vijayo ca sun±mo ca, sen±pati al±tako. ete atthe nis²dantu, voh±rakusal± tayo''.. 1221. ida½ vatv±na vedeho, k±meva bahumaññatha. na c±pi br±hmaºibbhesu, atthe kismiñci by±vaµo.. 1222. tato dvesattarattassa, vedehassatraj± piy±. r±jakaññ± ruc± {ruj± (s²0 p²0) evamuparipi} n±ma, dh±tim±taramabravi.. 1223. `alaªkarotha ma½ khippa½, sakhiyo c±laªkarontu {ca karontu (s²0 p²0)} me. suve pannaraso dibyo, gaccha½ issarasantike' {pitussa santike (sy±0)}.. 1224. tass± m±lya½ abhihari½su, candanañca mah±raha½. maºisaªkhamutt±ratana½, n±n±ratte ca ambare.. 1225. tañca sovaººaye {soººamaye (ka0)} p²µhe, nisinna½ bahukitthiyo. parikiriya pasobhi½su {asobhi½su (s²0 sy±0 p²0)}, ruca½ ruciravaººini½.. 1226. s± ca sakhimajjhagat±, sabb±bharaºabh³sit±. saterat± abbhamiva, candaka½ p±vis² ruc±.. 1227. upasaªkamitv± vedeha½, vanditv± vinaye rata½. suvaººakhacite {suvaººavikate (s²0 p²0)} p²µhe, ekamanta½ up±visi''.. 1228. tañca disv±na vedeho, acchar±na½va saªgama½. ruca½ sakhimajjhagata½, ida½ vacanamabravi.. 1229. ``kacci ramasi p±s±de, antopokkharaºi½ pati. kacci bahuvidha½ khajja½, sad± abhiharanti te.. 1230. ``kacci bahuvidha½ m±lya½, ocinitv± kum±riyo. gharake karotha pacceka½, khi¹¹±ratirat± muhu½ {ahu (sy±0 ka0)}.. 1231. ``kena v± vikala½ tuyha½, ki½ khippa½ ±harantu te. manokarassu ku¹¹amukh² {kuµµamukh² (s²0 p²0)}, api candasamamhipi'' {api candasamampi te (ka0)}.. 1232. vedehassa vaco sutv±, ruc± pitaramabravi. ``sabbameta½ mah±r±ja, labbhatissarasantike.. 1233. ``suve pannaraso dibyo, sahassa½ ±harantu me. yath±dinnañca dass±mi, d±na½ sabbavan²svaha½'' {sabbavaº²svaha½ (sy±0 ka0)}.. 1234. ruc±ya vacana½ sutv±, r±j± aªgati mabravi. ``bahu½ vin±sita½ vitta½, nirattha½ aphala½ tay±.. 1235. ``uposathe vasa½ nicca½, annap±na½ na bhuñjasi. niyateta½ abhuttabba½, natthi puñña½ abhuñjato''.. 1236. ``b²jakopi hi sutv±na, tad± kassapabh±sita½. passasanto muhu½ uºha½, ruda½ ass³ni vattayi.. 1237. ``y±va ruce j²vam±n± {j²vasino (s²0 p²0)}, m± bhattamapan±mayi. natthi bhadde paro loko, ki½ nirattha½ vihaññasi''.. 1238. vedehassa vaco sutv±, ruc± ruciravaººin². j±na½ pubb±para½ dhamma½, pitara½ etadabravi.. 1239. ``sutameva pure ±si, sakkhi {paccakkha½ (ka0)} diµµhamida½ may±. b±l³pasev² yo hoti, b±lova samapajjatha.. 1240. ``m³¼ho hi m³¼ham±gamma, bhiyyo moha½ nigacchati. patir³pa½ al±tena, b²jakena ca muyhitu½.. 1241. ``tvañca dev±si sappañño, dh²ro atthassa kovido. katha½ b±lehi sadisa½, h²nadiµµhi½ up±gami.. 1242. ``sacepi sa½s±rapathena sujjhati, niratthiy± pabbajj± guºassa. k²µova aggi½ jalita½ ap±pata½, upapajjati moham³¼ho {momuho (s²0 p²0)} naggabh±va½.. 1243. ``sa½s±rasuddh²ti pure niviµµh±, kamma½ vid³senti bah³ aj±na½ {bah³ paj± (ka0)}. pubbe kal² duggahitovaatth± {attho (ka0), duggahitova'natth± (?)}, dummo ca y± balis± ambujova.. 1244. ``upama½ te kariss±mi, mah±r±ja tavatthiy±. upam±ya midhekacce, attha½ j±nanti paº¹it±.. 1245. ``v±ºij±na½ yath± n±v±, appam±ºabhar± {appam±ºahar± (p²0)} garu. atibh±ra½ sam±d±ya, aººave avas²dati.. 1246. ``evameva naro p±pa½, thoka½ thokampi ±cina½. atibh±ra½ sam±d±ya, niraye avas²dati.. 1247. ``na t±va bh±ro parip³ro, al±tassa mah²pati. ±cin±ti ca ta½ p±pa½, yena gacchati duggati½.. 1248. ``pubbevassa kata½ puñña½, al±tassa mah²pati. tasseva deva nissando, yañceso labhate sukha½.. 1249. ``kh²yate cassa ta½ puñña½, tath± hi aguºe rato. ujumagga½ avah±ya {ap±h±ya (s²0)}, kummaggamanudh±vati.. 1250. ``tul± yath± paggahit±, ohite tulamaº¹ale. unnameti tul±s²sa½, bh±re oropite sati.. 1251. ``evameva naro puñña½, thoka½ thokampi ±cina½. sagg±tim±no d±sova, b²jako s±tave {s±dhave (ka0)} rato.. 1252. ``yamajja b²jako d±so, dukkha½ passati attani. pubbevassa {pubbe tassa (s²0 p²0)} kata½ p±pa½, tameso paµisevati.. 1253. ``kh²yate cassa ta½ p±pa½, tath± hi vinaye rato. kassapañca sam±pajja, m± hevuppatham±gam±.. 1254. ``ya½ yañhi r±ja bhajati, santa½ v± yadi v± asa½. s²lavanta½ vis²la½ v±, vasa½ tasseva gacchati.. 1255. ``y±disa½ kurute mitta½, y±disa½ c³pasevati. sopi t±disako hoti, sahav±so hi {sahav±sopi (ka0)} t±diso.. 1256. ``sevam±no sevam±na½, samphuµµho samphusa½ para½. saro diddho kal±pa½va, alittamupalimpati. upalepabhay± {upalimpabhay± (ka0)} dh²ro, neva p±pasakh± siy±.. 1257. ``p³timaccha½ kusaggena, yo naro upanayhati. kus±pi p³ti v±yanti, eva½ b±l³pasevan±.. 1258. ``tagarañca pal±sena, yo naro upanayhati. patt±pi surabhi v±yanti, eva½ dh²r³pasevan±.. 1259. ``tasm± pattapuµasseva {phalapuµasseva (s²0 p²0)}, ñatv± samp±kamattano. asante nopaseveyya, sante seveyya paº¹ito. asanto niraya½ nenti, santo p±penti suggati½''.. 1260. ahampi j±tiyo satta, sare sa½saritattano. an±gat±pi satteva, y± gamissa½ ito cut±.. 1261. ``y± me s± sattam² j±ti, ahu pubbe jan±dhipa. kamm±raputto magadhesu, ahu½ r±jagahe pure.. 1262. ``p±pa½ sah±yam±gamma, bahu½ p±pa½ kata½ may±. parad±rassa heµhento, carimh± amar± viya.. 1263. ``ta½ kamma½ nihita½ aµµh±, bhasmacchannova p±vako. atha aññehi kammehi, aj±yi½ va½sabh³miya½.. 1264. ``kosambiya½ seµµhikule, iddhe ph²te mahaddhane. ekaputto mah±r±ja, nicca½ sakkatap³jito.. 1265. ``tattha mitta½ asevissa½, sah±ya½ s±tave rata½. paº¹ita½ sutasampanna½, so ma½ atthe nivesayi.. 1266. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, bahu½ ratti½ up±vasi½. ta½ kamma½ nihita½ aµµh±, nidh²va udakantike.. 1267. ``atha p±p±na kamm±na½, yameta½ magadhe kata½. phala½ pariy±ga ma½ {pariy±ga ta½ (s²0), pariy±gata½ (sy±0 p²0)} pacch±, bhutv± duµµhavisa½ yath±.. 1268. ``tato cut±ha½ vedeha, roruve niraye cira½. sakammun± apaccissa½, ta½ sara½ na sukha½ labhe.. 1269. ``bahuvassagaºe tattha, khepayitv± bahu½ dukha½. bhinn±gate {bheºº±kaµe (s²0 p²0)} ahu½ r±ja, chagalo uddhatapphalo {chakalo uddhitapphalo (s²0 p²0)}.. 1270. ``s±taputt± may± v³¼h±, piµµhiy± ca rathena ca. tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me.. 1271. ``tato cut±ha½ vedeha, kapi ±si½ brah±vane. niluñcitaphalo {nilicchitaphalo (s²0 p²0)} yeva, y³thapena pagabbhin±. tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me.. 1272. ``tato cut±ha½ vedeha, dassanesu {dasaººesu (s²0 p²0), dasannesu (sy±0)} pas³ ahu½. niluñcito javo bhadro, yogga½ v³¼ha½ cira½ may±. tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me.. 1273. ``tato cut±ha½ vedeha, vajj²su kulam±gam±. nevitth² na pum± ±si½, manussatte sudullabhe. tassa kammassa nissando, parad±ragamanassa me.. 1274. ``tato cut±ha½ vedeha, aj±yi½ nandane vane. bhavane t±vati½s±ha½, acchar± k±mavaººin² {varavaººin² (ka0)}.. 1275. ``vicittavatth±bharaº±, ±muttamaºikuº¹al±. kusal± naccag²tassa, sakkassa paric±rik±.. 1276. ``tattha µhit±ha½ vedeha, sar±mi j±tiyo im±. an±gat±pi satteva, y± gamissa½ ito cut±.. 1277. ``pariy±gata½ ta½ kusala½, ya½ me kosambiya½ kata½. deve ceva manusse ca, sandh±vissa½ ito cut±.. 1278. ``satta jacco {jacc± (sy±0 p²0)} mah±r±ja, nicca½ sakkatap³jit±. th²bh±v±pi na muccissa½, chaµµh± nigatiyo {chaµµh± gatiyo (sy±0)} im±.. 1279. ``sattam² ca gati deva, devaputto mahiddhiko. pum± devo bhaviss±mi {bhavissati (ka0)}, devak±yasmimuttamo.. 1280. ``ajj±pi sant±namaya½, m±la½ ganthenti nandane. devaputto javo n±ma, yo me m±la½ paµicchati.. 1281. ``muhutto viya so dibyo, idha vass±ni so¼asa. rattindivo ca so dibyo, m±nusi½ saradosata½.. 1282. ``iti kamm±ni anventi, asaªkheyy±pi j±tiyo. kaly±ºa½ yadi v± p±pa½, na hi kamma½ vinassati {panassati (s²0 p²0)}.. 1283. ``yo icche puriso hotu½, j±ti½ j±ti½ {j±tij±ti½ (s²0 p²0)} punappuna½. parad±ra½ vivajjeyya, dhotap±dova kaddama½.. 1284. ``y± icche puriso hotu½, j±ti½ j±ti½ punappuna½. s±mika½ apac±yeyya, inda½va paric±rik±.. 1285. ``yo icche dibyabhogañca, dibbam±yu½ yasa½ sukha½. p±p±ni parivajjetv± {parivajjeyya (ka0)}, tividha½ dhammam±care.. 1286. ``k±yena v±c± manas±, appamatto vicakkhaºo. attano hoti atth±ya, itth² v± yadi v± pum±.. 1287. ``ye kecime m±nuj± j²valoke, yasassino sabbasamantabhog±. asa½saya½ tehi pure suciººa½, kammassak±se puthu sabbasatt±.. 1288. ``iªgh±nucintesi sayampi deva, kutonid±n± te im± janinda. y± te im± acchar±sannik±s±, alaªkat± kañcanaj±lachann±''.. 1289. icceva½ pitara½ kaññ±, ruc± tosesi aªgati½. m³¼hassa maggam±cikkhi, dhammamakkh±si subbat±.. 1290. ath±gam± brahmalok±, n±rado m±nusi½ paja½. jambud²pa½ avekkhanto, add± r±j±namaªgati½.. 1291. ``tato patiµµh± p±s±de, vedehassa puratthato {purakkhato (sy±0 ka0)}. tañca disv±n±nuppatta½, ruc± isimavandatha.. 1292. ``ath±sanamh± oruyha, r±j± byathitam±naso {byamhitam±naso (s²0 sy±0 p²0)}. n±rada½ paripucchanto, ida½ vacanamabravi.. 1293. ``kuto nu ±gacchasi devavaººi, obh±saya½ sabbadis± {sa½vari½ (s²0 p²0)} candim±va. akkh±hi me pucchito n±magotta½, katha½ ta½ j±nanti manussaloke''.. 1294. ``ahañhi devato id±ni emi, obh±saya½ sabbadis± {sa½vari½ (s²0 p²0)} candim±va. akkh±mi te pucchito n±magotta½, j±nanti ma½ n±rado kassapo ca''.. 1295. ``accherar³pa½ tava {vata (s²0 p²0)} y±disañca, veh±yasa½ gacchasi tiµµhas² ca. pucch±mi ta½ n±rada etamattha½, atha kena vaººena tav±yamiddhi''.. 1296. ``saccañca dhammo ca damo ca c±go, guº± mamete pakat± pur±º±. teheva dhammehi susevitehi, manojavo yena k±ma½ gatosmi''.. 1297. ``accheram±cikkhasi puññasiddhi½, sace hi etehi {ete tva½ (s²0 p²0)} yath± vadesi. pucch±mi ta½ n±rada etamattha½, puµµho ca me s±dhu viy±karohi''.. 1298. ``pucchassu ma½ r±ja tavesa attho, ya½ sa½saya½ kuruse bh³mip±la. aha½ ta½ nissa½sayata½ gamemi, nayehi ñ±yehi ca hetubh² ca''.. 1299. ``pucch±mi ta½ n±rada etamattha½, puµµho ca me n±rada m± mus± bhaºi. atthi nu dev± pitaro nu atthi, loko paro atthi jano yam±hu''.. 1300. ``attheva dev± pitaro ca atthi, loko paro atthi jano yam±hu. k±mesu giddh± ca nar± pam³¼h±, loka½ para½ na vid³ mohayutt±''.. 1301. ``atth²ti ce n±rada saddah±si, nivesana½ paraloke mat±na½. idheva me pañca sat±ni dehi, dass±mi te paraloke sahassa½''.. 1302. ``dajjemu kho pañca sat±ni bhoto, jaññ±mu ce s²lavanta½ vadaññu½ {vataññu½ (ka0)}. ludda½ ta½ bhonta½ niraye vasanta½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1303. ``idheva yo hoti adhammas²lo {akammas²lo (p²0)}, p±p±c±ro alaso luddakammo. na paº¹it± tasmi½ iºa½ dadanti, na hi ±gamo hoti tath±vidhamh±.. 1304. ``dakkhañca posa½ manuj± viditv±, uµµh±naka½ {uµµh±haka½ (s²0)} s²lavanta½ vadaññu½. sayameva bhogehi nimantayanti, kamma½ karitv± puna m±haresi''.. 1305. ``ito cuto {gato (s²0 p²0)} dakkhasi tattha r±ja, k±kolasaªghehi vikassam±na½ {k±ko¼asaªghehipi ka¹¹ham±na½ (s²0 p²0)}. ta½ khajjam±na½ niraye vasanta½, k±kehi gijjhehi ca senakehi {soºakehi (sy±0 ka0)}. sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1306. ``andha½tama½ tattha na candas³riy±, nirayo sad± tumulo ghorar³po. s± neva ratt² na div± paññ±yati, tath±vidhe ko vicare dhanatthiko.. 1307. ``sabalo ca s±mo ca duve suv±n±, pavaddhak±y± balino mahant±. kh±danti dantehi ayomayehi, ito paºunna½ paralokapatta½ {paraloke patanta½ (ka0)}.. 1308. ``ta½ khajjam±na½ niraye vasanta½, luddehi v±¼ehi aghammigehi ca. sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1309. ``us³hi satt²hi ca sunisit±hi, hananti vijjhanti ca paccamitt± {pothayanti (ka0)}. k±¼³pak±¼± nirayamhi ghore, pubbe nara½ dukkaµakammak±ri½.. 1310. ``ta½ haññam±na½ niraye vajanta½, kucchismi½ passasmi½ vipph±lit³dara½. sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1311. ``satt² us³ tomarabhiº¹iv±l±, vividh±vudh± vassanti tattha dev±. patanti aªg±ramivaccimanto, sil±san² vassati luddakamme.. 1312. ``uºho ca v±to nirayamhi dussaho, na tamhi sukha½ labbhati {seti (ka0)} ittarampi. ta½ ta½ vidh±vantamalenam±tura½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1313. ``sandh±vam±nampi {sandh±vam±na½ ta½ (s²0 p²0)} rathesu yutta½, sajotibh³ta½ pathavi½ kamanta½. patodalaµµh²hi sucodayanta½ {sucodiyanta½ (s²0 p²0)}, ko codaye paraloke sahassa½.. 1314. ``tam±ruhanta½ khurasañcita½ giri½, vibhi½sana½ pajjalita½ bhay±naka½. sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1315. ``tam±ruhanta½ pabbatasannik±sa½, aªg±rar±si½ jalita½ bhay±naka½. suda¹¹hagatta½ kapaºa½ rudanta½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1316. ``abbhak³µasam± ucc±, kaºµakanicit± {kaºµak±pacit± (s²0 p²0), kaºµak±hicit± (sy±0)} dum±. ayomayehi tikkhehi, naralohitap±yibhi.. 1317. ``tam±ruhanti n±riyo, nar± ca parad±rag³. codit± sattihatthehi, yamaniddesak±ribhi.. 1318. ``tam±ruhanta½ niraya½, simbali½ ruharimakkhita½. vida¹¹hak±ya½ {viduµµhak±ya½ (p²0)} vitaca½, ±tura½ g±¼havedana½.. 1319. ``passasanta½ muhu½ uºha½, pubbakamm±par±dhika½. dumagge vitaca½ gatta½ {dumaggaviµapaggata½ (s²0)}, ko ta½ y±ceyya ta½ dhana½.. 1320. ``abbhak³µasam± ucc±, asipatt±cit± dum±. ayomayehi tikkhehi, naralohitap±yibhi.. 1321. ``tam±ruhanta½ asipattap±dapa½, as²hi tikkhehi ca chijjam±na½ {pabhijjam±na½ (ka0)}. sañchinnagatta½ ruhira½ savanta½, ko codaye paraloke sahassa½.. 1322. ``tato nikkhantamatta½ ta½, asipatt±cit± dum± {asipattaniray± dukh± (s²0 p²0)}. sampatita½ vetaraºi½, ko ta½ y±ceyya ta½ dhana½.. 1323. ``khar± kharodak± {kh±rodik± (s²0), kharodik± (p²0)} tatt±, dugg± vetaraº² nad². ayopokkharasañchann±, tikkh± pattehi sandati.. 1324. ``tattha sañchinnagatta½ ta½, vuyhanta½ ruhiramakkhita½. vetaraññe an±lambe, ko ta½ y±ceyya ta½ dhana½''.. 1325. ``vedh±mi rukkho viya chijjam±no, disa½ na j±n±mi pam³¼hasañño. bhay±nutapp±mi mah± ca me bhay±, sutv±na kath± {g±th± (s²0 sy±0 p²0)} tava bh±sit± ise.. 1326. ``±ditte v±rimajjha½va, d²pa½voghe mahaººave. andhak±reva pajjoto, tva½ nosi saraºa½ ise.. 1327. ``atthañca dhamma½ anus±sa ma½ ise, at²tamaddh± apar±dhita½ may±. ±cikkha me n±rada suddhimagga½, yath± aha½ no niraya½ pateyya½''.. 1328. ``yath± ahu dhataraµµho ( ) {ettha kiñci ³na½ viya dissati}, vess±mitto aµµhako y±mataggi. usindaro c±pi siv² ca r±j±, paric±rak± samaºabr±hmaº±na½.. 1329. ``ete caññe ca r±j±no, ye saggavisaya½ {sakkavisaya½ (s²0 p²0)} gat±. adhamma½ parivajjetv±, dhamma½ cara mah²pati.. 1330. ``annahatth± ca te byamhe, ghosayantu pure tava. ko ch±to ko ca tasito, ko m±la½ ko vilepana½. n±n±ratt±na½ vatth±na½, ko naggo paridahissati.. 1331. ``ko panthe chattam±neti {chatta'm±deti (s²0 sy±0 p²0)}, p±duk± ca mud³ subh±. iti s±yañca p±to ca, ghosayantu pure tava.. 1332. ``jiººa½ posa½ gavassañca, m±ssu yuñja yath± pure. parih±rañca dajj±si, adhik±rakato bal².. 1333. ``k±yo te rathasaññ±to, manos±rathiko lahu. avihi½s±s±ritakkho, sa½vibh±gapaµicchado.. 1334. ``p±dasaññamanemiyo, hatthasaññamapakkharo. kucchisaññamanabbhanto, v±c±saññamak³jano.. 1335. ``saccav±kyasamattaªgo, apesuññasusaññato. gir±sakhilanelaªgo, mitabh±ºisilesito.. 1336. ``saddh±lobhasusaªkh±ro, niv±tañjalikubbaro. athaddhat±nat²s±ko {atthaddhat±nat²s±ko (s²0 p²0)}, s²lasa½varanandhano.. 1337. ``akkodhanamanuggh±t², dhammapaº¹arachattako. b±husaccamap±lambo, µhitacittamup±dhiyo {dhiticittamup±dhiyo (ka0)}.. 1338. ``k±laññut±cittas±ro, ves±rajjatidaº¹ako. niv±tavuttiyottako {niv±tavuttiyottaªgo (ka0)}, anatim±nayugo lahu.. 1339. ``al²nacittasanth±ro , vuddhisev² rajohato. sati patodo dh²rassa, dhiti yogo ca rasmiyo.. 1340. ``mano danta½ patha½ neti {patha'nveti (s²0 p²0)}, samadantehi v±hibhi. icch± lobho ca kummaggo, ujumaggo ca sa½yamo.. 1341. ``r³pe sadde rase gandhe, v±hanassa padh±vato. paññ± ±koµan² r±ja, tattha att±va s±rathi.. 1342. ``sace etena y±nena, samacariy± da¼h± dhiti. sabbak±maduho r±ja, na j±tu niraya½ vaje''.. 1343. ``al±to devadattosi, sun±mo ±si bhaddaji. vijayo s±riputtosi, moggall±nosi b²jako.. 1344. ``sunakkhatto licchaviputto, guºo ±si acelako. ±nando s± ruc± ±si, y± r±j±na½ pas±dayi.. 1345. ``³ruve¼akassapo r±j±, p±padiµµhi tad± ahu. mah±brahm± bodhisatto, eva½ dh±retha j±taka''nti.. mah±n±radakassapaj±taka½ aµµhama½. 546. vidhuraj±taka½ (9) doha¼akaº¹a½ 1346. ``paº¹u kisiy±si dubbal±, vaººar³pa½ {vaººar³pe (ka0)} natavedisa½ pure. vimale akkh±hi pucchit±, k²dis² tuyha½ sar²ravedan±''.. 1347. ``dhammo manujesu m±t²na½ {m±tina½ (s²0 p²0)}, doha¼o n±ma janinda vuccati. dhamm±hata½ n±gakuñjara, vidhurassa haday±bhipatthaye''.. 1348. ``canda½ kho tva½ doha¼±yasi, s³riya½ v± atha v±pi m±luta½. dullabhañhi {dullabhe (s²0 p²0)} vidhurassa dassana½ {dassane (s²0 p²0)}, ko vidhuramidha m±nayissati''.. 1349. ``kinnu t±ta tuva½ pajjh±yasi, paduma½ hatthagata½va te mukha½. kinnu dummanar³posi issara, m± tva½ soci amittat±pana''.. 1350. ``m±t± hi tava irandhati {irandati (s²0 sy±0 p²0)}, vidhurassa hadaya½ dhaniyati. dullabhañhi vidhurassa dassana½, ko vidhuramidha m±nayissati''.. 1351. ``tassa bhattupariyesana½ {bhattupariyesana½ (s²0 p²0)} cara, yo vidhuramidha m±nayissati''. ``pituno ca s± sutv±na v±kya½, ratti½ nikkhamma avassuti½ cari''.. 1352. ``ke gandhabbe rakkhase ca n±ge, ke kimpurise c±pi m±nuse. ke paº¹ite sabbak±madade {sabbak±made (s²0 p²0)}, d²gharatta½ bhatt± me bhavissati''.. 1353. ``ass±sa hess±mi te pati, bhatt± te hess±mi anindalocane. paññ± hi mama½ tath±vidh±, ass±sa hessasi bhariy± mama.. 1354. ``avac±si puººaka½ irandhat² {irandat² (s²0 p²0)}, pubbapath±nugatena cetas±. ehi gacch±ma pitu mamantike {pitu mama santika½ (ka0)}, esova te etamattha½ pavakkhati.. 1355. ``alaªkat± suvasan±, m±lin² candanussad±. yakkha½ hatthe gahetv±na, pitusantikup±gami''.. 1356. ``n±gavara vaco suºohi me, patir³pa½ paµipajja suªkiya½. patthemi aha½ irandhati½, t±ya samaªgi½ karohi ma½ tuva½.. 1357. ``sata½ hatth² sata½ ass±, sata½ assatar²rath±. sata½ valabhiyo puºº±, n±n±ratnassa keval±. te n±ga paµipajjassu, dh²tara½ dehirandhati½''.. 1358. ``y±va ±mantaye ñ±t², mitte ca suhadajjane {suhada½jana½ (s²0 p²0)}. an±manta kata½ kamma½, ta½ pacch± anutappati''.. 1359. tato so varuºo n±go, pavisitv± nivesana½. bhariya½ ±mantayitv±na, ida½ vacanamabravi.. 1360. ``aya½ so puººako yakkho, y±cat² ma½ irandhati½. bahun± vittal±bhena, tassa dema piya½ mama½''.. 1361. ``na dhanena na vittena, labbh± amha½ irandhat². sace ca kho hadaya½ paº¹itassa, dhammena laddh± idha m±hareyya. etena vittena kum±ri labbh±, n±ñña½ dhana½ uttari patthay±ma''.. 1362. tato so varuºo n±go, nikkhamitv± nivesan±. puººak±mantayitv±na, ida½ vacanamabravi.. 1363. ``na dhanena na vittena, labbh± amha½ irandhat². sace tuva½ hadaya½ paº¹itassa, dhammena laddh± idha m±haresi. etena vittena kum±ri labbh±, n±ñña½ dhana½ uttari patthay±ma''.. 1364. ``ya½ paº¹itotyeke vadanti loke, tameva b±loti pun±hu aññe. akkh±hi me vippavadanti ettha, ka½ paº¹ita½ n±ga tuva½ vadesi''.. 1365. ``korabyar±jassa dhanañcayassa {dhanañjayassa (s²0 sy±0 p²0)}, yadi te suto vidhuro n±ma katt±. ±nehi ta½ paº¹ita½ dhammaladdh±, irandhat² padacar± {paddhacar± (s²0 p²0), paµµhacar± (sy±0 ka0)} te hotu.. 1366. ``idañca sutv± varuºassa v±kya½, uµµh±ya yakkho paramappat²to. tattheva santo purisa½ asa½si, ±nehi ±jaññamidheva yutta½.. 1367. ``j±tar³pamay± kaºº±, k±camhicamay± {k±camhamay± (s²0), k±cambhamay± (p²0)} khur±. jambonadassa p±kassa, suvaººassa uracchado''.. 1368. ``devav±havaha½ y±na½, assam±ruyha puººako. alaªkato kappitakesamassu, pakk±mi veh±yasamantalikkhe {antalikkha½ (ka0)}.. 1369. ``so puººako k±mar±gena {k±mavegena (s²0 p²0)} giddho, irandhati½ n±gakañña½ jig²sa½ {jigi½sa½ (s²0 sy±0 p²0)}. gantv±na ta½ bh³tapati½ yasassi½, iccabrav² vessavaºa½ kuvera½.. 1370. ``bhogavat² n±ma mandire, v±s± hiraññavat²ti vuccati. nagare nimmite kañcanamaye, maº¹alassa uragassa niµµhita½.. 1371. ``aµµ±lak± oµµhag²viyo, lohitaªkassa mas±ragallino. p±s±dettha sil±may±, sovaººaratanehi ch±dit±.. 1372. ``amb± tilak± ca jambuyo, sattapaºº± mucalindaketak±. piyaªgu {piyak± (s²0 p²0), piyaªguk± (sy±0)} udd±lak± sah±, uparibhaddak± sinduv±rak± {bhinduv±rit± (sy±0 p²0), bhindhav±rit± (ka0)}.. 1373. ``campeyyak± n±gamallik±, bhagin²m±l± atha mettha koliy±. ete dum± pariº±mit±, sobhayanti uragassa mandira½ {mandire (sy±0 ka0)}.. 1374. ``khajjurettha sil±may±, sovaººadhuvapupphit± bah³. yattha vasato pap±tiko, n±gar±j± varuºo mahiddhiko.. 1375. ``tassa kom±rik± bhariy±, vimal± kañcanavelliviggah±. k±l± taruº±va uggat±, pucimandatthan² c±rudassan±.. 1376. ``l±kh±rasarattasucchav² , kaºik±r±va niv±tapupphit± {kaºik±rova niv±tapupphito (s²0 p²0)}. tidivokacar±va acchar±, vijjuvabbhaghan± vinissaµ±.. 1377. ``s± doha¼in² suvimhit±, vidhurassa hadaya½ dhaniyati. ta½ tesa½ demi issara, tena te denti irandhati½ mama½''.. 1378. ``so puººako bh³tapati½ yasassi½, ±mantaya vessavaºa½ kuvera½. tattheva santo {santa½ (p²0)} purisa½ asa½si, ±nehi ±jaññamidheva yutta½.. 1379. ``j±tar³pamay± kaºº±, k±camhicamay± khur±. jambonadassa p±kassa, suvaººassa uracchado.. 1380. ``devav±havaha½ y±na½, assam±ruyha puººako. alaªkato kappitakesamassu, pakk±mi veh±yasamantalikkhe''.. 1381. ``so aggam± r±jagaha½ suramma½, aªgassa rañño nagara½ dur±yuta½ {dur±sada½ (sy±0)}. pah³tabhakkha½ bahuannap±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa.. 1382. ``may³rakoñc±gaºasampaghuµµha½, dij±bhighuµµha½ dijasaªghasevita½. n±n±sakunt±bhiruda½ suvaªgaºa½ {subhaªgaºa½ (s²0 p²0)}, pupph±bhikiººa½ himava½va pabbata½.. 1383. ``so puººako vepulam±bhir³hi {vepullam±bhirucchi (s²0 p²0)}, siluccaya½ kimpuris±nuciººa½. anvesam±no maºiratana½ u¼±ra½, tamaddas± pabbatak³µamajjhe.. 1384. ``disv± maºi½ pabhassara½ j±timanta½ {j±tivanta½ (s²0 sy±0)}, manohara½ {dhan±hara½ (s²0 p²0 ka0)} maºiratana½ u¼±ra½. daddallam±na½ yasas± yasassina½, obh±sat² vijjurivantalikkhe.. 1385. ``tamaggah² ve¼uriya½ mahaggha½, manohara½ n±ma mah±nubh±va½. ±jaññam±ruyha manomavaººo, pakk±mi veh±yasamantalikkhe.. 1386. ``so aggam± {agam± (sy±0 p²0 ka0)} nagaramindapattha½, oruyhup±gacchi sabha½ kur³na½. sam±gate ekasata½ samagge, avhettha yakkho avikampam±no.. 1387. ``ko n²dha rañña½ varam±bhijeti, kam±bhijeyy±ma varaddhanena {vara½dhanena (s²0 p²0)}. kamanuttara½ ratanavara½ jin±ma, ko v±pi no jeti varaddhanena''.. 1388. ``kuhi½ nu raµµhe tava j±tibh³mi, na korabyasseva vaco taveda½. abh²tosi {abhibhosi (s²0 p²0)} no vaººanibh±ya sabbe, akkh±hi me n±mañca bandhave ca''.. 1389. ``kacc±yano m±ºavakosmi r±ja, an³nan±mo iti mavhayanti. aªgesu me ñ±tayo bandhav± ca, akkhena devasmi idh±nupatto''.. 1390. ``ki½ m±ºavassa ratan±ni atthi, ye ta½ jinanto hare akkhadhutto. bah³ni rañño ratan±ni atthi, te tva½ daliddo kathamavhayesi''.. 1391. ``manoharo n±ma maº² mam±ya½, manohara½ maºiratana½ u¼±ra½. imañca ±jaññamamittat±pana½, eta½ me jinitv± hare akkhadhutto''.. 1392. ``eko maº² m±ºava ki½ karissati, ±j±niyeko pana ki½ karissati. bah³ni rañño maºiratan±ni atthi, ±j±niy± v±tajav± anappak±''.. doha¼akaº¹a½ n±ma. maºikaº¹a½ 1393. ``idañca me maºiratana½, passa tva½ dvipaduttama. itth²na½ viggah± cettha, puris±nañca viggah±.. 1394. ``mig±na½ viggah± cettha, sakuº±nañca viggah±. n±gar±j± supaºº± ca {n±gar±je supaººe ca (s²0 sy±0 p²0)}, maºimhi passa nimmita½.. 1395. ``hatth±n²ka½ rath±n²ka½, asse patt² ca vammine {dhaj±ni ca (p²0)}. caturaªginima½ sena½, maºimhi passa nimmita½.. 1396. ``hatth±rohe an²kaµµhe, rathike pattik±rake. balagg±ni viy³¼h±ni {viy³h±ni (sy±0 ka0)}, maºimhi passa nimmita½.. 1397. ``pura½ uddh±pasampanna½ {udd±pasampanna½ (s²0 p²0), aµµ±lasampanna½ (sy±0)}, bahup±k±ratoraºa½. siªgh±µakesu bh³miyo, maºimhi passa nimmita½.. 1398. ``esik± parikh±yo ca, palikha½ agga¼±ni ca. aµµ±lake ca dv±re ca, maºimhi passa nimmita½.. 1399. ``passa toraºamaggesu, n±n±dij± gaº± bah³. ha½s± koñc± may³r± ca, cakkav±k± ca kukkuh±.. 1400. ``kuº±lak± bah³ citr±, sikhaº¹² j²vaj²vak±. n±n±dijagaº±kiººa½, maºimhi passa nimmita½.. 1401. ``passa nagara½ sup±k±ra½, abbhuta½ lomaha½sana½. samussitadhaja½ ramma½, soººav±lukasanthata½.. 1402. ``passettha {passa tva½ (s²0 p²0)} paººas±l±yo, vibhatt± bh±gaso mit±. nivesane nivese ca, sandhiby³he pathaddhiyo.. 1403. ``p±n±g±re ca soº¹e ca, s³n± {s³º± (s²0 p²0), sudd± (sy±0 ka0)} odaniy± ghar±. ves² ca gaºik±yo ca, maºimhi passa nimmita½.. 1404. ``m±l±k±re ca rajake, gandhike atha dussike. suvaººak±re maºik±re, maºimhi passa nimmita½.. 1405. ``±¼±rike ca s³de ca, naµan±µakag±yino. p±ºissare kumbhath³nike, maºimhi passa nimmita½.. 1406. ``passa bher² mudiªg± ca, saªkh± paºavadindim±. sabbañca t±¼±vacara½, maºimhi passa nimmita½.. 1407. ``sammat±lañca v²ºañca, naccag²ta½ suv±dita½. t³riyat±¼itasaªghuµµha½ , maºimhi passa nimmita½.. 1408. ``laªghik± muµµhik± cettha, m±y±k±r± ca sobhiy±. vet±like {vettalike (ka0)} ca jalle ca, maºimhi passa nimmita½.. 1409. ``samajj± cettha vattanti, ±kiºº± naran±ribhi. mañc±timañce bh³miyo, maºimhi passa nimmita½.. 1410. ``passa malle samajjasmi½, phoµente {p±µhente (s²0 sy±0 p²0)} diguºa½ bhuja½. nihate nihatam±ne ca, maºimhi passa nimmita½.. 1411. ``passa pabbatap±desu, n±n±migagaº± bah³. s²h± byaggh± var±h± ca, acchakokataracchayo.. 1412. ``pal±s±d± gavaj± ca, mahi½s± rohit± rur³. eºeyy± ca var±h± {sarabh± (sy±0)} ca, gaºino n²ka {niªka (s²0 sy±0 p²0)} s³kar±.. 1413. ``kadalimig± bah³ citr±, bi¼±r± sasakaºµak±. n±n±migagaº±kiººa½, maºimhi passa nimmita½.. 1414. ``najj±yo supatitth±yo, soººav±lukasanthat±. acch± savanti amb³ni, macchagumbanisevit±.. 1415. ``kumbh²l± makar± cettha, susum±r± ca kacchap±. p±µh²n± p±vus± macch±, balaj± {valaj± (s²0), v±laj± (p²0)} muñjarohit±.. 1416. ``n±n±dijagaº±kiºº±, n±n±dumagaº±yut±. ve¼uriyaka-rod±yo {ve¼uriyaphalakarod±yo (s²0)}, maºimhi passa nimmita½.. 1417. ``passettha pokkharaºiyo, suvibhatt± catuddis±. n±n±dijagaº±kiºº±, puthulomanisevit±.. 1418. ``samantodakasampanna½ , mahi½ s±garakuº¹ala½. upeta½ vanar±jehi, maºimhi passa nimmita½.. 1419. ``purato videhe passa, goy±niye ca pacchato. kuruyo jambud²pañca, maºimhi passa nimmita½.. 1420. ``passa canda½ s³riyañca, obh±sante catuddis±. sineru½ anupariyante, maºimhi passa nimmita½.. 1421. ``sineru½ himavantañca, s±garañca mah²tala½ {mahiddhika½ (s²0 p²0), mahiddhiya½ (sy±0)}. catt±ro ca mah±r±je, maºimhi passa nimmita½.. 1422. ``±r±me vanagumbe ca, p±µiye {piµµhiye (ka0)} ca siluccaye. ramme kimpuris±kiººe, maºimhi passa nimmita½.. 1423. ``ph±rusaka½ cittalata½, missaka½ nandana½ vana½. vejayantañca p±s±da½, maºimhi passa nimmita½.. 1424. ``sudhamma½ t±vati½sañca, p±richattañca pupphita½. er±vaºa½ n±gar±ja½, maºimhi passa nimmita½.. 1425. ``passettha devakaññ±yo, nabh± vijjurivuggat±. nandane vicarantiyo, maºimhi passa nimmita½.. 1426. ``passettha devakaññ±yo, devaputtapalobhin². devaputte ramam±ne {caram±ne (s²0 p²0)}, maºimhi passa nimmita½.. 1427. ``parosahassap±s±de, ve¼uriyaphalasanthate. pajjalante ca {pajjalantena (s²0 sy±0 p²0)} vaººena, maºimhi passa nimmita½.. 1428. ``t±vati½se ca y±me ca, tusite c±pi nimmite. paranimmitavasavattino {paranimmit±bhiratino (s²0 p²0)}, maºimhi passa nimmita½.. 1429. ``passettha pokkharaºiyo, vippasannodik± suc². mand±lakehi sañchann±, padumuppalakehi ca.. 1430. ``dasettha r±jiyo set±, dasan²l± {dassan²y± (ka0)} manoram±. cha piªgal± pannarasa, halidd± ca catuddasa.. 1431. ``v²sati tattha sovaºº±, v²sati rajat±may±. indagopakavaºº±bh±, t±va dissanti ti½sati.. 1432. ``dasettha k±¼iyo chacca, mañjeµµh± pannav²sati. miss± bandhukapupphehi, n²luppalavicittik±.. 1433. ``eva½ sabbaªgasampanna½, accimanta½ pabhassara½. odhisuªka½ mah±r±ja, passa tva½ dvipaduttama''.. maºikaº¹a½ n±ma. akkhakaº¹a½ 1434. ``up±gata½ r±ja mupehi lakkha½, net±disa½ maºiratana½ tavatthi. dhammena jiss±ma {jiyy±ma (s²0 sy±0 p²0)} as±hasena, jito ca no khippamav±karohi.. 1435. ``pañc±la -paccuggata-s³rasena, macch± {majjh± (ka0)} ca madd± saha kekakebhi. passantu note asaµhena yuddha½, na no sabh±ya½ na karonti kiñci''.. 1436. ``te p±visu½ akkhamadena matt±, r±j± kur³na½ puººako c±pi yakkho. r±j± kali½ viccinamaggahesi, kaµa½ aggah² puººako n±ma yakkho.. 1437. ``te tattha j³te ubhaye sam±gate, rañña½ sak±se sakh²nañca majjhe. ajesi yakkho narav²raseµµha½, tatthappan±do tumulo babh³va''.. 1438. ``jayo mah±r±ja par±jayo ca, ±y³hata½ aññatarassa hoti. janinda j²nosi {jinnosi (sy±0), jitosi (p²0) jinomhi (ka0)} varaddhanena, jito ca me khippamav±karohi''.. 1439. ``hatth² gavass± maºikuº¹al± ca, yañc±pi mayha½ {añña½ (ka0)} ratana½ pathaby±. gaºh±hi kacc±na vara½ dhan±na½, ±d±ya yenicchasi tena gaccha''.. 1440. ``hatth² gavass± maºikuº¹al± ca, yañc±pi tuyha½ ratana½ pathaby±. tesa½ varo vidhuro n±ma katt±, so me jito ta½ me av±karohi''.. 1441. ``att± ca me so saraºa½ gat² ca, d²po ca leºo ca par±yaºo ca. asantuleyyo mama so dhanena, p±ºena me s±diso esa katt±''.. 1442. ``cira½ viv±do mama tuyhañcassa, k±mañca pucch±ma tameva gantv±. esova no vivaratu etamattha½, ya½ vakkhat² hotu kath± {tath± (sy±0 ka0)} ubhinna½''.. 1443. ``addh± hi sacca½ bhaºasi, na ca m±ºava s±hasa½. tameva gantv± pucch±ma, tena tuss±mubho jan±''.. 1444. ``sacca½ nu dev± vidah³ kur³na½, dhamme µhita½ vidhura½ n±mamacca½. d±sosi rañño uda v±si ñ±ti, vidhuroti saªkh± katam±si loke''.. 1445. ``±m±yad±s±pi bhavanti heke, dhanena k²t±pi bhavanti d±s±. sayampi heke upayanti d±s±, bhay± paºunn±pi bhavanti d±s±.. 1446. ``ete nar±na½ caturova d±s±, addh± hi yonito ahampi j±to. bhavo ca rañño abhavo ca rañño, d±s±ha½ devassa parampi gantv±. dhammena ma½ m±ºava tuyha dajj±''.. 1447. ``aya½ {ayampi (sy±0 ka0)} dut²yo vijayo mamajja, puµµho hi katt± vivarettha {vivarittha (s²0 sy±0 ka0)} pañha½. adhammar³po vata r±jaseµµho, subh±sita½ n±nuj±n±si mayha½''.. 1448. ``eva½ ce no so vivarettha pañha½, d±sohamasmi na ca khosmi ñ±ti. gaºh±hi kacc±na vara½ dhan±na½, ±d±ya yenicchasi tena gaccha''.. akkhakaº¹a½ n±ma. ghar±v±sapañh± 1449. ``vidhura vasam±n±ssa, gahaµµhassa saka½ ghara½. khem± vutti katha½ assa, kathannu assa saªgaho.. 1450. ``aby±bajjha½ {aby±pajjha½ (s²0 sy±0 p²0)} katha½ assa, saccav±d² ca m±ºavo. asm± lok± para½ loka½, katha½ pecca na socati''.. 1451. ta½ tattha gatim± dhitim±, matim± atthadassim±. saªkh±t± {saªkh±to (ka0)} sabbadhamm±na½, vidhuro etadabravi.. 1452. ``na s±dh±raºad±rassa, na bhuñje s±dumekako. na seve lok±yatika½, neta½ paññ±ya va¹¹hana½.. 1453. ``s²lav± vattasampanno, appamatto vicakkhaºo. niv±tavutti atthaddho, surato sakhilo mudu.. 1454. ``saªgahet± ca mitt±na½, sa½vibh±g² vidh±nav±. tappeyya annap±nena, sad± samaºabr±hmaºe.. 1455. ``dhammak±mo sut±dh±ro, bhaveyya paripucchako. sakkacca½ payirup±seyya, s²lavante bahussute.. 1456. ``gharam±vasam±nassa, gahaµµhassa saka½ ghara½. khem± vutti siy± eva½, eva½ nu assa saªgaho.. 1457. ``aby±bajjha½ siy± eva½, saccav±d² ca m±ºavo. asm± lok± para½ loka½, eva½ pecca na socati''.. ghar±v±sapañh± n±ma. lakkhaºakaº¹a½ 1458. ``ehi d±ni gamiss±ma, dinno no issarena me. mamevattha½ {tamevattha½ (p²0)} paµipajja, esa dhammo sanantano''.. 1459. ``j±n±mi m±ºava tay±hamasmi, dinnohamasmi tava issarena. t²hañca ta½ v±sayemu ag±re, yenaddhun± anus±semu putte''.. 1460. ``ta½ me tath± hotu vasemu t²ha½, kuruta½ bhavajja gharesu kicca½. anus±sata½ puttad±re bhavajja, yath± tay² pecca {pacch± (s²0 p²0)} sukh² bhaveyya''.. 1461. ``s±dh³ti vatv±na pah³tak±mo, pakk±mi yakkho vidhurena saddhi½. ta½ kuñjar±jaññahay±nuciººa½, p±vekkhi antepuramariyaseµµho''.. 1462. ``koñca½ may³rañca piyañca keta½, up±gami tattha surammar³pa½. pah³tabhakkha½ bahuannap±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa''.. 1463. ``tattha naccanti g±yanti, avh±yanti var±vara½. acchar± viya devesu, n±riyo samalaªkat±.. 1464. ``samaªgikatv± pamad±hi yakkha½, annena p±nena ca dhammap±lo. atthattha {aggattha (sy±0 aµµha0)} mev±nuvicintayanto, p±vekkhi bhariy±ya tad± sak±se.. 1465. ``ta½ candanagandharas±nulitta½, suvaººajambonadanikkhas±disa½. bhariya½vac± ehi suºohi bhoti, putt±ni ±mantaya tambanette.. 1466. ``sutv±na v±kya½ patino anujj± {anoj± (sy±0 ka0)}, suºisa½vaca tambanakhi½ sunetta½. ±mantaya vammadhar±ni cete, putt±ni ind²varapupphas±me''.. 1467. ``te ±gate muddhani dhammap±lo, cumbitv± putte avikampam±no. ±mantayitv±na avoca v±kya½, dinn±ha½ raññ± idha m±ºavassa.. 1468. ``tassajjaha½ attasukh² vidheyyo, ±d±ya yenicchati tena gacchati. ahañca vo s±situm±gatosmi {anus±situ½ ±gatosmi (sy±0 ka0)}, katha½ aha½ aparitt±ya gacche.. 1469. ``sace vo r±j± kururaµµhav±s² {kurukhettav±s² (s²0 p²0)}, janasandho puccheyya pah³tak±mo. kim±bhij±n±tha pure pur±ºa½, ki½ vo pit± anus±se puratth±.. 1470. ``sam±san± hotha may±va sabbe, kon²dha rañño abbhatiko manusso. tamañjali½ kariya vadetha eva½, m± heva½ deva na hi esa dhammo. viyagghar±jassa nih²najacco, sam±sano deva katha½ bhaveyya''.. lakkhaºakaº¹a½ {pekkhaºakaº¹a½ (s²0 ka0)} n±ma. r±javasati 1471. ``so ca putte {mitte (s²0 p²0)} amacce ca, ñ±tayo suhadajjane. al²namanasaªkappo, vidhuro etadabravi.. 1472. ``ethayyo {ethayy± (sy±0)} r±javasati½, nis²ditv± suº±tha me. yath± r±jakula½ patto, yasa½ poso nigacchati.. 1473. ``na hi r±jakula½ patto, aññ±to labhate yasa½. n±s³ro n±pi dummedho, nappamatto kud±cana½.. 1474. ``yad±ssa s²la½ paññañca, soceyya½ c±dhigacchati. atha vissasate tyamhi, guyhañcassa na rakkhati.. 1475. ``tul± yath± paggahit±, samadaº¹± sudh±rit±. ajjhiµµho na vikampeyya, sa r±javasati½ vase.. 1476. ``tul± yath± paggahit±, samadaº¹± sudh±rit±. sabb±ni abhisambhonto, sa r±javasati½ vase.. 1477. ``div± v± yadi v± ratti½, r±jakiccesu paº¹ito. ajjhiµµho na vikampeyya, sa r±javasati½ vase.. 1478. ``div± v± yadi v± ratti½, r±jakiccesu paº¹ito. sabb±ni abhisambhonto, sa r±javasati½ vase.. 1479. ``yo cassa sukato maggo, rañño suppaµiy±dito. na tena vutto gaccheyya, sa r±javasati½ vase.. 1480. ``na rañño sadisa½ {samaka½ (s²0 sy±0 p²0)} bhuñje, k±mabhoge kud±cana½. sabbattha pacchato gacche, sa r±javasati½ vase.. 1481. ``na rañño sadisa½ vattha½, na m±la½ na vilepana½. ±kappa½ sarakutti½ v±, na rañño sadisam±care. añña½ kareyya ±kappa½, sa r±javasati½ vase.. 1482. ``k²¼e r±j± amaccehi, bhariy±hi pariv±rito. n±macco r±jabhariy±su, bh±va½ kubbetha paº¹ito.. 1483. ``anuddhato acapalo, nipako sa½vutindriyo. manopaºidhisampanno, sa r±javasati½ vase.. 1484. ``n±ssa bhariy±hi k²¼eyya, na manteyya rahogato. n±ssa kos± dhana½ gaºhe, sa r±javasati½ vase.. 1485. ``na nidda½ bahu maññeyya {na niddanna½ bahu½ maññe (s²0 p²0)}, na mad±ya sura½ pive. n±ssa d±ye mige haññe, sa r±javasati½ vase.. 1486. ``n±ssa p²µha½ na pallaªka½, na koccha½ na n±va½ {n±ga½ (s²0 p²0)} ratha½. sammatomh²ti ±r³he, sa r±javasati½ vase.. 1487. ``n±tid³re bhaje {bhave (s²0 p²0)} rañño, n±cc±sanne vicakkhaºo. sammukhañcassa tiµµheyya, sandissanto sabhattuno.. 1488. ``na ve {me (sy±0 ka0)} r±j± sakh± hoti, na r±j± hoti methuno. khippa½ kujjhanti r±j±no, s³kena'kkh²va ghaµµita½.. 1489. ``na p³jito maññam±no, medh±v² paº¹ito naro. pharusa½ patimanteyya, r±j±na½ parisa½gata½.. 1490. ``laddhadv±ro labhe dv±ra½ {laddhav±rolabhe v±ra½ (p²0)}, neva r±j³su vissase. agg²va sa½yato tiµµhe {agg²va yato tiµµheyya (s²0 p²0)}, sa r±javasati½ vase.. 1491. ``putta½ v± bh±tara½ v± sa½, sampaggaºh±ti khattiyo. g±mehi nigamehi v±, raµµhehi janapadehi v±. tuºh²bh³to upekkheyya, na bhaºe chekap±paka½.. 1492. ``hatth±rohe an²kaµµhe, rathike pattik±rake. tesa½ kamm±vad±nena {kamm±pav±dena (sy±0)}, r±j± va¹¹heti vetana½. na tesa½ antar± gacche, sa r±javasati½ vase.. 1493. ``c±pov³nudaro dh²ro {c±pova oname dh²ro (sy±0)}, va½sov±pi pakampaye. paµiloma½ na vatteyya, sa r±javasati½ vase.. 1494. ``c±pov³nudaro assa, macchovassa ajivhav± {ajivhat± (sy±0 ka0)}. app±s² nipako s³ro, sa r±javasati½ vase.. 1495. ``na b±¼ha½ itthi½ gaccheyya, sampassa½ tejasaªkhaya½. k±sa½ s±sa½ dara½ balya½, kh²ºamedho nigacchati.. 1496. ``n±tivela½ pabh±seyya, na tuºh² sabbad± siy±. avikiººa½ mita½ v±ca½, patte k±le ud²raye.. 1497. ``akkodhano asaªghaµµo, sacco saºho apesuºo. sampha½ gira½ na bh±seyya, sa r±javasati½ vase.. 1498. {aya½ g±th± natthi p²0 potthake} ``m±t±pettibharo assa, kule jeµµh±pac±yiko. saºho sakhilasambh±so {hiriottappasampanno (s²0 ka0)}, sa r±javasati½ vase {aya½ g±th± natthi p²0 potthake}.. 1499. ``vin²to sippav± danto, katatto niyato mudu. appamatto suci dakkho, sa r±javasati½ vase.. 1500. ``niv±tavutti vuddhesu, sappatisso sag±ravo. surato sukhasa½v±so, sa r±javasati½ vase.. 1501. ``±rak± parivajjeyya, sahitu½ pahita½ jana½. bhatt±raññevudikkheyya, na ca aññassa r±jino.. 1502. ``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute. sakkacca½ payirup±seyya, sa r±javasati½ vase.. 1503. ``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute. sakkacca½ anuv±seyya, sa r±javasati½ vase.. 1504. ``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute. tappeyya annap±nena, sa r±javasati½ vase.. 1505. ``samaºe br±hmaºe c±pi, s²lavante bahussute. ±sajja paññe sevetha, ±kaªkha½ vuddhimattano.. 1506. ``dinnapubba½ na h±peyya, d±na½ samaºabr±hmaºe. na ca kiñci niv±reyya, d±nak±le vaºibbake.. 1507. ``paññav± buddhisampanno, vidh±navidhikovido. k±laññ³ samayaññ³ ca, sa r±javasati½ vase.. 1508. ``uµµh±t± kammadheyyesu, appamatto vicakkhaºo. susa½vih²takammanto, sa r±javasati½ vase.. 1509. ``khala½ s±la½ pasu½ khetta½, gant± cassa abhikkhaºa½. mita½ dhañña½ nidh±peyya, mita½va p±caye ghare.. 1510. ``putta½ v± bh±tara½ v± sa½, s²lesu asam±hita½. anaªgav± hi te b±l±, yath± pet± tatheva te. co¼añca nesa½ piº¹añca, ±s²n±na½ pad±paye.. 1511. ``d±se kammakare pesse, s²lesu susam±hite. dakkhe uµµh±nasampanne, ±dhipaccamhi µh±paye.. 1512. ``s²lav± ca alolo {alobho (sy±0 ka0)} ca, anurakkho {anuratto (s²0 p²0)} ca r±jino. ±v² raho hito tassa, sa r±javasati½ vase.. 1513. ``chandaññ³ r±jino cassa, cittaµµho assa r±jino. asaªkusakavutti'ssa, sa r±javasati½ vase.. 1514. ``ucch±daye ca nh±paye {acch±dane ca nh±pe ca (sy±0 ka0)}, dhove p±de adhosira½. ±hatopi na kuppeyya, sa r±javasati½ vase.. 1515. ``kumbhampañjali½ kariy± {kuriy± (s²0)}, c±µañc±pi {v±yasa½ v± (s²0 p²0)} padakkhiºa½. kimeva sabbak±m±na½, d±t±ra½ dh²ramuttama½.. 1516. ``yo deti sayana½ vattha½, y±na½ ±vasatha½ ghara½. pajjunnoriva bh³t±ni, bhogehi abhivassati.. 1517. ``esayyo r±javasati, vattam±no yath± naro. ±r±dhayati r±j±na½, p³ja½ labhati bhattusu''.. r±javasati n±ma. antarapeyy±la½ 1518. ``eva½ samanus±sitv±, ñ±tisaªgha½ vicakkhaºo. parikiººo suhadehi, r±j±namupasaªkami.. 1519. ``vanditv± siras± p±de, katv± ca na½ padakkhiºa½. vidhuro avaca r±j±na½, paggahetv±na añjali½.. 1520. ``aya½ ma½ m±ºavo neti, kattuk±mo {gantuk±mo (ka0)} yath±mati. ñ±t²nattha½ pavakkh±mi, ta½ suºohi arindama.. 1521. ``putte ca me udikkhesi, yañca mañña½ ghare dhana½. yath± pecca {pacch± (sy±0 ka0)} na h±yetha, ñ±tisaªgho may² gate.. 1522. ``yatheva khalat² bh³my±, bh³my±yeva patiµµhati. eveta½ khalita½ mayha½, eta½ pass±mi accaya½''.. 1523. ``sakk± na gantu½ iti mayha hoti, chetv± {jhatv± (s²0 p²0)} vadhitv± idha k±tiy±na½. idheva hoh² iti mayha ruccati, m± tva½ ag± uttamabh³ripañña''.. 1524. ``m± hevadhammesu mana½ paº²dahi, atthe ca dhamme ca yutto bhavassu. dhiratthu kamma½ akusala½ anariya½, ya½ katv± pacch± niraya½ vajeyya.. 1525. ``nevesa dhammo na puneta {puneti (sy±0 ka0)} kicca½, ayiro hi d±sassa janinda issaro. gh±tetu½ jh±petu½ athopi hantu½, na ca mayha kodhatthi vaj±mi c±ha½''.. 1526. ``jeµµhaputta½ upaguyha, vineyya hadaye dara½. assupuººehi nettehi, p±vis² so mah±ghara½''.. 1527. ``s±l±va sammapatit± {sampamathit± (s²0 p²0)}, m±lutena pamaddit±. senti putt± ca d±r± ca, vidhurassa nivesane.. 1528. ``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca. b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane.. 1529. ``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane.. 1530. ``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane.. 1531. ``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±. b±h± paggayha pakkandu½, vidhurassa nivesane.. 1532. ``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca. b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi.. 1533. ``orodh± ca kum±r± ca, d±sisattasat±ni ca. b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi.. 1534. ``hatth±roh± an²kaµµh±, d±sisattasat±ni ca. b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi.. 1535. ``sam±gat± j±napad±, d±sisattasat±ni ca. b±h± paggayha pakkandu½, kasm± no vijahissasi''.. 1536. ``katv± gharesu kicc±ni, anus±sitv± saka½ jana½. mitt±macce ca bhacce ca {suhajje (p²0 ka0)}, puttad±re ca bandhave.. 1537. ``kammanta½ sa½vidhetv±na, ±cikkhitv± ghare dhana½. nidhiñca iºad±nañca, puººaka½ etadabravi.. 1538. ``avas² tuva½ mayha t²ha½ ag±re, kat±ni kicc±ni gharesu mayha½. anus±sit± puttad±r± may± ca, karoma kacc±na {kicc±ni (sy±0 ka0)} yath±mati½ te''.. 1539. ``sace hi katte anus±sit± te, putt± ca d±r± anuj²vino ca. handehi d±n² taram±nar³po, d²gho hi addh±pi aya½ puratth±.. 1540. ``achambhitova {ayambhitova (s²0 p²0)} gaºh±hi, ±j±neyyassa v±ladhi½. ida½ pacchimaka½ tuyha½, j²valokassa dassana½''.. 1541. ``soha½ kissa nu bh±yissa½, yassa me natthi dukkaµa½. k±yena v±c± manas±, yena gaccheyya duggati½''.. 1542. ``so assar±j± vidhura½ vahanto, pakk±mi veh±yasamantalikkhe. s±kh±su selesu asajjam±no, k±l±giri½ khippamup±gam±si''.. 1543. ``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca. b±h± paggayha pakkandu½, yakkho br±hmaºavaººena. vidhura½ ±d±ya gacchati.. 1544. ``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±. b±h± paggayha pakkandu½, yakkho br±hmaºavaººena. vidhura½ ±d±ya gacchati.. 1545. ``itthisahassa½ bhariy±na½, d±sisattasat±ni ca. b±h± paggayha pakkandu½, paº¹ito so kuhi½ gato.. 1546. ``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±. b±h± paggayha pakkandu½, paº¹ito so kuhi½ gato''.. 1547. ``sace so sattarattena, n±gacchissati paº¹ito. sabbe aggi½ pavekkh±ma {paviss±ma (sy±0)}, natthattho j²vitena no''.. 1548. ``paº¹ito ca viyatto ca, vibh±v² ca vicakkhaºo. khippa½ mociya att±na½, m± bh±yitth±gamissati'' {khippa½ mocessata'tt±na½, m± bh±tha ±gamissati (s²0 p²0)}.. antarapeyy±la½ n±ma. s±dhunaradhammakaº¹a½ 1549. ``so tattha gantv±na vicintayanto, ucc±vac± cetanak± {cetanat± (ka0)} bhavanti. nayimassa j²vena mamatthi kiñci, hantv±nima½ hadayam±nayissa½'' {±diyissa½ (s²0 p²0)}.. 1550. ``so tattha gantv± pabbatantarasmi½ {pabbatap±dasmi½ (ka0)}, anto pavisitv±na paduµµhacitto. asa½vutasmi½ jagatippadese, adhosira½ dh±rayi k±tiy±no.. 1551. ``so lambam±no narake pap±te, mahabbhaye lomaha½se vidugge. asantasanto kur³na½ kattuseµµho, iccabravi puººaka½ n±ma yakkha½.. 1552. ``ariy±vak±sosi anariyar³po, asaññato saññatasannik±so. acc±hita½ kamma½ karosi ludra½, bh±ve ca te kusala½ natthi kiñci.. 1553. ``ya½ ma½ pap±tasmi½ pap±tumicchasi, ko nu tavattho maraºena mayha½. am±nusasseva tavajja vaººo, ±cikkha me tva½ katam±si devat±''.. 1554. ``yadi te suto puººako n±ma yakkho, rañño kuverassa hi so sajibbo {saj²vo (s²0 p²0)}. bh³mindharo varuºo n±ma n±go, brah± suc² vaººabal³papanno.. 1555. ``tass±nuja½ dh²tara½ k±may±mi, irandhat² n±ma s± n±gakaññ±. tass± sumajjh±ya piy±ya hetu, pat±rayi½ tuyha vadh±ya dh²ra''.. 1556. ``m± heva tva½ {te (sy±0 ka0)} yakkha ahosi m³¼ho, naµµh± bah³ duggah²tena loke {lok± (s²0 sy±0 ka0)}. ki½ te sumajjh±ya piy±ya kicca½, maraºena me iªgha suºomi {suºoma (s²0 p²0)} sabba½''.. 1557. ``mah±nubh±vassa mahoragassa, dh²tuk±mo ñ±tibhato {ñ±tigato (p²0)} hamasmi. ta½ y±cam±na½ sasuro avoca, yath± mamaññi½su suk±man²ta½.. 1558. ``dajjemu kho te sutanu½ sunetta½, sucimhita½ candanalittagatta½. sace tuva½ hadaya½ paº¹itassa, dhammena laddh± idha m±haresi. etena vittena kum±ri labbh±, nañña½ dhana½ uttari patthay±ma.. 1559. ``eva½ na m³¼hosmi suºohi katte, na c±pi me duggahitatthi kiñci. hadayena te dhammaladdhena n±g±, irandhati½ n±gakañña½ dadanti.. 1560. ``tasm± aha½ tuyha½ vadh±ya yutto, eva½ mamattho maraºena tuyha½. idheva ta½ narake p±tayitv±, hantv±na ta½ hadayam±nayissa½''.. 1561. ``khippa½ mama½ uddhara k±tiy±na, hadayena me yadi te atthi kicca½. ye kecime s±dhunarassa dhamm±, sabbeva te p±tukaromi ajja''.. 1562. ``so puººako kur³na½ kattuseµµha½, nagamuddhani khippa½ patiµµhapetv±. assattham±s²na½ samekkhiy±na, paripucchi katt±ramanomapañña½.. 1563. ``samuddhato mesi tuva½ pap±t±, hadayena te ajja mamatthi kicca½. ye kecime s±dhunarassa dhamm±, sabbeva me p±tukarohi ajja''.. 1564. ``samuddhato tyasmi aha½ pap±t±, hadayena me yadi te atthi kicca½. ye kecime s±dhunarassa dhamm±, sabbeva te p±tukaromi ajja''.. 1565. ``y±t±nuy±y² ca bhav±hi m±ºava, allañca {addañca (s²0 p²0)} p±ºi½ parivajjayassu. m± cassu mittesu kad±ci dubbh², m± ca vasa½ asat²na½ nigacche''.. 1566. ``katha½ nu y±ta½ anuy±y² hoti, allañca p±ºi½ dahate katha½ so. asat² ca k± ko pana mittadubbho, akkh±hi me pucchito etamattha½''.. 1567. ``asanthuta½ {asandhava½ (sy±0 ka0)} nopi ca diµµhapubba½, yo ±sanen±pi nimantayeyya. tasseva attha½ puriso kareyya, y±t±nuy±y²ti tam±hu paº¹it±.. 1568. ``yassekarattampi ghare vaseyya, yatthannap±na½ puriso labheyya. na tassa p±pa½ manas±pi cintaye, adubbh² p±ºi½ dahate mittadubbho.. 1569. ``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±. na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho hi p±pako.. 1570. ``puººampi cema½ pathavi½ dhanena, dajjitthiy± puriso sammat±ya. laddh± khaºa½ atimaññeyya tampi, t±sa½ vasa½ asat²na½ na gacche.. 1571. ``eva½ kho y±ta½ anuy±y² hoti, allañca p±ºi½ dahate puneva½. asat² ca s± so pana mittadubbho, so dhammiko hoti jahassu adhamma½''.. s±dhunaradhammakaº¹a½ n±ma. k±l±girikaº¹a½ 1572. ``avasi½ aha½ tuyha½ t²ha½ ag±re, annena p±nena upaµµhitosmi. mitto mam±s² visajj±maha½ ta½, k±ma½ ghara½ uttamapañña gaccha.. 1573. ``api h±yatu n±gakul± {n±gakulassa (s²0 sy±0 p²0)} attho, alampi me n±gakaññ±ya hotu. so tva½ sakeneva subh±sitena, muttosi me ajja vadh±ya pañña''.. 1574. ``handa tuva½ yakkha mamampi nehi, sasura½ te {sassura½ nu te (s²0 sy±0 p²0 ka0)} attha½ mayi carassu. mayañca n±g±dhipati½ vim±na½, dakkhemu n±gassa adiµµhapubba½''.. 1575. ``ya½ ve narassa ahit±ya assa, na ta½ pañño arahati dassan±ya. atha kena vaººena amittag±ma½, tuvamicchasi uttamapañña gantu½''.. 1576. ``addh± paj±n±mi ahampi eta½, na ta½ pañño arahati dassan±ya. p±pañca me natthi kata½ kuhiñci, tasm± na saªke maraº±gam±ya''.. 1577. ``handa ca µh±na½ atul±nubh±va½, may± saha dakkhasi ehi katte. yatthacchati naccag²tehi n±go, r±j± yath± vessavaºo na¼iñña½ {ni¼iñña½ (sy±0), ni¼añña½ (ka0)}.. 1578. ``ta½ n±gakaññ± carita½ gaºena, nik²¼ita½ niccamaho ca ratti½. pah³tam±lya½ {bahuttamalla½ (ka0)} bahupupphachanna½ {bahupupphasañchanna½ (ka0)}, obh±sat² vijjurivantalikkhe.. 1579. ``annena p±nena upetar³pa½, naccehi g²tehi ca v±ditehi. parip³ra½ kaññ±hi alaªkat±hi, upasobhati vatthapilandhanena {vatthapilandhanehi (ka0)}.. 1580. ``so puººako kur³na½ kattuseµµha½, nis²day² pacchato ±sanasmi½. ±d±ya katt±ramanomapañña½, up±nay² bhavana½ n±garañño.. 1581. ``patv±na µh±na½ atul±nubh±va½, aµµh±si katt± pacchato puººakassa. s±maggi pekkham±no {s±maggipekkh² pana (s²0 sy±0 p²0)} n±gar±j±, pubbeva j±m±taramajjhabh±satha''.. 1582. ``yannu tuva½ agam± maccaloka½, anvesam±no hadaya½ paº¹itassa. kacci samiddhena idh±nupatto, ±d±ya katt±ramanomapañña½''.. 1583. ``ayañhi so ±gato ya½ tvamicchasi, dhammena laddho mama dhammap±lo. ta½ passatha sammukh± {ta½ passa dhamma½ samukh± (ka0)} bh±sam±na½, sukho have {bhave (p²0)} sappurisehi saªgamo''.. k±l±girikaº¹a½ n±ma. 1584. ``adiµµhapubba½ disv±na, macco maccubhayaµµito {bhayaddito (s²0 p²0)}. byamhito n±bhiv±desi, nayida½ paññavat±miva''.. 1585. ``na camhi byamhito n±ga, na ca maccubhayaµµito. na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye.. 1586. ``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve. ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''.. 1587. ``evameta½ yath± br³si, sacca½ bh±sasi paº¹ita. na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye.. 1588. ``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve. ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''.. 1589. ``asassata½ sassata½ nu tavayida½, iddh²jut²balav²riy³papatti {iddhi½ juti½ bala½ v²riy³papatti (ka0)}. pucch±mi ta½ n±gar±jetamattha½, katha½ nu te laddhamida½ vim±na½.. 1590. ``adhiccaladdha½ pariº±maja½ te, saya½kata½ ud±hu devehi dinna½. akkh±hi me n±gar±jetamattha½, yatheva te laddhamida½ vim±na½.. 1591. ``n±dhiccaladdha½ na pariº±maja½ me, na saya½kata½ n±pi devehi dinna½. sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na½''.. 1592. ``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko. iddh²jut²balav²riy³papatti, idañca te n±ga mah±vim±na½''.. 1593. ``ahañca bhariy± ca manussaloke, saddh± ubho d±napat² ahumh±. op±nabh³ta½ me ghara½ tad±si, santappit± samaºabr±hmaº± ca.. 1594. ``m±lañca gandhañca vilepanañca, pad²piya½ seyyamupassayañca. acch±dana½ s±yanamannap±na½, sakkacca d±n±ni adamha tattha.. 1595. ``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko. iddh²jut²balav²riy³papatti, idañca me dh²ra mah±vim±na½'.. 1596. ``eva½ ce te laddhamida½ vim±na½, j±n±si puññ±na½ phal³papatti½. tasm± hi dhamma½ cara appamatto, yath± vim±na½ puna m±vasesi'.. 1597. ``nayidha santi samaºabr±hmaº± ca, yesannap±n±ni dademu katte. akkh±hi me pucchito etamattha½, yath± vim±na½ puna m±vasema''.. 1598. ``bhog² hi te santi idh³papann±, putt± ca d±r± anuj²vino ca. tesu tuva½ vacas± kammun± ca, asampaduµµho ca bhav±hi nicca½.. 1599. ``eva½ tuva½ n±ga asampadosa½, anup±laya vacas± kammun± ca. µhatv± idha y±vat±yuka½ vim±ne, uddha½ ito gacchasi devaloka½''.. 1600. ``addh± hi so socati r±jaseµµho, tay± vin± yassa tuva½ sajibbo. dukkh³pan²topi tay± samecca, vindeyya poso sukham±turopi''.. 1601. ``addh± sata½ bh±sasi n±ga dhamma½, anuttara½ atthapada½ suciººa½. et±disiy±su hi ±pad±su, paññ±yate m±dis±na½ viseso''.. 1602. ``akkh±hi no t±ya½ mudh± nu laddho, akkhehi no t±ya½ ajesi j³te. dhammena laddho iti t±yam±ha {m±'ya'm±ha (sy±0)}, katha½ nu tva½ hatthamimassa m±gato''.. 1603. ``yo missaro tattha ahosi r±j±, tam±yamakkhehi ajesi j³te. so ma½ jito r±j± imassad±si, dhammena laddhosmi as±hasena.. 1604. ``mahorago attamano udaggo, sutv±na dh²rassa subh±sit±ni. hatthe gahetv±na anomapañña½, p±vekkhi bhariy±ya tad± sak±se.. 1605. ``yena tva½ vimale paº¹u, yena bhatta½ na ruccati. na ca me t±diso vaººo, ayameso tamonudo.. 1606. ``yassa te hadayenattho, ±gat±ya½ pabhaªkaro. tassa v±kya½ nis±mehi, dullabha½ dassana½ puna.. 1607. ``disv±na ta½ vimal± bh³ripañña½, dasaªgul² añjali½ paggahetv±. haµµhena bh±vena pat²tar³p±, iccabravi kur³na½ kattuseµµha½.. 1608. ``adiµµhapubba½ disv±na, macco maccubhayaµµito. byamhito n±bhiv±desi, nayida½ paññavat±miva''.. 1609. ``na camhi byamhito n±gi, na ca maccubhayaµµito. na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye.. 1610. ``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve. ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''.. 1611. ``evameta½ yath± br³si, sacca½ bh±sasi paº¹ita. na vajjho abhiv±deyya, vajjha½ v± n±bhiv±daye.. 1612. ``katha½ no abhiv±deyya, abhiv±d±payetha ve. ya½ naro hantumiccheyya, ta½ kamma½ nupapajjati''.. 1613. ``asassata½ sassata½ nu tavayida½, iddh²jut²balav²riy³papatti. pucch±mi ta½ n±gakaññetamattha½, katha½ nu te laddhamida½ vim±na½.. 1614. ``adhiccaladdha½ pariº±maja½ te, saya½kata½ ud±hu devehi dinna½. akkh±hi me n±gakaññetamattha½, yatheva te laddhamida½ vim±na½''.. 1615. ``n±dhiccaladdha½ na pariº±maja½ me, na saya½ kata½ n±pi devehi dinna½. sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na½''.. 1616. ``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko. iddh²jut²balav²riy³papatti, idañca te n±gi mah±vim±na½''.. 1617. ``ahañca kho s±miko c±pi mayha½, saddh± ubho d±napat² ahumh±. op±nabh³ta½ me ghara½ tad±si, santappit± samaºabr±hmaº± ca.. 1618. ``m±lañca gandhañca vilepanañca, pad²piya½ seyyamupassayañca. acch±dana½ s±yanamannap±na½, sakkacca½ d±n±ni adamha tattha.. 1619. ``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko. iddh²jut²balav²riy³papatti , idañca me dh²ra mah±vim±na½''.. 1620. ``eva½ ce te laddhamida½ vim±na½, j±n±si puññ±na½ phal³papatti½. tasm± hi dhamma½ cara appamatt±, yath± vim±na½ puna m±vasesi''.. 1621. ``nayidha santi samaºabr±hmaº± ca, yesannap±n±ni dademu katte. akkh±hi me pucchito etamattha½, yath± vim±na½ puna m±vasema''.. 1622. ``bhog² hi te santi idh³papann±, putt± ca d±r± anuj²vino ca. tesu tuva½ vacas± kammun± ca, asampaduµµh± ca bhav±hi nicca½.. 1623. ``eva½ tuva½ n±gi asampadosa½, anup±laya vacas± kammun± ca. µhatv± idha y±vat±yuka½ vim±ne, uddha½ ito gacchasi devaloka½''.. 1624. ``addh± hi so socati r±jaseµµho, tay± vin± yassa tuva½ sajibbo. dukkh³pan²topi tay± samecca, vindeyya poso sukham±turopi''.. 1625. ``addh± sata½ bh±sasi n±gi dhamma½, anuttara½ atthapada½ suciººa½. et±disiy±su hi ±pad±su, paññ±yate m±dis±na½ viseso''.. 1626. ``akkh±hi no t±ya½ mudh± nu laddho, akkhehi no t±ya½ ajesi j³te. dhammena laddho iti t±yam±ha, katha½ nu tva½ hatthamimassa m±gato''.. 1627. ``yo missaro tattha ahosi r±j±, tam±yamakkhehi ajesi j³te. so ma½ jito r±j± imassad±si, dhammena laddhosmi as±hasena.. 1628. ``yatheva varuºo n±go, pañha½ pucchittha paº¹ita½. tatheva n±gakaññ±pi, pañha½ pucchittha paº¹ita½.. 1629. ``yatheva varuºa½ n±ga½, dh²ro tosesi pucchito. tatheva n±gakaññampi, dh²ro tosesi pucchito.. 1630. ``ubhopi te attamane viditv±, mahoraga½ n±gakaññañca dh²ro {vidh³ro (ka0)}. achambh² abh²to alomahaµµho, iccabravi varuºa½ n±gar±j±na½.. 1631. ``m± rodhayi {m± heµhayi (p²0)} n±ga ±y±hamasmi, yena tavattho ida½ sar²ra½. hadayena ma½sena karohi kicca½, saya½ kariss±mi yath±mati te''.. 1632. ``paññ± have hadaya½ paº¹it±na½, te tyamha paññ±ya maya½ sutuµµh±. an³nan±mo labhatajja d±ra½, ajjeva ta½ kuruyo p±pay±tu''.. 1633. ``sa puººako attamano udaggo, irandhati½ n±gakañña½ labhitv±. haµµhena bh±vena pat²tar³po, iccabravi kur³na½ kattuseµµha½.. 1634. ``bhariy±ya ma½ tva½ akari samaªgi½, ahañca te vidhura karomi kicca½. idañca te maºiratana½ dad±mi, ajjeva ta½ kuruyo p±pay±mi''.. 1635. ``ajeyyames± tava hotu metti, bhariy±ya kacc±na piy±ya saddhi½. ±nandi vitto {±nandacitto (sy±0 p²0)} sumano pat²to, datv± maºi½ mañca nayindapattha½.. 1636. ``sa puººako kur³na½ kattuseµµha½, nis²day² purato ±sanasmi½. ±d±ya katt±ramanomapañña½, up±nay² nagara½ indapattha½.. 1637. ``mano manussassa yath±pi gacche, tatopissa khippatara½ {tatopi sa½khippatara½ (s²0 p²0)} ahosi. sa puººako kur³na½ kattuseµµha½, up±nay² nagara½ indapattha½''.. 1638. ``etindapattha½ nagara½ padissati, ramm±ni ca ambavan±ni bh±gaso. ahañca bhariy±ya samaªgibh³to, tuvañca pattosi saka½ niketa½''.. 1639. ``sa puººako kur³na½ kattuseµµha½, oropiya dhammasabh±ya majjhe. ±jaññam±ruyha anomavaººo, pakk±mi veh±yasamantalikkhe.. 1640. ``ta½ disv± r±j± paramappat²to, uµµh±ya b±h±hi palissajitv±. avikampaya½ dhammasabh±ya majjhe, nis²day² pamukham±sanasmi½''.. 1641. ``tva½ no vinet±si ratha½va naddha½, nandanti ta½ kuruyo dassanena. akkh±hi me pucchito etamattha½, katha½ pamokkho ahu m±ºavassa''.. 1642. ``ya½ m±ºavoty±bhivad² janinda, na so manusso narav²raseµµha. yadi te suto puººako n±ma yakkho, rañño kuverassa hi so sajibbo.. 1643. ``bh³mindharo varuºo n±ma n±go, brah± suc² vaººabal³papanno. tass±nuja½ dh²tara½ k±may±no, irandhat² n±ma s± n±gakaññ±.. 1644. ``tass± sumajjh±ya piy±ya hetu, pat±rayittha maraº±ya mayha½. so ceva bhariy±ya samaªgibh³to, ahañca anuññ±to maºi ca laddho''.. 1645. ``rukkho hi mayha½ paddh±re {gharadv±re (sy±0)} suj±to, paññ±kkhandho s²lamayassa s±kh±. atthe ca dhamme ca µhito nip±ko, gavapphalo hatthigavassachanno.. 1646. ``naccag²tat³riy±bhin±dite, ucchijja sena½ {mena½ (s²0 p²0)} puriso ah±si. so no aya½ ±gato sanniketa½, rukkhassimass±paciti½ karotha.. 1647. ``ye keci vitt± mama paccayena, sabbeva te p±tukarontu ajja. tibb±ni katv±na up±yan±ni, rukkhassimass±paciti½ karotha.. 1648. ``ye keci baddh± mama atthi raµµhe, sabbeva te bandhan± mocayantu. yatheva ya½ bandhanasm± pamutto, evamete muñcare bandhanasm±.. 1649. ``unnaªgal± m±samima½ karontu, ma½sodana½ br±hmaº± bhakkhayantu. amajjap± majjarah± pivantu, puºº±hi th±l±hi palissut±hi.. 1650. ``mah±patha½ nicca samavhayantu, tibbañca rakkha½ vidahantu raµµhe. yath±ññamañña½ na viheµhayeyyu½, rukkhassimass±paciti½ karotha''.. 1651. orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½.. 1652. hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½.. 1653. sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±. bahu½ annañca p±nañca, paº¹itass±bhih±rayu½.. 1654. bahujano pasannosi, disv± paº¹itam±gate. paº¹itamhi anuppatte, celukkhepo pavattath±ti.. vidhuraj±taka½ navama½. 547. vessantaraj±taka½ (10) dasavarakath± 1655. ``phussat² {phusati (s²0 p²0)} varavaºº±bhe, varassu dasadh± vare. pathaby± c±rupubbaªgi, ya½ tuyha½ manaso piya½''.. 1656. ``devar±ja namo tyatthu, ki½ p±pa½ pakata½ may±. ramm± c±vesi ma½ µh±n±, v±tova dharaº²ruha½''.. 1657. ``na ceva te kata½ p±pa½, na ca me tvamasi appiy±. puññañca te parikkh²ºa½, yena teva½ vad±maha½.. 1658. ``santike maraºa½ tuyha½, vin±bh±vo bhavissati. paµigaºh±hi me ete, vare dasa pavecchato''.. 1659. ``vara½ ce me ado sakka, sabbabh³t±namissara. sivir±jassa bhaddante, tattha assa½ nivesane.. 1660. ``n²lanett± n²labhamu, nilakkh² ca yath± mig². phussat² n±ma n±mena, tatthapassa½ purindada.. 1661. ``putta½ labhetha varada½, y±cayoga½ {y±cayogi½ (ka0)} amacchari½. p³jita½ paµir±j³hi, kittimanta½ yasassina½.. 1662. ``gabbha½ me dh±rayantiy±, majjhimaªga½ anunnata½. kucchi anunnato assa, c±pa½va likhita½ sama½.. 1663. ``than± me nappapateyyu½, palit± na santu v±sava. k±ye rajo na limpetha, vajjhañc±pi pamocaye.. 1664. ``may³rakoñc±bhirude, n±rivaragaº±yute. khujjacel±pak±kiººe , s³dam±gadhavaººite.. 1665. ``citragga¼erughusite, sur±ma½sapabodhane. sivir±jassa bhaddante, tatthassa½ mahes² piy±''.. 1666. ``ye te dasa var± dinn±, may± sabbaªgasobhane. sivir±jassa vijite, sabbe te lacchas² vare.. 1667. ``ida½ vatv±na maghav±, devar±j± sujampati. phussatiy± vara½ datv±, anumodittha v±savo.. dasavarakath± n±ma. hemavanta½ 1668. ``par³¼hakacchanakhalom± , paªkadant± rajassir±. paggayha dakkhiºa½ b±hu½, ki½ ma½ y±canti br±hmaº±''.. 1669. ``ratana½ deva y±c±ma, siv²na½ raµµhava¹¹hana½. dad±hi pavara½ n±ga½, ²s±danta½ ur³¼hava½''.. 1670. ``dad±mi na vikamp±mi, ya½ ma½ y±canti br±hmaº±. pabhinna½ kuñjara½ danti½, opavayha½ gajuttama½''.. 1671. ``hatthikkhandhato oruyha, r±j± c±g±dhim±naso. br±hmaº±na½ ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano''.. 1672. ``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½. hatthin±ge padinnamhi, medan² sampakampatha.. 1673. ``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½. hatthin±ge padinnamhi, khubbhittha nagara½ tad±.. 1674. ``sam±kula½ pura½ ±si, ghoso ca vipulo mah±. hatthin±ge padinnamhi, siv²na½ raµµhava¹¹hane''.. 1675. ``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±.. 1676. ``kevalo c±pi nigamo, sivayo ca sam±gat±. disv± n±ga½ n²yam±na½, te rañño paµivedayu½.. 1677. ``vidhama½ deva te raµµha½, putto vessantaro tava. katha½ no hatthina½ dajj±, n±ga½ raµµhassa p³jita½.. 1678. ``katha½ no kuñjara½ dajj±, ²s±danta½ ur³¼hava½. khettaññu½ sabbayuddh±na½, sabbaseta½ gajuttama½.. 1679. ``paº¹ukambalasañchanna½, pabhinna½ sattumaddana½. danti½ sav±¼ab²jani½, seta½ kel±sas±disa½.. 1680. ``sasetacchatta½ saup±dheyya½, s±thabbana½ sahatthipa½. aggay±na½ r±jav±hi½, br±hmaº±na½ ad± gaja½ {dhana½ (s²0 p²0), d±na½ (sy±0)}.. 1681. ``anna½ p±nañca yo {so (s²0 sy±0 ka0)} dajj±, vatthasen±san±ni ca. eta½ kho d±na½ patir³pa½, eta½ kho br±hmaº±raha½.. 1682. ``aya½ te va½sar±j± no, siv²na½ raµµhava¹¹hano {raµµhava¹¹hana½ (s²0), raµµhava¹¹hana (p²0)}. katha½ vessantaro putto, gaja½ bh±jeti sañjaya.. 1683. ``sace tva½ na karissasi, siv²na½ vacana½ ida½. maññe ta½ saha puttena, siv² hatthe karissare''.. 1684. ``k±ma½ janapado m±si, raµµhañc±pi vinassatu. n±ha½ siv²na½ vacan±, r±japutta½ ad³saka½. pabb±jeyya½ sak± raµµh±, putto hi mama oraso.. 1685. ``k±ma½ janapado m±si, raµµhañc±pi vinassatu. n±ha½ siv²na½ vacan±, r±japutta½ ad³saka½. pabb±jeyya½ sak± raµµh±, putto hi mama atrajo.. 1686. ``na c±ha½ tasmi½ dubbheyya½, ariyas²lavato hi so. asilokopi me assa, p±pañca pasave bahu½. katha½ vessantara½ putta½, satthena gh±tay±mase''.. 1687. ``m± na½ daº¹ena satthena, na hi so bandhan±raho. pabb±jehi ca na½ raµµh±, vaªke vasatu pabbate''.. 1688. ``eso ce siv²na½ chando, chanda½ na panud±mase. ima½ so vasatu ratti½, k±me ca paribhuñjatu.. 1689. ``tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati {s³riyuggamane sati (ka0)}. samagg± sivayo hutv±, raµµh± pabb±jayantu na½''.. 1690. ``uµµhehi katte taram±no, gantv± vessantara½ vada. sivayo deva te kuddh±, negam± ca sam±gat±.. 1691. ``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. kevalo c±pi nigamo, sivayo ca sam±gat±.. 1692. ``asm± raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati. samagg± sivayo hutv±, raµµh± pabb±jayanti ta½.. 1693. ``sa katt± taram±nova, sivir±jena pesito. ±muttahatth±bharaº±, suvattho candanabh³sito.. 1694. ``s²sa½ nh±to udake so, ±muttamaºikuº¹alo. up±gami pura½ ramma½, vessantaranivesana½.. 1695. ``tatthaddasa kum±ra½ so, ramam±na½ sake pure. parikiººa½ amaccehi, tidas±na½va v±sava½.. 1696. ``so tattha gantv± taram±no, katt± vessantara½bravi. dukkha½ te vedayiss±mi, m± me kujjhi rathesabha.. 1697. ``vanditv± rodam±no so, katt± r±j±namabravi. bhatt± mesi mah±r±ja, sabbak±maras±haro.. 1698. ``dukkha½ te vedayiss±mi, tattha ass±sayantu ma½. sivayo deva te kuddh±, negam± ca sam±gat±.. 1699. ``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. kevalo c±pi nigamo, sivayo ca sam±gat±.. 1700. ``asm± raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati. samagg± sivayo hutv±, raµµh± pabb±jayanti ta½''.. 1701. ``kismi½ me sivayo kuddh±, n±ha½ pass±mi dukkaµa½. ta½ me katte viy±cikkha, kasm± pabb±jayanti ma½''.. 1702. ``ugg± ca r±japutt± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. n±gad±nena khiyyanti, tasm± pabb±jayanti ta½''.. 1703. ``hadaya½ cakkhumpaha½ dajja½, ki½ me b±hiraka½ dhana½. hirañña½ v± suvaººa½ v±, mutt± ve¼uriy± maºi.. 1704. ``dakkhiºa½ v±paha½ b±hu½, disv± y±cakam±gate. dadeyya½ na vikampeyya½, d±ne me ramate mano.. 1705. ``k±ma½ ma½ sivayo sabbe, pabb±jentu hanantu v±. neva d±n± viramissa½, k±ma½ chindantu sattadh±''.. 1706. ``eva½ ta½ sivayo ±hu, negam± ca sam±gat±. kontim±r±ya t²rena, girim±rañjara½ pati. yena pabb±jit± yanti, tena gacchatu subbato''.. 1707. ``soha½ tena gamiss±mi, yena gacchanti d³sak±. rattindiva½ me khamatha, y±va d±na½ dad±maha½''.. 1708. ``±mantayittha r±j±na½, maddi½ sabbaªgasobhana½. ya½ te kiñci may± dinna½, dhana½ dhaññañca vijjati.. 1709. ``hirañña½ v± suvaººa½ v±, mutt± ve¼uriy± bah³. sabba½ ta½ nidaheyy±si, yañca te pettika½ dhana½.. 1710. ``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±. kuhi½ deva nidah±mi, ta½ me akkh±hi pucchito''.. 1711. ``s²lavantesu dajj±si, d±na½ maddi yath±raha½. na hi d±n± para½ atthi, patiµµh± sabbap±ºina½.. 1712. ``puttesu maddi dayesi, sassuy± sasuramhi ca. yo ca ta½ bhatt± maññeyya, sakkacca½ ta½ upaµµhahe.. 1713. ``no ce ta½ bhatt± maññeyya, may± vippavasena te. añña½ bhatt±ra½ pariyesa, m± kisittho {m± kilittha (s²0 p²0)} may± vin±''.. 1714. ``ahañhi vana½ gacch±mi, ghora½ v±¼amig±yuta½. sa½sayo j²vita½ mayha½, ekakassa brah±vane''.. 1715. ``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±. ``abhumme katha½ nu bhaºasi, p±paka½ vata bh±sasi.. 1716. ``nesa dhammo mah±r±ja, ya½ tva½ gaccheyya ekako. ahampi tena gacch±mi, yena gacchasi khattiya.. 1717. ``maraºa½ v± tay± saddhi½, j²vita½ v± tay± vin±. tadeva maraºa½ seyyo, ya½ ce j²ve tay± vin±.. 1718. ``aggi½ ujj±layitv±na {nijj±layitv±na (s²0 p²0)}, ekaj±lasam±hita½. tattha me {tattheva (sy±0 ka0)} maraºa½ seyyo, ya½ ce j²ve tay± vin±.. 1719. ``yath± ±raññaka½ n±ga½, danti½ anveti hatthin². jessanta½ giriduggesu, samesu visamesu ca.. 1720. ``eva½ ta½ anugacch±mi, putte ±d±ya pacchato. subhar± te bhaviss±mi, na te hess±mi dubbhar±.. 1721. ``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine. ±s²ne {±sane (ka0)} vanagumbasmi½, na rajjassa sarissasi.. 1722. ``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine. k²¼ante vanagumbasmi½, na rajjassa sarissasi.. 1723. ``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine. assame ramaº²yamhi, na rajjassa sarissasi.. 1724. ``ime kum±re passanto, mañjuke piyabh±ºine. k²¼ante assame ramme, na rajjassa sarissasi.. 1725. ``ime kum±re passanto, m±ladh±r² alaªkate. assame ramaº²yamhi, na rajjassa sarissasi.. 1726. ``ime kum±re passanto, m±ladh±r² alaªkate. k²¼ante assame ramme, na rajjassa sarissasi.. 1727. ``yad± dakkhisi naccante, kum±re m±ladh±rine. assame ramaº²yamhi, na rajjassa sarissasi.. 1728. ``yad± dakkhisi naccante, kum±re m±ladh±rine. k²¼ante assame ramme, na rajjassa sarissasi.. 1729. ``yad± dakkhisi m±taªga½, kuñjara½ saµµhih±yana½. eka½ araññe caranta½, na rajjassa sarissasi.. 1730. ``yad± dakkhisi m±taªga½, kuñjara½ saµµhih±yana½. s±ya½ p±to vicaranta½, na rajjassa sarissasi.. 1731. ``yad± kareºusaªghassa, y³thassa purato vaja½. koñca½ k±hati m±taªgo, kuñjaro saµµhih±yano. tassa ta½ nadato sutv±, na rajjassa sarissasi.. 1732. ``dubhato vanavik±se, yad± dakkhisi k±mado. vane v±¼amig±kiººe, na rajjassa sarissasi.. 1733. ``miga½ disv±na s±yanha½, pañcam±linam±gata½. kimpurise ca naccante, na rajjassa sarissasi.. 1734. ``yad± sossasi nigghosa½, sandam±n±ya sindhuy±. g²ta½ kimpuris±nañca, na rajjassa sarissasi.. 1735. ``yad± sossasi nigghosa½, girigabbharac±rino. vassam±nassul³kassa, na rajjassa sarissasi.. 1736. ``yad± s²hassa byagghassa, khaggassa gavayassa ca. vane sossasi v±¼±na½, na rajjassa sarissasi.. 1737. ``yad± mor²hi parikiººa½, barih²na½ matthak±sina½. mora½ dakkhisi naccanta½, na rajjassa sarissasi.. 1738. ``yad± mor²hi parikiººa½, aº¹aja½ citrapakkhina½. mora½ dakkhisi naccanta½, na rajjassa sarissasi.. 1739. ``yad± mor²hi parikiººa½, n²lag²va½ sikhaº¹ina½. mora½ dakkhisi naccanta½, na rajjassa sarissasi.. 1740. ``yad± dakkhisi hemante, pupphite dharaº²ruhe. surabhi½ sampav±yante, na rajjassa sarissasi.. 1741. ``yad± hemantike m±se, harita½ dakkhisi medani½ {medini½ (s²0 p²0)}. indagopakasañchanna½, na rajjassa sarissasi.. 1742. ``yad± dakkhisi hemante, pupphite dharaº²ruhe. kuµaja½ bimbaj±lañca, pupphita½ loddapadmaka½ {lomapaddhaka½ (s²0 p²0)}. surabhi½ sampav±yante, na rajjassa sarissasi.. 1743. ``yad± hemantike m±se, vana½ dakkhisi pupphita½. opupph±ni ca padm±ni, na rajjassa sarissasi''.. hemavanta½ n±ma. d±nakaº¹a½ 1744. ``tesa½ l±lappita½ sutv±, puttassa suºis±ya ca. kaluna½ {karuºa½ (s²0 p²0), kal³na½ (sy±0 ka0)} paridevesi, r±japutt² yasassin².. 1745. ``seyyo visa½ me kh±yita½, pap±t± papateyyaha½. rajjuy± bajjha miyy±ha½, kasm± vessantara½ putta½. pabb±jenti ad³saka½.. 1746. ``ajjh±yaka½ d±napati½, y±cayoga½ amacchari½. p³jita½ paµir±j³hi, kittimanta½ yasassina½. kasm± vessantara½ putta½, pabb±jenti ad³saka½.. 1747. ``m±t±pettibhara½ jantu½, kule jeµµh±pac±yika½. kasm± vessantara½ putta½, pabb±jenti ad³saka½.. 1748. ``rañño hita½ devihita½, ñ±t²na½ sakhina½ hita½. hita½ sabbassa raµµhassa, kasm± vessantara½ putta½. pabb±jenti ad³saka½.. 1749. ``madh³niva pal±t±ni, amb±va patit± cham±. eva½ hessati te raµµha½, pabb±jenti ad³saka½.. 1750. ``ha½so nikh²ºapattova, pallalasmi½ an³dake. apaviµµho amaccehi, eko r±j± vihiyyasi.. 1751. ``ta½ ta½ br³mi mah±r±ja, attho te m± upaccag±. m± na½ siv²na½ vacan±, pabb±jesi ad³saka½''.. 1752. ``dhammass±paciti½ kummi, siv²na½ vinaya½ dhaja½. pabb±jemi saka½ putta½, p±º± piyataro hi me''.. 1753. ``yassa pubbe dhajagg±ni, kaºik±r±va pupphit±. y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati.. 1754. ``yassa pubbe dhajagg±ni, kaºik±ravan±niva. y±yantamanuy±yanti , svajjekova gamissati.. 1755. ``yassa pubbe an²k±ni, kaºik±r±va pupphit±. y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati.. 1756. ``yassa pubbe an²k±ni, kaºik±ravan±niva. y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati.. 1757. ``indagopakavaºº±bh±, gandh±r± paº¹ukambal±. y±yantamanuy±yanti, svajjekova gamissati.. 1758. ``yo pubbe hatthin± y±ti, sivik±ya rathena ca. svajja vessantaro r±j±, katha½ gacchati pattiko.. 1759. ``katha½ candanalittaªgo, naccag²tappabodhano. khur±jina½ pharasuñca, kh±rik±jañca h±hiti {h±riti (sy±0 ka0)}.. 1760. ``kasm± n±bhiharissanti, k±s±va ajin±ni ca. pavisanta½ brah±rañña½, kasm± c²ra½ na bajjhare.. 1761. ``katha½ nu c²ra½ dh±renti, r±japabb±jit± jan±. katha½ kusamaya½ c²ra½, madd² paridahissati.. 1762. ``k±siy±ni ca dh±retv±, khomakoµumbar±ni ca. kusac²r±ni dh±rent², katha½ madd² karissati.. 1763. ``vayh±hi pariy±yitv±, sivik±ya rathena ca. s± kathajja anujjhaªg², patha½ gacchati pattik±.. 1764. ``yass± mudutal± hatth±, caraº± ca sukhedhit±. s± kathajja anujjhaªg², patha½ gacchati pattik±.. 1765. ``yass± mudutal± p±d±, caraº± ca sukhedhit±. p±duk±hi suvaºº±hi, p²¼am±n±va gacchati. s± kathajja anujjhaªg², patha½ gacchati pattik±.. 1766. ``y±ssu itthisahass±na½, purato gacchati m±lin². s± kathajja anujjhaªg², vana½ gacchati ekik±.. 1767. ``y±ssu siv±ya sutv±na, muhu½ uttasate pure. s± kathajja anujjhaªg², vana½ gacchati bh²ruk±.. 1768. ``y±ssu indasagottassa, ul³kassa pavassato. sutv±na nadato bh²t±, v±ruº²va pavedhati. s± kathajja anujjhaªg², vana½ gacchati bh²ruk±.. 1769. ``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½. cira½ dukkhena jh±yissa½, suñña½ ±gammima½ pura½.. 1770. ``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½. kis± paº¹u bhaviss±mi, piye putte apassat².. 1771. ``sakuº² hataputt±va, suñña½ disv± kul±vaka½. tena tena padh±vissa½, piye putte apassat².. 1772. ``kurar² {kurur² (sy±0 ka0)} hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½. cira½ dukkhena jh±yissa½, suñña½ ±gammima½ pura½.. 1773. ``kurar² hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½. kis± paº¹u bhaviss±mi, piye putte apassat².. 1774. ``kurar² hatach±p±va, suñña½ disv± kul±vaka½. tena tena padh±vissa½, piye putte apassat².. 1775. ``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ an³dake. cira½ dukkhena jh±yissa½, suñña½ ±gammima½ pura½.. 1776. ``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ an³dake. kis± paº¹u bhaviss±mi, piye putte apassat².. 1777. ``s± n³na cakkav±k²va, pallalasmi½ an³dake. tena tena padh±vissa½, piye putte apassat².. 1778. ``eva½ me vilapantiy±, r±j± putta½ ad³saka½. pabb±jesi vana½ raµµh±, maññe hiss±mi j²vita½''.. 1779. ``tass± l±lappita½ sutv±, sabb± antepure bah³ {ahu (sy±0 ka0)}. b±h± paggayha pakkandu½, sivikaññ± sam±gat±.. 1780. ``s±l±va sampamathit±, m±lutena pamaddit±. senti putt± ca d±r± ca, vessantaranivesane.. 1781. ``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. b±h± paggayha pakkandu½, vessantaranivesane.. 1782. ``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. b±h± paggayha pakkandu½, vessantaranivesane.. 1783. ``tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati. atha vessantaro r±j±, d±na½ d±tu½ up±gami.. 1784. ``vatth±ni vatthak±m±na½, soº¹±na½ detha v±ruºi½. bhojana½ bhojanatth²na½, sammadeva pavecchatha.. 1785. ``m± ca kiñci vanibbake, heµµhayittha idh±gate. tappetha annap±nena, gacchantu paµip³jit±.. 1786. ``athettha vattat² saddo, tumulo bheravo mah±. d±nena ta½ n²haranti, puna d±na½ ad± tuva½ {aya½ g±th± s²0 sy±0 p²0 potthakesu na dissati}.. 1787. ``tesu matt± kilant±va, sampatanti vanibbak±. nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 1788. ``acchecchu½ vata bho rukkha½, n±n±phaladhara½ duma½. yath± vessantara½ raµµh±, pabb±jenti ad³saka½.. 1789. ``acchecchu½ vata bho rukkha½, sabbak±madada½ duma½. yath± vessantara½ raµµh±, pabb±jenti ad³saka½.. 1790. ``acchecchu½ vata bho rukkha½, sabbak±maras±hara½. yath± vessantara½ raµµh±, pabb±jenti ad³saka½.. 1791. ``ye vu¹¹h± ye ca dahar±, ye ca majjhimaporis±. b±h± paggayha pakkandu½, nikkhamante mah±r±je. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 1792. ``atiyakkh± vassavar±, itth±g±r± ca r±jino. b±h± paggayha pakkandu½, nikkhamante mah±r±je. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 1793. ``thiyopi tattha pakkandu½, y± tamhi nagare ahu. nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 1794. ``ye br±hmaº± ye ca samaº±, aññe v±pi vanibbak±. b±h± paggayha pakkandu½, adhammo kira bho iti.. 1795. ``yath± vessantaro r±j±, yajam±no sake pure. siv²na½ vacanatthena, samh± raµµh± nirajjati.. 1796. ``satta hatthisate datv±, sabb±laªk±rabh³site. suvaººakacche m±taªge, hemakappanav±sase.. 1797. ``±r³¼he g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi. esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1798. ``satta assasate datv±, sabb±laªk±rabh³site. ±j±n²yeva j±tiy±, sindhave s²ghav±hane.. 1799. ``±r³¼he g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi. esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1800. ``satta rathasate datv±, sannaddhe ussitaddhaje. d²pe athopi veyagghe, sabb±laªk±rabh³site.. 1801. ``±r³¼he g±maº²yehi, c±pahatthehi vammibhi. esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1802. ``satta itthisate datv±, ekamek± rathe µhit±. sannaddh± nikkharajj³hi, suvaººehi alaªkat±.. 1803. ``p²t±laªk±r± p²tavasan±, p²t±bharaºavibh³sit±. a¼±rapamh± hasul±, susaññ± tanumajjhim±. esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1804. ``satta dhenusate datv±, sabb± ka½supadh±raº± {kusumadh±rine (ka0)}. esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1805. ``satta d±sisate datv±, satta d±sasat±ni ca. esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1806. ``hatth² assarathe {asse rathe (sy±0)} datv±, n±riyo ca alaªkat±. esa vessantaro r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1807. ``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½. mah±d±ne padinnamhi, medan² sampakampatha.. 1808. ``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½. ya½ pañjalikato r±j±, samh± raµµh± nirajjati.. 1809. ``athettha vattat² saddo, tumulo bheravo mah±. d±nena ta½ n²haranti, puna d±na½ ad± tuva½.. 1810. ``tesu matt± kilant±va, sampatanti vanibbak±. nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane''.. 1811. ``±mantayittha r±j±na½, sañjaya½ dhammina½ vara½ {dhammika½vara½ (sy±0 ka0)}. avaruddhasi ma½ deva, vaªka½ gacch±mi pabbata½.. 1812. ``ye hi keci mah±r±ja, bh³t± ye ca bhavissare. atitt±yeva k±mehi, gacchanti yamas±dhana½.. 1813. ``sv±ha½ sake abhissasi½, yajam±no sake pure. siv²na½ vacanatthena, samh± raµµh± nirajjati.. 1814. ``agha½ ta½ paµisevissa½, vane v±¼amig±kiººe. khaggad²pinisevite, aha½ puññ±ni karomi. tumhe paªkamhi s²datha''.. 1815. ``anuj±n±hi ma½ amma, pabbajj± mama ruccati. sv±ha½ sake abhissasi½, yajam±no sake pure. siv²na½ vacanatthena, samh± raµµh± nirajjati.. 1816. ``agha½ ta½ paµisevissa½, vane v±¼amig±kiººe. khaggad²pinisevite, aha½ puññ±ni karomi. tumhe paªkamhi s²datha {vaªka½ gacch±mi pabbata½ (ka0)}.. 1817. ``anuj±n±mi ta½ putta, pabbajj± te samijjhatu. ayañca madd² kaly±º², susaññ± tanumajjhim±. acchata½ saha puttehi, ki½ araññe karissati''.. 1818. ``n±ha½ ak±m± d±simpi, arañña½ netumussahe. sace icchati anvetu, sace nicchati acchatu''.. 1819. ``tato suºha½ mah±r±j±, y±citu½ paµipajjatha. m± candanasam±c±re, rajojalla½ adh±rayi.. 1820. ``m± k±siy±ni dh±retv± {k±siy±ni ca dh±retv± (ka0)}, kusac²ra½ adh±rayi. dukkho v±so araññasmi½, m± hi tva½ lakkhaºe gami.. 1821. ``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±. n±ha½ ta½ sukhamiccheyya½, ya½ me vessantara½ vin±''.. 1822. ``tamabravi mah±r±j±, siv²na½ raµµhava¹¹hano. iªgha madd² nis±meti, vane ye honti dussah±.. 1823. ``bah³ k²µ± paµaªg± ca, makas± madhumakkhik±. tepi ta½ tattha hi½seyyu½, ta½ te dukkhatara½ siy±.. 1824. ``apare passa sant±pe, nad²nupanisevite. sapp± ajagar± n±ma, avis± te mahabbal±.. 1825. ``te manussa½ miga½ v±pi, api m±sannam±gata½. parikkhipitv± bhogehi, vasam±nenti attano.. 1826. ``aññepi kaºhajaµino {kaºhajaµil± (ka0)}, acch± n±ma aghammig±. na tehi puriso diµµho, rukkham±ruyha muccati.. 1827. ``saªghaµµayant± siªg±ni, tikkhagg±tippah±rino {tikkhagg±ni pah±rino (s²0 sy±0)}. mahi½s± vicarantettha, nadi½ sotumbara½ pati.. 1828. ``disv± mig±na½ y³th±na½, gava½ sañcarata½ vane. dhenuva vacchagiddh±va, katha½ maddi karissasi.. 1829. ``disv± sampatite ghore, dumaggesu plavaªgame. akhettaññ±ya te maddi, bhavissate mahabbhaya½.. 1830. ``y± tva½ siv±ya sutv±na, muhu½ uttasay² {uttasase (s²0 sy±0 ka0)} pure. s± tva½ vaªkamanuppatt±, katha½ maddi karissasi.. 1831. ``µhite majjhanhike {majjhantike (s²0 sy±0 p²0)} k±le, sannisinnesu pakkhisu. saºateva brah±rañña½, tattha ki½ gantumicchasi''.. 1832. ``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±. y±ni et±ni akkh±si, vane paµibhay±ni me. sabb±ni abhisambhossa½, gacchaññeva rathesabha.. 1833. ``k±sa½ kusa½ poµakila½, usira½ muñjapabbaja½ {muñjababbaja½ (s²0)}. uras± panudahiss±mi, nassa hess±mi dunnay±.. 1834. ``bah³hi vata cariy±hi, kum±r² vindate pati½. udarassuparodhena, gohanuveµhanena ca.. 1835. ``aggissa p±ricariy±ya, udakummujjanena ca. vedhabya½ {vedhabba½ (s²0 p²0)} kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha.. 1836. ``apiss± hoti appatto, ucchiµµhamapi bhuñjitu½. yo na½ hatthe gahetv±na, ak±ma½ parika¹¹hati. vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha.. 1837. ``kesaggahaºamukkhep± , bh³my± ca parisumbhan±. datv± ca nopakkamati, bahudukkha½ anappaka½. vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha.. 1838. ``sukacchav² vedhaver±, datv± subhagam±nino. ak±ma½ parika¹¹hanti, ul³kaññeva v±yas±. vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha.. 1839. ``api ñ±tikule ph²te, ka½sapajjotane vasa½. nev±bhiv±kya½ na labhe, bh±t³hi sakhin²hipi {sakhik±hi ca (s²0 p²0)}. vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha.. 1840. ``nagg± nad² an³dak±, nagga½ raµµha½ ar±jaka½. itth²pi vidhav± nagg±, yass±pi dasa bh±taro. vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha.. 1841. ``dhajo rathassa paññ±ºa½, dh³mo paññ±ºamaggino. r±j± rathassa paññ±ºa½, bhatt± paññ±ºamitthiy±. vedhabya½ kaµuka½ loke, gacchaññeva rathesabha.. 1842. ``y± dalidd² daliddassa, a¹¹h± a¹¹hassa kittima½. ta½ ve dev± pasa½santi, dukkarañhi karoti s±.. 1843. ``s±mika½ anubandhissa½, sad± k±s±yav±sin². pathaby±pi abhijjanty± {abhejjanty± (s²0 p²0)}, vedhabya½ kaµukitthiy±.. 1844. ``api s±garapariyanta½, bahuvittadhara½ mahi½. n±n±ratanaparip³ra½ , nicche vessantara½ vin±.. 1845. ``katha½ nu t±sa½ hadaya½, sukhar± vata itthiyo. y± s±mike dukkhitamhi, sukhamicchanti attano.. 1846. ``nikkhamante mah±r±je, siv²na½ raµµhava¹¹hane. tamaha½ anubandhissa½, sabbak±madado hi me''.. 1847. ``tamabravi mah±r±j±, maddi½ sabbaªgasobhana½. ime te dahar± putt±, j±l² kaºh±jin± cubho. nikkhippa lakkhaºe gaccha, maya½ te posay±mase'' {posiy±mase (s²0 p²0 ka0)}.. 1848. ``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±. piy± me puttak± deva, j±l² kaºh±jin± cubho. tyamha½ tattha ramessanti, araññe j²vasokina½''.. 1849. ``tamabravi mah±r±j±, siv²na½ raµµhava¹¹hano. s±l²na½ odana½ bhutv±, suci½ ma½s³pasecana½. rukkhaphal±ni bhuñjant±, katha½ k±hanti d±rak±.. 1850. ``bhutv± satapale ka½se, sovaººe satar±jike. rukkhapattesu bhuñjant±, katha½ k±hanti d±rak±.. 1851. ``k±siy±ni ca dh±retv±, khomakoµumbar±ni ca. kusac²r±ni dh±rent±, katha½ k±hanti d±rak±.. 1852. ``vayh±hi pariy±yitv±, sivik±ya rathena ca. pattik± paridh±vant±, katha½ k±hanti d±rak±.. 1853. ``k³µ±g±re sayitv±na, niv±te phusitagga¼e. sayant± rukkham³lasmi½, katha½ k±hanti d±rak±.. 1854. ``pallaªkesu sayitv±na, gonake cittasanthate. sayant± tiºasanth±re, katha½ k±hanti d±rak±.. 1855. ``gandhakena vilimpitv±, agarucandanena ca. rajojall±ni dh±rent±, katha½ k±hanti d±rak±.. 1856. ``c±maramorahatthehi, b²jitaªg± sukhedhit± {sukhe µhit± (sy±0 p²0)}. phuµµh± ¹a½sehi makasehi, katha½ k±hanti d±rak±''.. 1857. ``tamabravi r±japutt², madd² sabbaªgasobhan±. m± deva paridevesi, m± ca tva½ vimano ahu. yath± maya½ bhaviss±ma, tath± hessanti d±rak±.. 1858. ``ida½ vatv±na pakk±mi, madd² sabbaªgasobhan±. sivimaggena anvesi, putte ±d±ya lakkhaº±''.. 1859. tato vessantaro r±j±, d±na½ datv±na khattiyo. pitu m±tu ca vanditv±, katv± ca na½ padakkhiºa½.. 1860. catuv±hi½ ratha½ yutta½, s²gham±ruyha sandana½. ±d±ya puttad±rañca, vaªka½ p±y±si pabbata½.. 1861. tato vessantaro r±j±, yen±si bahuko jano. ``±manta kho ta½ gacch±ma, arog± hontu ñ±tayo''.. 1862. ``iªgha maddi nis±mehi, rammar³pa½va dissati. ±v±sa½ siviseµµhassa, pettika½ bhavana½ mama''.. 1863. ``ta½ br±hmaº± anvagamu½, te na½ asse ay±cisu½. y±cito paµip±desi, catunna½ caturo haye'''.. 1864. ``iªgha maddi nis±mehi, cittar³pa½va dissati. migarohiccavaººena, dakkhiºass± vahanti ma½''.. 1865. ``athettha pañcamo ±g±, so ta½ rathamay±catha. tassa ta½ y±citod±si, na cassupahato mano.. 1866. ``tato vessantaro r±j±, oropetv± {ot±retv± (ka0)} saka½ jana½. ass±sayi assaratha½, br±hmaºassa dhanesino''.. 1867. ``tva½ maddi kaºha½ gaºh±hi, lahu es± kaniµµhik±. aha½ j±li½ gahess±mi, garuko bh±tiko hi so''.. 1868. ``r±j± kum±ram±d±ya, r±japutt² ca d±rika½. sammodam±n± pakk±mu½, aññamañña½ piya½vad±''.. d±nakaº¹a½ n±ma. vanapavesana½ 1869. ``yadi keci manuj± enti, anumagge paµipathe. magga½ te paµipucch±ma, kuhi½ vaªkatapabbato.. 1870. ``te tattha amhe passitv±, kaluna½ paridevayu½. dukkha½ te paµivedenti, d³re vaªkatapabbato''.. 1871. ``yadi passanti pavane, d±rak± phaline {phalite (s²0 sy±0 p²0)} dume. tesa½ phal±na½ hetumhi, uparodanti d±rak±.. 1872. ``rodante d±rake disv±, ubbiddh± {ubbigg± (s²0 sy±0 p²0)} vipul± dum±. sayamevonamitv±na, upagacchanti d±rake.. 1873. ``ida½ accheraka½ disv±, abbhuta½ lomaha½sana½. s±dhuk±ra½ pavattesi, madd² sabbaªgasobhan±.. 1874. ``acchera½ vata lokasmi½, abbhuta½ lomaha½sana½. vessantarassa tejena, sayamevonat± dum±''.. 1875. ``saªkhipi½su patha½ yakkh±, anukamp±ya d±rake. nikkhantadivaseneva, cetaraµµha½ up±gamu½''.. 1876. ``te gantv± d²ghamaddh±na½, cetaraµµha½ up±gamu½. iddha½ ph²ta½ janapada½, bahuma½sasurodana½''.. 1877. ``cetiyo pariv±ri½su, disv± lakkhaºam±gata½. sukhum±l² vata ayy±, pattik± paridh±vati.. 1878. ``vayh±hi pariy±yitv±, sivik±ya rathena ca. s±jja madd² araññasmi½, pattik± paridh±vati''.. 1879. ``ta½ disv± cetap±mokkh±, rodam±n± up±gamu½. kacci nu deva kusala½, kacci deva an±maya½. kacci pit± arogo te, siv²nañca an±maya½.. 1880. ``ko te bala½ mah±r±ja, ko nu te rathamaº¹ala½. anassako arathako, d²ghamaddh±nam±gato. kacc±mittehi pakato, anuppattosima½ disa½''.. 1881. ``kusalañceva me samma, atho samma an±maya½. atho pit± arogo me, siv²nañca an±maya½.. 1882. ``ahañhi kuñjara½ dajja½, ²s±danta½ ur³¼hava½. khettaññu½ sabbayuddh±na½, sabbaseta½ gajuttama½.. 1883. ``paº¹ukambalasañchanna½, pabhinna½ sattumaddana½. danti½ sav±¼ab²jani½, seta½ kel±sas±disa½.. 1884. ``sasetacchatta½ saup±dheyya½, s±thappana½ sahatthipa½. aggay±na½ r±jav±hi½, br±hmaº±na½ ad±saha½.. 1885. ``tasmi½ me sivayo kuddh±, pit± cupahatomano. avaruddhasi ma½ r±j±, vaªka½ gacch±mi pabbata½. ok±sa½ samm± j±n±tha, vane yattha vas±mase''.. 1886. ``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½. issarosi anuppatto, ya½ idhatthi pavedaya.. 1887. ``s±ka½ bhisa½ madhu½ ma½sa½, suddha½ s±linamodana½. paribhuñja mah±r±ja, p±huno nosi ±gato''.. 1888. ``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½. avaruddhasi ma½ r±j±, vaªka½ gacch±mi pabbata½. ok±sa½ samm± j±n±tha, vane yattha vas±mase''.. 1889. ``idheva t±va acchassu, cetaraµµhe rathesabha. y±va cet± gamissanti, rañño santika y±citu½.. 1890. ``nijjh±petu½ mah±r±ja½, siv²na½ raµµhava¹¹hana½. ta½ ta½ cet± purakkhatv±, pat²t± laddhapaccay±. pariv±retv±na gacchanti, eva½ j±n±hi khattiya''.. 1891. ``m± vo ruccittha gamana½, rañño santika y±citu½. nijjh±petu½ mah±r±ja½, r±j±pi tattha nissaro.. 1892. ``accuggat± hi sivayo, balagg± negam± ca ye. te vidha½setumicchanti, r±j±na½ mama k±raº±''.. 1893. ``sace es± pavattettha, raµµhasmi½ raµµhava¹¹hana. idheva rajja½ k±rehi, cetehi pariv±rito.. 1894. ``iddha½ ph²tañcida½ raµµha½, iddho janapado mah±. mati½ karohi tva½ deva, rajjassa manus±situ½''.. 1895. ``na me chando mati atthi, rajjassa anus±situ½. pabb±jitassa raµµhasm±, cetaputt± suº±tha me.. 1896. ``atuµµh± sivayo ±su½, balagg± negam± ca ye. pabb±jitassa raµµhasm±, cet± rajjebhisecayu½.. 1897. ``asammodiyampi vo assa, accanta½ mama k±raº±. siv²hi bhaº¹anañc±pi, viggaho me na ruccati.. 1898. ``athassa bhaº¹ana½ ghora½, sampah±ro anappako. ekassa k±raº± mayha½, hi½seyya bahuko jano.. 1899. ``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½. avaruddhasi ma½ r±j±, vaªka½ gacch±mi pabbata½. ok±sa½ samm± j±n±tha, vane yattha vas±mase''.. 1900. ``taggha te mayamakkh±ma, yath±pi kusal± tath±. r±jis² yattha sammanti, ±hutagg² sam±hit±.. 1901. ``esa selo mah±r±ja, pabbato gandham±dano. yattha tva½ saha puttehi, saha bhariy±ya cacchasi.. 1902. ``ta½ cet± anus±si½su, assunett± ruda½mukh±. ito gaccha mah±r±ja, uju½ yenuttar± mukho.. 1903. ``atha dakkhisi bhaddante, vepulla½ n±ma pabbata½. n±n±dumagaº±kiººa½, s²tacch±ya½ manorama½.. 1904. ``tamatikkamma bhaddante, atha dakkhisi ±paga½. nadi½ ketumati½ n±ma, gambh²ra½ girigabbhara½.. 1905. ``puthulomamacch±kiººa½, supatittha½ mahodaka½. tattha nhatv± pivitv± ca, ass±setv± saputtake.. 1906. ``atha dakkhisi bhaddante, nigrodha½ madhupipphala½. rammake sikhare j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½.. 1907. ``atha dakkhisi bhaddante, n±¼ika½ n±ma pabbata½. n±n±dijagaº±kiººa½, sela½ kimpuris±yuta½.. 1908. ``tassa uttarapubbena, mucalindo n±ma so saro. puº¹ar²kehi sañchanno, setasogandhikehi ca.. 1909. ``so vana½ meghasaªk±sa½, dhuva½ haritasaddala½. s²hov±misapekkh²va vanasaº¹a½ vig±haya. puppharukkhehi sañchanna½, phalarukkhehi c³bhaya½.. 1910. ``tattha bindussar± vagg³, n±n±vaºº± bah³ dij±. k³jantamupak³janti, utusa½pupphite dume.. 1911. ``gantv± girividugg±na½, nad²na½ pabhav±ni ca. so addasa {dakkhasi (s²0 p²0)} pokkharaºi½, karañjakakudh±yuta½.. 1912. ``puthulomamacch±kiººa½, supatittha½ mahodaka½. samañca catura½sañca, s±du½ appaµigandhiya½.. 1913. ``tass± uttarapubbena, paººas±la½ am±paya. paººas±la½ am±petv±, uñch±cariy±ya ²hatha''.. vanapavesana½ n±ma. j³jakapabba½ 1914. ``ahu v±s² kaliªgesu, j³jako n±ma br±hmaºo. tass±si dahar± bhariy±, n±men±mittat±pan±.. 1915. ``t± na½ tattha gat±vocu½, nadi½ udakah±riy±. thiyo na½ paribh±si½su, sam±gantv± kut³hal±.. 1916. ``amitt± n³na te m±t±, amitto n³na te pit±. ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½.. 1917. ``ahita½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±. ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½.. 1918. ``amitt± vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±. ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½.. 1919. ``dukkaµa½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±. ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½.. 1920. ``p±paka½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±. ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½.. 1921. ``aman±pa½ vata te ñ±t², mantayi½su rahogat±. ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½.. 1922. ``aman±pav±sa½ vasi, jiººena patin± saha {eva½ dahariy± sat² (s²0 p²0)}. y± tva½ vasasi jiººassa, mata½ te j²vit± vara½.. 1923. ``na hi n³na tuyha½ kaly±ºi, pit± m±t± ca sobhane. añña½ bhatt±ra½ vindi½su, ye ta½ jiººassa p±da½su. eva½ dahariya½ sati½.. 1924. ``duyiµµha½ te navamiya½, akata½ aggihuttaka½. ye ta½ jiººassa p±da½su, eva½ dahariya½ sati½.. 1925. ``samaºe br±hmaºe n³na, br±hmaºacariyapar±yaºe. s± tva½ loke abhisapi, s²lavante bahussute. y± tva½ vasasi jiººassa, eva½ dahariy± sat².. 1926. ``na dukkha½ ahin± daµµha½, na dukkha½ sattiy± hata½. tañca dukkhañca tibbañca, ya½ passe jiººaka½ pati½.. 1927. ``natthi khi¹¹± natthi rati, jiººena patin± saha. natthi all±pasall±po, jagghitumpi {jagghitampi (s²0 p²0)} na sobhati.. 1928. ``yad± ca daharo dahar±, mantayanti {mantayi½su (sy±0 ka0)} rahogat±. sabbesa½ sok± nassanti, ye keci hadayassit±.. 1929. ``dahar± tva½ r³pavat², puris±na½bhipatthit±. gaccha ñ±tikule accha, ki½ jiººo ramayissati''.. 1930. ``na te br±hmaºa gacch±mi, nadi½ udakah±riy±. thiyo ma½ paribh±santi, tay± jiººena br±hmaºa''.. 1931. ``m± me tva½ akar± kamma½, m± me udakam±hari. aha½ udakam±hissa½, m± bhoti kupit± ahu''.. 1932. ``n±ha½ tamhi kule j±t±, ya½ tva½ udakam±hare. eva½ br±hmaºa j±n±hi, na te vacch±maha½ ghare.. 1933. ``sace me d±sa½ d±si½ v±, n±nayissasi br±hmaºa. eva½ br±hmaºa j±n±hi, na te vacch±mi santike''.. 1934. ``natthi me sippaµh±na½ v±, dhana½ dhaññañca br±hmaºi. kutoha½ d±sa½ d±si½ v±, ±nayiss±mi bhotiy±. aha½ bhoti½ upaµµhissa½, m± bhoti kupit± ahu''.. 1935. ``ehi te ahamakkhissa½, yath± me vacana½ suta½. esa vessantaro r±j±, vaªke vasati pabbate.. 1936. ``ta½ tva½ gantv±na y±cassu, d±sa½ d±siñca br±hmaºa. so te dassati y±cito, d±sa½ d±siñca khattiyo''.. 1937. ``jiººohamasmi dubbalo {abalo (s²0 p²0 ka0)}, d²gho caddh± suduggamo. m± bhoti paµidevesi, m± ca tva½ {m± bhoti (sy±0 ka0)} viman± ahu. aha½ bhoti½ upaµµhissa½, m± bhoti kupit± ahu''.. 1938. ``yath± agantv± saªg±ma½, ayuddhova par±jito. evameva tuva½ brahme, agantv±va par±jito.. 1939. ``sace me d±sa½ d±si½ v±, n±nayissasi br±hmaºa. eva½ br±hmaºa j±n±hi, na te vacch±maha½ ghare. aman±pa½ te kariss±mi, ta½ te dukkha½ bhavissati.. 1940. ``nakkhatte utupubbesu, yad± ma½ dakkhisilaªkata½. aññehi saddhi½ ramam±na½, ta½ te dukkha½ bhavissati.. 1941. ``adassanena mayha½ te, jiººassa paridevato. bhiyyo vaªk± ca palit±, bah³ hessanti br±hmaºa''.. 1942. ``tato so br±hmaºo bh²to, br±hmaºiy± vas±nugo. aµµito k±mar±gena, br±hmaºi½ etadabravi''.. 1943. ``p±theyya½ me karohi tva½, sa½kuly± sagu¼±ni ca {saªkul± saªgu¼±ni ca (sy±0), aªgu¼± sakal±ni ca (ka0)}. madhupiº¹ik± ca sukat±yo, sattubhattañca br±hmaºi.. 1944. ``±nayissa½ methunake, ubho d±sakum±rake. te ta½ paricarissanti, rattindivamatandit±''.. 1945. ``ida½ vatv± brahmabandhu, paµimuñci up±han±. tato so mantayitv±na, bhariya½ katv± padakkhiºa½.. 1946. ``pakk±mi so ruººamukho, br±hmaºo sahitabbato. siv²na½ nagara½ ph²ta½, d±sapariyesana½ cara½''.. 1947. ``so tattha gantv± avaca {avac±si (sy±0 ka0)}, ye tatth±su½ sam±gat±. kuhi½ vessantaro r±j±, kattha passemu khattiya½''.. 1948. ``te jan± ta½ avaci½su, ye tatth±su½ sam±gat±. tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo. pabb±jito sak± raµµh±, vaªke vasati pabbate.. 1949. ``tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo. ±d±ya puttad±rañca, vaªke vasati pabbate''.. 1950. ``so codito br±hmaºiy±, br±hmaºo k±magiddhim±. agha½ ta½ paµisevittha, vane v±¼amig±kiººe. khaggad²pinisevite.. 1951. ``±d±ya be¼uva½ daº¹a½, aggihutta½ kamaº¹alu½. so p±visi brah±rañña½, yattha assosi k±mada½.. 1952. ``ta½ paviµµha½ brah±rañña½, kok± na½ pariv±rayu½. vikkandi so vippanaµµho, d³re panth± apakkami.. 1953. ``tato so br±hmaºo gantv±, bhogaluddho asaññato. vaªkassorohaºe naµµhe, im± g±th± abh±satha''.. 1954. ``ko r±japutta½ nisabha½, jayantamapar±jita½. bhaye khemassa d±t±ra½, ko me vessantara½ vid³.. 1955. ``yo y±cata½ patiµµh±si, bh³t±na½ dharaº²riva. dharaº³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1956. ``yo y±cata½ gat² ±si, savant²na½va s±garo. s±gar³pama½ {udadh³pama½ (s²0 sy±0 p²0), tath³pama½ (ka0)} mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1957. ``kaly±ºatittha½ sucima½, s²t³daka½ manorama½. puº¹ar²kehi sañchanna½, yutta½ kiñjakkhareºun±. rahad³pama½ {sar³pama½ (ka0)} mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1958. ``assattha½va pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½. sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½. tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1959. ``nigrodha½va pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½. sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½. tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1960. ``amba½ iva pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½. sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½. tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1961. ``s±la½ iva pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½. sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½. tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1962. ``duma½ iva pathe j±ta½, s²tacch±ya½ manorama½. sant±na½ visamet±ra½, kilant±na½ paµiggaha½. tath³pama½ mah±r±ja½, ko me vessantara½ vid³.. 1963. ``evañca me vilapato, paviµµhassa brah±vane. aha½ j±nanti yo vajj±, nandi½ so janaye mama.. 1964. ``evañca me vilapato, paviµµhassa brah±vane. aha½ j±nanti yo vajj±, t±ya so ekav±c±ya. pasave puñña½ anappaka½''.. 1965. ``tassa ceto paµissosi, araññe luddako cara½. tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo. pabb±jito sak± raµµh±, vaªke vasati pabbate.. 1966. ``tumhehi brahme pakato, atid±nena khattiyo. ±d±ya puttad±rañca, vaªke vasati pabbate.. 1967. ``akiccak±r² dummedho, raµµh± pavanam±gato. r±japutta½ gavesanto, bako macchamivodake.. 1968. ``tassa ty±ha½ na dass±mi, j²vita½ idha br±hmaºa. ayañhi te may± nunno {may±'ru¼ho (ka0)}, saro pissati lohita½.. 1969. ``siro te vajjhayitv±na, hadaya½ chetv± sabandhana½. panthasakuºa½ {bandhasakuºa½ (ka0)} yajiss±mi, tuyha½ ma½sena br±hmaºa.. 1970. ``tuyha½ ma½sena medena, matthakena ca br±hmaºa. ±huti½ paggahess±mi, chetv±na hadaya½ tava.. 1971. ``ta½ me suyiµµha½ suhuta½, tuyha½ ma½sena br±hmaºa. na ca tva½ r±japuttassa, bhariya½ putte ca nessasi''.. 1972. ``avajjho br±hmaºo d³to, cetaputta suºohi me. tasm± hi d³ta½ na hanti, esa dhammo sanantano.. 1973. ``nijjhatt± sivayo sabbe, pit± na½ daµµhumicchati. m±t± ca dubbal± tassa, acir± cakkh³ni j²yare.. 1974. ``tes±ha½ pahito d³to, cetaputta suºohi me. r±japutta½ nayiss±mi, yadi j±n±si sa½sa me.. ``piyassa me piyo d³to, puººapatta½ dad±mi te''. 1975. ``imañca madhuno tumba½, migasatthiñca br±hmaºa. tañca te desamakkhissa½, yattha sammati k±mado''.. j³jakapabba½ n±ma. c³¼avanavaººan± 1976. ``esa selo mah±brahme, pabbato gandham±dano. yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati.. 1977. ``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca {±saµañca (ka0)} masa½ jaµa½. cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati.. 1978. ``ete n²l± padissanti, n±n±phaladhar± dum±. uggat± abbhak³µ±va, n²l± añjanapabbat±.. 1979. ``dhavassakaºº± khadir±, s±l± phandanam±luv±. sampavedhanti v±tena, saki½ p²t±va m±ºav±.. 1980. ``upari dumapariy±yesu, saªg²tiyova suyyare. najjuh± kokilasaªgh± {kokil± siªgh± (ka0)}, sampatanti dum± duma½.. 1981. ``avhayanteva gacchanta½, s±kh±pattasam²rit±. ramayanteva ±ganta½, modayanti niv±sina½. yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati.. 1982. ``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½. cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati.. 1983. ``amb± kapitth± panas±, s±l± jamb³ vibh²tak±. har²tak² ±malak±, assatth± badar±ni ca.. 1984. ``c±rutimbarukkh± cettha, nigrodh± ca kapitthan±. madhumadhuk± thevanti, n²ce pakk± cudumbar±.. 1985. ``p±revat± bhaveyy± ca, muddik± ca madhutthik±. madhu½ anelaka½ tattha, sakam±d±ya bhuñjare.. 1986. ``aññettha pupphit± amb±, aññe tiµµhanti dovil±. aññe ±m± ca pakk± ca, bhekavaºº± tad³bhaya½.. 1987. ``athettha heµµh± puriso, ambapakk±ni gaºhati. ±m±ni ceva pakk±ni, vaººagandharasuttame.. 1988. ``ateva me acchariya½, hiªk±ro paµibh±ti ma½. dev±namiva ±v±so, sobhati nandan³pamo.. 1989. ``vibhedik± n±¼iker±, khajjur²na½ brah±vane. m±l±va ganthit± µhanti, dhajagg±neva dissare. n±n±vaººehi puppheti, nabha½ t±r±cit±miva.. 1990. ``kuµaj² kuµµhatagar±, p±µaliyo ca pupphit±. punn±g± giripunn±g±, kovi¼±r± ca pupphit±.. 1991. ``udd±lak± somarukkh±, agaruphalliy± {agarubhalliy± (s²0 sy±0 p²0)} bah³. puttaj²v± {puµaj²v± (ka0)} ca kakudh±, asan± cettha pupphit±.. 1992. ``kuµaj± sala¼± n²p± {nimb± (ka0)}, kosamb± labuj± dhav±. s±l± ca pupphit± tattha, pal±lakhalasannibh±.. 1993. ``tass±vid³re pokkharaº², bh³mibh±ge manorame. padumuppalasañchann±, dev±namiva nandane.. 1994. ``athettha puppharasamatt±, kokil± mañjubh±ºik±. abhin±denti pavana½, utusampupphite dume.. 1995. ``bhassanti makarandehi, pokkhare pokkhare madh³. athettha v±t± v±yanti, dakkhiº± atha pacchim±. padumakiñjakkhareº³hi, okiººo hoti assamo.. 1996. ``th³l± siªgh±µak± cettha, sa½s±diy± pas±diy± {sa½s±riy± pas±riy± (ka0)}. macchakacchapaby±viddh±, bah³ cettha mupay±nak±. madhu½ bhisehi savati, khirasappimu¼±libhi.. 1997. ``surabh² ta½ vana½ v±ti, n±n±gandhasamodita½ {n±n±gandhasamerita½ (s²0 sy±0 p²0)}. sammaddateva {samodateva (ka0)} gandhena, pupphas±kh±hi ta½ vana½. bhamar± pupphagandhena, samant± mabhin±dit±.. 1998. ``athettha sakuº± santi, n±n±vaºº± bah³ dij±. modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino.. 1999. ``nandik± j²vaputt± ca, j²vaputt± piy± ca no. piy± putt± piy± nand±, dij± pokkharaº²ghar±.. 2000. ``m±l±va ganthit± µhanti, dhajagg±neva dissare. n±n±vaººehi pupphehi, kusaleheva suganthit± {suganthik± (s²0 p²0)}. yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati.. 2001. ``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½. cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati''.. 2002. ``idañca me sattubhatta½, madhun± paµisa½yuta½. madhupiº¹ik± ca sukat±yo, sattubhatta½ dad±mi te''.. 2003. ``tuyheva sambala½ hotu, n±ha½ icch±mi sambala½. itopi brahme gaºh±hi, gaccha brahme yath±sukha½.. 2004. ``aya½ ekapad² eti, uju½ gacchati assama½. is²pi accuto tattha, paªkadanto rajassiro. dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½.. 2005. ``cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati. ta½ tva½ gantv±na pucchassu, so te magga½ pavakkhati''.. 2006. ida½ sutv± brahmabandhu, ceta½ katv± padakkhiºa½. udaggacitto pakk±mi, yen±si accuto isi.. c³¼avanavaººan±. mah±vanavaººan± 2007. gacchanto so bh±radv±jo, addassa accuta½ isi½. disv±na ta½ bh±radv±jo, sammodi isin± saha.. 2008. ``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½. kacci uñchena y±pesi, kacci m³laphal± bah³.. 2009. ``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''.. 2010. ``kusalañceva me brahme, atho brahme an±maya½. atho uñchena y±pemi, atho m³laphal± bah³.. 2011. ``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, hi½s± mayha½ na vijjati.. 2012. ``bah³ni vassap³g±ni, assame vasato mama. n±bhij±n±mi uppanna½, ±b±dha½ amanorama½.. 2013. ``sv±gata½ te mah±brahme, atho te adur±gata½. anto pavisa bhaddante, p±de pakkh±layassu te.. 2014. ``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo. phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja brahme vara½ vara½.. 2015. ``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±. tato piva mah±brahme, sace tva½ abhikaªkhasi''.. 2016. ``paµiggahita½ ya½ dinna½, sabbassa agghiya½ kata½. sañjayassa saka½ putta½, siv²hi vippav±sita½. tamaha½ dassanam±gato, yadi j±n±si sa½sa me''.. 2017. ``na bhava½ eti puññattha½, sivir±jassa dassana½. maññe bhava½ patthayati, rañño bhariya½ patibbata½. maññe kaºh±jina½ d±si½, j±li½ d±sañca icchasi.. 2018. ``atha v± tayo m±t±putte, araññ± netum±gato. na tassa bhog± vijjanti, dhana½ dhaññañca br±hmaºa''.. 2019. ``akuddhar³poha½ bhoto {bhoto (s²0 p²0)}, n±ha½ y±citum±gato. s±dhu dassanamariy±na½, sanniv±so sad± sukho.. 2020. ``adiµµhapubbo sivir±j±, siv²hi vippav±sito. tamaha½ dassanam±gato, yadi j±n±si sa½sa me''.. 2021. ``esa selo mah±brahme, pabbato gandham±dano. yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati.. 2022. ``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½. cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati.. 2023. ``ete n²l± padissanti, n±n±phaladhar± dum±. uggat± abbhak³µ±va n²l± añjanapabbat±.. 2024. ``dhavassakaºº± khadir±, s±l± phandanam±luv±. sampavedhanti v±tena, saki½ p²t±va m±ºav±.. 2025. ``upari dumapariy±yesu, saªg²tiyova suyyare. najjuh± kokilasaªgh±, sampatanti dum± duma½.. 2026. ``avhayanteva gacchanta½, s±kh±pattasam²rit±. ramayanteva ±ganta½, modayanti niv±sina½. yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati.. 2027. ``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½. cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati.. 2028. ``karerim±l± vitat±, bh³mibh±ge manorame. saddal±harit± bh³mi, na tatthuddha½sate rajo.. 2029. ``may³rag²vasaªk±s±, t³laphassasam³pam±. tiº±ni n±tivattanti, samant± caturaªgul±.. 2030. ``amb± jamb³ kapitth± ca, n²ce pakk± cudumbar±. paribhogehi rukkhehi, vana½ ta½ rativa¹¹hana½.. 2031. ``ve¼uriyavaººasannibha½ , macchagumbanisevita½. suci½ sugandha½ salila½, ±po tatthapi sandati.. 2032. ``tass±vid³re pokkharaº², bh³mibh±ge manorame. padumuppalasañchann±, dev±namiva nandane.. 2033. ``t²ºi uppalaj±t±ni, tasmi½ sarasi br±hmaºa. vicitta½ n²l±nek±ni, set± lohitak±ni ca.. 2034. ``khom±va tattha padum±, setasogandhikehi ca. kalambakehi sañchanno, mucalindo n±ma so saro.. 2035. ``athettha padum± phull±, apariyant±va dissare. gimh± hemantik± phull±, jaººutaggh± upatthar±.. 2036. ``surabh² sampav±yanti, vicittapupphasanthat±. bhamar± pupphagandhena, samant± mabhin±dit±.. 2037. ``athettha udakantasmi½, rukkh± tiµµhanti br±hmaºa. kadamb± p±µal² phull±, kovi¼±r± ca pupphit±.. 2038. ``aªkol± kacchik±r± ca, p±rijaññ± ca pupphit±. v±raº± vayan± {s±yan± (s²0 p²0), vuyhan± (sy±0)} rukkh±, mucalindamubhato {mucalindamabhito (s²0 p²0)} sara½.. 2039. ``sir²s± setap±ris± {setav±ris± (s²0 p²0)}, s±dhu v±yanti padmak±. nigguº¹² sir²nigguº¹² {saranigguº¹² (ka0)}, asan± cettha pupphit±.. 2040. ``paªgur± {paªkur± (sy±0), paªgul± (ka0)} bahul± sel±, sobhañjan± ca pupphit±. ketak± kaºik±r± ca, kanaver± ca pupphit±.. 2041. ``ajjun± ajjukaºº± ca, mah±n±m± ca pupphit±. supupphitagg± tiµµhanti, pajjalanteva ki½suk±.. 2042. ``setapaºº² sattapaºº±, kadaliyo kusumbhar±. dhanutakk±r² pupphehi, s²sap±varaº±ni ca.. 2043. ``acchiv± sallav± {sabal± (s²0), simal± (p²0)} rukkh±, sallakiyo ca pupphit±. setageru ca tagar±, ma½sikuµµh± kul±var±.. 2044. ``dahar± rukkh± ca vuddh± ca, akuµil± cettha pupphit±. assama½ ubhato µhanti, agy±g±ra½ samantato.. 2045. ``athettha udakantasmi½, bahuj±to phaºijjako. muggatiyo karatiyo, sev±las²sak± bah³.. 2046. ``udd±pavatta½ {uddh±pavatta½ (sy±0 p²0)} ullu¼ita½, makkhik± hiªguj±lik±. d±simakañjako {d±sim± koñjako (ka0)} cettha, bah³ n²ceka¼ambak±.. 2047. ``elamphurakasañchann± {elambarakasañchann± (s²0 p²0), e¼ambakehi sañchann± (sy±0)}, rukkh± tiµµhanti br±hmaºa. satt±ha½ dh±riyam±n±na½, gandho tesa½ na chijjati.. 2048. ``ubhato sara½ mucalinda½, pupph± tiµµhanti sobhan±. ind²varehi sañchanna½, vana½ ta½ upasobhati.. 2049. ``a¹¹ham±sa½ dh±riyam±n±na½, gandho tesa½ na chijjati. n²lapupph² setav±r², pupphit± girikaººik±. kalerukkhehi {kaµerukehi (s²0), kaµerukkhehi (p²0)} sañchanna½, vana½ ta½ tulas²hi ca.. 2050. ``sammaddateva gandhena, pupphas±kh±hi ta½ vana½. bhamar± pupphagandhena, samant± mabhin±dit±.. 2051. ``t²ºi kakk±ruj±t±ni, tasmi½ sarasi br±hmaºa. kumbhamatt±ni cek±ni, murajamatt±ni t± ubho.. 2052. ``athettha s±sapo bahuko, n±diyo {n±riyo (ka0)} harit±yuto. as² t±l±va tiµµhanti, chejj± ind²var± bah³.. 2053. ``apphoµ± suriyavall² ca, k±¼²y± {ko¼²y± (ka0)} madhugandhiy±. asok± mudayant² ca, vallibho khuddapupphiyo.. 2054. ``koraº¹ak± anoj± ca, pupphit± n±gamallik± {n±gavallik± (s²0 p²0)}. rukkham±ruyha tiµµhanti, phull± ki½sukavalliyo.. 2055. ``kaµeruh± ca v±sant², y³thik± madhugandhiy±. niliy± suman± bhaº¹², sobhati padumuttaro.. 2056. ``p±µal² samuddakapp±s², kaºik±r± ca pupphit±. hemaj±l±va dissanti, ruciraggi sikh³pam±.. 2057. ``y±ni t±ni ca pupph±ni, thalaj±nudak±ni ca. sabb±ni tattha dissanti, eva½ rammo mahodadhi.. 2058. ``athass± pokkharaºiy±, bahuk± v±rigocar±. rohit± na¼ap² {na¼ape (ka0)} siªg³, kumbhil± makar± sus³.. 2059. ``madhu ca madhulaµµhi ca, t±lis± ca piyaªguk±. kuµandaj± bhaddamutt± {unnak± bhaddamuµµh± ca (ka0)}, setapupph± ca lolup±.. 2060. ``surabh² ca rukkh± tagar±, bahuk± tuªgavaºµak± {tuªgavallik± (ka0)}. padmak± narad± kuµµh±, jh±mak± ca hareºuk±.. 2061. ``haliddak± gandhasil±, hiriver± ca guggul±. vibhedik± corak± kuµµh±, kappur± ca kaliªguk±.. 2062. ``athettha s²habyaggh± ca, puris±l³ ca hatthiyo. eºeyy± pasad± ceva, rohicc± sarabh± mig±.. 2063. ``koµµhasuº± suºopi ca, tuliy± na¼asannibh±. c±mar² calan² laªgh², jh±pit± makkaµ± picu.. 2064. ``kakkaµ± kaµam±y± ca, ikk± goºasir± bah³. khagg± var±h± nakul±, k±¼akettha bah³taso.. 2065. ``mahi½s± soºasiªg±l±, pampak± ca samantato. ±kucch± pacal±k± ca, citrak± c±pi d²piyo.. 2066. ``pelak± ca vigh±s±d±, s²h± gogaºis±dak±. aµµhap±d± ca mor± ca, bhassar± ca kukutthak±.. 2067. ``caªkor± kukkuµ± n±g±, aññamañña½ pak³jino. bak± bal±k± najjuh±, dindibh± kuñjav±jit± {kuñjav±dik± (s²0 p²0)}.. 2068. ``byagghinas± lohapiµµh±, pammak± {pampak± (s²0 p²0), cappak± (sy±0), pabbak± (ka0)} j²vaj²vak±. kapiñjar± tittir±yo, kul± ca paµikutthak±.. 2069. ``mand±lak± celakeµu, bhaº¹utittiran±mak±. cel±vak± piªgal±yo {piªgul±yo (s²0 p²0)}, goµak± aªgahetuk±.. 2070. ``karaviy± ca sagg± ca, uhuªk±r± ca kukkuh±. n±n±dijagaº±kiººa½, n±n±saranik³jita½.. 2071. ``athettha sakuº± santi, n²lak± {s±¼ik± (ka0)} mañjubh±ºik±. modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino.. 2072. ``athettha sakuº± santi, dij± mañjussar± sit±. setacchikuµ± bhadrakkh±, aº¹aj± citrapekhuº±.. 2073. ``athettha sakuº± santi, dij± mañjussar± sit±. sikhaº¹² n²lag²v±hi, aññamañña½ pak³jino.. 2074. ``kukutthak± ku¼²rak±, koµµh± pokkharas±tak±. k±l±meyy± baliyakkh±, kadamb± suvas±¼ik±.. 2075. ``halidd± lohit± set±, athettha nalak± bah³. v±raº± bhiªgar±j± ca, kadamb± suvakokil±.. 2076. ``ukkus± kurar± ha½s±, ±µ± parivadentik±. p±kaha½s± atibal±, najjuh± j²vaj²vak±.. 2077. ``p±revat± raviha½s±, cakkav±k± nad²car±. v±raº±bhirud± ramm±, ubho k±l³pak³jino.. 2078. ``athettha sakuº± santi, n±n±vaºº± bah³ dij±. modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino.. 2079. ``athettha sakuº± santi, n±n±vaºº± bah³ dij±. sabbe mañj³ nik³janti, mucalindamubhatosara½.. 2080. ``athettha sakuº± santi, karaviy± n±ma te dij± {karav² n±ma te dij± (s²0 p²0)}. modanti saha bhariy±hi, aññamañña½ pak³jino.. 2081. ``athettha sakuº± santi, karaviy± n±ma te dij±. sabbe mañj³ nik³janti, mucalindamubhatosara½.. 2082. ``eºeyyapasad±kiººa½, n±gasa½sevita½ vana½. n±n±lat±hi sañchanna½, kadal²migasevita½.. 2083. ``athettha s±sapo bahuko {s±m± bahuk± (sy±0 ka0)}, n²v±ro varako bahu. s±li akaµµhap±ko ca, ucchu tattha anappako.. 2084. ``aya½ ekapad² eti, uju½ gacchati assama½. khuda½ {khudda½ (sy±0 ka0)} pip±sa½ arati½, tattha patto na vindati. yattha vessantaro r±j±, saha puttehi sammati.. 2085. ``dh±rento br±hmaºavaººa½, ±sadañca masa½ jaµa½. cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati''.. 2086. ida½ sutv± brahmabandhu, isi½ katv± padakkhiºa½. udaggacitto pakk±mi, yattha vessantaro ahu''.. mah±vanavaººan±. d±rakapabba½ 2087. ``uµµhehi j±li patiµµha, por±ºa½ viya dissati. br±hmaºa½ viya pass±mi, nandiyo m±bhik²rare''.. 2088. ``ahampi t±ta pass±mi, yo so brahm±va dissati. addhiko viya {atthiko viya (s²0 p²0)} ±y±ti, atith² no bhavissati''.. 2089. ``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½. kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³.. 2090. ``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''.. 2091. ``kusalañceva no brahme, atho brahme an±maya½. atho uñchena y±pema, atho m³laphal± bah³.. 2092. ``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, hi½s± amha½ {mayha½ (sy±0 ka0)} na vijjati''.. 2093. ``satta no m±se vasata½, araññe j²vasokina½ {j²visokina½ (sy±0)}. idampi paµhama½ pass±ma, br±hmaºa½ devavaººina½. ±d±ya ve¼uva½ daº¹a½, aggihutta½ kamaº¹alu½.. 2094. ``sv±gata½ te mah±brahme, atho te adur±gata½. anto pavisa bhaddante, p±de pakkh±layassu te.. 2095. ``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo. phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja brahme vara½ vara½.. 2096. ``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±. tato piva mah±brahme, sace tva½ abhikaªkhasi.. 2097. ``atha tva½ kena vaººena, kena v± pana hetun±. anuppatto brah±rañña½, ta½ me akkh±hi pucchito''.. 2098. ``yath± v±rivaho p³ro, sabbak±la½ na kh²yati. eva½ ta½ y±cit±gacchi½, putte me dehi y±cito''.. 2099. ``dad±mi na vikamp±mi, issaro naya br±hmaºa. p±to gat± r±japutt², s±ya½ uñch±to ehiti.. 2100. ``ekaratti½ vasitv±na, p±to gacchasi br±hmaºa. tass± nh±te upagh±te, atha ne m±ladh±rine.. 2101. ``ekaratti½ vasitv±na, p±to gacchasi br±hmaºa. n±n±pupphehi sañchanne, n±n±gandhehi bh³site. n±n±m³laphal±kiººe, gaccha sv±d±ya br±hmaºa''.. 2102. ``na v±samabhiroc±mi, gamana½ mayha ruccati. antar±yopi me assa, gacchaññeva rathesabha.. 2103. ``na het± y±cayog² na½, antar±yassa k±riy±. itthiyo manta½ {itthik±manta½ (ka0)} j±nanti, sabba½ gaºhanti v±mato.. 2104. ``saddh±ya d±na½ dadato, m±sa½ adakkhi m±tara½. antar±yampi s± kayir±, gacchaññeva rathesabha.. 2105. ``±mantayassu te putte, m± te m±taramaddasu½. saddh±ya d±na½ dadato, eva½ puñña½ pava¹¹hati.. 2106. ``±mantayassu te putte, m± te m±taramaddasu½. m±disassa dhana½ datv±, r±ja sagga½ gamissasi''.. 2107. ``sace tva½ nicchase daµµhu½, mama bhariya½ patibbata½. ayyakassapi dassehi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2108. ``ime kum±re disv±na, mañjuke piyabh±ºine. pat²to sumano vitto, bahu½ dassati te dhana½''.. 2109. ``acchedanassa bh±y±mi, r±japutta suºohi me. r±jadaº¹±ya ma½ dajj±, vikkiºeyya haneyya v±. jino dhanañca d±se ca, g±rayhassa brahmabandhuy±''.. 2110. ``ime kum±re disv±na, mañjuke piyabh±ºine. dhamme µhito mah±r±j±, siv²na½ raµµhava¹¹hano. laddh± p²tisomanassa½, bahu½ dassati te dhana½''.. 2111. ``n±ha½ tampi kariss±mi, ya½ ma½ tva½ anus±sasi. d±rakeva aha½ nessa½, br±hmaºy± paric±rake''.. 2112. ``tato kum±r± byathit± {byadhit± (s²0 p²0 ka0)}, sutv± luddassa bh±sita½. tena tena padh±vi½su, j±l² kaºh±jin± cubho''.. 2113. ``ehi t±ta piyaputta, p³retha mama p±rami½. hadaya½ mebhisiñcetha, karotha vacana½ mama.. 2114. ``y±n± n±v± ca me hotha, acal± bhavas±gare. j±tip±ra½ tariss±mi, sant±ressa½ sadevaka½''.. 2115. ``ehi amma piyadh²ti, p³retha mama p±rami½ {piy± me d±nap±ram² (sy±0 ka0)}. hadaya½ mebhisiñcetha, karotha vacana½ mama.. 2116. ``y±n± n±v± ca me hotha, acal± bhavas±gare. j±tip±ra½ tariss±mi, uddharissa½ sadevaka½''.. 2117. ``tato kum±re ±d±ya, j±li½ kaºh±jina½ cubho. br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano.. 2118. ``tato kum±re ±d±ya, j±li½ kaºh±jina½ cubho. br±hmaºassa ad± vitto, puttake d±namuttama½.. 2119. ``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½. ya½ kum±re padinnamhi, medan² sampakampatha.. 2120. ``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½. ya½ pañjalikato r±j±, kum±re sukhavacchite. br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano''.. 2121. ``tato so br±hmaºo luddo, lata½ dantehi chindiya. lat±ya hatthe bandhitv±, lat±ya anumajjatha {anupajjatha (ka0)}.. 2122. ``tato so rajjum±d±ya, daº¹añc±d±ya br±hmaºo. ±koµayanto te neti, sivir±jassa pekkhato''.. 2123. ``tato kum±r± pakk±mu½, br±hmaºassa pamuñciya. assupuººehi nettehi, pitara½ so udikkhati.. 2124. ``vedhamassatthapatta½va, pitu p±d±ni vandati. pitu p±d±ni vanditv±, ida½ vacanamabravi.. 2125. ``amm± ca t±ta nikkhant±, tvañca no t±ta dassasi. y±va ammampi passemu, atha no t±ta dassasi.. 2126. ``amm± ca t±ta nikkhant±, tvañca no t±ta dassasi. m± no tva½ t±ta adad±, y±va amm±pi etu no. tad±ya½ br±hmaºo k±ma½, vikkiº±tu han±tu v±.. 2127. ``balaªkap±do {bilaªkap±do (ka0)} andhanakho {addhanakho (s²0 sy±0 p²0)}, atho ovaddhapiº¹iko {obandhapiº¹iko (ka0)}. d²ghuttaroµµho capalo, ka¼±ro bhaggan±sako.. 2128. ``kumbhodaro bhaggapiµµhi, atho visamacakkhuko. lohamassu haritakeso, val²na½ tilak±hato.. 2129. ``piªgalo ca vinato ca, vikaµo ca brah± kharo. ajin±ni ca sannaddho, amanusso bhay±nako.. 2130. ``manusso ud±hu yakkho, ma½salohitabhojano. g±m± araññam±gamma, dhana½ ta½ t±ta y±cati.. 2131. ``n²yam±ne pis±cena, ki½ nu t±ta udikkhasi. asm± n³na te hadaya½, ±yasa½ da¼habandhana½.. 2132. ``yo no baddhe na j±n±si, br±hmaºena dhanesin±. acc±yikena luddena, yo no g±vova sumbhati.. 2133. ``idheva acchata½ kaºh±, na s± j±n±ti kismiñci. mig²va kh²rasammatt±, y³th± h²n± pakandati.. 2134. ``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½. yañca amma½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito.. 2135. ``na me ida½ tath± dukkha½, labbh± hi pumun± ida½. yañca t±ta½ na pass±mi, ta½ me dukkhatara½ ito.. 2136. ``s± n³na kapaº± amm±, ciraratt±ya rucchati {rujjati (sy±0 ka0)}. kaºh±jina½ apassant², kum±ri½ c±rudassani½.. 2137. ``so n³na kapaºo t±to, ciraratt±ya rucchati. kaºh±jina½ apassanto, kum±ri½ c±rudassani½.. 2138. ``s± n³na kapaº± amm±, cira½ rucchati assame. kaºh±jina½ apassant², kum±ri½ c±rudassani½.. 2139. ``so n³na kapaºo t±to, cira½ rucchati assame. kaºh±jina½ apassanto, kum±ri½ c±rudassani½.. 2140. ``s± n³na kapaº± amm±, ciraratt±ya rucchati. a¹¹haratte va ratte v±, nad²va avasucchati.. 2141. ``so n³na kapaºo t±to, ciraratt±ya rucchati. a¹¹haratte va ratte v±, nad²va avasucchati.. 2142. ``ime te jambuk± rukkh±, vedis± sinduv±rak± {sindhuv±rit± (bah³su)}. vividh±ni rukkhaj±t±ni, t±ni ajja jah±mase.. 2143. ``assatth± panas± ceme, nigrodh± ca kapitthan±. vividh±ni phalaj±t±ni, t±ni ajja jah±mase.. 2144. ``ime tiµµhanti ±r±m±, aya½ s²t³dak± {s²todik± (s²0 p²0)} nad². yatthassu pubbe k²¼±ma, t±ni ajja jah±mase.. 2145. ``vividh±ni pupphaj±t±ni, asmi½ uparipabbate. y±nassu pubbe dh±rema, t±ni ajja jah±mase.. 2146. ``vividh±ni phalaj±t±ni, asmi½ uparipabbate. y±nassu pubbe bhuñj±ma, t±ni ajja jah±mase.. 2147. ``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime. yehissu pubbe k²¼±ma, t±ni ajja jah±mase''.. 2148. ``n²yam±n± kum±r± te, pitara½ etadabravu½. amma½ ±rogya½ vajj±si, tvañca t±ta sukh² bhava.. 2149. ``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime. t±ni amm±ya dajjesi, soka½ tehi vinessati.. 2150. ``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime. t±ni amm± udikkhant², soka½ paµivinessati.. 2151. ``tato vessantaro r±j±, d±na½ datv±na khattiyo. paººas±la½ pavisitv±, kaluna½ paridevayi''.. 2152. ``ka½ nvajja ch±t± tasit±, uparucchanti d±rak±. s±ya½ sa½vesan±k±le, ko ne dassati bhojana½.. 2153. ``ka½ nvajja ch±t± tasit±, uparucchanti d±rak±. s±ya½ sa½vesan±k±le, amm± ch±tamha detha no.. 2154. ``katha½ nu patha½ gacchanti, pattik± anup±han±. sant± s³nehi p±dehi, ko ne hatthe gahessati.. 2155. ``katha½ nu so na lajjeyya, sammukh± pahara½ mama. ad³sak±na½ putt±na½, alajj² vata br±hmaºo.. 2156. ``yopi me d±sid±sassa, añño v± pana pesiyo. tass±pi suvih²nassa, ko lajj² paharissati.. 2157. ``v±rijasseva me sato, baddhassa kumin±mukhe. akkosati paharati, piye putte apassato.. 2158. ``adu c±pa½ gahetv±na, khagga½ bandhiya v±mato. ±ness±mi sake putte, putt±nañhi vadho dukho.. 2159. ``aµµh±nameta½ {addh± hi meta½ (p²0)} dukkhar³pa½, ya½ kum±r± vihaññare. satañca dhammamaññ±ya, ko datv± anutappati''.. 2160. ``sacca½ kirevam±ha½su, nar± ekacciy± idha. yassa natthi sak± m±t±, yath± natthi {pit± atthi (ka0)} tatheva so.. 2161. ``ehi kaºhe mariss±ma, natthattho j²vitena no. dinnamh±ti {dinnamh±pi (s²0 sy±0), dinnam±si (ka0)} janindena, br±hmaºassa dhanesino. acc±yikassa luddassa, yo no g±vova sumbhati.. 2162. ``ime te jambuk± rukkh±, vedis± sinduv±rak±. vividh±ni rukkhaj±t±ni, t±ni kaºhe jah±mase.. 2163. ``assatth± panas± ceme, nigrodh± ca kapitthan±. vividh±ni phalaj±t±ni, t±ni kaºhe jah±mase.. 2164. ``ime tiµµhanti ±r±m±, aya½ s²t³dak± nad². yatthassu pubbe k²¼±ma, t±ni kaºhe jah±mase.. 2165. ``vividh±ni pupphaj±t±ni, asmi½ uparipabbate. y±nassu pubbe dh±rema, t±ni kaºhe jah±mase.. 2166. ``vividh±ni phalaj±t±ni, asmi½ uparipabbate. y±nassu pubbe bhuñj±ma, t±ni kaºhe jah±mase.. 2167. ``ime no hatthik± ass±, balibadd± ca no ime. yehissu pubbe k²¼±ma, t±ni kaºhe jah±mase''.. 2168. ``n²yam±n± kum±r± te, br±hmaºassa pamuñciya. tena tena padh±vi½su, j±l² kaºh±jin± cubho''.. 2169. ``tato so rajjum±d±ya, daº¹añc±d±ya br±hmaºo. ±koµayanto te neti, sivir±jassa pekkhato''.. 2170. ``ta½ ta½ kaºh±jin±voca, aya½ ma½ t±ta br±hmaºo. laµµhiy± paµikoµeti, ghare j±ta½va d±siya½.. 2171. ``na c±ya½ br±hmaºo t±ta, dhammik± honti br±hmaº±. yakkho br±hmaºavaººena, kh±ditu½ t±ta neti no. n²yam±ne pis±cena, ki½ nu t±ta udikkhasi''.. 2172. ``ime no p±dak± dukkh±, d²gho caddh± suduggamo. n²ce colambate s³riyo, br±hmaºo ca dh±reti {tareti (s²0 sy±0 p²0)} no.. 2173. ``okand±mase {okkant±masi (ka0)} bh³t±ni, pabbat±ni van±ni ca. sarassa siras± vand±ma, supatitthe ca ±pake {±vake (ka0)}.. 2174. ``tiºalat±ni osadhyo, pabbat±ni van±ni ca. amma½ ±rogya½ vajj±tha, aya½ no neti br±hmaºo.. 2175. ``vajjantu bhonto ammañca, maddi½ asm±ka m±tara½. sace anupatituk±m±si, khippa½ anupatiy±si no.. 2176. ``aya½ ekapad² eti, uju½ gacchati assama½. tamev±nupateyy±si, api passesi ne lahu½.. 2177. ``aho vata re jaµin², vanam³laphalah±rike {h±riy± (sy±0 ka0)}. suñña½ disv±na assama½, ta½ te dukkha½ bhavissati.. 2178. ``ativela½ nu amm±ya, uñch± laddho anappako {uñch±laddha½ anappaka½ (sy±0)}. y± no baddhe na j±n±si, br±hmaºena dhanesin±.. 2179. ``acc±yikena luddena, yo no g±vova sumbhati. apajja amma½ passemu, s±ya½ uñch±to ±gata½.. 2180. ``dajj± amm± br±hmaºassa, phala½ khuddena missita½. tad±ya½ asito dh±to, na b±¼ha½ dh±rayeyya {tarayeyya (s²0 sy±0 p²0)} no.. 2181. ``s³n± ca vata no p±d±, b±¼ha½ dh±reti br±hmaºo. iti tattha vilapi½su, kum±r± m±tugiddhino''.. d±rakapabba½ n±ma. madd²pabba½ 2182. ``tesa½ l±lappita½ sutv±, tayo v±¼± vane mig±. s²ho byaggho ca d²pi ca, ida½ vacanamabravu½.. 2183. ``m± heva no r±japutt², s±ya½ uñch±to ±gam±. m± hevamh±ka nibbhoge, heµhayittha vane mig±.. 2184. ``s²ho ca na½ viheµheyya, byaggho d²pi ca lakkhaºa½. neva j±l²kum±rassa, kuto kaºh±jin± siy±. ubhayeneva j²yetha, pati½ putte ca lakkhaº±''.. 2185. ``khaºittika½ me patita½, dakkhiºakkhi ca phandati. aphal± phalino rukkh±, sabb± muyhanti me dis±.. 2186. ``tass± s±yanhak±lasmi½, assam±gamana½ pati. atthaªgatamhi s³riye, v±¼± panthe upaµµhahu½.. 2187. ``n²ce colambate s³riyo, d³re ca vata assamo. yañca nesa½ ito hassa½ {hissa½ (ka0)}, ta½ te bhuñjeyyu bhojana½.. 2188. ``so n³na khattiyo eko, paººas±l±ya acchati. tosento d±rake ch±te, mama½ disv± an±yati½.. 2189. ``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±. s±ya½ sa½vesan±k±le, kh²rap²t±va acchare.. 2190. ``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±. s±ya½ sa½vesan±k±le, v±rip²t±va acchare.. 2191. ``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±. paccuggat± ma½ tiµµhanti, vacch± b±l±va m±tara½.. 2192. ``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±. paccuggat± ma½ tiµµhanti, ha½s±vuparipallale.. 2193. ``te n³na puttak± mayha½, kapaº±ya var±kiy±. paccuggat± ma½ tiµµhanti, assamass±vid³rato.. 2194. ``ek±yano ekapatho, sar± sobbh± ca passato. añña½ magga½ na pass±mi, yena gaccheyya assama½.. 2195. ``mig± namatthu r±j±no, k±nanasmi½ mahabbal±. dhammena bh±taro hotha, magga½ me detha y±cit±.. 2196. ``avaruddhass±ha½ bhariy±, r±japuttassa sir²mato. ta½ c±ha½ n±timaññ±mi, r±ma½ s²t±vanubbat±.. 2197. ``tumhe ca putte passatha, s±ya½ sa½vesana½ pati. ahañca putte passeyya½, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2198. ``bahu½ cida½ m³laphala½, bhakkho c±ya½ anappako. tato upa¹¹ha½ dass±mi, magga½ me detha y±cit±.. 2199. ``r±japutt² ca no m±t±, r±japutto ca no pit±. dhammena bh±taro hotha, magga½ me detha y±cit±''.. 2200. ``tass± l±lappam±n±ya, bahu½ k±ruññasañhita½. sutv± nelapati½ v±ca½, v±¼± panth± apakkamu½''.. 2201. ``imamhi na½ padesamhi, puttak± pa½sukuºµhit±. paccuggat± ma½ tiµµhanti, vacch± b±l±va m±tara½.. 2202. ``imamhi na½ padesamhi, puttak± pa½sukuºµhit±. paccuggat± ma½ tiµµhanti, ha½s±vuparipallale.. 2203. ``imamhi na½ padesamhi, puttak± pa½sukuºµhit±. paccuggat± ma½ tiµµhanti, assamass±vid³rato.. 2204. ``dve mig± viya {te mig±viya (s²0 sy±0 p²0)} ukkaºº± {okkaºº± (ka0)}, samant± mabhidh±vino. ±nandino pamudit±, vaggam±n±va kampare. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2205. ``chakal²va mig² ch±pa½, pakkh² mutt±va pañjar±. oh±ya putte nikkhami½, s²h²v±misagiddhin². tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2206. ``ida½ nesa½ padakkanta½, n±g±namiva pabbate. citak± parikiºº±yo, assamass±vid³rato. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2207. ``v±lik±yapi okiºº±, puttak± pa½sukuºµhit±. samant± mabhidh±vanti, te na pass±mi d±rake.. 2208. ``ye ma½ pure paccuµµhenti {paccudenti (s²0 sy±0 p²0)}, araññ± d³ram±yati½. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2209. ``chakali½va migi½ ch±p±, paccuggantuna m±tara½. d³re ma½ pavilokenti {apalokenti (ka0), paµivilokenti (sy±0)}, te na pass±mi d±rake.. 2210. ``ida½ nesa½ k²¼±naka½, patita½ paº¹ube¼uva½. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2211. ``than± ca mayhime p³r±, uro ca sampad±lati. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2212. ``ucchaªgeko vicin±ti, thanamek±valambati. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2213. ``yassu s±yanhasamaya½, puttak± pa½sukuºµhit±. ucchaªge me vivattanti, te na pass±mi d±rake.. 2214. ``aya½ so assamo pubbe, samajjo paµibh±ti ma½. tyajja putte apassanty±, bhamate viya assamo.. 2215. ``kimida½ appasaddova, assamo paµibh±ti ma½. k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±.. 2216. ``kimida½ appasaddova, assamo paµibh±ti ma½. sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±.. 2217. ``kimida½ tuºhibh³tosi, api ratteva me mano. k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±.. 2218. ``kimida½ tuºhibh³tosi, api ratteva me mano. sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±.. 2219. ``kacci nu me ayyaputta, mig± kh±di½su d±rake. araññe iriºe vivane, kena n²t± me d±rak±.. 2220. ``adu te pahit± d³t±, adu sutt± piya½vad±. adu bahi no nikkhant±, khi¹¹±su pasut± nu te.. 2221. ``nev±sa½ kes± dissanti, hatthap±d± ca j±lino. sakuº±nañca op±to, kena n²t± me d±rak±.. 2222. ``ida½ tato dukkhatara½, sallaviddho yath± vaºo. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2223. ``idampi dutiya½ salla½, kampeti hadaya½ mama. yañca putte na pass±mi, tvañca ma½ n±bhibh±sasi.. 2224. ``ajjeva {ajja ce (sy±0)} me ima½ ratti½, r±japutta na sa½sasi. maññe okkantasanta½ {ukkantasatta½ (s²0 p²0)} ma½, p±to dakkhisi no mata½''.. 2225. ``n³na madd² var±roh±, r±japutt² yasassin². p±to gat±si uñch±ya, kimida½ s±yam±gat±''.. 2226. ``nanu tva½ saddamassosi, ye sara½ p±tum±gat±. s²hassapi nadantassa, byagghassa ca nikujjita½.. 2227. ``ahu pubbanimitta½ me, vicaranty± brah±vane. khaºitto me hatth± patito, ugg²vañc±pi {uªg²vañc±pi (ka0)} a½sato.. 2228. ``tad±ha½ byathit± bh²t±, puthu katv±na pañjali½. sabbadis± namassissa½, api sotthi ito siy±.. 2229. ``m± heva no r±japutto, hato s²hena d²pin±. d±rak± v± par±maµµh±, acchakokataracchihi.. 2230. ``s²ho byaggho ca d²pi ca, tayo v±¼± vane mig±. te ma½ pariy±varu½ magga½, tena s±yamhi ±gat±.. 2231. ``aha½ patiñca putte ca, ±ceramiva m±ºavo. anuµµhit± div±ratti½, jaµin² brahmac±rin².. 2232. ``ajin±ni paridahitv±, vanam³laphalah±riy±. vicar±mi div±ratti½, tumha½ k±m± hi puttak±.. 2233. ``aha½ suvaººahaliddi½, ±bhata½ paº¹ube¼uva½. rukkhapakk±ni c±h±si½, ime vo putta k²¼an±.. 2234. ``ima½ m³l±¼ivattaka½, s±luka½ ciñcabhedaka½. bhuñja khuddehi sa½yutta½, saha puttehi khattiya.. 2235. ``paduma½ j±lino dehi, kumudañca kum±riy±. m±line passa naccante, sivi putt±ni avhaya.. 2236. ``tato kaºh±jin±yapi, nis±mehi rathesabha. mañjussar±ya vagguy±, assama½ upayantiy± {upaganthiy± (sy±0 ka0)}.. 2237. ``sam±nasukhadukkhamh±, raµµh± pabb±jit± ubho. api sivi putte passesi, j±li½ kaºh±jina½ cubho.. 2238. ``samaºe br±hmaºe n³na, brahmacariyapar±yaºe. aha½ loke abhissapi½, s²lavante bahussute. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho''.. 2239. ``ime te jambuk± rukkh±, vedis± sinduv±rak±. vividh±ni rukkhaj±t±ni, te kum±r± na dissare.. 2240. ``assatth± panas± ceme, nigrodh± ca kapitthan±. vividh±ni phalaj±t±ni, te kum±r± na dissare.. 2241. ``ime tiµµhanti ±r±m±, aya½ s²t³dak± nad². yatthassu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare.. 2242. ``vividh±ni pupphaj±t±ni, asmi½ uparipabbate. y±nassu pubbe dh±ri½su, te kum±r± na dissare.. 2243. ``vividh±ni phalaj±t±ni, asmi½ uparipabbate. y±nassu pubbe bhuñji½su, te kum±r± na dissare.. 2244. ``ime te hatthik± ass±, balibadd± ca te ime. yehissu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare''.. 2245. ``ime s±m± sasol³k±, bahuk± kadal²mig±. yehissu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare.. 2246. ``ime ha½s± ca koñc± ca, may³r± citrapekhuº±. yehissu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare''.. 2247. ``im± t± vanagumb±yo, pupphit± sabbak±lik±. yatthassu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare.. 2248. ``im± t± pokkharaº² ramm±, cakkav±k³pak³jit±. mand±lakehi sañchann±, padumuppalakehi ca. yatthassu pubbe k²¼i½su, te kum±r± na dissare.. 2249. ``na te kaµµh±ni bhinn±ni, na te udakam±hata½. aggipi te na h±pito, ki½ nu mandova jh±yasi.. 2250. ``piyo piyena saªgamma, samo me {samoha½ (sy±0), sammoha½ (ka0)} byapahaññati. tyajja putte na pass±mi, j±li½ kaºh±jina½ cubho''.. 2251. ``na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±. k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±.. 2252. ``na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±. sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±''.. 2253. ``s± tattha paridevitv±, pabbat±ni van±ni ca. punadevassama½ gantv±, rodi s±mikasantike {s±mikasantike rodi (s²0 sy±0 p²0)}.. 2254. ```na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±. k±kol±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±.. 2255. ```na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±. sakuº±pi na vassanti, mat± me n³na d±rak±.. 2256. ```na kho no deva pass±mi, yena te n²hat± mat±. vicaranti rukkham³lesu, pabbatesu guh±su ca'.. 2257. ``iti madd² var±roh±, r±japutt² yasassin². b±h± paggayha kanditv±, tattheva patit± cham±''.. 2258. ``tamajjhapatta½ r±japutti½, udaken±bhisiñcatha. assattha½ na½ viditv±na, atha na½ etadabravi''.. 2259. ``±diyeneva te maddi, dukkha½ nakkh±tumicchisa½. daliddo y±cako vu¹¹ho, br±hmaºo gharam±gato.. 2260. ``tassa dinn± may± putt±, maddi m± bh±yi assasa. ma½ passa maddi m± putte, m± b±¼ha½ paridevasi. lacch±ma putte j²vant±, arog± ca bhav±mase.. 2261. ``putte pasuñca dhaññañca, yañca añña½ ghare dhana½. dajj± sappuriso d±na½, disv± y±cakam±gata½. anumod±hi me maddi, puttake d±namuttama½''.. 2262. ``anumod±mi te deva, puttake d±namuttama½. datv± citta½ pas±dehi, bhiyyo d±na½ dado bhava.. 2263. ``yo tva½ maccherabh³tesu, manussesu jan±dhipa. br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano''.. 2264. ``ninn±dit± te pathav², saddo te tidivaªgato. samant± vijjut± ±gu½, gir²na½va patissut±.. 2265. ``tassa te anumodanti, ubho n±radapabbat±. indo ca brahm± paj±pati, somo yamo vessavaºo. sabbe dev±numodanti, t±vati½s± saindak±.. 2266. ``iti madd² var±roh±, r±japutt² yasassin². vessantarassa anumodi, puttake d±namuttama½''.. madd²pabba½ n±ma. sakkapabba½ 2267. tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati. sakko br±hmaºavaººena, p±to tesa½ adissatha.. 2268. ``kacci nu bhoto kusala½, kacci bhoto an±maya½. kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³.. 2269. ``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''.. 2270. ``kusalañceva no brahme, atho brahme an±maya½. atho uñchena y±pema, atho m³laphal± bah³.. 2271. ``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, hi½s± mayha½ na vijjati.. 2272. ``satta no m±se vasata½, araññe j²vasokina½. ida½ dutiya½ pass±ma, br±hmaºa½ devavaººina½. ±d±ya ve¼uva½ daº¹a½, dh±renta½ ajinakkhipa½.. 2273. ``sv±gata½ te mah±brahme, atho me adur±gata½. anto pavisa bhaddante, p±de pakkh±layassu te.. 2274. ``tinduk±ni piy±l±ni, madhuke k±sum±riyo. phal±ni khuddakapp±ni, bhuñja brahme vara½ vara½.. 2275. ``idampi p±n²ya½ s²ta½, ±bhata½ girigabbhar±. tato piva mah±brahme, sace tva½ abhikaªkhasi.. 2276. ``atha tva½ kena vaººena, kena v± pana hetun±. anuppatto brah±rañña½, ta½ me akkh±hi pucchito''.. 2277. ``yath± v±rivaho p³ro, sabbak±la½ na kh²yati. eva½ ta½ y±cit±gacchi½, bhariya½ me dehi y±cito''.. 2278. ``dad±mi na vikamp±mi, ya½ ma½ y±casi br±hmaºa. santa½ nappaµiguyh±mi, d±ne me ramat² mano''.. 2279. ``maddi½ hatthe gahetv±na, udakassa kamaº¹alu½. br±hmaºassa ad± d±na½, siv²na½ raµµhava¹¹hano.. 2280. ``tad±si ya½ bhi½sanaka½, tad±si lomaha½sana½. maddi½ paricajantassa, medan² sampakampatha.. 2281. ``neva s± madd² bh±kuµi, na sandh²yati na rodati. pekkhatevassa tuºh² s±, eso j±n±ti ya½ vara½''.. 2282. ``kom±r² yass±ha½ bhariy±, s±miko mama issaro. yassicche tassa ma½ dajj±, vikkiºeyya haneyya v±''.. 2283. ``tesa½ saªkappamaññ±ya, devindo etadabravi. sabbe jit± te pacc³h±, ye dibb± ye ca m±nus±.. 2284. ``ninn±dit± te pathav², saddo te tidivaªgato. samant± vijjut± ±gu½, gir²na½va patissut±.. 2285. ``tassa te anumodanti, ubho n±radapabbat±. indo ca brahm± paj±pati, somo yamo vessavaºo. sabbe dev±numodanti, dukkarañhi karoti so.. 2286. ``duddada½ dadam±n±na½, dukkara½ kamma kubbata½. asanto n±nukubbanti, sata½ dhammo durannayo.. 2287. ``tasm± satañca asata½, n±n± hoti ito gati. asanto niraya½ yanti, santo saggapar±yaº±.. 2288. ``yameta½ kum±re ad±, bhariya½ ad± vane vasa½. brahmay±namanokkamma, sagge te ta½ vipaccatu''.. 2289. ``dad±mi bhoto bhariya½, maddi½ sabbaªgasobhana½. tvañceva maddiy± channo, madd² ca patin± saha.. 2290. ``yath± payo ca saªkho ca, ubho sam±navaººino. eva½ tuvañca madd² ca, sam±namanacetas±.. 2291. ``avaruddhettha araññasmi½, ubho sammatha assame. khattiy± gottasampann±, suj±t± m±tupettito. yath± puññ±ni kayir±tha, dadant± apar±para½''.. 2292. ``sakkohamasmi devindo, ±gatosmi tavantike. vara½ varassu r±jisi, vare aµµha dad±mi te''.. 2293. ``vara½ ce me ado sakka, sabbabh³t±namissara. pit± ma½ anumodeyya, ito patta½ saka½ ghara½. ±sanena nimanteyya, paµhameta½ vara½ vare.. 2294. ``purisassa vadha½ na roceyya½, api kibbisak±raka½. vajjha½ vadhamh± moceyya½, dutiyeta½ vara½ vare.. 2295. ``ye vu¹¹h± ye ca dahar±, ye ca majjhimaporis±. mameva upaj²veyyu½, tatiyeta½ vara½ vare.. 2296. ``parad±ra½ na gaccheyya½, sad±rapasuto siya½. th²na½ vasa½ na gaccheyya½, catuttheta½ vara½ vare.. 2297. ``putto me sakka j±yetha, so ca d²gh±yuko siy±. dhammena jine pathavi½, pañcameta½ vara½ vare.. 2298. ``tato raty± vivas±ne, s³riyassuggamana½ pati. dibb± bhakkh± p±tubhaveyyu½, chaµµhameta½ vara½ vare.. 2299. ``dadato me na kh²yetha, datv± n±nutapeyyaha½. dada½ citta½ pas±deyya½, sattameta½ vara½ vare.. 2300. ``ito vimuccam±n±ha½, saggag±m² visesag³. anivatti tato assa½, aµµhameta½ vara½ vare''.. 2301. ``tassa ta½ vacana½ sutv±, devindo etadabravi. acira½ vata te tato, pit± ta½ daµµhumessati''.. 2302. ``ida½ vatv±na maghav±, devar±j± sujampati. vessantare vara½ datv±, saggak±ya½ apakkami''.. sakkapabba½ n±ma. mah±r±japabba½ 2303. ``kasseta½ mukham±bh±ti, hema½ vuttattamaggin±. nikkha½va j±tar³passa, ukk±mukhapaha½sita½.. 2304. ``ubho sadisapaccaªg±, ubho sadisalakkhaº±. j±lissa sadiso eko, ek± kaºh±jin± yath±.. 2305. ``s²h± bil±va nikkhant±, ubho sampatir³pak±. j±tar³pamay±yeva, ime dissanti d±rak±''.. 2306. ``kuto nu bhava½ bh±radv±ja, ime ±nesi d±rake. ajja raµµha½ anuppatto, kuhi½ gacchasi br±hmaºa'' {ida½ g±thaddha½ p² potthake natthi}.. 2307. ``mayha½ te d±rak± deva, dinn± vittena sañjaya. ajja pannaras± ratti, yato laddh± {dinn± (s²0 p²0)} me d±rak±''.. 2308. ``kena v± v±capeyyena, samm±ñ±yena saddahe. ko teta½ d±namadad±, puttake d±namuttama½''.. 2309. ``yo y±cata½ patiµµh±si, bh³t±na½ dharaº²riva. so me vessantaro r±j±, putted±si vane vasa½.. 2310. ``yo y±cata½ gat² ±si, savant²na½va s±garo. so me vessantaro r±j±, putted±si vane vasa½''.. 2311. ``dukkaµa½ vata bho raññ±, saddhena gharamesin±. katha½ nu puttake dajj±, araññe avaruddhako.. 2312. ``ima½ bhonto nis±metha, y±vantettha sam±gat±. katha½ vessantaro r±j±, putted±si vane vasa½.. 2313. ``d±si½ d±sa½ ca {d±sa½ d±si ca (s²0 p²0)} so dajj±, assa½ cassatar²ratha½. hatthiñca kuñjara½ dajja, katha½ so dajja d±rake''.. 2314. ``yassa nassa {natthi (s²0 p²0)} ghare d±so, asso cassatar²ratho. hatth² ca kuñjaro n±go, ki½ so dajj± pit±maha''.. 2315. ``d±namassa pasa½s±ma, na ca nind±ma puttak±. katha½ nu hadaya½ ±si, tumhe datv± vanibbake''.. 2316. ``dukkhassa hadaya½ ±si, atho uºhampi passasi. rohin²heva tambakkh², pit± ass³ni vattayi''.. 2317. ``ya½ ta½ kaºh±jin±voca, aya½ ma½ t±ta br±hmaºo. laµµhiy± paµikoµeti, ghare j±ta½va d±siya½.. 2318. ``na c±ya½ br±hmaºo t±ta, dhammik± honti br±hmaº±. yakkho br±hmaºavaººena, kh±ditu½ t±ta neti no. n²yam±ne pis±cena, kinnu t±ta udikkhasi''.. 2319. ``r±japutt² ca vo m±t±, r±japutto ca vo pit±. pubbe me aªgam±ruyha, ki½ nu tiµµhatha ±rak±''.. 2320. ``r±japutt² ca no m±t±, r±japutto ca no pit±. d±s± maya½ br±hmaºassa, tasm± tiµµh±ma ±rak±''.. 2321. ``m± sammeva½ avacuttha, ¹ayhate hadaya½ mama. citak±ya½va me k±yo, ±sane na sukha½ labhe.. 2322. ``m± sammeva½ avacuttha, bhiyyo soka½ janetha ma½. nikkiºiss±mi dabbena, na vo d±s± bhavissatha.. 2323. ``kimagghiyañhi vo t±ta, br±hmaºassa pit± ad±. yath±bh³ta½ me akkh±tha, paµip±dentu br±hmaºa½''.. 2324. ``sahassagghañhi ma½ t±ta, br±hmaºassa pit± ad±. atha {accha½ (s²0 sy±0 ka0)} kaºh±jina½ kañña½, hatthin± ca satena ca'' {hatthi±disatena ca (sy±0), hatthin±disatena ca (ka0)}.. 2325. ``uµµhehi katte taram±no, br±hmaºassa av±kara. d±sisata½ d±sasata½, gava½ hatthusabha½ sata½. j±tar³pasahassañca , putt±na½ dehi nikkaya½.. 2326. ``tato katt± taram±no, br±hmaºassa av±kari. d±sisata½ d±sasata½, gava½ hatthusabha½ sata½. j±tar³pasahassañca, putt±na½d±si nikkaya½''.. 2327. ``nikkiºitv± nah±petv±, bhojayitv±na d±rake. samalaªkaritv± bhaº¹ena, ucchaªge upavesayu½.. 2328. ``s²sa½ nh±te sucivatthe, sabb±bharaºabh³site. r±j± aªke karitv±na, ayyako paripucchatha.. 2329. ``kuº¹ale ghusite m±le, sabb±bharaºabh³site. r±j± aªke karitv±na, ida½ vacanamabravi.. 2330. ``kacci ubho arog± te, j±li m±t±pit± tava. kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³.. 2331. ``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''.. 2332. ``atho ubho arog± me, deva m±t±pit± mama. atho uñchena y±penti, atho m³laphal± bah³.. 2333. ``atho ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, hi½s± nesa½ na vijjati.. 2334. ``khaºant±lukalamb±ni, bil±ni takkal±ni ca. kola½ bhall±taka½ bella½, s± no ±hatva posati.. 2335. ``yañceva s± ±harati, vanam³laphalah±riy±. ta½ no sabbe sam±gantv±, ratti½ bhuñj±ma no div±.. 2336. ``amm±va no kis± paº¹u, ±harant² dumapphala½. v±t±tapena sukhum±l², paduma½ hatthagat±miva.. 2337. ``amm±ya patan³kes±, vicaranty± brah±vane. vane v±¼amig±kiººe, khaggad²pinisevite.. 2338. ``kesesu jaµa½ bandhitv±, kacche jallamadh±rayi. cammav±s² cham± seti, j±taveda½ namassati.. 2339. ``putt± piy± manuss±na½, lokasmi½ udapajjisu½. na hi n³namh±ka½ ayyassa, putte sneho aj±yatha''.. 2340. ``dukkaµañca hi no putta, bh³nahacca½ kata½ may±. yoha½ siv²na½ vacan±, pabb±jesimad³saka½.. 2341. ``ya½ me kiñci idha atthi, dhana½ dhaññañca vijjati. etu vessantaro r±j±, siviraµµhe pas±satu''.. 2342. ``na deva mayha½ vacan±, ehiti sivisuttamo. sayameva devo gantv±, siñca bhogehi atraja½''.. 2343. ``tato sen±pati½ r±j±, sajjayo ajjhabh±satha. hatth² ass± rath± patt², sen± sann±hayantu na½. negam± ca ma½ anventu, br±hmaº± ca purohit±.. 2344. ``tato saµµhisahass±ni, yodhino {yuthino (ka0)} c±rudassan±. khippam±yantu sannaddh±, n±n±vaººehilaªkat±.. 2345. ``n²lavatthadhar± neke {n²lavaººadhar±neke (s²0 p²0), n²lavatthadhar± eke (?)}, p²t±neke niv±sit±. aññe lohitauºh²s±, suddh±neke niv±sit±. khippam±yantu sannaddh±, n±n±vaººehilaªkat±.. 2346. ``himav± yath± gandhadharo, pabbato gandham±dano. n±n±rukkhehi sañchanno, mah±bh³tagaº±layo.. 2347. ``osadhehi ca dibbehi, dis± bh±ti pav±ti ca. khippam±yantu sannaddh±, dis± bhantu pavantu ca.. 2348. ``tato n±gasahass±ni, yojayantu catuddasa. suvaººakacch± m±taªg±, hemakappanav±sas±.. 2349. ``±r³¼h± g±maº²yehi, tomaraªkusap±ºibhi. khippam±yantu sannaddh±, hatthikkhandhehi dassit±.. 2350. ``tato assasahass±ni, yojayantu catuddasa. ±j±n²y±va j±tiy±, sindhav± s²ghav±han±.. 2351. ``±r³¼h± g±maº²yehi, illiy±c±padh±ribhi. khippam±yantu sannaddh±, assapiµµhe alaªkat±.. 2352. ``tato rathasahass±ni, yojayantu catuddasa. ayosukatanemiyo, suvaººacitapakkhare.. 2353. ``±ropentu dhaje tattha, camm±ni kavac±ni ca. vipp±lentu {vipph±lentu (s²0 sy±0 p²0)} ca c±p±ni, da¼hadhamm± pah±rino. khippam±yantu sannaddh±, rathesu rathaj²vino''.. 2354. ``l±j±olopiy± {l±j± olokir± (ka0)} pupph±, m±l±gandhavilepan±. agghiy±ni ca tiµµhantu, yena maggena ehiti.. 2355. ``g±me g±me sata½ kumbh±, merayassa sur±ya ca. maggamhi patitiµµhantu {patit± µhantu (sy±0 ka0)}, yena maggena ehiti.. 2356. ``ma½s± p³v± saªkuliyo, kumm±s± macchasa½yut±. maggamhi patitiµµhantu, yena maggena ehiti.. 2357. ``sappi tela½ dadhi kh²ra½, kaªgub²j± {kaªguv²hi (s²0 p²0), kaªgupiµµh± (sy±0)} bah³ sur±. maggamhi patitiµµhantu, yena maggena ehiti.. 2358. ``±¼±rik± ca s³d± ca, naµanaµµakag±yino. p±ºissar± kumbhath³ºiyo, mandak± sokajjh±yik± {sokacch±yik± (ka0)}.. 2359. ``±haññantu sabbav²º±, bheriyo dindim±ni ca. kharamukh±ni dhamentu {vadantu (s²0 p²0)}, nadantu ekapokkhar±.. 2360. ``mudiªg± paºav± saªkh±, godh± parivadentik±. dindim±ni ca haññantu, kutumpa {kuµumb± (s²0 sy±0 p²0)} dindim±ni ca''.. 2361. ``s± sen± mahat² ±si, uyyutt± siviv±hin². j±lin± maggan±yena, vaªka½ p±y±si pabbata½.. 2362. ``koñca½ nadati m±taªgo, kuñjaro saµµhih±yano. kacch±ya baddham±n±ya, koñca½ nadati v±raºo.. 2363. ``±j±n²y± hasiyanti {hasissi½su (s²0 p²0)}, nemighoso aj±yatha. abbha½ rajo acch±desi, uyyutt± siviv±hin².. 2364. ``s± sen± mahat² ±si, uyyutt± h±rah±rin². j±lin± maggan±yena, vaªka½ p±y±si pabbata½.. 2365. ``te p±vi½su brah±rañña½, bahus±kha½ mahodaka½ {bahudija½ (p²0)}. puppharukkhehi sañchanna½, phalarukkhehi c³bhaya½.. 2366. ``tattha bindussar± vagg³, n±n±vaºº± bah³ dij±. k³jantamupak³janti, utusampupphite dume.. 2367. ``te gantv± d²ghamaddh±na½, ahoratt±namaccaye. padesa½ ta½ up±gacchu½, yattha vessantaro ahu''.. mah±r±japabba½ n±ma. chakhattiyakamma½ 2368. ``tesa½ sutv±na nigghosa½, bh²to vessantaro ahu. pabbata½ abhiruhitv±, bh²to sena½ udikkhati.. 2369. ``iªgha maddi nis±mehi, nigghoso y±diso vane. ±j±n²y± hasiyanti, dhajagg±ni ca dissare.. 2370. ``ime n³na araññasmi½, migasaªgh±ni luddak±. v±gur±hi parikkhippa, sobbha½ p±tetv± t±vade. vikkosam±n± tibb±hi, hanti nesa½ vara½ vara½.. 2371. ``yath± maya½ ad³sak±, araññe avaruddhak±. amittahatthatta½ gat±, passa dubbalagh±taka½''.. 2372. ``amitt± nappas±heyyu½, agg²va udakaººave. tadeva tva½ vicintehi, api sotthi ito siy±''.. 2373. ``tato vessantaro r±j±, orohitv±na pabbat±. nis²di paººas±l±ya½, da¼ha½ katv±na m±nasa½''.. 2374. ``nivattayitv±na ratha½, vuµµhapetv±na seniyo. eka½ araññe viharanta½, pit± putta½ up±gami.. 2375. ``hatthikkhandhato oruyha, eka½so pañjal²kato. parikiººo {parikkhitto (s²0 p²0)} amaccehi, putta½ siñcitum±gami.. 2376. ``tatthaddasa kum±ra½ so, rammar³pa½ sam±hita½. nisinna½ paººas±l±ya½, jh±yanta½ akutobhaya½.. 2377. ``tañca disv±na ±yanta½, pitara½ puttagiddhina½. vessantaro ca madd² ca, paccuggantv± avandisu½.. 2378. ``madd² ca siras± p±de, sasurass±bhiv±dayi. `madd² ahañhi te deva, p±de vand±mi te suºh±' {hus± (s²0 sy±0 p²0)}. tesu tattha palisajja, p±ºin± parimajjatha''.. 2379. ``kacci vo kusala½ putta, kacci putta an±maya½. kacci uñchena y±petha, kacci m³laphal± bah³.. 2380. ``kacci ¹a½s± makas± ca, appameva sar²sap±. vane v±¼amig±kiººe, kacci hi½s± na vijjati''.. 2381. ``atthi no j²vik± deva, s± ca y±disak²dis±. kasir± j²vik± homa {ahosi (?)}, uñch±cariy±ya j²vita½.. 2382. ``aniddhina½ mah±r±ja, dametassa½va s±rathi. tyamh± aniddhik± dant±, asamiddhi dameti no.. 2383. ``api no kis±ni ma½s±ni, pitu m±tu adassan±. avaruddh±na½ mah±r±ja, araññe j²vasokina½''.. 2384. ``yepi te siviseµµhassa, d±y±d±pattam±nas±. j±l² kaºh±jin± cubho, br±hmaºassa vas±nug±. acc±yikassa luddassa, yo ne g±vova sumbhati.. 2385. ``te r±japuttiy± putte, yadi j±n±tha sa½satha. pariy±puº±tha no khippa½, sappadaµµha½va m±ºava½''.. 2386. ``ubho kum±r± nikk²t±, j±l² kaºh±jin± cubho. br±hmaºassa dhana½ datv±, putta m± bh±yi assasa''.. 2387. ``kacci nu t±ta kusala½, kacci t±ta an±maya½. kacci nu t±ta me m±tu, cakkhu na parih±yati''.. 2388. ``kusalañceva me putta, atho putta an±maya½. atho ca putta te m±tu, cakkhu na parih±yati''.. 2389. ``kacci aroga½ yogga½ te, kacci vahati v±hana½. kacci ph²to janapado, kacci vuµµhi na chijjati''.. 2390. ``atho aroga½ yogga½ me, atho vahati v±hana½. atho ph²to janapado, atho vuµµhi na chijjati''.. 2391. ``icceva½ mantayant±na½, m±t± nesa½ adissatha. r±japutt² giridv±re, pattik± anup±han±.. 2392. ``tañca disv±na ±yanta½, m±tara½ puttagiddhini½. vessantaro ca madd² ca, paccuggantv± avandisu½.. 2393. ``madd² ca siras± p±de, sassuy± abhiv±dayi. madd² ahañhi te ayye, p±de vand±mi te suºh±''.. 2394. ``maddiñca puttak± disv±, d³rato sotthim±gat±. kandant± mabhidh±vi½su, vacchab±l±va m±tara½.. 2395. ``madd² ca puttake disv±, d³rato sotthim±gate. v±ruº²va pavedhent², thanadh±r±bhisiñcatha''.. 2396. ``sam±gat±na½ ñ±t²na½, mah±ghoso aj±yatha. pabbat± saman±di½su, mah² pakampit± ahu.. 2397. ``vuµµhidh±ra½ pavattento, devo p±vassi t±vade. atha vessantaro r±j±, ñ±t²hi samagacchatha.. 2398. ``natt±ro suºis± putto, r±j± dev² ca ekato. yad± sam±gat± ±su½, tad±si lomaha½sana½.. 2399. ``pañjalik± tassa y±canti, rodant± bherave vane. vessantarañca maddiñca, sabbe raµµh± sam±gat±. tva½ nosi issaro r±j±, rajja½ k±retha no ubho''.. chakhattiyakamma½ n±ma. 2400. ``dhammena rajja½ k±renta½, raµµh± pabb±jayittha ma½. tvañca j±napad± ceva, negam± ca sam±gat±''.. 2401. ``dukkaµañca hi no putta, bh³nahacca½ kata½ may±. yoha½ siv²na½ vacan±, pabb±jesimad³saka½''.. 2402. ``yena kenaci vaººena, pitu dukkha½ udabbahe. m±tu bhaginiy± c±pi, api p±ºehi attano''.. 2403. ``tato vessantaro r±j±, rajojalla½ pav±hayi. rajojalla½ pav±hetv±, saªkhavaººa½ {saccavaººa½ (s²0 sy±0)} adh±rayi''.. 2404. ``s²sa½ nh±to sucivattho, sabb±bharaºabh³sito. paccaya½ n±gam±ruyha, khagga½ bandhi parantapa½.. 2405. ``tato saµµhisahass±ni, yodhino c±rudassan±. sahaj±t± pakiri½su, nandayant± rathesabha½.. 2406. ``tato maddimpi nh±pesu½, sivikaññ± sam±gat±. vessantaro ta½ p±letu, j±l² kaºh±jin± cubho. athopi ta½ mah±r±j±, sañjayo abhirakkhatu''.. 2407. ``idañca paccaya½ laddh±, pubbe sa½klesamattano. ±nandiya½ ±cari½su, ramaº²ye giribbaje.. 2408. ``idañca paccaya½ laddh±, pubbe sa½klesamattano. ±nandi vitt± suman±, putte saªgamma lakkhaº±.. 2409. ``idañca paccaya½ laddh±, pubbe sa½klesamattano. ±nandi vitt± pat²t±, saha puttehi lakkhaº±''.. 2410. ``ekabhatt± pure ±si½, nicca½ thaº¹ilas±yin². iti meta½ vata½ ±si, tumha½ k±m± hi puttak±.. 2411. ``ta½ me vata½ samiddhajja, tumhe saªgamma puttak±. m±tujampi ta½ p±letu, pitujampi ca puttaka. athopi ta½ mah±r±j±, sañjayo abhirakkhatu.. 2412. ``ya½ kiñcitthi kata½ puñña½, mayhañceva pitucca te. sabbena tena kusalena, ajaro amaro bhava''.. 2413. ``kapp±sikañca koseyya½, khomakoµumbar±ni ca. sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha.. 2414. ``tato hemañca k±y³ra½, g²veyya½ ratan±maya½. sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha.. 2415. ``tato hemañca k±y³ra½, aªgada½ maºimekhala½. sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha.. 2416. ``uººata½ mukhaphullañca, n±n±ratte ca m±ºike {m±ºiye (s²0 p²0)}. sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha.. 2417. ``uggatthana½ giªgamaka½, mekhala½ p±µip±daka½ {paµip±duka½ (s²0 sy±0), p±lip±daka½ (p²0)}. sassu suºh±ya p±hesi, yehi madd² asobhatha.. 2418. ``suttañca suttavajjañca, upanijjh±ya seyyasi. asobhatha r±japutt², devakaññ±va nandane.. 2419. ``s²sa½ nh±t± sucivatth±, sabb±laªk±rabh³sit±. asobhatha r±japutt², t±vati½seva acchar±.. 2420. ``kadal²va v±tacchupit±, j±t± cittalat±vane. dant±varaºasampann±, r±japutt² asobhatha.. 2421. ``sakuº² m±nusin²va, j±t± cittapatt± pat². nigrodhapakkabimboµµh², r±japutt² asobhatha.. 2422. ``tass± ca n±gam±nesu½, n±tibaddha½va kuñjara½. sattikkhama½ sarakkhama½, ²s±danta½ ur³¼hava½.. 2423. ``s± madd² n±gam±ruhi, n±tibaddha½va kuñjara½. sattikkhama½ sarakkhama½, ²s±danta½ ur³¼hava½''.. 2424. ``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha mig± ahu½. vessantarassa tejena, naññamañña½ viheµhayu½.. 2425. ``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha dij± ahu½. vessantarassa tejena, naññamañña½ viheµhayu½.. 2426. ``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha mig± ahu½. ekajjha½ sannip±ti½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2427. ``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha dij± ahu½. ekajjha½ sannip±ti½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2428. ``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha mig± ahu½. n±ssu mañj³ nik³ji½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2429. ``sabbamhi ta½araññamhi, y±vantettha dij± ahu½. n±ssu mañj³ nik³ji½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2430. ``paµiyatto r±jamaggo, vicitto pupphasanthato. vasi vessantaro yattha, y±vat±va jetuttar±.. 2431. ``tato saµµhisahass±ni, yodhino c±rudassan±. samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2432. ``orodh± ca kum±r± ca, vesiy±n± ca br±hmaº±. samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2433. ``hatth±roh± an²kaµµh±, rathik± pattik±rak±. samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2434. ``sam±gat± j±napad±, negam± ca sam±gat±. samant± parikiri½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2435. ``karoµiy± cammadhar±, ill²hatth± {indihatth± (sy±0 ka0), khaggahatth± (s²0 p²0)} suvammino. purato paµipajji½su, vessantare pay±tamhi. siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2436. ``te p±visu½ pura½ ramma½, mah±p±k±ratoraºa½. upeta½ annap±nehi, naccag²tehi c³bhaya½.. 2437. ``vitt± j±napad± ±su½, negam± ca sam±gat±. anuppatte kum±ramhi, siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2438. ``celukkhepo avattittha, ±gate dhanad±yake. nandi½ pavesi {nandi-ppavesi (s²0 sy±0 p²0)} nagare, bandhan± mokkho aghosatha.. 2439. ``j±tar³pamaya½ vassa½, devo p±vassi t±vade. vessantare paviµµhamhi, siv²na½ raµµhava¹¹hane.. 2440. ``tato vessantaro r±j±, d±na½ datv±na khattiyo. k±yassa bhed± sappañño, sagga½ so upapajjath±''ti.. vessantaraj±taka½ dasama½. mah±nip±ta niµµhit±. j±takap±¼i niµµhit±.