.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa.. khuddakanik±ye paµisambhid±maggap±¼i 1. mah±vaggo m±tik± 1. sot±vadh±ne paññ± sutamaye ñ±ºa½. 2. sutv±na sa½vare paññ± s²lamaye ñ±ºa½. 3. sa½varitv± sam±dahane paññ± sam±dhibh±van±maye ñ±ºa½. 4. paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. 5. at²t±n±gatapaccuppann±na½ dhamm±na½ saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. 6. paccuppann±na½ dhamm±na½ vipariº±m±nupassane paññ± udayabbay±nupassane ñ±ºa½. 7. ±rammaºa½ paµisaªkh± bhaªg±nupassane paññ± vipassane ñ±ºa½. 8. bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. 9. muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. 10. bahiddh± vuµµh±navivaµµane paññ± gotrabhuñ±ºa½. 11. dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½. 12. payogappaµippassaddhi paññ± phale ñ±ºa½ . 13. chinnavaµum±nupassane {chinnamanupassane (sy±0), chinnavaµµamanupassane (s²0 aµµha0)} paññ± vimuttiñ±ºa½. 14. tad± samud±gate {samup±gate (sy±0)} dhamme passane paññ± paccavekkhaºe ñ±ºa½. 15. ajjhattavavatth±ne paññ± vatthun±natte ñ±ºa½. 16. bahiddh±vavatth±ne paññ± gocaran±natte ñ±ºa½. 17. cariy±vavatth±ne paññ± cariy±n±natte ñ±ºa½. 18. catudhammavavatth±ne paññ± bh³min±natte ñ±ºa½. 19. navadhammavavatth±ne paññ± dhamman±natte ñ±ºa½. 20. abhiññ±paññ± ñ±taµµhe ñ±ºa½. 21. pariññ±paññ± t²raºaµµhe ñ±ºa½. 22. pah±ne paññ± paricc±gaµµhe ñ±ºa½. 23. bh±van±paññ± ekarasaµµhe ñ±ºa½. 24. sacchikiriy±paññ± phassanaµµhe {phusanaµµhe (ka0)} ñ±ºa½. 25. atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½. 26. dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½. 27. niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½. 28. paµibh±nan±natte paññ± {paµibh±ºan±natte (sy±0)} paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. 29. vih±ran±natte paññ± vih±raµµhe ñ±ºa½. 30. sam±pattin±natte paññ± sam±pattaµµhe ñ±ºa½. 31. vih±rasam±pattin±natte paññ± vih±rasam±pattaµµhe ñ±ºa½. 32. avikkhepaparisuddhatt± ±savasamucchede paññ± ±nantarikasam±dhimhi ñ±ºa½. 33. dassan±dhipateyya½ santo ca vih±r±dhigamo paº²t±dhimuttat± paññ± araºavih±re ñ±ºa½. 34. dv²hi balehi samann±gatatt± tayo ca saªkh±r±na½ paµippassaddhiy± so¼asahi ñ±ºacariy±hi navahi sam±dhicariy±hi vasibh±vat± paññ± nirodhasam±pattiy± ñ±ºa½. 35. sampaj±nassa pavattapariy±d±ne paññ± parinibb±ne ñ±ºa½. 36. sabbadhamm±na½ samm± samucchede nirodhe ca anupaµµh±nat± paññ± samas²saµµhe ñ±ºa½. 37. puthun±nattatejapariy±d±ne paññ± sallekhaµµhe ñ±ºa½. 38. asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. 39. n±n±dhammappak±sanat± paññ± atthasandassane ñ±ºa½. 40. sabbadhamm±na½ ekasaªgahat±n±nattekattapaµivedhe paññ± dassanavisuddhiñ±ºa½. 41. viditatt± paññ± khantiñ±ºa½. 42. phuµµhatt± paññ± pariyog±haºe {pariyog±hane (sy±0)} ñ±ºa½. 43. samodahane paññ± padesavih±re ñ±ºa½. 44. adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. 45. n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½. 46. adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½. 47. suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½. 48. vosagge {vossagge (bah³su)} paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. 49. tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. 50. k±yampi cittampi ekavavatth±nat± sukhasaññañca lahusaññañca adhiµµh±navasena ijjhanaµµhe paññ± iddhividhe ñ±ºa½. 51. vitakkavipph±ravasena n±nattekattasaddanimitt±na½ pariyog±haºe paññ± sotadh±tuvisuddhiñ±ºa½. 52. tiººanna½ citt±na½ vipph±ratt± indriy±na½ pas±davasena n±nattekattaviññ±ºacariy± pariyog±haºe paññ± cetopariyañ±ºa½. 53. paccayappavatt±na½ dhamm±na½ n±nattekattakammavipph±ravasena pariyog±haºe paññ± pubbeniv±s±nussatiñ±ºa½. 54. obh±savasena n±nattekattar³panimitt±na½ dassanaµµhe paññ± dibbacakkhuñ±ºa½. 55. catusaµµhiy± ±k±rehi tiººanna½ indriy±na½ vas²bh±vat± paññ± ±sav±na½ khaye ñ±ºa½. 56. pariññaµµhe paññ± dukkhe ñ±ºa½. 57. pah±naµµhe paññ± samudaye ñ±ºa½. 58. sacchikiriyaµµhe paññ± nirodhe ñ±ºa½. 59. bh±vanaµµhe paññ± magge ñ±ºa½. 60. dukkhe ñ±ºa½. 61. dukkhasamudaye ñ±ºa½. 62. dukkhanirodhe ñ±ºa½. 63. dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ñ±ºa½. 64. atthapaµisambhide ñ±ºa½. 65. dhammapaµisambhide ñ±ºa½. 66. niruttipaµisambhide ñ±ºa½. 67. paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. 68. indriyaparopariyatte ñ±ºa½. 69. satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½. 70. yamakap±µih²re ñ±ºa½. 71. mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½. 72. sabbaññutañ±ºa½. 73. an±varaºañ±ºa½ . im±ni tesattati ñ±º±ni. imesa½ tesattatiy± ñ±º±na½ sattasaµµhi ñ±º±ni s±vakas±dh±raº±ni; cha ñ±º±ni as±dh±raº±ni s±vakehi. m±tik± niµµhit±. 1. ñ±ºakath± 1. sutamayañ±ºaniddeso 1. katha½ sot±vadh±ne paññ± sutamaye ñ±ºa½? ``ime dhamm± abhiññeyy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± pariññeyy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± pah±tabb±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± bh±vetabb±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± sacchik±tabb±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± h±nabh±giy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± µhitibh±giy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± visesabh±giy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ime dhamm± nibbedhabh±giy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``sabbe saªkh±r± anicc±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``sabbe saªkh±r± dukkh±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``sabbe dhamm± anatt±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ida½ dukkha½ ariyasacca''nti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ida½ dukkhasamudaya½ {dukkhasamudayo (sy±0)} ariyasacca''nti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ida½ dukkhanirodha½ {dukkhanirodho (sy±0) aµµhakath± oloketabb±} ariyasacca''nti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``ida½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca''nti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. 2. katha½ ``ime dhamm± abhiññeyy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? eko dhammo abhiññeyyo -- sabbe satt± ±h±raµµhitik±. dve dhamm± abhiññeyy± -- dve dh±tuyo. tayo dhamm± abhiññeyy± -- tisso dh±tuyo. catt±ro dhamm± abhiññeyy± -- catt±ri ariyasacc±ni. pañca dhamm± abhiññeyy± -- pañca vimutt±yatan±ni. cha dhamm± abhiññeyy± -- cha anuttariy±ni. satta dhamm± abhiññeyy± -- satta niddasavatth³ni. aµµha dhamm± abhiññeyy± -- aµµha abhibh±yatan±ni. nava dhamm± abhiññeyy± -- nava anupubbavih±r±. dasa dhamm± abhiññeyy± -- dasa nijjaravatth³ni. 3. ``sabba½, bhikkhave, abhiññeyya½. kiñca, bhikkhave, sabba½ abhiññeyya½? cakkhu {cakkhu½ (sy±0 ka0)}, bhikkhave, abhiññeyya½; r³p± abhiññeyy±; cakkhuviññ±ºa½ abhiññeyya½; cakkhusamphasso abhiññeyyo; yampida½ {yamida½ (ka0) sa½0 ni0 4.52 passitabbo} cakkhusamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi abhiññeyya½. sota½ abhiññeyya½; sadd± abhiññeyy±...pe0... gh±na½ abhiññeyya½; gandh± abhiññeyy±... jivh± abhiññeyy±; ras± abhiññeyy±... k±yo abhiññeyyo; phoµµhabb± abhiññeyy±... mano abhiññeyyo; dhamm± abhiññeyy±; manoviññ±ºa½ abhiññeyya½, manosamphasso abhiññeyyo; yampida½ manosamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi abhiññeyya½.'' r³pa½ abhiññeyya½; vedan± abhiññeyy±; saññ± abhiññeyy±; saªkh±r± abhiññeyy±; viññ±ºa½ abhiññeyya½. cakkhu abhiññeyya½; sota½ abhiññeyya½; gh±na½ abhiññeyya½; jivh± abhiññeyy±; k±yo abhiññeyyo; mano abhiññeyyo. r³p± abhiññeyy±; sadd± abhiññeyy±; gandh± abhiññeyy±; ras± abhiññeyy±; phoµµhabb± abhiññeyy±; dhamm± abhiññeyy±. cakkhuvttññ±ºa½ abhiññeyya½; sotaviññ±ºa½ abhiññeyya½; gh±naviññ±ºa½ abhiññeyya½; jivh±viññ±ºa½ abhiññeyya½; k±yaviññ±ºa½ abhiññeyya½; manoviññ±ºa½ abhiññeyya½. cakkhusamphasso abhiññeyyo ; sotasamphasso abhiññeyyo; gh±nasamphasso abhiññeyyo; jivh±samphasso abhiññeyyo; k±yasamphasso abhiññeyyo; manosamphasso abhiññeyyo; cakkhusamphassaj± vedan± abhiññeyy±; sotasamphassaj± vedan± abhiññeyy±; gh±nasamphassaj± vedan± abhiññeyy± ; jivh±samphassaj± vedan± abhiññeyy±; k±yasamphassaj± vedan± abhiññeyy±; manosamphassaj± vedan± abhiññeyy±. r³pasaññ± abhiññeyy±; saddasaññ± abhiññeyy±; gandhasaññ± abhiññeyy± ; rasasaññ± abhiññeyy±; phoµµhabbasaññ± abhiññeyy±; dhammasaññ± abhiññeyy±. r³pasañcetan± abhiññeyy±; saddasañcetan± abhiññeyy±; gandhasañcetan± abhiññeyy±; rasasañcetan± abhiññeyy±; phoµµhabbasañcetan± abhiññeyy±; dhammasañcetan± abhiññeyy±. r³pataºh± abhiññeyy±; saddataºh± abhiññeyy±; gandhataºh± abhiññeyy±; rasataºh± abhiññeyy±; phoµµhabbataºh± abhiññeyy±; dhammataºh± abhiññeyy±. r³pavitakko abhiññeyyo; saddavitakko abhiññeyyo; gandhavitakko abhiññeyyo; rasavitakko abhiññeyyo; phoµµhabbavitakko abhiññeyyo; dhammavitakko abhiññeyyo. r³pavic±ro abhiññeyyo; saddavic±ro abhiññeyyo ; gandhavic±ro abhiññeyyo; rasavic±ro abhiññeyyo; phoµµhabbavic±ro abhiññeyyo; dhammavic±ro abhiññeyyo. 4. pathav²dh±tu abhiññeyy±; ±podh±tu abhiññeyy±; tejodh±tu abhiññeyy±; v±yodh±tu abhiññeyy±; ±k±sadh±tu abhiññeyy±; viññ±ºadh±tu abhiññeyy±. pathav²kasiºa½ abhiññeyya½; ±pokasiºa½ abhiññeyya½; tejokasiºa½ abhiññeyya½; v±yokasiºa½ abhiññeyya½; n²lakasiºa½ abhiññeyya½; p²takasiºa½ abhiññeyya½; lohitakasiºa½ abhiññeyya½; od±takasiºa½ abhiññeyya½; ±k±sakasiºa½ abhiññeyya½; viññ±ºakasiºa½ abhiññeyya½. kes± abhiññeyy±; lom± abhiññeyy±; nakh± abhiññeyy±; dant± abhiññeyy±; taco abhiññeyyo, ma½sa½ abhiññeyya½; nh±r³ {nah±r³ (sy±0)} abhiññeyy±; aµµh² abhiññeyy±; aµµhimiñj± abhiññeyy± {aµµhimañja½ abhiññeyya½ (sy±0 ka0)}; vakka½ abhiññeyya½; hadaya½ abhiññeyya½; yakana½ abhiññeyya½; kilomaka½ abhiññeyya½; pihaka½ abhiññeyya½; papph±sa½ abhiññeyya½; anta½ abhiññeyya½ antaguºa½ abhiññeyya½; udariya½ abhiññeyya½; kar²sa½ abhiññeyya½; pitta½ abhiññeyya½; semha½ abhiññeyya½; pubbo abhiññeyyo; lohita½ abhiññeyya½; sedo abhiññeyyo; medo abhiññeyyo; assu abhiññeyya½; vas± abhiññeyy±; khe¼o abhiññeyyo; siªgh±ºik± abhiññeyy±; lasik± abhiññeyy±; mutta½ abhiññeyya½; matthaluªga½ abhiññeyya½. cakkh±yatana½ abhiññeyya½; r³p±yatana½ abhiññeyya½. sot±yatana½ abhiññeyya½; sadd±yatana½ abhiññeyya½ . gh±n±yatana½ abhiññeyya½; gandh±yatana½ abhiññeyya½. jivh±yatana½ abhiññeyya½; ras±yatana½ abhiññeyya½. k±y±yatana½ abhiññeyya½; phoµµhabb±yatana½ abhiññeyya½. man±yatana½ abhiññeyya½; dhamm±yatana½ abhiññeyya½. cakkhudh±tu abhiññeyy±; r³padh±tu abhiññeyy±; cakkhuviññ±ºadh±tu abhiññeyy±. sotadh±tu abhiññeyy±; saddadh±tu abhiññeyy±; sotaviññ±ºadh±tu abhiññeyy±. gh±nadh±tu abhiññeyy±; gandhadh±tu abhiññeyy±; gh±naviññ±ºadh±tu abhiññeyy±. jivh±dh±tu abhiññeyy± ; rasadh±tu abhiññeyy±; jivh±viññ±ºadh±tu abhiññeyy±. k±yadh±tu abhiññeyy±; phoµµhabbadh±tu abhiññeyy±; k±yaviññ±ºadh±tu abhiññeyy±. manodh±tu abhiññeyy±; dhammadh±tu abhiññeyy±; manoviññ±ºadh±tu abhiññeyy±. cakkhundriya½ abhiññeyya½; sotindriya½ abhiññeyya½; gh±nindriya½ abhiññeyya½; jivhindriya½ abhiññeyya½; k±yindriya½ abhiññeyya½; manindriya½ abhiññeyya½; j²vitindriya½ abhiññeyya½; itthindriya½ abhiññeyya½; purisindriya½ abhiññeyya½; sukhindriya½ abhiññeyya½; dukkhindriya½ abhiññeyya½; somanassindriya½ abhiññeyya½; domanassindriya½ abhiññeyya½; upekkhindriya½ abhiññeyya½; saddhindriya½ abhiññeyya½; v²riyindriya½ {viriyindriya½ (sy±0)} abhiññeyya½; satindriya½ abhiññeyya½; sam±dhindriya½ abhiññeyya½; paññindriya½ abhiññeyya½; anaññ±taññass±m²tindriya½ abhiññeyya½; aññindriya½ abhiññeyya½; aññ±t±vindriya½ abhiññeyya½. 5. k±madh±tu abhiññeyy±; r³padh±tu abhiññeyy±; ar³padh±tu abhiññeyy±. k±mabhavo abhiññeyyo; r³pabhavo abhiññeyyo ; ar³pabhavo abhiññeyyo. saññ±bhavo abhiññeyyo; asaññ±bhavo abhiññeyyo; nevasaññ±n±saññ±bhavo abhiññeyyo. ekavok±rabhavo abhiññeyyo; catuvok±rabhavo abhiññeyyo; pañcavok±rabhavo abhiññeyyo. 6. paµhama½ jh±na½ {paµhamajjh±na½ (sy±0) evam²disesu µh±nesu} abhiññeyya½; dutiya½ jh±na½ abhiññeyya½; tatiya½ jh±na½ abhiññeyya½; catuttha½ jh±na½ abhiññeyya½. mett±cetovimutti abhiññeyy±; karuº±cetovimutti abhiññeyy±; mudit±cetovimutti abhiññeyy±; upekkh±cetovimutti abhiññeyy±. ±k±s±nañc±yatanasam±patti abhiññeyy±; viññ±ºañc±yatanasam±patti abhiññeyy±; ±kiñcaññ±yatanasam±patti abhiññeyy±; nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti abhiññeyy±. avijj± abhiññeyy±; saªkh±r± abhiññeyy±; viññ±ºa½ abhiññeyya½; n±mar³pa½ abhiññeyya½; sa¼±yatana½ abhiññeyya½; phasso abhiññeyyo; vedan± abhiññeyy±; taºh± abhiññeyy±; up±d±na½ abhiññeyya½; bhavo abhiññeyyo; j±ti abhiññeyy±; jar±maraºa½ abhiññeyya½. 7. dukkha½ abhiññeyya½; dukkhasamudayo abhiññeyyo; dukkhanirodho abhiññeyyo; dukkhanirodhag±min² paµipad± abhiññeyy±. r³pa½ abhiññeyya½; r³pasamudayo abhiññeyyo; r³panirodho abhiññeyyo; r³panirodhag±min² paµipad± abhiññeyy±. vedan± abhiññeyy±...pe0... saññ± abhiññeyy±...pe0... saªkh±r± abhiññeyy±...pe0... viññ±ºa½ abhiññeyya½. cakkhu abhiññeyya½...pe0... jar±maraºa½ abhiññeyya½; jar±maraºasamudayo abhiññeyyo; jar±maraºanirodho abhiññeyyo; jar±maraºanirodhag±min² paµipad± abhiññeyy±. dukkhassa pariññaµµho abhiññeyyo; dukkhasamudayassa pah±naµµho abhiññeyyo; dukkhanirodhassa sacchikiriyaµµho abhiññeyyo; dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya bh±vanaµµho abhiññeyyo. r³passa pariññaµµho abhiññeyyo; r³pasamudayassa pah±naµµho abhiññeyyo; r³panirodhassa sacchikiriyaµµho abhiññeyyo; r³panirodhag±miniy± paµipad±ya bh±vanaµµho abhiññeyyo. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±r±na½... viññ±ºassa... cakkhussa...pe0... jar±maraºassa pariññaµµho abhiññeyyo; jar±maraºasamudayassa pah±naµµho abhiññeyyo; jar±maraºanirodhassa sacchikiriyaµµho abhiññeyyo; jar±maraºanirodhag±miniy± paµipad±ya bh±vanaµµho abhiññeyyo. dukkhassa pariññ±paµivedhaµµho abhiññeyyo; dukkhasamudayassa pah±napaµivedhaµµho abhiññeyyo; dukkhanirodhassa sacchikiriy±paµivedhaµµho abhiññeyyo; dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya bh±van±paµivedhaµµho abhiññeyyo. r³passa pariññ±paµivedhaµµho abhiññeyyo; r³pasamudayassa pah±napaµivedhaµµho abhiññeyyo; r³panirodhassa sacchikiriy±paµivedhaµµho abhiññeyyo; r³panirodhag±miniy± paµipad±ya bh±van±paµivedhaµµho abhiññeyyo. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±r±na½... viññ±ºassa... cakkhussa...pe0... jar±maraºassa pariññ±paµivedhaµµho abhiññeyyo; jar±maraºasamudayassa pah±napaµivedhaµµho abhiññeyyo; jar±maraºanirodhassa sacchikiriy±paµivedhaµµho abhiññeyyo; jar±maraºanirodhag±miniy± paµipad±ya bh±van±paµivedhaµµho abhiññeyyo. 8. dukkha½ abhiññeyya½; dukkhasamudayo abhiññeyyo; dukkhanirodho abhiññeyyo; dukkhassa samudayanirodho abhiññeyyo; dukkhassa chandar±ganirodho abhiññeyyo; dukkhassa ass±do abhiññeyyo; dukkhassa ±d²navo abhiññeyyo; dukkhassa nissaraºa½ abhiññeyya½. r³pa½ abhiññeyya½; r³pasamudayo abhiññeyyo; r³panirodho abhiññeyyo; r³passa samudayanirodho abhiññeyyo; r³passa chandar±ganirodho abhiññeyyo; r³passa ass±do abhiññeyyo; r³passa ±d²navo abhiññeyyo; r³passa nissaraºa½ abhiññeyya½. vedan± abhiññeyy±...pe0... saññ± abhiññeyy±... saªkh±r± abhiññeyy±... viññ±ºa½ abhiññeyya½... cakkhu abhiññeyya½...pe0... jar±maraºa½ abhiññeyya½; jar±maraºasamudayo abhiññeyyo; jar±maraºanirodho abhiññeyyo; jar±maraºassa samudayanirodho abhiññeyyo; jar±maraºassa chandar±ganirodho abhiññeyyo; jar±maraºassa ass±do abhiññeyyo; jar±maraºassa ±d²navo abhiññeyyo; jar±maraºassa nissaraºa½ abhiññeyya½. dukkha½ abhiññeyya½; dukkhasamudayo abhiññeyyo ; dukkhanirodho abhiññeyyo; dukkhanirodhag±min² paµipad± abhiññeyy±; dukkhassa ass±do abhiññeyyo; dukkhassa ±d²navo abhiññeyyo; dukkhassa nissaraºa½ abhiññeyya½. r³pa½ abhiññeyya½; r³pasamudayo abhiññeyyo; r³panirodho abhiññeyyo; r³panirodhag±min² paµipad± abhiññeyy±; r³passa ass±do abhiññeyyo; r³passa ±d²navo abhiññeyyo; r³passa nissaraºa½ abhiññeyya½. vedan± abhiññeyy±...pe0... saññ± abhiññeyy±... saªkh±r± abhiññeyy±... viññ±ºa½ abhiññeyya½... cakkhu abhiññeyya½...pe0... jar±maraºa½ abhiññeyya½; jar±maraºasamudayo abhiññeyyo; jar±maraºanirodho abhiññeyyo; jar±maraºanirodhag±min² paµipad± abhiññeyy±; jar±maraºassa ass±do abhiññeyyo; jar±maraºassa ±d²navo abhiññeyyo; jar±maraºassa nissaraºa½ abhiññeyya½. 9. anicc±nupassan± abhiññeyy±; dukkh±nupassan± abhiññeyy±; anatt±nupassan± abhiññeyy±; nibbid±nupassan± abhiññeyy±; vir±g±nupassan± abhiññeyy±; nirodh±nupassan± abhiññeyy±; paµinissagg±nupassan± abhiññeyy±. r³pe anicc±nupassan± abhiññeyy±; r³pe dukkh±nupassan± abhiññeyy±; r³pe anatt±nupassan± abhiññeyy±; r³pe nibbid±nupassan± abhiññeyy±; r³pe vir±g±nupassan± abhiññeyy±; r³pe nirodh±nupassan± abhiññeyy±; r³pe paµinissagg±nupassan± abhiññeyy±. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± abhiññeyy±; jar±maraºe dukkh±nupassan± abhiññeyy±; jar±maraºe anatt±nupassan± abhiññeyy±; jar±maraºe nibbid±nupassan± abhiññeyy±; jar±maraºe vir±g±nupassan± abhiññeyy± ; jar±maraºe nirodh±nupassan± abhiññeyy±; jar±maraºe paµinissagg±nupassan± abhiññeyy±. 10. upp±do abhiññeyyo; pavatta½ abhiññeyya½; nimitta½ abhiññeyya½; ±y³han± {±yuhan± (sy±0) evamuparipi} abhiññeyy±; paµisandhi abhiññeyy±; gati abhiññeyy±; nibbatti abhiññeyy±; upapatti abhiññeyy±; j±ti abhiññeyy±; jar± abhiññeyy±; by±dhi abhiññeyyo , maraºa½ abhiññeyya½; soko abhiññeyyo; paridevo abhiññeyyo; up±y±so abhiññeyyo. anupp±do abhiññeyyo; appavatta½ abhiññeyya½; animitta½ abhiññeyya½; an±y³han± {an±yuhan± (sy±0) evamuparipi} abhiññeyy±; appaµisandhi abhiññeyy±; agati abhiññeyy±; anibbatti abhiññeyy±; anupapatti abhiññeyy±; aj±ti abhiññeyy±; ajar± abhiññeyy±; aby±dhi abhiññeyyo; amata½ abhiññeyya½; asoko abhiññeyyo; aparidevo abhiññeyyo; anup±y±so abhiññeyyo. upp±do abhiññeyyo; anupp±do abhiññeyyo; pavatta½ abhiññeyya½; appavatta½ abhiññeyya½. nimitta½ abhiññeyya½; animitta½ abhiññeyya½. ±y³han± abhiññeyy±; an±y³han± abhiññeyy±. paµisandhi abhiññeyy±; appaµisandhi abhiññeyy±. gati abhiññeyy±; agati abhiññeyy±. nibbatti abhiññeyy±; anibbatti abhiññeyy±. upapatti abhiññeyy±; anupapatti abhiññeyy± . j±ti abhiññeyy±; aj±ti abhiññeyy±. jar± abhiññeyy±; ajar± abhiññeyy±. by±dhi abhiññeyyo; aby±dhi abhiññeyyo. maraºa½ abhiññeyya½; amata½ abhiññeyya½. soko abhiññeyyo; asoko abhiññeyyo. paridevo abhiññeyyo; aparidevo abhiññeyyo. up±y±so abhiññeyyo; anup±y±so abhiññeyyo. upp±do dukkhanti abhiññeyya½. pavatta½ dukkhanti abhiññeyya½. nimitta½ dukkhanti abhiññeyya½. ±y³han± dukkhanti abhiññeyya½. paµisandhi dukkhanti abhiññeyya½. gati dukkhanti abhiññeyya½. nibbatti dukkhanti abhiññeyya½. upapatti dukkhanti abhiññeyya½. j±ti dukkhanti abhiññeyya½. jar± dukkhanti abhiññeyya½. by±dhi dukkhanti abhiññeyya½. maraºa½ dukkhanti abhiññeyya½. soko dukkhanti abhiññeyya½. paridevo dukkhanti abhiññeyya½. up±y±so dukkhanti abhiññeyya½. anupp±do sukhanti abhiññeyya½. appavatta½ sukhanti abhiññeyya½. animitta½ sukhanti abhiññeyya½. an±y³han± sukhanti abhiññeyya½. appaµisandhi sukhanti abhiññeyya½. agati sukhanti abhiññeyya½. anibbatti sukhanti abhiññeyya½. anupapatti sukhanti abhiññeyya½. aj±ti sukhanti abhiññeyya½. ajar± sukhanti abhiññeyya½. aby±dhi sukhanti abhiññeyya½. amata½ sukhanti abhiññeyya½. asoko sukhanti abhiññeyya½. aparidevo sukhanti abhiññeyya½. anup±y±so sukhanti abhiññeyya½. upp±do dukkha½, anupp±do sukhanti abhiññeyya½. pavatta½ dukkha½, appavatta½ sukhanti abhiññeyya½. nimitta½ dukkha½, animitta½ sukhanti abhiññeyya½. ±y³han± dukkha½, an±y³han± sukhanti abhiññeyya½. paµisandhi dukkha½, appaµisandhi sukhanti abhiññeyya½. gati dukkha½, agati sukhanti abhiññeyya½. nibbatti dukkha½, anibbatti sukhanti abhiññeyya½. upapatti dukkha½, anupapatti sukhanti abhiññeyya½. j±ti dukkha½, aj±ti sukhanti abhiññeyya½. jar± dukkha½, ajar± sukhanti abhiññeyya½. by±dhi dukkha½, aby±dhi sukhanti abhiññeyya½. maraºa½ dukkha½, amata½ sukhanti abhiññeyya½. soko dukkha½, asoko sukhanti abhiññeyya½. paridevo dukkha½, aparidevo sukhanti abhiññeyya½. up±y±so dukkha½, anup±y±so sukhanti abhiññeyya½. upp±do bhayanti abhiññeyya½. pavatta½ bhayanti abhiññeyya½. nimitta½ bhayanti abhiññeyya½. ±y³han± bhayanti abhiññeyya½. paµisandhi bhayanti abhiññeyya½. gati bhayanti abhiññeyya½. nibbatti bhayanti abhiññeyya½. upapatti bhayanti abhiññeyya½. j±ti bhayanti abhiññeyya½. jar± bhayanti abhiññeyya½. by±dhi bhayanti abhiññeyya½. maraºa½ bhayanti abhiññeyya½. soko bhayanti abhiññeyya½. paridevo bhayanti abhiññeyya½. up±y±so bhayanti abhiññeyya½. anupp±do khemanti abhiññeyya½. appavatta½ khemanti abhiññeyya½. animitta½ khemanti abhiññeyya½. an±y³han± khemanti abhiññeyya½. appaµisandhi khemanti abhiññeyya½. agati khemanti abhiññeyya½. anibbatti khemanti abhiññeyya½. anupapatti khemanti abhiññeyya½. aj±ti khemanti abhiññeyya½ . ajar± khemanti abhiññeyya½. aby±dhi khemanti abhiññeyya½. amata½ khemanti abhiññeyya½. asoko khemanti abhiññeyya½. aparidevo khemanti abhiññeyya½. anup±y±so khemanti abhiññeyya½. upp±do bhaya½, anupp±do khemanti abhiññeyya½. pavatta½ bhaya½, appavatta½ khemanti abhiññeyya½. nimitta½ bhaya½, animitta½ khemanti abhiññeyya½. ±y³han± bhaya½, an±y³han± khemanti abhiññeyya½. paµisandhi bhaya½, appaµisandhi khemanti abhiññeyya½. gati bhaya½, agati khemanti abhiññeyya½. nibbatti bhaya½, anibbatti khemanti abhiññeyya½. upapatti bhaya½, anupapatti khemanti abhiññeyya½. j±ti bhaya½, aj±ti khemanti abhiññeyya½. jar± bhaya½, ajar± khemanti abhiññeyya½. by±dhi bhaya½, aby±dhi khemanti abhiññeyya½. maraºa½ bhaya½, amata½ khemanti abhiññeyya½. soko bhaya½, asoko khemanti abhiññeyya½. paridevo bhaya½, aparidevo khemanti abhiññeyya½. up±y±so bhaya½, anup±y±so khemanti abhiññeyya½. upp±do s±misanti abhiññeyya½. pavatta½ s±misanti abhiññeyya½ . nimitta½ s±misanti abhiññeyya½. ±y³han± s±misanti abhiññeyya½. paµisandhi s±misanti abhiññeyya½. gati s±misanti abhiññeyya½. nibbatti s±misanti abhiññeyya½. upapatti s±misanti abhiññeyya½. j±ti s±misanti abhiññeyya½. jar± s±misanti abhiññeyya½. by±dhi s±misanti abhiññeyya½. maraºa½ s±misanti abhiññeyya½. soko s±misanti abhiññeyya½. paridevo s±misanti abhiññeyya½. up±y±so s±misanti abhiññeyya½. anupp±do nir±misanti abhiññeyya½. appavatta½ nir±misanti abhiññeyya½. animitta½ nir±misanti abhiññeyya½. an±y³han± nir±misanti abhiññeyya½. appaµisandhi nir±misanti abhiññeyya½. agati nir±misanti abhiññeyya½. anibbatti nir±misanti abhiññeyya½. anupapatti nir±misanti abhiññeyya½. aj±ti nir±misanti abhiññeyya½. ajar± nir±misanti abhiññeyya½. aby±dhi nir±misanti abhiññeyya½. amata½ nir±misanti abhiññeyya½. asoko nir±misanti abhiññeyya½. aparidevo nir±misanti abhiññeyya½. anup±y±so nir±misanti abhiññeyya½. upp±do s±misa½, anupp±do nir±misanti abhiññeyya½. pavatta½ s±misa½, appavatta½ nir±misanti abhiññeyya½. nimitta½ s±misa½, animitta½ nir±misanti abhiññeyya½. ±y³han± s±misa½, an±y³han± nir±misanti abhiññeyya½. paµisandhi s±misa½, appaµisandhi nir±misanti abhiññeyya½ . gati s±misa½, agati nir±misanti abhiññeyya½. nibbatti s±misa½, anibbatti nir±misanti abhiññeyya½. upapatti s±misa½, anupapatti nir±misanti abhiññeyya½. j±ti s±misa½, aj±ti nir±misanti abhiññeyya½. jar± s±misa½, ajar± nir±misanti abhiññeyya½. by±dhi s±misa½, aby±dhi nir±misanti abhiññeyya½. maraºa½ s±misa½, amata½ nir±misanti abhiññeyya½. soko s±misa½, asoko nir±misanti abhiññeyya½. paridevo s±misa½, aparidevo nir±misanti abhiññeyya½. up±y±so s±misa½, anup±y±so nir±misanti abhiññeyya½. upp±do saªkh±r±ti abhiññeyya½. pavatta½ saªkh±r±ti abhiññeyya½. nimitta½ saªkh±r±ti abhiññeyya½. ±y³han± saªkh±r±ti abhiññeyya½. paµisandhi saªkh±r±ti abhiññeyya½. gati saªkh±r±ti abhiññeyya½. nibbatti saªkh±r±ti abhiññeyya½. upapatti saªkh±r±ti abhiññeyya½. j±ti saªkh±r±ti abhiññeyya½. jar± saªkh±r±ti abhiññeyya½. by±dhi saªkh±r±ti abhiññeyya½. maraºa½ saªkh±r±ti abhiññeyya½. soko saªkh±r±ti abhiññeyya½. paridevo saªkh±r±ti abhiññeyya½. up±y±so saªkh±r±ti abhiññeyya½. anupp±do nibb±nanti abhiññeyya½. appavatta½ nibb±nanti abhiññeyya½. animitta½ nibb±nanti abhiññeyya½. an±y³han± nibb±nanti abhiññeyya½. appaµisandhi nibb±nanti abhiññeyya½. agati nibb±nanti abhiññeyya½. anibbatti nibb±nanti abhiññeyya½. anupapatti nibb±nanti abhiññeyya½. aj±ti nibb±nanti abhiññeyya½. ajara½ nibb±nanti abhiññeyya½. aby±dhi nibb±nanti abhiññeyya½. amata½ nibb±nanti abhiññeyya½ . asoko nibb±nanti abhiññeyya½. aparidevo nibb±nanti abhiññeyya½. anup±y±so nibb±nanti abhiññeyya½. upp±do saªkh±r±, anupp±do nibb±nanti abhiññeyya½. pavatta½ saªkh±r±, appavatta½ nibb±nanti abhiññeyya½. nimitta½ saªkh±r±, animitta½ nibb±nanti abhiññeyya½. ±y³han± saªkh±r±, an±y³han± nibb±nanti abhiññeyya½. paµisandhi saªkh±r±, appaµisandhi nibb±nanti abhiññeyya½. gati saªkh±r±, agati nibb±nanti abhiññeyya½. nibbatti saªkh±r±, anibbatti nibb±nanti abhiññeyya½. upapatti saªkh±r±, anupapatti nibb±nanti abhiññeyya½. j±ti saªkh±r±, aj±ti nibb±nanti abhiññeyya½. jar± saªkh±r±, ajar± nibb±nanti abhiññeyya½. by±dhi saªkh±r±, aby±dhi nibb±na''nti abhiññeyya½. maraºa½ saªkh±r±, amata½ nibb±nanti abhiññeyya½. soko saªkh±r±, asoko nibb±nanti abhiññeyya½. paridevo saªkh±r±, aparidevo nibb±nanti abhiññeyya½. up±y±so saªkh±r±, anup±y±so nibb±nanti abhiññeyya½. paµhamabh±ºav±ro. 11. pariggahaµµho abhiññeyyo; pariv±raµµho abhiññeyyo; parip³raµµho {parip³raºaµµho (ka0), parip³riµµho (s²0 aµµha0)} abhiññeyyo; ekaggaµµho abhiññeyyo; avikkhepaµµho abhiññeyyo ; paggahaµµho abhiññeyyo; avis±raµµho abhiññeyyo; an±vilaµµho abhiññeyyo; aniñjanaµµho abhiññeyyo; ekattupaµµh±navasena cittassa µhitaµµho abhiññeyyo; ±rammaºaµµho abhiññeyyo; gocaraµµho abhiññeyyo; pah±naµµho abhiññeyyo; paricc±gaµµho abhiññeyyo; vuµµh±naµµho abhiññeyyo; vivaµµanaµµho {nivattanaµµho (ka0)} abhiññeyyo; santaµµho abhiññeyyo; paº²taµµho abhiññeyyo; vimuttaµµho abhiññeyyo; an±savaµµho abhiññeyyo; taraºaµµho abhiññeyyo; animittaµµho abhiññeyyo; appaºihitaµµho abhiññeyyo; suññataµµho abhiññeyyo; ekarasaµµho abhiññeyyo ; anativattanaµµho abhiññeyyo; yuganaddhaµµho {yuganandhanaµµho (ka0)} abhiññeyyo; niyy±naµµho abhiññeyyo; hetuµµho {hetaµµho (sy±0)} abhiññeyyo; dassanaµµho abhiññeyyo; ±dhipateyyaµµho abhiññeyyo. 12. samathassa avikkhepaµµho abhiññeyyo; vipassan±ya anupassanaµµho abhiññeyyo; samathavipassan±na½ ekarasaµµho abhiññeyyo; yuganaddhassa anativattanaµµho abhiññeyyo; sikkh±ya sam±d±naµµho abhiññeyyo; ±rammaºassa gocaraµµho abhiññeyyo; l²nassa cittassa paggahaµµho abhiññeyyo; uddhatassa cittassa niggahaµµho abhiññeyyo; ubhovisuddh±na½ ajjhupekkhanaµµho abhiññeyyo; vises±dhigamaµµho abhiññeyyo; uttari paµivedhaµµho abhiññeyyo; sacc±bhisamayaµµho abhiññeyyo; nirodhe patiµµh±pakaµµho abhiññeyyo . saddhindriyassa adhimokkhaµµho abhiññeyyo; v²riyindriyassa paggahaµµho abhiññeyyo; satindriyassa upaµµh±naµµho abhiññeyyo; sam±dhindriyassa avikkhepaµµho abhiññeyyo; paññindriyassa dassanaµµho abhiññeyyo. saddh±balassa assaddhiye akampiyaµµho abhiññeyyo; v²riyabalassa kosajje akampiyaµµho abhiññeyyo; satibalassa pam±de akampiyaµµho abhiññeyyo; sam±dhibalassa uddhacce akampiyaµµho abhiññeyyo; paññ±balassa avijj±ya akampiyaµµho abhiññeyyo. satisambojjhaªgassa upaµµh±naµµho abhiññeyyo; dhammavicayasambojjhaªgassa pavicayaµµho abhiññeyyo; v²riyasambojjhaªgassa paggahaµµho abhiññeyyo; p²tisambojjhaªgassa pharaºaµµho abhiññeyyo; passaddhisambojjhaªgassa upasamaµµho abhiññeyyo; sam±dhisambojjhaªgassa avikkhepaµµho abhiññeyyo; upekkh±sambojjhaªgassa paµisaªkh±naµµho abhiññeyyo. samm±diµµhiy± dassanaµµho abhiññeyyo; samm±saªkappassa abhiniropanaµµho abhiññeyyo; samm±v±c±ya pariggahaµµho abhiññeyyo; samm±kammantassa samuµµh±naµµho abhiññeyyo; samm±±j²vassa vod±naµµho abhiññeyyo ; samm±v±y±massa paggahaµµho abhiññeyyo; samm±satiy± upaµµh±naµµho abhiññeyyo; samm±sam±dhissa avikkhepaµµho abhiññeyyo. 13. indriy±na½ ±dhipateyyaµµho abhiññeyyo; bal±na½ akampiyaµµho abhiññeyyo; bojjhaªg±na½ niyy±naµµho abhiññeyyo; maggassa hetuµµho abhiññeyyo; satipaµµh±n±na½ upaµµh±naµµho abhiññeyyo; sammappadh±n±na½ padahanaµµho abhiññeyyo; iddhip±d±na½ ijjhanaµµho abhiññeyyo; sacc±na½ tathaµµho abhiññeyyo; payog±na½ {magg±na½ (sabbattha) aµµhakath± passitabb±} paµippassaddhaµµho abhiññeyyo; phal±na½ sacchikiriyaµµho abhiññeyyo. vitakkassa abhiniropanaµµho abhiññeyyo; vic±rassa upavic±raµµho abhiññeyyo; p²tiy± pharaºaµµho abhiññeyyo; sukhassa abhisandanaµµho abhiññeyyo. cittassa ekaggaµµho abhiññeyyo. ±vajjanaµµho abhiññeyyo; vij±nanaµµho abhiññeyyo; paj±nanaµµho abhiññeyyo; sañj±nanaµµho abhiññeyyo; ekodaµµho abhiññeyyo . abhiññ±ya ñ±taµµho abhiññeyyo; pariññ±ya t²raºaµµho abhiññeyyo; pah±nassa paricc±gaµµho abhiññeyyo; bh±van±ya ekarasaµµho abhiññeyyo; sacchikiriy±ya phassanaµµho abhiññeyyo; khandh±na½ khandhaµµho abhiññeyyo; dh±t³na½ dh±tuµµho {dh±taµµho (sy±0)} abhiññeyyo; ±yatan±na½ ±yatanaµµho abhiññeyyo; saªkhat±na½ saªkhataµµho abhiññeyyo; asaªkhatassa asaªkhataµµho abhiññeyyo. 14. cittaµµho abhiññeyyo; citt±nantariyaµµho abhiññeyyo; cittassa vuµµh±naµµho abhiññeyyo; cittassa vivaµµanaµµho abhiññeyyo; cittassa hetuµµho abhiññeyyo; cittassa paccayaµµho abhiññeyyo; cittassa vatthuµµho {vatthaµµho (sy±0)} abhiññeyyo; cittassa bh³maµµho {bhummaµµho (sy±0 s²0 aµµha0) (ekatte upanibandhanaµµho abhiññeyyo) (ka0) aµµhakath± passitabb±} abhiññeyyo; cittassa ±rammaºaµµho abhiññeyyo; cittassa gocaraµµho abhiññeyyo; cittassa cariyaµµho abhiññeyyo; cittassa gataµµho abhiññeyyo; cittassa abhin²h±raµµho abhiññeyyo; cittassa niyy±naµµho abhiññeyyo; cittassa nissaraºaµµho abhiññeyyo. 15. ekatte ±vajjanaµµho abhiññeyyo; ekatte vij±nanaµµho abhiññeyyo ; ekatte paj±nanaµµho abhiññeyyo; ekatte sañj±nanaµµho abhiññeyyo; ekatte ekadaµµho abhiññeyyo; ekatte upanibandhaµµho abhiññeyyo; ekatte pakkhandanaµµho abhiññeyyo; ekatte pas²danaµµho abhiññeyyo ; ekatte santiµµhanaµµho abhiññeyyo; ekatte vimuccanaµµho abhiññeyyo; ekatte ``eta½ santa''nti passanaµµho abhiññeyyo; ekatte y±n²kataµµho abhiññeyyo; ekatte vatthukataµµho abhiññeyyo; ekatte anuµµhitaµµho abhiññeyyo; ekatte paricitaµµho abhiññeyyo; ekatte susam±raddhaµµho abhiññeyyo ; ekatte pariggahaµµho abhiññeyyo; ekatte pariv±raµµho abhiññeyyo; ekatte parip³raµµho abhiññeyyo; ekatte samodh±naµµho abhiññeyyo; ekatte adhiµµh±naµµho abhiññeyyo; ekatte ±sevanaµµho abhiññeyyo; ekatte bh±vanaµµho abhiññeyyo; ekatte bahul²kammaµµho abhiññeyyo; ekatte susamuggataµµho abhiññeyyo; ekatte suvimuttaµµho abhiññeyyo ; ekatte bujjhanaµµho abhiññeyyo; ekatte anubujjhanaµµho abhiññeyyo; ekatte paµibujjhanaµµho abhiññeyyo; ekatte sambujjhanaµµho abhiññeyyo; ekatte bodhanaµµho abhiññeyyo; ekatte anubodhanaµµho abhiññeyyo; ekatte paµibodhanaµµho abhiññeyyo; ekatte sambodhanaµµho abhiññeyyo; ekatte bodhipakkhiyaµµho abhiññeyyo; ekatte anubodhipakkhiyaµµho abhiññeyyo; ekatte paµibodhipakkhiyaµµho abhiññeyyo; ekatte sambodhipakkhiyaµµho abhiññeyyo; ekatte jotanaµµho abhiññeyyo; ekatte ujjotanaµµho abhiññeyyo; ekatte anujotanaµµho abhiññeyyo; ekatte paµijotanaµµho abhiññeyyo; ekatte sañjotanaµµho abhiññeyyo. 16. pat±panaµµho {pak±sanaµµho (ka0)} abhiññeyyo; virocanaµµho abhiññeyyo; kiles±na½ sant±panaµµho abhiññeyyo; amalaµµho abhiññeyyo; vimalaµµho abhiññeyyo; nimmalaµµho abhiññeyyo; samaµµho abhiññeyyo; samayaµµho abhiññeyyo; vivekaµµho abhiññeyyo; vivekacariyaµµho abhiññeyyo; vir±gaµµho abhiññeyyo; vir±gacariyaµµho abhiññeyyo; nirodhaµµho abhiññeyyo; nirodhacariyaµµho abhiññeyyo; vosaggaµµho {vossaggaµµho (sy±0 ka0)} abhiññeyyo; vosaggacariyaµµho abhiññeyyo; vimuttaµµho abhiññeyyo; vimutticariyaµµho abhiññeyyo. chandaµµho abhiññeyyo; chandassa m³laµµho abhiññeyyo; chandassa p±daµµho abhiññeyyo; chandassa padh±naµµho abhiññeyyo; chandassa ijjhanaµµho abhiññeyyo; chandassa adhimokkhaµµho abhiññeyyo; chandassa paggahaµµho abhiññeyyo; chandassa upaµµh±naµµho abhiññeyyo; chandassa avikkhepaµµho abhiññeyyo; chandassa dassanaµµho abhiññeyyo. v²riyaµµho abhiññeyyo; v²riyassa m³laµµho abhiññeyyo; v²riyassa p±daµµho abhiññeyyo; v²riyassa padh±naµµho abhiññeyyo; v²riyassa ijjhanaµµho abhiññeyyo; v²riyassa adhimokkhaµµho abhiññeyyo; v²riyassa paggahaµµho abhiññeyyo; v²riyassa upaµµh±naµµho abhiññeyyo; v²riyassa avikkhepaµµho abhiññeyyo; v²riyassa dassanaµµho abhiññeyyo. cittaµµho abhiññeyyo; cittassa m³laµµho abhiññeyyo; cittassa p±daµµho abhiññeyyo; cittassa padh±naµµho abhiññeyyo; cittassa ijjhanaµµho abhiññeyyo; cittassa adhimokkhaµµho abhiññeyyo; cittassa paggahaµµho abhiññeyyo; cittassa upaµµh±naµµho abhiññeyyo; cittassa avikkhepaµµho abhiññeyyo; cittassa dassanaµµho abhiññeyyo. v²ma½saµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya m³laµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya p±daµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya padh±naµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya ijjhanaµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya adhimokkhaµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya paggahaµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya upaµµh±naµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya avikkhepaµµho abhiññeyyo; v²ma½s±ya dassanaµµho abhiññeyyo. 17. dukkhaµµho abhiññeyyo; dukkhassa p²¼anaµµho abhiññeyyo; dukkhassa saªkhataµµho abhiññeyyo; dukkhassa sant±paµµho abhiññeyyo; dukkhassa vipariº±maµµho abhiññeyyo. samudayaµµho abhiññeyyo; samudayassa ±y³hanaµµho {±yuhanaµµho (sy±0)} abhiññeyyo; samudayassa nid±naµµho abhiññeyyo; samudayassa saññogaµµho abhiññeyyo; samudayassa palibodhaµµho abhiññeyyo; nirodhaµµho abhiññeyyo ; nirodhassa nissaraºaµµho abhiññeyyo; nirodhassa vivekaµµho abhiññeyyo; nirodhassa asaªkhataµµho abhiññeyyo; nirodhassa amataµµho abhiññeyyo. maggaµµho abhiññeyyo; maggassa niyy±naµµho abhiññeyyo; maggassa hetuµµho abhiññeyyo; maggassa dassanaµµho abhiññeyyo; maggassa ±dhipateyyaµµho abhiññeyyo. tathaµµho abhiññeyyo; anattaµµho abhiññeyyo; saccaµµho abhiññeyyo; paµivedhaµµho abhiññeyyo; abhij±nanaµµho abhiññeyyo; parij±nanaµµho abhiññeyyo; dhammaµµho abhiññeyyo; dh±tuµµho abhiññeyyo; ñ±taµµho abhiññeyyo; sacchikiriyaµµho abhiññeyyo; phassanaµµho abhiññeyyo; abhisamayaµµho abhiññeyyo. 18. nekkhamma½ abhiññeyya½; aby±p±do abhiññeyyo; ±lokasaññ± abhiññeyy±; avikkhepo abhiññeyyo; dhammavavatth±na½ abhiññeyya½; ñ±ºa½ abhiññeyya½; p±mojja½ {p±mujja½ (sy±0)} abhiññeyya½. paµhama½ jh±na½ abhiññeyya½; dutiya½ jh±na½ abhiññeyya½; tatiya½ jh±na½ abhiññeyya½; catuttha½ jh±na½ abhiññeyya½. ±k±s±nañc±yatanasam±patti abhiññeyy±; viññ±ºañc±yatanasam±patti abhiññeyy±; ±kiñcaññ±yatanasam±patti abhiññeyy±; nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti abhiññeyy±. anicc±nupassan± abhiññeyy±; dukkh±nupassan± abhiññeyy±; anatt±nupassan± abhiññeyy±; nibbid±nupassan± abhiññeyy±; vir±g±nupassan± abhiññeyy±; nirodh±nupassan± abhiññeyy±; paµinissagg±nupassan± abhiññeyy±; khay±nupassan± abhiññeyy±; vay±nupassan± abhiññeyy±; vipariº±m±nupassan± abhiññeyy±; animitt±nupassan± abhiññeyy±; appaºihit±nupassan± abhiññeyy±; suññat±nupassan± abhiññeyy±; adhipaññ±dhammavipassan± abhiññeyy±; yath±bh³tañ±ºadassana½ abhiññeyya½; ±d²nav±nupassan± abhiññeyy±; paµisaªkh±nupassan± abhiññeyy±; vivaµµan±nupassan± abhiññeyy±. 19. sot±pattimaggo abhiññeyyo; sot±pattiphalasam±patti abhiññeyy±; sakad±g±mimaggo abhiññeyyo; sakad±g±miphalasam±patti abhiññeyy±; an±g±mimaggo abhiññeyyo ; an±g±miphalasam±patti abhiññeyy±; arahattamaggo abhiññeyyo; arahattaphalasam±patti abhiññeyy±. adhimokkhaµµhena saddhindriya½ abhiññeyya½; paggahaµµhena v²riyindriya½ abhiññeyya½; upaµµh±naµµhena satindriya½ abhiññeyya½; avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ abhiññeyya½; dassanaµµhena paññindriya½ abhiññeyya½; assaddhiye akampiyaµµhena saddh±bala½ abhiññeyya½; kosajje akampiyaµµhena v²riyabala½ abhiññeyya½; pam±de akampiyaµµhena satibala½ abhiññeyya½; uddhacce akampiyaµµhena sam±dhibala½ abhiññeyya½; avijj±ya akampiyaµµhena paññ±bala½ abhiññeyya½; upaµµh±naµµhena satisambojjhaªgo abhiññeyyo; pavicayaµµhena dhammavicayasambojjhaªgo abhiññeyyo; paggahaµµhena v²riyasambojjhaªgo abhiññeyyo; pharaºaµµhena p²tisambojjhaªgo abhiññeyyo ; upasamaµµhena passaddhisambojjhaªgo abhiññeyyo; avikkhepaµµhena sam±dhisambojjhaªgo abhiññeyyo; paµisaªkh±naµµhena upekkh±sambojjhaªgo abhiññeyyo. dassanaµµhena samm±diµµhi abhiññeyy±; abhiniropanaµµhena samm±saªkappo abhiññeyyo; pariggahaµµhena samm±v±c± abhiññeyy±; samuµµh±naµµhena samm±kammanto abhiññeyyo; vod±naµµhena samm±±j²vo abhiññeyyo; paggahaµµhena samm±v±y±mo abhiññeyyo; upaµµh±naµµhena samm±sati abhiññeyy±; avikkhepaµµhena samm±sam±dhi abhiññeyyo. ±dhipateyyaµµhena indriy± abhiññeyy±; akampiyaµµhena bal± abhiññeyy±; niyy±naµµhena bojjhaªg± abhiññeyy±; hetuµµhena maggo abhiññeyyo; upaµµh±naµµhena satipaµµh±n± abhiññeyy±; padahanaµµhena sammappadh±n± abhiññeyy±; ijjhanaµµhena iddhip±d± abhiññeyy±; tathaµµhena sacc± abhiññeyy±; avikkhepaµµhena samatho abhiññeyyo; anupassanaµµhena vipassan± abhiññeyy±; ekarasaµµhena samathavipassan± abhiññeyy±; anativattanaµµhena yuganaddha½ abhiññeyya½. sa½varaµµhena s²lavisuddhi abhiññeyy±; avikkhepaµµhena cittavisuddhi abhiññeyy±; dassanaµµhena diµµhivisuddhi abhiññeyy±; muttaµµhena vimokkho abhiññeyyo; paµivedhaµµhena vijj± abhiññeyy± ; paricc±gaµµhena vimutti abhiññeyy±; samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ abhiññeyya½; paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ abhiññeyya½. 20. chando m³laµµhena abhiññeyyo; manasik±ro samuµµh±naµµhena abhiññeyyo; phasso samodh±naµµhena abhiññeyyo; vedan± samosaraºaµµhena abhiññeyy±; sam±dhi pamukhaµµhena abhiññeyyo; sati ±dhipateyyaµµhena abhiññeyy±; paññ± tatuttaraµµhena abhiññeyy±; vimutti s±raµµhena abhiññeyy±; amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena abhiññeyya½. ye ye dhamm± abhiññ±t± honti te te dhamm± ñ±t± honti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ime dhamm± abhiññeyy±ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa''nti. dutiyabh±ºav±ro. 21. katha½ ``ime dhamm± pariññeyy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? eko dhammo pariññeyyo -- phasso s±savo up±d±niyo. dve dhamm± pariññeyy± -- n±mañca r³pañca. tayo dhamm± pariññeyy± -- tisso vedan±. catt±ro dhamm± pariññeyy± -- catt±ro ±h±r±. pañca dhamm± pariññeyy± -- pañcup±d±nakkhandh±. cha dhamm± pariññeyy± -- cha ajjhattik±ni ±yatan±ni. satta dhamm± pariññeyy± -- satta viññ±ºaµµhitiyo. aµµha dhamm± pariññeyy± -- aµµha lokadhamm±. nava dhamm± pariññeyy± -- nava satt±v±s±. dasa dhamm± pariññeyy± -- das±yatan±ni. ``sabba½, bhikkhave, pariññeyya½. kiñca, bhikkhave, sabba½ pariññeyya½? cakkhu, bhikkhave, pariññeyya½; r³p± pariññeyy±; cakkhuviññ±ºa½ pariññeyya½; cakkhusamphasso pariññeyyo; yampida½ cakkhusamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi pariññeyya½. sota½ pariññeyya½; sadd± pariññeyy±...pe0... gh±na½ pariññeyya½, gandh± pariññeyy±... jivh± pariññeyy±; ras± pariññeyy±... k±yo pariññeyyo; phoµµhabb± pariññeyy±...pe0... mano pariññeyyo; dhamm± pariññeyy±... manoviññ±ºa½ pariññeyya½; manosamphasso pariññeyyo; yampida½ manosamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi pariññeyya½.'' r³pa½ pariññeyya½...pe0... vedan± pariññeyy±... saññ± pariññeyy±... saªkh±r± pariññeyy±... viññ±ºa½ pariññeyya½... cakkhu pariññeyya½...pe0... jar±maraºa½ pariññeyya½... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena pariññeyya½. yesa½ yesa½ dhamm±na½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa te te dhamm± paµiladdh± honti, eva½ te dhamm± pariññ±t± ceva honti t²rit± ca. 22. nekkhamma½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa nekkhamma½ paµiladdha½ hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. aby±p±da½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa aby±p±do paµiladdho hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. ±lokasañña½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa ±lokasaññ± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. avikkhepa½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa avikkhepo paµiladdho hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. dhammavavatth±na½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa dhammavavatth±na½ paµiladdha½ hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. ñ±ºa½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa ñ±ºa½ paµiladdha½ hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. p±mojja½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa p±mojja½ paµiladdha½ hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. paµhama½ jh±na½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa paµhama½ jh±na½ paµiladdha½ hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. dutiya½ jh±na½...pe0... tatiya½ jh±na½... catuttha½ jh±na½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa catuttha½ jh±na½ paµiladdha½ hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. ±k±s±nañc±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa ±k±s±nañc±yatanasam±patti paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. viññ±ºañc±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa viññ±ºañc±yatanasam±patti paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. ±kiñcaññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa ±kiñcaññ±yatanasam±patti paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. anicc±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa anicc±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. dukkh±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa dukkh±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. anatt±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa anatt±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. nibbid±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa nibbid±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. vir±g±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa vir±g±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. nirodh±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa nirodh±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. paµinissagg±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa paµinissagg±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. khay±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa khay±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. vay±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa vay±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. vipariº±m±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa vipariº±m±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. animitt±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa animitt±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. appaºihit±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa appaºihit±nupassan± paµiladdh± hoti . eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. suññat±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa suññat±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. adhipaññ±dhammavipassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa adhipaññ±dhammavipassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. yath±bh³tañ±ºadassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa yath±bh³tañ±ºadassana½ paµiladdha½ hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. ±d²nav±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa ±d²nav±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. paµisaªkh±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa paµisaªkh±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. vivaµµan±nupassana½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa vivaµµan±nupassan± paµiladdh± hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. sot±pattimagga½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa sot±pattimaggo paµiladdho hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. sakad±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa sakad±g±mimaggo paµiladdho hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. an±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa an±g±mimaggo paµiladdho hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. arahattamagga½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa arahattamaggo paµiladdho hoti. eva½ so dhammo pariññ±to ceva hoti t²rito ca. yesa½ yesa½ dhamm±na½ paµil±bhatth±ya v±yamantassa te te dhamm± paµiladdh± honti. eva½ te dhamm± pariññ±t± ceva honti t²rit± ca. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ime dhamm± pariññeyy±ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa''nti. 23. katha½ ``ime dhamm± pah±tabb±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? eko dhammo pah±tabbo -- asmim±no. dve dhamm± pah±tabb± -- avijj± ca bhavataºh± ca. tayo dhamm± pah±tabb± -- tisso taºh±. catt±ro dhamm± pah±tabb± -- catt±ro ogh±. pañca dhamm± pah±tabb± -- pañca n²varaº±ni. cha dhamm± pah±tabb± -- cha taºh±k±y±. satta dhamm± pah±tabb± -- satt±nusay±. aµµha dhamm± pah±tabb± -- aµµha micchatt±. nava dhamm± pah±tabb± -- nava taºh±m³lak±. dasa dhamm± pah±tabb± -- dasa micchatt±. 24. dve pah±n±ni -- samucchedappah±na½, paµippassaddhippah±na½. samucchedappah±nañca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato; paµippassaddhippah±nañca phalakkhaºe. t²ºi pah±n±ni -- k±m±nameta½ nissaraºa½ yadida½ nekkhamma½; r³p±nameta½ nissaraºa½ yadida½ ±ruppa½; ya½ kho pana kiñci bh³ta½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½, nirodho tassa nissaraºa½. nekkhamma½ paµiladdhassa k±m± pah²n± ceva honti pariccatt± ca. ±ruppa½ paµiladdhassa r³p± pah²n± ceva honti pariccatt± ca. nirodha½ paµiladdhassa saªkh±r± pah²n± ceva honti pariccatt± ca. catt±ri pah±n±ni dukkhasacca½ pariññ±paµivedha½ paµivijjhanto pajahati; samudayasacca½ pah±napaµivedha½ paµivijjhanto pajahati; nirodhasacca½ sacchikiriy±paµivedha½ paµivijjhanto pajahati; maggasacca½ bh±van±paµivedha½ paµivijjhanto pajahati. pañca pah±n±ni -- vikkhambhanappah±na½, tadaªgappah±na½, samucchedappah±na½, paµippassaddhippah±na½, nissaraºappah±na½. vikkhambhanappah±nañca n²varaº±na½ paµhama½ jh±na½ bh±vayato; tadaªgappah±nañca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato; samucchedappah±nañca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato; paµippassaddhippah±nañca phalakkhaºe; nissaraºappah±nañca nirodho nibb±na½. ``sabba½, bhikkhave, pah±tabba½. kiñca, bhikkhave, sabba½ pah±tabba½? cakkhu, bhikkhave, pah±tabba½; r³p± pah±tabb±; cakkhuviññ±ºa½ pah±tabba½; cakkhusamphasso pah±tabbo; yampida½ cakkhusamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi pah±tabba½. sota½ pah±tabba½; sadd± pah±tabb±...pe0... gh±na½ pah±tabba½; gandh± pah±tabb±... jivh± pah±tabb±; ras± pah±tabb±... k±yo pah±tabbo; phoµµhabb± pah±tabb±... mano pah±tabbo; dhamm± pah±tabb±... manoviññ±ºa½ pah±tabba½;... manosamphasso pah±tabbo; yampida½ manosamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi pah±tabba½.'' r³pa½ passanto pajahati, vedana½ passanto pajahati, sañña½ passanto pajahati, saªkh±re passanto pajahati, viññ±ºa½ passanto pajahati. cakkhu½...pe0... jar±maraºa½...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena passanto pajahati. ye ye dhamm± pah²n± honti te te dhamm± pariccatt± honti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ime dhamm± pah±tabb±ti sot±vadh±na½, ta½ paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa''nti. tatiyabh±ºav±ro. 25. katha½ ``ime dhamm± bh±vetabb±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? eko dhammo bh±vetabbo -- k±yagat±sati s±tasahagat±. dve dhamm± bh±vetabb± -- samatho ca vipassan± ca. tayo dhamm± bh±vetabb± -- tayo sam±dh². catt±ro dhamm± bh±vetabb± -- catt±ro satipaµµh±n±. pañca dhamm± bh±vetabb± -- pañcaªgiko sam±dhi {samm±sam±dh² (sy±0)}. cha dhamm± bh±vetabb± -- cha anussatiµµh±n±ni. satta dhamm± bh±vetabb± -- satta bojjhaªg±. aµµha dhamm± bh±vetabb± -- ariyo aµµhaªgiko maggo. nava dhamm± bh±vetabb± -- nava p±risuddhipadh±niyaªg±ni. dasa dhamm± bh±vetabb± -- dasa kasiº±yatan±ni. 26. dve bh±van± -- lokiy± ca bh±van±, lokuttar± ca bh±van±. tisso bh±van± -- r³p±vacarakusal±na½ dhamm±na½ bh±van±, ar³p±vacarakusal±na½ dhamm±na½ bh±van±, apariy±pannakusal±na½ dhamm±na½ bh±van±. r³p±vacarakusal±na½ dhamm±na½ bh±van± atthi h²n±, atthi majjhim±, atthi paº²t±. ar³p±vacarakusal±na½ dhamm±na½ bh±van± atthi h²n± , atthi majjhim±, atthi paº²t±. apariy±pannakusal±na½ dhamm±na½ bh±van± paº²t±. 27. catasso bh±van± -- dukkhasacca½ pariññ±paµivedha½ paµivijjhanto bh±veti, samudayasacca½ pah±nappaµivedha½ paµivijjhanto bh±veti, nirodhasacca½ sacchikiriy±paµivedha½ paµivijjhanto bh±veti, maggasacca½ bh±van±paµivedha½ paµivijjhanto bh±veti. im± catasso bh±van±. apar±pi catasso bh±van± -- esan±bh±van±, paµil±bh±bh±van±, ekaras±bh±van±, ±sevan±bh±van±. katam± esan±bh±van±? sabbesa½ sam±dhi½ sam±pajjant±na½ tattha j±t± dhamm± ekaras± hont²ti -- aya½ esan±bh±van±. katam± paµil±bh±bh±van±? sabbesa½ sam±dhi½ sam±pann±na½ tattha j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- aya½ paµil±bh±bh±van±. katam± ekaras±bh±van±? adhimokkhaµµhena saddhindriya½ bh±vayato saddhindriyassa vasena catt±ri indriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±. paggahaµµhena v²riyindriya½ bh±vayato v²riyindriyassa vasena catt±ri indriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van± . upaµµh±naµµhena satindriya½ bh±vayato satindriyassa vasena catt±ri indriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±. avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ bh±vayato sam±dhindriyassa vasena catt±ri indriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±. dassanaµµhena paññindriya½ bh±vayato paññindriyassa vasena catt±ri indriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±. assaddhiye akampiyaµµhena saddh±bala½ bh±vayato saddh±balassa vasena catt±ri bal±ni ekaras± hont²ti -- bal±na½ ekarasaµµhena bh±van±. kosajje akampiyaµµhena v²riyabala½ bh±vayato v²riyabalassa vasena catt±ri bal±ni ekaras± hont²ti -- bal±na½ ekarasaµµhena bh±van±. pam±de akampiyaµµhena satibala½ bh±vayato satibalassa vasena catt±ri bal±ni ekaras± hont²ti -- bal±na½ ekarasaµµhena bh±van±. uddhacce akampiyaµµhena sam±dhibala½ bh±vayato sam±dhibalassa vasena catt±ri bal±ni ekaras± hont²ti -- bal±na½ ekarasaµµhena bh±van±. avijj±ya akampiyaµµhena paññ±bala½ bh±vayato paññ±balassa vasena catt±ri bal±ni ekaras± hont²ti -- bal±na½ ekarasaµµhena bh±van±. upaµµh±naµµhena satisambojjhaªga½ bh±vayato satisambojjhaªgassa vasena cha bojjhaªg± ekaras± hont²ti -- bojjhaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. pavicayaµµhena dhammavicayasambojjhaªga½ bh±vayato dhammavicayasambojjhaªgassa vasena cha bojjhaªg± ekaras± hont²ti -- bojjhaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. paggahaµµhena v²riyasambojjhaªga½ bh±vayato v²riyasambojjhaªgassa vasena cha bojjhaªg± ekaras± hont²ti -- bojjhaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. pharaºaµµhena p²tisambojjhaªga½ bh±vayato p²tisambojjhaªgassa vasena cha bojjhaªg± ekaras± hont²ti -- bojjhaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. upasamaµµhena passaddhisambojjhaªga½ bh±vayato passaddhisambojjhaªgassa vasena cha bojjhaªg± ekaras± hont²ti -- bojjhaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. avikkhepaµµhena sam±dhisambojjhaªga½ bh±vayato sam±dhisambojjhaªgassa vasena cha bojjhaªg± ekaras± hont²ti -- bojjhaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. paµisaªkh±naµµhena upekkh±sambojjhaªga½ bh±vayato upekkh±sambojjhaªgassa vasena cha bojjhaªg± ekaras± hont²ti -- bojjhaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. dassanaµµhena samm±diµµhi½ bh±vayato samm±diµµhiy± vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. abhiniropanaµµhena samm±saªkappa½ bh±vayato samm±saªkappassa vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. pariggahaµµhena samm±v±ca½ bh±vayato samm±v±c±ya vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. samuµµh±naµµhena samm±kammanta½ bh±vayato samm±kammantassa vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. vod±naµµhena samm±±j²va½ bh±vayato samm±±j²vassa vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van± . paggahaµµhena samm±v±y±ma½ bh±vayato samm±v±y±massa vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. upaµµh±naµµhena samm±sati½ bh±vayato samm±satiy± vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. avikkhepaµµhena samm±sam±dhi½ bh±vayato samm±sam±dhissa vasena satta maggaªg± ekaras± hont²ti -- maggaªg±na½ ekarasaµµhena bh±van±. aya½ ekaras±bh±van±. katam± ±sevan±bh±van±? idha bhikkhu pubbaºhasamaya½ ±sevati, majjhanhikasamayampi {majjhantikasamayampi (sy±0 ka0)} ±sevati, s±yanhasamayampi ±sevati, purebhattampi ±sevati, pacch±bhattampi ±sevati, purimepi y±me ±sevati, majjhimepi y±me ±sevati, pacchimepi y±me ±sevati, rattimpi ±sevati, div±pi ±sevati, rattindiv±pi {rattidiv±pi (ka0)} ±sevati, k±¼epi ±sevati, juºhepi ±sevati, vassepi ±sevati, hemantepi ±sevati, gimhepi ±sevati, purimepi vayokhandhe ±sevati, majjhimepi vayokhandhe ±sevati, pacchimepi vayokhandhe ±sevati -- aya½ ±sevan±bh±van±. im± catasso bh±van±. 28. apar±pi catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. katha½ tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±? k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. by±p±da½ pajahato aby±p±davasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. thinamiddha½ {th²namiddha½ (sy±0 s²0 aµµha0)} pajahato ±lokasaññ±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. uddhacca½ pajahato avikkhepavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. vicikiccha½ pajahato dhammavavatth±navasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. avijja½ pajahato ñ±ºavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van± . arati½ pajahato p±mojjavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. n²varaºe pajahato paµhamajjh±navasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. vitakkavic±re pajahato dutiyajjh±navasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. p²ti½ pajahato tatiyajjh±navasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. sukhadukkhe pajahato catutthajjh±navasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. r³pasañña½ paµighasañña½ n±nattasañña½ pajahato ±k±s±nañc±yatanasam±pattivasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van± . ±k±s±nañc±yatanasañña½ pajahato viññ±ºañc±yatanasam±pattivasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. viññ±ºañc±yatanasañña½ pajahato ±kiñcaññ±yatanasam±pattivasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. ±kiñcaññ±yatanasañña½ pajahato nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattivasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. niccasañña½ pajahato anicc±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. sukhasañña½ pajahato dukkh±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. attasañña½ pajahato anatt±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. nandi½ pajahato nibbid±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. r±ga½ pajahato vir±g±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. samudaya½ pajahato nirodh±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van± . ±d±na½ pajahato paµinissagg±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. ghanasañña½ pajahato khay±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. ±y³hana½ pajahato vay±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. dhuvasañña½ pajahato vipariº±m±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. nimitta½ pajahato animitt±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. paºidhi½ pajahato appaºihit±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. abhinivesa½ pajahato suññat±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. s±r±d±n±bhinivesa½ pajahato adhipaññ± dhammavipassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. sammoh±bhinivesa½ pajahato yath±bh³tañ±ºadassanavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. ±lay±bhinivesa½ pajahato ±d²nav±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. appaµisaªkha½ pajahato paµisaªkh±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. saññog±bhinivesa½ pajahato vivaµµan±nupassan±vasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. diµµhekaµµhe kilese pajahato sot±pattimaggavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. o¼±rike kilese pajahato sakad±g±mimaggavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. anusahagate kilese pajahato an±g±mimaggavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. sabbakilese pajahato arahattamaggavasena j±t± dhamm± aññamañña½ n±tivattant²ti -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. eva½ tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±. katha½ indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±? k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena pañcindriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±. by±p±da½ pajahato aby±p±davasena pañcindriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±...pe0... sabbakilese pajahato arahattamaggavasena pañcindriy±ni ekaras± hont²ti -- indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±. eva½ indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±. katha½ tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±? k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena v²riya½ v±het²ti -- tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±. by±p±da½ pajahato aby±p±davasena v²riya½ v±het²ti -- tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±...pe0... sabbakilese pajahato arahattamaggavasena v²riya½ v±het²ti -- tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±. eva½ tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±. katha½ ±sevanaµµhena bh±van±? k±macchanda½ pajahanto nekkhamma½ ±sevat²ti -- ±sevanaµµhena bh±van±. by±p±da½ pajahanto aby±p±da½ ±sevat²ti -- ±sevanaµµhena bh±van±...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamagga½ ±sevat²ti -- ±sevanaµµhena bh±van±. eva½ ±sevanaµµhena bh±van±. im± catasso bh±van± r³pa½ passanto bh±veti, vedana½ passanto bh±veti, sañña½ passanto bh±veti, saªkh±re passanto bh±veti, viññ±ºa½ passanto bh±veti, cakkhu½...pe0... jar±maraºa½...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena passanto bh±veti. ye ye dhamm± bh±vit± honti te te dhamm± ekaras± honti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ime dhamm± bh±vetabb±ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa''nti. catutthabh±ºav±ro. 29. katha½ ``ime dhamm± sacchik±tabb±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? eko dhammo sacchik±tabbo -- akupp± cetovimutti. dve dhamm± sacchik±tabb± -- vijj± ca vimutti ca. tayo dhamm± sacchik±tabb± -- tisso vijj±. catt±ro dhamm± sacchik±tabb± -- catt±ri s±maññaphal±ni. pañca dhamm± sacchik±tabb± -- pañca dhammakkhandh±. cha dhamm± sacchik±tabb± -- cha abhiññ±. satta dhamm± sacchik±tabb± -- satta kh²º±savabal±ni. aµµha dhamm± sacchik±tabb± -- aµµha vimokkh±. nava dhamm± sacchik±tabb± -- nava anupubbanirodh±. dasa dhamm± sacchik±tabb± -- dasa asekkh± dhamm±. ``sabba½, bhikkhave, sacchik±tabba½. kiñca, bhikkhave, sabba½ sacchik±tabba½? cakkhu, bhikkhave, sacchik±tabba½; r³p± sacchik±tabb±; cakkhuviññ±ºa½ sacchik±tabba½; cakkhusamphasso sacchik±tabbo ; yampida½ cakkhusamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi sacchik±tabba½. sota½ sacchik±tabba½; sadd± sacchik±tabb±...pe0... gh±na½ sacchik±tabba½; gandh± sacchik±tabb±... jivh± sacchik±tabb±; ras± sacchik±tabb±... k±yo sacchik±tabbo; phoµµhabb± sacchik±tabb±... mano sacchik±tabbo; dhamm± sacchik±tabb±; manoviññ±ºa½ sacchik±tabba½; manosamphasso sacchik±tabbo ; yampida½ manosamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi sacchik±tabba½''. r³pa½ passanto sacchikaroti, vedana½ passanto sacchikaroti, sañña½ passanto sacchikaroti, saªkh±re passanto sacchikaroti, viññ±ºa½ passanto sacchikaroti. cakkhu½...pe0... jar±maraºa½...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena passanto sacchikaroti. ye ye dhamm± sacchikat± honti te te dhamm± phassit± {phusit± (sy±0)} honti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ime dhamm± sacchik±tabb±ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa''nti. 30. katha½ ``ime dhamm± h±nabh±giy±, ime dhamm± µhitibh±giy±, ime dhamm± visesabh±giy±, ime dhamm± nibbedhabh±giy±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? paµhamassa jh±nassa l±bhi½ k±masahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- h±nabh±giyo dhammo. tadanudhammat± sati santiµµhati -- µhitibh±giyo dhammo. avitakkasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- visesabh±giyo dhammo. nibbid±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti vir±g³pasa½hit± -- nibbedhabh±giyo dhammo. dutiyassa jh±nassa l±bhi½ vitakkasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- h±nabh±giyo dhammo. tadanudhammat± sati santiµµhati -- µhitibh±giyo dhammo. upekkh±sukhasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- visesabh±giyo dhammo. nibbid±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti vir±g³pasa½hit± -- nibbedhabh±giyo dhammo. tatiyassa jh±nassa l±bhi½ p²tisukhasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- h±nabh±giyo dhammo. tadanudhammat± sati santiµµhati -- µhitibh±giyo dhammo. adukkhamasukhasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- visesabh±giyo dhammo. nibbid±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti vir±g³pasa½hit± -- nibbedhabh±giyo dhammo. catutthassa jh±nassa l±bhi½ upekkh±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- h±nabh±giyo dhammo. tadanudhammat± sati santiµµhati -- µhitibh±giyo dhammo. ±k±s±nañc±yatanasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- visesabh±giyo dhammo. nibbid±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti vir±g³pasa½hit± -- nibbedhabh±giyo dhammo. ±k±s±nañc±yatanassa l±bhi½ r³pasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- h±nabh±giyo dhammo. tadanudhammat± sati santiµµhati -- µhitibh±giyo dhammo. viññ±ºañc±yatanasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- visesabh±giyo dhammo. nibbid±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti vir±g³pasa½hit± -- nibbedhabh±giyo dhammo. viññ±ºañc±yatanassa l±bhi½ ±k±s±nañc±yatanasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- h±nabh±giyo dhammo. tadanudhammat± sati santiµµhati -- µhitibh±giyo dhammo. ±kiñcaññ±yatanasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- visesabh±giyo dhammo. nibbid±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti vir±g³pasa½hit± -- nibbedhabh±giyo dhammo. ±kiñcaññ±yatanassa l±bhi½ viññ±ºañc±yatanasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- h±nabh±giyo dhammo. tadanudhammat± sati santiµµhati -- µhitibh±giyo dhammo. nevasaññ±n±saññ±yatanasahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti -- visesabh±giyo dhammo. nibbid±sahagat± saññ±manasik±r± samud±caranti vir±g³pasa½hit± -- nibbedhabh±giyo dhammo. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ime dhamm± h±nabh±giy±, ime dhamm± µhitibh±giy±, ime dhamm± visesabh±giy±, ime dhamm± nibbedhabh±giy±ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½''. 31. katha½ ``sabbe saªkh±r± anicc±, sabbe saªkh±r± dukkh±, sabbe dhamm± anatt±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? ``r³pa½ anicca½ khayaµµhena, dukkha½ bhayaµµhena, anatt± as±rakaµµhen±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ``vedan±...pe0... saññ±... saªkh±r±... viññ±ºa½... cakkhu...pe0... jar±maraºa½ anicca½ khayaµµhena, dukkha½ bhayaµµhena, anatt± as±rakaµµhen±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``sabbe saªkh±r± anicc±, sabbe saªkh±r± dukkh±, sabbe dhamm± anatt±''ti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. 32. katha½ ``ida½ dukkha½ ariyasacca½, ida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca½, ida½ dukkhanirodha½ ariyasacca½, ida½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca''nti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½? 33. tattha katama½ dukkha½ ariyasacca½? j±tipi dukkh±, jar±pi dukkh±, maraºampi dukkha½, sokaparidevadukkhadomanassup±y±s±pi dukkh±, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampiccha½ na labhati tampi dukkha½; saªkhittena pañcup±d±nakkhandh± {pañcup±d±nakkhandh±pi (ka0) satipaµµh±nasutte saccavibhaªge ca passitabba½} dukkh±. tattha katam± j±ti? y± tesa½ tesa½ satt±na½ tamhi tamhi sattanik±ye j±ti sañj±ti okkanti abhinibbatti khandh±na½ p±tubh±vo ±yatan±na½ paµil±bho -- aya½ vuccati j±ti. tattha katam± jar± y± tesa½ tesa½ satt±na½ tamhi tamhi sattanik±ye jar± j²raºat± khaº¹icca½ p±licca½ valittacat± ±yuno sa½h±ni indriy±na½ parip±ko -- aya½ vuccati jar±. tattha katama½ maraºa½? y± tesa½ tesa½ satt±na½ tamh± tamh± sattanik±y± cuti cavanat± bhedo antaradh±na½ maccu maraºa½ k±lakiriy± {k±la½kiriy± (ka0)} khandh±na½ bhedo ka¼evarassa nikkhepo j²vitindriyassupacchedo -- ida½ vuccati maraºa½. tattha katamo soko? ñ±tibyasanena {yo ñ±tibyasanena (sy±0) passa saccavibhaªge} v± phuµµhassa, bhogabyasanena v± phuµµhassa, rogabyasanena v± phuµµhassa, s²labyasanena v± phuµµhassa, diµµhibyasanena v± phuµµhassa, aññataraññatarena byasanena samann±gatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuµµhassa soko socan± socitatta½ antosoko antoparisoko cetaso parijjh±yan± domanassa½ sokasalla½ -- aya½ vuccati soko. tattha katamo paridevo? ñ±tibyasanena v± phuµµhassa, bhogabyasanena v± phuµµhassa, rogabyasanena v± phuµµhassa, s²labyasanena v± phuµµhassa, diµµhibyasanena v± phuµµhassa, aññataraññatarena byasanena samann±gatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuµµhassa ±devo paridevo ±devan±, paridevan± ±devitatta½ paridevitatta½ v±c± pal±po vippal±po l±lappo l±lappan± l±lappitatta½ -- aya½ vuccati paridevo. tattha katama½ dukkha½? ya½ k±yika½ as±ta½ k±yika½ dukkha½ k±yasamphassaja½ as±ta½ dukkha½ vedayita½, k±yasamphassaj± as±t± dukkh± vedan± -- ida½ vuccati dukkha½. tattha katama½ domanassa½? ya½ cetasika½ as±ta½ cetasika½ dukkha½, cetosamphassaja½ as±ta½ vedayita½, cetosamphassaj± as±t± dukkh± vedan± -- ida½ vuccati domanassa½. tattha katamo up±y±so? ñ±tibyasanena v± phuµµhassa, bhogabyasanena v± phuµµhassa, rogabyasanena v± phuµµhassa, s²labyasanena v± phuµµhassa, diµµhibyasanena v± phuµµhassa, aññataraññatarena byasanena samann±gatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuµµhassa ±y±so up±y±so ±y±san± up±y±san± ±y±sitatta½ up±y±sitatta½ -- aya½ vuccati up±y±so. tattha katamo appiyehi sampayogo dukkho? idha yassa te honti aniµµh± akant± aman±p± r³p± sadd± gandh± ras± phoµµhabb±, ye v± panassa te honti anatthak±m± ahitak±m± aph±suk±m± ayogakkhemak±m±, y± tehi saddhi½ saªgati sam±gamo samodh±na½ miss²bh±vo -- aya½ vuccati appiyehi sampayogo dukkho. tattha katamo piyehi vippayogo dukkho? idha yassa te honti iµµh± kant± man±p± r³p± sadd± gandh± ras± phoµµhabb±, ye v± panassa te honti atthak±m± hitak±m± ph±suk±m± yogakkhemak±m± m±t± v± pit± v± bh±t± v± bhagin² v± mitt± v± amacc± v± ñ±t² v± s±lohit± v±, y± tehi saddhi½ asaªgati asam±gamo asamodh±na½ amiss²bh±vo -- aya½ vuccati piyehi vippayogo dukkho. tattha katama½ yampiccha½ na labhati tampi dukkha½? j±tidhamm±na½ satt±na½ eva½ icch± uppajjati -- ``aho vata maya½ na j±tidhamm± ass±ma, na ca vata no j±ti ±gaccheyy±''ti. na kho paneta½ icch±ya pattabba½ -- idampi yampiccha½ na labhati tampi dukkha½. jar±dhamm±na½ satt±na½...pe0... by±dhidhamm±na½ satt±na½... maraºadhamm±na½ satt±na½... sokaparidevadukkhadomanassup±y±sadhamm±na½ satt±na½ eva½ icch± uppajjati -- ``aho vata maya½ na sokaparidevadukkhadomanassup±y±sadhamm± ass±ma, na ca vata no sokaparidevadukkhadomanassup±y±s± ±gaccheyyu''nti. na kho paneta½ icch±ya pattabba½ -- idampi yampiccha½ na labhati tampi dukkha½. tattha katame saªkhittena pañcup±d±nakkhandh± dukkh±? seyyathida½ {seyyath²da½ (sy±0 s²0 aµµha0)} -- r³pup±d±nakkhandho, {r³p³p±d±nakkhandho (sy±0) evamuparipi}, vedanup±d±nakkhandho saññup±d±nakkhandho, saªkh±rup±d±nakkhandho, viññ±ºup±d±nakkhandho -- ime vuccanti saªkhittena pañcup±d±nakkhandh± dukkh±. ida½ vuccati dukkha½ ariyasacca½. 34. tattha katama½ dukkhasamudaya½ ariyasacca½? y±ya½ taºh± ponobhavik± {ponobbhavik± (sy±0)} nandir±gasahagat± tatratatr±bhinandin², seyyathida½ -- k±mataºh± bhavataºh± vibhavataºh± , s± kho panes± taºh± kattha uppajjam±n± uppajjati, kattha nivisam±n± nivisati? ya½ loke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± uppajjam±n± uppajjati, ettha nivisam±n± nivisati. kiñca loke piyar³pa½ s±tar³pa½? cakkhu loke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± uppajjam±n± uppajjati, ettha nivisam±n± nivisati. sota½ loke...pe0... gh±na½ loke... jivh± loke... k±yo loke... mano loke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± uppajjam±n± uppajjati, ettha nivisam±n± nivisati. r³p± loke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± uppajjam±n± uppajjati, ettha nivisam±n± nivisati. sadd± loke piyar³pa½ s±tar³pa½...pe0... dhamm± loke... cakkhuviññ±ºa½ loke...pe0... manoviññ±ºa½ loke... cakkhusamphasso loke...pe0... manosamphasso loke... cakkhusamphassaj± vedan± loke...pe0... manosamphassaj± vedan± loke... r³pasaññ± loke...pe0... dhammasaññ± loke... r³pasañcetan± loke...pe0... dhammasañcetan± loke... r³pataºh± loke...pe0... dhammataºh± loke... r³pavitakko loke...pe0... dhammavitakko loke... r³pavic±ro loke...pe0... dhammavic±ro loke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± uppajjam±n± uppajjati, ettha nivisam±n± nivisati. ida½ vuccati dukkhasamudaya½ ariyasacca½. 35. tattha katama½ dukkhanirodha½ ariyasacca½? yo tass±yeva taºh±ya asesavir±ganirodho c±go paµinissaggo mutti an±layo, s± kho panes± taºh± kattha pah²yam±n± pah²yati, kattha nirujjham±n± nirujjhati? ya½ loke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± pah²yam±n± pah²yati, ettha nirujjham±n± nirujjhati. kiñca loke piyar³pa½ s±tar³pa½? cakkhuloke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± pah²yam±n± pah²yati, ettha nirujjham±n± nirujjhati...pe0... dhammavic±ro loke piyar³pa½ s±tar³pa½, etthes± taºh± pah²yam±n± pah²yati, ettha nirujjham±n± nirujjhati. ida½ vuccati dukkhanirodha½ ariyasacca½. 36. tattha katama½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca½? ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo, seyyathida½ -- samm±diµµhi samm±saªkappo samm±v±c± samm±kammanto samm±±j²vo samm±v±y±mo samm±sati samm±sam±dhi. tattha katam± samm±diµµhi? dukkhe ñ±ºa½, dukkhasamudaye ñ±ºa½, dukkhanirodhe ñ±ºa½, dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ñ±ºa½ -- aya½ vuccati samm±diµµhi. tattha katamo samm±saªkappo? nekkhammasaªkappo, aby±p±dasaªkappo, avihi½s±saªkappo -- aya½ vuccati samm±saªkappo. tattha katam± samm±v±c±? mus±v±d± veramaº² {veramaºi (ka0)}, pisuº±ya v±c±ya veramaº², pharus±ya v±c±ya veramaº², samphappal±p± veramaº² -- aya½ vuccati samm±v±c±. tattha katamo samm±kammanto? p±º±tip±t± veramaº², adinn±d±n± veramaº², k±mesumicch±c±r± veramaº² -- aya½ vuccati samm±kammanto. tattha katamo samm±±j²vo? idha ariyas±vako micch±±j²va½ pah±ya samm±±j²vena j²vika½ {j²vita½ (ka0)} kappeti -- aya½ vuccati samm±±j²vo. tattha katamo samm±v±y±mo? idha bhikkhu anuppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ anupp±d±ya chanda½ janeti v±yamati v²riya½ ±rabhati citta½ paggaºh±ti padahati, uppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ pah±n±ya...pe0... anuppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ upp±d±ya ...pe0... uppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ µhitiy± asammos±ya bhiyyobh±v±ya vepull±ya bh±van±ya p±rip³riy± chanda½ janeti v±yamati v²riya½ ±rabhati citta½ paggaºh±ti padahati -- aya½ vuccati samm±v±y±mo. tattha katam± samm±sati? idha bhikkhu k±ye k±y±nupass² viharati ±t±p² sampaj±no satim± vineyya loke abhijjh±domanassa½. vedan±su...pe0... citte...pe0... dhammesu dhamm±nupass² viharati ±t±p² sampaj±no satim± vineyya loke abhijjh±domanassa½ -- aya½ vuccati samm±sati. tattha katamo samm±sam±dhi? idha bhikkhu vivicceva k±mehi vivicca akusalehi dhammehi savitakka½ savic±ra½ vivekaja½ p²tisukha½ paµhama½ jh±na½ upasampajja viharati. vitakkavic±r±na½ v³pasam± ajjhatta½ sampas±dana½ cetaso ekodibh±va½ avitakka½ avic±ra½ sam±dhija½ p²tisukha½ dutiya½ jh±na½ upasampajja viharati. p²tiy± ca vir±g± upekkhako ca viharati sato ca sampaj±no sukhañca k±yena paµisa½vedeti, ya½ ta½ ariy± ±cikkhanti -- ``upekkhako satim± sukhavih±r²''ti tatiya½ jh±na½ upasampajja viharati. sukhassa ca pah±n± dukkhassa ca pah±n± pubbeva somanassadomanass±na½ atthaªgam± adukkhamasukha½ upekkh±satip±risuddhi½ catuttha½ jh±na½ upasampajja viharati. aya½ vuccati samm±sam±dhi. ida½ vuccati dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ida½ dukkha½ ariyasacca½, ida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca½, ida½ dukkhanirodha½ ariyasacca½, ida½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca''nti sot±vadh±na½, ta½paj±nan± paññ± sutamaye ñ±ºa½. eva½ sot±vadh±ne paññ± sutamaye ñ±ºa½. sutamayañ±ºaniddeso paµhamo. 2. s²lamayañ±ºaniddeso 37. katha½ sutv±na sa½vare paññ± s²lamaye ñ±ºa½? pañca s²l±ni -- pariyantap±risuddhis²la½, apariyantap±risuddhis²la½, paripuººap±risuddhis²la½, apar±maµµhap±risuddhis²la½, paµippassaddhip±risuddhis²lanti. tattha katama½ pariyantap±risuddhis²la½? anupasampann±na½ pariyantasikkh±pad±na½ -- ida½ pariyantap±risuddhis²la½. katama½ apariyantap±risuddhis²la½? upasampann±na½ apariyantasikkh±pad±na½ -- ida½ apariyantap±risuddhis²la½. katama½ paripuººap±risuddhis²la½? puthujjanakaly±ºak±na½ kusaladhamme yutt±na½ sekkhapariyante {sekhapariyante (ka0)} parip³rak±r²na½ k±ye ca j²vite ca anapekkh±na½ pariccattaj²vit±na½ -- ida½ paripuººap±risuddhis²la½. katama½ apar±maµµhap±risuddhis²la½? sattanna½ sekkh±na½ -- ida½ apar±maµµhap±risuddhis²la½. katama½ paµippassaddhip±risuddhis²la½? tath±gatas±vak±na½ kh²º±sav±na½ paccekabuddh±na½ tath±gat±na½ arahant±na½ samm±sambuddh±na½ -- ida½ paµippassaddhip±risuddhis²la½. 38. atthi s²la½ pariyanta½, atthi s²la½ apariyanta½. tattha katama½ ta½ s²la½ pariyanta½? atthi s²la½ l±bhapariyanta½, atthi s²la½ yasapariyanta½, atthi s²la½ ñ±tipariyanta½, atthi s²la½ aªgapariyanta½, atthi s²la½ j²vitapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ l±bhapariyanta½? idhekacco l±bhahetu l±bhapaccay± l±bhak±raº± yath±sam±dinna½ {yath±sam±diººa½ (ka0)} sikkh±pada½ v²tikkamati -- ida½ ta½ s²la½ l±bhapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ yasapariyanta½? idhekacco yasahetu yasapaccay± yasak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati -- ida½ ta½ s²la½ yasapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ ñ±tipariyanta½? idhekacco ñ±tihetu ñ±tipaccay± ñ±tik±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati -- ida½ ta½ s²la½ ñ±tipariyanta½. katama½ ta½ s²la½ aªgapariyanta½? idhekacco aªgahetu aªgapaccay± aªgak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati -- ida½ ta½ s²la½ aªgapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ j²vitapariyanta½? idhekacco j²vitahetu j²vitapaccay± j²vitak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati -- ida½ ta½ s²la½ j²vitapariyanta½. evar³p±ni s²l±ni khaº¹±ni chidd±ni sabal±ni kamm±s±ni na bhujiss±ni na viññuppasatth±ni {na viññ³pasatth±ni (ka0)} par±maµµh±ni asam±dhisa½vattanik±ni {na sam±dhisa½vattanik±ni (ka0)} na avippaµis±ravatthuk±ni na p±mojjavatthuk±ni na p²tivatthuk±ni na passaddhivatthuk±ni na sukhavatthuk±ni na sam±dhivatthuk±ni na yath±bh³tañ±ºadassanavatthuk±ni na ekantanibbid±ya na vir±g±ya na nirodh±ya na upasam±ya na abhiññ±ya na sambodh±ya na nibb±n±ya sa½vattanti -- ida½ ta½ s²la½ pariyanta½. katama½ ta½ s²la½ apariyanta½? atthi s²la½ na l±bhapariyanta½ , atthi s²la½ na yasapariyanta½, atthi s²la½ na ñ±tipariyanta½, atthi s²la½ na aªgapariyanta½, atthi s²la½ na j²vitapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ na l±bhapariyanta½? idhekacco l±bhahetu l±bhapaccay± l±bhak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! ida½ ta½ s²la½ na l±bhapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ na yasapariyanta½? idhekacco yasahetu yasapaccay± yasak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti , ki½ so v²tikkamissati! ida½ ta½ s²la½ na yasapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ na ñ±tipariyanta½? idhekacco ñ±tihetu ñ±tipaccay± ñ±tik±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! ida½ ta½ s²la½ na ñ±tipariyanta½. katama½ ta½ s²la½ na aªgapariyanta½? idhekacco aªgahetu aªgapaccay± aªgak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! ida½ ta½ s²la½ na aªgapariyanta½. katama½ ta½ s²la½ na j²vitapariyanta½? idhekacco j²vitahetu j²vitapaccay± j²vitak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! ida½ ta½ s²la½ na j²vitapariyanta½. evar³p±ni s²l±ni akhaº¹±ni acchidd±ni asabal±ni akamm±s±ni bhujiss±ni viññuppasatth±ni apar±maµµh±ni sam±dhisa½vattanik±ni avippaµis±ravatthuk±ni p±mojjavatthuk±ni p²tivatthuk±ni passaddhivatthuk±ni sukhavatthuk±ni sam±dhivatthuk±ni yath±bh³tañ±ºadassanavatthuk±ni ekantanibbid±ya vir±g±ya nirodh±ya upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattanti -- ida½ ta½ s²la½ apariyanta½. 39. ki½ s²la½? kati s²l±ni? ki½ samuµµh±na½ s²la½? kati dhammasamodh±na½ s²la½? ki½ s²lanti cetan± s²la½, cetasika½ s²la½, sa½varo s²la½, av²tikkamo s²la½. kati s²l±n²ti t²ºi s²l±ni -- kusalas²la½, akusalas²la½, aby±katas²la½.ki½ samuµµh±na½ s²lanti kusalacittasamuµµh±na½ kusalas²la½ , akusalacittasamuµµh±na½ akusalas²la½, aby±katacittasamuµµh±na½ aby±katas²la½. kati dhammasamodh±na½ s²lanti sa½varasamodh±na½ s²la½, av²tikkamasamodh±na½ s²la½, tath±bh±ve j±tacetan±samodh±na½ s²la½. 40. p±º±tip±ta½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. adinn±d±na½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. k±mesumicch±c±ra½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. mus±v±da½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. pisuºa½ v±ca½ {pisuº±v±ca½ (sy±0 ka0) d²0 ni0 1.9 passitabb±} sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. pharusa½ v±ca½ {pharusav±ca½ (sy±0 ka0)} sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. samphappal±pa½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½ . abhijjha½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. by±p±da½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. micch±diµµhi½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. 41. nekkhammena k±macchanda½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. aby±p±dena by±p±da½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. ±lokasaññ±ya thinamiddha½...pe0... avikkhepaµµhena uddhacca½... dhammavavatth±nena vicikiccha½... ñ±ºena avijja½... p±mojjena arati½.... paµhamena jh±nena {paµhamajjh±nena (sy±0) evam²disesu µh±nesu} n²varaºe...pe0... dutiyena jh±nena vitakkavic±re... tatiyena jh±nena p²ti½... catutthena jh±nena sukhadukkha½... ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasañña½ paµighasañña½ n±nattasañña½... viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasañña½... ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasañña½... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasañña½. anicc±nupassan±ya niccasañña½...pe0... dukkh±nupassan±ya sukhasañña½... anatt± anupassan±ya attasañña½... nibbid±nupassan±ya nandi½... vir±g±nupassan±ya r±ga½... nirodh± anupassan±ya samudaya½... paµinissagg±nupassan±ya ±d±na½... khay±nupassan±ya ghanasañña½... vay±nupassan±ya ±y³hana½.. vipariº±m±nupassan±ya dhuvasañña½... animitt±nupassan±ya nimitta½.... appaºihit±nupassan±ya paºidhi½... suññat±nupassan±ya abhinivesa½... adhipaññ±dhammavipassan±ya s±r±d±n±bhinivesa½... yath±bh³tañ±ºadassanena sammoh±bhinivesa½... ±d²nav±nupassan±ya ±lay±bhinivesa½... paµisaªkh±nupassan±ya appaµisaªkha½... vivaµµan±nupassan±ya saññog±bhinivesa½.... sot±pattimaggena diµµhekaµµhe kilese...pe0... sakad±g±mimaggena o¼±rike kilese... an±g±mimaggena aºusahagate kilese... arahattamaggena sabbakilese sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. pañca s²l±ni -- p±º±tip±tassa pah±na½ s²la½, veramaº² s²la½, cetan± s²la½, sa½varo s²la½, av²tikkamo s²la½. evar³p±ni s²l±ni cittassa avippaµis±r±ya sa½vattanti, p±mojj±ya sa½vattanti, p²tiy± sa½vattanti, passaddhiy± sa½vattanti, somanass±ya sa½vattanti, ±sevan±ya sa½vattanti, bh±van±ya sa½vattanti, bahul²kamm±ya sa½vattanti, alaªk±r±ya sa½vattanti, parikkh±r±ya sa½vattanti, pariv±r±ya sa½vattanti, p±rip³riy± sa½vattanti, ekantanibbid±ya vir±g±ya nirodh±ya upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattanti. evar³p±na½ s²l±na½ sa½varap±risuddhi adhis²la½, sa½varap±risuddhiy± µhita½ citta½ na vikkhepa½ gacchati, avikkhepap±risuddhi adhicitta½ sa½varap±risuddhi½ samm± passati, avikkhepap±risuddhi½ samm± passati. dassanap±risuddhi adhipaññ±. yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh± . yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±. yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh±. im± tisso sikkh±yo ±vajjanto sikkhati, j±nanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, citta½ adhiµµhahanto sikkhati, saddh±ya adhimuccanto sikkhati, v²riya½ paggaºhanto sikkhati, sati½ upaµµhapento sikkhati, citta½ sam±dahanto sikkhati, paññ±ya paj±nanto sikkhati, abhiññeyya½ abhij±nanto sikkhati, pariññeyya½ parij±nanto sikkhati, pah±tabba½ pajahanto sikkhati, sacchik±tabba½ sacchikaronto sikkhati, bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. pañca s²l±ni -- adinn±d±nassa...pe0... k±mesumicch±c±rassa... mus±v±dassa... pisuº±ya v±c±ya... pharus±ya v±c±ya... samphappal±passa... abhijjh±ya... by±p±dassa... micch±diµµhiy±... bh±vetabba½ bh±vento sikkhanti. nekkhammena k±macchandassa...pe0... aby±p±dena by±p±dassa... ±lokasaññ±ya thinamiddhassa... avikkhepena uddhaccassa... ... dhammavavatth±nena vicikicch±ya... ñ±ºena avijj±ya... p±mojjena aratiy±... bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. paµhamena jh±nena n²varaº±na½...pe0... dutiyena jh±nena vitakkavic±r±na½... tatiyena jh±nena p²tiy±... catutthena jh±nena sukhadukkh±na½... ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasaññ±ya paµighasaññ±ya n±nattasaññ±ya... viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasaññ±ya... ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasaññ±ya... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasaññ±ya... bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. anicc±nupassan±ya niccasaññ±ya...pe0... dukkh±nupassan±ya sukhasaññ±ya... anatt±nupassan±ya attasaññ±ya... nibbid±nupassan±ya nandiy±... vir±g±nupassan±ya r±gassa... nirodh±nupassan±ya samudayassa... paµinissagg±nupassan±ya ±d±nassa... khay±nupassan±ya ghanasaññ±ya... vay±nupassan±ya ±y³hanassa... vipariº±m±nupassan±ya dhuvasaññ±ya... animitt±nupassan±ya nimittassa... appaºihit±nupassan±ya paºidhiy±... suññat±nupassan±ya abhinivesassa... adhipaññ±dhammavipassan±ya s±r±g±bhinivesassa... yath±bh³tañ±ºadassanena sammoh±bhinivesassa... ±d²nav±nupassan±ya ±lay±bhinivesassa... paµisaªkh±nupassan±ya appaµisaªkh±ya... vivaµµan±nupassan±ya saññog±bhinivesassa bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. sot±pattimaggena diµµhekaµµh±na½ kiles±na½...pe0... sakad±g±mimaggena o¼±rik±na½ kiles±na½... an±g±mimaggena anusahagat±na½ kiles±na½... arahattamaggena sabbakiles±na½ pah±na½ s²la½, veramaº² s²la½, cetan± s²la½, sa½varo s²la½, av²tikkamo s²la½. evar³p±ni s²l±ni cittassa avippaµis±r±ya sa½vattanti, p±mojj±ya sa½vattanti, p²tiy± sa½vattanti, passaddhiy± sa½vattanti, somanass±ya sa½vattanti, ±sevan±ya sa½vattanti, bh±van±ya sa½vattanti, bahul²kamm±ya sa½vattanti, alaªk±r±ya sa½vattanti, parikkh±r±ya sa½vattanti, pariv±r±ya sa½vattanti, p±rip³riy± sa½vattanti, ekantanibbid±ya vir±g±ya nirodh±ya upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattanti. 42. evar³p±na½ s²l±na½ sa½varap±risuddhi adhis²la½. sa½varap±risuddhiy± µhita½ citta½ avikkhepa½ gacchati, avikkhepap±risuddhi adhicitta½. sa½varap±risuddhi½ samm± passati, avikkhepap±risuddhi½ samm± passati. dassanap±risuddhi adhipaññ±. yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh±. yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±. yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh±. im± tisso sikkh±yo ±vajjanto sikkhati, j±nanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, citta½ adhiµµhahanto sikkhati, saddh±ya adhimuccanto sikkhati, v²riya½ paggaºhanto sikkhati, sati½ upaµµhapento sikkhati, citta½ sam±dahanto sikkhati, paññ±ya paj±nanto sikkhati, abhiññeyya½ abhij±nanto sikkhati, pariññeyya½ parij±nanto sikkhati pah±tabba½ pajahanto sikkhati, sacchik±tabba½ sacchikaronto sikkhati, bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½ paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``sutv±na sa½vare paññ± s²lamaye ñ±ºa½''. s²lamayañ±ºaniddeso dutiyo. 3. sam±dhibh±van±mayañ±ºaniddeso 43. katha½ sa½varitv± sam±dahane paññ± sam±dhibh±van±maye ñ±ºa½? eko sam±dhi -- cittassa ekaggat±. dve sam±dh² -- lokiyo sam±dhi, lokuttaro sam±dhi. tayo sam±dh² -- savitakkasavic±ro sam±dhi, avitakkavic±ramatto sam±dhi, avitakkaavic±ro sam±dhi. catt±ro sam±dh² -- h±nabh±giyo sam±dhi, µhitibh±giyo sam±dhi, visesabh±giyo sam±dhi, nibbedhabh±giyo sam±dhi. pañca sam±dh² -- p²tipharaºat±, sukhapharaºat±, cetopharaºat±, ±lokapharaºat±, paccavekkhaº±nimitta½ {paccavekkhan±nimitta½ (ka0)}. cha sam±dh² -- buddh±nussativasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, dhamm±nussativasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, saªgh±nussativasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, s²l±nussativasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, c±g±nussativasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, devat±nussativasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. satta sam±dh² -- sam±dhikusalat±, sam±dhissa sam±pattikusalat±, sam±dhissa µhitikusalat±, sam±dhissa vuµµh±nakusalat± , sam±dhissa kallat±kusalat± {kallitakusalat± (sy±0 ka0)}, sam±dhissa gocarakusalat±, sam±dhissa abhin²h±rakusalat±. aµµha sam±dh² -- pathav²kasiºavasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, ±pokasiºavasena...pe0... tejokasiºavasena... v±yokasiºavasena... n²lakasiºavasena... p²takasiºavasena... lohitakasiºavasena... od±takasiºavasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. nava sam±dh² -- r³p±vacaro sam±dhi atthi h²no, atthi majjhomo, atthi paº²to; ar³p±vacaro sam±dhi atthi h²no, atthi majjhomo, atthi paº²to; suññato sam±dhi, animitto sam±dhi, appaºihito sam±dhi. dasa sam±dh² -- uddhum±takasaññ±vasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, vin²lakasaññ±vasena...pe0... vipubbakasaññ±vasena... vicchiddakasaññ±vasena... vikkh±yitakasaññ±vasena... vikkhittakasaññ±vasena... hatavikkhittakasaññ±vasena... lohitakasaññ±vasena... pu¼avakasaññ±vasena {pu¼uvaka saññ±vasena (ka0)} ... aµµhikasaññ±vasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. ime pañcapaññ±sa sam±dhi. 44. api ca, pañcav²sati sam±dhissa sam±dhiµµh± -- pariggahaµµhena sam±dhi, pariv±raµµhena sam±dhi, parip³raµµhena sam±dhi, ekaggaµµhena sam±dhi, avikkhepaµµhena sam±dhi, avis±raµµhena sam±dhi, an±vilaµµhena sam±dhi, aniñjanaµµhena sam±dhi, vimuttaµµhena sam±dhi, ekattupaµµh±navasena cittassa µhitatt± sam±dhi, sama½ esat²ti sam±dhi, visama½ nesat²ti sam±dhi, sama½ esitatt± sam±dhi, visama½ nesitatt± sam±dhi, sama½ ±diyat²ti sam±dhi, visama½ n±diyat²ti sam±dhi, sama½ ±dinnatt± sam±dhi, visama½ an±dinnatt± sam±dhi, sama½ paµipajjat²ti sam±dhi, visama½ nappaµipajjat²ti sam±dhi, sama½ paµipannatt± sam±dhi, visama½ nappaµipannatt± sam±dhi, sama½ jh±yat²ti sam±dhi, visama½ jh±pet²ti sam±dhi, sama½ jh±tatt± sam±dhi, visama½ jh±pitatt± sam±dhi, samo ca hito ca sukho c±ti sam±dhi. ime pañcav²sati sam±dhissa sam±dhiµµh±. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``sa½varitv± sam±dahane paññ± sam±dhibh±van±maye ñ±ºa½''. sam±dhibh±van±mayañ±ºaniddeso tatiyo. 4. dhammaµµhitiñ±ºaniddeso 45. katha½ paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½? avijj± saªkh±r±na½ upp±daµµhiti ca pavattaµµhiti ca nimittaµµhiti ca ±y³hanaµµhiti ca saññogaµµhiti ca palibodhaµµhiti ca samudayaµµhiti ca hetuµµhiti ca paccayaµµhiti ca. imehi navah±k±rehi avijj± paccayo, saªkh±r± paccayasamuppann±. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ avijj± saªkh±r±na½ upp±daµµhiti ca pavattaµµhiti ca nimittaµµhiti ca ±y³hanaµµhiti ca saññogaµµhiti ca palibodhaµµhiti ca samudayaµµhiti ca hetuµµhiti ca paccayaµµhiti ca. imehi navah±k±rehi avijj± paccayo, saªkh±r± paccayasamuppann±. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. saªkh±r± viññ±ºassa...pe0... viññ±ºa½ n±mar³passa... n±mar³pa½ sa¼±yatanassa... sa¼±yatana½ phassassa... phasso vedan±ya... vedan± taºh±ya... taºh± up±d±nassa... up±d±na½ bhavassa... bhavo j±tiy±... j±ti jar±maraºassa upp±daµµhiti ca pavattaµµhiti ca nimittaµµhiti ca ±y³hanaµµhiti ca saññogaµµhiti ca palibodhaµµhiti ca samudayaµµhiti ca hetuµµhiti ca paccayaµµhiti ca. imehi navah±k±rehi j±ti paccayo, jar±maraºa½ paccayasamuppanna½. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ j±ti jar±maraºassa upp±daµµhiti ca pavattaµµhiti ca nimittaµµhiti ca ±y³hanaµµhiti ca saññogaµµhiti ca palibodhaµµhiti ca samudayaµµhiti ca hetuµµhiti ca paccayaµµhiti ca. imehi navah±k±rehi j±ti paccayo, jar±maraºa½ paccayasamuppanna½. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. 46. avijj± hetu, saªkh±r± hetusamuppann±. ubhopete dhamm± hetusamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ avijj± hetu, saªkh±r± hetusamuppann±. ubhopete dhamm± hetusamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. saªkh±r± hetu, viññ±ºa½ hetusamuppanna½...pe0... viññ±ºa½ hetu, n±mar³pa½ hetusamuppanna½... n±mar³pa½ hetu, sa¼±yatana½ hetusamuppanna½... sa¼±yatana½ hetu, phasso hetusamuppanno... phasso hetu, vedan± hetusamuppann±... vedan± hetu, taºh± hetusamuppann±... taºh± hetu, up±d±na½ hetusamuppanna½... up±d±na½ hetu, bhavo hetusamuppanno... bhavo hetu, j±ti hetusamuppann±... j±ti hetu, jar±maraºa½ hetusamuppanna½. ubhopete dhamm± hetusamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ j±ti hetu, jar±maraºa½ hetusamuppanna½. ubhopete dhamm± hetusamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. avijj± paµicc±, saªkh±r± paµiccasamuppann±. ubhopete dhamm± paµiccasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ avijj± paµicc±, saªkh±r± paµiccasamuppann±. ubhopete dhamm± paµiccasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. saªkh±r± paµicc±, viññ±ºa½ paµiccasamuppanna½...pe0... viññ±ºa½ paµicc±, n±mar³pa½ paµiccasamuppanna½... n±mar³pa½ paµicc±, sa¼±yatana½ paµiccasamuppanna½... sa¼±yatana½ paµicc±, phasso paµiccasamuppanno... phasso paµicc±, vedan± paµiccasamuppann±... vedan± paµicc±, taºh± paµiccasamuppann±... taºh± paµicc±, up±d±na½ paµiccasamuppanna½... up±d±na½ paµicc±, bhavo paµiccasamuppanno... bhavo paµicc±, j±ti paµiccasamuppann±... j±ti paµicc±, jar±maraºa½ paµiccasamuppanna½. ubhopete dhamm± paµiccasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ j±ti paµicc±, jar±maraºa½ paµiccasamuppanna½. ubhopete dhamm± paµiccasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. avijj± paccayo, saªkh±r± paccayasamuppann±. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½ . at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ avijj± paccayo, saªkh±r± paccayasamuppann±. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. saªkh±r± paccay±, viññ±ºa½ paccayasamuppanna½...pe0... viññ±ºa½ paccayo, n±mar³pa½ paccayasamuppanna½... n±mar³pa½ paccayo, sa¼±yatana½ paccayasamuppanna½... sa¼±yatana½ paccayo, phasso paccayasamuppanno... phasso paccayo, vedan± paccayasamuppann±... vedan± paccayo, taºh± paccayasamuppann±... taºh± paccayo, up±d±na½ paccayasamuppanna½... up±d±na½ paccayo, bhavo paccayasamuppanno... bhavo paccayo, j±ti paccayasamuppann±... j±ti paccayo, jar±maraºa½ paccayasamuppanna½. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ j±ti paccayo, jar±maraºa½ paccayasamuppanna½. ubhopete dhamm± paccayasamuppann±ti -- paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½. 47. purimakammabhavasmi½ moho avijj±, ±y³han± saªkh±r±, nikanti taºh±, upagamana½ up±d±na½, cetan± bhavo. ime pañca dhamm± purimakammabhavasmi½ idha paµisandhiy± paccay±. idha paµisandhi viññ±ºa½, okkanti n±mar³pa½, pas±do ±yatana½, phuµµho phasso, vedayita½ vedan±. ime pañca dhamm± idhupapattibhavasmi½ purekatassa kammassa paccay±. idha paripakkatt± ±yatan±na½ moho avijj±, ±y³han± saªkh±r±, nikanti taºh± upagamana½ up±d±na½, cetan± bhavo. ime pañca dhamm± idha kammabhavasmi½ ±yati½ paµisandhiy± paccay±. ±yati½ paµisandhi viññ±ºa½, okkanti n±mar³pa½, pas±do ±yatana½, phuµµho phasso, vedayita½ vedan±. ime pañca dhamm± ±yati½ upapattibhavasmi½ idha katassa kammassa paccay±. itime catusaªkhepe tayo addhe tisandhi½ v²satiy± ±k±rehi paµiccasamupp±da½ j±n±ti passati aññ±ti paµivijjhati. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``paccayapariggahe paññ± dhammaµµhitiñ±ºa½''. dhammaµµhitiñ±ºaniddeso catuttho. 5. sammasanañ±ºaniddeso 48. katha½ at²t±n±gatapaccuppann±na½ dhamm±na½ saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½? ya½ kiñci r³pa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ ajjhatta½ v± bahiddh± v± o¼±rika½ v± sukhuma½ v± h²na½ v± paº²ta½ v± ya½ d³re santike v±, sabba½ r³pa½ aniccato vavattheti eka½ sammasana½, dukkhato vavattheti eka½ sammasana½, anattato vavattheti eka½ sammasana½. y± k±ci vedan±...pe0... y± k±ci saññ±... ye keci saªkh±r±... ya½ kiñci viññ±ºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ ajjhatta½ v± bahiddh± v± o¼±rika½ v± sukhuma½ v± h²na½ v± paº²ta½ v± ya½ d³re santike v±, sabba½ viññ±ºa½ aniccato vavattheti eka½ sammasana½, dukkhato vavattheti eka½ sammasana½, anattato vavattheti eka½ sammasana½. cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ aniccato vavattheti eka½ sammasana½, dukkhato vavattheti eka½ sammasana½, anattato vavattheti eka½ sammasana½. r³pa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ khayaµµhena, dukkha½ bhayaµµhena anatt± as±rakaµµhen±ti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. vedan±...pe0... saññ±...pe0... saªkh±r±...pe0... viññ±ºa½...pe0... cakkhu...pe0... jar±maraºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ khayaµµhena, dukkha½ bhayaµµhena, anatt± as±rakaµµhen±ti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. r³pa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½ khayadhamma½ vayadhamma½ vir±gadhamma½ nirodhadhammanti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. vedan±...pe0... saññ±... saªkh±r±... viññ±ºa½... cakkhu...pe0... jar±maraºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½ khayadhamma½ vayadhamma½ vir±gadhamma½ nirodhadhammanti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. j±tipaccay± jar±maraºa½, asati j±tiy± natthi jar±maraºanti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ j±tipaccay± jar±maraºa½, asati j±tiy± natthi jar±maraºanti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. bhavapaccay± j±ti, asati...pe0... up±d±napaccay± bhavo, asati...pe0... taºh±paccay± up±d±na½, asati...pe0... vedan±paccay± taºh±, asati...pe0... phassapaccay± vedan±, asati...pe0... sa¼±yatanapaccay± phasso, asati...pe0... n±mar³papaccay± sa¼±yatana½, asati...pe0... viññ±ºapaccay± n±mar³pa½, asati...pe0... saªkh±rapaccay± viññ±ºa½, asati...pe0... avijj±paccay± saªkh±r±, asati avijj±ya natthi saªkh±r±ti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. at²tampi addh±na½... an±gatampi addh±na½ avijj±paccay± saªkh±r±, asati avijj±ya natthi saªkh±r±ti saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``at²t±n±gatapaccuppann±na½ dhamm±na½ saªkhipitv± vavatth±ne paññ± sammasane ñ±ºa½''. sammasanañ±ºaniddeso pañcamo. 6. udayabbayañ±ºaniddeso 49. katha½ paccuppann±na½ dhamm±na½ vipariº±m±nupassane paññ± udayabbay±nupassane ñ±ºa½? j±ta½ r³pa½ paccuppanna½, tassa nibbattilakkhaºa½ udayo, vipariº±malakkhaºa½ vayo, anupassan± ñ±ºa½. j±t± vedan±...pe0... j±t± saññ±... j±t± saªkh±r±... j±ta½ viññ±ºa½... j±ta½ cakkhu...pe0... j±to bhavo paccuppanno, tassa nibbattilakkhaºa½ udayo, vipariº±malakkhaºa½ vayo, anupassan± ñ±ºa½. 50. pañcanna½ khandh±na½ udaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, udayabbaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati? pañcanna½ khandh±na½ udaya½ passanto pañcav²sati lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto pañcav²sati lakkhaº±ni passati ; udayabbaya½ passanto paññ±sa lakkhaº±ni passati. r³pakkhandhassa udaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, udayabbaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati? vedan±kkhandhassa...pe0... saññ±kkhandhassa...pe0... saªkh±rakkhandhassa...pe0... viññ±ºakkhandhassa udaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, udayabbaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati? r³pakkhandhassa udaya½ passanto pañca lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto pañca lakkhaº±ni passati; udayabbaya½ passanto dasa lakkhaº±ni passati. vedan±kkhandhassa...pe0... saññ±kkhandhassa... saªkh±rakkhandhassa... viññ±ºakkhandhassa udaya½ passanto pañca lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto pañca lakkhaº±ni passati; udayabbaya½ passanto dasa lakkhaº±ni passati. r³pakkhandhassa udaya½ passanto katam±ni pañca lakkhaº±ni passati? avijj±samuday± r³pasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena r³pakkhandhassa udaya½ passati. taºh±samuday± r³pasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena r³pakkhandhassa udaya½ passati. kammasamuday± r³pasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena r³pakkhandhassa udaya½ passati. ±h±rasamuday± r³pasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena r³pakkhandhassa udaya½ passati. nibbattilakkhaºa½ passantopi r³pakkhandhassa udaya½ passati. r³pakkhandhassa udaya½ passanto im±ni pañca lakkhaº±ni passati. vaya½ passanto katam±ni pañca lakkhaº±ni passati? avijj±nirodh± r³panirodhoti -- paccayanirodhaµµhena r³pakkhandhassa vaya½ passati. taºh±nirodh± r³panirodhoti -- paccayanirodhaµµhena r³pakkhandhassa vaya½ passati. kammanirodh± r³panirodhoti -- paccayanirodhaµµhena r³pakkhandhassa vaya½ passati. ±h±ranirodh± r³panirodhoti -- paccayanirodhaµµhena r³pakkhandhassa vaya½ passati . vipariº±malakkhaºa½ passantopi r³pakkhandhassa vaya½ passati. r³pakkhandhassa vaya½ passanto im±ni pañca lakkhaº±ni passati. udayabbaya½ passanto im±ni dasa lakkhaº±ni passati. vedan±kkhandhassa udaya½ passanto katam±ni pañca lakkhaº±ni passati? avijj±samuday± vedan±samudayoti -- paccayasamudayaµµhena vedan±kkhandhassa udaya½ passati. taºh±samuday± vedan±samudayoti -- paccayasamudayaµµhena vedan±kkhandhassa udaya½ passati. kammasamuday± vedan±samudayoti -- paccayasamudayaµµhena vedan±kkhandhassa udaya½ passati. phassasamuday± vedan±samudayoti -- paccayasamudayaµµhena vedan±kkhandhassa udaya½ passati. nibbattilakkhaºa½ passantopi vedan±kkhandhassa udaya½ passati. vedan±kkhandhassa udaya½ passanto im±ni pañca lakkhaº±ni passati. vaya½ passanto katam±ni pañca lakkhaº±ni passati? avijj±nirodh± vedan±nirodhoti -- paccayanirodhaµµhena vedan±kkhandhassa vaya½ passati. taºh±nirodh± vedan±nirodhoti -- paccayanirodhaµµhena vedan±kkhandhassa vaya½ passati. kammanirodh± vedan±nirodhoti -- paccayanirodhaµµhena vedan±kkhandhassa vaya½ passati. phassanirodh± vedan±nirodhoti -- paccayanirodhaµµhena vedan±kkhandhassa vaya½ passati. vipariº±malakkhaºa½ passantopi vedan±kkhandhassa vaya½ passati. vedan±kkhandhassa vaya½ passanto im±ni pañca lakkhaº±ni passati. udayabbaya½ passanto im±ni dasa lakkhaº±ni passati. saññ±kkhandhassa...pe0... saªkh±rakkhandhassa...pe0... viññ±ºakkhandhassa udaya½ passanto katam±ni pañca lakkhaº±ni passati? avijj±samuday± viññ±ºasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena viññ±ºakkhandhassa udaya½ passati. taºh±samuday± viññ±ºasamudayotipaccayasamudayaµµhena viññ±ºakkhandhassa udaya½ passati. kammasamuday± viññ±ºasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena viññ±ºakkhandhassa udaya½ passati. n±mar³pasamuday± viññ±ºasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena viññ±ºakkhandhassa udaya½ passati. nibbattilakkhaºa½ passantopi viññ±ºakkhandhassa udaya½ passati. viññ±ºakkhandhassa udaya½ passanto im±ni pañca lakkhaº±ni passati. vaya½ passanto katam±ni pañca lakkhaº±ni passati? avijj±nirodh± viññ±ºanirodhoti -- paccayanirodhaµµhena viññ±ºakkhandhassa vaya½ passati. taºh±nirodh± viññ±ºanirodhoti -- paccayanirodhaµµhena viññ±ºakkhandhassa vaya½ passati. kammanirodh± viññ±ºanirodhoti -- paccayanirodhaµµhena viññ±ºakkhandhassa vaya½ passati. n±mar³panirodh± viññ±ºanirodhoti -- paccayanirodhaµµhena viññ±ºakkhandhassa vaya½ passati. vipariº±malakkhaºa½ passantopi viññ±ºakkhandhassa vaya½ passati. viññ±ºakkhandhassa vaya½ passanto im±ni pañca lakkhaº±ni passati. udayabbaya½ passanto im±ni dasa lakkhaº±ni passati. pañcanna½ khandh±na½ udaya½ passanto im±ni pañcav²sati lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto im±ni pañcav²sati lakkhaº±ni passati, udayabbaya½ passanto im±ni paññ±sa lakkhaº±ni passati. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``paccuppann±na½ dhamm±na½ vipariº±m±nupassane paññ± udayabbay±nupassane ñ±ºa½''. r³pakkhandho {r³pakkhandh± (sy±0)} ±h±rasamudayo . vedan±, saññ±, saªkh±r± -- tayo {saªkh±r±ti ses± (sy±0)} khandh± phassasamuday±. viññ±ºakkhandho n±mar³pasamudayo. udayabbayañ±ºaniddeso chaµµho. 7. bhaªg±nupassan±ñ±ºaniddeso 51. katha½ ±rammaºa½ paµisaªkh± bhaªg±nupassane paññ± vipassane ñ±ºa½? r³p±rammaºat± citta½ uppajjitv± bhijjati. ta½ ±rammaºa½ paµisaªkh± tassa cittassa bhaªga½ anupassati. anupassat²ti, katha½ anupassati? aniccato anupassati, no niccato. dukkhato anupassati, no sukhato. anattato anupassati, no attato. nibbindati, no nandati, virajjati, no rajjati. nirodheti, no samudeti. paµinissajjati, no ±diyati. 52. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati. dukkhato anupassanto sukhasañña½ pajahati. anattato anupassanto attasañña½ pajahati. nibbindanto nandi½ pajahati. virajjanto r±ga½ pajahati. nirodhento samudaya½ pajahati. paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. vedan±rammaºat±...pe0... saññ±rammaºat±... saªkh±r±rammaºat±... viññ±º±rammaºat±... cakkhu...pe0... jar±maraº±rammaºat± citta½ uppajjitv± bhijjati. ta½ ±rammaºa½ paµisaªkh± tassa cittassa bhaªga½ anupassati. anupassat²ti, katha½ anupassati? aniccato anupassati, no niccato. dukkhato anupassati, no sukhato. anattato anupassati, no attato. nibbindati, no nandati. virajjati, no rajjati. nirodheti, no samudeti. paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati. dukkhato anupassanto sukhasañña½ pajahati. anattato anupassanto attasañña½ pajahati. nibbindanto nandi½ pajahati. virajjanto r±ga½ pajahati. nirodhento samudaya½ pajahati. paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. vatthusaªkaman± ceva, paññ±ya ca vivaµµan±. ±vajjan± balañceva, paµisaªkh± vipassan±.. ±rammaºaanvayena , ubho ekavavatthan± {ekavavatth±n± (ka0)}. nirodhe adhimuttat±, vayalakkhaºavipassan±.. ±rammaºañca paµisaªkh±, bhaªgañca anupassati. suññato ca upaµµh±na½, adhipaññ± vipassan±.. kusalo t²su anupassan±su, catasso ca {cat³su ca (sy±0)} vipassan±su. tayo upaµµh±ne kusalat±, n±n±diµµh²su na kampat²ti.. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``±rammaºa½ paµisaªkh± bhaªg±nupassane paññ± vipassane ñ±ºa½''. bhaªg±nupassan±ñ±ºaniddeso sattamo. 8. ±d²navañ±ºaniddeso 53. katha½ bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½? upp±do bhayanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. pavatta½ bhayanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. nimitta½ bhayanti...pe0... ±y³han± bhayanti...pe0... paµisandhi bhayanti... gati bhayanti... nibbatti bhayanti... upapatti bhayanti... j±ti bhayanti... jar± bhayanti... by±dhi bhayanti ... maraºa½ bhayanti... soko bhayanti... paridevo bhayanti... up±y±so bhayanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. anupp±do khemanti -- santipade ñ±ºa½. appavatta½ khemanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... anup±y±so khemanti -- santipade ñ±ºa½. upp±do bhaya½, anupp±do khemanti -- santipade ñ±ºa½. pavatta½ bhaya½, appavatta½ khemanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... up±y±so bhaya½, anup±y±so khemanti -- santipade ñ±ºa½. upp±do dukkhanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. pavatta½ dukkhanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½...pe0... up±y±so dukkhanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. anupp±do sukhanti -- santipade ñ±ºa½. appavatta½ sukhanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... anup±y±so sukhanti -- santipade ñ±ºa½. upp±do dukkha½, anupp±do sukhanti -- santipade ñ±ºa½. pavatta½ dukkha½, appavatta½ sukhanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... up±y±so dukkha½, anup±y±so sukhanti -- santipade ñ±ºa½. upp±do s±misanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. pavatta½ s±misanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½...pe0... up±y±so s±misanti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. anupp±do nir±misanti -- santipade ñ±ºa½. appavatta½ nir±misanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... anup±y±so nir±misanti -- santipade ñ±ºa½. upp±do s±misa½, anupp±do nir±misanti -- santipade ñ±ºa½. pavatta½ s±misa½, appavatta½ nir±misanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... up±y±so s±misa½, anup±y±so nir±misanti -- santipade ñ±ºa½. upp±do saªkh±r±ti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. pavatta½ saªkh±r±ti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½...pe0... up±y±so saªkh±r±ti -- bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½. anupp±do nibb±nanti -- santipade ñ±ºa½. appavatta½ nibb±nanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... anup±y±so nibb±nanti -- santipade ñ±ºa½. upp±do saªkh±r±, anupp±do nibb±nanti -- santipade ñ±ºa½. pavatta½ saªkh±r±, appavatta½ nibb±nanti -- santipade ñ±ºa½...pe0... up±y±so saªkh±r±, anup±y±so nibb±nanti -- santipade ñ±ºa½. upp±dañca pavattañca, nimitta½ dukkhanti passati. ±y³hana½ paµisandhi½, ñ±ºa½ ±d²nave ida½.. anupp±da½ appavatta½, animitta½ sukhanti ca. an±y³hana½ appaµisandhi½, ñ±ºa½ santipade ida½.. ida½ ±d²nave ñ±ºa½, pañcaµh±nesu j±yati. pañcaµh±ne santipade, dasa ñ±ºe paj±n±ti. dvinna½ ñ±º±na½ kusalat±, n±n±diµµh²su na kampat²ti.. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``bhayatupaµµh±ne paññ± ±d²nave ñ±ºa½''. ±d²navañ±ºaniddeso aµµhamo. 9. saªkh±rupekkh±ñ±ºaniddeso 54. katha½ muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± {muccitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± (ka0)} paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½? upp±da½ muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± {upp±damuñcitukamyat±... (sy±0)} paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½, pavatta½ muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½, nimitta½ muñcitukamyat±...pe0... ±y³hana½ muñcitukamyat±... paµisandhi½ muñcitukamyat±... gati½ muñcitukamyat±... nibbatti½ muñcitukamyat±... upapatti½ muñcitukamyat±... j±ti½ muñcitukamyat±... jara½ muñcitukamyat±... by±dhi½ muñcitukamyat±... maraºa½ muñcitukamyat±... soka½ muñcitukamyat±... parideva½ muñcitukamyat±...pe0... up±y±sa½ muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. upp±do dukkhanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. pavatta½ dukkhanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½...pe0... up±y±so dukkhanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. upp±do bhayanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. pavatta½ bhayanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½...pe0... up±y±so bhayanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. upp±do s±misanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. pavatta½ s±misanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½...pe0... up±y±so s±misanti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. upp±do saªkh±r±ti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. pavatta½ saªkh±r±ti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½...pe0... up±y±so saªkh±r±ti -- muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. upp±do saªkh±r±, te saªkh±re ajjhupekkhat²ti -- saªkh±rupekkh±. ye ca saªkh±r± y± ca upekkh± ubhopete saªkh±r±, te saªkh±re ajjhupekkhat²ti -- saªkh±rupekkh±. pavatta½ saªkh±r±...pe0... nimitta½ saªkh±r±... ±y³han± saªkh±r±... paµisandhi saªkh±r±... gati saªkh±r±... nibbatti saªkh±r±... upapatti saªkh±r±... j±ti saªkh±r±... jar± saªkh±r±... by±dhi saªkh±r±... maraºa½ saªkh±r±... soko saªkh±r±... paridevo saªkh±r±...pe0... up±y±so saªkh±r±, te saªkh±re ajjhupekkhat²ti -- saªkh±rupekkh±. ye ca saªkh±r± y± ca upekkh± ubhopete saªkh±r±, te saªkh±re ajjhupekkhat²ti -- saªkh±rupekkh±. 55. katih±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti? aµµhah±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti. puthujjanassa katih±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti? sekkhassa katih±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti? v²tar±gassa katih±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti? puthujjanassa dv²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti. sekkhassa t²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti. v²tar±gassa t²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti. puthujjanassa katamehi dv²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti? puthujjano saªkh±rupekkha½ abhinandati v± vipassati v±. puthujjanassa imehi dv²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti. sekkhassa katamehi t²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti? sekkho saªkh±rupekkha½ abhinandati v± vipassati v± paµisaªkh±ya v± phalasam±patti½ sam±pajjati. sekkhassa imehi t²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti. v²tar±gassa katamehi t²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti? v²tar±go saªkh±rupekkha½ vipassati v± paµisaªkh±ya v± phalasam±patti½ sam±pajjati, tadajjhupekkhitv± suññatavih±rena v± animittavih±rena v± appaºihitavih±rena v± viharati. v²tar±gassa imehi t²h±k±rehi saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro hoti. 56. katha½ puthujjanassa ca sekkhassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro ekatta½ hoti? puthujjanassa saªkh±rupekkha½ abhinandato citta½ kilissati, bh±van±ya paripantho hoti, paµivedhassa antar±yo hoti, ±yati½ paµisandhiy± paccayo hoti. sekkhassapi saªkh±rupekkha½ abhinandato citta½ kilissati, bh±van±ya paripantho hoti, uttaripaµivedhassa antar±yo hoti, ±yati½ paµisandhiy± paccayo hoti. eva½ puthujjanassa ca sekkhassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro ekatta½ hoti abhinandaµµhena. katha½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro ekatta½ hoti? puthujjano saªkh±rupekkha½ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati. sekkhopi saªkh±rupekkha½ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati. v²tar±gopi saªkh±rupekkha½ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati. eva½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro ekatta½ hoti anupassanaµµhena. katha½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti? puthujjanassa saªkh±rupekkh± kusal± hoti. sekkhassapi saªkh±rupekkh± kusal± hoti. v²tar±gassa saªkh±rupekkh± aby±kat± hoti. eva½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti kusal±by±kataµµhena. katha½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti? puthujjanassa saªkh±rupekkh± kiñcik±le suvidit± hoti, kiñcik±le na suvidit± hoti. sekkhassapi saªkh±rupekkh± kiñcik±le suvidit± hoti, kiñcik±le na suvidit± hoti. v²tar±gassa saªkh±rupekkh± accanta½ suvidit± hoti. eva½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti viditaµµhena ca aviditaµµhena ca. katha½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti? puthujjano saªkh±rupekkha½ atittatt± vipassati. sekkhopi saªkh±rupekkha½ atittatt± vipassati. v²tar±go saªkh±rupekkha½ tittatt± vipassati. eva½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti tittaµµhena ca atittaµµhena ca. katha½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti? puthujjano saªkh±rupekkha½ tiººa½ sa½yojan±na½ pah±n±ya sot±pattimagga½ paµil±bhatth±ya vipassati. sekkho saªkh±rupekkha½ tiººa½ saññojan±na½ pah²natt± uttaripaµil±bhatth±ya vipassati. v²tar±go saªkh±rupekkha½ sabbakiles±na½ pah²natt± diµµhadhammasukhavih±ratth±ya vipassati. eva½ puthujjanassa ca sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti pah²naµµhena ca appah²naµµhena ca. katha½ sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti? sekkho saªkh±rupekkha½ abhinandati v± vipassati v± paµisaªkh±ya v± phalasam±patti½ sam±pajjati. v²tar±go saªkh±rupekkha½ vipassati v± paµisaªkh±ya v± phalasam±patti½ sam±pajjati, tadajjhupekkhitv± suññatavih±rena v± animittavih±rena v± appaºihitavih±rena v± viharati. eva½ sekkhassa ca v²tar±gassa ca saªkh±rupekkh±ya cittassa abhin²h±ro n±natta½ hoti vih±rasam±pattaµµhena. 57. kati saªkh±rupekkh± samathavasena uppajjanti? kati saªkh±rupekkh± vipassan±vasena uppajjanti? aµµha saªkh±rupekkh± samathavasena uppajjanti. dasa saªkh±rupekkh± vipassan±vasena uppajjanti. katam± aµµha saªkh±rupekkh± samathavasena uppajjanti? paµhama½ jh±na½ paµil±bhatth±ya n²varaºe paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. dutiya½ jh±na½ paµil±bhatth±ya vitakkavic±re paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. tatiya½ jh±na½ paµil±bhatth±ya p²ti½ paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½ . catuttha½ jh±na½ paµil±bhatth±ya sukhadukkhe paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. ±k±s±nañc±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya r³pasañña½ paµighasañña½ n±nattasañña½ paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. viññ±ºañc±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya ±k±s±nañc±yatanasañña½ paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. ±kiñcaññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya viññ±ºañc±yatanasañña½ paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya ±kiñcaññ±yatanasañña½ paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. im± aµµha saªkh±rupekkh± samathavasena uppajjanti. katam± dasa saªkh±rupekkh± vipassan±vasena uppajjanti? sot±pattimagga½ paµil±bhatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½ gati½ nibbatti½ upapatti½ j±ti½ jara½ by±dhi½ maraºa½ soka½ parideva½ up±y±sa½ paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. sot±pattiphalasam±pattatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½...pe0... paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. sakad±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya...pe0... sakad±g±miphalasam±pattatth±ya...pe0... an±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya...pe0... an±g±miphalasam±pattatth±ya ...pe0... arahattamagga½ paµil±bhatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½ gati½ nibbatti½ upapatti½ j±ti½ jara½ by±dhi½ maraºa½ soka½ parideva½ up±y±sa½ paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. arahattaphalasam±pattatth±ya...pe0... suññatavih±rasam±pattatth±ya...pe0... animittavih±rasam±pattatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½...pe0... paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½. im± dasa saªkh±rupekkh± vipassan±vasena uppajjanti. 58. kati saªkh±rupekkh± kusal±, kati akusal±, kati aby±kat±? pannarasa saªkh±rupekkh± kusal±, tisso saªkh±rupekkh± aby±kat±. natthi saªkh±rupekkh± akusal±. paµisaªkh±santiµµhan± paññ±, aµµha cittassa gocar±. puthujjanassa dve honti, tayo sekkhassa gocar±. tayo ca v²tar±gassa, yehi citta½ vivaµµati.. aµµha sam±dhissa paccay±, dasa ñ±ºassa gocar±. aµµh±rasa saªkh±rupekkh±, tiººa½ vimokkh±na paccay±.. ime aµµh±ras±k±r±, paññ± yassa pariccit±. kusalo saªkh±rupekkh±su, n±n±diµµh²su na kampat²ti.. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``muñcitukamyat±paµisaªkh±santiµµhan± paññ± saªkh±rupekkh±su ñ±ºa½''. saªkh±rupekkh±ñ±ºaniddeso navamo. 10. gotrabhuñ±ºaniddeso 59. katha½ bahiddh± vuµµh±navivaµµane paññ± gotrabhuñ±ºa½? upp±da½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. pavatta½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. nimitta½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. ±y³hana½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. paµisandhi½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. gati½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. nibbatti½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. upapatti½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. j±ti½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. jara½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. by±dhi½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. maraºa½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. soka½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. parideva½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. up±y±sa½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. bahiddh± saªkh±ranimitta½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. anupp±da½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. appavatta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu...pe0... nirodha½ nibb±na½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. upp±da½ abhibhuyyitv± anupp±da½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. pavatta½ abhibhuyyitv± appavatta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. nimitta½ abhibhuyyitv± animitta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu ...pe0... bahiddh± saªkh±ranimitta½ abhibhuyyitv± nirodha½ nibb±na½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. upp±d± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. pavatt± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. nimitt± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. ±y³han± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. paµisandhiy± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. gatiy± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. nibbattiy± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. upapattiy± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. j±tiy± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. jar±ya vuµµh±t²ti -- gotrabhu. by±dhimh± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. maraº± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. sok± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. paridev± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. up±y±s± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. bahiddh± saªkh±ranimitt± vuµµh±t²ti -- gotrabhu. anupp±da½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. appavatta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu...pe0... nirodha½ nibb±na½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. upp±d± vuµµhahitv± {vuµµhitv± (sy±0 ka0)} anupp±da½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. pavatt± vuµµhahitv± appavatta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. nimitt± vuµµhahitv± animitta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. ±y³han± vuµµhahitv± an±y³hana½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. paµisandhiy± vuµµhahitv± appaµisandhi½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. gatiy± vuµµhahitv± agati½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. nibbattiy± vuµµhahitv± anibbatti½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. upapattiy± vuµµhahitv± anupapatti½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. j±tiy± vuµµhahitv± aj±ti½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. jar±ya vuµµhahitv± ajara½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. by±dhimh± vuµµhahitv± aby±dhi½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. maraº± vuµµhahitv± amata½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. sok± vuµµhahitv± asoka½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. paridev± vuµµhahitv± aparideva½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. up±y±s± vuµµhahitv± anup±y±sa½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. bahiddh± saªkh±ranimitt± vuµµhahitv± nirodha½ nibb±na½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. upp±d± vivaµµat²ti -- gotrabhu. pavatt± vivaµµat²ti -- gotrabhu...pe0... bahiddh± saªkh±ranimitt± vivaµµat²ti -- gotrabhu. anupp±da½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. appavatta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu...pe0... nirodha½ nibb±na½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. upp±d± vivaµµitv± anupp±da½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. pavatt± vivaµµitv± appavatta½ pakkhandat²ti -- gotrabhu...pe0... bahiddh± saªkh±ranimitt± vivaµµitv± nirodha½ nibb±na½ pakkhandat²ti -- gotrabhu. 60. kati gotrabh³ dhamm± samathavasena uppajjanti? kati gotrabh³ dhamm± vipassan±vasena uppajjanti? aµµha gotrabh³ dhamm± samathavasena uppajjanti. dasa gotrabh³ dhamm± vipassan±vasena uppajjanti. katame aµµha gotrabh³ dhamm± samathavasena uppajjanti? paµhama½ jh±na½ paµil±bhatth±ya n²varaºe abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. dutiya½ jh±na½ paµil±bhatth±ya vitakkavic±re abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. tatiya½ jh±na½ paµil±bhatth±ya p²ti½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. catuttha½ jh±na½ paµil±bhatth±ya sukhadukkhe abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. ±k±s±nañc±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya r³pasañña½ paµighasañña½ n±nattasañña½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. viññ±ºañc±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya ±k±s±nañc±yatanasañña½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. ±kiñcaññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya viññ±ºañc±yatanasañña½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu . nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya ±kiñcaññ±yatanasañña½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. ime aµµha gotrabh³ dhamm± samathavasena uppajjanti. katame dasa gotrabh³ dhamm± vipassan±vasena uppajjanti? sot±pattimagga½ paµil±bhatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½ gati½ nibbatti½ upapatti½ j±ti½ jara½ by±dhi½ maraºa½ soka½ parideva½ up±y±sa½ bahiddh± saªkh±ranimitta½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. sot±pattiphalasam±pattatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½...pe0... abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. sakad±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya...pe0... sakad±g±miphalasam±pattatth±ya... an±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya... an±g±miphalasam±pattatth±ya... arahattamagga½ paµil±bhatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½ gati½ nibbatti½ upapatti½ j±ti½ jara½ by±dhi½ maraºa½ soka½ parideva½ up±y±sa½ bahiddh± saªkh±ranimitta½ abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. arahattaphalasam±pattatth±ya... suññatavih±rasam±pattatth±ya... animittavih±rasam±pattatth±ya upp±da½ pavatta½ nimitta½ ±y³hana½ paµisandhi½...pe0... abhibhuyyat²ti -- gotrabhu. ime dasa gotrabh³ dhamm± vipassan±vasena uppajjanti. kati gotrabh³ dhamm± kusal±, kati akusal±, kati aby±kat±? pannarasa gotrabh³ dhamm± kusal±, tayo gotrabh³ dhamm± aby±kat±. natthi gotrabh³ dhamm± akusal±ti. s±misañca nir±misa½, paºihitañca appaºihita½. saññuttañca visaññutta½, vuµµhitañca avuµµhita½.. aµµha sam±dhissa paccay±, dasa ñ±ºassa gocar±. aµµh±rasa gotrabh³ dhamm±, tiººa½ vimokkh±na paccay±.. ime aµµh±ras±k±r±, paññ± yassa pariccit±. kusalo vivaµµe vuµµh±ne, n±n±diµµh²su na kampat²ti.. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``bahiddh± vuµµh±navivaµµane paññ± gotrabhuñ±ºa½''. gotrabhuñ±ºaniddeso dasamo. 11. maggañ±ºaniddeso 61. katha½ dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½? sot±pattimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi micch±diµµhiy± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. abhiniropanaµµhena samm±saªkappo micch±saªkapp± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. pariggahaµµhena samm±v±c± micch±v±c±ya vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. samuµµh±naµµhena samm±kammanto micch±kammant± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. vod±naµµhena samm±±j²vo micch±±j²v± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. paggahaµµhena samm±v±y±mo micch±v±y±m± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. upaµµh±naµµhena samm±sati micch±satiy± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. avikkhepaµµhena samm±sam±dhi micch±sam±dhito vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. sakad±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi ...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi o¼±rik± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± o¼±rik± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. an±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi anusahagat± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± anusahagat± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. arahattamaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi r³par±g± ar³par±g± m±n± uddhacc± avijj±ya m±n±nusay± bhavar±g±nusay± avijj±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. 62. aj±ta½ jh±peti j±tena, jh±na½ tena pavuccati. jh±navimokkhe kusalat±, n±n±diµµh²su na kampati.. sam±dahitv± yath± ce vipassati, vipassam±no tath± ce sam±dahe. vipassan± ca samatho tad± ahu, sam±nabh±g± yuganaddh± vattare.. dukkh± saªkh±r± sukho, nirodho iti dassana½ {nirodhoti dassana½ (sy±0 ka0)}. dubhato vuµµhit± paññ±, phasseti amata½ pada½.. vimokkhacariya½ j±n±ti, n±nattekattakovido. dvinna½ ñ±º±na½ kusalat±, n±n±diµµh²su na kampat²ti.. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``dubhato vuµµh±navivaµµane paññ± magge ñ±ºa½''. maggañ±ºaniddeso ek±dasamo. 12. phalañ±ºaniddeso 63. katha½ payogappaµippassaddhipaññ± phale ñ±ºa½? sot±pattimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi micch±diµµhiy± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±diµµhi. maggasseta½ phala½. abhiniropanaµµhena samm±saªkappo micch±saªkapp± vuµµh±ti tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±saªkappo. maggasseta½ phala½. pariggahaµµhena samm±v±c± micch±v±c±ya vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±v±c±. maggasseta½ phala½. samuµµh±naµµhena samm±kammanto micch±kammant± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±kammanto. maggasseta½ phala½. vod±naµµhena samm±±j²vo micch±±j²v± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±±j²vo. maggasseta½ phala½. paggahaµµhena samm±v±y±mo micch±v±y±m± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±v±y±mo. maggasseta½ phala½. upaµµh±naµµhena samm±sati micch±satiy± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±sati. maggasseta½ phala½. avikkhepaµµhena samm±sam±dhi micch±sam±dhito vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±sam±dhi. maggasseta½ phala½. sakad±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi o¼±rik± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± o¼±rik± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vuµµh±ti , tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±sam±dhi. maggasseta½ phala½. an±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi anusahagat± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± anusahagat± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±sam±dhi. maggasseta½ phala½. arahattamaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi r³par±g± ar³par±g± m±n± uddhacc± avijj±ya m±n±nusay± bhavar±g±nusay± avijj±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ta½payogappaµippassaddhatt± uppajjati samm±sam±dhi. maggasseta½ phala½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``payogappaµippassaddhipaññ± phale ñ±ºa½''. phalañ±ºaniddeso dv±dasamo. 13. vimuttiñ±ºaniddeso 64. katha½ chinnavaµum±nupassane paññ± vimuttiñ±ºa½? sot±pattimaggena sakk±yadiµµhi, vicikicch±, s²labbatapar±m±so, diµµh±nusayo, vicikicch±nusayo attano cittassa upakkiles± samm± samucchinn± honti. imehi pañcahi upakkilesehi sapariyuµµh±nehi citta½ vimutta½ hoti suvimutta½. ta½vimutti ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``chinnavaµum±nupassane paññ± vimuttiñ±ºa½''. sakad±g±mimaggena o¼±rika½ k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½, o¼±riko k±mar±g±nusayo, paµigh±nusayo -- attano cittassa upakkiles± samm± samucchinn± honti. imehi cat³hi upakkilesehi sapariyuµµh±nehi citta½ vimutta½ hoti suvimutta½. ta½vimutti ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``chinnavaµum±nupassane paññ± vimuttiñ±ºa½''. an±g±mimaggena anusahagata½ k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½, anusahagato k±mar±g±nusayo, paµigh±nusayo -- attano cittassa upakkiles± samm± samucchinn± honti. imehi cat³hi upakkilesehi sapariyuµµh±nehi citta½ vimutta½ hoti suvimutta½. ta½vimutti ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``chinnavaµum±nupassane paññ± vimuttiñ±ºa½''. arahattamaggena r³par±go, ar³par±go, m±no, uddhacca½, avijj±, m±n±nusayo, bhavar±g±nusayo, avijj±nusayo -- attano cittassa upakkiles± samm± samucchinn± honti. imehi aµµhahi upakkilesehi sapariyuµµh±nehi citta½ vimutta½ hoti suvimutta½. ta½vimutti ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``chinnavaµum±nupassane paññ± vimuttiñ±ºa½''. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``chinnavaµum±nupassane paññ± vimuttiñ±ºa½''. vimuttiñ±ºaniddeso terasamo. 14. paccavekkhaºañ±ºaniddeso 65. katha½ tad± samud±gate dhamme passane paññ± paccavekkhaºe ñ±ºa½? sot±pattimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi tad± samud±gat±. abhiniropanaµµhena samm±saªkappo tad± samud±gato. pariggahaµµhena samm±v±c± tad± samud±gat±. samuµµh±naµµhena samm±kammanto tad± samud±gato. vod±naµµhena samm±±j²vo tad± samud±gato. paggahaµµhena samm±v±y±mo tad± samud±gato. upaµµh±naµµhena samm±sati tad± samud±gat±. avikkhepaµµhena samm±sam±dhi tad± samud±gato. upaµµh±naµµhena satisambojjhaªgo tad± samud±gato. pavicayaµµhena dhammavicayasambojjhaªgo tad± samud±gato. paggahaµµhena v²riyasambojjhaªgo tad± samud±gato. pharaºaµµhena p²tisambojjhaªgo tad± samud±gato. upasamaµµhena passaddhisambojjhaªgo tad± samud±gato. avikkhepaµµhena sam±dhisambojjhaªgo tad± samud±gato. paµisaªkh±naµµhena upekkh±sambojjhaªgo tad± samud±gato. assaddhiye akampiyaµµhena saddh±bala½ tad± samud±gata½. kosajje akampiyaµµhena v²riyabala½ tad± samud±gata½. pam±de akampiyaµµhena satibala½ tad± samud±gata½. uddhacce akampiyaµµhena sam±dhibala½ tad± samud±gata½. avijj±ya akampiyaµµhena paññ±bala½ tad± samud±gata½. adhimokkhaµµhena saddhindriya½ tad± samud±gata½. paggahaµµhena v²riyindriya½ tad± samud±gata½. upaµµh±naµµhena satindriya½ tad± samud±gata½. avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ tad± samud±gata½. dassanaµµhena paññindriya½ tad± samud±gata½. ±dhipateyyaµµhena indriy± tad± samud±gat±. akampiyaµµhena bal± tad± samud±gat±. niyy±naµµhena sambojjhaªg± tad± samud±gat±. hetuµµhena maggo tad± samud±gato. upaµµh±naµµhena satipaµµh±n± tad± samud±gat±. padahanaµµhena sammappadh±n± tad± samud±gat±. ijjhanaµµhena iddhip±d± tad± samud±gat±. tathaµµhena sacc± tad± samud±gat±. avikkhepaµµhena samatho tad± samud±gato. anupassanaµµhena vipassan± tad± samud±gat±. ekarasaµµhena samathavipassan± tad± samud±gat±. anativattanaµµhena yuganaddha½ tad± samud±gata½. sa½varaµµhena s²lavisuddhi tad± samud±gat±. avikkhepaµµhena cittavisuddhi tad± samud±gat±. dassanaµµhena diµµhivisuddhi tad± samud±gat±. vimuttaµµhena vimokkho tad± samud±gato. paµivedhaµµhena vijj± tad± samud±gat±. paricc±gaµµhena vimutti tad± samud±gat±. samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ tad± samud±gata½. chando m³laµµhena tad± samud±gato. manasik±ro samuµµh±naµµhena tad± samud±gato. phasso samodh±naµµhena tad± samud±gato. vedan± samosaraºaµµhena tad± samud±gat±. sam±dhi pamukhaµµhena tad± samud±gato. sati ±dhipateyyaµµhena tad± samud±gat±. paññ± taduttaraµµhena tad± samud±gat± . vimutti s±raµµhena tad± samud±gat±. amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena tad± samud±gata½. vuµµhahitv± paccavekkhati, ime dhamm± tad± samud±gat±. sot±pattiphalakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi tad± samud±gat±. abhiniropanaµµhena samm±saªkappo tad± samud±gato...pe0... paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ tad± samud±gata½. chando m³laµµhena tad± samud±gato. manasik±ro samuµµh±naµµhena tad± samud±gato. phasso samodh±naµµhena tad± samud±gato. vedan± samosaraºaµµhena tad± samud±gat±. sam±dhi pamukhaµµhena tad± samud±gato. sati ±dhipateyyaµµhena tad± samud±gat±. paññ± taduttaraµµhena tad± samud±gat±. vimutti s±raµµhena tad± samud±gat±. amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena tad± samud±gata½. vuµµhahitv± paccavekkhati, ime dhamm± tad± samud±gat±. sakad±g±mimaggakkhaºe...pe0... sakad±g±miphalakkhaºe...pe0... an±g±mimaggakkhaºe...pe0... an±g±miphalakkhaºe...pe0... arahattamaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi tad± samud±gat±...pe0... samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ tad± samud±gata½. chando m³laµµhena tad± samud±gato...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena tad± samud±gata½. vuµµhahitv± paccavekkhati, ime dhamm± tad± samud±gat±. arahattaphalakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi tad± samud±gat± ...pe0... paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ tad± samud±gata½. chando m³laµµhena tad± samud±gato ...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena tad± samud±gata½. vuµµhahitv± paccavekkhati, ime dhamm± tad± samud±gat±. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``tad± samud±gate dhamme passane paññ± paccavekkhaºe ñ±ºa½''. paccavekkhaºañ±ºaniddeso cuddasamo. 15. vatthun±nattañ±ºaniddeso 66. katha½ ajjhattavavatth±ne paññ± vatthun±natte ñ±ºa½? katha½ ajjhattadhamme vavattheti? cakkhu½ ajjhatta½ vavattheti, sota½ ajjhatta½ vavattheti, gh±na½ ajjhatta½ vavattheti, jivha½ ajjhatta½ vavattheti, k±ya½ ajjhatta½ vavattheti, mana½ ajjhatta½ vavattheti. katha½ cakkhu½ ajjhatta½ vavattheti? cakkhu avijj±sambh³tanti vavattheti, cakkhu taºh±sambh³tanti vavattheti, cakkhu kammasambh³tanti vavattheti, cakkhu ±h±rasambh³tanti vavattheti, cakkhu catunna½ mah±bh³t±na½ up±d±y±ti vavattheti, cakkhu uppannanti vavattheti, cakkhu samud±gatanti vavattheti. cakkhu ahutv± sambh³ta½, hutv± na bhavissat²ti vavattheti. cakkhu½ antavantato vavattheti, cakkhu addhuva½ asassata½ vipariº±madhammanti vavattheti, cakkhu anicca½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½ khayadhamma½ vayadhamma½ vir±gadhamma½ nirodhadhammanti vavattheti . cakkhu½ aniccato vavattheti, no niccato; dukkhato vavattheti, no sukhato; anattato vavattheti, no attato; nibbindati, no nandati; virajjati, no rajjati; nirodheti, no samudeti; paµinissajjati, no ±diyati. aniccato vavatthento niccasañña½ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasañña½ pajahati, anattato vavatthento attasañña½ pajahati, nibbindanto nandi½ pajahati, virajjanto r±ga½ pajahati, nirodhento samudaya½ pajahati, paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ cakkhu½ ajjhatta½ vavattheti. katha½ sota½ ajjhatta½ vavattheti? sota½ avijj±sambh³tanti vavattheti...pe0... eva½ sota½ ajjhatta½ vavattheti. katha½ gh±na½ ajjhatta½ vavattheti? gh±na½ avijj±sambh³tanti vavattheti...pe0... eva½ gh±na½ ajjhatta½ vavattheti. katha½ jivha½ ajjhatta½ vavattheti? jivh± avijj±sambh³t±ti vavattheti, jivh± taºh±sambh³t±ti vavattheti, jivh± kammasambh³t±ti vavattheti, jivh± ±h±rasambh³t±ti vavattheti, jivh± catunna½ mah±bh³t±na½ up±d±y±ti vavattheti, jivh± uppann±ti vavattheti jivh± samud±gat±ti vavattheti. jivh± ahutv± sambh³t±, hutv± na bhavissat²ti vavattheti. jivha½ antavantato vavattheti, jivh± addhuv± asassat± vipariº±madhamm±ti vavattheti, jivh± anicc± saªkhat± paµiccasamuppann± khayadhamm± vayadhamm± vir±gadhamm± nirodhadhamm±ti vavattheti. jivha½ aniccato vavattheti, no niccato...pe0... paµinissajjati, no ±diyati. aniccato vavatthento niccasañña½ pajahati...pe0... paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ jivha½ ajjhatta½ vavattheti. katha½ k±ya½ ajjhatta½ vavattheti? k±yo avijj±sambh³toti vavattheti, k±yo taºh±sambh³toti vavattheti, k±yo kammasambh³toti vavattheti, k±yo ±h±rasambh³toti vavattheti, k±yo catunna½ mah±bh³t±na½ up±d±y±ti vavattheti, k±yo uppannoti vavattheti, k±yo samud±gatoti vavattheti. k±yo ahutv± sambh³to, hutv± na bhavissat²ti vavattheti. k±ya½ antavantato vavattheti, k±yo addhuvo asassato vipariº±madhammoti vavattheti, k±yo anicco saªkhato paµiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo vir±gadhammo nirodhadhammoti vavattheti. k±ya½ aniccato vavattheti, no niccato; dukkhato vavattheti, no sukhato...pe0... paµinissajjati, no ±diyati. aniccato vavatthento niccasañña½ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasañña½ pajahati...pe0... paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ k±ya½ ajjhatta½ vavattheti. katha½ mana½ ajjhatta½ vavattheti? mano avijj±sambh³toti vavattheti, mano taºh±sambh³toti vavattheti, mano kammasambh³toti vavattheti, mano ±h±rasambh³toti vavattheti, mano uppannoti vavattheti , mano samud±gatoti vavattheti. mano ahutv± sambh³to, hutv± na bhavissat²ti vavattheti. mana½ antavantato vavattheti, mano addhuvo asassato vipariº±madhammoti vavattheti, mano anicco saªkhato paµiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo vir±gadhammo nirodhadhammoti vavattheti. mana½ aniccato vavattheti, no niccato; dukkhato vavattheti, no sukhato; anattato vavattheti, no attato; nibbindati, no nandati; virajjati, no rajjati; nirodheti, no samudeti; paµinissajjati, no ±diyati. aniccato vavatthento niccasañña½ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasañña½ pajahati, anattato vavatthento attasañña½ pajahati, nibbindanto nandi½ pajahati, virajjanto r±ga½ pajahati, nirodhento samudaya½ pajahati, paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ mana½ ajjhatta½ vavattheti. eva½ ajjhattadhamme vavattheti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``ajjhattavavatth±ne paññ± vatthun±natte ñ±ºa½''. vatthun±nattañ±ºaniddeso pannarasamo. 16. gocaran±nattañ±ºaniddeso 67. katha½ bahiddh± vavatth±ne paññ± gocaran±natte ñ±ºa½? katha½ bahiddh± dhamme vavattheti? r³pe bahiddh± vavattheti, sadde bahiddh± vavattheti, gandhe bahiddh± vavattheti, rase bahiddh± vavattheti, phoµµhabbe bahiddh± vavattheti, dhamme bahiddh± vavattheti . katha½ r³pe bahiddh± vavattheti? r³p± avijj±sambh³t±ti vavattheti r³p± taºh±sambh³t±ti vavattheti, r³p± kammasambh³t±ti vavattheti, r³p± ±h±rasambh³t±ti vavattheti, r³p± catunna½ mah±bh³t±na½ up±d±y±ti vavattheti, r³p± uppann±ti vavattheti, r³p± samud±gat±ti vavattheti. r³p± ahutv± sambh³t±, hutv± na bhavissant²ti vavattheti. r³pe antavantato vavattheti, r³p± addhuv± asassat± vipariº±madhamm±ti vavattheti . r³p± anicc± saªkhat± paµiccasamuppann± khayadhamm± vayadhamm± vir±gadhamm± nirodhadhamm±ti vavattheti. r³pe aniccato vavattheti, no niccato; dukkhato vavattheti, no sukhato; anattato vavattheti, no attato; nibbindati, no nandati ; virajjati, no rajjati; nirodheti, no samudeti; paµinissajjati, no ±diyati. aniccato vavatthento niccasañña½ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasañña½ pajahati, anattato vavatthento attasañña½ pajahati, nibbindanto nandi½ pajahati, virajjanto r±ga½ pajahati, nirodhento samudaya½ pajahati, paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ r³pe bahiddh± vavattheti. katha½ sadde bahiddh± vavattheti? sadd± avijj±sambh³t±ti vavattheti...pe0... sadd± catunna½ mah±bh³t±na½ up±d±y±ti vavattheti, sadd± uppann±ti vavattheti, sadd± samud±gat±ti vavattheti. sadd± ahutv± sambh³t±, hutv± na bhavissant²ti vavattheti. sadde antavantato vavattheti, sadd± addhuv± asassat± vipariº±madhamm±ti vavattheti, sadd± anicc± saªkhat± paµiccasamuppann± khayadhamm± vayadhamm± vir±gadhamm± nirodhadhamm±ti vavattheti. sadde aniccato vavattheti, no niccato...pe0... eva½ sadde bahiddh± vavattheti. katha½ gandhe bahiddh± vavattheti? gandh± avijj±sambh³t±ti vavattheti, gandh± taºh±sambh³t±ti vavattheti...pe0... eva½ gandhe bahiddh± vavattheti. katha½ rase bahiddh± vavattheti? ras± avijj±sambh³t±ti vavattheti, ras± taºh±sambh³t±ti vavattheti...pe0... eva½ rase bahiddh± vavattheti. katha½ phoµµhabbe bahiddh± vavattheti? phoµµhabb± avijj±sambh³t±ti vavattheti, phoµµhabb± taºh±sambh³t±ti vavattheti, phoµµhabb± kammasambh³t±ti vavattheti, phoµµhabb± ±h±rasambh³t±ti vavattheti, phoµµhabb± uppann±ti vavattheti. phoµµhabb± samud±gat±ti vavattheti...pe0... eva½ phoµµhabbe bahiddh± vavattheti. katha½ dhamme bahiddh± vavattheti? dhamm± avijj±sambh³t±ti vavattheti, dhamm± taºh±sambh³t±ti vavattheti, dhamm± kammasambh³t±ti vavattheti, dhamm± ±h±rasambh³t±ti vavattheti, dhamm± uppann±ti vavattheti, dhamm± samud±gat±ti vavattheti. dhamm± ahutv± sambh³t± , hutv± na bhavissant²ti vavattheti. dhamme antavantato vavattheti, dhamm± addhuv± asassat± vipariº±madhamm±ti vavattheti, dhamm± anicc± saªkhat± paµiccasamuppann± khayadhamm± vayadhamm± vir±gadhamm± nirodhadhamm±ti vavattheti. dhamme aniccato vavattheti, no niccato; dukkhato vavattheti, no sukhato; anattato vavattheti, no attato; nibbindati, no nandati; virajjati, no rajjati; nirodheti, no samudeti; paµinissajjati, no ±diyati...pe0... aniccato vavatthento niccasañña½ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasañña½ pajahati, anattato vavatthento attasañña½ pajahati, nibbindanto nandi½ pajahati, virajjanto r±ga½ pajahati, nirodhento samudaya½ pajahati, paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ dhamme bahiddh± vavattheti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``bahiddh± vavatth±ne paññ± gocaran±natte ñ±ºa½''. gocaran±nattañ±ºaniddeso so¼asamo. 17. cariy±n±nattañ±ºaniddeso 68. katha½ cariy±vavatth±ne paññ± cariy±n±natte ñ±ºa½? cariy±ti tisso cariy±yo -- viññ±ºacariy±, aññ±ºacariy±, ñ±ºacariy±. katam± viññ±ºacariy±? dassanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy± r³pesu, dassanaµµho cakkhuviññ±ºa½ viññ±ºacariy± r³pesu, diµµhatt± abhiniropan± vip±kamanodh±tu {abhiniropanavip±kamanodh±tu (sy±0)} viññ±ºacariy± r³pesu, abhiniropitatt± vip±kamanoviññ±ºadh±tu viññ±ºacariy± r³pesu. savanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy± saddesu, savanattho sotaviññ±ºa½ viññ±ºacariy± saddesu, sutatt± abhiniropan± vip±kamanodh±tu viññ±ºacariy± saddesu, abhiniropitatt± vip±kamanoviññ±ºadh±tu viññ±ºacariy± saddesu. gh±yanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy± gandhesu, gh±yanaµµho {gh±yanattho (sy±0 ka0)} gh±naviññ±ºa½ viññ±ºacariy± gandhesu, gh±yitatt± abhiniropan± vip±kamanodh±tu viññ±ºacariy± gandhesu, abhiniropitatt± vip±kamanoviññ±ºadh±tu viññ±ºacariy± gandhesu. s±yanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy± rasesu, s±yanaµµho jivh±viññ±ºa½ viññ±ºacariy± rasesu, s±yitatt± abhiniropan± vip±kamanodh±tu viññ±ºacariy± rasesu, abhiniropitatt± vip±kamanoviññ±ºadh±tu viññ±ºacariy± rasesu. phusanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy± phoµµhabbesu, phusanaµµho k±yaviññ±ºa½ viññ±ºacariy± phoµµhabbesu, phuµµhatt± abhiniropan± vip±kamanodh±tu viññ±ºacariy± phoµµhabbesu, abhiniropitatt± vip±kamanoviññ±ºadh±tu viññ±ºacariy± phoµµhabbesu. vij±nanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy± dhammesu, vij±nanaµµho manoviññ±ºa½ viññ±ºacariy± dhammesu, viññ±tatt± abhiniropan± vip±kamanodh±tu viññ±ºacariy± dhammesu, abhiniropitatt± vip±kamanoviññ±ºadh±tu viññ±ºacariy± dhammesu. 69. viññ±ºacariy±ti kenaµµhena viññ±ºacariy±? n²r±g± carat²ti -- viññ±ºacariy±. niddos± carat²ti -- viññ±ºacariy±. nimmoh± carat²ti -- viññ±ºacariy±. nimm±n± carat²ti -- viññ±ºacariy±. niddiµµhi carat²ti -- viññ±ºacariy± niuddhacc± carat²ti -- viññ±ºacariy±. nibbicikicch± carat²ti -- viññ±ºacariy±. n±nusay± carat²ti -- viññ±ºacariy±. r±gavippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. dosavippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. mohavippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. m±navippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. diµµhivippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. uddhaccavippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. vicikicch±vippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. anusayavippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. kusalehi kammehi sampayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. akusalehi kammehi vippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. s±vajjehi kammehi vippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. anavajjehi kammehi sampayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. kaºhehi kammehi vippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. sukkehi kammehi sampayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. sukhudrayehi kammehi sampayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. dukkhudrayehi kammehi vippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. sukhavip±kehi kammehi sampayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. dukkhavip±kehi kammehi vippayutt± carat²ti -- viññ±ºacariy±. viññ±te carat²ti -- viññ±ºacariy±. viññ±ºassa evar³p± cariy± hot²ti -- viññ±ºacariy±. pakatiparisuddhamida½ citta½ nikkilesaµµhen±ti -- viññ±ºacariy±. aya½ viññ±ºacariy±. katam± aññ±ºacariy±? man±piyesu r³pesu r±gassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; r±gassa javan± aññ±ºacariy±. aman±piyesu r³pesu dosassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; dosassa javan± aññ±ºacariy±. tadubhayena asamapekkhanasmi½ vatthusmi½ mohassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; mohassa javan± aññ±ºacariy±. vinibandhassa m±nassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; m±nassa javan± aññ±ºacariy±. par±maµµh±ya diµµhiy± javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; diµµhiy± javan± aññ±ºacariy±. vikkhepagatassa uddhaccassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; uddhaccassa javan± aññ±ºacariy±. aniµµhaªgat±ya vicikicch±ya javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; vicikicch±ya javan± aññ±ºacariy±. th±magatassa anusayassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy± ; anusayassa javan± aññ±ºacariy±. man±piyesu saddesu...pe0... man±piyesu gandhesu...pe0... man±piyesu rasesu...pe0... man±piyesu phoµµhabbesu...pe0... man±piyesu dhammesu r±gassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; r±gassa javan± aññ±ºacariy±. aman±piyesu dhammesu dosassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; dosassa javan± aññ±ºacariy±. tadubhayena asamapekkhanasmi½ vatthusmi½ mohassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; mohassa javan± aññ±ºacariy±. vinibandhassa m±nassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; m±nassa javan± aññ±ºacariy±. par±maµµh±ya diµµhiy± javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; diµµhiy± javan± aññ±ºacariy±. vikkhepagatassa uddhaccassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; uddhaccassa javan± aññ±ºacariy±; aniµµhaªgat±ya vicikicch±ya javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; vicikicch±ya javan± aññ±ºacariy±. th±magatassa anusayassa javanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; anusayassa javan± aññ±ºacariy±. 70. aññ±ºacariy±ti kenaµµhena aññ±ºacariy±? sar±g± carat²ti -- aññ±ºacariy±. sados± carat²ti -- aññ±ºacariy±. samoh± carat²ti -- aññ±ºacariy±. sam±n± carat²ti -- aññ±ºacariy±. sadiµµhi carat²ti -- aññ±ºacariy±. sauddhacc± carat²ti -- aññ±ºacariy±. savicikicch± carat²ti -- aññ±ºacariy±. s±nusay± carat²ti -- aññ±ºacariy± . r±gasampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. dosasampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. mohasampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. m±nasampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy± . diµµhisampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. uddhaccasampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. vicikicch±sampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. anusayasampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. kusalehi kammehi vippayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. akusalehi kammehi sampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. s±vajjehi kammehi sampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. anavajjehi kammehi vippayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy± . kaºhehi kammehi sampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. sukkehi kammehi vippayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. sukhudrayehi kammehi vippayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. dukkhudrayehi kammehi sampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. sukhavip±kehi kammehi vippayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. dukkhavip±kehi kammehi sampayutt± carat²ti -- aññ±ºacariy±. aññ±te carat²ti -- aññ±ºacariy±. aññ±ºassa evar³p± cariy± hot²ti -- aññ±ºacariy±. aya½ aññ±ºacariy±. 71. katam± ñ±ºacariy±? anicc±nupassanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; anicc±nupassan± ñ±ºacariy±. dukkh±nupassanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; dukkh±nupassan± ñ±ºacariy±. anatt±nupassanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; anatt±nupassan± ñ±ºacariy±. nibbid±nupassanatth±ya...pe0... vir±g±nupassanatth±ya... nirodh±nupassanatth±ya... paµinissagg±nupassanatth±ya... khay±nupassanatth±ya... vay±nupassanatth±ya... vipariº±m±nupassanatth±ya... animitt±nupassanatth±ya... appaºihit±nupassanatth±ya... suññat±nupassanatth±ya... adhipaññ±dhamm±nupassanatth±ya... yath±bh³tañ±ºadassanatth±ya... ±d²nav±nupassanatth±ya... paµisaªkh±nupassanatth±ya ±vajjanakiriy±by±kat± viññ±ºacariy±; paµisaªkh±nupassan± ñ±ºacariy±. vivaµµan±nupassan± ñ±ºacariy±. sot±pattimaggo ñ±ºacariy±. sot±pattiphalasam±patti ñ±ºacariy±. sakad±g±mimaggo ñ±ºacariy±. sakad±g±miphalasam±patti ñ±ºacariy±. an±g±mimaggo ñ±ºacariy±. an±g±miphalasam±patti ñ±ºacariy±. arahattamaggo ñ±ºacariy±. arahattaphalasam±patti ñ±ºacariy±. ñ±ºacariy±ti kenaµµhena ñ±ºacariy±? n²r±g± carat²ti -- ñ±ºacariy±. niddos± carat²ti -- ñ±ºacariy±...pe0... n±nusay± carat²ti -- ñ±ºacariy±. r±gavippayutt± carat²ti -- ñ±ºacariy±. dosavippayutt± carat²ti -- ñ±ºacariy±. mohavippayutt± carat²ti -- ñ±ºacariy±. m±navippayutt±...pe0... diµµhivippayutt±... uddhaccavippayutt±... vicikicch±vippayutt±... anusayavippayutt±... kusalehi kammehi sampayutt±... akusalehi kammehi vippayutt±... s±vajjehi kammehi vippayutt±... anavajjehi kammehi sampayutt±... kaºhehi kammehi vippayutt±... sukkehi kammehi sampayutt±... sukhudrayehi kammehi sampayutt±... dukkhudrayehi kammehi vippayutt±... sukhavip±kehi kammehi sampayutt± carat²ti -- ñ±ºacariy±. dukkhavip±kehi kammehi vippayutt± carat²ti -- ñ±ºacariy±. ñ±te carat²ti -- ñ±ºacariy± . ñ±ºassa evar³p± cariy± hot²ti -- ñ±ºacariy±. aya½ ñ±ºacariy±. aññ± viññ±ºacariy±, aññ± aññ±ºacariy±, aññ± ñ±ºacariy±ti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``cariy±vavatth±ne paññ± cariy±n±natte ñ±ºa½''. cariy±n±nattañ±ºaniddeso sattarasamo. 18. bh³min±nattañ±ºaniddeso 72. katha½ catudhammavavatth±ne paññ± bh³min±natte ñ±ºa½? catasso bh³miyo -- k±m±vacar± bh³mi, r³p±vacar± bh³mi, ar³p±vacar± bh³mi, apariy±pann± bh³mi. katam± k±m±vacar± bh³mi? heµµhato av²ciniraya½ pariyanta½ karitv± uparito paranimmitavasavatt² deve {paranimmitavasavattideve (ka0)} antokaritv± ya½ etasmi½ antare etth±vacar± ettha pariy±pann± khandhadh±tu±yatan± r³pa½ vedan± saññ± saªkh±r± viññ±ºa½ -- aya½ k±m±vacar± bh³mi. katam± r³p±vacar± bh³mi? heµµhato brahmaloka½ pariyanta½ karitv± uparito akaniµµhe deve antokaritv± ya½ etasmi½ antare etth±vacar± ettha pariy±pann± sam±pannassa v± upapannassa v± diµµhadhammasukhavih±rissa v± cittacetasik± dhamm± -- aya½ r³p±vacar± bh³mi. katam± ar³p±vacar± bh³mi? heµµhato ±k±s±nañc±yatan³page deve pariyanta½ karitv± uparito nevasaññ±n±saññ±yatan³page deve antokaritv± ya½ etasmi½ antare etth±vacar± ettha pariy±pann± sam±pannassa v± upapannassa v± diµµhadhammasukhavih±rissa v± cittacetasik± dhamm± -- aya½ ar³p±vacar± bh³mi. katam± apariy±pann± bh³mi? apariy±pann± magg± ca maggaphal±ni ca asaªkhat± ca dh±tu -- aya½ apariy±pann± bh³mi. im± catasso bh³miyo. apar±pi catasso bh³miyo catt±ro satipaµµh±n± catt±ro sammappadh±n±, catt±ro iddhip±d±, catt±ri jh±n±ni, catasso appamaññ±yo, catasso ar³pasam±pattiyo, catasso paµisambhid±, catasso paµipad±, catt±ri ±rammaº±ni, catt±ro ariyava½s±, catt±ri saªgahavatth³ni , catt±ri cakk±ni, catt±ri dhammapad±ni -- im± catasso bh³miyo. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``catudhammavavatth±ne paññ± bh³min±natte ñ±ºa½''. bh³min±nattañ±ºaniddeso aµµh±rasamo. 19. dhamman±nattañ±ºaniddeso 73. katha½ navadhammavavatth±ne paññ± dhamman±natte ñ±ºa½? katha½ dhamme vavattheti? k±m±vacare dhamme kusalato vavattheti, akusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. r³p±vacare dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. ar³p±vacare dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. apariy±panne dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. katha½ k±m±vacare dhamme kusalato vavattheti, akusalato vavattheti, aby±katato vavattheti? dasa kusalakammapathe kusalato vavattheti, dasa akusalakammapathe akusalato vavattheti, r³pañca vip±kañca kiriyañca aby±katato vavattheti -- eva½ k±m±vacare dhamme kusalato vavattheti, akusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. katha½ r³p±vacare dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti? idhaµµhassa catt±ri jh±n±ni kusalato vavattheti, tatr³papannassa catt±ri jh±n±ni aby±katato vavattheti -- eva½ r³p±vacare dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. katha½ ar³p±vacare dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti? idhaµµhassa catasso ar³p±vacarasam±pattiyo kusalato vavattheti, tatr³papannassa catasso ar³p±vacarasam±pattiyo aby±katato vavattheti -- eva½ ar³p±vacare dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. katha½ apariy±panne dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti? catt±ro ariyamagge kusalato vavattheti, catt±ri ca s±maññaphal±ni nibb±nañca aby±katato vavattheti -- eva½ apariy±panne dhamme kusalato vavattheti, aby±katato vavattheti. eva½ dhamme vavattheti. nava p±mojjam³lak± dhamm±. aniccato manasikaroto p±mojja½ j±yati, pamuditassa p²ti j±yati, p²timanassa k±yo passambhati, passaddhak±yo sukha½ vedeti, sukhino citta½ sam±dhiyati. sam±hite citte yath±bh³ta½ paj±n±ti passati. yath±bh³ta½ j±na½ passa½ nibbindati, nibbinda½ virajjati, vir±g± vimuccati. dukkhato manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... anattato manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... vimuccati. r³pa½ aniccato manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... r³pa½ dukkhato manasikaroto...pe0... vedana½... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½... cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ aniccato manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... jar±maraºa½ dukkhato manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... jar±maraºa½ anattato manasikaroto p±mojja½ j±yati, pamuditassa p²ti j±yati, p²timanassa k±yo passambhati, passaddhak±yo sukha½ vedeti, sukhino citta½ sam±dhiyati. sam±hite citte yath±bh³ta½ paj±n±ti passati. yath±bh³ta½ j±na½ passa½ nibbindati, nibbinda½ virajjati, vir±g± vimuccati. ime nava p±mojjam³lak± dhamm± . 74. nava yoniso manasik±ram³lak± dhamm±. aniccato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati, pamuditassa p²ti j±yati, p²timanassa k±yo passambhati, passaddhak±yo sukha½ vedeti, sukhino citta½ sam±dhiyati. sam±hitena cittena ``ida½ dukkha''nti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhasamudayo''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhanirodho''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhanirodhag±min² paµipad±''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti. dukkhato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati, pamuditassa p²ti j±yati, p²timanassa k±yo passambhati, passaddhak±yo sukha½ vedeti, sukhino citta½ sam±dhiyati. sam±hitena cittena ``ida½ dukkha''nti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhasamudayo''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhanirodho''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhanirodhag±min² paµipad±''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti. anattato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0.... r³pa½ aniccato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... r³pa½ dukkhato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... r³pa½ anattato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... vedana½... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½... cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ aniccato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... jar±maraºa½ dukkhato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati...pe0... jar±maraºa½ anattato yoniso manasikaroto p±mojja½ j±yati, pamuditassa p²ti j±yati, p²timanassa k±yo passambhati, passaddhak±yo sukha½ vedeti, sukhino citta½ sam±dhiyati. sam±hitena cittena ``ida½ dukkha''nti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhasamudayo''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhanirodho''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti, ``aya½ dukkhanirodhag±min² paµipad±''ti yath±bh³ta½ paj±n±ti. ime nava yoniso manasik±ram³lak± dhamm±. nava n±natt± -- dh±tun±natta½ paµicca uppajjati phassan±natta½, phassan±natta½ paµicca uppajjati vedan±n±natta½, vedan±n±natta½ paµicca uppajjati saññ±n±natta½, saññ±n±natta½ paµicca uppajjati saªkappan±natta½, saªkappan±natta½ paµicca uppajjati chandan±natta½, chandan±natta½ paµicca uppajjati pari¼±han±natta½, pari¼±han±natta½ paµicca uppajjati pariyesan±n±natta½, pariyesan±n±natta½ paµicca uppajjati l±bhan±natta½ -- ime nava n±natt±. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``navadhammavavatth±ne paññ± dhamman±natte ñ±ºa½''. dhamman±nattañ±ºaniddeso ek³nav²satimo. 20-24. ñ±ºapañcakaniddeso 75. katha½ abhiññ±paññ± ñ±taµµhe ñ±ºa½, pariññ±paññ± t²raºaµµhe ñ±ºa½, pah±nepaññ± paricc±gaµµhe ñ±ºa½, bh±van± paññ± ekarasaµµhe ñ±ºa½, sacchikiriy±paññ± phassanaµµhe ñ±ºa½? ye ye dhamm± abhiññ±t± honti, te te dhamm± ñ±t± honti. ye ye dhamm± pariññ±t± honti, te te dhamm± t²rit± honti. ye ye dhamm± pah²n± honti, te te dhamm± pariccatt± honti. ye ye dhamm± bh±vit± honti, te te dhamm± ekaras± honti. ye ye dhamm± sacchikat± honti, te te dhamm± phassit± honti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``abhiññ± paññ± ñ±taµµhe ñ±ºa½, pariññ± paññ± t²raºaµµhe ñ±ºa½, pah±ne paññ± paricc±gaµµhe ñ±ºa½, bh±van± paññ± ekarasaµµhe ñ±ºa½, sacchikiriy± paññ± phusanaµµhe ñ±ºa½''. ñ±ºapañcakaniddeso catuv²satimo. 25-28. paµisambhid±ñ±ºaniddeso 76. katha½ atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±nan±natte paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½? saddhindriya½ dhammo, v²riyindriya½ dhammo, satindriya½ dhammo, sam±dhindriya½ dhammo, paññindriya½ dhammo. añño saddhindriya½ dhammo, añño v²riyindriya½ dhammo, añño satindriya½ dhammo, añño sam±dhindriya½ dhammo, añño paññindriya½ dhammo. yena ñ±ºena ime n±n± dhamm± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± dhamm± paµividit±ti. tena vuccati -- ``dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½''. adhimokkhaµµho attho, paggahaµµho attho, upaµµh±naµµho attho, avikkhepaµµho attho, dassanaµµho attho. añño adhimokkhaµµho attho, añño paggahaµµho attho, añño upaµµh±naµµho attho, añño avikkhepaµµho attho, añño dassanaµµho attho. yena ñ±ºena ime n±n± atth± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± atth± paµividit±ti. tena vuccati ``atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½''. pañca dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, pañca atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±. aññ± dhammaniruttiyo, aññ± atthaniruttiyo. yena ñ±ºena im± n±n± niruttiyo ñ±t±, teneva ñ±ºena im± n±n± niruttiyo paµividit±ti. tena vuccati -- ``niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½''. pañcasu dhammesu ñ±º±ni, pañcasu atthesu ñ±º±ni, dasasu nirutt²su ñ±º±ni. aññ±ni dhammesu ñ±º±ni, aññ±ni atthesu ñ±º±ni, aññ±ni nirutt²su ñ±º±ni. yena ñ±ºena ime n±n± ñ±º± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± ñ±º± paµividit±ti. tena vuccati -- ``paµibh±nan±natte paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½''. 77. saddh±bala½ dhammo, v²riyabala½ dhammo, satibala½ dhammo, sam±dhibala½ dhammo, paññ±bala½ dhammo. añño saddh±bala½ dhammo, añño v²riyabala½ dhammo, añño satibala½ dhammo, añño sam±dhibala½ dhammo, añño paññ±bala½ dhammo. yena ñ±ºena ime n±n± dhamm± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± dhamm± paµividit±ti. tena vuccati -- ``dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½''. assaddhiye akampiyaµµho attho. kosajje akampiyaµµho attho. pam±de akampiyaµµho attho. uddhacce akampiyaµµho attho. avijj±ya akampiyaµµho attho. añño assaddhiye akampiyaµµho attho, añño kosajje akampiyaµµho attho, añño pam±de akampiyaµµho attho, añño uddhacce akampiyaµµho attho, añño avijj±ya akampiyaµµho attho. yena ñ±ºena ime n±n± atth± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± atth± paµividit±ti. tena vuccati -- ``atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½''. pañca dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, pañca atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±. aññ± dhammaniruttiyo, aññ± atthaniruttiyo. yena ñ±ºena im± n±n± niruttiyo ñ±t±, teneva ñ±ºena im± n±n± niruttiyo paµividit±ti. tena vuccati -- ``niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½''. pañcasu {pañca (?)} dhammesu ñ±º±ni, pañcasu {pañca (?)} atthesu ñ±º±ni, dasasu {dasa (?)} nirutt²su ñ±º±ni. aññ±ni dhammesu ñ±º±ni, aññ±ni atthesu ñ±º±ni, aññ±ni nirutt²su ñ±º±ni. yena ñ±ºena ime n±n± ñ±º± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± ñ±º± paµividit±ti. tena vuccati -- ``paµibh±nan±natte paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½''. satisambojjhaªgo dhammo, dhammavicayasambojjhaªgo dhammo, v²riyasambojjhaªgo dhammo, p²tisambojjhaªgo dhammo, passaddhisambojjhaªgo dhammo, sam±dhisambojjhaªgo dhammo, upekkh±sambojjhaªgo dhammo. añño satisambojjhaªgo dhammo, añño dhammavicayasambojjhaªgo dhammo, añño v²riyasambojjhaªgo dhammo, añño p²tisambojjhaªgo dhammo, añño passaddhisambojjhaªgo dhammo, añño sam±dhisambojjhaªgo dhammo, añño upekkh±sambojjhaªgo dhammo. yena ñ±ºena ime n±n± dhamm± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± dhamm± paµividit±ti. tena vuccati -- ``dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½''. upaµµh±naµµho attho, pavicayaµµho attho, paggahaµµho attho, pharaºaµµho attho, upasamaµµho attho, avikkhepaµµho attho, paµisaªkh±naµµho attho. añño upaµµh±naµµho attho, añño pavicayaµµho attho, añño paggahaµµho attho, añño pharaºaµµho attho, añño upasamaµµho attho, añño avikkhepaµµho attho, añño paµisaªkh±naµµho attho. yena ñ±ºena ime n±n± atth± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± atth± paµividit±ti. tena vuccati -- ``atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½''. satta dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, satta atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±. aññ± dhammaniruttiyo, aññ± atthaniruttiyo. yena ñ±ºena im± n±n± niruttiyo ñ±t±, teneva ñ±ºena im± n±n± niruttiyo paµividit±ti. tena vuccati -- ``niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½''. sattasu dhammesu ñ±º±ni, sattasu atthesu ñ±º±ni, cuddasasu nirutt²su ñ±º±ni. aññ±ni dhammesu ñ±º±ni, aññ±ni atthesu ñ±º±ni, aññ±ni nirutt²su ñ±º±ni. yena ñ±ºena ime n±n± ñ±º± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± ñ±º± paµividit±ti. tena vuccati -- ``paµibh±nan±natte paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½''. samm±diµµhi dhammo, samm±saªkappo dhammo, samm±v±c± dhammo, samm±kammanto dhammo, samm±±j²vo dhammo, samm±v±y±mo dhammo, samm±sati dhammo, samm±sam±dhi dhammo. añño samm±diµµhi dhammo, añño samm±saªkappo dhammo, añño samm±v±c± dhammo, añño samm±kammanto dhammo, añño samm±±j²vo dhammo, añño samm±v±y±mo dhammo, añño samm±sati dhammo, añño samm±sam±dhi dhammo. yena ñ±ºena ime n±n± dhamm± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± dhamm± paµividit±ti. tena vuccati -- ``dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½''. dassanaµµho attho, abhiniropanaµµho attho, pariggahaµµho attho, samuµµh±naµµho attho, vod±naµµho attho, paggahaµµho attho, upaµµh±naµµho attho, avikkhepaµµho attho. añño dassanaµµho attho, añño abhiniropanaµµho attho, añño pariggahaµµho attho, añño samuµµh±naµµho attho, añño vod±naµµho attho, añño paggahaµµho attho, añño upaµµh±naµµho attho, añño avikkhepaµµho attho. yena ñ±ºena ime n±n± atth± ñ±t± teneva ñ±ºena ime n±n± atth± paµividit±ti. tena vuccati -- ``atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½''. aµµha dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, aµµha atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±. aññ± dhammaniruttiyo, aññ± atthaniruttiyo. yena ñ±ºena im± n±n± niruttiyo ñ±t± , teneva ñ±ºena im± n±n± niruttiyo paµividit±ti. tena vuccati -- ``niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½''. aµµhasu dhammesu ñ±º±ni, aµµhasu atthesu ñ±º±ni so¼asasu nirutt²su ñ±º±ni. aññ±ni dhammesu ñ±º±ni, aññ±ni atthesu ñ±º±ni, aññ±ni nirutt²su ñ±º±ni. yena ñ±ºena ime n±n± ñ±º± ñ±t±, teneva ñ±ºena ime n±n± ñ±º± paµividit±ti. tena vuccati -- ``paµibh±nan±natte paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½''. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½. dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½. niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½. paµibh±nan±natte paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½''. paµisambhid±ñ±ºaniddeso aµµhav²satimo. 29-31. ñ±ºattayaniddeso 78. katha½ vih±ran±natte paññ± vih±raµµhe ñ±ºa½, sam±pattin±natte paññ± sam±pattaµµhe ñ±ºa½, vih±rasam±pattin±natte paññ± vih±rasam±pattaµµhe ñ±ºa½? nimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- animitto vih±ro. paºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- appaºihito vih±ro. abhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- suññato vih±ro. nimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ animitta½ ±vajjitv± sam±pajjati -- animitt± sam±patti. paºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ appaºihita½ ±vajjitv± sam±pajjati -- appaºihit± sam±patti. abhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ suññata½ ±vajjitv± sam±pajjati -- suññat± sam±patti. nimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ animitta½ ±vajjitv± sam±pajjati -- animittavih±rasam±patti. paºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ appaºihita½ ±vajjitv± sam±pajjati -- appaºihitavih±rasam±patti. abhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ suññata½ ±vajjitv± sam±pajjati -- suññatavih±rasam±patti. 79. r³panimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- animitto vih±ro. r³papaºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- appaºihito vih±ro. r³p±bhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- suññato vih±ro. r³panimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ animitta½ ±vajjitv± sam±pajjati -- animitt± sam±patti . r³papaºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ appaºihita½ ±vajjitv± sam±pajjati -- appaºihit± sam±patti. r³p±bhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ suññata½ ±vajjitv± sam±pajjati -- suññat± sam±patti. r³panimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ animitta½ ±vajjitv± sam±pajjati -- animittavih±rasam±patti. r³papaºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ appaºihita½ ±vajjitv± sam±pajjati -- appaºihitavih±rasam±patti. r³p±bhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ suññata½ ±vajjitv± sam±pajjati -- suññatavih±rasam±patti. vedan±nimitta½ ...pe0... saññ±nimitta½... saªkh±ranimitta½... viññ±ºanimitta½... cakkhunimitta½...pe0... jar±maraºanimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- animitto vih±ro. jar±maraºapaºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- appaºihito vih±ro. jar±maraº±bhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati -- suññato vih±ro. jar±maraºanimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ animitta½ ±vajjitv± sam±pajjati -- animitt± sam±patti. jar±maraºapaºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ appaºihita½ ±vajjitv± sam±pajjati -- appaºihit± sam±patti. jar±maraº±bhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ suññata½ ±vajjitv± sam±pajjati -- suññat± sam±patti. jar±maraºanimitta½ bhayato sampassam±no animitte adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ animitta½ ±vajjitv± sam±pajjati -- animittavih±rasam±patti. jar±maraºapaºidhi½ bhayato sampassam±no appaºihite adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ appaºihita½ ±vajjitv± sam±pajjati -- appaºihitavih±rasam±patti. jar±maraº±bhinivesa½ bhayato sampassam±no suññate adhimuttatt± phussa phussa vaya½ passati, pavatta½ ajjhupekkhitv± nirodha½ nibb±na½ suññata½ ±vajjitv± sam±pajjati -- suññatavih±rasam±patti. añño animitto vih±ro, añño appaºihito vih±ro, añño suññato vih±ro. aññ± animittasam±patti, aññ± appaºihitasam±patti, aññ± suññatasam±patti. aññ± animitt± vih±rasam±patti, aññ± appaºihit± vih±rasam±patti, aññ± suññat± vih±rasam±patti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``vih±ran±natte paññ± vih±raµµhe ñ±ºa½, sam±pattin±natte paññ± sam±pattaµµhe ñ±ºa½, vih±rasam±pattin±natte paññ± vih±rasam±pattaµµhe ñ±ºa½''. ñ±ºattayaniddeso ekati½satimo. 32. ±nantarikasam±dhiñ±ºaniddeso 80. katha½ avikkhepaparisuddhatt± ±savasamucchede paññ± ±nantarikasam±dhimhi ñ±ºa½? nekkhammavasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. tassa sam±dhissa vasena uppajjati ñ±ºa½. tena ñ±ºena ±sav± kh²yanti. iti paµhama½ samatho, pacch± ñ±ºa½. tena ñ±ºena ±sav±na½ khayo hoti . tena vuccati -- ``avikkhepaparisuddhatt± ±savasamucchede paññ± ±nantarikasam±dhimhi ñ±ºa½''. ±sav±ti katame te ±sav±? k±m±savo, bhav±savo, diµµh±savo, avijj±savo. katthete ±sav± kh²yanti? sot±pattimaggena anavaseso diµµh±savo kh²yati, ap±yagaman²yo k±m±savo kh²yati, ap±yagaman²yo bhav±savo kh²yati, ap±yagaman²yo avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. sakad±g±mimaggena o¼±riko k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. an±g±mimaggena anavaseso k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. arahattamaggena anavaseso bhav±savo kh²yati, anavaseso avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. aby±p±davasena ...pe0... ±lokasaññ±vasena... avikkhepavasena... dhammavavatth±navasena... ñ±ºavasena... p±mojjavasena... paµhamajjh±navasena... dutiyajjh±navasena... tatiyajjh±navasena... catutthajjh±navasena... ±k±s±nañc±yatanasam±pattivasena... viññ±ºañc±yatanasam±pattivasena... ±kiñcaññ±yatanasam±pattivasena... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattivasena... pathav²kasiºavasena... ±pokasiºavasena ... tejokasiºavasena... v±yokasiºavasena... n²lakasiºavasena... p²takasiºavasena... lohitakasiºavasena... od±takasiºavasena... ±k±sakasiºavasena... viññ±ºakasiºavasena... buddh±nussativasena... dhamm±nussativasena... saªgh±nussativasena... s²l±nussativasena... c±g±nussativasena... devat±nussativasena... ±n±p±nassativasena... maraºassativasena... k±yagat±sativasena... upasam±nussativasena... uddhum±takasaññ±vasena... vin²lakasaññ±vasena... vipubbakasaññ±vasena... vicchiddakasaññ±vasena... vikkh±yitakasaññ±vasena... vikkhittakasaññ±vasena... hatavikkhittakasaññ±vasena ... lohitakasaññ±vasena... pu¼avakasaññ±vasena... aµµhikasaññ±vasena. 81. d²gha½ ass±savasena...pe0... d²gha½ pass±savasena... rassa½ ass±savasena... rassa½ pass±savasena... sabbak±yapaµisa½ved² ass±savasena... sabbak±yapaµisa½ved² pass±savasena... passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ ass±savasena... passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ pass±savasena... p²tipaµisa½ved² ass±savasena... p²tipaµisa½ved² pass±savasena... sukhapaµisa½ved² ass±savasena... sukhapaµisa½ved² pass±savasena... cittasaªkh±rapaµisa½ved² ass±savasena... cittasaªkh±rapaµisa½ved² pass±savasena... passambhaya½ cittasaªkh±ra½ ass±savasena... passambhaya½ cittasaªkh±ra½ pass±savasena... cittapaµisa½ved² ass±savasena... cittapaµisa½ved² pass±savasena... abhippamodaya½ citta½ ass±savasena... abhippamodaya½ citta½ pass±savasena... sam±daha½ citta½...pe0... vimocaya½ citta½... anicc±nupass² ... vir±g±nupass²... nirodh±nupass²... paµinissagg±nupass² ass±savasena... paµinissagg±nupass² pass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. tassa sam±dhissa vasena uppajjati ñ±ºa½, tena ñ±ºena ±sav± kh²yanti. iti paµhama½ samatho, pacch± ñ±ºa½. tena ñ±ºena ±sav±na½ khayo hoti. tena vuccati -- ``avikkhepaparisuddhatt± ±savasamucchede paññ± ±nantarikasam±dhimhi ñ±ºa½''. ±sav±ti katame te ±sav±? k±m±savo, bhav±savo, diµµh±savo, avijj±savo. katthete ±sav± kh²yanti? sot±pattimaggena anavaseso diµµh±savo kh²yati, ap±yagaman²yo k±m±savo kh²yati, ap±yagaman²yo bhav±savo kh²yati, ap±yagaman²yo avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. sakad±g±mimaggena o¼±riko k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. an±g±mimaggena anavaseso k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. arahattamaggena anavaseso bhav±savo kh²yati, anavaseso avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½ , paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``avikkhepaparisuddhatt± ±savasamucchede paññ± ±nantarikasam±dhimhi ñ±ºa½''. ±nantarikasam±dhiñ±ºaniddeso dvatti½satimo. 33. araºavih±rañ±ºaniddeso 82. katha½ dassan±dhipateyya½ santo ca vih±r±dhigamo paº²t±dhimuttat± paññ± araºavih±re ñ±ºa½? dassan±dhipateyyanti anicc±nupassan± dassan±dhipateyya½, dukkh±nupassan± dassan±dhipateyya½, anatt±nupassan± dassan±dhipateyya½, r³pe anicc±nupassan± dassan±dhipateyya½, r³pe dukkh±nupassan± dassan±dhipateyya½, r³pe anatt±nupassan± dassan±dhipateyya½; vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± dassan±dhipateyya½, jar±maraºe dukkh±nupassan± dassan±dhipateyya½, jar±maraºe anatt±nupassan± dassan±dhipateyya½. santo ca vih±r±dhigamoti suññato vih±ro santo vih±r±dhigamo. animitto vih±ro santo vih±r±dhigamo. appaºihito vih±ro santo vih±r±dhigamo. paº²t±dhimuttat±ti suññate adhimuttat± paº²t±dhimuttat±. animitte adhimuttat± paº²t±dhimuttat±. appaºihite adhimuttat± paº²t±dhimuttat±. araºavih±roti paµhama½ jh±na½ araºavih±ro. dutiya½ jh±na½ araºavih±ro. tatiya½ jh±na½ araºavih±ro. catuttha½ jh±na½ araºavih±ro. ±k±s±nañc±yatanasam±patti araºavih±ro...pe0... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti araºavih±ro. araºavih±roti kenaµµhena araºavih±ro? paµhamena jh±nena n²varaºe harat²ti -- araºavih±ro. dutiyena jh±nena vitakkavic±re harat²ti -- araºavih±ro. tatiyena jh±nena p²ti½ harat²ti -- araºavih±ro. catutthena jh±nena sukhadukkhe harat²ti -- araºavih±ro. ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasañña½ paµighasañña½ n±nattasañña½ harat²ti -- araºavih±ro. viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasañña½ harat²ti -- araºavih±ro. ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasañña½ harat²ti -- araºavih±ro. nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasañña½ harat²ti -- araºavih±ro. aya½ araºavih±ro. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``dassan±dhipateyya½ santo ca vih±r±dhigamo paº²t±dhimuttat± paññ± araºavih±re ñ±ºa½''. araºavih±rañ±ºaniddeso tetti½satimo. 34. nirodhasam±pattiñ±ºaniddeso 83. katha½ dv²hi balehi samann±gatatt± tayo ca saªkh±r±na½ paµippassaddhiy± so¼asahi ñ±ºacariy±hi navahi sam±dhicariy±hi vasibh±vat± paññ± nirodhasam±pattiy± ñ±ºa½? dv²hi baleh²ti dve bal±ni -- samathabala½, vipassan±bala½. katama½ samathabala½? nekkhammavasena cittassekaggat± avikkhepo samathabala½. aby±p±davasena cittassekaggat± avikkhepo samathabala½. ±lokasaññ±vasena cittassekaggat± avikkhepo samathabala½. avikkhepavasena cittassekaggat± avikkhepo samathabala½...pe0... paµinissagg±nupass² ass±savasena cittassekaggat± avikkhepo samathabala½. paµinissagg±nupass² pass±savasena cittassekaggat± avikkhepo samathabala½. samathabalanti kenaµµhena samathabala½? paµhamena jh±nena n²varaºe na kampat²ti -- samathabala½. dutiyena jh±nena vitakkavic±re na kampat²ti -- samathabala½. tatiyena jh±nena p²tiy± na kampat²ti -- samathabala½. catutthena jh±nena sukhadukkhe na kampat²ti -- samathabala½. ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasaññ±ya paµighasaññ±ya n±nattasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½. viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½. ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½. nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½. uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhat²ti -- samathabala½. ida½ samathabala½. katama½ vipassan±bala½? anicc±nupassan± vipassan±bala½. dukkh±nupassan± vipassan±bala½. anatt±nupassan± vipassan±bala½. nibbid±nupassan± vipassan±bala½. vir±g±nupassan± vipassan±bala½ . nirodh±nupassan± vipassan±bala½. paµinissagg±nupassan± vipassan±bala½. r³pe anicc±nupassan± vipassan±bala½ ...pe0... r³pe paµinissagg±nupassan± vipassan±bala½. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± vipassan±bala½...pe0... jar±maraºe paµinissagg±nupassan± vipassan±bala½. vipassan±balanti kenaµµhena vipassan±bala½? anicc±nupassan±ya niccasaññ±ya na kampat²ti -- vipassan±bala½. dukkh±nupassan±ya sukhasaññ±ya na kampat²ti -- vipassan±bala½. anatt±nupassan±ya attasaññ±ya na kampat²ti -- vipassan±bala½. nibbid±nupassan±ya nandiy± na kampat²ti -- vipassan±bala½. vir±g±nupassan±ya r±ge na kampat²ti -- vipassan±bala½. nirodh±nupassan±ya samudaye na kampat²ti -- vipassan±bala½. paµinissagg±nupassan±ya ±d±ne na kampat²ti -- vipassan±bala½. avijj±ya ca avijj± sahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhat²ti -- vipassan±bala½. ida½ vipassan±bala½. tayo ca saªkh±r±na½ paµippassaddhiy±ti katamesa½ tiººanna½ saªkh±r±na½ paµippassaddhiy±? dutiya½ jh±na½ sam±pannassa vitakkavic±r± vac²saªkh±r± paµippassaddh± honti. catuttha½ jh±na½ sam±pannassa ass±sapass±s± k±yasaªkh±r± paµippassaddh± honti. saññ±vedayitanirodha½ sam±pannassa saññ± ca vedan± ca cittasaªkh±r± paµippassaddh± honti. imesa½ tiººanna½ saªkh±r±na½ paµippassaddhiy± . 84. so¼asahi ñ±ºacariy±h²ti katam±hi so¼asahi ñ±ºacariy±hi? anicc±nupassan± ñ±ºacariy±, dukkh±nupassan± ñ±ºacariy±, anatt±nupassan± ñ±ºacariy±, nibbid±nupassan± ñ±ºacariy±, vir±g±nupassan± ñ±ºacariy±, nirodh±nupassan± ñ±ºacariy±, paµinissagg±nupassan± ñ±ºacariy±, vivaµµan±nupassan± ñ±ºacariy±, sot±pattimaggo ñ±ºacariy±, sot±pattiphalasam±patti ñ±ºacariy±, sakad±g±mimaggo ñ±ºacariy±, sakad±g±miphalasam±patti ñ±ºacariy±, an±g±mimaggo ñ±ºacariy±, an±g±miphalasam±patti ñ±ºacariy±, arahattamaggo ñ±ºacariy±, arahattaphalasam±patti ñ±ºacariy± -- im±hi so¼asahi ñ±ºacariy±hi. 85. navahi sam±dhicariy±h²ti katam±hi navahi sam±dhicariy±hi? paµhama½ jh±na½ sam±dhicariy±, dutiya½ jh±na½ sam±dhicariy±, tatiya½ jh±na½ sam±dhicariy±, catuttha½ jh±na½ sam±dhicariy±, ±k±s±nañc±yatanasam±patti...pe0... viññ±ºañc±yatanasam±patti... ±kiñcaññ±yatanasam±patti... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti sam±dhicariy±. paµhama½ jh±na½ paµil±bhatth±ya vitakko ca vic±ro ca p²ti ca sukhañca cittekaggat± ca...pe0... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya vitakko ca vic±ro ca p²ti ca sukhañca cittekaggat± ca -- im±hi navahi sam±dhicariy±hi. vas²ti pañca vasiyo. ±vajjanavas², sam±pajjanavas², adhiµµh±navas² , vuµµh±navas², paccavekkhaº±vas². paµhama½ jh±na½ yatthicchaka½ yadicchaka½ y±vaticchaka½ ±vajjati; ±vajjan±ya dandh±yitatta½ natth²ti -- ±vajjanavas². paµhama½ jh±na½ yatthicchaka½ yadicchaka½ y±vaticchaka½ sam±pajjati; sam±pajjan±ya dandh±yitatta½ natth²ti -- sam±pajjanavas². paµhama½ jh±na½ yatthicchaka½ yadicchaka½ y±vaticchaka½ adhiµµh±ti ; adhiµµh±ne dandh±yitatta½ natth²ti -- adhiµµh±navas². paµhama½ jh±na½ yatthicchaka½ yadicchaka½ y±vaticchaka½ vuµµh±ti; vuµµh±ne dandh±yitatta½ natth²ti -- vuµµh±navas². paµhama½ jh±na½ yatthicchaka½ yadicchaka½ y±vaticchaka½ paccavekkhati; paccavekkhaº±ya dandh±yitatta½ natth²ti -- paccavekkhaº±vas². dutiya½ jh±na½...pe0... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ yatthicchaka½ yadicchaka½ y±vaticchaka½ ±vajjati; ±vajjan±ya dandh±yitatta½ natth²ti -- ±vajjanavas². nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ yatthicchaka½ yadicchaka½ y±vaticchaka½ sam±pajjati...pe0... adhiµµh±ti... vuµµh±ti... paccavekkhati; paccavekkhaº±ya dandh±yitatta½ natth²ti -- paccavekkhaº±vas². im± pañca vasiyo. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``dv²hi balehi samann±gatatt± tayo ca saªkh±r±na½ paµipassaddhiy± so¼asahi ñ±ºacariy±hi navahi sam±dhicariy±hi vas²bh±vat± paññ± nirodhasam±pattiy± ñ±ºa½''. nirodhasam±pattiñ±ºaniddeso catutti½satimo. 35. parinibb±nañ±ºaniddeso 86. katha½ sampaj±nassa pavattapariy±d±ne paññ± parinibb±ne ñ±ºa½? idha sampaj±no nekkhammena k±macchandassa pavatta½ pariy±diyati, aby±p±dena by±p±dassa pavatta½ pariy±diyati, ±lokasaññ±ya thinamiddhassa pavatta½ pariy±diyati, avikkhepena uddhaccassa pavatta½ pariy±diyati, dhammavavatth±nena vicikicch±ya...pe0... ñ±ºena avijj±ya... p±mojjena aratiy± ... paµhamena jh±nena n²varaº±na½ pavatta½ pariy±diyati...pe0... arahattamaggena sabbakiles±na½ pavatta½ pariy±diyati. atha v± pana sampaj±nassa anup±dises±ya nibb±nadh±tuy± parinibb±yantassa idañceva cakkhupavatta½ pariy±diyati, aññañca cakkhupavatta½ na uppajjati. idañceva sotapavatta½...pe0... gh±napavatta½... jivh±pavatta½... k±yapavatta½... manopavatta½ pariy±diyati, aññañca manopavatta½ na uppajjati. ida½ sampaj±nassa pavattapariy±d±ne paññ± parinibb±ne ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``sampaj±nassa pavattapariy±d±ne paññ± parinibb±ne ñ±ºa½''. parinibb±nañ±ºaniddeso pañcati½satimo. 36. samas²saµµhañ±ºaniddeso 87. katha½ sabbadhamm±na½ samm± samucchede nirodhe ca anupaµµh±nat± paññ± samas²saµµhe ñ±ºa½? sabbadhamm±nanti -- pañcakkhandh±, dv±das±yatan±ni, aµµh±rasa dh±tuyo , kusal± dhamm±, akusal± dhamm±, aby±kat± dhamm±, k±m±vacar± dhamm±, r³p±vacar± dhamm±, ar³p±vacar± dhamm±, apariy±pann± dhamm±. samm± samucchedeti nekkhammena k±macchanda½ samm± samucchindati. aby±p±dena by±p±da½ samm± samucchindati. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ samm± samucchindati. avikkhepena uddhacca½ samm± samucchindati. dhammavavatth±nena vicikiccha½ samm± samucchindati. ñ±ºena avijja½ samm± samucchindati. p±mojjena arati½ samm± samucchindati. paµhamena jh±nena n²varaºe samm± samucchindati...pe0... arahattamaggena sabbakilese samm± samucchindati. nirodheti nekkhammena k±macchanda½ nirodheti. aby±p±dena by±p±da½ nirodheti. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ nirodheti. avikkhepena uddhacca½ nirodheti. dhammavavatth±nena vicikiccha½ nirodheti. ñ±ºena avijja½ nirodheti. p±mojjena arati½ nirodheti. paµhamena jh±nena n²varaºe nirodheti...pe0... arahattamaggena sabbakilese nirodheti. anupaµµh±nat±ti nekkhamma½ paµiladdhassa k±macchando na upaµµh±ti. aby±p±da½ paµiladdhassa by±p±do na upaµµh±ti. ±lokasañña½ paµiladdhassa thinamiddha½ na upaµµh±ti. avikkhepa½ paµiladdhassa uddhacca½ na upaµµh±ti. dhammavavatth±na½ paµiladdhassa vicikicch± na upaµµh±ti. ñ±ºa½ paµiladdhassa avijj± na upaµµh±ti. p±mojja½ paµiladdhassa arati na upaµµh±ti. paµhama½ jh±na½ paµiladdhassa n²varaº± na upaµµhahanti...pe0... arahattamagga½ paµiladdhassa sabbakiles± na upaµµhahanti. samanti k±macchandassa pah²natt± nekkhamma½ sama½. by±p±dassa pah²natt± aby±p±do sama½. thinamiddhassa pah²natt± ±lokasaññ± sama½. uddhaccassa pah²natt± avikkhepo sama½. vicikicch±ya pah²natt± dhammavavatth±na½ sama½. avijj±ya pah²natt± ñ±ºa½ sama½. aratiy± pah²natt± p±mojja½ sama½. n²varaº±na½ pah²natt± paµhama½ jh±na½ sama½...pe0... sabbakiles±na½ pah²natt± arahattamaggo sama½. s²santi terasa s²s±ni -- palibodhas²sañca taºh±, vinibandhanas²sañca m±no, par±m±sas²sañca diµµhi, vikkhepas²sañca uddhacca½, sa½kilesas²sañca avijj±, adhimokkhas²sañca saddh±, paggahas²sañca v²riya½, upaµµh±nas²sañca sati, avikkhepas²sañca sam±dhi, dassanas²sañca paññ±, pavattas²sañca j²vitindriya½, gocaras²sañca vimokkho, saªkh±ras²sañca nirodho. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``sabbadhamm±na½ samm± samucchede nirodhe ca anupaµµh±nat± paññ± samas²saµµhe ñ±ºa½''. samas²saµµhañ±ºaniddeso chatti½satimo. 37. sallekhaµµhañ±ºaniddeso 88. katha½ puthun±nattekattatejapariy±d±ne paññ± sallekhaµµhe {puthun±nattekattatejapariy±d±ne (ka0)} ñ±ºa½? puth³ti -- r±go puthu, doso puthu, moho puthu, kodho...pe0... upan±ho... makkho... pa¼±so... iss±... macchariya½... m±y±... s±µheyya½... thambho... s±rambho... m±no... atim±no... mado... pam±do... sabbe kiles±... sabbe duccarit±... sabbe abhisaªkh±r±... sabbe bhavag±mikamm±. n±nattekattanti k±macchando n±natta½, nekkhamma½ ekatta½. by±p±do n±natta½, aby±p±do ekatta½. thinamiddha½ n±natta½, ±lokasaññ± ekatta½. uddhacca½ n±natta½, avikkhepo ekatta½. vicikicch± n±natta½, dhammavavatth±na½ ekatta½. avijj± n±natta½, ñ±ºa½ ekatta½. arati n±natta½, p±mojja½ ekatta½. n²varaº± n±natta½, paµhama½ jh±na½ ekatta½...pe0... sabbe kiles± n±natta½, arahattamaggo ekatta½. tejoti pañca tej± -- caraºatejo, guºatejo, paññ±tejo, puññatejo, dhammatejo. caraºatejena tejitatt± duss²lyateja½ pariy±diyati. guºatejena tejitatt± aguºateja½ pariy±diyati. paññ±tejena tejitatt± duppaññateja½ pariy±diyati. puññatejena tejitatt± apuññateja½ pariy±diyati. dhammatejena tejitatt± adhammateja½ pariy±diyati. sallekhoti k±macchando asallekho, nekkhamma½ sallekho . by±p±do asallekho, aby±p±do sallekho. thinamiddha½ asallekho, ±lokasaññ± sallekho. uddhacca½ asallekho, avikkhepo sallekho. vicikicch± asallekho, dhammavavatth±na½ sallekho. avijj± asallekho, ñ±ºa½ sallekho. arati asallekho, p±mojja½ sallekho. n²varaº± asallekho, paµhama½ jh±na½ sallekho...pe0... sabbakiles± asallekho, arahattamaggo sallekho. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``puthun±nattatejapariy±d±ne paññ± sallekhaµµhe ñ±ºa½''. sallekhaµµhañ±ºaniddeso sattati½satimo. 38. v²riy±rambhañ±ºaniddeso 89. katha½ asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½? anuppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ anupp±d±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. uppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ pah±n±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. anuppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ upp±d±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. uppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ µhitiy± asammos±ya bhiyyobh±v±ya vepull±ya bh±van±ya p±rip³riy± asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. anuppannassa k±macchandassa anupp±d±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. uppannassa k±macchandassa pah±n±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. anuppannassa nekkhammassa upp±d±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. uppannassa nekkhammassa µhitiy± asammos±ya bhiyyobh±v±ya vepull±ya bh±van±ya p±rip³riy± asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½...pe0.... anuppann±na½ sabbakiles±na½ anupp±d±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. uppann±na½ sabbakiles±na½ pah±n±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½...pe0... anuppannassa arahattamaggassa upp±d±ya asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. uppannassa arahattamaggassa µhitiy± asammos±ya bhiyyobh±v±ya vepull±ya bh±van±ya p±rip³riy± asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``asall²nattapahitattapaggahaµµhe paññ± v²riy±rambhe ñ±ºa½''. v²riy±rambhañ±ºaniddeso aµµhati½satimo. 39. atthasandassanañ±ºaniddeso 90. katha½ n±n±dhammappak±sanat± paññ± atthasandassane ñ±ºa½? n±n±dhamm±ti pañcakkhandh±, dv±das±yatan±ni, aµµh±rasa dh±tuyo, kusal± dhamm±, akusal± dhamm±, aby±kat± dhamm±, k±m±vacar± dhamm±, r³p±vacar± dhamm±, ar³p±vacar± dhamm±, apariy±pann± dhamm±. pak±sanat±ti r³pa½ aniccato pak±seti, r³pa½ dukkhato pak±seti, r³pa½ anattato pak±seti. vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½... cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ aniccato pak±seti, jar±maraºa½ dukkhato pak±seti, jar±maraºa½ anattato pak±seti. atthasandassaneti k±macchanda½ pajahanto nekkhammattha½ sandasseti. by±p±da½ pajahanto aby±p±dattha½ sandasseti. thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññattha½ sandasseti. uddhacca½ pajahanto avikkhepattha½ sandasseti. vicikiccha½ pajahanto dhammavavatth±nattha½ sandasseti. avijja½ pajahanto ñ±ºattha½ sandasseti. arati½ pajahanto p±mojjattha½ sandasseti. n²varaºe pajahanto paµhamajh±nattha½ sandasseti ...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggattha½ sandasseti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``n±n±dhammapak±sanat± paññ± atthasandassane ñ±ºa½''. atthasandassanañ±ºaniddeso navati½satimo. 40. dassanavisuddhiñ±ºaniddeso 91. katha½ sabbadhamm±na½ ekasaªgahat±n±nattekattapaµivedhe paññ± dassanavisuddhiñ±ºa½? sabbadhamm±nanti pañcakkhandh±...pe0... apariy±pann± dhamm±. ekasaªgahat±ti dv±dasahi ±k±rehi sabbe dhamm± ekasaªgahit±. tathaµµhena, anattaµµhena, saccaµµhena, paµivedhaµµhena, abhij±nanaµµhena, parij±nanaµµhena, dhammaµµhena, dh±tuµµhena, ñ±taµµhena, sacchikiriyaµµhena, phusanaµµhena, abhisamayaµµhena -- imehi dv±dasahi ±k±rehi sabbe dhamm± ekasaªgahit±. n±nattekattanti k±macchando n±natta½, nekkhamma½ ekatta½...pe0... sabbakiles± n±natta½, arahattamaggo ekatta½. paµivedheti dukkhasacca½ pariññ±paµivedha½ paµivijjhati. samudayasacca½ pah±napaµivedha½ paµivijjhati. nirodhasacca½ sacchikiriy±paµivedha½ paµivijjhati. maggasacca½ bh±van±paµivedha½ paµivijjhati. dassanavisuddh²ti sot±pattimaggakkhaºe dassana½ visujjhati; sot±pattiphalakkhaºe dassana½ visuddha½. sakad±g±mimaggakkhaºe dassana½ visujjhati; sakad±g±miphalakkhaºe dassana½ visuddha½. an±g±mimaggakkhaºe dassana½ visujjhati; an±g±miphalakkhaºe dassana½ visuddha½. arahattamaggakkhaºe dassana½ visujjhati; arahattaphalakkhaºe dassana½ visuddha½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``sabbadhamm±na½ ekasaªgahat±n±nattekattapaµivedhe paññ± dassanavisuddhiñ±ºa½''. dassanavisuddhiñ±ºaniddeso catt±l²samo. 41. khantiñ±ºaniddeso 92. katha½ viditatt± paññ± khantiñ±ºa½? r³pa½ aniccato vidita½ , r³pa½ dukkhato vidita½, r³pa½ anattato vidita½. ya½ ya½ vidita½ ta½ ta½ khamat²ti -- viditatt± paññ± khantiñ±ºa½. vedan±...pe0... saññ±... saªkh±r±... viññ±ºa½... cakkhu...pe0... jar±maraºa½ aniccato vidita½, jar±maraºa½ dukkhato vidita½, jar±maraºa½ anattato vidita½. ya½ ya½ vidita½ ta½ ta½ khamat²ti -- viditatt± paññ± khantiñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``viditatt± paññ± khantiñ±ºa½''. khantiñ±ºaniddeso ekacatt±l²samo. 42. pariyog±haºañ±ºaniddeso 93. katha½ phuµµhatt± paññ± pariyog±haºe ñ±ºa½? r³pa½ aniccato phusati, r³pa½ dukkhato phusati, r³pa½ anattato phusati. ya½ ya½ phusati ta½ ta½ pariyog±hat²ti -- phuµµhatt± paññ± pariyog±haºe ñ±ºa½. vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½... cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ aniccato phusati, dukkhato phusati, anattato phusati. ya½ ya½ phusati ta½ ta½ pariyog±hat²ti -- phuµµhatt± paññ± pariyog±haºe ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``phuµµhatt± paññ± pariyog±haºe ñ±ºa½''. pariyog±haºañ±ºaniddeso dvecatt±l²samo. 43. padesavih±rañ±ºaniddeso 94. katha½ samodahane paññ± padesavih±re ñ±ºa½? micch±diµµhipaccay±pi vedayita½, micch±diµµhiv³pasamapaccay±pi vedayita½. samm±diµµhipaccay±pi vedayita½, samm±diµµhiv³pasamapaccay±pi vedayita½. micch±saªkappapaccay±pi vedayita½, micch±saªkappav³pasamapaccay±pi vedayita½. samm±saªkappapaccay±pi vedayita½, samm±saªkappav³pasamapaccay±pi vedayita½...pe0... micch±vimuttipaccay±pi vedayita½, micch±vimuttiv³pasamapaccay±pi vedayita½. samm±vimuttipaccay±pi vedayita½, samm±vimuttiv³pasamapaccay±pi vedayita½. chandapaccay±pi vedayita½, chandav³pasamapaccay±pi vedayita½. vitakkapaccay±pi vedayita½, vitakkav³pasamapaccay±pi vedayita½. saññ±paccay±pi vedayita½, saññ±v³pasamapaccay±pi vedayita½. chando ca av³pasanto hoti, vitakko ca av³pasanto hoti, saññ± ca av³pasant± hoti, tappaccay±pi vedayita½. chando ca v³pasanto hoti, vitakko ca av³pasanto hoti, saññ± ca av³pasant± hoti, tappaccay±pi vedayita½. chando ca v³pasanto hoti, vitakko ca v³pasanto hoti, saññ± ca av³pasant± hoti, tappaccay±pi vedayita½. chando ca v³pasanto hoti, vitakko ca v³pasanto hoti, saññ± ca v³pasant± hoti, tappaccay±pi vedayita½. appattassa pattiy± atthi ±sava½, tasmimpi µh±ne anuppatte tappaccay±pi vedayita½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``samodahane paññ± padesavih±re ñ±ºa½''. padesavih±rañ±ºaniddeso tecatt±l²samo. 44-49. chavivaµµañ±ºaniddeso 95. katha½ adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½? nekkhamm±dhipatatt± paññ± k±macchandato saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. aby±p±d±dhipatatt± paññ± by±p±dato saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. ±lokasaññ±dhipatatt± paññ± thinamiddhato saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. avikkhep±dhipatatt± paññ± uddhaccato saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. dhammavavatth±n±dhipatatt± paññ± vicikicch±ya saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. ñ±º±dhipatatt± paññ± avijj±ya saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. p±mojj±dhipatatt± paññ± aratiy± saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. paµhamajjh±n±dhipatatt± paññ± n²varaºehi saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½...pe0... arahattamagg±dhipatatt± paññ± sabbakilesehi saññ±ya vivaµµat²ti -- adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½ . ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½''. 96. katha½ n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½? k±macchando n±natta½, nekkhamma½ ekatta½. nekkhammekatta½ cetayato k±macchandato citta½ vivaµµat²ti -- n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½. by±p±do n±natta½, aby±p±do ekatta½. aby±p±dekatta½ cetayato by±p±dato citta½ vivaµµat²ti -- n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½. thinamiddha½ n±natta½, ±lokasaññ± ekatta½. ±lokasaññekatta½ cetayato thinamiddhato citta½ vivaµµat²ti -- n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½...pe0... sabbakiles± n±natta½, arahattamaggo ekatta½. arahattamaggekatta½ cetayato sabbakilesehi citta½ vivaµµat²ti -- n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½''. 97. katha½ adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½? k±macchanda½ pajahanto nekkhammavasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½. by±p±da½ pajahanto aby±p±davasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½. thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññ±vasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½''. 98. katha½ suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½? ``cakkhu suñña½ attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±''ti yath±bh³ta½ j±nato {paj±nato (sy±0)} passato cakkh±bhinivesato {k±m±bhinivesato (sy±0) aµµhakath± oloketabb±} ñ±ºa½ vivaµµat²ti -- suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½. ``sota½ suñña½...pe0... gh±na½ suñña½... jivh± suññ±... k±yo suñño... mano suñño attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±''ti yath±bh³ta½ j±nato passato man±bhinivesato ñ±ºa½ vivaµµat²ti -- suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½''. 99. katha½ vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½? nekkhammena k±macchanda½ vosajjat²ti -- vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. aby±p±dena by±p±da½ vosajjat²ti -- vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ vosajjat²ti -- vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½ . avikkhepena uddhacca½ vosajjat²ti -- vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. dhammavavatth±nena vicikiccha½ vosajjat²ti -- vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½...pe0... arahattamaggena sabbakilese vosajjat²ti -- vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½''. 100. katha½ tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½? dukkhassa p²¼anaµµha½ saªkhataµµha½ sant±paµµha½ vipariº±maµµha½ parij±nanto vivaµµat²ti -- tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. samudayassa ±y³hanaµµha½ nid±naµµha½ saññogaµµha½ palibodhaµµha½ pajahanto vivaµµat²ti -- tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. nirodhassa nissaraºaµµha½ vivekaµµha½ asaªkhataµµha½ amataµµha½ sacchikaronto vivaµµat²ti -- tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. maggassa niyy±naµµha½ hetuµµha½ dassanaµµha½ ±dhipateyyaµµha½ bh±vento vivaµµat²ti -- tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. saññ±vivaµµo, cetovivaµµo, cittavivaµµo, ñ±ºavivaµµo, vimokkhavivaµµo , saccavivaµµo. sañj±nanto vivaµµat²ti -- saññ±vivaµµo. cetayanto vivaµµat²ti -- cetovivaµµo. vij±nanto vivaµµat²ti -- cittavivaµµo. ñ±ºa½ karonto vivaµµat²ti -- ñ±ºavivaµµo. vosajjanto vivaµµat²ti -- vimokkhavivaµµo. tathaµµhe vivaµµat²ti -- saccavivaµµo. yattha saññ±vivaµµo, tattha cetovivaµµo. yattha cetovivaµµo, tattha saññ±vivaµµo. yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo tattha cittavivaµµo. yattha cittavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo. yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo, tattha ñ±ºavivaµµo. yattha ñ±ºavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo. yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo, tattha vimokkhavivaµµo. yattha vimokkhavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo. yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo vimokkhavivaµµo, tattha saccavivaµµo. yattha saccavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo vimokkhavivaµµo. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½ , paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½''. chavivaµµañ±ºaniddeso navacatt±l²samo. 50. iddhividhañ±ºaniddeso 101. katha½ k±yampi cittampi ekavavatth±nat± sukhasaññañca lahusaññañca adhiµµh±navasena ijjhanaµµhe paññ± iddhividhe ñ±ºa½? idha bhikkhu chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, v²riyasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, cittasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±veti paridameti, mudu½ karoti kammaniya½. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±vetv± paridametv± mudu½ karitv± kammaniya½ k±yampi citte samodahati, cittampi k±ye samodahati, k±yavasena citta½ pariº±meti, cittavasena k±ya½ pariº±meti, k±yavasena citta½ adhiµµh±ti, cittavasena k±ya½ adhiµµh±ti; k±yavasena citta½ pariº±metv± cittavasena k±ya½ pariº±metv± k±yavasena citta½ adhiµµhahitv± cittavasena k±ya½ adhiµµhahitv± sukhasaññañca lahusaññañca k±ye okkamitv± viharati. so tath±bh±vitena cittena parisuddhena pariyod±tena iddhividhañ±º±ya citta½ abhin²harati abhininn±meti. so anekavihita½ iddhividha½ paccanubhoti. 102. ekopi hutv± bahudh± hoti, bahudh±pi hutv± eko hoti; ±vibh±va½ tirobh±va½; tirokuµµa½ {tiroku¹¹a½ (sy±0)} tirop±k±ra½ tiropabbata½ asajjam±no gacchati, seyyath±pi ±k±se; pathaviy±pi ummujjanimujja½ karoti, seyyath±pi udake; udakepi abhijjam±ne gacchati, seyyath±pi pathaviya½ ; ±k±sepi pallaªkena kamati {caªkamati (sy±0) d²0 ni0 1.238 passitabb±} seyyath±pi pakkh² sakuºo imepi candimas³riye eva½mahiddhike eva½mah±nubh±ve p±ºin± par±masati {parimasati (sy±0)} parimajjati; y±va brahmalok±pi k±yena vasa½ vatteti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``k±yampi cittampi ekavavatth±nat± sukhasaññañca lahusaññañca adhiµµh±navasena ijjhanaµµhe paññ± iddhividhe ñ±ºa½''. iddhividhañ±ºaniddeso paññ±samo. 51. sotadh±tuvisuddhiñ±ºaniddeso 103. katha½ vitakkavipph±ravasena n±nattekattasaddanimitt±na½ pariyog±haºe paññ± sotadh±tuvisuddhiñ±ºa½ ? idha bhikkhu chandasam±dhi...pe0... v²riyasam±dhi... cittasam±dhi... v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±veti paridameti, mudu½ karoti kammaniya½. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±vetv± paridametv±, mudu½ karitv± kammaniya½ d³repi sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, santikepi sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, o¼±rik±nampi sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, sukhum±nampi sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, saºhasaºh±nampi sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, puratthim±yapi dis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, pacchim±yapi dis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, uttar±yapi dis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, dakkhiº±yapi dis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, puratthim±yapi anudis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, pacchim±yapi anudis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, uttar±yapi anudis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, dakkhiº±yapi anudis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, heµµhim±yapi dis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti, uparim±yapi dis±ya sadd±na½ saddanimitta½ manasi karoti. so tath±bh±vitena cittena parisuddhena pariyod±tena sotadh±tuvisuddhiñ±º±ya citta½ abhin²harati abhininn±meti. so dibb±ya sotadh±tuy± visuddh±ya atikkantam±nusik±ya ubho sadde suº±ti -- dibbe ca m±nuse ca ye d³re santike ca. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``vitakkavipph±ravasena n±nattekattasaddanimitt±na½ pariyog±haºe paññ± sotadh±tuvisuddhiñ±ºa½''. sotadh±tuvisuddhiñ±ºaniddeso ekapaññ±samo. 52. cetopariyañ±ºaniddeso 104. katha½ tiººa½ citt±na½ vipph±ratt± indriy±na½ pas±davasena n±nattekattaviññ±ºacariy±pariyog±haºe paññ± cetopariyañ±ºa½? idha bhikkhu chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, v²riyasam±dhi...pe0... cittasam±dhi...pe0... v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±veti paridameti, mudu½ karoti kammaniya½. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±vetv± paridametv±, mudu½ karitv± kammaniya½ eva½ paj±n±ti -- ``ida½ r³pa½ somanassindriyasamuµµhita½, ida½ r³pa½ domanassindriyasamuµµhita½, ida½ r³pa½ upekkhindriyasamuµµhita''nti . so tath±bh±vitena cittena parisuddhena pariyod±tena cetopariyañ±º±ya citta½ abhin²harati abhininn±meti. so parasatt±na½ parapuggal±na½ cetas± ceto paricca paj±n±ti -- sar±ga½ v± citta½ ``sar±ga½ citta''nti paj±n±ti, v²tar±ga½ v± citta½ ``v²tar±ga½ citta''nti paj±n±ti, sadosa½ v± citta½...pe0... v²tadosa½ v± citta½... samoha½ v± citta½... v²tamoha½ v± citta½... sa½khitta½ v± citta½... vikkhitta½ v± citta½... mahaggata½ v± citta½... amahaggata½ v± citta½... sauttara½ v± citta½... anuttara½ v± citta½... sam±hita½ v± citta½... asam±hita½ v± citta½... vimutta½ v± citta½... avimutta½ v± citta½ ``avimutta½ cittanti paj±n±ti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``tiººa½ citt±na½ vipph±ratt± indriy±na½ pas±davasena n±nattekattaviññ±ºacariy±pariyog±haºe paññ± cetopariyañ±ºa½''. cetopariyañ±ºaniddeso dvepaññ±samo. 53. pubbeniv±s±nussatiñ±ºaniddeso 105. katha½ paccayapavatt±na½ dhamm±na½ n±nattekattakammavipph±ravasena pariyog±haºe paññ± pubbeniv±s±nussatiñ±ºa½? idha bhikkhu chandasam±dhi...pe0... mudu½ karitv± kammaniya½ eva½ paj±n±ti -- ``imasmi½ sati ida½ hoti, imassupp±d± ida½ uppajjati, yadida½ -- avijj±paccay± saªkh±r±, saªkh±rapaccay± viññ±ºa½, viññ±ºapaccay± n±mar³pa½, n±mar³papaccay± sa¼±yatana½, sa¼±yatanapaccay± phasso, phassapaccay± vedan±, vedan±paccay± taºh±, taºh±paccay± up±d±na½, up±d±napaccay± bhavo, bhavapaccay± j±ti, j±tipaccay± jar±maraºa½ sokaparidevadukkhadomanassup±y±s± sambhavanti; evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti''. so tath±bh±vitena cittena parisuddhena pariyod±tena pubbeniv±s±nussatiñ±º±ya citta½ abhin²harati abhininn±meti. so anekavihita½ pubbeniv±sa½ anussarati, seyyathida½ -- ekampi j±ti½ dvepi j±tiyo tissopi j±tiyo catassopi j±tiyo pañcapi j±tiyo dasapi j±tiyo v²sampi j±tiyo ti½sampi j±tiyo catt±l²sampi j±tiyo paññ±sampi j±tiyo, j±tisatampi j±tisahassampi j±tisatasahassampi, anekepi sa½vaµµakappe anekepi vivaµµakappe anekepi sa½vaµµavivaµµakappe -- ``amutr±si½ eva½n±mo eva½gotto eva½vaººo evam±h±ro eva½sukhadukkhappaµisa½ved² evam±yupariyanto, so tato cuto amutra udap±di½; tatr±p±si½ eva½n±mo eva½gotto eva½vaººo evam±h±ro eva½sukhadukkhappaµisa½ved² evama ±yupariyanto, so tato cuto idh³papanno''ti. iti s±k±ra½ sauddesa½ anekavihita½ pubbeniv±sa½ anussarati. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``paccayapavatt±na½ dhamm±na½ n±nattekattakammavipph±ravasena pariyog±haºe paññ± pubbeniv±s±nussatiñ±ºa½''. pubbeniv±s±nussatiñ±ºaniddeso tepaññ±samo. 54. dibbacakkhuñ±ºaniddeso 106. katha½ obh±savasena n±nattekattar³panimitt±na½ dassanaµµhe paññ± dibbacakkhuñ±ºa½? idha bhikkhu chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, v²riyasam±dhi...pe0... cittasam±dhi...pe0... v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±veti paridameti, mudu½ karoti kammaniya½. so imesu cat³su iddhip±desu citta½ paribh±vetv± paridametv±, mudu½ karitv± kammaniya½ ±lokasañña½ manasi karoti, div±sañña½ adhiµµh±ti -- ``yath± div± tath± ratti½, yath± ratti½ tath± div±''. iti vivaµena cetas± apariyonaddhena sappabh±sa½ citta½ bh±veti. so tath±bh±vitena cittena parisuddhena pariyod±tena satt±na½ cut³pap±tañ±º±ya citta½ abhin²harati abhininn±meti. so dibbena cakkhun± visuddhena atikkantam±nusakena, satte passati cavam±ne upapajjam±ne h²ne paº²te suvaººe dubbaººe sugate duggate yath±kamm³page satte paj±n±ti -- ``ime vata bhonto satt± k±yaduccaritena samann±gat±, vac²duccaritena samann±gat±, manoduccaritena samann±gat±, ariy±na½ upav±dak±, micch±diµµhik±, micch±diµµhikammasam±d±n±; te k±yassa bhed± para½ maraº± ap±ya½ duggati½ vinip±ta½ niraya½ upapann±. ime v± pana bhonto satt± k±yasucaritena samann±gat±, vac²sucaritena samann±gat±, manosucaritena samann±gat± ariy±na½ anupav±dak±, samm±diµµhik± samm±diµµhikammasam±d±n±; te k±yassa bhed± para½ maraº± sugati½ sagga½ loka½ upapann±''ti. iti dibbena cakkhun± visuddhena atikkantam±nusakena satte passati cavam±ne upapajjam±ne h²ne paº²te suvaººe dubbaººe, sugate duggate yath±kamm³page satte paj±n±ti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``obh±savasena n±nattekattar³panimitt±na½ dassanaµµhe paññ± dibbacakkhuñ±ºa½''. dibbacakkhuñ±ºaniddeso catupaññ±samo. 55. ±savakkhayañ±ºaniddeso 107. katha½ catusaµµhiy± ±k±rehi tiººanna½ indriy±na½ vasibh±vat± paññ± ±sav±na½ khaye ñ±ºa½? katamesa½ tiººanna½ indriy±na½? anaññ±taññass±m²tindriyassa aññindriyassa aññ±t±vindriyassa. anaññ±taññass±m²tindriya½ kati µh±n±ni gacchati, aññindriya½ kati µh±n±ni gacchati, aññ±t±vindriya½ kati µh±n±ni gacchati? anaññ±taññass±m²tindriya½ eka½ µh±na½ gacchati -- sot±pattimagga½. aññindriya½ cha µh±n±ni gacchati -- sot±pattiphala½ , sakad±g±mimagga½ , sakad±g±miphala½, an±g±mimagga½, an±g±miphala½, arahattamagga½. aññ±t±vindriya½ eka½ µh±na½ gacchati -- arahattaphala½. sot±pattimaggakkhaºe anaññ±taññass±m²tindriyassa saddhindriya½ adhimokkhapariv±ra½ hoti, v²riyindriya½ paggahapariv±ra½ hoti, satindriya½ upaµµh±napariv±ra½ hoti, sam±dhindriya½ avikkhepapariv±ra½ hoti, paññindriya½ dassanapariv±ra½ hoti, manindriya½ vij±nanapariv±ra½ hoti, somanassindriya½ abhisandanapariv±ra½ hoti, j²vitindriya½ pavattasantat±dhipateyyapariv±ra½ hoti. sot±pattimaggakkhaºe j±t± dhamm± µhapetv± cittasamuµµh±na½ r³pa½ sabbeva kusal± honti, sabbeva an±sav± honti, sabbeva niyy±nik± honti, sabbeva apacayag±mino honti, sabbeva lokuttar± honti, sabbeva nibb±n±rammaº± honti. sot±pattimaggakkhaºe anaññ±taññass±m²tindriyassa im±ni aµµhindriy±ni sahaj±tapariv±r± honti, aññamaññapariv±r± honti, nissayapariv±r± honti, sampayuttapariv±r± honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti. teva tassa ±k±r± ceva honti pariv±r± ca. sot±pattiphalakkhaºe aññindriyassa saddhindriya½ adhimokkhapariv±ra½ hoti, v²riyindriya½ paggahapariv±ra½ hoti, satindriya½ upaµµh±napariv±ra½ hoti, sam±dhindriya½ avikkhepapariv±ra½ hoti, paññindriya½ dassanapariv±ra½ hoti, manindriya½ vij±nanapariv±ra½ hoti, somanassindriya½ abhisandanapariv±ra½ hoti, j²vitindriya½ pavattasantat±dhipateyyapariv±ra½ hoti. sot±pattiphalakkhaºe j±t± dhamm± sabbeva aby±kat± honti, µhapetv± cittasamuµµh±na½ r³pa½ sabbeva an±sav± honti, sabbeva lokuttar± honti, sabbeva nibb±n±rammaº± honti. sot±pattiphalakkhaºe aññindriyassa im±ni aµµhindriy±ni sahaj±tapariv±r± honti, aññamaññapariv±r± honti, nissayapariv±r± honti, sampayuttapariv±r± honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti. teva tassa ±k±r± ceva honti pariv±r± ca. sakad±g±mimaggakkhaºe ...pe0... sakad±g±miphalakkhaºe...pe0... an±g±mimaggakkhaºe...pe0... an±g±miphalakkhaºe...pe0... arahattamaggakkhaºe aññindriyassa saddhindriya½ adhimokkhapariv±ra½ hoti...pe0... j²vitindriya½ pavattasantat±dhipateyyapariv±ra½ hoti. arahattamaggakkhaºe j±t± dhamm± µhapetv± cittasamuµµh±na½ r³pa½ sabbeva kusal± honti, sabbeva an±sav± honti, sabbeva niyy±nik± honti, sabbeva apacayag±mino honti, sabbeva lokuttar± honti, sabbeva nibb±n±rammaº± honti. arahattamaggakkhaºe aññindriyassa im±ni aµµhindriy±ni sahaj±tapariv±r± honti, aññamaññapariv±r± honti, nissayapariv±r± honti, sampayuttapariv±r± honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti. teva tassa ±k±r± ceva honti pariv±r± ca. arahattaphalakkhaºe aññ±t±vindriyassa saddhindriya½ adhimokkhapariv±ra½ hoti, v²riyindriya½ paggahapariv±ra½ hoti, satindriya½ upaµµh±napariv±ra½ hoti, sam±dhindriya½ avikkhepapariv±ra½ hoti, paññindriya½ dassanapariv±ra½ hoti, manindriya½ vij±nanapariv±ra½ hoti, somanassindriya½ abhisandanapariv±ra½ hoti, j²vitindriya½ pavattasantat±dhipateyyapariv±ra½ hoti. arahattaphalakkhaºe j±t± dhamm± sabbeva aby±kat± honti, µhapetv± cittasamuµµh±na½ r³pa½ sabbeva an±sav± honti, sabbeva lokuttar± honti, sabbeva nibb±n±rammaº± honti. arahattaphalakkhaºe aññ±t±vindriyassa im±ni aµµhindriy±ni sahaj±tapariv±r± honti, aññamaññapariv±r± honti, nissayapariv±r± honti, sampayuttapariv±r± honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti. teva tassa ±k±r± ceva honti pariv±r± ca. iti im±ni aµµhaµµhak±ni catusaµµhi honti. ±sav±ti katame te ±sav±? k±m±savo, bhav±savo, diµµh±savo, avijj±savo. katthete ±sav± kh²yanti? sot±pattimaggena anavaseso diµµh±savo kh²yati, ap±yagaman²yo k±m±savo kh²yati, ap±yagaman²yo bhav±savo kh²yati, ap±yagaman²yo avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. sakad±g±mimaggena o¼±riko k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. an±g±mimaggena anavaseso k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. arahattamaggena anavaseso bhav±savo kh²yati, anavaseso avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``catusaµµhiy± ±k±rehi tiººanna½ indriy±na½ vasibh±vat± paññ± ±sav±na½ khaye ñ±ºa½''. ±savakkhayañ±ºaniddeso pañcapaññ±samo. 56-63. saccañ±ºacatukkadvayaniddeso 108. katha½ pariññaµµhe paññ± dukkhe ñ±ºa½, pah±naµµhe paññ± samudaye ñ±ºa½, sacchikiriyaµµhe paññ± nirodhe ñ±ºa½, bh±vanaµµhe paññ± magge ñ±ºa½? dukkhassa p²¼anaµµho saªkhataµµho sant±paµµho vipariº±maµµho pariññ±taµµho; samudayassa ±y³hanaµµho nid±naµµho saññogaµµho palibodhaµµho pah±naµµho; nirodhassa nissaraºaµµho vivekaµµho asaªkhataµµho amataµµho sacchikiriyaµµho; maggassa niyy±naµµho hetuµµho dassanaµµho ±dhipateyyaµµho bh±vanaµµho. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``pariññaµµhe paññ± dukkhe ñ±ºa½, pah±naµµhe paññ± samudaye ñ±ºa½, sacchikiriyaµµhe paññ± nirodhe ñ±ºa½, bh±vanaµµhe paññ± magge ñ±ºa½''. 109. katha½ dukkhe ñ±ºa½, dukkhasamudaye ñ±ºa½, dukkhanirodhe ñ±ºa½, dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ñ±ºa½? maggasamaªgissa ñ±ºa½ dukkhe peta½ ñ±ºa½, dukkhasamudaye peta½ ñ±ºa½, dukkhanirodhe peta½ ñ±ºa½, dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya peta½ ñ±ºa½. tattha katama½ dukkhe ñ±ºa½? dukkha½ ±rabbha y± uppajjati paññ± paj±nan± vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaº± upalakkhaº± paccupalakkhaº± paº¹icca½ kosalla½ nepuñña½ vebhaby± cint± upaparikkh± bh³ri medh± pariº±yik± vipassan± sampajañña½ patodo paññ± paññindriya½ paññ±bala½ paññ±sattha½ paññ±p±s±do paññ±±loko paññ±obh±so paññ±pajjoto paññ±ratana½ amoho dhammavicayo samm±diµµhi -- ida½ vuccati dukkhe ñ±ºa½. dukkhasamudaya½ ±rabbha...pe0... dukkhanirodha½ ±rabbha...pe0... dukkhanirodhag±mini½ paµipada½ ±rabbha y± uppajjati paññ± paj±nan±...pe0... amoho dhammavicayo samm±diµµhi -- ida½ vuccati dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``dukkhe ñ±ºa½, dukkhasamudaye ñ±ºa½ , dukkhanirodhe ñ±ºa½, dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ñ±ºa½''. saccañ±ºacatukkadvayaniddeso tesaµµhimo. 64-67. suddhikapaµisambhid±ñ±ºaniddeso 110. katha½ atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½? atthesu ñ±ºa½ atthapaµisambhid±, dhammesu ñ±ºa½ dhammapaµisambhid±, nirutt²su ñ±ºa½ niruttipaµisambhid±, paµibh±nesu ñ±ºa½ paµibh±napaµisambhid±. atthan±natte paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhamman±natte paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttin±natte paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±nan±natte paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½, atthavavatth±ne paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammavavatth±ne paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½ niruttivavatth±ne paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±navavatth±ne paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. atthasallakkhaºe paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammasallakkhaºe paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttisallakkhaºe paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±nasallakkhaºe paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. atth³palakkhaºe paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhamm³palakkhaºe paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, nirutt³palakkhaºe paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±n³palakkhaºe paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. atthappabhede paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammappabhede paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttippabhede paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±nappabhede paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. atthappabh±vane paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammappabh±vane paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttippabh±vane paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±nappabh±vane paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. atthajotane paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammajotane paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttijotane paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±najotane paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. atthavirocane paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammavirocane paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttivirocane paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±navirocane paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. atthappak±sane paññ± atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammappak±sane paññ± dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttippak±sane paññ± niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±nappak±sane paññ± paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½. ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. tena vuccati -- ``atthapaµisambhide ñ±ºa½, dhammapaµisambhide ñ±ºa½, niruttipaµisambhide ñ±ºa½, paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½''. suddhikapaµisambhid±ñ±ºaniddeso sattasaµµhimo. 68. indriyaparopariyattañ±ºaniddeso 111. katama½ tath±gatassa indriyaparopariyatta ñ±ºa½? idha tath±gato satte passati apparajakkhe mah±rajakkhe tikkhindriye mudindriye sv±k±re dv±k±re suviññ±paye duviññ±paye appekacce paralokavajjabhayadass±vino appekacce na paralokavajjabhayadass±vino. apparajakkhe mah±rajakkheti saddho puggalo apparajakkho, assaddho puggalo mah±rajakkho. ±raddhav²riyo puggalo apparajakkho, kus²to puggalo mah±rajakkho. upaµµhitassati puggalo apparajakkho, muµµhassati puggalo mah±rajakkho. sam±hito puggalo apparajakkho, asam±hito puggalo mah±rajakkho. paññav± puggalo apparajakkho, duppañño puggalo mah±rajakkho. tikkhindriye mudindriyeti saddho puggalo tikkhindriyo, assaddho puggalo mudindriyo. ±raddhav²riyo puggalo tikkhindriyo, kus²to puggalo mudindriyo. upaµµhitassati puggalo tikkhindriyo, muµµhassati puggalo mudindriyo. sam±hito puggalo tikkhindriyo, asam±hito puggalo mudindriyo. paññav± puggalo tikkhindriyo, duppañño puggalo mudindriyo. sv±k±re dv±k±reti saddho puggalo sv±k±ro, assaddho puggalo dv±k±ro. ±raddhav²riyo puggalo sv±k±ro, kus²to puggalo dv±k±ro. upaµµhitassati puggalo sv±k±ro, muµµhassati puggalo dv±k±ro. sam±hito puggalo sv±k±ro, asam±hito puggalo dv±k±ro. paññav± puggalo sv±k±ro, duppañño puggalo dv±k±ro. suviññ±paye duviññ±payeti saddho puggalo suviññ±payo, assaddho puggalo duviññ±payo. ±raddhav²riyo puggalo suviññ±payo, kus²to puggalo duviññ±payo. upaµµhitassati puggalo suviññ±payo, muµµhassati puggalo duviññ±payo. sam±hito puggalo suviññ±payo , asam±hito puggalo duviññ±payo. paññav± puggalo suviññ±payo, duppañño puggalo duviññ±payo. appekacce paralokavajjabhayadass±vino, appekacce na paralokavajjabhayadass±vinoti saddho puggalo paralokavajjabhayadass±v², assaddho puggalo na paralokavajjabhayadass±v². ±raddhav²riyo puggalo paralokavajjabhayadass±v², kus²to puggalo na paralokavajjabhayadass±v². upaµµhitassati puggalo paralokavajjabhayadass±v², muµµhassati puggalo na paralokavajjabhayadass±v². sam±hito puggalo paralokavajjabhayadass±v², asam±hito puggalo na paralokavajjabhayadass±v². paññav± puggalo paralokavajjabhayadass±v², duppañño puggalo na paralokavajjabhayadass±v². 112. lokoti -- khandhaloko, dh±tuloko, ±yatanaloko, vipattibhavaloko , vipattisambhavaloko, sampattibhavaloko, sampattisambhavaloko. eko loko -- sabbe satt± ±h±raµµhitik±. dve lok± -- n±mañca, r³pañca. tayo lok± -- tisso vedan±. catt±ro lok± -- catt±ro ±h±r±. pañca lok± -- pañcup±d±nakkhandh±. cha lok± -- cha ajjhattik±ni ±yatan±ni. satta lok± -- satta viññ±ºaµµhitiyo . aµµha lok± -- aµµha lokadhamm±. nava lok± -- nava satt±v±s±. dasa lok± -- das±yatan±ni. dv±dasalok± -- dv±das±yatan±ni. aµµh±rasa lok± -- aµµh±rasa dh±tuyo. vajjanti sabbe kiles± vajj±, sabbe duccarit± vajj±, sabbe abhisaªkh±r± vajj±, sabbe bhavag±mikamm± vajj±. iti imasmiñca loke imasmiñca vajje tibb± bhayasaññ± paccupaµµhit± hoti, seyyath±pi ukkhitt±sike vadhake. imehi paññ±s±ya ±k±rehi im±ni pañcindriy±ni j±n±ti passati aññ±ti paµivijjhati -- ida½ tath±gatassa indriyaparopariyatte ñ±ºa½. indriyaparopariyattañ±ºaniddeso aµµhasaµµhimo. 69. ±say±nusayañ±ºaniddeso 113. katama½ tath±gatassa satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½? idha tath±gato satt±na½ ±saya½ j±n±ti, anusaya½ j±n±ti, carita½ j±n±ti , adhimutti½ j±n±ti, bhabb±bhabbe satte paj±n±ti. katamo {katamo ca (sy±0 ka0)} satt±na½ ±sayo? ``sassato loko''ti v±, ``asassato loko''ti v±, ``antav± loko''ti v±, ``anantav± loko''ti v±, ``ta½ j²va½ ta½ sar²ra''nti v±, ``añña½ j²va½ añña½ sar²ra''nti v±, ``hoti tath±gato para½ maraº±''ti v±, ``na hoti tath±gato para½ maraº±''ti v±, ``hoti ca na ca hoti tath±gato para½ maraº±''ti v±, ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti v±. iti bhavadiµµhisannissit± v± satt± honti vibhavadiµµhisannissit± v±. ete v± pana ubho ante anupagamma idappaccayat±paµiccasamuppannesu dhammesu anulomik± khanti paµiladdh± hoti, yath±bh³ta½ v± ñ±ºa½. k±ma½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo k±magaruko k±m±sayo k±m±dhimutto''ti. k±ma½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo nekkhammagaruko nekkhamm±sayo nekkhamm±dhimutto''ti. nekkhamma½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo (nekkhammagaruko nekkhamm±sayo nekkhamm±dhimutto''ti. nekkhamma½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo k±magaruko k±m±sayo k±m±dhimutto''ti. by±p±da½ sevantaññeva j±n±ti) {( ) etthantare p±µh± natthi sy±mapotthake, evamuparipi} -- ``aya½ puggalo by±p±dagaruko by±p±d±sayo by±p±d±dhimutto''ti. by±p±da½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo (aby±p±dagaruko aby±p±d±sayo aby±p±d±dhimutto''ti. aby±p±da½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo aby±p±dagaruko aby±p±d±sayo aby±p±d±dhimutto''ti. aby±p±da½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo by±p±dagaruko by±p±d±sayo by±p±d±dhimutto''ti. thinamiddha½ sevantaññeva j±n±ti) -- ``aya½ puggalo thinamiddhagaruko thinamiddh±sayo thinamiddh±dhimutto''ti. thinamiddha½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo ±lokasaññ±garuko ±lokasaññ±sayo ±lokasaññ±dhimutto''ti. ±lokasañña½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo (±lokasaññ±garuko ±lokasaññ±sayo ±lokasaññ±dhimutto''ti. ±lokasañña½ sevantaññeva j±n±ti -- ``aya½ puggalo thinamiddhagaruko thinamiddh±sayo thinamiddh±dhimutto''ti.) aya½ satt±na½ ±sayo. 114. katamo ca satt±na½ anusayo? satt±nusay± -- k±mar±g±nusayo, paµigh±nusayo, m±n±nusayo, diµµh±nusayo, vicikicch±nusayo, bhavar±g±nusayo , avijj±nusayo. ya½ loke piyar³pa½ s±tar³pa½, ettha satt±na½ k±mar±g±nusayo anuseti. ya½ loke appiyar³pa½ as±tar³pa½ , ettha satt±na½ paµigh±nusayo anuseti. iti imesu dv²su dhammesu avijj± anupatit±, tadekaµµho m±no ca diµµhi ca vicikicch± ca daµµhabb±. aya½ satt±na½ anusayo. katamañca satt±na½ carita½? puññ±bhisaªkh±ro apuññ±bhisaªkh±ro ±neñj±bhisaªkh±ro parittabh³mako v± mah±bh³mako v±. ida½ satt±na½ carita½. 115. katam± ca satt±na½ adhimutti? santi satt± h²n±dhimuttik±, santi satt± paº²t±dhimuttik±. h²n±dhimuttik± satt± h²n±dhimuttike satte sevanti bhajanti payirup±santi. paº²t±dhimuttik± satt± paº²t±dhimuttike satte sevanti bhajanti payirup±santi. at²tampi addh±na½ h²n±dhimuttik± satt± h²n±dhimuttike satte sevi½su bhaji½su payirup±si½su; paº²t±dhimuttik± satt± paº²t±dhimuttike satte sevi½su bhaji½su payirup±si½su. an±gatampi addh±na½ h²n±dhimuttik± satt± h²n±dhimuttike satte sevissanti bhajissanti payirup±sissanti; paº²t±dhimuttik± satt± paº²t±dhimuttike satte sevissanti bhajissanti payirup±sissanti. aya½ satt±na½ adhimutti. katame satt± abhabb±? ye te satt± kamm±varaºena samann±gat±, kiles±varaºena samann±gat±, vip±k±varaºena samann±gat± , assaddh± acchandik± duppaññ±, abhabb± niy±ma½ okkamitu½ kusalesu dhammesu sammatta½ -- ime te satt± abhabb±. katame satt± bhabb±? ye te satt± na kamm±varaºena samann±gat±, na kiles±varaºena samann±gat±, na vip±k±varaºena samann±gat±, saddh± chandik± paññavanto, bhabb± niy±ma½ okkamitu½ kusalesu dhammesu sammatta½ -- ime te satt± bhabb±. ida½ tath±gatassa satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½. ±say±nusayañ±ºaniddeso navasaµµhimo. 70. yamakap±µih²rañ±ºaniddeso 116. katama½ tath±gatassa yamakap±µih²re ñ±ºa½? idha tath±gato yamakap±µih²ra½ karoti as±dh±raºa½ s±vakehi. uparimak±yato aggikkhandho pavattati, heµµhimak±yato udakadh±r± pavattati; heµµhimak±yato aggikkhandho pavattati, uparimak±yato udakadh±r± pavattati; puratthimak±yato aggikkhandho pavattati, pacchimak±yato udakadh±r± pavattati; pacchimak±yato aggikkhandho pavattati, puratthimak±yato udakadh±r± pavattati; dakkhiºaakkhito aggikkhandho pavattati, v±maakkhito udakadh±r± pavattati; v±maakkhito aggikkhandho pavattati, dakkhiºaakkhito udakadh±r± pavattati; dakkhiºakaººasotato aggikkhandho pavattati, v±makaººasotato udakadh±r± pavattati; v±makaººasotato aggikkhandho pavattati, dakkhiºakaººasotato udakadh±r± pavattati; dakkhiºan±sik±sotato aggikkhandho pavattati, v±man±sik±sotato udakadh±r± pavattati; v±man±sik±sotato aggikkhandho pavattati, dakkhiºan±sik±sotato udakadh±r± pavattati; dakkhiºaa½sak³µato aggikkhandho pavattati, v±maa½sak³µato udakadh±r± pavattati; v±maa½sak³µato aggikkhandho pavattati, dakkhiºaa½sak³µato udakadh±r± pavattati; dakkhiºahatthato aggikkhandho pavattati, v±mahatthato udakadh±r± pavattati; v±mahatthato aggikkhandho pavattati, dakkhiºahatthato udakadh±r± pavattati; dakkhiºapassato aggikkhandho pavattati, v±mapassato udakadh±r± pavattati; v±mapassato aggikkhandho pavattati, dakkhiºapassato udakadh±r± pavattati; dakkhiºap±dato aggikkhandho pavattati , v±map±dato udakadh±r± pavattati; v±map±dato aggikkhandho pavattati, dakkhiºap±dato udakadh±r± pavattati; aªgulaªgulehi aggikkhandho pavattati, aªgulantarik±hi udakadh±r± pavattati; aªgulantarik±hi aggikkhandho pavattati, aªgulaªgulehi udakadh±r± pavattati; ekekalomato aggikkhandho pavattati, ekekalomato udakadh±r± pavattati; lomak³pato lomak³pato aggikkhandho pavattati, lomak³pato lomak³pato udakadh±r± pavattati. channa½ vaºº±na½ -- n²l±na½, p²tak±na½, lohitak±na½, od±t±na½, mañjiµµh±na½ {mañjeµµh±na½ (sy±0 ka0)}, pabhassar±na½ bhagav± caªkamati, nimmito tiµµhati v± nis²dati v± seyya½ v± kappeti. bhagav± tiµµhati, nimmito caªkamati v± nis²dati v± seyya½ v± kappeti. bhagav± nis²dati, nimmito caªkamati v± tiµµhati v± seyya½ v± kappeti. bhagav± seyya½ kappeti, nimmito caªkamati v± tiµµhati v± nis²dati v±. nimmito caªkamati, bhagav± tiµµhati v± nis²dati v± seyya½ v± kappeti. nimmito tiµµhati, bhagav± caªkamati v± nis²dati v± seyya½ v± kappeti. nimmito nis²dati, bhagav± caªkamati v± tiµµhati v± seyya½ v± kappeti. nimmito seyya½ kappeti, bhagav± caªkamati v± tiµµhati v± nis²dati v±. ida½ tath±gatassa yamakap±µih²re ñ±ºa½. yamakap±µih²rañ±ºaniddeso sattatimo. 71. mah±karuº±ñ±ºaniddeso 117. katama½ tath±gatassa mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½? bahukehi ±k±rehi passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. ±ditto lokasanniv±soti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. uyyutto lokasanniv±soti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. pay±to lokasanniv±soti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. kummaggappaµipanno {kummagga½ paµipanno (sy±0)} lokasanniv±soti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. upan²yati loko addhuvoti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. at±ºo {att±ºo (sy±0)} loko anabhissaroti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. assako loko , sabba½ pah±ya gaman²yanti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. ³no loko at²to taºh±d±soti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. at±yano lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... aleºo lokasanniv±soti -- passant±na½ ...pe0... asaraºo lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... asaraº²bh³to lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0.... uddhato loko av³pasantoti -- passant±na½...pe0... sasallo lokasanniv±so, viddho puthusallehi; tassa natthañño koci sall±na½ uddhat±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... avijjandhak±r±varaºo lokasanniv±so aº¹abh³to kilesapañjarapakkhitto; tassa natthañño koci ±loka½ dasset±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... avijj±gato lokasanniv±so aº¹abh³to pariyonaddho tant±kulakaj±to {tant±kulaj±to (sy±0)} kul±gaº¹ikaj±to {gu¼±guºµhikaj±to (sy±0), gul±guº¹ikaj±to (ka0 s²0 aµµha0) d²0 ni0 2.95 passitabb±} muñjapabbajabh³to ap±ya½ duggati½ vinip±ta½ sa½s±ra½ n±tivattat²ti -- passant±na½...pe0... avijj±visadosasa½litto lokasanniv±so kilesakalal²bh³toti -- passant±na½...pe0... r±gadosamohajaµ±jaµito lokasanniv±so; tassa natthañño koci jaµa½ vijaµet±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0.... taºh±saªgh±µapaµimukko lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... taºh±j±lena otthaµo {otthato (ka0)} lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... taºh±sotena vuyhati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... taºh±saññojanena saññutto lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... taºh±nusayena anusaµo lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... taºh±sant±pena santappati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... taºh±pari¼±hena pari¹ayhati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0.... diµµhisaªgh±µapaµimukko lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... diµµhij±lena otthaµo lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... diµµhisotena vuyhati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... diµµhisaññojanena saññutto lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... diµµh±nusayena anusaµo lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... diµµhisant±pena santappati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... diµµhipari¼±hena pari¹ayhati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0.... j±tiy± anugato lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... jar±ya anusaµo lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... by±dhin± abhibh³to lokasanniv±soti -- passant±na½ ...pe0... maraºena abbh±hato lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dukkhe patiµµhito lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0.... taºh±ya u¹¹ito lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... jar±p±k±raparikkhitto lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... maccup±sena parikkhitto lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... mah±bandhanabandho lokasanniv±so -- r±gabandhanena dosabandhanena mohabandhanena m±nabandhanena diµµhibandhanena kilesabandhanena duccaritabandhanena; tassa natthañño koci bandhana½ mocet±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... mah±samb±dhappaµipanno lokasanniv±so; tassa natthañño koci ok±sa½ dasset±, aññatra may±ti -- passant±na½... mah±palibodhena palibuddho lokasanniv±so; tassa natthañño koci palibodha½ chet±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... mah±pap±te patito lokasanniv±so; tassa natthañño koci pap±t± uddhat±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... mah±kant±rappaµipanno lokasanniv±so; tassa natthañño koci kant±ra½ t±ret±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... mah±sa½s±rappaµipanno lokasanniv±so; tassa natthañño koci sa½s±r± mocet±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... mah±vidugge samparivattati lokasanniv±so; tassa natthañño koci vidugg± uddhat±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... mah±palipe {mah±pallepe (sy±0)} palipanno lokasanniv±so ; tassa natthañño koci palip± uddhat±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0.... abbh±hato lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... ±ditto lokasanniv±so -- r±gaggin± dosaggin± mohaggin± j±tiy± jar±ya maraºena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi up±y±sehi; tassa natthañño koci nibb±pet±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... unn²tako lokasanniv±so haññati niccamat±ºo pattadaº¹o takkaroti -- passant±na½...pe0... vajjabandhanabaddho lokasanniv±so ±gh±tanapaccupaµµhito; tassa natthañño koci bandhana½ mocet±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... an±tho lokasanniv±so paramak±ruññappatto; tassa natthañño koci t±yet±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... dukkh±bhitunno {dukkh±bhituººo (ka0)} lokasanniv±so ciraratta½ p²¼itoti -- passant±na½...pe0... gadhito lokasanniv±so nicca½ pip±sitoti -- passant±na½...pe0.... andho lokasanniv±so acakkhukoti -- passant±na½...pe0... hatanetto lokasanniv±so apariº±yakoti -- passant±na½...pe0... vipathapakkhando {vipatha½ pakkhanto (sy±0)} lokasanniv±so añjas±paraddho; tassa natthañño koci ariyapatha½ ±net±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0... mahoghapakkhando lokasanniv±so; tassa natthañño koci ogh± uddhat±, aññatra may±ti -- passant±na½...pe0.... 118. dv²hi diµµhigatehi pariyuµµhito lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... t²hi duccaritehi vippaµipanno lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... cat³hi yogehi yutto lokasanniv±so catuyogayojitoti -- passant±na½...pe0... cat³hi ganthehi {gaºµhehi (sy±0)} ganthito lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... cat³hi up±d±nehi up±diyati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... pañcagatisam±ru¼ho lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... pañcahi k±maguºehi rajjati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... pañcahi n²varaºehi otthaµo lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... chahi viv±dam³lehi vivadati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... chahi taºh±k±yehi rajjati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... chahi diµµhigatehi pariyuµµhito lokasanniv±soti -- passant±na½ ...pe0... sattahi anusayehi anusaµo lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... sattahi saññojanehi saññutto lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... sattahi m±nehi unnato {uººato (sy±0 ka0)} lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... aµµhahi lokadhammehi samparivattati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... aµµhahi micchattehi niyy±to lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... aµµhahi purisadosehi dussati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... navahi ±gh±tavatth³hi ±gh±tito lokasanniv±soti -- passant±na½ ...pe0... navavidham±nehi unnato lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... navahi taºh±m³lakehi dhammehi rajjati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dasahi kilesavatth³hi kilissati lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dasahi ±gh±tavatth³hi ±gh±tito lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dasahi akusalakammapathehi samann±gato lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dasahi saññojanehi saññutto lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dasahi micchattehi niyy±to lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dasavatthuk±ya micch±diµµhiy± samann±gato lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... dasavatthuk±ya antagg±hik±ya diµµhiy± samann±gato lokasanniv±soti -- passant±na½...pe0... aµµhasatataºh±papañcasatehi papañcito lokasanniv±soti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. dv±saµµhiy± diµµhigatehi pariyuµµhito lokasanniv±soti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. ahañcamhi tiººo, loko ca atiººo aha½ camhi mutto, loko ca amutto; ahañcamhi danto, loko ca adanto; aha½ camhi santo, loko ca asanto; aha½ camhi assattho, loko ca anassattho; aha½ camhi parinibbuto, loko ca aparinibbuto; pahomi khv±ha½ tiººo t±retu½, mutto mocetu½, danto dametu½, santo sametu½, assattho ass±setu½, parinibbuto pare ca parinibb±petunti -- passant±na½ buddh±na½ bhagavant±na½ sattesu mah±karuº± okkamati. ida½ tath±gatassa mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½. mah±karuº±ñ±ºaniddeso ekasattatimo. 72-73. sabbaññutañ±ºaniddeso 119. katama½ tath±gatassa sabbaññutaññ±ºa½? sabba½ saªkhatamasaªkhata½ anavasesa½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½ {an±varaºa½ ñ±ºa½ (sy±0) evamuparipi}. 120. at²ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. an±gata½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. paccuppanna½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. cakkhu ceva r³p± ca, eva½ ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. sotañceva sadd± ca...pe0... gh±nañceva gandh± ca... jivh± ceva ras± ca... k±yo ceva phoµµhabb± ca... mano ceva dhamm± ca, eva½ ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± aniccaµµha½ dukkhaµµha½ anattaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± r³passa aniccaµµha½ dukkhaµµha½ anattaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± vedan±ya...pe0... y±vat± saññ±ya...pe0... y±vat± saªkh±r±na½...pe0... y±vat± viññ±ºassa ...pe0... y±vat± cakkhussa...pe0... jar±maraºassa aniccaµµha½ dukkhaµµha½ anattaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± abhiññ±ya abhiññaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± pariññ±ya pariññaµµha½...pe0... y±vat± pah±nassa {pah±n±ya (sy±0)} pah±naµµha½...pe0... y±vat± bh±van±ya bh±vanaµµha½...pe0... y±vat± sacchikiriy±ya sacchikiriyaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± khandh±na½ khandhaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± dh±t³na½ dh±tuµµha½...pe0... y±vat± ±yatan±na½ ±yatanaµµha½...pe0... y±vat± saªkhat±na½ saªkhataµµha½...pe0... y±vat± asaªkhatassa asaªkhataµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± kusale dhamme, sabba½ {sabbe (aµµhakath±)} j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± akusale dhamme...pe0... y±vat± aby±kate dhamme... y±vat± k±m±vacare dhamme... y±vat± r³p±vacare dhamme... y±vat± ar³p±vacare dhamme... y±vat± apariy±panne dhamme, sabba½ {sabbe (aµµhakath±)} j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± dukkhassa dukkhaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± samudayassa samudayaµµha½...pe0... y±vat± nirodhassa nirodhaµµha½...pe0... y±vat± maggassa maggaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± atthapaµisambhid±ya atthapaµisambhidaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± dhammapaµisambhid±ya dhammapaµisambhidaµµha½...pe0... y±vat± niruttipaµisambhid±ya niruttipaµisambhidaµµha½...pe0... y±vat± paµibh±napaµisambhid±ya paµibh±napaµisambhidaµµha½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± indriyaparopariyattañ±ºa½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½...pe0... y±vat± yamakap±µih²re ñ±ºa½...pe0... y±vat± mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± sadevakassa lokassa sam±rakassa sabrahmakassa sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya diµµha½ suta½ muta½ viññ±ta½ patta½ pariyesita½ anuvicarita½ manas±, ta½ sabba½ j±n±t²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. 121. na tassa addiµµhamidhatthi kiñci, atho aviññ±tamaj±nitabba½. sabba½ abhiññ±si yadatthi neyya½, tath±gato tena samantacakkh³ti {mah±ni0 156; c³¼ani0 moghar±jam±ºavapucch±niddesa 85}.. samantacakkh³ti kenaµµhena samantacakkhu? cuddasa buddhañ±º±ni. dukkhe ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, dukkhasamudaye ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, dukkhanirodhe ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, atthapaµisambhide ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, dhammapaµisambhide ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, niruttipaµisambhide ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, paµibh±napaµisambhide ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, indriyaparopariyatte ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, yamakap±µih²re ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, sabbaññutaññ±ºa½ buddhañ±ºa½, an±varaºañ±ºa½ buddhañ±ºa½ -- im±ni cuddasa buddhañ±º±ni. imesa½ cuddasanna½ buddhañ±º±na½ aµµha ñ±º±ni s±vakas±dh±raº±ni; cha ñ±º±ni as±dh±raº±ni s±vakehi. y±vat± dukkhassa dukkhaµµho, sabbo ñ±to; aññ±to dukkhaµµho natth²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± dukkhassa dukkhaµµho, sabbo ñ±to, sabbo diµµho, sabbo vidito, sabbo sacchikato, sabbo phassito paññ±ya; aphassito paññ±ya dukkhaµµho natth²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± samudayassa samudayaµµho...pe0... y±vat± nirodhassa nirodhaµµho... y±vat± maggassa maggaµµho...pe0... y±vat± atthapaµisambhid±ya atthapaµisambhidaµµho... y±vat± dhammapaµisambhid±ya dhammapaµisambhidaµµho... y±vat± niruttipaµisambhid±ya niruttipaµisambhidaµµho... y±vat± paµibh±napaµisambhid±ya paµibh±napaµisambhidaµµho, sabbo ñ±to, sabbo diµµho, sabbo vidito , sabbo sacchikato, sabbo phassito paññ±ya; aphassito paññ±ya paµibh±napaµisambhidaµµho natth²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± indriyaparopariyattañ±ºa½...pe0... y±vat± satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½... y±vat± yamakap±µih²re ñ±ºa½... y±vat± mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½; sabba ñ±ta½, sabba½ diµµha½, sabba½ vidita½, sabba½ sacchikata½, sabba½ phassita½ paññ±ya; aphassita½ paññ±ya mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½ natth²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. y±vat± sadevakassa lokassa sam±rakassa sabrahmakassa sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya diµµha½ suta½ muta½ viññ±ta½ patta½ pariyesita½ anuvicarita½ manas±, sabba½ ñ±ta½, sabba½ diµµha½, sabba½ vidita½, sabba½ sacchikata½, sabba½ phassita½ paññ±ya; aphassita½ paññ±ya natth²ti -- sabbaññutaññ±ºa½. tattha ±varaºa½ natth²ti -- an±varaºañ±ºa½. na tassa addiµµhamidhatthi kiñci, atho aviññ±tamaj±nitabba½. sabba½ abhiññ±si yadatthi neyya½, tath±gato tena samantacakkh³ti.. sabbaññutañ±ºaniddeso tesattatimo. ñ±ºakath± niµµhit±. 2. diµµhikath± 122. k± diµµhi, kati diµµhiµµh±n±ni, kati diµµhipariyuµµh±n±ni, kati diµµhiyo, kati diµµh±bhinives±, katamo diµµhiµµh±nasamuggh±toti? [1] k± diµµh²ti abhinivesapar±m±so diµµhi. [2] kati diµµhiµµh±n±n²ti aµµha diµµhiµµh±n±ni. [3] kati diµµhipariyuµµh±n±n²ti aµµh±rasa diµµhipariyuµµh±n±ni. [4] kati diµµhiyoti so¼asa diµµhiyo. [5] kati diµµh±bhinives±ti t²ºi sata½ diµµh±bhinives±. [6] katamo diµµhiµµh±nasamuggh±toti sot±pattimaggo diµµhiµµh±nasamuggh±to . 123. katha½ abhinivesapar±m±so diµµhi? {kati abhinivesapar±m±so diµµh²ti (sy±0)} r³pa½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. vedana½ eta½ mama...pe0... sañña½ eta½ mama... saªkh±re eta½ mama... viññ±ºa½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. cakkhu½ eta½ mama...pe0... sota½ eta½ mama... gh±na½ eta½ mama... jivha½ eta½ mama... k±ya½ eta½ mama... mana½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. r³pe {r³pa½ (sy±0) tath± pañcasu ±rammaºesu ekavacanena} eta½ mama...pe0... sadde eta½ mama... gandhe eta½ mama... rase eta½ mama... phoµµhabbe eta½ mama... dhamme eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. cakkhuviññ±ºa½ eta½ mama...pe0... sotaviññ±ºa½ eta½ mama... gh±naviññ±ºa½ eta½ mama... jivh±viññ±ºa½ eta½ mama... k±yaviññ±ºa½ eta½ mama... manoviññ±ºa½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. cakkhusamphassa½ eta½ mama...pe0... sotasamphassa½ eta½ mama... gh±nasamphassa½ eta½ mama... jivh±samphassa½ eta½ mama... k±yasamphassa½ eta½ mama... manosamphassa½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. cakkhusamphassaja½ vedana½...pe0... sotasamphassaja½ vedana½... gh±nasamphassaja½ vedana½... jivh±samphassaja½ vedana½... k±yasamphassaja½ vedana½... manosamphassaja½ vedana½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. r³pasañña½ eta½ mama...pe0... saddasañña½ eta½ mama... gandhasañña½ eta½ mama... rasasañña½ eta½ mama... phoµµhabbasañña½ eta½ mama... dhammasañña½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. r³pasañcetana½ eta½ mama...pe0... saddasañcetana½ eta½ mama... gandhasañcetana½ eta½ mama... rasasañcetana½ eta½ mama... phoµµhabbasañcetana½ eta½ mama... dhammasañcetana½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. r³pataºha½ eta½ mama...pe0... saddataºha½ eta½ mama... gandhataºha½ eta½ mama... rasataºha½ eta½ mama... phoµµhabbataºha½ eta½ mama... dhammataºha½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. r³pavitakka½ eta½ mama...pe0... saddavitakka½ eta½ mama... gandhavitakka½ eta½ mama... rasavitakka½ eta½ mama... phoµµhabbavitakka½ eta½ mama... dhammavitakka½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. r³pavic±ra½ eta½ mama...pe0... saddavic±ra½ eta½ mama... gandhavic±ra½ eta½ mama... rasavic±ra½ eta½ mama... phoµµhabbavic±ra½ eta½ mama... dhammavic±ra½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. pathav²dh±tu½ eta½ mama...pe0... ±podh±tu½ eta½ mama... tejodh±tu½ eta½ mama... v±yodh±tu½ eta½ mama... ±k±sadh±tu½ eta½ mama... viññ±ºadh±tu½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. pathav²kasiºa½ eta½ mama...pe0... ±pokasiºa½... tejokasiºa½... v±yokasiºa½ ... n²lakasiºa½... p²takasiºa½... lohitakasiºa½... od±takasiºa½... ±k±sakasiºa½... viññ±ºakasiºa½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. kesa½ eta½ mama...pe0... loma½ eta½ mama... nakha½ eta½ mama... danta½ eta½ mama... taca½ eta½ mama... ma½sa½ eta½ mama... nh±ru½ eta½ mama... aµµhi½ eta½ mama... aµµhimiñja½ eta½ mama... vakka½ eta½ mama... hadaya½ eta½ mama... yakana½ eta½ mama... kilomaka½ eta½ mama... pihaka½ eta½ mama... papph±sa½ eta½ mama... anta½ eta½ mama... antaguºa½ eta½ mama... udariya½ eta½ mama... kar²sa½ eta½ mama... pitta½ eta½ mama... semha½ eta½ mama... pubba½ eta½ mama ... lohita½ eta½ mama... seda½ eta½ mama... meda½ eta½ mama... assu½ eta½ mama... vasa½ eta½ mama ... khe¼a½ eta½ mama... siªgh±ºika½ eta½ mama... lasika½ eta½ mama... mutta½ eta½ mama... matthaluªga½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. cakkh±yatana½ eta½ mama...pe0... r³p±yatana½ eta½ mama... sot±yatana½ eta½ mama... sadd±yatana½ eta½ mama... gh±n±yatana½ eta½ mama... gandh±yatana½ eta½ mama... jivh±yatana½ eta½ mama... ras±yatana½ eta½ mama... k±y±yatana½ eta½ mama... phoµµhabb±yatana½ eta½ mama... man±yatana½ eta½ mama... dhamm±yatana½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. cakkhudh±tu½ eta½ mama...pe0... r³padh±tu½ eta½ mama... cakkhuviññ±ºadh±tu½ eta½ mama... sotadh±tu½ eta½ mama... saddadh±tu½ eta½ mama... sotaviññ±ºadh±tu½ eta½ mama... gh±nadh±tu½ eta½ mama... gandhadh±tu½ eta½ mama... gh±naviññ±ºadh±tu½ eta½ mama... jivh±dh±tu½ eta½ mama... rasadh±tu½ eta½ mama... jivh±viññ±ºadh±tu½ eta½ mama... k±yadh±tu½ eta½ mama... phoµµhabbadh±tu½ eta½ mama... k±yaviññ±ºadh±tu½ eta½ mama... manodh±tu½ eta½ mama... dhammadh±tu½ eta½ mama... manoviññ±ºadh±tu½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. cakkhundriya½ eta½ mama...pe0... sotindriya½ eta½ mama... gh±nindriya½ eta½ mama... jivhindriya½ eta½ mama... k±yindriya½ eta½ mama... manindriya½ eta½ mama... j²vitindriya½ eta½ mama... itthindriya½ eta½ mama... purisindriya½ eta½ mama... sukhindriya½ eta½ mama... dukkhindriya½ eta½ mama... somanassindriya½ eta½ mama... domanassindriya½ eta½ mama... upekkhindriya½ eta½ mama... saddhindriya½ eta½ mama... v²riyindriya½ eta½ mama... satindriya½ eta½ mama... sam±dhindriya½ eta½ mama... paññindriya½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. k±madh±tu½ eta½ mama...pe0... r³padh±tu½ eta½ mama... ar³padh±tu½ eta½ mama... k±mabhava½ eta½ mama... r³pabhava½ eta½ mama... ar³pabhava½ eta½ mama... saññ±bhava½ eta½ mama... asaññ±bhava½ eta½ mama... nevasaññ±n±saññ±bhava½ eta½ mama... ekavok±rabhava½ eta½ mama... catuvok±rabhava½ eta½ mama... pañcavok±rabhava½ eta½ mama... paµhamajjh±na½ eta½ mama... dutiyajjh±na½ eta½ mama... tatiyajjh±na½ eta½ mama... catutthajjh±na½ eta½ mama... metta½ cetovimutti½ eta½ mama... karuºa½ cetovimutti½ eta½ mama... mudita½ cetovimutti½ eta½ mama... upekkha½ cetovimutti½ eta½ mama... ±k±s±nañc±yatanasam±patti½ eta½ mama... viññ±ºañc±yatanasam±patti½ eta½ mama... ±kiñcaññ±yatanasam±patti½ eta½ mama... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. avijja½ eta½ mama...pe0... saªkh±re eta½ mama... viññ±ºa½ eta½ mama... n±mar³pa½ eta½ mama... sa¼±yatana½ eta½ mama... phassa½ eta½ mama... vedana½ eta½ mama... taºha½ eta½ mama... up±d±na½ eta½ mama... bhava½ eta½ mama ... j±ti½ eta½ mama... jar±maraºa½ eta½ mama, esohamasmi, eso me att±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. eva½ abhinivesapar±m±so diµµhi. 124. katam±ni aµµha diµµhiµµh±n±ni? khandh±pi diµµhiµµh±na½, avijj±pi diµµhiµµh±na½, phassopi diµµhiµµh±na½, saññ±pi diµµhiµµh±na½, vitakkopi {vitakk±pi (sy±0)} diµµhiµµh±na½, ayoniso manasik±ropi diµµhiµµh±na½, p±pamittopi diµµhiµµh±na½, paratoghosopi diµµhiµµh±na½. khandh± hetu khandh± paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya samuµµh±naµµhena -- eva½ khandh±pi diµµhiµµh±na½. avijj± hetu avijj± paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya samuµµh±naµµhena -- eva½ avijj±pi diµµhiµµh±na½. phasso hetu phasso paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya samuµµh±naµµhena -- eva½ phassopi diµµhiµµh±na½. saññ± hetu saññ± paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya samuµµh±naµµhena -- eva½ saññ±pi diµµhiµµh±na½. vitakko hetu vitakko paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya, samuµµh±naµµhena -- eva½ vitakkopi diµµhiµµh±na½. ayoniso manasik±ro hetu ayoniso manasik±ro paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya samuµµh±naµµhena -- eva½ ayoniso manasik±ropi diµµhiµµh±na½. p±pamitto hetu p±pamitto paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya, samuµµh±naµµhena -- eva½ p±pamittopi diµµhiµµh±na½. paratoghoso hetu paratoghoso paccayo diµµhiµµh±na½ up±d±ya samuµµh±naµµhena -- eva½ paratoghosopi diµµhiµµh±na½. im±ni aµµha diµµhiµµh±n±ni. 125. katam±ni aµµh±rasa diµµhipariyuµµh±n±ni? y± diµµhi diµµhigata½, diµµhigahana½, diµµhikant±ra½, diµµhivis³ka½, diµµhivipphandita½, diµµhisaññojana½, diµµhisalla½, diµµhisamb±dho, diµµhipalibodho, diµµhibandhana½, diµµhipap±to, diµµh±nusayo, diµµhisant±po, diµµhipari¼±ho , diµµhigantho, diµµhup±d±na½, diµµh±bhiniveso, diµµhipar±m±so -- im±ni aµµh±rasa diµµhipariyuµµh±n±ni. 126. katam± so¼asa diµµhiyo? ass±dadiµµhi, att±nudiµµhi, micch±diµµhi, sakk±yadiµµhi, sakk±yavatthuk± sassatadiµµhi, sakk±yavatthuk± ucchedadiµµhi, antagg±hik±diµµhi, pubbant±nudiµµhi, aparant±nudiµµhi, saññojanik± diµµhi, ahanti m±navinibandh± diµµhi, mamanti m±navinibandh± diµµhi, attav±dapaµisa½yutt± diµµhi, lokav±dapaµisa½yutt± diµµhi, bhavadiµµhi, vibhavadiµµhi -- im± so¼asa diµµhiyo. 127. katame t²ºi sata½ diµµh±bhinives±? ass±dadiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? att±nudiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? micch±diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? sakk±yadiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? sakk±yavatthuk±ya sassatadiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? sakk±yavatthuk±ya ucchedadiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? antagg±hik±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? pubbant±nudiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? aparant±nudiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? saññojanik±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? ahanti m±navinibandh±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? mamanti m±navinibandh±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? attav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? lokav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? bhavadiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? vibhavadiµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? ass±dadiµµhiy± pañcati½s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti. att±nudiµµhiy± v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti. micch±diµµhiy± dasah±k±rehi abhiniveso hoti. sakk±yadiµµhiy± v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti. sakk±yavatthuk±ya sassatadiµµhiy± pannarasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. sakk±yavatthuk±ya ucchedadiµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. antagg±hik±ya diµµhiy± paññ±s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti . pubbant±nudiµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. aparant±nudiµµhiy± catucatt±l²s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti. saññojanik±ya diµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. ahanti m±navinibandh±ya diµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. mamanti m±navinibandh±ya diµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. attav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti. lokav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± aµµhahi ±k±rehi abhiniveso hoti. bhavadiµµhiy± ekena ±k±rena {ek³nav²satiy± ±k±rena (sy±0)} abhiniveso hoti. vibhavadiµµhiy± ekena ±k±rena abhiniveso hoti. 1. ass±dadiµµhiniddeso 128. ass±dadiµµhiy± katamehi pañcati½s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti? ya½ r³pa½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½, aya½ r³passa ass±doti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na ass±do, ass±do na diµµhi. aññ± diµµhi, añño ass±do. y± ca diµµhi yo ca ass±do -- aya½ vuccati ass±dadiµµhi. ass±dadiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti. t±ya diµµhivipattiy± samann±gato puggalo diµµhivipanno. diµµhivipanno puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirup±sitabbo. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik±. yo diµµhiy± r±go {y± diµµhi yo r±go (sy±0)}, so na diµµhi. diµµhi na r±go. aññ± diµµhi, añño r±go. y± ca diµµhi yo ca r±go -- aya½ vuccati diµµhir±go. t±ya ca diµµhiy± tena ca r±gena samann±gato puggalo diµµhir±garatto. diµµhir±garatte puggale dinna½ d±na½ na mahapphala½ hoti na mah±nisa½sa½. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi. micch±diµµhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo -- nirayo v± tiracch±nayoni v±. micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, yañca vac²kamma½...pe0... yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik±. seyyath±pi nimbab²ja½ v± kos±tak²b²ja½ v± tittak±l±bub²ja½ v± all±ya pathaviy± nikkhitta½ ya½ ceva pathavirasa½ up±diyati, yañca ±porasa½ up±diyati, sabba½ ta½ tittakatt±ya kaµukatt±ya as±tatt±ya {as±rat±ya (sy±0)} sa½vattati. ta½ kissa hetu? b²ja½ hissa p±pika½. evameva½ micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, yañca vac²kamma½...pe0... yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi. micch±diµµhi diµµhigata½, diµµhigahana½, diµµhikant±ra½, diµµhivis³ka½, diµµhivipphandita½, diµµhisaññojana½, diµµhisalla½, diµµhisamb±dho, diµµhipalibodho, diµµhibandhana½, diµµhipap±to, diµµh±nusayo, diµµhisant±po, diµµhipari¼±ho, diµµhigantho, diµµhup±d±na½, diµµh±bhiniveso, diµµhipar±m±so -- imehi aµµh±rasahi ±k±rehi pariyuµµhitacittassa saññogo. 129. atthi saññojan±ni ceva diµµhiyo ca, atthi saññojan±ni na ca diµµhiyo. katam±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca? sakk±yadiµµhi, s²labbatapar±m±so -- im±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca. katam±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo? k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½, m±nasaññojana½, vicikicch±saññojana½, bhavar±gasaññojana½, iss±saññojana½, macchariyasaññojana½, anunayasaññojana½, avijj±saññojana½ -- im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. ya½ vedana½ paµicca...pe0... ya½ sañña½ paµicca...pe0... ya½ saªkh±re {ye saªkh±re (ka0) sa½0 ni0 3.28 passitabb±} paµicca...pe0... ya½ viññ±ºa½ paµicca... ya½ cakkhu½ paµicca... ya½ sota½ paµicca... ya½ gh±na½ paµicca... ya½ jivha½ paµicca... ya½ k±ya½ paµicca... ya½ mana½ paµicca... ya½ r³pe paµicca... ya½ sadde paµicca... ya½ gandhe paµicca ... ya½ rase paµicca... ya½ phoµµhabbe paµicca... ya½ dhamme paµicca... ya½ cakkhuviññ±ºa½ paµicca... ya½ sotaviññ±ºa½ paµicca... ya½ gh±naviññ±ºa½ paµicca... ya½ jivh±viññ±ºa½ paµicca... ya½ k±yaviññ±ºa½ paµicca... ya½ manoviññ±ºa½ paµicca ... ya½ cakkhusamphassa½ paµicca... ya½ sotasamphassa½ paµicca... ya½ gh±nasamphassa½ paµicca... ya½ jivh±samphassa½ paµicca... ya½ k±yasamphassa½ paµicca... ya½ manosamphassa½ paµicca... ya½ cakkhusamphassaja½ vedana½ paµicca... ya½ sotasamphassaja½ vedana½ paµicca... ya½ gh±nasamphassaja½ vedana½ paµicca... ya½ jivh±samphassaja½ vedana½ paµicca... ya½ k±yasamphassaja½ vedana½ paµicca... ya½ manosamphassaja½ vedana½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½, aya½ manosamphassaj±ya vedan±ya ass±doti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na ass±do, ass±do na diµµhi. aññ± diµµhi, añño ass±do. y± ca diµµhi yo ca ass±do -- aya½ vuccati ass±dadiµµhi. ass±dadiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti. t±ya diµµhivipattiy± samann±gato puggalo diµµhivipanno. diµµhivipanno puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirup±sitabbo. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik±. yo diµµhiy± r±go, so na diµµhi. diµµhi na r±go. aññ± diµµhi, añño r±go. y± ca diµµhi yo ca r±go, aya½ vuccati diµµhir±go. t±ya ca diµµhiy± tena ca r±gena samann±gato puggalo diµµhir±garatto. diµµhir±garatte puggale dinna½ d±na½ na mahapphala½ hoti na mah±nisa½sa½. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi. micch±diµµhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo -- nirayo v± tiracch±nayoni v±. micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, yañca vac²kamma½...pe0... yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik±. seyyath±pi nimbab²ja½ v± kos±tak²b²ja½ v± tittak±l±bub²ja½ v± all±ya pathaviy± nikkhitta½ yañceva pathavirasa½ up±diyati yañca ±porasa½ up±diyati, sabba½ ta½ tittakatt±ya kaµukatt±ya as±tatt±ya sa½vattati. ta½ kissa hetu? b²ja½ hissa p±pika½. evameva½ micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ yañca vac²kamma½...pe0... yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. ta½ kissa hetu? diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi. micch±diµµhi diµµhigata½ diµµhigahana½...pe0... diµµh±bhiniveso diµµhipar±m±so -- imehi aµµh±rasahi ±k±rehi pariyuµµhitacittassa saññogo. atthi saññojan±ni ceva diµµhiyo ca, atthi saññojan±ni na ca diµµhiyo. katam±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca? sakk±yadiµµhi, s²labbatapar±m±so -- im±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca. katam±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo? k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½, m±nasaññojana½, vicikicch±saññojana½, bhavar±gasaññojana½, iss±saññojana½, macchariyasaññojana½, anunayasaññojana½, avijj±saññojana½ -- im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. ass±dadiµµhiy± imehi pañcati½s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti. ass±dadiµµhiniddeso paµhamo. 2. att±nudiµµhiniddeso 130. att±nudiµµhiy± katamehi v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti? idha assutav± puthujjano ariy±na½ adass±v² ariyadhammassa akovido ariyadhamme avin²to, sappuris±na½ adass±v² sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avin²to r³pa½ attato samanupassati r³pavanta½ v± att±na½ attani v± r³pa½ r³pasmi½ v± att±na½; vedana½...pe0... sañña½...pe0... saªkh±re...pe0... viññ±ºa½ attato samanupassati viññ±ºavanta½ v± att±na½ attani v± viññ±ºa½ viññ±ºasmi½ v± att±na½. 131. katha½ r³pa½ attato samanupassati? idhekacco pathav²kasiºa½ attato samanupassati -- ``ya½ pathav²kasiºa½, so aha½; yo aha½, ta½ pathav²kasiºa''nti. pathav²kasiºañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato ``y± acci so vaººo, yo vaººo s± acc²''ti -- acciñca vaººañca advaya½ samanupassati. evameva½ idhekacco pathav²kasiºa½ attato samanupassati -- ``ya½ pathav²kasiºa½, so aha½; yo aha½ , ta½ pathav²kasiºa''nti. pathav²kasiºañca attañca advaya½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± r³pavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... att±nudiµµhi micch±diµµhi. micch±diµµhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. idhekacco ±pokasiºa½... tejokasiºa½... v±yokasiºa½... n²lakasiºa½... p²takasiºa½... lohitakasiºa½... od±takasiºa½ attato samanupassati -- ``ya½ od±takasiºa½, so aha½; yo aha½, ta½ od±takasiºa''nti. od±takasiºañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato ``y± acci, so vaººo; yo vaººo, s± acc²''ti -- acciñca vaººañca advaya½ samanupassati. evameva idhekacco...pe0... od±takasiºañca attañca advaya½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± r³pavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ r³pa½ attato samanupassati. katha½ r³pavanta½ att±na½ samanupassati? idhekacco vedana½... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imin± r³pena r³pav±''ti. r³pavanta½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi rukkho ch±y±sampanno assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ rukkho, aya½ ch±y±. añño rukkho, aññ± ch±y±. so kho pan±ya½ rukkho im±ya ch±y±ya ch±y±v±''ti. ch±y±vanta½ rukkha½ samanupassati. evameva½ idhekacco vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana aya½ att± imin± r³pena r³pav±''ti. r³pavanta½ att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ dutiy± r³pavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ r³pavanta½ att±na½ samanupassati. katha½ attani r³pa½ samanupassati? idhekacco vedana½... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani ida½ r³pa''nti. attani r³pa½ samanupassati. seyyath±pi puppha½ gandhasampanna½ assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``ida½ puppha½, aya½ gandho; añña½ puppha½, añño gandho. so kho pan±ya½ gandho imasmi½ pupphe''ti. pupphasmi½ gandha½ samanupassati . evameva½ idhekacco vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani ida½ r³pa''nti. attani r³pa½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ tatiy± r³pavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ attani r³pa½ samanupassati. katha½ r³pasmi½ att±na½ samanupassati? idhekacco vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imasmi½ r³pe''ti. r³pasmi½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi maºi karaº¹ake pakkhitto assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ maºi, aya½ karaº¹ako. añño maºi, añño karaº¹ako. so kho pan±ya½ maºi imasmi½ karaº¹ake''ti. karaº¹akasmi½ maºi½ samanupassati. evameva½ idhekacco vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati . tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imasmi½ r³pe''ti. r³pasmi½ att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ catutth± r³pavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ r³pasmi½ att±na½ samanupassati. 132. katha½ vedana½ attato samanupassati? idhekacco cakkhusamphassaja½ vedana½ sotasamphassaja½ vedana½ gh±nasamphassaja½ vedana½ jivh±samphassaja½ vedana½ k±yasamphassaja½ vedana½ manosamphassaja½ vedana½ attato samanupassati. ``y± manosamphassaj± vedan± so aha½, yo aha½ s± manosamphassaj± vedan±''ti -- manosamphassaja½ vedanañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato ``y± acci so vaººo, yo vaººo s± acc²''ti -- acciñca vaººañca advaya½ samanupassati. evameva½ idhekacco manosamphassaja½ vedana½ attato samanupassati. ``y± manosamphassaj± vedan± so aha½, yo aha½ s± manosamphassaj± vedan±''ti -- manosamphassaja½ vedanañca attañca advaya½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± vedan±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ vedana½ attato samanupassati. katha½ vedan±vanta½ att±na½ samanupassati? idhekacco sañña½...pe0... saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya vedan±ya vedan±v±''ti. vedan±vanta½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi rukkho ch±y±sampanno assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ rukkho, aya½ ch±y±. añño rukkho, aññ± ch±y±. so kho pan±ya½ rukkho im±ya ch±y±ya ch±y±v±''ti. ch±y±vanta½ rukkha½ samanupassati. evameva½ idhekacco sañña½...pe0... saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya vedan±ya vedan±v±''ti. vedan±vanta½ att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ dutiy± vedan±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ vedan±vanta½ att±na½ samanupassati. katha½ attani vedana½ samanupassati? idhekacco sañña½...pe0... saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani aya½ vedan±''ti. attani vedana½ samanupassati. seyyath±pi puppha½ gandhasampanna½ assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``ida½ puppha½, aya½ gandho; añña½ puppha½, añño gandho. so kho pan±ya½ gandho imasmi½ pupphe''ti. pupphasmi½ gandha½ samanupassati. evameva½ idhekacco sañña½...pe0... saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani aya½ vedan±''ti. attani vedana½ samanupassati . abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ tatiy± vedan±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ attani vedana½ samanupassati. katha½ vedan±ya att±na½ samanupassati? idhekacco sañña½...pe0... saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya vedan±y±''ti. vedan±ya att±na½ samanupassati. seyyath±pi maºi karaº¹ake pakkhitto assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ maºi, aya½ karaº¹ako. añño maºi, añño karaº¹ako. so kho pan±ya½ maºi imasmi½ karaº¹ake''ti. karaº¹akasmi½ maºi½ samanupassati. evameva½ idhekacco sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya vedan±y±''ti. vedan±ya att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ catutth± vedan±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ vedan±ya att±na½ samanupassati. 133. katha½ sañña½ attato samanupassati? idhekacco cakkhusamphassaja½ sañña½...pe0... sotasamphassaja½ sañña½... gh±nasamphassaja½ sañña½... jivh±samphassaja½ sañña½... k±yasamphassaja½ sañña½... manosamphassaja½ sañña½ attato samanupassati. y± manosamphassaj± saññ± so aha½, yo aha½ s± manosamphassaj± saññ±''ti. manosamphassaja½ saññañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato ``y± acci so vaººo, yo vaººo s± acc²''ti -- acciñca vaººañca advaya½ samanupassati. evameva½ idhekacco manosamphassaja½ sañña½ attato samanupassati -- ``y± manosamphassaj± saññ± so aha½, yo aha½ s± manosamphassaj± saññ±''ti. manosamphassaja½ saññañca attañca advaya½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± saññ±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ sañña½ attato samanupassati. katha½ saññ±vanta½ att±na½ samanupassati? idhekacco saªkh±re...pe0... viññ±ºa½... r³pa½... vedana½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya saññ±ya saññ±v±''ti. saññ±vanta½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi rukkho ch±y±sampanno assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ rukkho, aya½ ch±y±. añño rukkho, aññ± ch±y±. so kho pan±ya½ rukkho im±ya ch±y±ya ch±y±v±''ti. ch±y±vanta½ rukkha½ samanupassati. evameva½ idhekacco saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½... vedana½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya saññ±ya saññ±v±''ti. saññ±vanta½ att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ dutiy± saññ±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ saññ±vanta½ att±na½ samanupassati. katha½ attani sañña½ samanupassati? idhekacco saªkh±re...pe0... viññ±ºa½... r³pa½... vedana½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani aya½ saññ±''ti. attani sañña½ samanupassati. seyyath±pi puppha½ gandhasampanna½ assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``ida½ puppha½, aya½ gandho. añña½ puppha½, añño gandho. so kho pan±ya½ gandho imasmi½ pupphe''ti. pupphasmi½ gandha½ samanupassati. evameva½ idhekacco saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½... vedana½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani aya½ saññ±''ti. attani sañña½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ tatiy± saññ±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ attani sañña½ samanupassati. katha½ saññ±ya att±na½ samanupassati? idhekacco saªkh±re ...pe0... viññ±ºa½... r³pa½... vedana½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya saññ±y±''ti. saññ±ya att±na½ samanupassati. seyyath±pi maºi karaº¹ake pakkhitto assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ maºi, aya½ karaº¹ako. añño maºi, añño karaº¹ako. so kho pan±ya½ maºi imasmi½ karaº¹ake''ti. karaº¹akasmi½ maºi½ samanupassati. evameva idhekacco saªkh±re... viññ±ºa½... r³pa½... vedana½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± im±ya saññ±y±''ti. saññ±ya att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ catutth± saññ±vatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni na ca diµµhiyo. eva½ saññ±ya att±na½ samanupassati. 134. katha½ saªkh±re attato samanupassati? idhekacco cakkhusamphassaja½ cetana½ sotasamphassaja½ cetana½ gh±nasamphassaja½ cetana½ jivh±samphassaja½ cetana½ k±yasamphassaja½ cetana½ manosamphassaja½ cetana½ attato samanupassati. ``y± manosamphassaj± cetan±, so aha½; yo aha½ s± manosamphassaj± cetan±''ti -- manosamphassaja½ cetanañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato ``y± acci so vaººo, yo vaººo s± acc²''ti -- acciñca vaººañca advaya½ samanupassati. evameva½ idhekacco manosamphassaja½ cetana½ attato samanupassati. ``y± manosamphassaj± cetan± so aha½, yo aha½ s± manosamphassaj± cetan±''ti -- manosamphassaja½ cetanañca attañca advaya½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± saªkh±ravatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ saªkh±re attato samanupassati. katha½ saªkh±ravanta½ att±na½ samanupassati? idhekacco viññ±ºa½... r³pa½... vedana½... sañña½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imehi saªkh±rehi saªkh±rav±''ti. saªkh±ravanta½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi rukkho ch±y±sampanno assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ rukkho, aya½ ch±y±. añño rukkho, aññ± ch±y±. so kho pan±ya½ rukkho im±ya ch±y±ya ch±y±v±''ti. ch±y±vanta½ rukkha½ samanupassati. evameva idhekacco viññ±ºa½... r³pa½... vedana½... sañña½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att±. imehi saªkh±rehi saªkh±rav±''ti. saªkh±ravanta½ att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ dutiy± saªkh±ravatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ saªkh±ravanta½ att±na½ samanupassati. katha½ attani saªkh±re samanupassati? idhekacco viññ±ºa½... r³pa½... vedana½... sañña½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani ime saªkh±r±''ti. attani saªkh±re samanupassati. seyyath±pi puppha½ gandhasampanna½ assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``ida½ puppha½, aya½ gandho; añña½ puppha½, añño gandho. so kho pan±ya½ gandho imasmi½ pupphe''ti. pupphasmi½ gandha½ samanupassati. evameva½ idhekacco viññ±ºa½... r³pa½... vedana½... sañña½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani ime saªkh±r±''ti. attani saªkh±re samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ tatiy± saªkh±ravatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ attani saªkh±re samanupassati. katha½ saªkh±resu att±na½ samanupassati? idhekacco viññ±ºa½... r³pa½... vedana½... sañña½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imesu saªkh±res³''ti. saªkh±resu att±na½ samanupassati. seyyath±pi maºi karaº¹ake pakkhitto assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ maºi, aya½ karaº¹ako. añño maºi, añño karaº¹ako. so kho pan±ya½ maºi imasmi½ karaº¹ake''ti. karaº¹akasmi½ maºi½ samanupassati. evameva idhekacco viññ±ºa½... r³pa½... vedana½... sañña½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imesu saªkh±res³''ti. saªkh±resu att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ catutth± saªkh±ravatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ saªkh±resu att±na½ samanupassati. 135. katha½ viññ±ºa½ attato samanupassati? idhekacco cakkhuviññ±ºa½... sotaviññ±ºa½... gh±naviññ±ºa½... jivh±viññ±ºa½ k±yaviññ±ºa½... manoviññ±ºa½ attato samanupassati. ``ya½ manoviññ±ºa½, so aha½; yo aha½, ta½ manoviññ±ºa''nti -- manoviññ±ºañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato ``y± acci so vaººo, yo vaººo s± acc²''ti -- acciñca vaººañca advaya½ samanupassati. evameva½ idhekacco manoviññ±ºa½ attato samanupassati . ``ya½ manoviññ±ºa½, so aha½; yo aha½ ta½ manoviññ±ºa''nti -- manoviññ±ºañca attañca advaya½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± viññ±ºavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ viññ±ºa½ attato samanupassati. katha½ viññ±ºavanta½ att±na½ samanupassati? idhekacco r³pa½... vedana½... sañña½... saªkh±re attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imin± viññ±ºena viññ±ºav±''ti. viññ±ºavanta½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi rukkho ch±y±sampanno assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ rukkho, aya½ ch±y±. añño rukkho, aññ± ch±y±. so kho pan±ya½ rukkho im±ya ch±y±ya ch±y±v±''ti. ch±y±vanta½ rukkha½ samanupassati. evameva½ idhekacco r³pa½... vedana½... sañña½... saªkh±re attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imin± viññ±ºena viññ±ºav±''ti. viññ±ºavanta½ att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ dutiy± viññ±ºavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ viññ±ºavanta½ att±na½ samanupassati. katha½ attani viññ±ºa½ samanupassati? idhekacco r³pa½... vedana½... sañña½... saªkh±re attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att± . imasmiñca pana attani ida½ viññ±ºa''nti. attani viññ±ºa½ samanupassati. seyyath±pi puppha½ gandhasampanna½ assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``ida½ puppha½, aya½ gandho; añña½ puppha½, añño gandho. so kho pan±ya½ gandho imasmi½ pupphe''ti. pupphasmi½ gandha½ samanupassati. evameva½ idhekacco r³pa½... vedana½... sañña½... saªkh±re attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. imasmiñca pana attani ida½ viññ±ºa''nti. attani viññ±ºa½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ tatiy± viññ±ºavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ attani viññ±ºa½ samanupassati. katha½ viññ±ºasmi½ att±na½ samanupassati? idhekacco r³pa½... vedana½... sañña½... saªkh±re attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imasmi½ viññ±ºe''ti. viññ±ºasmi½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi maºi karaº¹ake pakkhitto assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ maºi, aya½ karaº¹ako. añño maºi, añño karaº¹ako. so kho pan±ya½ maºi imasmi½ karaº¹ake''ti. karaº¹akasmi½ maºi½ samanupassati. evameva½ idhekacco r³pa½... vedana½... sañña½... saªkh±re attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imasmi½ viññ±ºe''ti. viññ±ºasmi½ att±na½ samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ catutth± viññ±ºavatthuk± att±nudiµµhi. att±nudiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ viññ±ºasmi½ att±na½ samanupassati. att±nudiµµhiy± imehi v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti. att±nudiµµhiniddeso dutiyo. 3. micch±diµµhiniddeso 136. micch±diµµhiy± katamehi dasah±k±rehi abhiniveso hoti? ``natthi dinna''nti -- vatthu {vatthu½ (sy±0) evamuparipi}. eva½v±do micch±bhinivesapar±m±so {micch±diµµh±bhinivesapar±m±so (sy±0)} diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± micch±vatthuk± micch±diµµhi. micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. ``natthi yiµµha''nti -- vatthu...pe0... ``natthi huta''nti -- vatthu... ``natthi sukatadukkaµ±na½ kamm±na½ phala½ vip±ko''ti -- vatthu... ``natthi aya½ loko''ti -- vatthu... ``natthi paro loko''ti -- vatthu... ``natthi m±t±''ti -- vatthu... ``natthi pit±''ti -- vatthu... ``natthi satt± opap±tik±''ti -- vatthu... ``natthi loke samaºabr±hmaº± sammaggat± {samaggat± (ka0)} samm±paµipann±, ye imañca loka½, parañca loka½ saya½ abhiññ± sacchikatv± pavedent²''ti -- vatthu. eva½v±do micch±bhinivesapar±m±so diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ dasam± micch±vatthuk± micch±diµµhi. micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... micch±diµµhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. micch±diµµhiy± imehi dasah±k±rehi abhiniveso hoti. micch±diµµhiniddeso tatiyo. 4. sakk±yadiµµhiniddeso 137. sakk±yadiµµhiy± katamehi v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti? idha assutav± puthujjano ariy±na½ adass±v² ariyadhammassa akovido ariyadhamme avin²to, sappuris±na½ adass±v² sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avin²to r³pa½ attato samanupassati r³pavanta½ v± att±na½ attani v± r³pa½ r³pasmi½ v± att±na½. vedana½... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati viññ±ºavanta½ v± att±na½ attani v± viññ±ºa½ viññ±ºasmi½ v± att±na½. katha½ r³pa½ attato samanupassati? idhekacco pathav²kasiºa½...pe0... od±takasiºa½ attato samanupassati. ``ya½ od±takasiºa½, so aha½; yo aha½, ta½ od±takasiºa''nti -- od±takasiºañca attañca advaya½ samanupassati . seyyath±pi telappad²passa jh±yato...pe0... evameva½ idhekacco od±takasiºa½ attato samanupassati. abhinivesapar±m±so diµµhi...pe0... aya½ paµham± r³pavatthuk± sakk±yadiµµhi. sakk±yadiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ r³pa½ attato samanupassati...pe0... sakk±yadiµµhiy± imehi v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti. sakk±yadiµµhiniddeso catuttho. 5. sassatadiµµhiniddeso 138. sakk±yavatthuk±ya sassatadiµµhiy± katamehi pannarasahi ±k±rehi abhiniveso hoti? idha assutav± puthujjano ariy±na½ adass±v² ariyadhammassa akovido ariyadhamme avin²to sappuris±na½ adass±v² sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avin²to r³pavanta½ v± att±na½ attani v± r³pa½ r³pasmi½ v± att±na½. vedan±vanta½ v± att±na½...pe0... saññ±vanta½ v± att±na½... saªkh±ravanta½ v± att±na½... viññ±ºavanta½ v± att±na½ attani v± viññ±ºa½ viññ±ºasmi½ v± att±na½. katha½ r³pavanta½ att±na½ samanupassati? idhekacco vedana½... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati. tassa eva½ hoti -- ``aya½ kho me att±. so kho pana me aya½ att± imin± r³pena r³pav±''ti. r³pavanta½ att±na½ samanupassati. seyyath±pi rukkho ch±y±sampanno assa. tamena½ puriso eva½ vadeyya -- ``aya½ rukkho, aya½ ch±y±; añño rukkho, aññ± ch±y±. so kho pan±ya½ rukkho im±ya ch±y±ya ch±y±v±''ti. ch±y±vanta½ rukkha½ samanupassati. evameva½ idhekacco vedana½...pe0... aya½ paµham± sakk±yavatthuk± sassatadiµµhi. sassatadiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ r³pavanta½ att±na½ samanupassati...pe0... sakk±yavatthuk±ya sassatadiµµhiy± imehi pannarasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. sassatadiµµhiniddeso pañcamo. 6. ucchedadiµµhiniddeso 139. sakk±yavatthuk±ya ucchedadiµµhiy± katamehi pañcahi ±k±rehi abhiniveso hoti? idha assutav± puthujjano ariy±na½ adass±v² ariyadhammassa akovido ariyadhamme avin²to sappuris±na½ adass±v² sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avin²to r³pa½ attato samanupassati, vedana½ attato samanupassati, sañña½ attato samanupassati, saªkh±re attato samanupassati, viññ±ºa½ attato samanupassati. katha½ r³pa½ attato samanupassati? idhekacco pathav²kasiºa½...pe0... od±takasiºa½ attato samanupassati. ``ya½ od±takasiºa½, so aha½ ; yo aha½, ta½ od±takasiºa''nti -- od±takasiºañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato...pe0... aya½ paµham± sakk±yavatthuk± ucchedadiµµhi. ucchedadiµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ r³pa½ attato samanupassati...pe0... sakk±yavatthuk±ya ucchedadiµµhiy± imehi pañcahi ±k±rehi abhiniveso hoti. ucchedadiµµhiniddeso chaµµho. 7. antagg±hik±diµµhiniddeso 140. antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi paññ±s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti? ``sassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? ``asassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? ``antav± loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy±... ``anantav± loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy±... ``ta½ j²va½ ta½ sar²ra''nti -- antagg±hik±ya diµµhiy±... ``añña½ j²va½ añña½ sar²ra''nti -- antagg±hik±ya diµµhiy±... ``hoti tath±gato para½ maraº±''ti...pe0... na hoti tath±gato para½ maraº±''ti... ``hoti ca na ca hoti tath±gato para½ maraº±''ti... ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katih±k±rehi abhiniveso hoti? ``sassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso hoti...pe0... ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [ka] ``sassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ loko ceva sassata½ c±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``sassato loko''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi ...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. vedan± loko ceva sassat± c±ti...pe0... saññ± loko ceva sassat± c±ti...pe0... saªkh±r± loko ceva sassat± c±ti...pe0... viññ±ºa½ loko ceva sassatañc±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ pañcam² sassato lokoti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. ``sassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [kha] ``asassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ loko ceva asassatañc±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... aya½ paµham± ``asassato loko''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. vedan± loko ceva asassat± c±ti...pe0... saññ± loko ceva asassat± c±ti...pe0... saªkh±r± loko ceva asassat± c±ti...pe0... viññ±ºa½ loko ceva asassatañc±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo . ``asassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [ga] ``antav± loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? idhekacco paritta½ ok±sa½ n²lakato pharati. tassa eva½ hoti -- ``antav± aya½ loko parivaµumo''ti. antasaññ² hoti. ya½ pharati, ta½ vatthu ceva loko ca. yena pharati, so att± ceva loko c±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``antav± loko''ti antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. idhekacco paritta½ ok±sa½ p²takato pharati... lohitakato pharati... od±takato pharati... obh±sakato pharati. tassa eva½ hoti -- ``antav± aya½ loko parivaµumo''ti. antasaññ² hoti. ya½ pharati ta½ vatthu ceva loko ca. yena pharati so att± ceva loko c±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... antav± lokoti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [gha] ``anantav± loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? idhekacco vipula½ ok±sa½ n²lakato pharati. tassa eva½ hoti -- ``anantav± aya½ loko apariyanto''ti. anantasaññ² hoti. ya½ pharati ta½ vatthu ceva loko ca; yena pharati so att± ceva loko c±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``anantav± loko''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. idhekacco vipula½ ok±sa½ p²takato pharati... lohitakato pharati... od±takato pharati... obh±sakato pharati. tassa eva½ hoti -- ``anantav± aya½ loko apariyanto''ti. anantasaññ² hoti. ya½ pharati ta½ vatthu ceva loko ca; yena pharati so att± ceva loko c±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... anantav± lokoti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [ªa] ``ta½ j²va½ ta½ sar²ra''nti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ j²vañceva sar²rañca; ya½ j²va½ ta½ sar²ra½, ya½ sar²ra½ ta½ j²vanti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``ta½ j²va½ ta½ sar²ra''nti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. vedan± j²v± ceva sar²ra½ ca... saññ± j²v± ceva sar²ra½ ca... saªkh±r± j²v± ceva sar²ra½ ca... viññ±ºa½ j²vañceva sar²rañca; ya½ j²va½ ta½ sar²ra½, ya½ sar²ra½ ta½ j²vanti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... ``ta½ j²va½ ta½ sar²ra''nti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [ca] ``añña½ j²va½ añña½ sar²ra''nti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ sar²ra½, na j²va½; j²va½ na sar²ra½. añña½ j²va½ añña½ sar²ranti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``añña½ j²va½ añña½ sar²ra''nti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. vedan± sar²ra½, na j²va½... saññ± sar²ra½, na j²va½... saªkh±r± sar²ra½, na j²va½... viññ±ºa½ sar²ra½, na j²va½; j²va½ na sar²ra½. añña½ j²va½, añña½ sar²ranti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... añña½ j²va½, añña½ sar²ranti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [cha] ``hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ idheva maraºadhamma½. tath±gato k±yassa bhed± hotipi tiµµhatipi uppajjatipi nibbattatip²ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. vedan± idheva maraºadhamm±...pe0... saññ± idheva maraºadhamm±... saªkh±r± idheva maraºadhamm±... viññ±ºa½ idheva maraºadhamma½. tath±gato k±yassa bhed± hotipi tiµµhatipi uppajjatipi nibbattatip²ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... ``hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [ja] ``na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ idheva maraºadhamma½. tath±gatopi k±yassa bhed± ucchijjati vinassati; na hoti tath±gato para½ maraº±ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. vedan± idheva maraºadhamm±...pe0... saññ± idheva maraºadhamm±... saªkh±r± idheva maraºadhamm±... viññ±ºa½ idheva maraºadhamma½. tath±gatopi k±yassa bhed± ucchijjati vinassati. ``na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... ``na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [jha] ``hoti ca na ca hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ idheva maraºadhamma½. tath±gato k±yassa bhed± hoti ca na ca hot²ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``hoti ca na ca hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni na ca diµµhiyo. vedan± idheva maraºadhamm±...pe0... saññ± idheva maraºadhamm±... saªkh±r± idheva maraºadhamm±... viññ±ºa½ idheva maraºadhamma½. tath±gato k±yassa bhed± hoti ca na ca hot²ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi...pe0... ``hoti ca na ca hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. [ña] ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± katamehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti? r³pa½ idheva maraºadhamma½. tath±gato k±yassa bhed± para½ maraº± neva hoti na na hot²ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi, aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. vedan± idheva maraºadhamm±...pe0... saññ± idheva maraºadhamm±... saªkh±r± idheva maraºadhamm±... viññ±ºa½ idheva maraºadhamma½. tath±gato k±yassa bhed± para½ maraº± neva hoti na na hot²ti -- abhinivesapar±m±so diµµhi. t±ya diµµhiy± so anto gahitoti -- antagg±hik± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ pañcam² ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik± diµµhi. antagg±hik± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± imehi pañcah±k±rehi abhiniveso hoti. antagg±hik±ya diµµhiy± imehi paññ±s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti. antagg±hik±diµµhiniddeso sattamo. 8. pubbant±nudiµµhiniddeso 141. pubbant±nudiµµhiy± katamehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti? catt±ro sassatav±d±, catt±ro ekaccasassatik±, catt±ro ant±nantik±, catt±ro amar±vikkhepik±, dve adhiccasamuppannik± -- pubbant±nudiµµhiy± imehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. pubbant±nudiµµhiniddeso aµµhamo. 9. aparant±nudiµµhiniddeso 142. aparant±nudiµµhiy± katamehi catucatt±l²s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti? so¼asa saññ²v±d±, aµµha asaññ²v±d±, aµµha nevasaññ²n±saññ²v±d± , satta ucchedav±d±, pañca diµµhadhammanibb±nav±d± -- aparant±nudiµµhiy± imehi catucatt±l²s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti. aparant±nudiµµhiniddeso navamo. 10-12. saññojanik±didiµµhiniddeso 143. saññojanik±ya diµµhiy± katamehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti? y± diµµhi diµµhigata½ diµµhigahana½...pe0... diµµh±bhiniveso diµµhipar±m±so -- saññojanik±ya diµµhiy± imehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. 144. ``aha''nti -- m±navinibandh±ya diµµhiy± katamehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti? cakkhu ahanti -- abhinivesapar±m±so. ahanti -- m±navinibandh± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``aha''nti -- m±navinibandh± diµµhi. m±navinibandh± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. sota½ ahanti...pe0... gh±na½ ahanti...pe0... jivh± ahanti...pe0... k±yo ahanti...pe0... mano ahanti...pe0... r³p± ahanti...pe0... dhamm± ahanti... cakkhuviññ±ºa½ ahanti...pe0... manoviññ±ºa½ ahanti -- abhinivesapar±m±so. ahanti -- m±navinibandh± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ aµµh±rasam² ``aha''nti -- m±navinibandh± diµµhi. m±navinibandh± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. ``aha''nti -- m±navinibandh±ya diµµhiy± imehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. 145. ``mama''nti -- m±navinibandh±ya diµµhiy± katamehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti? cakkhu mamanti -- abhinivesapar±m±so. mamanti -- m±navinibandh± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± ``mama''nti -- m±navinibandh± diµµhi. m±navinibandh± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. sota½ mamanti...pe0... gh±na½ mamanti...pe0... jivh± mamanti...pe0... k±yo mamanti...pe0... mano mamanti...pe0... r³p± mamanti...pe0... dhamm± mamanti...pe0... cakkhuviññ±ºa½ mamanti...pe0... manoviññ±ºa½ mamanti abhinivesapar±m±so. mamanti m±navinibandh± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ aµµh±rasam² ``mama''nti -- m±navinibandh± diµµhi. m±navinibandh± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. ``mama''nti -- m±navinibandh±ya diµµhiy± imehi aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso hoti. saññojanik±didiµµhiniddeso dv±dasamo. 13. attav±dapaµisa½yuttadiµµhiniddeso 146. attav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± katamehi v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti? idha assutav± puthujjano ariy±na½ adass±v² ariyadhammassa akovido ariyadhamme avin²to sappuris±na½ adass±v² sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avin²to r³pa½ attato samanupassati r³pavanta½ v± att±na½ attani v± r³pa½ r³pasmi½ v± att±na½...pe0... vedana½... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½ attato samanupassati viññ±ºavanta½ v± att±na½ attani v± viññ±ºa½ viññ±ºasmi½ v± att±na½...pe0.... katha½ r³pa½ attato samanupassati? idhekacco pathav²kasiºa½...pe0... od±takasiºa½ attato samanupassati. ``ya½ od±takasiºa½, so aha½; yo aha½, ta½ od±takasiºa''nti -- od±takasiºañca attañca advaya½ samanupassati. seyyath±pi telappad²passa jh±yato ``y± acci, so vaººo; yo vaººo, s± acc²''ti -- acciñca vaººañca advaya½ samanupassati. evameva½ idhekacco od±takasiºa½ attato samanupassati...pe0... aya½ paµham± r³pavatthuk± attav±dapaµisa½yutt± diµµhi. attav±dapaµisa½yutt± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. eva½ r³pa½ attato samanupassati...pe0... attav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± imehi v²satiy± ±k±rehi abhiniveso hoti. attav±dapaµisa½yuttadiµµhiniddeso terasamo. 14. lokav±dapaµisa½yuttadiµµhiniddeso 147. lokav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± katamehi aµµhahi ±k±rehi abhiniveso hoti? sassato att± ca loko c±ti -- abhinivesapar±m±so lokav±dapaµisa½yutt± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ±, diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ paµham± lokav±dapaµisa½yutt± diµµhi. lokav±dapaµisa½yutt± diµµhi micch±diµµhi...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. asassato att± ca loko c±ti...pe0... sassato ca asassato ca att± ca loko c±ti...pe0... neva sassato n±sassato att± ca loko c±ti... antav± att± ca loko c±ti... anantav± att± ca loko c±ti... antav± ca anantav± ca att± ca loko c±ti... neva antav± na anantav± att± ca loko c±ti abhinivesapar±m±so lokav±dapaµisa½yutt± diµµhi. diµµhi na vatthu, vatthu na diµµhi. aññ± diµµhi, añña½ vatthu. y± ca diµµhi yañca vatthu -- aya½ aµµham² lokav±dapaµisa½yutt± diµµhi. lokav±dapaµisa½yutt± diµµhi micch±diµµhi ...pe0... im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. lokav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± imehi aµµhahi ±k±rehi abhiniveso hoti. lokav±dapaµisa½yuttadiµµhiniddeso cuddasamo. 15-16. bhava-vibhavadiµµhiniddeso 148. ol²yan±bhiniveso bhavadiµµhi. atidh±van±bhiniveso vibhavadiµµhi. ass±dadiµµhiy± pañcati½s±ya ±k±rehi abhiniveso kati bhavadiµµhiyo, kati vibhavadiµµhiyo? att±nudiµµhiy± v²satiy± ±k±rehi abhiniveso kati bhavadiµµhiyo kati vibhavadiµµhiyo...pe0... lokav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± aµµhahi ±k±rehi abhiniveso kati bhavadiµµhiyo kati vibhavadiµµhiyo? ass±dadiµµhiy± pañcati½s±ya ±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. att±nudiµµhiy± v²satiy± ±k±rehi abhiniveso pannarasa bhavadiµµhiyo, pañca vibhavadiµµhiyo. micch±diµµhiy± dasahi ±k±rehi abhiniveso sabb±va t± vibhavadiµµhiyo. sakk±yadiµµhiy± v²satiy± ±k±rehi abhiniveso pannarasa bhavadiµµhiyo, pañca vibhavadiµµhiyo. sakk±yavatthuk±ya sassatadiµµhiy± pannarasahi ±k±rehi abhiniveso sabb±va t± bhavadiµµhiyo. sakk±yavatthuk±ya ucchedadiµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso sabb±va t± vibhavadiµµhiyo. ``sassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso sabb±va t± bhavadiµµhiyo. ``asassato loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso sabb±va t± vibhavadiµµhiyo . ``antav± loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. ``anantav± loko''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. ``ta½ j²va½ ta½ sar²ra''nti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso sabb±va t± vibhavadiµµhiyo. ``añña½ j²va½ añña½ sar²ra''nti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso sabb±va t± bhavadiµµhiyo. ``hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso sabb±va t± bhavadiµµhiyo. ``na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso sabb±va t± vibhavadiµµhiyo. ``hoti ca na ca hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo ``neva hoti na na hoti tath±gato para½ maraº±''ti -- antagg±hik±ya diµµhiy± pañcah±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. pubbant±nudiµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. aparant±nudiµµhiy± catucatt±r²s±ya ±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. saññojanik±ya diµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. ahanti -- m±navinibandh±ya diµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso sabb±va t± vibhavadiµµhiyo. mamanti -- m±navinibandh±ya diµµhiy± aµµh±rasahi ±k±rehi abhiniveso sabb±va t± bhavadiµµhiyo. attav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± v²satiy± ±k±rehi abhiniveso pannarasa bhavadiµµhiyo, pañca vibhavadiµµhiyo. lokav±dapaµisa½yutt±ya diµµhiy± aµµhahi ±k±rehi abhiniveso siy± bhavadiµµhiyo, siy± vibhavadiµµhiyo. sabb±va t± diµµhiyo ass±dadiµµhiyo. sabb±va t± diµµhiyo att±nudiµµhiyo. sabb±va t± diµµhiyo micch±diµµhiyo. sabb±va t± diµµhiyo sakk±yadiµµhiyo. sabb±va t± diµµhiyo antagg±hik± diµµhiyo. sabb±va t± diµµhiyo saññojanik± diµµhiyo. sabb±va t± diµµhiyo attav±dapaµisa½yutt± diµµhiyo. bhavañca diµµhi½ vibhavañca diµµhi½, eta½ dvaya½ takkik± nissit±se. tesa½ nirodhamhi na hatthi ñ±ºa½, yatth±ya½ loko vipar²tasaññ²ti.. 149. ``dv²hi, bhikkhave, diµµhigatehi pariyuµµhit± devamanuss± ol²yanti {oliyanti (sy±0 ka0) itivu0 49 passitabb±} eke, atidh±vanti eke; cakkhumanto ca passanti. kathañca, bhikkhave, ol²yanti eke? bhav±r±m±, bhikkhave, devamanuss± bhavarat± bhavasammudit±. tesa½ bhavanirodh±ya dhamme desiyam±ne citta½ na pakkhandati na pas²dati na santiµµhati n±dhimuccati. eva½ kho, bhikkhave, ol²yanti eke. ``kathañca , bhikkhave, atidh±vanti eke? bhaveneva kho paneke aµµ²yam±n± {aµµiyam±n± (sy±0 ka0) itivu0 49 passitabb±} har±yam±n± jiguccham±n± vibhava½ abhinandanti -- ``yato kira, bho, aya½ att± k±yassa bhed± para½ maraº± ucchijjati vinassati na hoti para½ maraº±, eta½ santa½ eta½ paº²ta½ eta½ y±th±vanti. eva½ kho, bhikkhave, atidh±vanti eke. ``kathañca, bhikkhave, cakkhumanto ca passanti? idha, bhikkhave, bhikkhu bh³ta½ bh³tato passati. bh³ta½ bh³tato disv± bh³tassa nibbid±ya vir±g±ya nirodh±ya paµipanno hoti. eva½ kho, bhikkhave, cakkhumanto ca passanti. ``yo {aya½ g±th± itivu0 49 dissati} bh³ta½ bh³tato disv±, bh³tassa ca atikkama½. yath±bh³tedhimuccati, bhavataºh± parikkhay±.. ``sa ve bh³tapariññ±to, v²tataºho bhav±bhave. bh³tassa vibhav± bhikkhu, n±gacchati punabbhava''nti.. 150. tayo puggal± vipannadiµµh², tayo puggal± sampannadiµµh². katame tayo puggal± vipannadiµµh²? titthiyo ca, titthiyas±vako ca, yo ca micch±diµµhiko -- ime tayo puggal± vipannadiµµh². katame tayo puggal± sampannadiµµh²? tath±gato ca, tath±gatas±vako ca, yo ca samm±diµµhiko -- ime tayo puggal± sampannadiµµh². ``kodhano upan±h² ca, p±pamakkh² ca yo naro. vipannadiµµhi m±y±v², ta½ jaññ± vasalo iti'' {ime (sy±0) su0 ni0 116 passitabb±}.. akkodhano anupan±h², visuddho {amakkh² (sy±0) aµµhakath± oloketabb±} suddhata½ gato. sampannadiµµhi medh±v², ta½ jaññ± ariyo it²ti.. tisso vipannadiµµhiyo, tisso sampannadiµµhiyo. katam± tisso vipannadiµµhiyo? eta½ mam±ti -- vipannadiµµhi. esohamasm²ti -- vipannadiµµhi. eso me att±ti -- vipannadiµµhi. im± tisso vipannadiµµhiyo. katam± tisso sampannadiµµhiyo? neta½ mam±ti -- sampannadiµµhi. nesohamasm²ti -- sampannadiµµhi. na meso att±ti -- sampannadiµµhi. im± tisso sampannadiµµhiyo. eta½ mam±ti -- k± diµµhi, kati diµµhiyo, katamant±nuggahit± t± diµµhiyo? esohamasm²ti -- k± diµµhi, kati diµµhiyo, katamant±nuggahit± t± diµµhiyo? eso me att±ti -- k± diµµhi, kati diµµhiyo, katamant±nuggahit± t± diµµhiyo? eta½ mam±ti -- pubbant±nudiµµhi. aµµh±rasa diµµhiyo. pubbant±nuggahit± t± diµµhiyo. esohamasm²ti -- aparant±nudiµµhi. catucatt±r²sa½ diµµhiyo. aparant±nuggahit± t± diµµhiyo. eso me att±ti -- v²sativatthuk± att±nudiµµhi. v²sativatthuk± sakk±yadiµµhi. sakk±yadiµµhippamukh±ni {sakk±yadiµµhippamukhena (sy±0)} dv±saµµhi diµµhigat±ni. pubbant±parant±nuggahit± t± diµµhiyo. 151. ``ye keci, bhikkhave, mayi niµµha½ gat±, sabbe te diµµhisampann±. tesa½ diµµhisampann±na½ pañcanna½ idha niµµh±, pañcanna½ idha vih±ya niµµh±. katamesa½ pañcanna½ idha niµµh±? sattakkhattuparamassa, kola½kolassa, ekab²jissa, sakad±g±missa, yo ca diµµheva dhamme arah± -- imesa½ pañcanna½ idha niµµh±. ``katamesa½ pañcanna½ idha vih±ya niµµh±? antar±parinibb±yissa, upahaccaparinibb±yissa, asaªkh±raparinibb±yissa, sasaªkh±raparinibb±yissa, uddha½sotassa, akaniµµhag±mino -- imesa½ pañcanna½ idha vih±ya niµµh±. ``ye keci, bhikkhave, mayi niµµha½ gat±, sabbe te diµµhisampann±. tesa½ diµµhisampann±na½ imesa½ pañcanna½ idha niµµh±, imesa½ pañcanna½ idha vih±ya niµµh±. ``ye keci, bhikkhave, mayi aveccappasann±, sabbe te sot±pann±. tesa½ sot±pann±na½ pañcanna½ idha niµµh±, pañcanna½ idha vih±ya niµµh±. katamesa½ pañcanna½ idha niµµh±? sattakkhattuparamassa , kola½kolassa, ekab²jissa, sakad±g±missa, yo ca diµµheva dhamme arah± -- imesa½ pañcanna½ idha niµµh±. ``katamesa½ pañcanna½ idha vih±ya niµµh±? antar±parinibb±yissa, upahaccaparinibb±yissa, asaªkh±raparinibb±yissa, sasaªkh±raparinibb±yissa, uddha½sotassa, akaniµµhag±mino -- imesa½ pañcanna½ idha vih±ya niµµh±. ``ye keci, bhikkhave, mayi aveccappasann±, sabbe te sot±pann±. tesa½ sot±pann±na½ imesa½ pañcanna½ idha niµµh±. imesa½ pañcanna½ idha vih±ya niµµh±ti''. bhavavibhavadiµµhiniddeso so¼asamo. diµµhikath± niµµhit±. 3. ±n±p±nassatikath± 1. gaºanav±ra 152. so¼asavatthuka½ ±n±p±nassatisam±dhi½ {±n±p±nasatisam±dhi½ (s²0 aµµha0)} bh±vayato sam±dhik±ni dve ñ±ºasat±ni uppajjanti -- aµµha paripanthe {paribandhe (ka0)} ñ±º±ni, aµµha ca upak±re ñ±º±ni, aµµh±rasa upakkilese ñ±º±ni, terasa vod±ne ñ±º±ni, b±tti½sa satok±rissa {satok±r²su (sy±0)} ñ±º±ni, catuv²sati sam±dhivasena ñ±º±ni, dvesattati vipassan±vasena ñ±º±ni, aµµha nibbid±ñ±º±ni, aµµha nibbid±nulomañ±º±ni, aµµha nibbid±paµippassaddhiñ±º±ni, ekav²sati vimuttisukhe ñ±º±ni. katam±ni aµµha paripanthe ñ±º±ni, aµµha ca upak±re ñ±º±ni? k±macchando sam±dhissa paripantho, nekkhamma½ sam±dhissa upak±ra½. by±p±do sam±dhissa paripantho, aby±p±do sam±dhissa upak±ra½. thinamiddha½ sam±dhissa paripantho, ±lokasaññ± sam±dhissa upak±ra½. uddhacca½ sam±dhissa paripantho, avikkhepo sam±dhissa upak±ra½. vicikicch± sam±dhissa paripantho, dhammavavatth±na½ sam±dhissa upak±ra½. avijj± sam±dhissa paripantho, ñ±ºa½ sam±dhissa upak±ra½. arati sam±dhissa paripantho, p±mojja½ sam±dhissa upak±ra½. sabbepi akusal± dhamm± sam±dhissa paripanth±, sabbepi kusal± dhamm± sam±dhissa upak±r±. im±ni aµµha paripanthe ñ±º±ni, aµµha ca upak±re ñ±º±ni. gaºanav±ro paµhamo. 2. so¼asañ±ºaniddeso 153. imehi so¼asahi ±k±rehi uducitta½ citta½ samuducita½ citta½ ekatte santiµµhati, n²varaºehi visujjhati. katame te ekatt±? nekkhamma½ ekatta½, aby±p±do ekatta½, ±lokasaññ± ekatta½, avikkhepo ekatta½, dhammavavatth±na½ ekatta½, ñ±ºa½ ekatta½, p±mojja½ ekatta½, sabbepi kusal± dhamm± ekatt±. n²varaº±ti, katame te n²varaº±? k±macchando n²varaºa½, by±p±do n²varaºa½, thinamiddha½ n²varaºa½, uddhaccakukkucca½ n²varaºa½, vicikicch± n²varaºa½, avijj± n²varaºa½, arati n²varaºa½, sabbepi akusal± dhamm± n²varaº±. n²varaº±ti, kenaµµhena n²varaº±? niyy±n±varaºaµµhena n²varaº±. katame te niyy±n±? nekkhamma½ ariy±na½ niyy±na½. tena ca nekkhammena ariy± niyyanti. k±macchando niyy±n±varaºa½. tena ca k±macchandena nivutatt± nekkhamma½ ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- k±macchando niyy±n±varaºa½. aby±p±do ariy±na½ niyy±na½. tena ca aby±p±dena ariy± niyyanti. by±p±do niyy±n±varaºa½. tena ca by±p±dena nivutatt± aby±p±da½ ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- by±p±do niyy±n±varaºa½. ±lokasaññ± ariy±na½ niyy±na½. t±ya ca ±lokasaññ±ya ariy± niyyanti . thinamiddha½ niyy±n±varaºa½. tena ca thinamiddhena nivutatt± ±lokasañña½ ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- thinamiddha½ niyy±n±varaºa½. avikkhepo ariy±na½ niyy±na½. tena ca avikkhepena ariy± niyyanti. uddhacca½ niyy±n±varaºa½ . tena ca uddhaccena nivutatt± avikkhepa½ ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- uddhacca½ niyy±n±varaºa½. dhammavavatth±na½ ariy±na½ niyy±na½. tena ca dhammavavatth±nena ariy± niyyanti. vicikicch± niyy±n±varaºa½. t±ya ca vicikicch±ya nivutatt± dhammavavatth±na½ ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- vicikicch± niyy±n±varaºa½. ñ±ºa½ ariy±na½ niyy±na½. tena ca ñ±ºena ariy± niyyanti. avijj± niyy±n±varaºa½. t±ya ca avijj±ya nivutatt± ñ±ºa½ ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- avijj± niyy±n±varaºa½. p±mojja½ ariy±na½ niyy±na½. tena ca p±mojjena ariy± niyyanti. arati niyy±n±varaºa½. t±ya ca aratiy± nivutatt± p±mojja½ ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- arati niyy±n±varaºa½. sabbepi kusal± dhamm± ariy±na½ niyy±na½. tehi ca kusalehi dhammehi ariy± niyyanti. sabbepi akusal± dhamm± niyy±n±varaº±. tehi ca akusalehi dhammehi nivutatt± kusale dhamme ariy±na½ niyy±na½ nappaj±n±t²ti -- sabbepi akusal± dhamm± niyy±n±varaº±. imehi ca pana n²varaºehi visuddhacittassa so¼asavatthuka½ ±n±p±nassatisam±dhi½ bh±vayato khaºikasamodh±n±. so¼asañ±ºaniddeso dutiyo. 3. upakkilesañ±ºaniddeso paµhamacchakka½ 154. imehi ca pana n²varaºehi visuddhacittassa so¼asavatthuka½ ±n±p±nassatisam±dhi½ bh±vayato khaºikasamodh±n± katame aµµh±rasa upakkiles± uppajjanti? ass±s±dimajjhapariyos±na½ satiy± anugacchato ajjhattavikkhepagata½ citta½ sam±dhissa paripantho. pass±s±dimajjhapariyos±na½ satiy± anugacchato bahiddh±vikkhepagata½ citta½ sam±dhissa paripantho. ass±sapaµikaªkhan± nikanti taºh±cariy± sam±dhissa paripantho. pass±sapaµikaªkhan± nikanti taºh±cariy± sam±dhissa paripantho. ass±sen±bhitunnassa pass±sapaµil±bhe mucchan± sam±dhissa paripantho. pass±sen±bhitunnassa ass±sapaµil±bhe mucchan± sam±dhissa paripantho. anugacchan± ca ass±sa½, pass±sa½ anugacchan±. sati ajjhattavikkhep±, kaªkhan± bahiddh±vikkhepapatthan± {vikkhepapanthan± (sy±0)}.. ass±sen±bhitunnassa, pass±sapaµil±bhe mucchan±. pass±sen±bhitunnassa, ass±sapaµil±bhe mucchan±.. cha ete upakkiles±, ±n±p±nassatisam±dhissa. yehi vikkhippam±nassa {vikampam±nassa (sy±0)}, no ca citta½ vimuccati. vimokkha½ appaj±nant±, te honti parapattiy±ti.. dutiyacchakka½ 155. nimitta½ ±vajjato ass±se citta½ vikampati -- sam±dhissa paripantho. ass±sa½ ±vajjato nimitte citta½ vikampati -- sam±dhissa paripantho. nimitta½ ±vajjato pass±se citta½ vikampati -- sam±dhissa paripantho. pass±sa½ ±vajjato nimitte citta½ vikampati -- sam±dhissa paripantho. ass±sa½ ±vajjato pass±se citta½ vikampati -- sam±dhissa paripantho. pass±sa½ ±vajjato ass±se citta½ vikampati -- sam±dhissa paripantho. nimitta½ ±vajjam±nassa, ass±se vikkhipate mano. ass±sa½ ±vajjam±nassa, nimitte citta½ vikampati.. nimitta½ ±vajjam±nassa, pass±se vikkhipate mano. pass±sa½ ±vajjam±nassa, nimitte citta½ vikampati.. ass±sa½ ±vajjam±nassa, pass±se vikkhipate mano. pass±sa½ ±vajjam±nassa, ass±se citta½ vikampati.. cha ete upakkiles±, ±n±p±nassatisam±dhissa. yehi vikkhippam±nassa, no ca citta½ vimuccati. vimokkha½ appaj±nant±, te honti parapattiy±ti.. tatiyacchakka½ 156. at²t±nudh±vana½ citta½ vikkhep±nupatita½ -- sam±dhissa paripantho. an±gatapaµikaªkhana½ citta½ vikampita½ -- sam±dhissa paripantho. l²na½ citta½ kosajj±nupatita½ -- sam±dhissa paripantho. atipaggahita½ citta½ uddhacc±nupatita½ -- sam±dhissa paripantho. abhinata½ citta½ r±g±nupatita½ -- sam±dhissa paripantho. apanata½ citta½ by±p±d±nupatita½ -- sam±dhissa paripantho. at²t±nudh±vana½ citta½, an±gatapaµikaªkhana½ l²na½. atipaggahita½ abhinata½, apanata½ citta½ na sam±dhiyati.. cha ete upakkiles±, ±n±p±nassatisam±dhissa. yehi upakkiliµµhasaªkappo, adhicitta½ nappaj±n±t²ti.. 157. ass±s±dimajjhapariyos±na½ satiy± anugacchato ajjhatta½ vikkhepagatena cittena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. pass±s±dimajjhapariyos±na½ satiy± anugacchato bahiddh±vikkhepagatena cittena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. ass±sapaµikaªkhan±ya nikantiy± taºh±cariy±ya k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. pass±sapaµikaªkhan±ya nikantiy± taºh±cariy±ya k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. ass±sen±bhitunnassa pass±sapaµil±bhe mucchitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. pass±sen±bhitunnassa ass±sapaµil±bhe mucchitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. nimitta½ ±vajjato ass±se citta½ vikampitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. ass±sa½ ±vajjato nimitte citta½ vikampitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. nimitta½ ±vajjato pass±se citta½ vikampitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. pass±sa½ ±vajjato nimitte citta½ vikampitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. ass±sa½ ±vajjato pass±se citta½ vikampitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. pass±sa½ ±vajjato ass±se citta½ vikampitatt± k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. at²t±nudh±vanena cittena vikkhep±nupatitena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. an±gatapaµikaªkhanena cittena vikampitena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. l²nena cittena kosajj±nupatitena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. atipaggahitena cittena uddhacc±nupatitena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. abhinatena cittena r±g±nupatitena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. apanatena cittena by±p±d±nupatitena k±yopi cittampi s±raddh± ca honti iñjit± ca phandit± ca. ±n±p±nassati yassa, paripuºº± abh±vit±. k±yopi iñjito hoti, cittampi hoti iñjita½. k±yopi phandito hoti, cittampi hoti phandita½.. ±n±p±nassati yassa, paripuºº± subh±vit±. k±yopi aniñjito hoti, cittampi hoti aniñjita½. k±yopi aphandito hoti, cittampi hoti aphanditanti.. imehi ca pana n²varaºehi visuddhacittassa so¼asavatthuka½ ±n±p±nassatisam±dhi½ bh±vayato khaºikasamodh±n± ime aµµh±rasa upakkiles± uppajjanti. upakkilesañ±ºaniddeso tatiyo. 4. vod±nañ±ºaniddeso 158. katam±ni terasa vod±ne ñ±º±ni? at²t±nudh±vana½ citta½ vikkhep±nupatita½; ta½ vivajjayitv± ekaµµh±ne sam±dahati -- evampi citta½ na vikkhepa½ gacchati. an±gatapaµikaªkhana½ citta½ vikampita½ ; ta½ vivajjayitv± tattheva adhimoceti -- evampi citta½ na vikkhepa½ gacchati. l²na½ citta½ kosajj±nupatita½; ta½ paggaºhitv± kosajja½ pajahati -- evampi citta½ na vikkhepa½ gacchati. atipaggahita½ citta½ uddhacc±nupatita½; ta½ viniggaºhitv± uddhacca½ pajahati -- evampi citta½ na vikkhepa½ gacchati. abhinata½ citta½ r±g±nupatita½; ta½ sampaj±no hutv± r±ga½ pajahati -- evampi citta½ na vikkhepa½ gacchati. apanata½ citta½ by±p±d±nupatita½; ta½ sampaj±no hutv± by±p±da½ pajahati -- evampi citta½ na vikkhepa½ gacchati. imehi chahi µh±nehi parisuddha½ citta½ pariyod±ta½ ekattagata½ hoti. katame te ekatt±? d±navosaggupaµµh±nekatta½, samathanimittupaµµh±nekatta½, vayalakkhaºupaµµh±nekatta½, nirodhupaµµh±nekatta½. d±navosaggupaµµh±nekatta½ c±g±dhimutt±na½, samathanimittupaµµh±nekattañca adhicittamanuyutt±na½, vayalakkhaºupaµµh±nekattañca vipassak±na½, nirodhupaµµh±nekattañca ariyapuggal±na½ -- imehi cat³hi µh±nehi ekattagata½ citta½ paµipad±visuddhipakkhandañceva hoti, upekkh±nubr³hitañca, ñ±ºena ca sampaha½sita½. paµhamassa jh±nassa ko ±di, ki½ majjhe, ki½ pariyos±na½? paµhamassa jh±nassa paµipad±visuddhi ±di, upekkh±nubr³han± majjhe, sampaha½san± pariyos±na½. paµhamassa jh±nassa paµipad±visuddhi ±di. ±dissa kati lakkhaº±ni? ±dissa t²ºi lakkhaº±ni. yo tassa paripantho tato citta½ visujjhati, visuddhatt± citta½ majjhima½ samathanimitta½ paµipajjati, paµipannatt± tattha citta½ pakkhandati. yañca paripanthato citta½ visujjhati, yañca visuddhatt± citta½ majjhima½ samathanimitta½ paµipajjati, yañca paµipannatt± tattha citta½ pakkhandati. paµhamassa jh±nassa paµipad±visuddhi ±di. ±dissa im±ni t²ºi lakkhaº±ni. tena vuccati -- ``paµhama½ jh±na½ ±dikaly±ºañceva hoti lakkhaºasampannañca''. paµhamassa jh±nassa upekkh±nubr³han± majjhe. majjhassa kati lakkhaº±ni? majjhassa t²ºi lakkhaº±ni. visuddha½ citta½ ajjhupekkhati, samathapaµipanna½ ajjhupekkhati, ekattupaµµh±na½ ajjhupekkhati. yañca visuddha½ citta½ ajjhupekkhati, yañca samathapaµipanna½ ajjhupekkhati, yañca ekattupaµµh±na½ ajjhupekkhati -- paµhamassa jh±nassa upekkh±nubr³han± majjhe. majjhassa im±ni t²ºi lakkhaº±ni. tena vuccati -- ``paµhama½ jh±na½ majjhekaly±ºañceva hoti lakkhaºasampannañca''. paµhamassa jh±nassa sampaha½san± pariyos±na½. pariyos±nassa kati lakkhaº±ni? pariyos±nassa catt±ri lakkhaº±ni. tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena sampaha½san±, indriy±na½ ekarasaµµhena sampaha½san±, tadupagav²riyav±hanaµµhena sampaha½san±, ±sevanaµµhena sampaha½san±. paµhamassa jh±nassa sampaha½san± pariyos±na½. pariyos±nassa im±ni catt±ri lakkhaº±ni. tena vuccati -- ``paµhama½ jh±na½ pariyos±nakaly±ºañceva hoti lakkhaºasampannañca''. eva½ tivattagata½ citta½ tividhakaly±ºaka½ dasalakkhaºasampanna½ vitakkasampannañceva hoti vic±rasampannañca p²tisampannañca sukhasampannañca cittassa adhiµµh±nasampannañca saddh±sampannañca v²riyasampannañca satisampannañca sam±dhisampannañca paññ±sampannañca. dutiyassa jh±nassa ko ±di, ki½ majjhe, ki½ pariyos±na½? dutiyassa jh±nassa paµipad±visuddhi ±di, upekkh±nubr³han± majjhe, sampaha½san± pariyos±na½...pe0... eva½ tivattagata½ citta½ tividhakaly±ºaka½ dasalakkhaºasampanna½ p²tisampannañceva hoti sukhasampannañca cittassa adhiµµh±nasampannañca saddh±sampannañca v²riyasampannañca satisampannañca sam±dhisampannañca paññ±sampannañca. tatiyassa jh±nassa ko ±di, ki½ majjhe, ki½ pariyos±na½...pe0... eva½ tivattagata½ citta½ tividhakaly±ºaka½ dasalakkhaºasampanna½ sukhasampannañceva hoti cittassa adhiµµh±nasampannañca saddh±sampannañca v²riyasampannañca satisampannañca sam±dhisampannañca paññ±sampannañca. catutthassa jh±nassa ko ±di, ki½ majjhe, ki½ pariyos±na½...pe0... eva½ tivattagata½ citta½ tividhakaly±ºaka½ dasalakkhaºasampannañca upekkh±sampannañceva hoti cittassa adhiµµh±nasampannañca saddh±sampannañca v²riyasampannañca satisampannañca sam±dhisampannañca paññ±sampannañca. ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy±...pe0... viññ±ºañc±yatanasam±pattiy±... ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy±... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ko ±di, ki½ majjhe, ki½ pariyos±na½...pe0... eva½ tivattagata½ citta½ tividhakaly±ºaka½ dasalakkhaºasampanna½ upekkh±sampannañceva hoti cittassa adhiµµh±nasampanna½ ca...pe0... paññ±sampannañca. anicc±nupassan±ya ko ±di, ki½ majjhe, ki½ pariyos±na½...pe0... eva½ tivattagata½ citta½ tividhakaly±ºaka½ dasalakkhaºasampanna½ vitakkasampannañceva hoti vic±rasampannañca p²tisampannañca sukhasampannañca cittassa adhiµµh±nasampannañca saddh±sampannañca v²riyasampannañca satisampannañca sam±dhisampannañca paññ±sampannañca. dukkh±nupassan±ya...pe0... anatt±nupassan±ya... nibbid±nupassan±ya... vir±g±nupassan±ya... nirodh±nupassan±ya... paµinissagg±nupassan±ya... khay±nupassan±ya... vay±nupassan±ya... vipariº±m±nupassan±ya... animitt±nupassan±ya... appaºihit±nupassan±ya... suññat±nupassan±ya... adhipaññ±dhammavipassan±ya... yath±bh³tañ±ºadassan±ya... ±d²nav±nupassan±ya... paµisaªkh±nupassan±ya... vivaµµan±nupassan±ya... paññ±sampannañca. sot±pattimaggassa...pe0... sakad±g±mimaggassa... an±g±mimaggassa... arahattamaggassa ko ±di, ki½ majjhe, ki½ pariyos±na½? arahattamaggassa paµipad±visuddhi ±di upekkh±nubr³han± majjhe, sampaha½san± pariyos±na½. arahattamaggassa paµipad±visuddhi ±di. ±dissa kati lakkhaº±ni? ±dissa t²ºi lakkhaº±ni. yo tassa paripantho tato citta½ visujjhati, visuddhatt± citta½ majjhima½ samathanimitta½ paµipajjati, paµipannatt± tattha citta½ pakkhandati . yañca paripanthato citta½ visujjhati, yañca visuddhatt± citta½ majjhima½ samathanimitta½ paµipajjati, yañca paµipannatt± tattha citta½ pakkhandati -- arahattamaggassa paµipad±visuddhi ±di. ±dissa im±ni t²ºi lakkhaº±ni. tena vuccati -- ``arahattamaggo ±dikaly±ºo ceva hoti lakkhaºasampanno ca''. arahattamaggassa upekkh±nubr³han± majjhe. majjhassa kati lakkhaº±ni? majjhassa t²ºi lakkhaº±ni. visuddha½ citta½ ajjhupekkhati, samathapaµipanna½ ajjhupekkhati, ekattupaµµh±na½ ajjhupekkhati. yañca visuddha½ citta½ ajjhupekkhati, yañca samathapaµipanna½ ajjhupekkhati, yañca ekattupaµµh±na½ ajjhupekkhati. tena vuccati -- ``arahattamaggo majjhekaly±ºo ceva hoti lakkhaºasampanno ca''. arahattamaggassa sampaha½san± pariyos±na½. pariyos±nassa kati lakkhaº±ni? pariyos±nassa catt±ri lakkhaº±ni. tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena sampaha½san±, indriy±na½ ekarasaµµhena sampaha½san±, tadupagav²riyav±hanaµµhena sampaha½san±, ±sevanaµµhena sampaha½san±. arahattamaggassa sampaha½san± pariyos±na½. pariyos±nassa im±ni catt±ri lakkhaº±ni. tena vuccati -- ``arahattamaggo pariyos±nakaly±ºo ceva hoti lakkhaºasampanno ca''. eva½ tivattagata½ citta½ tividhakaly±ºaka½ dasalakkhaºasampanna½ vitakkasampannañceva hoti vic±rasampannañca p²tisampannañca sukhasampannañca cittassa adhiµµh±nasampannañca saddh±sampannañca v²riyasampannañca satisampannañca sam±dhisampannañca paññ±sampannañca . 159. nimitta½ ass±sapass±s±, an±rammaºamekacittassa. aj±nato ca tayo dhamme, bh±van± nupalabbhati.. nimitta½ ass±sapass±s±, an±rammaºamekacittassa. j±nato ca tayo dhamme, bh±van± upalabbhat²ti.. katha½ ime tayo dhamm± ekacittassa ±rammaº± na honti, na cime tayo dhamm± avidit± honti, na ca citta½ vikkhepa½ gacchati, padh±nañca paññ±yati, payogañca s±dheti, visesamadhigacchati? seyyath±pi rukkho same bh³mibh±ge nikkhitto. tamena½ puriso kakacena chindeyya. rukkhe phuµµhakakacadant±na½ vasena purisassa sati upaµµhit± hoti; na ±gate v± gate v± kakacadante manasi karoti. na ±gat± v± gat± v± kakacadant± avidit± honti , padh±nañca paññ±yati, payogañca s±dheti. yath± rukkho same bh³mibh±ge nikkhitto. eva½ upanibandhan± nimitta½. yath± kakacadant±, eva½ ass±sapass±s±. yath± rukkhe phuµµhakakacadant±na½ vasena purisassa sati upaµµhit± hoti, na ±gate v± gate v± kakacadante manasi karoti, na ±gat± v± gat± v± kakacadant± avidit± honti, padh±nañca paññ±yati, payogañca s±dheti. evameva½ bhikkhu n±sikagge v± mukhanimitte v± sati½ upaµµhapetv± nisinno hoti, na ±gate v± gate v± ass±sapass±se manasi karoti, na ±gat± v± gat± v± ass±sapass±s± avidit± honti, padh±nañca paññ±yati, payogañca s±dheti. visesamadhigacchati padh±nañca. katama½ padh±na½? ±raddhav²riyassa k±yopi cittampi kammaniya½ hoti -- ida½ padh±na½. katamo payogo? ±raddhav²riyassa upakkiles± pah²yanti, vitakk± v³pasamanti -- aya½ payogo. katamo viseso? ±raddhav²riyassa saññojan± pah²yanti, anusay± byant²honti {anusay± by±santi (sy±0)}. aya½ viseso. eva½ ime tayo dhamm± ekacittassa ±rammaº± na honti , na cime tayo dhamm± avidit± honti, na ca citta½ vikkhepa½ gacchati, padh±nañca paññ±yati, payogañca s±dheti, visesamadhigacchati. 160. ±n±p±nassati yassa, paripuºº± subh±vit±. anupubba½ paricit±, yath± buddhena desit±. so ima½ loka½ pabh±seti, abbh± muttova candim±ti.. ±nanti ass±so, no pass±so. ap±nanti {ap±nanti (ka0)} pass±so, no ass±so. ass±savasena upaµµh±na½ sati, pass±savasena upaµµh±na½ sati. yo assasati tassupaµµh±ti, yo passasati tassupaµµh±ti. paripuºº±ti pariggahaµµhena paripuºº±, pariv±raµµhena paripuºº±, parip³raµµhena paripuºº± . subh±vit±ti catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. tassime catt±ro bh±vanaµµh± y±n²kat± honti vatthukat± anuµµhit± paricit± susam±raddh±. y±n²kat±ti yattha yattha ±kaªkhati tattha tattha vasippatto hoti balappatto ves±rajjappatto . tassa me te dhamm± ±vajjanapaµibaddh± {±vajjanapaµibandh± (ka0) evam²disesu padesu} honti ±kaªkhapaµibaddh± manasik±rapaµibaddh± cittupp±dapaµibaddh±. tena vuccati -- ``y±n²kat±''ti. vatthukat±ti yasmi½ yasmi½ vatthusmi½ citta½ sv±dhiµµhita½ hoti, tasmi½ tasmi½ vatthusmi½ sati supaµµhit± hoti. yasmi½ yasmi½ v± pana vatthusmi½ sati s³paµµhit± {supaµµhit± (ka0)} hoti, tasmi½ tasmi½ vatthusmi½ citta½ sv±dhiµµhita½ hoti. tena vuccati -- ``vatthukat±''ti. anuµµhit±ti vatthusmi½ yena yena citta½ abhin²harati tena tena sati anuparivattati. yena yena v± pana sati anuparivattati tena tena citta½ abhin²harati. tena vuccati -- ``anuµµhit±''ti. paricit±ti pariggahaµµhena paricit±, pariv±raµµhena paricit±, parip³raµµhena paricit±. satiy± pariggaºhanto jin±ti p±pake akusale dhamme. tena vuccati -- ``paricit±''ti. susam±raddh±ti catt±ro susam±raddh± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena susam±raddh±, indriy±na½ ekarasaµµhena susam±raddh±, tadupagav²riyav±hanaµµhena susam±raddh±, tappaccan²k±na½ kiles±na½ susam³hatatt± {susamuhatatt± (ka0)} susam±raddh±. 161. susamanti atthi sama½, atthi susama½. katama½ sama½? ye tattha j±t± anavajj± kusal± bodhipakkhiy± -- ida½ sama½. katama½ susama½? ya½ tesa½ tesa½ dhamm±na½ ±rammaºa½ nirodho nibb±na½ -- ida½ susama½. iti idañca sama½ idañca susama½ ñ±ta½ hoti diµµha½ vidita½ sacchikata½ phassita½ paññ±ya. ±raddha½ hoti v²riya½ asall²na½, upaµµhit± sati asamm³¼± {apamuµµh± (sy±0)}, passaddho k±yo as±raddho, sam±hita½ citta½ ekagga½. tena vuccati -- ``susam±raddh±''ti. anupubba½ paricit±ti d²gha½ ass±savasena purim± purim± paricit±, pacchim± pacchim± anuparicit±. d²gha½ pass±savasena purim± purim± paricit±, pacchim± pacchim± anuparicit±. rassa½ ass±savasena purim± purim± paricit± , pacchim± pacchim± anuparicit±. rassa½ pass±savasena purim± purim± paricit±, pacchim± pacchim± anuparicit±...pe0... paµinissagg±nupass² ass±savasena purim± purim± paricit±, pacchim± pacchim± anuparicit±. paµinissagg±nupass² pass±savasena purim± purim± paricit±, pacchim± pacchim± anuparicit±. sabb±pi so¼asavatthuk± ±n±p±nassatiyo aññamañña½ paricit± ceva honti anuparicit± ca. tena vuccati -- ``anupubbaparicit±''ti. yath±ti dasa yathatth± -- attadamathattho yathattho, attasamathattho yathattho, attaparinibb±panattho yathattho, abhiññattho yathattho, pariññattho yathattho, pah±nattho yathattho, bh±vanattho yathattho, sacchikiriyattho yathattho, sacc±bhisamayattho yathattho, nirodhe patiµµh±pakattho yathattho. buddhoti yo so bhagav± sayambh³ an±cariyako pubbe ananussutesu dhammesu s±ma½ sacc±ni abhisambujjhi, tattha ca sabbaññuta½ p±puºi, balesu ca vas²bh±va½. 162. buddhoti kenaµµhena buddho? bujjhit± sacc±n²ti -- buddho. bodhet± paj±y±ti -- buddho. sabbaññut±ya buddho. sabbadass±vit±ya buddho. anaññaneyyat±ya buddho. visavit±ya {vikatit±ya (sy±0)} buddho. kh²º±savasaªkh±tena buddho. nirupalepasaªkh±tena {nirupakkilesasaªkh±tena (sy±0)} buddho. ekantav²tar±goti -- buddho. ekantav²tadosoti -- buddho. ekantav²tamohoti -- buddho. ekantanikkilesoti -- buddho. ek±yanamagga½ gatoti -- buddho. eko anuttara½ samm±sambodhi½ abhisambuddhoti -- buddho. abuddhivihatatt± buddhipaµil±bh± -- buddho. buddhoti neta½ n±ma½ m±tar± kata½, na pitar± kata½, na bh±tar± kata½, na bhaginiy± kata½, na mitt±maccehi kata½, na ñ±tis±lohitehi kata½, na samaºabr±hmaºehi kata½, na devat±hi kata½. vimokkhantikameta½ buddh±na½ bhagavant±na½ bodhiy± m³le saha sabbaññutañ±ºassa paµil±bh± sacchik± paññatti yadida½ -- buddhoti. desit±ti attadamathattho yathattho yath± buddhena desito, attasamathattho yathattho yath± buddhena desito, attaparinibb±panattho yathattho yath± buddhena desito...pe0... nirodhe patiµµh±pakattho yathattho yath± buddhena desito. soti gahaµµho v± hoti pabbajito v±. lokoti. khandhaloko dh±tuloko ±yatanaloko vipattibhavaloko vipattisambhavaloko sampattibhavaloko sampattisambhavaloko. eko loko -- sabbe satt± ±h±raµµhitik±...pe0... aµµh±rasa lok± -- aµµh±rasa dh±tuyo. pabh±set²ti attadamathattha½ yathattha½ abhisambuddhatt± . so ima½ loka½ obh±seti bh±seti pabh±seti. attasamathattha½ yathattha½ abhisambuddhatt±. so ima½ loka½ obh±seti bh±seti pabh±seti. attaparinibb±panattha½ yathattha½ abhisambuddhatt±. so ima½ loka½ obh±seti bh±seti pabh±seti...pe0... nirodhe patiµµh±pakattha½ yathattha½ abhisambuddhatt±. so ima½ loka½ obh±seti bh±seti pabh±seti. abbh± muttova candim±ti yath± abbh±, eva½ kiles±. yath± cando, eva½ ariyañ±ºa½. yath± candim± devaputto, eva½ bhikkhu. yath± cando abbh± mutto mahik± mutto dh³maraj± mutto r±hugahaº± {r±hup±º± (sy±0)} vippamutto bh±sate ca tapate ca virocate {virocati (sy±0)} ca, evameva½ bhikkhu sabbakilesehi vippamutto bh±sate ca tapate ca virocate ca. tena vuccati -- abbh± muttova candim±ti. im±ni terasa vod±ne ñ±º±ni. vod±nañ±ºaniddeso catuttho. bh±ºav±ro. 5. satok±riñ±ºaniddeso 163. katam±ni b±tti½sa satok±rissa ñ±º±ni? idha bhikkhu araññagato v± rukkham³lagato v± suññ±g±ragato v± nis²dati pallaªka½ ±bhujitv± uju½ k±ya½ paºidh±ya parimukha½ sati½ upaµµhapetv±. so satova assasati sato passasati. d²gha½ v± assasanto ``d²gha½ assas±m²''ti paj±n±ti. d²gha½ v± passasanto ``d²gha½ passas±m²''ti paj±n±ti. rassa½ v± assasanto ``rassa½ assas±m²''ti paj±n±ti. rassa½ v± passasanto ``rassa½ passas±m²''ti paj±n±ti. ``sabbak±yapaµisa½ved² assasiss±m²''ti sikkhati. ``sabbak±yapaµisa½ved² passasiss±m²''ti sikkhati. ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ assasiss±m²''ti sikkhati. ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ passasiss±m²''ti sikkhati. p²tipaµisa½ved²...pe0... sukhapaµisa½ved²... cittasaªkh±rapaµisa½ved² ... passambhaya½ cittasaªkh±ra½... cittapaµisa½ved²... abhippamodaya½ citta½... sam±daha½ citta½... vimocaya½ citta½... anicc±nupass²... vir±g±nupass²... nirodh±nupass²... ``paµinissagg±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati. ``paµinissagg±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. 164. idh±ti imiss± diµµhiy±, imiss± khantiy±, imiss± ruciy±, imasmi½ ±d±ye, imasmi½ dhamme, imasmi½ vinaye, imasmi½ dhammavinaye, imasmi½ p±vacane, imasmi½ brahmacariye, imasmi½ satthus±sane. tena vuccati -- ``idh±''ti. bhikkh³ti puthujjanakaly±ºako v± hoti bhikkhu sekkho v± arah± v± akuppadhammo. araññanti nikkhamitv± bahi indakh²l± sabbameta½ arañña½. rukkham³lanti yattha bhikkhuno ±sana½ paññatta½ hoti mañco v± p²µha½ v± bhisi v± taµµik± v± cammakhaº¹o v± tiºasantharo {tiºasaºµharo (sy±0)} v± paººasantharo v± pal±lasantharo {pal±sasanµharo (sy±0)} v±, tattha bhikkhu caªkamati v± tiµµhati v± nis²dati v± seyya½ v± kappeti. suññanti kenaci an±kiººa½ hoti gahaµµhehi v± pabbajitehi v±. ag±ranti {±g±ranti (sy±0)} vih±ro a¹¹hayogo p±s±do hammiya½ guh±. nis²dati pallaªka½ ±bhujitv±ti nisinno hoti pallaªka½ ±bhujitv± . uju½ k±ya½ paºidh±y±ti ujuko hoti k±yo µhito {panidhito (sy±0)} supaºihito. parimukha½ sati½ upaµµhapetv±ti. par²ti pariggahaµµho. mukhanti niyy±naµµho. sat²ti upaµµh±naµµho. tena vuccati -- ``parimukha½ sati½ upaµµhapetv±''ti. 165. satova assasati, sato passasat²ti b±tti½s±ya ±k±rehi sato k±r² hoti. d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena sato k±r² hoti. d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena sato k±r² hoti. rassa½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena sato k±r² hoti. rassa½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena sato k±r² hoti...pe0... paµinissagg±nupass² ass±savasena paµinissagg±nupass² pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena sato k±r² hoti. paµhamacatukkaniddeso 166. katha½ d²gha½ assasanto ``d²gha½ assas±m²''ti paj±n±ti, d²gha½ passasanto ``d²gha½ passas±m²''ti paj±n±ti? d²gha½ ass±sa½ addh±nasaªkh±te assasati, d²gha½ pass±sa½ addh±nasaªkh±te passasati, d²gha½ ass±sapass±sa½ addh±nasaªkh±te assasatipi passasatipi. d²gha½ ass±sapass±sa½ addh±nasaªkh±te assasatopi passasatopi chando uppajjati. chandavasena tato sukhumatara½ d²gha½ ass±sa½ addh±nasaªkh±te assasati, chandavasena tato sukhumatara½ d²gha½ pass±sa½ addh±nasaªkh±te passasati, chandavasena tato sukhumatara½ d²gha½ ass±sapass±sa½ addh±nasaªkh±te assasatipi passasatipi. chandavasena tato sukhumatara½ d²gha½ ass±sapass±sa½ addh±nasaªkh±te assasatopi passasatopi p±mojja½ uppajjati. p±mojjavasena tato sukhumatara½ d²gha½ ass±sa½ addh±nasaªkh±te assasati, p±mojjavasena tato sukhumatara½ d²gha½ pass±sa½ addh±nasaªkh±te passasati, p±mojjavasena tato sukhumatara½ d²gha½ ass±sapass±sa½ addh±nasaªkh±te assasatipi passasatipi. p±mojjavasena tato sukhumatara½ d²gha½ ass±sapass±sa½ addh±nasaªkh±te assasatopi passasatopi d²gha½ ass±sapass±s±pi citta½ vivattati, upekkh± saºµh±ti. imehi navah±k±rehi d²gha½ ass±sapass±s± k±yo. upaµµh±na½ sati. anupassan± ñ±ºa½. k±yo upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ k±ya½ anupassati. tena vuccati -- ``k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. 167. anupassat²ti katha½ ta½ k±ya½ anupassati? aniccato anupassati, no niccato. dukkhato anupassati, no sukhato. anattato anupassati, no attato. nibbindati, no nandati. virajjati, no rajjati. nirodheti, no samudeti. paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati. dukkhato anupassanto sukhasañña½ pajahati. anattato anupassanto attasañña½ pajahati. nibbindanto nandi½ pajahati. virajjanto r±ga½ pajahati. nirodhento samudaya½ pajahati. paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ ta½ k±ya½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. d²gha½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato vidit± vedan± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti. vidit± saññ± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti. vidit± vitakk± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti. katha½ vidit± vedan± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti? katha½ vedan±ya upp±do vidito hoti? avijj±samuday± vedan±samudayoti -- paccayasamudayaµµhena vedan±ya upp±do vidito hoti. taºh±samuday± vedan±samudayoti... kammasamuday± vedan±samudayoti... phassasamuday± vedan±samudayoti paccayasamudayaµµhena vedan±ya upp±do vidito hoti. nibbattilakkhaºa½ passatopi vedan±ya upp±do vidito hoti. eva½ vedan±ya upp±do vidito hoti. katha½ vedan±ya upaµµh±na½ vidita½ hoti? aniccato manasikaroto khayatupaµµh±na½ vidita½ hoti. dukkhato manasikaroto bhayatupaµµh±na½ vidita½ hoti. anattato manasikaroto suññatupaµµh±na½ vidita½ hoti. eva½ vedan±ya upaµµh±na½ vidita½ hoti. katha½ vedan±ya atthaªgamo vidito hoti? avijj±nirodh± vedan±nirodhoti -- paccayanirodhaµµhena vedan±ya atthaªgamo vidito hoti. taºh±nirodh± vedan±nirodhoti ...pe0... kammanirodh± vedan±nirodhoti...pe0... phassanirodh± vedan±nirodhoti paccayanirodhaµµhena vedan±ya atthaªgamo vidito hoti. vipariº±malakkhaºa½ passatopi vedan±ya atthaªgamo vidito hoti. eva½ vedan±ya atthaªgamo vidito hoti. eva½ vidit± vedan± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti. katha½ vidit± saññ± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti? katha½ saññ±ya upp±do vidito hoti? avijj±samuday± saññ±samudayoti -- paccayasamudayaµµhena saññ±ya upp±do vidito hoti. taºh±samuday± saññ±samudayoti...pe0... kammasamuday± saññ±samudayoti...pe0... phassasamuday± saññ±samudayoti -- paccayasamudayaµµhena saññ±ya upp±do vidito hoti. nibbattilakkhaºa½ passatopi saññ±ya upp±do vidito hoti. eva½ saññ±ya upp±do vidito hoti. katha½ saññ±ya upaµµh±na½ vidita½ hoti? aniccato manasikaroto khayatupaµµh±na½ vidita½ hoti. dukkhato manasikaroto bhayatupaµµh±na½ vidita½ hoti. anattato manasikaroto suññatupaµµh±na½ vidita½ hoti. eva½ saññ±ya upaµµh±na½ vidita½ hoti. katha½ saññ±ya atthaªgamo vidito hoti? avijj±nirodh± saññ±nirodhoti -- paccayanirodhaµµhena saññ±ya atthaªgamo vidito hoti. taºh±nirodh± saññ±nirodhoti...pe0... kammanirodh± saññ±nirodhoti...pe0... phassanirodh± saññ±nirodhoti -- paccayanirodhaµµhena saññ±ya atthaªgamo vidito hoti. vipariº±malakkhaºa½ passatopi saññ±ya atthaªgamo vidito hoti. eva½ saññ±ya atthaªgamo vidito hoti. eva½ vidit± saññ± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti. katha½ vidit± vitakk± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti? katha½ vitakk±na½ upp±do vidito hoti? avijj±samuday± vitakkasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena vitakk±na½ upp±do vidito hoti. taºh±samuday± vitakkasamudayoti...pe0... kammasamuday± vitakkasamudayoti...pe0... saññ±samuday± vitakkasamudayoti -- paccayasamudayaµµhena vitakk±na½ upp±do vidito hoti. nibbattilakkhaºa½ passatopi vitakk±na½ upp±do vidito hoti. eva½ vitakk±na½ upp±do vidito hoti. katha½ vitakk±na½ upaµµh±na½ vidita½ hoti? aniccato manasikaroto khayatupaµµh±na½ vidita½ hoti. dukkhato manasikaroto bhayatupaµµh±na½ vidita½ hoti. anattato manasikaroto suññatupaµµh±na½ vidita½ hoti. eva½ vitakk±na½ upaµµh±na½ vidita½ hoti. katha½ vitakk±na½ atthaªgamo vidito hoti? avijj±nirodh± vitakkanirodhoti -- paccayanirodhaµµhena vitakk±na½ atthaªgamo vidito hoti. taºh±nirodh± vitakkanirodhoti...pe0... kammanirodh± vitakkanirodhoti...pe0... saññ±nirodh± vitakkanirodhoti -- paccayanirodhaµµhena vitakk±na½ atthaªgamo vidito hoti. vipariº±malakkhaºa½ passatopi vitakk±na½ atthaªgamo vidito hoti. eva½ vitakk±na½ atthaªgamo vidito hoti. eva½ vidit± vitakk± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchanti. 168. d²gha½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nanto indriy±ni samodh±neti, gocarañca paj±n±ti, samatthañca paµivijjhati...pe0... magga½ samodh±neti, dhamme samodh±neti, gocarañca paj±n±ti, samatthañca paµivijjhati. indriy±ni samodh±net²ti katha½ indriy±ni samodh±neti? adhimokkhaµµhena saddhindriya½ samodh±neti, paggahaµµhena v²riyindriya½ samodh±neti, upaµµh±naµµhena satindriya½ samodh±neti, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ samodh±neti, dassanaµµhena paññindriya½ samodh±neti. aya½ puggalo im±ni indriy±ni imasmi½ ±rammaºe samodh±neti. tena vuccati -- ``indriy±ni samodh±net²''ti. gocarañca paj±n±t²ti ya½ tassa ±rammaºa½, ta½ tassa gocara½. ya½ tassa gocara½, ta½ tassa ±rammaºa½. paj±n±t²ti puggalo. paj±nan± paññ±. samanti ±rammaºassa upaµµh±na½ sama½, cittassa avikkhepo sama½, cittassa adhiµµh±na½ sama½, cittassa vod±na½ sama½. atthoti anavajjaµµho nikkilesaµµho vod±naµµho paramaµµho. paµivijjhat²ti ±rammaºassa upaµµh±naµµha½ paµivijjhati, cittassa avikkhepaµµha½ paµivijjhati, cittassa adhiµµh±naµµha½ paµivijjhati, cittassa vod±naµµha½ paµivijjhati. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. bal±ni samodh±net²ti katha½ bal±ni samodh±neti? assaddhiye akampiyaµµhena saddh±bala½ samodh±neti, kosajje akampiyaµµhena v²riyabala½ samodh±neti, pam±de akampiyaµµhena satibala½ samodh±neti, uddhacce akampiyaµµhena sam±dhibala½ samodh±neti , avijj±ya akampiyaµµhena paññ±bala½ samodh±neti. aya½ puggalo im±ni bal±ni imasmi½ ±rammaºe samodh±neti . tena vuccati -- bal±ni samodh±net²ti. gocarañca paj±n±t²ti...pe0... tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. bojjhaªge samodh±net²ti katha½ bojjhaªge samodh±neti? upaµµh±naµµhena satisambojjhaªga½ samodh±neti, pavicayaµµhena dhammavicayasambojjhaªga½ samodh±neti, paggahaµµhena v²riyasambojjhaªga½ samodh±neti, pharaºaµµhena p²tisambojjhaªga½ samodh±neti, upasamaµµhena passaddhisambojjhaªga½ samodh±neti, avikkhepaµµhena sam±dhisambojjhaªga½ samodh±neti, paµisaªkh±naµµhena upekkh±sambojjhaªga½ samodh±neti. aya½ puggalo ime bojjhaªge imasmi½ ±rammaºe samodh±neti. tena vuccati -- ``bojjhaªge samodh±net²''ti. gocarañca paj±n±t²ti...pe0... tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. magga½ samodh±net²ti katha½ magga½ samodh±neti? dassanaµµhena samm±diµµhi½ samodh±neti, abhiniropanaµµhena samm±saªkappa½ samodh±neti, pariggahaµµhena samm±v±ca½ samodh±neti, samuµµh±naµµhena samm±kammanta½ samodh±neti, vod±naµµhena samm±±j²va½ samodh±neti, paggahaµµhena samm±v±y±ma½ samodh±neti, upaµµh±naµµhena samm±sati½ samodh±neti, avikkhepaµµhena samm±sam±dhi½ samodh±neti. aya½ puggalo ima½ magga½ imasmi½ ±rammaºe samodh±neti. tena vuccati -- ``magga½ samodh±net²''ti. gocarañca paj±n±t²ti...pe0... tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. dhamme samodh±net²ti katha½ dhamme samodh±neti? ±dhipateyyaµµhena indriy±ni samodh±neti, akampiyaµµhena bal±ni samodh±neti, niyy±naµµhena bojjhaªge samodh±neti, hetuµµhena magga½ samodh±neti, upaµµh±naµµhena satipaµµh±na½ samodh±neti, padahanaµµhena sammappadh±na½ samodh±neti, ijjhanaµµhena iddhip±da½ samodh±neti tathaµµhena sacca½ samodh±neti, avikkhepaµµhena samatha½ samodh±neti, anupassanaµµhena vipassana½ samodh±neti, ekarasaµµhena samathavipassana½ samodh±neti, anativattanaµµhena yuganaddha½ samodh±neti, sa½varaµµhena s²lavisuddhi½ samodh±neti, avikkhepaµµhena cittavisuddhi½ samodh±neti, dassanaµµhena diµµhivisuddhi½ samodh±neti, vimuttaµµhena vimokkha½ samodh±neti , paµivedhaµµhena vijja½ samodh±neti, paricc±gaµµhena vimutti½ samodh±neti, samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ samodh±neti , paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ samodh±neti, chanda½ m³laµµhena samodh±neti, manasik±ra½ samuµµh±naµµhena samodh±neti, phassa½ samodh±naµµhena samodh±neti, vedana½ samosaraºaµµhena samodh±neti, sam±dhi½ pamukhaµµhena samodh±neti, sati½ ±dhipateyyaµµhena samodh±neti, pañña½ tatuttaraµµhena samodh±neti, vimutti½ s±raµµhena samodh±neti, amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena samodh±neti. aya½ puggalo ime dhamme imasmi½ ±rammaºe samodh±neti. tena vuccati -- ``dhamme samodh±net²''ti. gocarañca paj±n±t²ti ya½ tassa ±rammaºa½, ta½ tassa gocara½. ya½ tassa gocara½, ta½ tassa ±rammaºa½ paj±n±t²ti puggalo. paj±nan± paññ±. samanti ±rammaºassa upaµµh±na½ sama½, cittassa avikkhepo sama½, cittassa adhiµµh±na½ sama½, cittassa vod±na½ sama½. atthoti anavajjaµµho nikkilesaµµho vod±naµµho paramaµµho. paµivijjhat²ti ±rammaºassa upaµµh±naµµha½ paµivijjhati, cittassa avikkhepaµµha½ paµivijjhati, cittassa adhiµµh±naµµha½ paµivijjhati, cittassa vod±naµµha½ paµivijjhati. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 169. katha½ rassa½ assasanto ``rassa½ assas±m²''ti paj±n±ti, rassa½ passasanto ``rassa½ passas±m²''ti paj±n±ti? rassa½ ass±sa½ ittarasaªkh±te assasati, rassa½ pass±sa½ ittarasaªkh±te passasati, rassa½ ass±sapass±sa½ ittarasaªkh±te assasatipi passasatipi. rassa½ ass±sapass±sa½ ittarasaªkh±te assasatopi passasatopi chando uppajjati. chandavasena tato sukhumatara½ rassa½ ass±sa½ ittarasaªkh±te assasati. chandavasena tato sukhumatara½ rassa½ pass±sa½ ittarasaªkh±te passasati. chandavasena tato sukhumatara½ rassa½ ass±sapass±sa½ ittarasaªkh±te assasatipi passasatipi. chandavasena tato sukhumatara½ rassa½ ass±sapass±sa½ ittarasaªkh±te assasatopi passasatopi p±mojja½ uppajjati. p±mojjavasena tato sukhumatara½ rassa½ ass±sa½ ittarasaªkh±te assasati, p±mojjavasena tato sukhumatara½ rassa½ pass±sa½ ittarasaªkh±te passasati, p±mojjavasena tato sukhumatara½ rassa½ ass±sapass±sa½ ittarasaªkh±te assasatipi passasatipi. p±mojjavasena tato sukhumatara½ rassa½ ass±sapass±sa½ ittarasaªkh±te assasatopi passasatopi rass± ass±sapass±s± citta½ vivattati, upekkh± saºµh±ti. imehi navah±k±rehi rass± ass±sapass±s± k±yo upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. k±yo upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ k±ya½ anupassati. tena vuccati -- ``k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ k±ya½ anupassati...pe0... eva½ ta½ k±ya½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. rassa½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato vidit± vedan± uppajjanti...pe0... rassa½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nanto indriy±ni samodh±neti...pe0... tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 170. katha½ ``sabbak±yapaµisa½ved² assasiss±m²''ti sikkhati, ``sabbak±yapaµisa½ved² passasiss±m²''ti sikkhati? k±yoti dve k±y± -- n±mak±yo ca r³pak±yo ca. katamo n±mak±yo? vedan±, saññ±, cetan±, phasso, manasik±ro, n±mañca n±mak±yo ca, ye ca vuccanti cittasaªkh±r± -- aya½ n±mak±yo. katamo r³pak±yo? catt±ro ca mah±bh³t±, catunnañca mah±bh³t±na½ up±d±yar³pa½, ass±so ca pass±so ca, nimittañca upanibandhan±, ye ca vuccanti k±yasaªkh±r± -- aya½ r³pak±yo. katha½ te k±y± paµividit± honti? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te k±y± paµividit± honti. d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te k±y± paµividit± honti. rassa½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te k±y± paµividit± honti. rassa½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te k±y± paµividit± honti. ±vajjato te k±y± paµividit± honti, paj±nato te k±y± paµividit± honti, passato te k±y± paµividit± honti, paccavekkhato te k±y± paµividit± honti, citta½ adhiµµhahato te k±y± paµividit± honti, saddh±ya adhimuccato te k±y± paµividit± honti, v²riya½ paggaºhato te k±y± paµividit± honti, sati½ upaµµh±payato te k±y± paµividit± honti, citta½ sam±dahato te k±y± paµividit± honti, paññ±ya paj±nato te k±y± paµividit± honti, abhiññeyya½ abhij±nato te k±y± paµividit± honti, pariññeyya½ parij±nato te k±y± paµividit± honti, pah±tabba½ pajahato te k±y± paµividit± honti, bh±vetabba½ bh±vayato te k±y± paµividit± honti, sacchik±tabba½ sacchikaroto te k±y± paµividit± honti. eva½ te k±y± paµividit± honti. sabbak±yapaµisa½ved² ass±sapass±s± k±yo upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. k±yo upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ k±ya½ anupassati. tena vuccati -- ``k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ k±ya½ anupassati...pe0... eva½ ta½ k±ya½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. sabbak±yapaµisa½ved² ass±sapass±s±na½ {ass±sapass±s± (sy±0)} sa½varaµµhena s²lavisuddhi, avikkhepaµµhena cittavisuddhi, dassanaµµhena diµµhivisuddhi. yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh±. yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±. yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh±. im± tisso sikkh±yo ±vajjanto sikkhati, j±nanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, citta½ adhiµµhahanto sikkhati, saddh±ya adhimuccanto sikkhati, v²riya½ paggaºhanto sikkhati, sati½ upaµµhapento sikkhati, citta½ sam±dahanto sikkhati, paññ±ya paj±nanto sikkhati, abhiññeyya½ abhij±nanto sikkhati, pariññeyya½ parij±nanto sikkhati, pah±tabba½ pajahanto sikkhati, bh±vetabba½ bh±vento sikkhati, sacchik±tabba½ sacchikaronto sikkhati. sabbak±yapaµisa½ved² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato vidit± vedan± uppajjanti...pe0... sabbak±yapaµisa½ved² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nanto indriy±ni samodh±neti...pe0... tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 171. katha½ ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ passasiss±m²''ti sikkhati? katamo k±yasaªkh±ro? d²gha½ ass±s± k±yik±. ete dhamm± k±yapaµibaddh± k±yasaªkh±r±. te k±yasaªkh±re passambhento nirodhento v³pasamento sikkhati. d²gha½ pass±s± k±yik±. ete dhamm± k±yapaµibaddh± k±yasaªkh±r±. te k±yasaªkh±re passambhento nirodhento v³pasamento sikkhati. rassa½ ass±s± rassa½ pass±s±. sabbak±yapaµisa½ved² ass±s± sabbak±yapaµisa½ved² pass±s± k±yik±. ete dhamm± k±yapaµibaddh± k±yasaªkh±r±. te k±yasaªkh±re passambhento nirodhento v³pasamento sikkhati. yath±r³pehi k±yasaªkh±rehi y± k±yassa ±naman± vinaman± sannaman± paºaman± iñjan± phandan± calan± pakampan± -- passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ assasiss±m²ti sikkhati, passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ passasiss±m²ti sikkhati. yath±r³pehi k±yasaªkh±rehi y± k±yassa na ±naman± na vinaman± na sannaman± na paºaman± aniñjan± aphandan± acalan± akampan± santa½ sukhuma½ passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ assasiss±m²ti sikkhati, passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ passasiss±m²ti sikkhati. iti kira ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ passasiss±m²''ti sikkhati. eva½ sante v±t³paladdhiy± ca pabh±van± na hoti, ass±sapass±s±nañca pabh±van± na hoti, ±n±p±nassatiy± ca pabh±van± na hoti, ±n±p±nassatisam±dhissa ca pabh±van± na hoti; na ca na½ ta½ sam±patti½ paº¹it± sam±pajjantipi vuµµhahantipi. iti kira ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ passasiss±m²''ti sikkhati. eva½ sante v±t³paladdhiy± ca pabh±van± hoti, ass±sapass±s±nañca pabh±van± hoti, ±n±p±nassatiy± ca pabh±van± hoti. ±n±p±nassatisam±dhissa ca pabh±van± hoti; tañca na½ sam±patti½ paº¹it± sam±pajjantipi vuµµhahantipi. yath± katha½ viya? seyyath±pi ka½se ±koµite paµhama½ o¼±rik± sadd± pavattanti. o¼±rik±na½ sadd±na½ nimitta½ suggahitatt± sumanasikatatt± s³padh±ritatt± niruddhepi o¼±rike sadde, atha pacch± sukhumak± sadd± pavattanti. sukhumak±na½ sadd±na½ nimitta½ suggahitatt± sumanasikatatt± s³padh±ritatt± niruddhepi sukhumake sadde, atha pacch± sukhumasaddanimitt±rammaºat±pi citta½ pavattati. evameva½ paµhama½ o¼±rik± ass±sapass±s± pavattanti; o¼±rik±na½ ass±sapass±s±na½ nimitta½ suggahitatt± sumanasikatatt± s³padh±ritatt± niruddhepi o¼±rike ass±sapass±se, atha pacch± sukhumak± ass±sapass±s± pavattanti. sukhumak±na½ ass±sapass±s±na½ nimitta½ suggahitatt± sumanasikatatt± s³padh±ritatt± niruddhepi sukhumake ass±sapass±se, atha pacch± sukhumakaass±sapass±s±na½ nimitt±rammaºat±pi citta½ na vikkhepa½ gacchati. eva½ sante v±t³paladdhiy± ca pabh±van± hoti, ass±sapass±s±nañca pabh±van± hoti, ±n±p±nassatiy± ca pabh±van± hoti, ±n±p±nassatisam±dhissa ca pabh±van± hoti; tañca na½ sam±patti½ paº¹it± sam±pajjantipi vuµµhahantipi. passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ ass±sapass±s± k±yo upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. k±yo upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ k±ya½ anupassati. tena vuccati -- ``k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ k±ya½ anupassati...pe0... eva½ ta½ k±ya½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. passambhaya½ k±yasaªkh±ra½, ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi, avikkhepaµµhena cittavisuddhi, dassanaµµhena diµµhivisuddhi. yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh±; yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±; yo tattha dassanaµµho aya½ adhipaññ±sikkh±. im± tisso sikkh±yo ±vajjanto sikkhati...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaronto sikkhati, passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato vidit± vedan± uppajjanti...pe0... passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nanto indriy±ni samodh±neti...pe0... tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. aµµha anupassan±ñ±º±ni, aµµha ca upaµµh±n±nussatiyo , catt±ri suttantikavatth³ni k±ye k±y±nupassan±ya. bh±ºav±ro. dutiyacatukkaniddeso 172. katha½ ``p²tipaµisa½ved² assasiss±m²''ti sikkhati ``p²tipaµisa½ved² passasiss±m²''ti sikkhati? katam± p²ti? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato uppajjati p²ti p±mojja½. y± p²ti p±mojja½ ±modan± pamodan± h±so pah±so vitti odagya½ attamanat±. cittassa d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato uppajjati p²ti p±mojja½...pe0... rassa½ ass±savasena, rassa½ pass±savasena, sabbak±yapaµisa½ved² ass±savasena, sabbak±yapaµisa½ved² pass±savasena, passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ ass±savasena, passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato uppajjati p²ti p±mojja½. y± p²ti p±mojja½ ±modan± pamodan± h±so pah±so vitti odagya½ attamanat± cittassa -- aya½ p²ti. katha½ s± p²ti paµividit± hoti? d²gha½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena s± p²ti paµividit± hoti. d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena s± p²ti paµividit± hoti. rassa½ ass±savasena...pe0... rassa½ pass±savasena... sabbak±yapaµisa½ved² ass±savasena... sabbak±yapaµisa½ved² pass±savasena... passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ ass±savasena... passambhaya½ k±yasaªkh±ra½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena s± p²ti paµividit± hoti. ±vajjato s± p²ti paµividit± hoti, j±nato...pe0... passato... paccavekkhato... citta½ adhiµµhahato... saddh±ya adhimuccato... v²riya½ paggaºhato... sati½ upaµµh±payato... citta½ sam±dahato... paññ±ya paj±nato... abhiññeyya½ abhij±nato... pariññeyya½ parij±nato... pah±tabba½ pajahato... bh±vetabba½ bh±vayato... sacchik±tabba½ sacchikaroto s± p²ti paµividit± hoti. eva½ s± p²ti paµividit± hoti. p²tipaµisa½ved² ass±sapass±savasena vedan± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. vedan± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ vedana½ anupassati. tena vuccati -- ``vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ vedana½ anupassati? aniccato anupassati...pe0... eva½ ta½ vedana½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. p²tipaµisa½ved² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... p²tipaµisa½ved² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 173. katha½ ``sukhapaµisa½ved² assasiss±m²''ti sikkhati, ``sukhapaµisa½ved² passasiss±m²''ti sikkhati? sukhanti dve sukh±ni -- k±yikañca sukha½, cetasikañca sukha½. katama½ k±yika½ sukha½? ya½ k±yika½ s±ta½ k±yika½ sukha½, k±yasamphassaja½ s±ta½ sukha½ vedayita½, k±yasamphassaj± s±t± sukh± vedan± -- ida½ k±yika½ sukha½. katama½ cetasika½ sukha½? ya½ cetasika½ s±ta½ cetasika½ sukha½, cetosamphassaja½ s±ta½ sukha½ vedayita½, cetosamphassaj± s±t± sukh± vedan± -- ida½ cetasika½ sukha½. katha½ te sukh± paµividit± honti? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te sukh± paµividit± honti. d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te sukh± paµividit± honti...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaroto te sukh± paµividit± honti. eva½ te sukh± paµividit± honti. sukhapaµisa½ved² ass±sapass±savasena vedan± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. vedan± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ vedana½ anupassati. tena vuccati -- ``vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ vedana½ anupassati. aniccato anupassati...pe0... eva½ ta½ vedana½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. sukhapaµisa½ved² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... sukhapaµisa½ved² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 174. katha½ ``cittasaªkh±rapaµisa½ved² assasiss±m²''ti sikkhati, ``cittasaªkh±rapaµisa½ved² passasiss±m²''ti sikkhati? katamo cittasaªkh±ro? d²gha½ ass±savasena saññ± ca vedan± ca cetasik± -- ete dhamm± cittapaµibaddh± cittasaªkh±r±. d²gha½ pass±savasena saññ± ca vedan± ca cetasik± -- ete dhamm± cittapaµibaddh± cittasaªkh±r±...pe0... sukhapaµisa½ved² ass±savasena... sukhapaµisa½ved² pass±savasena saññ± ca vedan± ca cetasik± -- ete dhamm± cittapaµibaddh± cittasaªkh±r± -- aya½ cittasaªkh±ro. katha½ te cittasaªkh±r± paµividit± honti? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te cittasaªkh±r± paµividit± honti. d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena te cittasaªkh±r± paµividit± honti...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaroto te cittasaªkh±r± paµividit± honti. eva½ te cittasaªkh±r± paµividit± honti. cittasaªkh±rapaµisa½ved² ass±sapass±savasena vedan± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½ vedan± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± te ñ±ºena ta½ vedana½ anupassati. tena vuccati -- ``vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ vedana½ anupassati? aniccato anupassati...pe0... eva½ ta½ vedana½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. cittasaªkh±rapaµisa½ved² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... cittasaªkh±rapaµisa½ved² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 175. katha½ ``passambhaya½ cittasaªkh±ra½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``passambhaya½ cittasaªkh±ra½ passasiss±m²''ti sikkhati? katamo cittasaªkh±ro? d²gha½ ass±savasena saññ± ca vedan± ca cetasik± -- ete dhamm± cittapaµibaddh± cittasaªkh±r±. te cittasaªkh±re passambhento nirodhento v³pasamento sikkhati. d²gha½ pass±savasena saññ± ca vedan± ca cetasik± -- ete dhamm± cittapaµibaddh± cittasaªkh±r±. te cittasaªkh±re passambhento nirodhento v³pasamento sikkhati. cittasaªkh±rapaµisa½ved² ass±savasena... cittasaªkh±rapaµisa½ved² pass±savasena saññ± ca vedan± ca cetasik± -- ete dhamm± cittapaµibaddh± cittasaªkh±r±. te cittasaªkh±re passambhento nirodhento v³pasamento sikkhati. passambhaya½ cittasaªkh±ra½ ass±sapass±savasena vedan± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. vedan± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ vedana½ anupassati. tena vuccati -- ``vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ vedana½ anupassati...pe0... eva½ ta½ vedana½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. passambhaya½ cittasaªkh±ra½ ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... passambhaya½ cittasaªkh±ra½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. aµµha anupassan±ñ±º±ni aµµha ca upaµµh±n±nussatiyo catt±ri suttantikavatth³ni vedan±su vedan±nupassan±ya. tatiyacatukkaniddeso 176. katha½ ``cittapaµisa½ved² assasiss±m²''ti sikkhati, ``cittapaµisa½ved² passasiss±m²''ti sikkhati? katama½ ta½ citta½? d²gha½ ass±savasena viññ±ºa½ citta½. ya½ citta½ mano m±nasa½ hadaya½ paº¹ara½ mano man±yatana½ manindriya½ viññ±ºa½ viññ±ºakkhandho tajj± manoviññ±ºadh±tu. d²gha½ pass±savasena ...pe0... passambhaya½ cittasaªkh±ra½ ass±savasena... passambhaya½ cittasaªkh±ra½ pass±savasena viññ±ºa½ citta½. ya½ citta½ mano m±nasa½ hadaya½ paº¹ara½ mano m±nayatana½ manindriya½ viññ±ºa½ viññ±ºakkhandho tajj± manoviññ±ºadh±tu -- ida½ citta½. katha½ ta½ citta½ paµividita½ hoti? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ citta½ paµividita½ hoti. d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato sati upaµµhit± hoti. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ citta½ paµividita½ hoti...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaroto ta½ citta½ paµividita½ hoti. eva½ ta½ citta½ paµividita½ hoti. cittapaµisa½ved² ass±sapass±savasena viññ±ºa½ citta½ upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. citta½ upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ citta½ anupassati. tena vuccati -- ``citte citt±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ citta½ anupassati...pe0... eva½ ta½ citta½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. cittapaµisa½ved² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... cittapaµisa½ved² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 177. katha½ ``abhippamodaya½ citta½ assasiss±m²''ti, ``abhippamodaya½ citta½ passasiss±m²''ti sikkhati? katamo cittassa abhippamodo? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato uppajjati cittassa abhippamodo. y± cittassa ±modan± pamodan± h±so pah±so vitti odagya½ attamanat±. cittassa d²gha½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato uppajjati cittassa abhippamodo. y± cittassa ±modan± pamodan± h±so pah±so vitti odagya½ attamanat± cittassa...pe0... cittapaµisa½ved² ass±savasena... cittapaµisa½ved² pass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato uppajjati cittassa abhippamodo. y± cittassa ±modan± pamodan± h±so pah±so vitti odagya½ attamanat± cittassa -- aya½ cittassa abhippamodo. abhippamodaya½ citta½ ass±sapass±savasena viññ±ºa½ citta½ upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. citta½ upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ citta½ anupassati. tena vuccati -- ``citte citt±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ citta½ anupassati...pe0... eva½ ta½ citta½ anupassat²ti. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. abhippamodaya½ citta½ ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... abhippamodaya½ citta½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 178. katha½ ``sam±daha½ citta½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``sam±daha½ citta½ passasiss±m²''ti sikkhati? katamo sam±dhi {katamañca sam±dhindiya½ (sy±0)}? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, y± cittassa µhiti saºµhiti avaµµhiti {adhiµµiti (sy±0)} avis±h±ro avikkhepo avis±haµam±nasat± {avis±hatam±nasat± (sy±0 ka0)} samatho sam±dhindriya½ sam±dhibala½ samm±sam±dhi. d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi...pe0... sam±daha½ citta½ ass±savasena...pe0... sam±daha½ citta½ pass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. y± cittassa µhiti saºµhiti avaµµhiti avis±h±ro avikkhepo avis±haµam±nasat± samatho sam±dhindriya½ sam±dhibala½ samm±sam±dhi -- aya½ sam±dhi. sam±daha½ citta½ ass±sapass±savasena viññ±ºa½ citta½ upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. citta½ upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ citta½ anupassati. tena vuccati -- ``citte citt±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ ta½ citta½ anupassati...pe0... eva½ ta½ citta½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. sam±daha½ citta½ ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... sam±daha½ citta½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 179. katha½ ``vimocaya½ citta½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``vimocaya½ citta½ passasiss±m²''ti sikkhati? ``r±gato vimocaya½ citta½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``r±gato vimocaya½ citta½ passasiss±m²''ti sikkhati. ``dosato vimocaya½ citta½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``dosato vimocaya½ citta½ passasiss±m²''ti sikkhati. ``mohato vimocaya½ citta½ assasiss±m²''ti sikkhati...pe0... m±nato vimocaya½ citta½... diµµhiy± vimocaya½ citta½... vicikicch±ya vimocaya½ citta½... thinato vimocaya½ citta½... uddhaccato vimocaya½ citta½... ahirikato vimocaya½ citta½... ``anottappato vimocaya½ citta½ assasiss±m²''ti sikkhati, ``anottappato vimocaya½ citta½ passasiss±m²''ti sikkhati. vimocaya½ citta½ ass±sapass±savasena viññ±ºa½ citta½ upaµµh±na½ sati...pe0.... anupassat²ti katha½ ta½ citta½ anupassati...pe0... eva½ ta½ citta½ anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. vimocaya½ citta½ ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... vimocaya½ citta½ ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato ...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. aµµha anupassan±ñ±º±ni aµµha ca upaµµh±n±nussatiyo catt±ri suttantikavatth³ni citte citt±nupassan±ya. catutthacatukkaniddeso 180. katha½ ``anicc±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``anicc±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati? aniccanti ki½ anicca½? pañcakkhandh± anicc±. kenaµµhena anicc±? upp±davayaµµhena anicc±. pañcanna½ khandh±na½ udaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati, udayabbaya½ passanto kati lakkhaº±ni passati? pañcanna½ khandh±na½ udaya½ passanto pañcav²sati lakkhaº±ni passati, vaya½ passanto pañcav²sati lakkhaº±ni passati. pañcanna½ khandh±na½ udayabbaya½ passanto im±ni paññ±sa lakkhaº±ni passati. ``r³pe anicc±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``r³pe anicc±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. ``vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``jar±maraºe anicc±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. anicc±nupass² ass±sapass±savasena dhamm± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. dhamm± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena te dhamme anupassati. tena vuccati -- ``dhammesu dhamm±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ te dhamme anupassati...pe0... eva½ te dhamme anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. anicc±nupass² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... anicc±nupass² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. katha½ ``vir±g±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``vir±g±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati? r³pe ±d²nava½ disv± r³pavir±ge chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. ``r³pe vir±g±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``r³pe vir±g±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe ±d²nava½ disv± jar±maraºavir±ge chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. ``jar±maraºe vir±g±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``jar±maraºe vir±g±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. vir±g±nupass² ass±sapass±savasena dhamm± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. dhamm± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena te dhamme anupassati. tena vuccati -- ``dhammesu dhamm±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ te dhamme anupassati...pe0... eva½ te dhamme anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. vir±g±nupass² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... vir±g±nupass² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. katha½ ``nirodh±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``nirodh±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati? r³pe ±d²nava½ disv± r³panirodhe chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. ``r³pe nirodh±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``r³pe nirodh±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe ±d²nava½ disv± jar±maraºanirodhe chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. ``jar±maraºe nirodh±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``jar±maraºe nirodh±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. 181. katih±k±rehi avijj±ya ±d²navo hoti? katih±k±rehi avijj± nirujjhati? pañcah±k±rehi avijj±ya ±d²navo hoti. aµµhah±k±rehi avijj± nirujjhati. katamehi pañcah±k±rehi avijj±ya ±d²navo hoti? aniccaµµhena avijj±ya ±d²navo hoti, dukkhaµµhena avijj±ya ±d²navo hoti, anattaµµhena avijj±ya ±d²navo hoti, sant±paµµhena avijj±ya ±d²navo hoti, vipariº±maµµhena avijj±ya ±d²navo hoti -- imehi pañcah±k±rehi avijj±ya ±d²navo hoti. katamehi aµµhah±k±rehi avijj± nirujjhati? nid±nanirodhena avijj± nirujjhati, samudayanirodhena avijj± nirujjhati, j±tinirodhena avijj± nirujjhati, pabhavanirodhena {±h±ranirodhena (sy±0)} avijj± nirujjhati, hetunirodhena avijj± nirujjhati, paccayanirodhena avijj± nirujjhati, ñ±ºupp±dena avijj± nirujjhati, nirodhupaµµh±nena avijj± nirujjhati -- imehi aµµhah±k±rehi avijj± nirujjhati. imehi pañcah±k±rehi avijj±ya ±d²nava½ disv± -- imehi aµµhah±k±rehi avijj±nirodhe chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. ``avijj±ya nirodh±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``avijj±ya nirodh±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. katih±k±rehi saªkh±resu ±d²navo hoti, katih±k±rehi saªkh±r± nirujjhanti...pe0... katih±k±rehi viññ±ºe ±d²navo hoti, katih±k±rehi viññ±ºa½ nirujjhati... katih±k±rehi n±mar³pe ±d²navo hoti, katih±k±rehi n±mar³pa½ nirujjhati... katih±k±rehi sa¼±yatane ±d²navo hoti, katih±k±rehi sa¼±yatana½ nirujjhati... katih±k±rehi phasse ±d²navo hoti, katih±k±rehi phasso nirujjhati... katih±k±rehi vedan±ya ±d²navo hoti, katih±k±rehi vedan± nirujjhati... katih±k±rehi taºh±ya ±d²navo hoti, katih±k±rehi taºh± nirujjhati... katih±k±rehi up±d±ne ±d²navo hoti, katih±k±rehi up±d±na½ nirujjhati... katih±k±rehi bhave ±d²navo hoti, katih±k±rehi bhavo nirujjhati... katih±k±rehi j±tiy± ±d²navo hoti, katih±k±rehi j±ti nirujjhati... katih±k±rehi jar±maraºe ±d²navo hoti, katih±k±rehi jar±maraºa½ nirujjhati? pañcah±k±rehi jar±maraºe ±d²navo hoti, aµµhah±k±rehi jar±maraºa½ nirujjhati. katamehi pañcah±k±rehi jar±maraºe ±d²navo hoti? aniccaµµhena jar±maraºe ±d²navo hoti, dukkhaµµhena...pe0... anattaµµhena...pe0... sant±paµµhena...pe0... vipariº±maµµhena jar±maraºe ±d²navo hoti -- imehi pañcah±k±rehi jar±maraºe ±d²navo hoti. katamehi aµµhah±k±rehi jar±maraºa½ nirujjhati? nid±nanirodhena jar±maraºa½ nirujjhati, samudayanirodhena...pe0... j±tinirodhena...pe0... pabhavanirodhena {bhavanirodhena (sy±0)} ... hetunirodhena... paccayanirodhena... ñ±ºupp±dena...pe0... nirodhupaµµh±nena jar±maraºa½ nirujjhati -- imehi aµµhah±k±rehi jar±maraºa½ nirujjhati. imehi pañcah±k±rehi jar±maraºe ±d²nava½ disv± imehi aµµhah±k±rehi jar±maraºanirodhe chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. ``jar±maraºe nirodh±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``jar±maraºe nirodh±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. nirodh±nupass² ass±sapass±savasena dhamm± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. dhamm± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena te dhamme anupassati. tena vuccati -- ``dhammesu dhamm±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ te dhamme anupassati...pe0... eva½ te dhamme anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. nirodh±nupass² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... nirodh±nupass² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato...pe0... paj±nanto indriy±ni samodh±neti. tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. 182. katha½ ``paµinissagg±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``paµinissagg±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati? paµinissagg±ti dve paµinissagg± -- paricc±gapaµinissaggo ca pakkhandanapaµinissaggo ca. r³pa½ pariccajat²ti -- paricc±gapaµinissaggo. r³panirodhe nibb±ne citta½ pakkhandat²ti -- pakkhandanapaµinissaggo. ``r³pe paµinissagg±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``r³pe paµinissagg±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½... cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ pariccajat²ti -- paricc±gapaµinissaggo. jar±maraºanirodhe nibb±ne citta½ pakkhandat²ti -- pakkhandanapaµinissaggo. ``jar±maraºe paµinissagg±nupass² assasiss±m²''ti sikkhati, ``jar±maraºe paµinissagg±nupass² passasiss±m²''ti sikkhati. paµinissagg±nupass² ass±sapass±savasena dhamm± upaµµh±na½ sati anupassan± ñ±ºa½. dhamm± upaµµh±na½, no sati; sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena te dhamme anupassati. tena vuccati -- ``dhammesu dhamm±nupassan±satipaµµh±nabh±van±''ti. anupassat²ti katha½ te dhamme anupassati? aniccato anupassati, no niccato...pe0... paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati...pe0... paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. eva½ te dhamme anupassati. bh±van±ti catasso bh±van±. tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. paµinissagg±nupass² ass±sapass±s±na½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi, avikkhepaµµhena cittavisuddhi, dassanaµµhena diµµhivisuddhi. yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh±; yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±; yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh± -- im± tisso sikkh±yo ±vajjanto sikkhati j±nanto sikkhati...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaronto sikkhati. paµinissagg±nupass² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nato vidit± vedan± uppajjanti, vidit± upaµµhahanti, vidit± abbhattha½ gacchantntti ...pe0... paµinissagg±nupass² ass±sapass±savasena cittassa ekaggata½ avikkhepa½ paj±nanto indriy±ni samodh±neti gocarañca paj±n±ti samatthañca paµivijjhati; bal±ni samodh±neti... bojjhaªge samodh±neti... magga½ samodh±neti... dhamme samodh±neti gocarañca paj±n±ti samatthañca paµivijjhati. indriy±ni samodh±net²ti katha½ indriy±ni samodh±neti? adhimokkhaµµhena saddhindriya½ samodh±neti...pe0... tena vuccati -- ``samatthañca paµivijjhat²''ti. aµµha anupassane ñ±º±ni aµµha ca upaµµh±n±nussatiyo catt±ri suttantikavatth³ni dhammesu dhamm±nupassan±ya. im±ni b±tti½sa satok±rissa ñ±º±ni. satok±riñ±ºaniddeso pañcamo. 6. ñ±ºar±sichakkaniddeso 183. katam±ni catuv²sati sam±dhivasena ñ±º±ni? d²gha½ ass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, d²gha½ pass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi...pe0... vimocaya½ citta½ ass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi, vimocaya½ citta½ pass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. im±ni catuv²sati sam±dhivasena ñ±º±ni. katam±ni dvesattati vipassan±vasena ñ±º±ni? d²gha½ ass±sa½ aniccato anupassanaµµhena vipassan±, dukkhato anupassanaµµhena vipassan±, anattato anupassanaµµhena vipassan±, d²gha½ pass±sa½ aniccato anupassanaµµhena vipassan±, dukkhato anupassanaµµhena vipassan±, anattato anupassanaµµhena vipassan±...pe0... vimocaya½ citta½ ass±sa½, vimocaya½ citta½ pass±sa½ aniccato anupassanaµµhena vipassan±, dukkhato anupassanaµµhena vipassan±, anattato anupassanaµµhena vipassan±. im±ni dvesattati vipassan±vasena ñ±º±ni. katam±ni aµµha nibbid±ñ±º±ni? anicc±nupass² ass±sa½ yath±bh³ta½ j±n±ti passat²ti -- nibbid±ñ±ºa½, anicc±nupass² pass±sa½ yath±bh³ta½ j±n±ti passat²ti -- nibbid±ñ±ºa½...pe0... paµinissagg±nupass² ass±sa½ yath±bh³ta½ j±n±ti passat²ti -- nibbid±ñ±ºa½, paµinissagg±nupass² pass±sa½ yath±bh³ta½ j±n±ti passat²ti -- nibbid±ñ±ºa½. im±ni aµµha nibbid±ñ±º±ni. katam±ni aµµha nibbid±nulome ñ±º±ni? anicc±nupass² ass±sa½ bhayatupaµµh±ne paññ± nibbid±nulome ñ±ºa½, anicc±nupass² pass±sa½ bhayatupaµµh±ne paññ± nibbid±nulome ñ±ºa½...pe0... paµinissagg±nupass² ass±sa½ bhayatupaµµh±ne paññ± nibbid±nulome ñ±ºa½, paµinissagg±nupass² pass±sa½ bhayatupaµµh±ne paññ± nibbid±nulome ñ±ºa½ -- im±ni aµµha nibbid±nulome ñ±º±ni. katam±ni aµµha nibbid±paµippassaddhiñ±º±ni? anicc±nupass² ass±sa½ paµisaªkh± santiµµhan± paññ± nibbid±paµippassaddhiñ±ºa½, anicc±nupass² pass±sa½ paµisaªkh± santiµµhan± paññ± nibbid±paµippassaddhiñ±ºa½...pe0... paµinissagg±nupass² ass±sa½ paµisaªkh± santiµµhan± paññ± nibbid±paµippassaddhiñ±ºa½, paµinissagg±nupass² pass±sa½ paµisaªkh± santiµµhan± paññ± nibbid±paµippassaddhiñ±ºa½ -- im±ni aµµha nibbid±paµippassaddhiñ±º±ni. katam±ni ekav²sati vimuttisukhe ñ±º±ni? sot±pattimaggena sakk±yadiµµhiy± pah²natt± samucchinnatt± uppajjati vimuttisukhe ñ±ºa½, vicikicch±ya pah²natt± samucchinnatt± uppajjati vimuttisukhe ñ±ºa½, s²labbatapar±m±sassa...pe0... diµµh±nusayassa, vicikicch±nusayassa pah²natt± samucchinnatt± uppajjati vimuttisukhe ñ±ºa½, sakad±g±mimaggena o¼±rikassa, k±mar±gasaññojanassa...pe0... paµighasaññojanassa, o¼±rikassa k±mar±g±nusayassa, paµigh±nusayassa pah²natt± samucchinnatt± uppajjati vimuttisukhe ñ±ºa½, an±g±mimaggena anusahagatassa k±mar±gasaññojanassa...pe0... paµighasaññojanassa, anusahagatassa k±mar±g±nusayassa, paµigh±nusayassa pah²natt± samucchinnatt± uppajjati vimuttisukhe ñ±ºa½, arahattamaggena, r³par±gassa...pe0... ar³par±gassa, m±nassa, uddhaccassa, avijj±ya, m±n±nusayassa, bhavar±g±nusayassa, avijj±nusayassa pah²natt± samucchinnatt± uppajjati vimuttisukhe ñ±ºa½. im±ni ekav²sati vimuttisukhe ñ±º±ni. so¼asavatthuka½ ±n±p±nassatisam±dhi½ bh±vayato samadhik±ni im±ni dve ñ±ºasat±ni uppajjanti. ñ±ºar±sichakkaniddeso chaµµho. ±n±p±nassatikath± {±n±p±nakath± (sy±0 ka0)} niµµhit±. 4. indriyakath± 1. paµhamasuttantaniddeso 184. eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. tatra kho bhagav± bhikkh³ ±mantesi -- ``bhikkhavo''ti. ``bhadante''ti {``bhaddante''ti (ka0)} te bhikkh³ bhagavato paccassosu½. bhagav± etadavoca -- ``pañcim±ni, bhikkhave, indriy±ni. katam±ni pañca? saddhindriya½, v²riyindriya½, satindriya½, sam±dhindriya½, paññindriya½ -- im±ni kho, bhikkhave, pañcindriy±ni'' {sa½0 ni0 5.471}. 185. im±ni pañcindriy±ni katih±k±rehi visujjhanti? im±ni pañcindriy±ni pannarasahi ±k±rehi visujjhanti. assaddhe puggale parivajjayato, saddhe puggale sevato bhajato payirup±sato, pas±dan²ye suttante paccavekkhato -- imehi t²h±k±rehi saddhindriya½ visujjhati. kus²te puggale parivajjayato, ±raddhav²riye puggale sevato bhajato payirup±sato, sammappadh±ne paccavekkhato -- imehi t²h±k±rehi v²riyindriya½ visujjhati. muµµhassat² puggale parivajjayato, upaµµhitassat² puggale sevato bhajato payirup±sato, satipaµµh±ne paccavekkhato -- imehi t²h±k±rehi satindriya½ visujjhati. asam±hite puggale parivajjayato, sam±hite puggale sevato bhajato payirup±sato, jh±navimokkhe paccavekkhato -- imehi t²h±k±rehi sam±dhindriya½ visujjhati. duppaññe puggale parivajjayato, paññavante puggale sevato bhajato payirup±sato, gambh²rañ±ºacariya½ paccavekkhato -- imehi t²h±k±rehi paññindriya½ visujjhati. iti ime pañca puggale parivajjayato , pañca puggale sevato bhajato payirup±sato, pañca suttantakkhandhe paccavekkhato -- imehi pannarasahi ±k±rehi im±ni pañcindriy±ni visujjhanti. katih±k±rehi pañcindriy±ni bh±viyanti, katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ bh±van± hoti? dasah±k±rehi pañcindriy±ni bh±viyanti, dasah±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ bh±van± hoti. assaddhiya½ pajahanto saddhindriya½ bh±veti, saddhindriya½ bh±vento assaddhiya½ pajahati; kosajja½ pajahanto v²riyindriya½ bh±veti, v²riyindriya½ bh±vento kosajja½ pajahati; pam±da½ pajahanto satindriya½ bh±veti, satindriya½ bh±vento pam±da½ pajahati; uddhacca½ pajahanto sam±dhindriya½ bh±veti, sam±dhindriya½ bh±vento uddhacca½ pajahati; avijja½ pajahanto paññindriya½ bh±veti, paññindriya½ bh±vento avijja½ pajahati. imehi dasah±k±rehi pañcindriy±ni bh±viyanti, imehi dasah±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ bh±van± hoti. katih±k±rehi pañcindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni? dasah±k±rehi pañcindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni. assaddhiyassa pah²natt± suppah²natt± saddhindriya½ bh±vita½ hoti subh±vita½; saddhindriyassa bh±vitatt± subh±vitatt± assaddhiya½ pah²na½ hoti suppah²na½. kosajjassa pah²natt± suppah²natt± v²riyindriya½ bh±vita½ hoti subh±vita½; v²riyindriyassa bh±vitatt± subh±vitatt± kosajja½ pah²na½ hoti suppah²na½. pam±dassa pah²natt± suppah²natt± satindriya½ bh±vita½ hoti subh±vita½; satindriyassa bh±vitatt± subh±vitatt± pam±do pah²no hoti suppah²no. uddhaccassa pah²natt± suppah²natt± sam±dhindriya½ bh±vita½ hoti subh±vita½; sam±dhindriyassa bh±vitatt± subh±vitatt± uddhacca½ pah²na½ hoti suppah²na½. avijj±ya pah²natt± paññindriya½ bh±vita½ hoti subh±vita½; paññindriyassa bh±vitatt± subh±vitatt± avijj± pah²n± hoti suppah²n±. imehi dasah±k±rehi pañcindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni. 186. katih±k±rehi pañcindriy±ni bh±viyanti, katih±k±rehi pañcindriy±ni bh±vit±ni ceva honti subh±vit±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca? cat³h±k±rehi pañcindriy±ni bh±viyanti cat³h±k±rehi pañcindriy±ni bh±vit±ni ceva honti subh±vit±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca. sot±pattimaggakkhaºe pañcindriy±ni bh±viyanti; sot±pattiphalakkhaºe pañcindriy±ni bh±vit±ni ceva honti subh±vit±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca. sakad±g±mimaggakkhaºe pañcindriy±ni bh±viyanti; sakad±g±miphalakkhaºe pañcindriy±ni bh±vit±ni ceva honti subh±vit±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca. an±g±mimaggakkhaºe pañcindriy±ni bh±viyanti; an±g±miphalakkhaºe pañcindriy±ni bh±vit±ni ceva honti subh±vit±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca. arahattamaggakkhaºe pañcindriy±ni bh±viyanti; arahattaphalakkhaºe pañcindriy±ni bh±vit±ni ceva honti subh±vit±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca. iti catasso maggavisuddhiyo, catasso phalavisuddhiyo, catasso samucchedavisuddhiyo, catasso paµippassaddhivisuddhiyo. imehi cat³h±k±rehi pañcindriy±ni bh±viyanti; imehi cat³h±k±rehi pañcindriy±ni bh±vit±ni ceva honti subh±vit±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca. katina½ puggal±na½ indriyabh±van±; kati puggal± bh±vitindriy±? aµµhanna½ puggal±na½ indriyabh±van±; tayo puggal± bh±vitindriy±. katamesa½ aµµhanna½ puggal±na½ indriyabh±van±? sattannañca sekkh±na½, puthujjanakaly±ºakassa ca -- imesa½ aµµhanna½ puggal±na½ indriyabh±van±. katame tayo puggal± bh±vitindriy±? savanena buddho tath±gatassa s±vako kh²º±savo bh±vitindriyo, saya½ bh³taµµhena paccekasambuddho bh±vitindriyo, appameyyaµµhena tath±gato araha½ samm±sambuddho bh±vitindriyo -- ime tayo puggal± bh±vitindriy±. iti imesa½ aµµhanna½ puggal±na½ indriyabh±van±; ime tayo puggal± bh±vitindriy±. suttantaniddeso paµhamo. 2. dutiyasuttantaniddeso 187. s±vatthinid±na½. ``pañcim±ni, bhikkhave, indriy±ni. katam±ni pañca? saddhindriya½, v²riyindriya½, satindriya½, sam±dhindriya½ , paññindriya½. ye hi keci, bhikkhave, samaº± v± br±hmaº± v± imesa½ pañcanna½ indriy±na½ samudayañca atthaªgamañca ass±dañca ±d²navañca nissaraºañca yath±bh³ta½ nappaj±nanti, na me te, bhikkhave, samaº± v± br±hmaº± v± samaºesu {ceva (ka0) sa½0 ni0 5.476} v± samaºasammat±, br±hmaºesu v± br±hmaºasammat±; na ca panete ±yasmant± {±yasmanto sa½0 ni0 5.476} s±maññattha½ v± brahmaññattha½ v± diµµheva dhamme saya½ abhiññ± sacchikatv± upasampajja viharanti. ye ca kho keci {ye keci kho (sy±0), ye hi keci kho (ka0) sa½0 ni0 5.476 passitabb±} bhikkhave samaº± v± br±hmaº± v± imesa½ pañcanna½ indriy±na½ samudayañca atthaªgamañca ass±dañca ±d²navañca nissaraºañca yath±bh³ta½ paj±nanti, te kho me, bhikkhave, samaº± v± br±hmaº± v± samaºesu v± samaºasammat±, br±hmaºesu v± br±hmaºasammat±; te ca pan±yasmant± s±maññatthañca brahmaññatthañca diµµheva dhamme saya½ abhiññ± sacchikatv± upasampajja viharant²''ti. 188. katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudayo hoti; katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudaya½ paj±n±ti? katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgamo hoti; katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgama½ paj±n±ti? katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±do hoti, katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±da½ paj±n±ti? katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²navo hoti; katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²nava½ paj±n±ti? katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ hoti; katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ paj±n±ti? catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudayo hoti; catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudaya½ paj±n±ti. catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgamo hoti; catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgama½ paj±n±ti. pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±do hoti; pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±da½ paj±n±ti. pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²navo hoti; pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²nava½ paj±n±ti. as²tisata½ ±k±rehi {as²tisat±k±rehi (sy±0)} pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ hoti; as²tisata½ ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ paj±n±ti. katamehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudayo hoti; katamehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudaya½ paj±n±ti? adhimokkhatth±ya ±vajjan±ya samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, adhimokkhavasena chandassa samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, adhimokkhavasena manasik±rassa samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, saddhindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ saddhindriyassa samudayo hoti; paggahatth±ya ±vajjan±ya samudayo v²riyindriyassa samudayo hoti, paggahavasena chandassa samudayo v²riyindriyassa samudayo hoti, paggahavasena manasik±rassa samudayo v²riyindriyassa samudayo hoti, v²riyindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ v²riyindriyassa samudayo hoti; upaµµh±natth±ya ±vajjan±ya samudayo satindriyassa samudayo hoti, upaµµh±navasena chandassa samudayo satindriyassa samudayo hoti, upaµµh±navasena manasik±rassa samudayo satindriyassa samudayo hoti, satindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ satindriyassa samudayo hoti; avikkhepatth±ya ±vajjan±ya samudayo sam±dhindriyassa samudayo hoti, avikkhepavasena chandassa samudayo sam±dhindriyassa samudayo hoti, avikkhepavasena manasik±rassa samudayo sam±dhindriyassa samudayo hoti, sam±dhindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ sam±dhindriyassa samudayo hoti; dassanatth±ya ±vajjan±ya samudayo paññindriyassa samudayo hoti, dassanavasena chandassa samudayo paññindriyassa samudayo hoti, dassanavasena manasik±rassa samudayo paññindriyassa samudayo hoti, paññindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ paññindriyassa samudayo hoti. adhimokkhatth±ya ±vajjan±ya samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, paggahatth±ya ±vajjan±ya samudayo v²riyindriyassa samudayo hoti, upaµµh±natth±ya ±vajjan±ya samudayo satindriyassa samudayo hoti, avikkhepatth±ya ±vajjan±ya samudayo sam±dhindriyassa samudayo hoti, dassanatth±ya ±vajjan±ya samudayo paññindriyassa samudayo hoti. adhimokkhavasena chandassa samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, paggahavasena chandassa samudayo v²riyindriyassa samudayo hoti, upaµµh±navasena chandassa samudayo satindriyassa samudayo hoti, avikkhepavasena chandassa samudayo sam±dhindriyassa samudayo hoti, dassanavasena chandassa samudayo paññindriyassa samudayo hoti. adhimokkhavasena manasik±rassa samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, paggahavasena manasik±rassa samudayo v²riyindriyassa samudayo hoti, upaµµh±navasena manasik±rassa samudayo satindriyassa samudayo hoti, avikkhepavasena manasik±rassa samudayo sam±dhindriyassa samudayo hoti, dassanavasena manasik±rassa samudayo paññindriyassa samudayo hoti. saddhindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ saddhindriyassa samudayo hoti v²riyindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ v²riyindriyassa samudayo hoti, satindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ satindriyassa samudayo hoti, sam±dhindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ sam±dhindriyassa samudayo hoti , paññindriyassa vasena ekattupaµµh±na½ paññindriyassa samudayo hoti. imehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudayo hoti, imehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ samudaya½ paj±n±ti. katamehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgamo hoti; katamehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgama½ paj±n±ti? adhimokkhatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo saddhindriyassa atthaªgamo hoti, adhimokkhavasena chandassa atthaªgamo saddhindriyassa atthaªgamo hoti, adhimokkhavasena manasik±rassa atthaªgamo saddhindriyassa atthaªgamo hoti, saddhindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ {ekatta½ anupaµµh±na½ (sy±0)} saddhindriyassa vasena atthaªgamo hoti; paggahatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo v²riyindriyassa atthaªgamo hoti, paggahavasena chandassa atthaªgamo v²riyindriyassa atthaªgamo hoti, paggahavasena manasik±rassa atthaªgamo v²riyindriyassa atthaªgamo hoti, v²riyindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ v²riyindriyassa atthaªgamo hoti; upaµµh±natth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo satindriyassa atthaªgamo hoti, upaµµh±navasena chandassa atthaªgamo satindriyassa atthaªgamo hoti, upaµµh±navasena manasik±rassa atthaªgamo satindriyassa atthaªgamo hoti, satindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ satindriyassa atthaªgamo hoti; avikkhepatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti, avikkhepavasena chandassa atthaªgamo sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti, avikkhepavasena manasik±rassa atthaªgamo sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti, sam±dhindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti; dassanatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo paññindriyassa atthaªgamo hoti, dassanavasena chandassa atthaªgamo paññindriyassa atthaªgamo hoti, dassanavasena manasik±rassa atthaªgamo paññindriyassa atthaªgamo hoti, paññindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ paññindriyassa atthaªgamo hoti. adhimokkhatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo saddhindriyassa atthaªgamo hoti, paggahatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo v²riyindriyassa atthaªgamo hoti, upaµµh±natth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo satindriyassa atthaªgamo hoti, avikkhepatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti, dassanatth±ya ±vajjan±ya atthaªgamo paññindriyassa atthaªgamo hoti. adhimokkhavasena chandassa atthaªgamo saddhindriyassa atthaªgamo hoti, paggahavasena chandassa atthaªgamo v²riyindriyassa atthaªgamo hoti, upaµµh±navasena chandassa atthaªgamo satindriyassa atthaªgamo hoti, avikkhepavasena chandassa atthaªgamo sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti, dassanavasena chandassa atthaªgamo paññindriyassa atthaªgamo hoti. adhimokkhavasena manasik±rassa atthaªgamo saddhindriyassa atthaªgamo hoti, paggahavasena manasik±rassa atthaªgamo v²riyindriyassa atthaªgamo hoti, upaµµh±navasena manasik±rassa atthaªgamo satindriyassa atthaªgamo hoti, avikkhepavasena manasik±rassa atthaªgamo sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti, dassanavasena manasik±rassa atthaªgamo paññindriyassa atthaªgamo hoti. saddhindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ saddhindriyassa atthaªgamo hoti, v²riyindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ v²riyindriyassa atthaªgamo hoti, satindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ satindriyassa atthaªgamo hoti, sam±dhindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ sam±dhindriyassa atthaªgamo hoti, paññindriyassa vasena ekattaanupaµµh±na½ paññindriyassa atthaªgamo hoti. imehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgamo hoti; imehi catt±r²s±ya ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ atthaªgama½ paj±n±ti. ka. ass±daniddeso 189. katamehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±do hoti; katamehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±da½ paj±n±ti? assaddhiyassa anupaµµh±na½ saddhindriyassa ass±do hoti, assaddhiyapari¼±hassa anupaµµh±na½ saddhindriyassa ass±do hoti, adhimokkhacariy±ya ves±rajja½ saddhindriyassa ass±do hoti, santo ca vih±r±dhigamo saddhindriyassa ass±do hoti, ya½ saddhindriya½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½ aya½ saddhindriyassa ass±do. kosajjassa anupaµµh±na½ v²riyindriyassa ass±do hoti, kosajjapari¼±hassa anupaµµh±na½ v²riyindriyassa ass±do hoti, paggahacariy±ya ves±rajja½ v²riyindriyassa ass±do hoti, santo ca vih±r±dhigamo v²riyindriyassa ass±do hoti, ya½ v²riyindriya½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½ aya½ v²riyindriyassa ass±do. pam±dassa anupaµµh±na½ satindriyassa ass±do hoti, pam±dapari¼±hassa anupaµµh±na½ satindriyassa ass±do hoti, upaµµh±nacariy±ya ves±rajja½ satindriyassa ass±do hoti, santo ca vih±r±dhigamo satindriyassa ass±do hoti, ya½ satindriya½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½ aya½ satindriyassa ass±do. uddhaccassa anupaµµh±na½ sam±dhindriyassa ass±do hoti, uddhaccapari¼±hassa anupaµµh±na½ sam±dhindriyassa ass±do hoti, avikkhepacariy±ya ves±rajja½ sam±dhindriyassa ass±do hoti, santo ca vih±r±dhigamo sam±dhindriyassa ass±do hoti, ya½ sam±dhindriya½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½ aya½ sam±dhindriyassa ass±do. avijj±ya anupaµµh±na½ paññindriyassa ass±do hoti, avijj±pari¼±hassa anupaµµh±na½ paññindriyassa ass±do hoti, dassanacariy±ya ves±rajja½ paññindriyassa ass±do hoti , santo ca vih±r±dhigamo paññindriyassa ass±do hoti, ya½ paññindriya½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½ aya½ paññindriyassa ass±do. imehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±do hoti; imehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ass±da½ paj±n±ti. kha. ±d²navaniddeso 190. katamehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²navo hoti; katamehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²nava½ paj±n±ti? assaddhiyassa upaµµh±na½ saddhindriyassa ±d²navo hoti, assaddhiyapari¼±hassa upaµµh±na½ saddhindriyassa ±d²navo hoti, aniccaµµhena saddhindriyassa ±d²navo hoti, dukkhaµµhena saddhindriyassa ±d²navo hoti, anattaµµhena saddhindriyassa ±d²navo hoti. kosajjassa upaµµh±na½ v²riyindriyassa ±d²navo hoti, kosajjapari¼±hassa upaµµh±na½ v²riyindriyassa ±d²navo hoti, aniccaµµhena v²riyindriyassa ±d²navo hoti, dukkhaµµhena...pe0... anattaµµhena v²riyindriyassa ±d²navo hoti. pam±dassa upaµµh±na½ satindriyassa ±d²navo hoti, pam±dapari¼±hassa upaµµh±na½ satindriyassa ±d²navo hoti, aniccaµµhena satindriyassa ±d²navo hoti, dukkhaµµhena...pe0... anattaµµhena satindriyassa ±d²navo hoti. uddhaccassa upaµµh±na½ sam±dhindriyassa ±d²navo hoti, uddhaccapari¼±hassa upaµµh±na½ sam±dhindriyassa ±d²navo hoti, aniccaµµhena sam±dhindriyassa ±d²navo hoti, dukkhaµµhena...pe0... anattaµµhena sam±dhindriyassa ±d²navo hoti. avijj±ya upaµµh±na½ paññindriyassa ±d²navo hoti, avijj±pari¼±hassa upaµµh±na½ paññindriyassa ±d²navo hoti, aniccaµµhena paññindriyassa ±d²navo hoti, dukkhaµµhena paññindriyassa ±d²navo hoti, anattaµµhena paññindriyassa ±d²navo hoti. imehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²navo hoti; imehi pañcav²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ ±d²nava½ paj±n±ti. ga. nissaraºaniddeso 191. katamehi as²tisata½ ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ hoti; katamehi as²tisata½ ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ paj±n±ti? adhimokkhaµµhena saddhindriya½ assaddhiy± nissaµa½ hoti, assaddhiyapari¼±h± nissaµa½ hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca nissaµa½ hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi nissaµa½ hoti, tato paº²tatarasaddhindriyassa paµil±bh± purimatarasaddhindriy± nissaµa½ hoti; paggahaµµhena v²riyindriya½ kosajj± nissaµa½ hoti, kosajjapari¼±h± nissaµa½ hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca nissaµa½ hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi nissaµa½ hoti, tato paº²tatarav²riyindriyassa paµil±bh± purimatarav²riyindriy± nissaµa½ hoti; upaµµh±naµµhena satindriya½ pam±d± nissaµa½ hoti, pam±dapari¼±h± nissaµa½ hoti , tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca nissaµa½ hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi nissaµa½ hoti, tato paº²tatarasatindriyassa paµil±bh± purimatarasatindriy± nissaµa½ hoti; avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ uddhacc± nissaµa½ hoti, uddhaccapari¼±h± nissaµa½ hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca nissaµa½ hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi nissaµa½ hoti, tato paº²tatarasam±dhindriyassa paµil±bh± purimatarasam±dhindriy± nissaµa½ hoti; dassanaµµhena paññindriya½ avijj±ya nissaµa½ hoti, avijj±pari¼±h± nissaµa½ hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca nissaµa½ hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi nissaµa½ hoti, tato paº²tatarapaññindriyassa paµil±bh± purimatarapaññindriy± nissaµa½ hoti. 192. pubbabh±ge pañcahi indriyehi paµhamajjh±navasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, paµhame jh±ne pañcahindriyehi dutiyajjh±navasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, dutiye jh±ne pañcahindriyehi tatiyajjh±navasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, tatiye jh±ne pañcahindriyehi catutthajjh±navasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, catutthe jh±ne pañcahindriyehi ±k±s±nañc±yatanasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti , ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± pañcahindriyehi viññ±ºañc±yatanasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± pañcahindriyehi ±kiñcaññ±yatanasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± pañcahindriyehi nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± pañcahindriyehi anicc±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti. anicc±nupassan± pañcahindriyehi dukkh±nupassan±vase pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, dukkh±nupassan± pañcahindriyehi anatt±nupassan±vase pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, anatt±nupassan± pañcahindriyehi nibbid±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, nibbid±nupassan±ya pañcahindriyehi vir±g±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, vir±g±nupassan±ya pañcahindriyehi nirodh±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, nirodh±nupassan±ya pañcahindriyehi paµinissagg±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, paµinissagg±nupassan±ya pañcahindriyehi khay±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, khay±nupassan±ya pañcahindriyehi vay±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, vay±nupassan±ya pañcahindriyehi vipariº±m±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, vipariº±m±nupassan±ya pañcahindriyehi animitt±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, animitt±nupassan±ya pañcahindriyehi appaºihit±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, appaºihit±nupassan±ya pañcahindriyehi suññat±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti suññat±nupassan±ya pañcahindriyehi adhipaññ±dhammavipassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti. adhipaññ±dhammavipassan±ya pañcahindriyehi yath±bh³tañ±ºadassanavasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, yath±bh³tañ±ºadassane pañcahindriyehi ±d²nav±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, ±d²nav±nupassan±ya pañcahindriyehi paµisaªkh±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, paµisaªkh±nupassan±ya pañcahindriyehi vivaµµan±nupassan±vasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti. vivaµµan±nupassan±ya pañcahindriyehi sot±pattimaggavasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti. sot±pattimagge pañcahindriyehi sot±pattiphalasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, sot±pattiphalasam±pattiy± pañcahindriyehi sakad±g±mimaggavasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, sakad±g±mimagge pañcahindriyehi sakad±g±miphalasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, sakad±g±miphalasam±pattiy± pañcahindriyehi an±g±mimaggavasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, an±g±mimagge pañcahindriyehi an±g±miphalasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, an±g±miphalasam±pattiy± pañcahindriyehi arahattamaggavasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti, arahattamagge pañcahindriyehi arahattaphalasam±pattivasena pañcindriy±ni nissaµ±ni honti. nekkhamme pañcindriy±ni k±macchandato nissaµ±ni honti, aby±p±de pañcindriy±ni by±p±dato nissaµ±ni honti, ±lokasaññ±ya pañcindriy±ni thinamiddhato nissaµ±ni honti, avikkhepe pañcindriy±ni uddhaccato nissaµ±ni honti, dhammavavatth±ne pañcindriy±ni vicikicch±ya nissaµ±ni honti, ñ±ºe pañcindriy±ni avijj±ya nissaµ±ni honti, p±mojje pañcindriy±ni aratiy± nissaµ±ni honti. 193. paµhame jh±ne pañcindriy±ni n²varaºehi nissaµ±ni honti, dutiye jh±ne pañcindriy±ni vitakkavic±rehi nissaµ±ni honti, tatiye jh±ne pañcindriy±ni p²tiy± nissaµ±ni honti, catutthe jh±ne pañcindriy±ni sukhadukkhehi nissaµ±ni honti, ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± pañcindriy±ni r³pasaññ±ya paµighasaññ±ya n±nattasaññ±ya nissaµ±ni honti, viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± pañcindriy±ni ±k±s±nañc±yatanasaññ±ya nissaµ±ni honti, ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± pañcindriy±ni viññ±ºañc±yatanasaññ±ya nissaµ±ni honti, nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± pañcindriy±ni ±kiñcaññ±yatanasaññ±ya nissaµ±ni honti. anicc±nupassan± pañcindriy±ni niccasaññ±ya nissaµ±ni honti, dukkh±nupassan± pañcindriy±ni sukhasaññ±ya nissaµ±ni honti, anatt±nupassan± pañcindriy±ni attasaññ±ya nissaµ±ni honti, nibbid±nupassan±ya pañcindriy±ni nandiy± nissaµ±ni honti, vir±g±nupassan±ya pañcindriy±ni r±gato nissaµ±ni honti, nirodh±nupassan±ya pañcindriy±ni samudayato nissaµ±ni honti, paµinissagg±nupassan±ya pañcindriy±ni ±d±nato nissaµ±ni honti, khay±nupassan±ya pañcindriy±ni ghanasaññ±ya nissaµ±ni honti , vay±nupassan±ya pañcindriy±ni ±y³hanato nissaµ±ni honti, vipariº±m±nupassan±ya pañcindriy±ni dhuvasaññ±ya nissaµ±ni honti, animitt±nupassan±ya pañcindriy±ni nimittato nissaµ±ni honti, appaºihit±nupassan±ya pañcindriy±ni paºidhiy± nissaµ±ni honti, suññat±nupassan±ya pañcindriy±ni abhinivesato nissaµ±ni honti. adhipaññ±dhammavipassan±ya pañcindriy±ni s±r±d±n±bhinivesato nissaµ±ni honti, yath±bh³tañ±ºadassane pañcindriy±ni sammoh±bhinivesato nissaµ±ni honti, ±d²nav±nupassan±ya pañcindriy±ni ±lay±bhinivesato nissaµ±ni honti, paµisaªkh±nupassan±ya pañcindriy±ni appaµisaªkh±ya nissaµ±ni honti, vivaµµan±nupassan±ya pañcindriy±ni saññog±bhinivesato nissaµ±ni honti. sot±pattimagge pañcindriy±ni diµµhekaµµhehi kilesehi nissaµ±ni honti, sakad±g±mimagge pañcindriy±ni o¼±rikehi kilesehi nissaµ±ni honti, an±g±mimagge pañcindriy±ni anusahagatehi kilesehi nissaµ±ni honti, arahattamagge pañcindriy±ni sabbakilesehi nissaµ±ni honti, sabbesaññeva kh²º±sav±na½ tattha tattha pañcindriy±ni nissaµ±ni ceva honti sunissaµ±ni ca paµippassaddh±ni ca suppaµippassaddh±ni ca. imehi as²tisata½ ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ hoti; imehi as²tisata½ ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ nissaraºa½ paj±n±ti. suttantaniddeso dutiyo. paµhamabh±ºav±ro. 3. tatiyasuttantaniddeso 194. s±vatthinid±na½ {sa½0 ni0 5.478-479 passitabb±}. ``pañcim±ni, bhikkhave, indriy±ni. katam±ni pañca? saddhindriya½, v²riyindriya½, satindriya½, sam±dhindriya½, paññindriya½. kattha ca, bhikkhave, saddhindriya½ daµµhabba½? cat³su sot±pattiyaªgesu -- ettha saddhindriya½ daµµhabba½. kattha ca, bhikkhave, v²riyindriya½ daµµhabba½? cat³su sammappadh±nesu -- ettha v²riyindriya½ daµµhabba½. kattha ca , bhikkhave, satindriya½ daµµhabba½? cat³su satipaµµh±nesu -- ettha satindriya½ daµµhabba½. kattha ca, bhikkhave, sam±dhindriya½ daµµhabba½? cat³su jh±nesu -- ettha sam±dhindriya½ daµµhabba½. kattha ca, bhikkhave, paññindriya½ daµµhabba½? cat³su ariyasaccesu -- ettha paññindriya½ daµµhabba½''. cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena katih±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? cat³su sammappadh±nesu v²riyindriyassa vasena katih±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? cat³su satipaµµh±nesu satindriyassa vasena katih±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? cat³su jh±nesu sam±dhindriyassa vasena katih±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena katih±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su sammappadh±nesu v²riyindriyassa vasena v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su satipaµµh±nesu satindriyassa vasena v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su jh±nesu sam±dhindriyassa vasena v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. ka. pabhedagaºananiddeso 195. cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? sappurisasa½seve sot±pattiyaªge adhimokkh±dhipateyyaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, saddhindriyassa vasena paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½ , dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½; saddhammasavane sot±pattiyaªge... yonisomanasik±re sot±pattiyaªge... dhamm±nudhammapaµipattiy± sot±pattiyaªge adhimokkh±dhipateyyaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, saddhindriyassa vasena paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½. cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su sammappadh±nesu v²riyindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? anuppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ anupp±d±ya sammappadh±ne paggah±dhipateyyaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, v²riyindriyassa vasena upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½. uppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ pah±n±ya sammappadh±ne...pe0... anuppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ upp±d±ya sammappadh±ne...pe0... uppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ µhitiy± asammos±ya bhiyyobh±v±ya vepull±ya bh±van±ya p±rip³riy± sammappadh±ne paggah±dhipateyyaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, v²riyindriyassa vasena upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½. cat³su sammappadh±nesu v²riyindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su satipaµµh±nesu satindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±ne upaµµh±n±dhipateyyaµµhena satindriya½ daµµhabba½, satindriyassa vasena avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½. vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±ne...pe0... citte citt±nupassan±satipaµµh±ne... dhammesu dhamm±nupassan±satipaµµh±ne upaµµh±n±dhipateyyaµµhena satindriya½ daµµhabba½, satindriyassa vasena avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½. cat³su satipaµµh±nesu satindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su jh±nesu sam±dhindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? paµhame jh±ne avikkhep±dhipateyyaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, sam±dhindriyassa vasena dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½. dutiye jh±ne...pe0... tatiye jh±ne... catutthe jh±ne avikkhep±dhipateyyaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, sam±dhindriyassa vasena dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½. cat³su jh±nesu sam±dhindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni? dukkhe ariyasacce dassan±dhipateyyaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½. dukkhasamudaye ariyasacce...pe0... dukkhanirodhe ariyasacce... dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ariyasacce dassan±dhipateyyaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½. cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcindriy±ni daµµhabb±ni. kha. cariyav±ro 196. cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±? cat³su sammappadh±nesu...pe0... cat³su satipaµµh±nesu... cat³su jh±nesu... cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena katih±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±? cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±. cat³su sammappadh±nesu...pe0... cat³su satipaµµh±nesu... cat³su jh±nesu... cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±. cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±? sappurisasa½seve sot±pattiyaªge adhimokkh±dhipateyyaµµhena saddhindriyassa cariy± daµµhabb±, saddhindriyassa vasena paggahaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±, upaµµh±naµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±, avikkhepaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±, dassanaµµhena paññindriyassa cariy± daµµhabb±. saddhammasavane sot±pattiyaªge...pe0... yoniso manasik±re sot±pattiyaªge... dhamm±nudhammapaµipattiy± sot±pattiyaªge adhimokkh±dhipateyyaµµhena saddhindriyassa cariy± daµµhabb±, saddhindriyassa vasena paggahaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±, upaµµh±naµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±, avikkhepaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±, dassanaµµhena paññindriyassa cariy± daµµhabb±. cat³su sot±pattiyaªgesu saddhindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±. cat³su sammappadh±nesu v²riyindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±? anuppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ anupp±d±ya sammappadh±ne paggah±dhipateyyaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±, v²riyindriyassa vasena upaµµh±naµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±, avikkhepaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±, dassanaµµhena paññindriyassa cariy± daµµhabb±, adhimokkhaµµhena saddhindriyassa cariy± daµµhabb±. uppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ pah±n±ya sammappadh±ne...pe0... anuppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ upp±d±ya sammappadh±ne...pe0... uppann±na½ kusal±na½ dhamm±na½ µhitiy± asammos±ya bhiyyobh±v±ya vepull±ya bh±van±ya p±rip³riy± sammappadh±ne paggah±dhipateyyaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±...pe0... cat³su sammappadh±nesu v²riyindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±. cat³su satipaµµh±nesu satindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±? k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±ne upaµµh±n±dhipateyyaµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±, satindriyassa vasena avikkhepaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±, dassanaµµhena paññindriyassa cariy± daµµhabb±, adhimokkhaµµhena saddhindriyassa cariy± daµµhabb±, paggahaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±. vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±ne...pe0... citte citt±nupassan±satipaµµh±ne...pe0... dhammesu dhamm±nupassan±satipaµµh±ne upaµµh±n±dhipateyyaµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±...pe0... cat³su satipaµµh±nesu satindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±. cat³su jh±nesu sam±dhindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±? paµhame jh±ne avikkhep±dhipateyyaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±, sam±dhindriyassa vasena dassanaµµhena paññindriyassa cariy± daµµhabb±, adhimokkhaµµhena saddhindriyassa cariy± daµµhabb±, paggahaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±, upaµµh±naµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±. dutiye jh±ne...pe0... tatiye jh±ne...pe0... catutthe jh±ne avikkhep±dhipateyyaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±...pe0... cat³su jh±nesu sam±dhindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±. cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena katamehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±? dukkhe ariyasacce dassan±dhipateyyaµµhena paññindriyassa cariy± daµµhabb±, paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriyassa cariy± daµµhabb±, paggahaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±, upaµµh±naµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±, avikkhepaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±. dukkhasamudaye ariyasacce...pe0... dukkhanirodhe ariyasacce... dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ariyasacce dassan±dhipateyyaµµhena paññindriyassa cariy± daµµhabb±, paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriyassa cariy± daµµhabb±, paggahaµµhena v²riyindriyassa cariy± daµµhabb±, upaµµh±naµµhena satindriyassa cariy± daµµhabb±, avikkhepaµµhena sam±dhindriyassa cariy± daµµhabb±. cat³su ariyasaccesu paññindriyassa vasena imehi v²satiy± ±k±rehi pañcanna½ indriy±na½ cariy± daµµhabb±. ga. c±ravih±raniddeso 197. c±ro ca vih±ro ca anubuddho hoti paµividdho, yath±caranta½ yath±viharanta½ viññ³ sabrahmac±r² gambh²resu µh±nesu okappeyyu½ -- ``addh±, ayam±yasm± patto v± p±puºissati v±''. cariy±ti aµµha cariy±yo -- iriy±pathacariy±, ±yatanacariy±, saticariy±, sam±dhicariy±, ñ±ºacariy±, maggacariy±, patticariy±, lokatthacariy±ti. iriy±pathacariy±ti cat³su iriy±pathesu. ±yatanacariy±ti chasu ajjhattikab±hiresu ±yatanesu. saticariy±ti cat³su satipaµµh±nesu. sam±dhicariy±ti cat³su jh±nesu. ñ±ºacariy±ti cat³su ariyasaccesu. maggacariy±ti cat³su ariyamaggesu. patticariy±ti cat³su s±maññaphalesu. lokatthacariy±ti tath±gatesu arahantesu samm±sambuddhesu, padese paccekabuddhesu, padese s±vakesu. iriy±pathacariy± ca paºidhisampann±na½, ±yatanacariy± ca indriyesu guttadv±r±na½, saticariy± ca appam±davih±r²na½, sam±dhicariy± ca adhicittamanuyutt±na½, ñ±ºacariy± ca buddhisampann±na½, maggacariy± ca samm±paµipann±na½, patticariy± ca adhigataphal±na½, lokatthacariy± ca tath±gat±na½ arahant±na½ samm±sambuddh±na½, padese paccekabuddh±na½, padese s±vak±na½. im± aµµha cariy±yo. apar±pi aµµha cariy±yo. adhimuccanto saddh±ya carati, paggaºhanto v²riyena carati, upaµµh±pento satiy± carati, avikkhepa½ karonto sam±dhin± carati, paj±nanto paññ±ya carati, vij±nanto viññ±ºacariy±ya carati, eva½ paµipannassa kusal± dhamm± ±y±pent²ti ±yatanacariy±ya carati, eva½ paµipanno visesamadhigacchat²ti visesacariy±ya carati -- im± aµµha cariy±yo. apar±pi aµµha cariy±yo. dassanacariy± ca samm±diµµhiy±, abhiniropanacariy± ca samm±saªkappassa, pariggahacariy± ca samm±v±c±ya, samuµµh±nacariy± ca samm±kammantassa, vod±nacariy± ca samm±±j²vassa, paggahacariy± ca samm±v±y±massa, upaµµh±nacariy± ca samm±satiy±, avikkhepacariy± ca samm±sam±dhissa -- im± aµµha cariy±yo. vih±roti adhimuccanto saddh±ya viharati, paggaºhanto v²riyena viharati, upaµµh±pento satiy± viharati, avikkhepa½ karonto sam±dhin± viharati, paj±nanto paññ±ya viharati. anubuddhoti saddhindriyassa adhimokkhaµµho anubuddho hoti, v²riyindriyassa paggahaµµho anubuddho hoti, satindriyassa upaµµh±naµµho anubuddho hoti, sam±dhindriyassa avikkhepaµµho anubuddho hoti, paññindriyassa dassanaµµho anubuddho hoti. paµividdhoti saddhindriyassa adhimokkhaµµho paµividdho hoti, v²riyindriyassa paggahaµµho paµividdho hoti, satindriyassa upaµµh±naµµho paµividdho hoti, sam±dhindriyassa avikkhepaµµho paµividdho hoti, paññindriyassa dassanaµµho paµividdho hoti. yath±carantanti eva½ saddh±ya caranta½, eva½ v²riyena caranta½, eva½ satiy± caranta½, eva½ sam±dhin± caranta½, eva½ paññ±ya caranta½. yath±viharantanti eva½ saddh±ya viharanta½, eva½ v²riyena viharanta½, eva½ satiy± viharanta½, eva½ sam±dhin± viharanta½, eva½ paññ±ya viharanta½. viññ³ti viññ³ vibh±v² medh±v² paº¹it± buddhisampann±. sabrahmac±r²ti ekakamma½ ekuddeso samasikkhat±. gambh²resu µh±nes³ti gambh²r±ni µh±n±ni vuccanti jh±n± ca vimokkh± ca sam±dh² ca sam±pattiyo ca magg± ca phal±ni ca abhiññ±yo ca paµisambhid± ca. okappeyyunti saddaheyyu½ adhimucceyyu½. addh±ti eka½savacanameta½ nissa½sayavacanameta½ nikkaªkhavacanameta½ advejjhavacanameta½ adve¼hakavacanameta½ niyogavacanameta½ apaººakavacanameta½ avatth±panavacanameta½ -- addh±ti. ±yasm±ti piyavacanameta½ garuvacanameta½ sag±ravasappatiss±dhivacanameta½ -- ±yasm±ti. patto v±ti adhigato v±. p±puºissati v±ti adhigamissati v±. suttantaniddeso tatiyo. 4. catutthasuttantaniddeso 198. purimanid±na½ {paripuººanid±na½ (sy±0 ka0)}. ``pañcim±ni, bhikkhave, indriy±ni. katam±ni pañca? saddhindriya½, v²riyindriya½, satindriya½, sam±dhindriya½, paññindriya½ -- im±ni kho, bhikkhave, pañcindriy±ni. im±ni pañcindriy±ni katih±k±rehi kenaµµhena daµµhabb±ni? im±ni pañcindriy±ni chah±k±rehi tenaµµhena daµµhabb±ni -- ±dhipateyyaµµhena ±divisodhanaµµhena adhimattaµµhena, adhiµµh±naµµhena, pariy±d±naµµhena, patiµµh±pakaµµhena''. ka. ±dhipateyyaµµhaniddeso 199. katha½ ±dhipateyyaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni? assaddhiya½ pajahato adhimokkh±dhipateyyaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, saddhindriyassa vasena paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½. kosajja½ pajahato paggah±dhipateyyaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, v²riyindriyassa vasena upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½. pam±da½ pajahato upaµµh±n±dhipateyyaµµhena satindriya½ daµµhabba½, satindriyassa vasena avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½. uddhacca½ pajahato avikkhep±dhipateyyaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, sam±dhindriyassa vasena dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½. avijja½ pajahato dassan±dhipateyyaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½. k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena adhimokkh±dhipateyyaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, saddhindriyassa vasena paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½. k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena paggah±dhipateyyaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, v²riyindriyassa vasena upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½. k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena upaµµh±n±dhipateyyaµµhena satindriya½ daµµhabba½, satindriyassa vasena avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½. k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena avikkhep±dhipateyyaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, sam±dhindriyassa vasena dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½. k±macchanda½ pajahato nekkhammavasena dassan±dhipateyyaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½. by±p±da½ pajahato aby±p±davasena...pe0... thinamiddha½ pajahato ±lokasaññ±vasena...pe0... sabbakilese pajahato arahattamaggavasena adhimokkh±dhipateyyaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, saddhindriyassa vasena paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½, dassanaµµhena paññindriya½ daµµhabba½...pe0... sabbakilese pajahato arahattamaggavasena dassan±dhipateyyaµµhena paññindriya½ daµµhabba½, paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½ daµµhabba½, paggahaµµhena v²riyindriya½ daµµhabba½, upaµµh±naµµhena satindriya½ daµµhabba½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ daµµhabba½. eva½ ±dhipateyyaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni. kha. ±divisodhanaµµhaniddeso 200. katha½ ±divisodhanaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni? adhimokkhaµµhena saddhindriya½, assaddhiyasa½varaµµhena {assaddhiya½ sa½varaµµhena (sy±0 ka0) evam²disesu padesupi} s²lavisuddhi -- saddhindriyassa ±divisodhan±. paggahaµµhena v²riyindriya½, kosajjasa½varaµµhena s²lavisuddhi -- v²riyindriyassa ±divisodhan±. upaµµh±naµµhena satindriya½, pam±dasa½varaµµhena s²lavisuddhi -- satindriyassa ±divisodhan±. avikkhepaµµhena sam±dhindriya½, uddhaccasa½varaµµhena s²lavisuddhi -- sam±dhindriyassa ±divisodhan±. dassanaµµhena paññindriya½, avijj±sa½varaµµhena s²lavisuddhi -- paññindriyassa ±divisodhan±. nekkhamme pañcindriy±ni, k±macchandasa½varaµµhena s²lavisuddhi -- pañcanna½ indriy±na½ ±divisodhan±. aby±p±de pañcindriy±ni, by±p±dasa½varaµµhena s²lavisuddhi -- pañcanna½ indriy±na½ ±divisodhan±...pe0... arahattamagge pañcindriy±ni, sabbakilesasa½varaµµhena s²lavisuddhi -- pañcanna½ indriy±na½ ±divisodhan±. eva½ ±divisodhanaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni. ga. adhimattaµµhaniddeso 201. katha½ adhimattaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni? saddhindriyassa bh±van±ya chando uppajjati -- chandavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti . chandavasena p±mojja½ uppajjati -- p±mojjavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. p±mojjavasena p²ti uppajjati -- p²tivasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. p²tivasena passaddhi uppajjati -- passaddhivasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. passaddhivasena sukha½ uppajjati -- sukhavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. sukhavasena obh±so uppajjati -- obh±savasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. obh±savasena sa½vego uppajjati -- sa½vegavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. sa½vejetv± citta½ sam±dahati -- sam±dhivasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. tath± sam±hita½ citta½ s±dhuka½ paggaºh±ti -- paggahavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. tath±paggahita½ citta½ s±dhuka½ ajjhupekkhati -- upekkh±vasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. upekkh±vasena n±nattakilesehi citta½ vimuccati -- vimokkhavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. vimuttatt± te dhamm± ekaras± honti -- ekarasaµµhena bh±van±vasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. bh±vitatt± tato paº²tatare vivaµµanti -- vivaµµan±vasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. vivaµµitatt± tato vosajjati {vossajjati (sy±0 ka0)} -- vosaggavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. vosajjitatt± tato nirujjhanti -- nirodhavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti. nirodhavasena dve vosagg± -- paricc±gavosaggo ca, pakkhandanavosaggo ca. kilese ca khandhe ca pariccajat²ti -- paricc±gavosaggo. nirodhanibb±nadh±tuy± citta½ pakkhandat²ti -- pakkhandanavosaggo. nirodhavasena ime dve vosagg±. assaddhiyassa pah±n±ya chando uppajjati...pe0... assaddhiyapari¼±hassa pah±n±ya chando uppajjati... diµµhekaµµh±na½ kiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... o¼±rik±na½ kiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... anusahagat±na½ kiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... sabbakiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati -- chandavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhimatta½ hoti...pe0... v²riyindriyassa bh±van±ya chando uppajjati...pe0... kosajjassa pah±n±ya chando uppajjati... kosajjapari¼±hassa pah±n±ya chando uppajjati... diµµhekaµµh±na½ kiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati...pe0... sabbakiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... satindriyassa bh±van±ya chando uppajjati...pe0... pam±dassa pah±n±ya chando uppajjati... pam±dapari¼±hassa pah±n±ya chando uppajjati...pe0... sabbakiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... sam±dhindriyassa bh±van±ya chando uppajjati...pe0... uddhaccassa pah±n±ya chando uppajjati uddhaccapari¼±hassa pah±n±ya chando uppajjati...pe0... sabbakiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... paññindriyassa bh±van±ya chando uppajjati...pe0... avijj±ya pah±n±ya chando uppajjati... avijj±pari¼±hassa pah±n±ya chando uppajjati... diµµhekaµµh±na½ kiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... o¼±rik±na½ kiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... anusahagat±na½ kiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati... sabbakiles±na½ pah±n±ya chando uppajjati -- chandavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. chandavasena p±mojja½ uppajjati -- p±mojjavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. p±mojjavasena p²ti uppajjati -- p²tivasena paññ± vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. p²tivasena passaddhi uppajjati -- passaddhivasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. passaddhivasena sukha½ uppajjati -- sukhavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. sukhavasena obh±so uppajjati -- obh±savasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. obh±savasena sa½vego uppajjati -- sa½vegavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. sa½vejetv± citta½ sam±dahati -- sam±dhivasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. tath±sam±hita½ citta½ s±dhuka½ paggaºh±ti -- paggahavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. tath±paggahita½ citta½ s±dhuka½ ajjhupekkhati -- upekkh±vasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. upekkh±vasena n±nattakilesehi citta½ vimuccati -- vimokkhavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. vimuttatt± te dhamm± ekaras± honti -- bh±van±vasena {ekarasaµµhena bh±van±vasena (sy±0 ka0) aµµhakath± oloketabbo} paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. bh±vitatt± tato paº²tatare vivaµµanti -- vivaµµan±vasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. vivaµµitatt± tato vosajjati -- vosaggavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. vosajjitatt± tato nirujjhanti -- nirodhavasena paññ±vasena paññindriya½ adhimatta½ hoti. nirodhavasena dve vosagg± -- paricc±gavosaggo ca, pakkhandanavosaggo ca. kilese ca khandhe ca pariccajat²ti -- paricc±gavosaggo. nirodhanibb±nadh±tuy± citta½ pakkhandat²ti -- pakkhandanavosaggo. nirodhavasena ime dve vosagg±. eva½ adhimattaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni. dutiyabh±ºav±ro. gha. adhiµµh±naµµhaniddeso 202. katha½ adhiµµh±naµµhena indriy±ni daµµhabb±ni? saddhindriyassa bh±van±ya chando uppajjati -- chandavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhiµµh±ti. chandavasena p±mojja½ uppajjati -- p±mojjavasena saddh±vasena saddhindriya½ adhiµµh±ti...pe0... eva½ adhiµµh±naµµhena indriy±ni daµµhabb±ni. ªa. pariy±d±naµµhaniddeso katha½ pariy±d±naµµhena indriy±ni daµµhabb±ni? adhimokkhaµµhena saddhindriya½ assaddhiya½ pariy±diyati , assaddhiyapari¼±ha½ pariy±diyati. paggahaµµhena v²riyindriya½ kosajja½ pariy±diyati, kosajjapari¼±ha½ pariy±diyati. upaµµh±naµµhena satindriya½ pam±da½ pariy±diyati, pam±dapari¼±ha½ pariy±diyati. avikkhepaµµhena sam±dhindriya½ uddhacca½ pariy±diyati, uddhaccapari¼±ha½ pariy±diyati. dassanaµµhena paññindriya½ avijja½ pariy±diyati, avijj±pari¼±ha½ pariy±diyati. nekkhamme pañcindriy±ni k±macchanda½ pariy±diyanti. aby±p±de pañcindriy±ni by±p±da½ pariy±diyanti. ±lokasaññ±ya pañcindriy±ni thinamiddha½ pariy±diyanti. avikkhepe pañcindriy±ni uddhacca½ pariy±diyanti...pe0... arahattamagge pañcindriy±ni sabbakilese pariy±diyanti. eva½ pariy±d±naµµhena indriy±ni daµµhabb±ni. ca. patiµµh±pakaµµhaniddeso 203. katha½ patiµµh±pakaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni? saddho saddhindriya½ adhimokkhe patiµµh±peti, saddhassa saddhindriya½ adhimokkhe patiµµh±peti. v²riyav± v²riyindriya½ paggahe patiµµh±peti, v²riyavato v²riyindriya½ paggahe patiµµh±peti. satim± satindriya½ upaµµh±ne patiµµh±peti, satimato satindriya½ upaµµh±ne patiµµh±peti. sam±hito sam±dhindriya½ avikkhepe patiµµh±peti, sam±hitassa sam±dhindriya½ avikkhepe patiµµh±peti. paññav± paññindriya½ dassane patiµµh±peti, paññavato paññindriya½ dassane patiµµh±peti. yog±vacaro pañcindriy±ni nekkhamme patiµµh±peti, yog±vacarassa pañcindriy±ni nekkhamme patiµµh±penti. yog±vacaro pañcindriy±ni aby±p±de patiµµh±peti, yog±vacarassa pañcindriy±ni aby±p±de patiµµh±penti. yog±vacaro pañcindriy±ni ±lokasaññ±ya patiµµh±peti, yog±vacarassa pañcindriy±ni ±lokasaññ±ya patiµµh±penti. yog±vacaro pañcindriy±ni avikkhepe patiµµh±peti , yog±vacarassa pañcindriy±ni avikkhepe patiµµh±penti...pe0... yog±vacaro pañcindriy±ni arahattamagge patiµµh±peti, yog±vacarassa pañcindriy±ni arahattamagge patiµµh±penti. eva½ patiµµh±pakaµµhena indriy±ni daµµhabb±ni. suttantaniddeso catuttho. 5. indriyasamodh±na½ 204. puthujjano sam±dhi½ bh±vento katih±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti? sekkho sam±dhi½ bh±vento katih±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti? v²tar±go sam±dhi½ bh±vento katih±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti? puthujjano sam±dhi½ bh±vento sattahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti. sekkho sam±dhi½ bh±vento aµµhahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti. v²tar±go sam±dhi½ bh±vento dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti. puthujjano sam±dhi½ bh±vento katamehi sattah±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti? ±vajjitatt± ±rammaº³paµµh±nakusalo hoti, samathanimitt³paµµh±nakusalo hoti, paggahanimitt³paµµh±nakusalo hoti, avikkhep³paµµh±nakusalo hoti, obh±s³paµµh±nakusalo hoti, sampaha½san³paµµh±nakusalo hoti, upekkh³paµµh±nakusalo hoti -- puthujjano sam±dhi½ bh±vento imehi sattahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti. sekkho sam±dhi½ bh±vento katamehi aµµhahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti? ±vajjitatt± ±rammaº³paµµh±nakusalo hoti, samathanimitt³paµµh±nakusalo hoti, paggahanimitt³paµµh±nakusalo hoti, avikkhep³paµµh±nakusalo hoti, obh±s³paµµh±nakusalo hoti, sampaha½san³paµµh±nakusalo hoti, upekkh³paµµh±nakusalo hoti, ekatt³paµµh±nakusalo hoti -- sekkho sam±dhi½ bh±vento imehi aµµhahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti. v²tar±go sam±dhi½ bh±vento katamehi dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti? ±vajjitatt± ±rammaº³paµµh±nakusalo hoti...pe0... ekatt³paµµh±nakusalo hoti, ñ±º³paµµh±nakusalo hoti, vimutt³paµµh±nakusalo hoti -- v²tar±go sam±dhi½ bh±vento imehi dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti. 205. puthujjano vipassana½ bh±vento katih±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, katih±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti? sekkho vipassana½ bh±vento katih±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti , katih±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti? v²tar±go vipassana½ bh±vento katih±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, katih±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti? puthujjano vipassana½ bh±vento navahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, navahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti. sekkho vipassana½ bh±vento dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, dasahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti. v²tar±go vipassana½ bh±vento dv±dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, dv±dasahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti. puthujjano vipassana½ bh±vento katamehi navahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, katamehi navahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti? aniccato upaµµh±nakusalo hoti, niccato anupaµµh±nakusalo hoti. dukkhato upaµµh±nakusalo hoti, sukhato anupaµµh±nakusalo hoti. anattato upaµµh±nakusalo hoti, attato anupaµµh±nakusalo hoti. khayato upaµµh±nakusalo hoti, ghanato anupaµµh±nakusalo hoti. vayato upaµµh±nakusalo hoti, ±y³han±nupaµµh±nakusalo hoti. vipariº±m³paµµh±nakusalo hoti, dhuvato anupaµµh±nakusalo hoti. animitt³paµµh±nakusalo hoti, nimitt±nupaµµh±nakusalo hoti. appaºihit³paµµh±nakusalo hoti, paºidhianupaµµh±nakusalo {paºidh±nupaµµh±nakusalo (sy±0)} hoti. suññat³paµµh±nakusalo hoti, abhinives±nupaµµh±nakusalo hoti -- puthujjano vipassana½ bh±vento imehi navahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, imehi navahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti. 206. sekkho vipassana½ bh±vento katamehi dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, katamehi dasahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti? aniccato upaµµh±nakusalo hoti, niccato anupaµµh±nakusalo hoti...pe0... suññat³paµµh±nakusalo hoti, abhinives±n³paµµh±nakusalo hoti. ñ±º³paµµh±nakusalo hoti, añ±ºaanupaµµh±nakusalo hoti -- sekkho vipassana½ bh±vento imehi dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, imehi dasahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti. v²tar±go vipassana½ bh±vento katamehi dv±dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, katamehi dv±dasahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti? aniccato upaµµh±nakusalo hoti, niccato anupaµµh±nakusalo hoti...pe0... ñ±º³paµµh±nakusalo hoti, añ±º±nupaµµh±nakusalo hoti. visaññog³paµµh±nakusalo hoti, saññog±nupaµµh±nakusalo hoti. nirodh³paµµh±nakusalo hoti, saªkh±r±nupaµµh±nakusalo hoti -- v²tar±go vipassana½ bh±vento imehi dv±dasahi ±k±rehi upaµµh±nakusalo hoti, imehi dv±dasahi ±k±rehi anupaµµh±nakusalo hoti. ±vajjitatt± ±rammaº³paµµh±nakusalavasena indriy±ni samodh±neti, gocarañca paj±n±ti, samatthañca paµivijjhati...pe0... dhamme samodh±neti, gocarañca paj±n±ti, samatthañca paµivijjhati. indriy±ni samodh±net²ti katha½ indriy±ni samodh±neti? adhimokkhaµµhena saddhindriya½ samodh±neti...pe0... samathanimitt³paµµh±nakusalavasena, paggahanimitt³paµµh±nakusalavasena, avikkhep³paµµh±nakusalavasena, obh±s³paµµh±nakusalavasena, sampaha½san³paµµh±nakusalavasena, upekkh³paµµh±nakusalavasena , ekatt³paµµh±nakusalavasena, ñ±º³paµµh±nakusalavasena, vimutt³paµµh±nakusalavasena. aniccato upaµµh±nakusalavasena, niccato anupaµµh±nakusalavasena, dukkhato upaµµh±nakusalavasena, sukhato anupaµµh±nakusalavasena, anattato upaµµh±nakusalavasena, attato anupaµµh±nakusalavasena, khayato upaµµh±nakusalavasena, ghanato anupaµµh±nakusalavasena, vayato upaµµh±nakusalavasena, ±y³han±nupaµµh±nakusalavasena, vipariº±m³paµµh±nakusalavasena, dhuvato anupaµµh±nakusalavasena, animitt³paµµh±nakusalavasena, nimitt±nupaµµh±nakusalavasena, appaºihit³paµµh±nakusalavasena, paºidhianupaµµh±nakusalavasena, suññat³paµµh±nakusalavasena, abhinives±nupaµµh±nakusalavasena, ñ±º³paµµh±nakusalavasena, añ±º±nupaµµh±nakusalavasena, visaññog³paµµh±nakusalavasena, saññog±nupaµµh±nakusalavasena , nirodh³paµµh±nakusalavasena, saªkh±r±nupaµµh±nakusalavasena indriy±ni samodh±neti, gocarañca paj±n±ti, samatthañca paµivijjhati. 207. catusaµµhiy± ±k±rehi tiººanna½ indriy±na½ vas²bh±vat±paññ± ±sav±na½ khaye ñ±ºa½. katamesa½ tiººanna½ indriy±na½? anaññ±taññass±m²tindriyassa, aññindriyassa, aññ±t±vindriyassa. anaññ±taññass±m²tindriya½ kati µh±n±ni gacchati? aññindriya½ kati µh±n±ni gacchati? aññ±t±vindriya½ kati µh±n±ni gacchati? anaññ±taññass±m²tindriya½ eka½ µh±na½ gacchati -- sot±pattimagga½. aññindriya½ cha µh±n±ni gacchati -- sot±pattiphala½, sakad±g±mimagga½, sakad±g±miphala½, an±g±mimagga½, an±g±miphala½, arahattamagga½. aññ±t±vindriya½ eka½ µh±na½ gacchati -- arahattaphala½. sot±pattimaggakkhaºe anaññ±taññass±m²tindriyassa saddhindriya½ adhimokkhapariv±ra½ hoti, v²riyindriya½ paggahapariv±ra½ hoti, satindriya½ upaµµh±napariv±ra½ hoti, sam±dhindriya½ avikkhepapariv±ra½ hoti, paññindriya½ dassanapariv±ra½ hoti, manindriya½ vij±nanapariv±ra½ hoti, somanassindriya½ abhisandanapariv±ra½ hoti, j²vitindriya½ pavattasantat±dhipateyyapariv±ra½ hoti. sot±pattimaggakkhaºe j±t± dhamm±, µhapetv± cittasamuµµh±na½ r³pa½, sabbeva kusal± honti, sabbeva an±sav± honti, sabbeva niyy±nik± honti, sabbeva apacayag±mino honti, sabbeva lokuttar± honti, sabbeva nibb±n±rammaº± honti. sot±pattimaggakkhaºe anaññ±taññass±m²tindriyassa im±ni aµµhindriy±ni sahaj±tapariv±r± honti, aññamaññapariv±r± honti, nissayapariv±r± honti, sampayuttapariv±r± honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti. teva tassa ±k±r± ceva honti pariv±r± ca. sot±pattiphalakkhaºe...pe0... arahattaphalakkhaºe aññ±t±vindriyassa saddhindriya½ adhimokkhapariv±ra½ hoti...pe0... j²vitindriya½ pavattasantat±dhipateyyapariv±ra½ hoti. arahattaphalakkhaºe j±t± dhamm± sabbeva aby±kat± honti, µhapetv± cittasamuµµh±na½ r³pa½ sabbeva an±sav± honti, sabbeva lokuttar± honti, sabbeva nibb±n±rammaº± honti. arahattaphalakkhaºe aññ±t±vindriyassa im±ni aµµhindriy±ni sahaj±tapariv±r± honti . teva tassa ±k±r± ceva honti pariv±r± ca. iti im±ni aµµha aµµhak±ni catusaµµhi honti. ±sav±ti katame te ±sav±? k±m±savo, bhav±savo, diµµh±savo, avijj±savo. katthete ±sav± kh²yanti {khiyyanti (ka0)}? sot±pattimaggena anavaseso diµµh±savo kh²yati. ap±yagaman²yo k±m±savo kh²yati, ap±yagaman²yo bhav±savo kh²yati, ap±yagaman²yo avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. sakad±g±mimaggena o¼±riko k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. an±g±mimaggena anavaseso k±m±savo kh²yati, tadekaµµho bhav±savo kh²yati, tadekaµµho avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. arahattamaggena anavaseso bhav±savo kh²yati, anavaseso avijj±savo kh²yati. etthete ±sav± kh²yanti. 208. na tassa addiµµhamidhatthi kiñci, atho aviññ±tamaj±nitabba½. sabba½ abhiññ±si yadatthi neyya½, tath±gato tena samantacakkh³ti.. samantacakkh³ti kenaµµhena samantacakkhu? cuddasa buddhañ±º±ni -- dukkhe ñ±ºa½ buddhañ±ºa½, dukkhasamudaye ñ±ºa½ buddhañ±ºa½...pe0... sabbaññutañ±ºa½ buddhañ±ºa½, an±varaºañ±ºa½ buddhañ±ºa½. im±ni cuddasa buddhañ±º±ni. imesa½ cuddasanna½ buddhañ±º±na½ aµµha ñ±º±ni s±vakas±dh±raº±ni, cha ñ±º±ni as±dh±raº±ni s±vakehi. y±vat± dukkhassa dukkhaµµho ñ±to, aññ±to dukkhaµµho natth²ti -- samantacakkhu. ya½ samantacakkhu ta½ paññindriya½. paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½, paggahaµµhena v²riyindriya½, upaµµh±naµµhena satindriya½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½. y±vat± dukkhassa dukkhaµµho diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya; aphassito paññ±ya dukkhaµµho natth²ti -- samantacakkhu. ya½ samantacakkhu ta½ paññindriya½. paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½, paggahaµµhena v²riyindriya½, upaµµh±naµµhena satindriya½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½. y±vat± samudayassa samudayaµµho...pe0... y±vat± nirodhassa nirodhaµµho... y±vat± maggassa maggaµµho... y±vat± atthapaµisambhid±ya atthapaµisambhidaµµho... y±vat± dhammapaµisambhid±ya dhammapaµisambhidaµµho... y±vat± niruttipaµisambhid±ya niruttipaµisambhidaµµho... y±vat± paµibh±napaµisambhid±ya paµibh±napaµisambhidaµµho... y±vat± indriyaparopariyatte ñ±ºa½... y±vat± satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½... y±vat± yamakap±µih²re ñ±ºa½... y±vat± mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½... y±vat± sadevakassa lokassa sam±rakassa sabrahmakassa sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya diµµha½ suta½ muta½ viññ±ta½ patta½ pariyesita½ anuvicarita½ manas±, ta½ ñ±ta½ diµµha½ vidita½ sacchikata½ phassita½ paññ±ya. aphassita½ paññ±ya natth²ti -- samantacakkhu. ya½ samantacakkhu ta½ paññindriya½. paññindriyassa vasena adhimokkhaµµhena saddhindriya½, paggahaµµhena v²riyindriya½, upaµµh±naµµhena satindriya½, avikkhepaµµhena sam±dhindriya½. saddahanto paggaºh±ti, paggaºhanto saddahati. saddahanto upaµµh±peti, upaµµh±pento saddahati. saddahanto sam±dahati, sam±dahanto saddahati. saddahanto paj±n±ti, paj±nanto saddahati. paggaºhanto upaµµh±peti, upaµµh±pento paggaºh±ti. paggaºhanto sam±dahati, sam±dahanto paggaºh±ti. paggaºhanto paj±n±ti, paj±nanto paggaºh±ti. paggaºhanto saddahati, saddahanto paggaºh±ti. upaµµh±pento sam±dahati, sam±dahanto upaµµh±peti. upaµµh±pento paj±n±ti, paj±nanto upaµµh±peti. upaµµh±pento saddahati, saddahanto upaµµh±peti. upaµµh±pento paggaºh±ti, paggaºhanto upaµµh±peti. sam±dahanto paj±n±ti, paj±nanto sam±dahati. sam±dahanto saddahati, saddahanto sam±dahati. sam±dahanto paggaºh±ti, paggaºhanto sam±dahati. sam±dahanto upaµµh±peti, upaµµh±pento sam±dahati. paj±nanto saddahati, saddahanto paj±n±ti. paj±nanto paggaºh±ti, paggaºhanto paj±n±ti. paj±nanto upaµµh±peti, upaµµh±pento paj±n±ti. paj±nanto sam±dahati, sam±dahanto paj±n±ti. saddahitatt± paggahita½, paggahitatt± saddahita½. saddahitatt± upaµµh±pita½, upaµµh±pitatt± saddahita½. saddahitatt± sam±dahita½, sam±dahitatt± saddahita½. saddahitatt± paj±nita½, paj±nitatt± saddahita½. paggahitatt± upaµµh±pita½ , upaµµh±pitatt± paggahita½. paggahitatt± sam±dahita½, sam±dahitatt± paggahita½. paggahitatt± paj±nita½ paj±nitatt± paggahita½. paggahitatt± saddahita½, saddahitatt± paggahita½. upaµµh±pitatt± sam±dahita½, sam±dahitatt± upaµµh±pita½. upaµµh±pitatt± paj±nita½, paj±nitatt± upaµµh±pita½. upaµµh±pitatt± saddahita½, saddahitatt± upaµµh±pita½. upaµµh±pitatt± paggahita½, paggahitatt± upaµµh±pita½. sam±dahitatt± paj±nita½, paj±nitatt± sam±dahita½. sam±dahitatt± saddahita½, saddahitatt± sam±dahita½. sam±dahitatt± paggahita½, paggahitatt± sam±dahita½. sam±dahitatt± upaµµh±pita½, upaµµh±pitatt± sam±dahita½. paj±nitatt± saddahita½, saddahitatt± paj±nita½. paj±nitatt± paggahita½, paggahitatt± paj±nita½. paj±nitatt± upaµµh±pita½, upaµµh±pitatt± paj±nita½. paj±nitatt± sam±dahita½, sam±dahitatt± paj±nita½. ya½ buddhacakkhu ta½ buddhañ±ºa½, ya½ buddhañ±ºa½ ta½ buddhacakkhu, yena cakkhun± tath±gato satte passati apparajakkhe mah±rajakkhe tikkhindriye mudindriye sv±k±re dv±k±re suviññ±paye duviññ±paye appekacce paralokavajjabhayadass±vino {paralokavajjabhayadass±vine (sy±0 ka0)}, appekacce naparalokavajjabhayadass±vino. apparajakkhe mah±rajakkheti saddho puggalo apparajakkho, assaddho puggalo mah±rajakkho. ±raddhav²riyo puggalo apparajakkho, kus²to puggalo mah±rajakkho. upaµµhitassati puggalo apparajakkho, muµµhassati puggalo mah±rajakkho. sam±hito puggalo apparajakkho, asam±hito puggalo mah±rajakkho. paññav± puggalo apparajakkho, duppañño puggalo mah±rajakkho. tikkhindriye mudindriyeti saddho puggalo tikkhindriyo, assaddho puggalo mudindriyo...pe0... paññav± puggalo tikkhindriyo, duppañño puggalo mudindriyo. sv±k±re dv±k±reti saddho puggalo sv±k±ro, assaddho puggalo dv±k±ro...pe0... paññav± puggalo sv±k±ro, duppañño puggalo dv±k±ro. suviññ±paye duviññ±payeti saddho puggalo suviññ±payo, assaddho puggalo duviññ±payo...pe0... paññav± puggalo suviññ±payo, duppañño puggalo duviññ±payo. appekacce paralokavajjabhayadass±vino, appekacce naparalokavajjabhayadass±vinoti saddho puggalo paralokavajjabhayadass±v², assaddho puggalo naparalokavajjabhayadass±v². ±raddhav²riyo puggalo paralokavajjabhayadass±v² , kus²to puggalo naparalokavajjabhayadass±v²...pe0... paññav± puggalo paralokavajjabhayadass±v², duppañño puggalo naparalokavajjabhayadass±v². lokoti khandhaloko dh±tuloko ±yatanaloko vipattibhavaloko vipattisambhavaloko sampattibhavaloko sampattisambhavaloko. eko loko -- sabbe satt± ±h±raµµhitik±. dve lok± -- n±mañca r³pañca. tayo lok± -- tisso vedan±. catt±ro lok± -- catt±ro ±h±r±. pañca lok± -- pañcup±d±nakkhandh±. cha lok± -- cha ajjhattik±ni ±yatan±ni. satta lok± -- satta viññ±ºaµµhitiyo. aµµha lok± -- aµµha lokadhamm±. nava lok± -- nava satt±v±s±. dasa lok± -- das±yatan±ni. dv±dasa lok± -- dv±das±yatan±ni. aµµh±rasa lok± -- aµµh±rasa dh±tuyo. vajjanti sabbe kiles± vajj±, sabbe duccarit± vajj±, sabbe abhisaªkh±r± vajj±, sabbe bhavag±mikamm± vajj±. iti imasmiñca loke imasmiñca vajje tibb± bhayasaññ± paccupaµµhit± honti, seyyath±pi ukkhitt±sike vadhake. imehi paññ±s±ya ±k±rehi im±ni pañcindriy±ni j±n±ti passati aññ±ti paµivijjhat²ti. indriyasamodh±no pañcamo. tatiyabh±ºav±ro. indriyakath± niµµhit±. 5. vimokkhakath± 1. uddeso 209. purimanid±na½ . ``tayome , bhikkhave, vimokkh±. katame tayo? suññato vimokkho, animitto vimokkho, appaºihito vimokkho -- ime kho, bhikkhave, tayo vimokkh±. ``api ca, aµµhasaµµhi vimokkh± -- suññato vimokkho, animitto vimokkho, appaºihito vimokkho; ajjhattavuµµh±no vimokkho, bahiddh±vuµµh±no vimokkho, dubhato vuµµh±no vimokkho; ajjhattavuµµh±n± catt±ro vimokkh±, bahiddh±vuµµh±n± catt±ro vimokkh±, dubhato vuµµh±n± catt±ro vimokkh±; ajjhattavuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±, bahiddh±vuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±, dubhato vuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±; ajjhattavuµµh±napaµippassaddh² {ajjhattavuµµh±n± paµippassddh² (sy±0)} catt±ro vimokkh±, bahiddh±vuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±, dubhato vuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±; r³p² r³p±ni passat²ti vimokkho, ajjhatta½ ar³pasaññ² bahiddh± r³p±ni passat²ti vimokkho, subha½ teva adhimutto hot²ti vimokkho; ±k±s±nañc±yatanasam±patti vimokkho, viññ±ºañc±yatanasam±patti vimokkho, ±kiñcaññ±yatanasam±patti vimokkho; nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti vimokkho, saññ±vedayitanirodhasam±patti vimokkho; samayavimokkho, asamayavimokkho; s±mayiko vimokkho, as±mayiko vimokkho; kuppo vimokkho, akuppo vimokkho; lokiyo vimokkho, lokuttaro vimokkho; s±savo vimokkho, an±savo vimokkho; s±miso vimokkho, nir±miso vimokkho; nir±mis±nir±misataro vimokkho, paºihito vimokkho, appaºihito vimokkho, paºihitappaµippassaddhi vimokkho; saññutto vimokkho, visaññutto vimokkho; ekattavimokkho, n±nattavimokkho , saññ±vimokkho, ñ±ºavimokkho; s²tisiy±vimokkho {s²t²siy±vimokkho (s²0 aµµha0)}, jh±navimokkho, anup±d±cittassa vimokkho''. 2. niddeso 210. katamo suññato vimokkho? idha bhikkhu araññagato v± rukkham³lagato v± suññ±g±ragato v± iti paµisañcikkhati -- ``suññamida½ attena v± attaniyena v±''ti. so tattha abhinivesa½ na karot²ti -- suññato vimokkho. aya½ suññato vimokkho. katamo animitto vimokkho? idha bhikkhu araññagato v± rukkham³lagato v± suññ±g±ragato v± iti paµisañcikkhati -- ``suññamida½ attena v± attaniyena v±''ti. so tattha nimitta½ na karot²ti -- animitto vimokkho. aya½ animitto vimokkho. katamo appaºihito vimokkho? idha bhikkhu araññagato v± rukkham³lagato v± suññ±g±ragato v± iti paµisañcikkhati -- ``suññamida½ attena v± attaniyena v±''ti. so tattha paºidhi½ na karot²ti -- appaºihito vimokkho. aya½ appaºihito vimokkho. katamo ajjhattavuµµh±no vimokkho? catt±ri jh±n±ni -- aya½ ajjhattavuµµh±no vimokkho. katamo bahiddh±vuµµh±no vimokkho? catasso ar³pasam±pattiyo -- aya½ bahiddh±vuµµh±no vimokkho. katamo dubhato vuµµh±no vimokkho? catt±ro ariyamagg± -- aya½ dubhato vuµµh±no vimokkho. katame ajjhattavuµµh±n± catt±ro vimokkh±? paµhama½ jh±na½ n²varaºehi vuµµh±ti. dutiya½ jh±na½ vitakkavic±rehi vuµµh±ti. tatiya½ jh±na½ p²tiy± vuµµh±ti. catuttha½ jh±na½ sukhadukkhehi vuµµh±ti. ime ajjhattavuµµh±n± catt±ro vimokkh±. katame bahiddh±vuµµh±n± catt±ro vimokkh±? ±k±s±nañc±yatanasam±patti r³pasaññ±ya paµighasaññ±ya n±nattasaññ±ya vuµµh±ti. viññ±ºañc±yatanasam±patti ±k±s±nañc±yatanasaññ±ya vuµµh±ti. ±kiñcaññ±yatanasam±patti viññ±ºañc±yatanasaññ±ya vuµµh±ti. nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti ±kiñcaññ±yatanasaññ±ya vuµµh±ti. ime bahiddh±vuµµh±n± catt±ro vimokkh±. katame dubhato vuµµh±n± catt±ro vimokkh±? sot±pattimaggo sakk±yadiµµhivicikicch±s²labbatapar±m±s± diµµh±nusay± vicikicch±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. sakad±g±mimaggo o¼±rik± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± o¼±rik± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti . an±g±mimaggo anusahagat± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± anusahagat± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. arahattamaggo r³par±g± ar³par±g± m±n± uddhacc± avijj±ya m±n±nusay± bhavar±g±nusay± avijj±nusay± vuµµh±ti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuµµh±ti, bahiddh± ca sabbanimittehi vuµµh±ti. ime dubhato vuµµh±n± catt±ro vimokkh±. 211. katame ajjhattavuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±? paµhama½ jh±na½ paµil±bhatth±ya vitakko ca vic±ro ca p²ti ca sukhañca cittekaggat± ca, dutiya½ jh±na½ paµil±bhatth±ya...pe0... tatiya½ jh±na½ paµil±bhatth±ya...pe0... catuttha½ jh±na½ paµil±bhatth±ya vitakko ca vic±ro ca p²ti ca sukhañca cittekaggat± ca -- ime ajjhattavuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±. katame bahiddh±vuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±? ±k±s±nañc±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya vitakko ca vic±ro ca p²ti ca sukhañca cittekaggat± ca, viññ±ºañc±yatanasam±patti½...pe0... ±kiñcaññ±yatanasam±patti½ ...pe0... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½ paµil±bhatth±ya vitakko ca vic±ro ca p²ti ca sukhañca cittekaggat± ca -- ime bahiddh±vuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±. katame dubhato vuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±? sot±pattimagga½ paµil±bhatth±ya anicc±nupassan±, dukkh±nupassan±, anatt±nupassan±. sakad±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya...pe0... an±g±mimagga½ paµil±bhatth±ya...pe0... arahattamagga½ paµil±bhatth±ya anicc±nupassan±, dukkh±nupassan±, anatt±nupassan± -- ime dubhato vuµµh±n±na½ anulom± catt±ro vimokkh±. katame ajjhattavuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±? paµhamassa jh±nassa paµil±bho v± vip±ko v±, dutiyassa jh±nassa...pe0... tatiyassa jh±nassa...pe0... catutthassa jh±nassa paµil±bho v± vip±ko v± -- ime ajjhattavuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±. katame bahiddh±vuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±? ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± paµil±bho v± vip±ko v±, viññ±ºañc±yatanasam±pattiy±...pe0... ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy±...pe0... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± paµil±bho v± vip±ko v± -- ime bahiddh±vuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±. katame dubhato vuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±? sot±pattimaggassa sot±pattiphala½, sakad±g±mimaggassa sakad±g±miphala½ , an±g±mimaggassa an±g±miphala½, arahattamaggassa arahattaphala½ -- ime dubhato vuµµh±napaµippassaddh² catt±ro vimokkh±. 212. katha½ r³p² r³p±ni passat²ti -- vimokkho? idhekacco ajjhatta½ paccatta½ n²lanimitta½ manasikaroti, n²lasañña½ paµilabhati. so ta½ nimitta½ suggahita½ karoti, s³padh±rita½ upadh±reti, sv±vatthita½ avatth±peti. so ta½ nimitta½ suggahita½ katv± s³padh±rita½ {supadh±rita½ (ka0)} upadh±retv± sv±vatthita½ avatth±petv± bahiddh± n²lanimitte citta½ upasa½harati, n²lasañña½ paµilabhati. so ta½ nimitta½ suggahita½ karoti, s³padh±rita½ upadh±reti, sv±vatthita½ avatth±peti. so ta½ nimitta½ suggahita½ katv± upadh±retv± sv±vatthita½ avatth±petv± ±sevati bh±veti bahul²karoti. tassa eva½ hoti -- ``ajjhattañca bahiddh± ca ubhayamida½ r³pa''nti, r³pasaññ² hoti. idhekacco ajjhatta½ paccatta½ p²tanimitta½...pe0... lohitanimitta½...pe0... od±tanimitta½ manasikaroti, od±tasañña½ paµilabhati. so ta½ nimitta½ suggahita½ karoti, s³padh±rita½ upadh±reti, sv±vatthita½ avatth±peti. so ta½ nimitta½ suggahita½ katv± s³padh±rita½ upadh±retv± sv±vatthita½ avatth±petv± bahiddh± od±tanimitte citta½ upasa½harati, od±tasañña½ paµilabhati. so ta½ nimitta½ suggahita½ karoti, s³padh±rita½ upadh±reti, sv±vatthita½ avatth±peti. so ta½ nimitta½ suggahita½ katv± s³padh±rita½ upadh±retv± sv±vatthita½ avatth±petv± ±sevati bh±veti bahul²karoti. tassa eva½ hoti -- ``ajjhattañca bahiddh± ca ubhayamida½ r³pa''nti, r³pasaññ² hoti. eva½ r³p² r³p±ni passat²ti -- vimokkho. katha½ ajjhatta½ ar³pasaññ² bahiddh± r³p±ni passat²ti -- vimokkho? idhekacco ajjhatta½ paccatta½ n²lanimitta½ na manasikaroti, n²lasañña½ na paµilabhati; bahiddh± n²lanimitte citta½ upasa½harati, n²lasañña½ paµilabhati. so ta½ nimitta½ suggahita½ karoti, s³padh±rita½ upadh±reti, sv±vatthita½ avatth±peti. so ta½ nimitta½ suggahita½ katv± s³padh±rita½ upadh±retv± sv±vatthita½ avatth±petv± ±sevati bh±veti bahul²karoti. tassa eva½ hoti -- ``ajjhatta½ ar³pa½, bahiddh± r³pamida''nti, r³pasaññ² hoti. idhekacco ajjhatta½ paccatta½ p²tanimitta½...pe0... lohitanimitta½...pe0... od±tanimitta½ na manasikaroti, od±tasañña½ na paµilabhati; bahiddh± od±tanimitte citta½ upasa½harati, od±tasañña½ paµilabhati. so ta½ nimitta½ suggahita½ karoti, s³padh±rita½ upadh±reti, sv±vatthita½ avatth±peti. so ta½ nimitta½ suggahita½ katv± s³padh±rita½ upadh±retv± sv±vatthita½ avatth±petv± ±sevati bh±veti bahul²karoti. tassa eva½ hoti -- ``ajjhatta½ ar³pa½ bahiddh± r³pamida''nti, r³pasaññ² hoti. eva½ ajjhatta½ ar³pasaññ² bahiddh± r³p±ni passat²ti -- vimokkho. katha½ ``subha''nteva adhimutto hot²ti -- vimokkho? idha bhikkhu mett±sahagatena cetas± eka½ disa½ pharitv± viharati, tath± dutiya½, tath± tatiya½, tath± catuttha½. iti uddhamadho tiriya½ sabbadhi sabbattat±ya sabb±vanta½ loka½ mett±sahagatena cetas± vipulena mahaggatena appam±ºena averena aby±pajjena {aby±pajjhena (sy±0)} pharitv± viharati. mett±ya bh±vitatt± satt± appaµik³l± honti. karuº±sahagatena cetas±...pe0... karuº±ya bh±vitatt± satt± appaµik³l± honti. mudit±sahagatena cetas±...pe0... mudit±ya bh±vitatt± satt± appaµik³l± honti. upekkh±sahagatena cetas± eka½ disa½ pharitv± viharati...pe0... upekkh±ya bh±vitatt± satt± appaµik³l± honti. eva½ ``subha½'' teva adhimutto hot²ti -- vimokkho. 213. katamo ±k±s±nañc±yatanasam±patti vimokkho? idha bhikkhu sabbaso r³pasaññ±na½ samatikkam± paµighasaññ±na½ atthaªgam± n±nattasaññ±na½ amanasik±r± ``ananto ±k±so''ti ±k±s±nañc±yatana½ upasampajja viharati -- aya½ ±k±s±nañc±yatanasam±patti vimokkho. katamo viññ±ºañc±yatanasam±patti vimokkho? idha bhikkhu sabbaso ±k±s±nañc±yatana½ samatikkamma ``ananta½ viññ±ºa''nti viññ±ºañc±yatana½ upasampajja viharati -- aya½ viññ±ºañc±yatanasam±patti vimokkho. katamo ±kiñcaññ±yatanasam±patti vimokkho? idha bhikkhu sabbaso viññ±ºañc±yatana½ samatikkamma ``natthi kiñc²''ti ±kiñcaññ±yatana½ upasampajja viharati -- aya½ ±kiñcaññ±yatanasam±patti vimokkho . katamo nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti vimokkho? idha bhikkhu sabbaso ±kiñcaññ±yatana½ samatikkamma nevasaññ±n±saññ±yatana½ upasampajja viharati -- aya½ nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti vimokkho. katamo saññ±vedayitanirodhasam±patti vimokkho? idha bhikkhu sabbaso nevasaññ±n±saññ±yatana½ samatikkamma saññ±vedayitanirodha½ upasampajja viharati -- aya½ saññ±vedayitanirodhasam±patti vimokkho. katamo samayavimokkho? catt±ri ca jh±n±ni catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ samayavimokkho. katamo asamayavimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ asamayavimokkho. katamo s±mayiko vimokkho? catt±ri ca jh±n±ni, catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ s±mayiko vimokkho. katamo as±mayiko vimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ as±mayiko vimokkho. katamo kuppo vimokkho? catt±ri ca jh±n±ni, catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ kuppo vimokkho. katamo akuppo vimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ akuppo vimokkho. katamo lokiyo vimokkho? catt±ri ca jh±n±ni, catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ lokiyo vimokkho. katamo lokuttaro vimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ lokuttaro vimokkho. katamo s±savo vimokkho? catt±ri ca jh±n±ni, catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ s±savo vimokkho. katamo an±savo vimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ an±savo vimokkho. katamo s±miso vimokkho? r³pappaµisaññutto vimokkho -- aya½ s±miso vimokkho. katamo nir±miso vimokkho? ar³pappaµisaññutto vimokkho -- aya½ nir±miso vimokkho. katamo nir±mis± nir±misataro vimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ nir±mis±nir±misataro vimokkho. katamo paºihito vimokkho? catt±ri ca jh±n±ni, catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ paºihito vimokkho. katamo appaºihito vimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ appaºihito vimokkho. katamo paºihitappaµippassaddhi vimokkho? paµhamassa jh±nassa paµil±bho v± vip±ko v± ...pe0... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± paµil±bho v± vip±ko v± -- aya½ paºihitappaµippassaddhi vimokkho. katamo saññutto vimokkho? catt±ri ca jh±n±ni, catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ saññutto vimokkho. katamo visaññutto vimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ visaññutto vimokkho. katamo ekattavimokkho? catt±ro ca ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- aya½ ekattavimokkho. katamo n±nattavimokkho? catt±ri ca jh±n±ni, catasso ca ar³pasam±pattiyo -- aya½ n±nattavimokkho. 214. katamo saññ±vimokkho? siy± eko saññ±vimokkho dasa saññ±vimokkh± honti, dasa saññ±vimokkh± eko saññ±vimokkho hoti, vatthuvasena pariy±yena. kathañca siy±? anicc±nupassan±ñ±½ niccato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho . dukkh±nupassan±ñ±½ sukhato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. anatt±nupassan±ñ±ºa½ attato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. nibbid±nupassan±ñ±ºa½ nandiy± saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. vir±g±nupassan±ñ±ºa½ r±gato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. nirodh±nupassan±ñ±ºa½ samudayato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ ±d±nato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. animitt±nupassan±ñ±ºa½ nimittato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ paºidhiy± saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. eva½ siy± eko saññ±vimokkho dasa saññ±vimokkh± honti, dasa saññ±vimokkh± eko saññ±vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. r³pe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho...pe0... r³pe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho. eva½ siy± eko saññ±vimokkho dasa saññ±vimokkh± honti, dasa saññ±vimokkh± eko saññ±vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho...pe0... jar±maraºe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato saññ±ya muccat²ti -- saññ±vimokkho . eva½ siy±, eko saññ±vimokkho dasa saññ±vimokkh± honti, dasa saññ±vimokkh± eko saññ±vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena -- aya½ saññ±vimokkho. 215. katamo ñ±ºavimokkho? siy± eko ñ±ºavimokkho dasa ñ±ºavimokkh± honti, dasa ñ±ºavimokkh± eko ñ±ºavimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena siy±ti . kathañca siy±? anicc±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ niccato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. dukkh±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ sukhato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. anatt±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ attato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. nibbid±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ nandiy± sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. vir±g±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ r±gato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. nirodh±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ samudayato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. paµinissagg±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ ±d±nato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. animitt±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ nimittato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. appaºihit±nupassan± th±bh³ta½ ñ±ºa½ paºidhiy± sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. suññat±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ abhinivesato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. eva½ siy± eko ñ±ºavimokkho dasa ñ±ºavimokkh± honti, dasa ñ±ºavimokkh± eko ñ±ºavimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. r³pe anicc±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ niccato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho...pe0... r³pe suññat±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ abhinivesato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. eva½ siy± eko ñ±ºavimokkho dasa ñ±ºavimokkh± honti, dasa ñ±ºavimokkh± eko ñ±ºavimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. vedan±ya ...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ niccato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho...pe0... jar±maraºe suññat±nupassan± yath±bh³ta½ ñ±ºa½ abhinivesato sammoh± aññ±º± muccat²ti -- ñ±ºavimokkho. eva½ siy± eko ñ±ºavimokkho dasa ñ±ºavimokkh± honti, dasa ñ±ºavimokkh± eko ñ±ºavimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena -- aya½ ñ±ºavimokkho. 216. katamo s²tisiy±vimokkho? siy± eko s²tisiy±vimokkho dasa s²tisiy±vimokkh± honti, dasa s²tisiy±vimokkh± eko s²tisiy±vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena siy±ti. kathañca siy±? anicc±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ niccato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. dukkh±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ sukhato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. anatt±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ attato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. nibbid±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ nandiy± sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. vir±g±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ r±gato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho . nirodh±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ samudayato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. paµinissagg±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ ±d±nato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. animitt±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ nimittato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. appaºihit±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ paºidhiy± sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. suññat±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ abhinivesato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. eva½ siy± eko s²tisiy±vimokkho dasa s²tisiy±vimokkh± honti, dasa s²tisiy±vimokkh± eko s²tisiy±vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. r³pe anicc±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ niccato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho...pe0... r³pe suññat±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ abhinivesato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. eva½ siy± eko s²tisiy±vimokkho dasa s²tisiy±vimokkh± honti, dasa s²tisiy±vimokkh± eko s²tisiy±vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ niccato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho...pe0... jar±maraºe suññat±nupassan± anuttara½ s²tibh±va½ ñ±ºa½ abhinivesato sant±papari¼±hadarath± muccat²ti -- s²tisiy±vimokkho. eva½ siy± eko s²tisiy±vimokkho dasa s²tisiy±vimokkh± honti, dasa s²tisiy±vimokkh± eko s²tisiy±vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena -- aya½ s²tisiy±vimokkho. 217. katamo jh±navimokkho? nekkhamma½ jh±yat²ti {j±yat²ti (sy±0)} jh±na½. k±macchanda½ jh±pet²ti -- jh±na½. jh±yanto {j±yanto (sy±0)} muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±pento muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±yant²ti -- dhamm±. jh±pet²ti -- kilese. jh±te ca jh±pe ca j±n±t²ti -- jh±navimokkho. aby±p±do jh±yat²ti -- jh±na½. by±p±da½ jh±pet²ti -- jh±na½. jh±yanto muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±pento muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±yant²ti -- dhamm±. jh±pet²ti -- kilese. jh±te ca jh±pe ca j±n±t²ti -- jh±navimokkho. ±lokasaññ± jh±yat²ti -- jh±na½. thinamiddha½ jh±pet²ti -- jh±na½...pe0... avikkhepo jh±yat²ti -- jh±na½. uddhacca½ jh±pet²ti -- jh±na½. dhammavavatth±na½ jh±yat²ti -- jh±na½. vicikiccha½ jh±pet²ti -- jh±na½. ñ±ºa½ jh±yat²ti -- jh±na½. avijja½ jh±pet²ti -- jh±na½. p±mojja½ jh±yat²ti -- jh±na½. arati½ jh±pet²ti -- jh±na½. paµhama½ jh±na½ jh±yat²ti -- jh±na½. n²varaºe jh±pet²ti -- jh±na½...pe0... arahattamaggo jh±yat²ti -- jh±na½. sabbakilese jh±pet²ti -- jh±na½. jh±yanto muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±pento muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±yant²ti -- dhamm±. jh±pet²ti -- kilese. jh±te ca jh±pe ca j±n±t²ti -- jh±navimokkho -- aya½ jh±navimokkho. 218. katamo anup±d± cittassa vimokkho? siy± eko anup±d±cittassa vimokkho dasa anup±d±cittassa vimokkh± honti, dasa anup±d±cittassa vimokkh± eko anup±d±cittassa vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena siy±ti . kathañca siy±? anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. dukkh±nupassan±ñ±ºa½ sukhato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. anatt±nupassan±ñ±ºa½ attato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. nibbid±nupassan±ñ±ºa½ nandiy± up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. vir±g±nupassan±ñ±ºa½ r±gato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. nirodh±nupassan±ñ±ºa½ samudayato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ ±d±nato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. animitt±nupassan±ñ±ºa½ nimittato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ paºidhiy± up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. eva½ siy± eko anup±d±cittassa vimokkho dasa anup±d±cittassa vimokkh± honti, dasa anup±d±cittassa vimokkh± eko anup±d±cittassa vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. r³pe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho...pe0... r³pe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. eva½ siy± eko anup±d±cittassa vimokkho dasa anup±d±cittassa vimokkh± honti, dasa anup±d±cittassa vimokkh± eko anup±d±cittassa vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho...pe0... jar±maraºe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato up±d±n± muccat²ti -- anup±d±cittassa vimokkho. eva½ siy± eko anup±d±cittassa vimokkho dasa anup±d±cittassa vimokkh± honti , dasa anup±d±cittassa vimokkh± eko anup±d±cittassa vimokkho hoti vatthuvasena pariy±yena. anicc±nupassan±ñ±ºa½ katihup±d±nehi muccati? dukkh±nupassan±ñ±ºa½ katihup±d±nehi muccati? anatt±nupassan±ñ±ºa½ katihup±d±nehi muccati? nibbid±nupassan±ñ±ºa½...pe0... vir±g±nupassan±ñ±ºa½... nirodh±nupassan±ñ±ºa½... paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½... animitt±nupassan±ñ±ºa½... appaºihit±nupassan±ñ±ºa½... suññat±nupassan±ñ±ºa½ katihup±d±nehi muccat²ti? anicc±nupassan±ñ±ºa½ t²hup±d±nehi muccati. dukkh±nupassan±ñ±ºa½ ekup±d±n± muccati. anatt±nupassan±ñ±ºa½ t²hup±d±nehi muccati. nibbid±nupassan±ñ±ºa½ ekup±d±n± muccati. vir±g±nupassan±ñ±ºa½ ekup±d±n± muccati. nirodh±nupassan±ñ±ºa½ cat³hup±d±nehi muccati. paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ cat³hup±d±nehi muccati. animitt±nupassan±ñ±ºa½ t²hup±d±nehi muccati. appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ ekup±d±n± muccati. suññat±nupassan±ñ±ºa½ t²hup±d±nehi muccati. anicc±nupassan±ñ±ºa½ katamehi t²hup±d±nehi muccati? diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n± -- anicc±nupassan±ñ±ºa½ imehi t²hup±d±nehi muccati. dukkh±nupassan±ñ±ºa½ katam± ekup±d±n± {ek³p±d±n± (s²0 aµµha0)} muccati? k±mup±d±n± -- dukkh±nupassan±ñ±ºa½ ida½ ekup±d±n± muccati. {im± ekup±d±n± (sy±0)} anatt±nupassan±ñ±ºa½ katamehi t²hup±d±nehi muccati? diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n± -- anatt±nupassan±ñ±ºa½ imehi t²hup±d±nehi muccati. nibbid±nupassan±ñ±ºa½ katam± ekup±d±n± muccati? k±mup±d±n± -- nibbid±nupassan±ñ±ºa½ ida½ ekup±d±n± muccati. vir±g±nupassan±ñ±ºa½ katam± ekup±d±n± muccati? k±mup±d±n± -- vir±g±nupassan±ñ±ºa½ ida½ ekup±d±n± muccati. nirodh±nupassan±ñ±ºa½ katamehi cat³hup±d±nehi muccati? k±mup±d±n±, diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n± -- nirodh±nupassan±ñ±ºa½ imehi cat³hup±d±nehi muccati. paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ katamehi cat³hup±d±nehi muccati? k±mup±d±n±, diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n± -- paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ imehi cat³hup±d±nehi muccati. animitt±nupassan±ñ±ºa½ katamehi t²hup±d±nehi muccati? diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n± -- animitt±nupassan±ñ±ºa½ imehi t²hup±d±nehi muccati. appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ katam± ekup±d±n± muccati? k±mup±d±n± -- appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ ida½ ekup±d±n± muccati. suññat±nupassan±ñ±ºa½ katamehi t²hup±d±nehi muccati? diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n± -- suññat±nupassan±ñ±ºa½ imehi t²hup±d±nehi muccati. yañca anicc±nupassan±ñ±ºa½, yañca anatt±nupassan±ñ±ºa½, yañca animitt±nupassan±ñ±ºa½, yañca suññat±nupassan±ñ±ºa½ -- im±ni catt±ri ñ±º±ni t²hup±d±nehi muccanti -- diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n±. yañca dukkh±nupassan±ñ±ºa½, ya½ ca nibbid±nupassan±ñ±ºa½, yañca vir±g±nupassan±ñ±ºa½, yañca appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ -- im±ni catt±ri ñ±º±ni ekup±d±n± muccanti -- k±mup±d±n±. yañca nirodh±nupassan±ñ±ºa½, yañca paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ -- im±ni dve ñ±º±ni cat³hup±d±nehi muccanti -- k±mup±d±n±, diµµhup±d±n±, s²labbatup±d±n±, attav±dup±d±n± -- aya½ anup±d±cittassa vimokkho. vimokkhakath±ya paµhamabh±ºav±ro. 219. t²ºi kho panim±ni vimokkhamukh±ni lokaniyy±n±ya sa½vattanti. sabbasaªkh±re paricchedaparivaµumato {paricchedaparivaµµumato (sy±0)} samanupassanat±ya animitt±ya ca dh±tuy± cittasampakkhandanat±ya, sabbasaªkh±resu manosamuttejanat±ya appaºihit±ya ca dh±tuy± cittasampakkhandanat±ya, sabbadhamme parato samanupassanat±ya suññat±ya ca dh±tuy± cittasampakkhandanat±ya -- im±ni t²ºi vimokkhamukh±ni lokaniyy±n±ya sa½vattanti. aniccato manasikaroto katha½ saªkh±r± upaµµhanti? dukkhato manasikaroto katha½ saªkh±r± upaµµhanti? anattato manasikaroto katha½ saªkh±r± upaµµhanti? aniccato manasikaroto khayato saªkh±r± upaµµhanti, dukkhato manasikaroto bhayato saªkh±r± upaµµhanti, anattato manasikaroto suññato saªkh±r± upaµµhanti. aniccato manasikaroto ki½ bahula½ citta½ hoti? dukkhato manasikaroto ki½ bahula½ citta½ hoti? anattato manasikaroto ki½ bahula½ citta½ hoti? aniccato manasikaroto adhimokkhabahula½ citta½ hoti . dukkhato manasikaroto passaddhibahula½ citta½ hoti. anattato manasikaroto vedabahula½ citta½ hoti. aniccato manasikaronto adhimokkhabahulo katamindriya½ paµilabhati? dukkhato manasikaronto passaddhibahulo katamindriya½ paµilabhati? anattato manasikaronto vedabahulo katamindriya½ paµilabhati? aniccato manasikaronto adhimokkhabahulo saddhindriya½ paµilabhati. dukkhato manasikaronto passaddhibahulo sam±dhindriya½ paµilabhati. anattato manasikaronto vedabahulo paññindriya½ paµilabhati. aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti, bh±van±ya katindriy±ni tadanvay± {tadanvay±ni (sy±0)} honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, ko bh±veti? dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti, bh±van±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, ko bh±veti? anattato manasikaroto vedabahulassa katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti, bh±van±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, ko bh±veti? aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa saddhindriya½ ±dhipateyya½ hoti. bh±van±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. yo samm±paµipanno so bh±veti; natthi micch±paµipannassa indriyabh±van±. dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa sam±dhindriya½ ±dhipateyya½ hoti. bh±van±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti , sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti , ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. yo samm±paµipanno so bh±veti; natthi micch±paµipannassa indriyabh±van±. anattato manasikaroto vedabahulassa paññindriya½ ±dhipateyya½ hoti. bh±van±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. yo samm±paµipanno so bh±veti; natthi micch±paµipannassa indriyabh±van±. 220. aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti? bh±van±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti? paµivedhak±le katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti? paµivedh±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti? kenaµµhena bh±van±? kenaµµhena paµivedho? dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti? bh±van±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti , aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti? paµivedhak±le katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti? paµivedh±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti? kenaµµhena bh±van±? kenaµµhena paµivedho? anattato manasikaroto vedabahulassa katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti? bh±van±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti? paµivedhak±le katamindriya½ ±dhipateyya½ hoti? paµivedh±ya katindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti? kenaµµhena bh±van±? kenaµµhena paµivedho? aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa saddhindriya½ ±dhipateyya½ hoti. bh±van±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti , sampayuttapaccay± honti. paµivedhak±le paññindriya½ ±dhipateyya½ hoti. paµivedh±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. dassanaµµhena paµivedho. eva½ paµivijjhantopi bh±veti, bh±ventopi paµivijjhati. dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa sam±dhindriya½ ±dhipateyya½ hoti. bh±van±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµivedhak±le paññindriya½ ±dhipateyya½ hoti. paµivedh±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. dassanaµµhena paµivedho. eva½ paµivijjhantopi bh±veti, bh±ventopi paµivijjhati. anattato manasikaroto vedabahulassa paññindriya½ ±dhipateyya½ hoti. bh±van±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµivedhak±lepi paññindriya½ ±dhipateyya½ hoti. paµivedh±ya catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. dassanaµµhena paµivedho. eva½ paµivijjhantopi bh±veti, bh±ventopi paµivijjhati. 221. aniccato manasikaroto katamindriya½ adhimatta½ hoti? katamindriyassa adhimattatt± saddh±vimutto {saddh±dhimutto (sy±0)} hoti? dukkhato manasikaroto katamindriya½ adhimatta½ hoti? katamindriyassa adhimattatt± k±yasakkh² {k±yasakkhi (sy±0 ka0) abhi0 pu0 pa0 95 passitabb±} hoti? anattato manasikaroto katamindriya½ adhimatta½ hoti? katamindriyassa adhimattatt± diµµhippatto hoti? aniccato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti. saddhindriyassa adhimattatt± saddh±vimutto hoti. dukkhato manasikaroto sam±dhindriya½ adhimatta½ hoti. sam±dhindriyassa adhimattatt± k±yasakkh² hoti. anattato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti. paññindriyassa adhimattatt± diµµhippatto hoti. saddahanto vimuttoti -- saddh±vimutto. phuµµhatt± sacchikatoti {sacchikarot²ti (sy±0 p²0)} -- k±yasakkh². diµµhatt± pattoti -- diµµhippatto. saddahanto vimuccat²ti -- saddh±vimutto. jh±naphassa½ paµhama½ phusati, pacch± nirodha½ nibb±na½ sacchikarot²ti -- k±yasakkh². ``dukkh± saªkh±r±, sukho nirodho''ti ñ±ta½ hoti diµµha½ vidita½ sacchikata½ phassita½ paññ±y±ti -- diµµhippatto. yo c±ya½ puggalo saddh±vimutto, yo ca k±yasakkh², yo ca diµµhippatto, siy± ime tayo puggal± saddh±vimutt±pi k±yasakkh²pi diµµhippatt±pi vatthuvasena pariy±yena siy±ti. kathañca siy±? aniccato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti. saddhindriyassa adhimattatt± saddh±vimutto hoti. dukkhato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti. saddhindriyassa adhimattatt± saddh±vimutto hoti. anattato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti. saddhindriyassa adhimattatt± saddh±vimutto hoti. eva½ ime tayo puggal± saddhindriyassa vasena saddh±vimutt±. dukkhato manasikaroto sam±dhindriya½ adhimatta½ hoti. sam±dhindriyassa adhimattatt± k±yasakkh² hoti. anattato manasikaroto sam±dhindriya½ adhimatta½ hoti. sam±dhindriyassa adhimattatt± k±yasakkh² hoti. aniccato manasikaroto sam±dhindriya½ adhimatta½ hoti. sam±dhindriyassa adhimattatt± k±yasakkh² hoti. eva½ ime tayo puggal± sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh². anattato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti. paññindriyassa adhimattatt± diµµhippatto hoti. aniccato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti. paññindriyassa adhimattatt± diµµhippatto hoti. dukkhato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti. paññindriyassa adhimattatt± diµµhippatto hoti. eva½ ime tayo puggal± paññindriyassa vasena diµµhippatt±. yo c±ya½ puggalo saddh±vimutto, yo ca k±yasakkh², yo ca diµµhippatto, eva½ siy± ime tayo puggal± saddh±vimutt±pi k±yasakkh²pi diµµhippatt±pi vatthuvasena pariy±yena. yo c±ya½ puggalo saddh±vimutto, yo ca k±yasakkh², yo ca diµµhippatto, siy± ime tayo puggal±...pe0... aññoyeva saddh±vimutto, añño k±yasakkh², añño diµµhippatto siy±ti. kathañca siy±? aniccato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti. saddhindriyassa adhimattatt± saddh±vimutto hoti. dukkhato manasikaroto sam±dhindriya½ adhimatta½ hoti. sam±dhindriyassa adhimattatt± k±yasakkh² hoti. anattato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti. paññindriyassa adhimattatt± diµµhippatto hoti. yo c±ya½ puggalo saddh±vimutto, yo ca k±yasakkh², yo ca diµµhippatto, eva½ siy± ime tayo puggal± saddh±vimutt±pi k±yasakkh²pi diµµhippatt±pi vatthuvasena pariy±yena. aññoyeva saddh±vimutto, añño k±yasakkh², añño diµµhippatto. aniccato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti, saddhindriyassa adhimattatt± sot±pattimagga½ paµilabhati; tena vuccati -- ``saddh±nus±r²''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. saddhindriyassa vasena catunna½ indriy±na½ bh±van± hoti. ye hi keci saddhindriyassa vasena sot±pattimagga½ paµilabhanti , sabbe te saddh±nus±rino. aniccato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti, saddhindriyassa adhimattatt± sot±pattiphala½ sacchikata½ hoti; tena vuccati -- ``saddh±vimutto''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. saddhindriyassa vasena catt±rindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni . yehi keci saddhindriyassa vasena sot±pattiphala½ sacchikat±, sabbe te saddh±vimutt±. aniccato manasikaroto saddhindriya½ adhimatta½ hoti, saddhindriyassa adhimattatt± sakad±g±mimagga½ paµilabhati...pe0... sakad±g±miphala½ sacchikata½ hoti...pe0... an±g±mimagga½ paµilabhati... an±g±miphala½ sacchikata½ hoti...pe0... arahattamagga½ paµilabhati... arahatta½ {arahattaphala½ (sy±0 ka0) aµµhakath± oloketabb±} sacchikata½ hoti; tena vuccati -- ``saddh±vimutto''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti...pe0... sampayuttapaccay± honti. saddhindriyassa vasena catt±rindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni. yehi keci saddhindriyassa vasena arahatta½ sacchikat±, sabbe te saddh±vimutt±. dukkhato manasikaroto sam±dhindriya½ adhimatta½ hoti, sam±dhindriyassa adhimattatt± sot±pattimagga½ paµilabhati; tena vuccati -- ``k±yasakkh²''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti , sampayuttapaccay± honti. sam±dhindriyassa vasena catunna½ indriy±na½ bh±van± hoti. ye hi keci sam±dhindriyassa vasena sot±pattimagga½ paµilabhanti, sabbe te k±yasakkh². dukkhato manasikaroto sam±dhindriya½ adhimatta½ hoti, sam±dhindriyassa adhimattatt± sot±pattiphala½ sacchikata½ hoti...pe0... sakad±g±mimagga½ paµilabhati...pe0... sakad±g±miphala½ sacchikata½ hoti...pe0... an±g±mimagga½ paµilabhati...pe0... an±g±miphala½ sacchikata½ hoti...pe0... arahattamagga½ paµilabhati...pe0... arahatta½ sacchikata½ hoti; tena vuccati -- ``k±yasakkh²''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. sam±dhindriyassa vasena catt±rindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni. yehi keci sam±dhindriyassa vasena arahatta½ sacchikat±, sabbe te k±yasakkh². anattato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti, paññindriyassa adhimattatt± sot±pattimagga½ paµilabhati; tena vuccati -- ``dhamm±nus±r²''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti...pe0... sampayuttapaccay± honti. paññindriyassa vasena catunna½ indriy±na½ bh±van± hoti. ye hi keci paññindriyassa vasena sot±pattimagga½ paµilabhanti, sabbe te dhamm±nus±rino. anattato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti, paññindriyassa adhimattatt± sot±pattiphala½ sacchikata½ hoti; tena vuccati -- ``diµµhippatto''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti...pe0... sampayuttapaccay± honti. paññindriyassa vasena catt±rindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni. yehi keci paññindriyassa vasena sot±pattiphala½ sacchikat±, sabbe te diµµhippatt±. anattato manasikaroto paññindriya½ adhimatta½ hoti, paññindriyassa adhimattatt± sakad±g±mimagga½ paµilabhati...pe0... sakad±g±miphala½ sacchikata½ hoti...pe0... an±g±mimagga½ paµilabhati...pe0... an±g±miphala½ sacchikata½ hoti...pe0... arahattamagga½ paµilabhati...pe0... arahatta½ sacchikata½ hoti; tena vuccati -- ``diµµhippatto''. catt±rindriy±ni tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paññindriyassa vasena catt±rindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni. yehi keci paññindriyassa vasena arahatta½ sacchikat±, sabbe te diµµhippatt±. 222. ye hi keci nekkhamma½ bh±vit± v± bh±venti v± bh±vissanti v±, adhigat± v± adhigacchanti v± adhigamissanti v±, patt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, paµiladdh± v± paµilabhanti v± paµilabhissanti v±, paµividdh± v± paµivijjhanti v± paµivijjhissanti v±, sacchikat± v± sacchikaronti v± sacchikarissanti v±, phassit± v± phassanti v± phassissanti v±, vasippatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, p±ramippatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, ves±rajjappatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, sabbe te saddhindriyassa vasena saddh±vimutt±, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatt±. ye hi keci aby±p±da½...pe0... ±lokasañña½... avikkhepa½... dhammavavatth±na½... ñ±ºa½... p±mojja½... paµhama½ jh±na½... dutiya½ jh±na½... tatiya½ jh±na½... catuttha½ jh±na½... ±k±s±nañc±yatanasam±patti½... viññ±ºañc±yatanasam±patti½ ... ±kiñcaññ±yatanasam±patti½... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±patti½... anicc±nupassana½... dukkh±nupassana½... anatt±nupassana½... nibbid±nupassana½... vir±g±nupassana½ ... nirodh±nupassana½... paµinissagg±nupassana½... khay±nupassana½... vay±nupassana½... vipariº±m±nupassana½... animitt±nupassana½... appaºihit±nupassana½... suññat±nupassana½... adhipaññ±dhammavipassana½... yath±bh³tañ±ºadassana½... ±d²nav±nupassana½... paµisaªkh±nupassana½... vivaµµan±nupassana½... sot±pattimagga½... sakad±g±mimagga½... an±g±mimagga½... arahattamagga½.... ye hi keci catt±ro satipaµµh±ne... catt±ro sammappadh±ne... catt±ro iddhip±de... pañcindriy±ni... pañca bal±ni... satta bojjhaªge... ariya½ aµµhaªgika½ magga½... ye hi keci aµµha vimokkhe bh±vit± v± bh±venti v± bh±vissanti v±, adhigat± v± adhigacchanti v± adhigamissanti v±, patt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, paµiladdh± v± paµilabhanti v± paµilabhissanti v±, paµividdh± v± paµivijjhanti v± paµivijjhissanti v±, sacchikat± v± sacchikaronti v± sacchikarissanti v±, phassit± v± phassanti v± phassissanti v±, vasippatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v± p±ramippatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, ves±rajjappatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, sabbe te saddhindriyassa vasena saddh±vimutt±, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatt±. ye hi keci catasso paµisambhid± patt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±...pe0... sabbe te saddhindriyassa vasena saddh±vimutt±, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatt±. ye hi keci tisso vijj± paµividdh± v± paµivijjhanti v± paµivijjhissanti v±...pe0... sabbe te saddhindriyassa vasena saddh±vimutt±, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatt±. ye hi keci tisso sikkh± sikkhit± v± sikkhanti v± sikkhissanti v±, sacchikat± v± sacchikaronti v± sacchikarissanti v±, phassit± v± phassanti v± phassissanti v±, vasippatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, p±ramippatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, ves±rajjappatt± v± p±puºanti v± p±puºissanti v±, sabbe te saddhindriyassa vasena saddh±vimutt±, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatt±. ye hi keci dukkha½ parij±nanti samudaya½ pajahanti nirodha½ sacchikaronti magga½ bh±venti, sabbe te saddhindriyassa vasena saddh±vimutt±, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatt±. katih±k±rehi saccappaµivedho hoti? katih±k±rehi sacc±ni paµivijjhati? cat³h±k±rehi saccappaµivedho hoti. cat³h±k±rehi sacc±ni paµivijjhati. dukkhasacca½ pariññ±paµivedha½ paµivijjhati, samudayasacca½ pah±nappaµivedha½ paµivijjhati, nirodhasacca½ sacchikiriy±paµivedha½ paµivijjhati, maggasacca½ bh±van±paµivedha½ paµivijjhati. imehi cat³h±k±rehi saccappaµivedho hoti. imehi cat³h±k±rehi sacc±ni paµivijjhanto saddhindriyassa vasena saddh±vimutto, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatto. katih±k±rehi saccappaµivedho hoti? katih±k±rehi sacc±ni paµivijjhati ? navah±k±rehi saccappaµivedho hoti, navah±k±rehi sacc±ni paµivijjhati. dukkhasacca½ pariññ±paµivedha½ paµivijjhati, samudayasacca½ pah±nappaµivedha½ paµivijjhati, nirodhasacca½ sacchikiriy±paµivedha½ paµivijjhati, maggasacca½ bh±van±paµivedha½ paµivijjhati. abhiññ±paµivedho ca sabbadhamm±na½, pariññ±paµivedho ca sabbasaªkh±r±na½, pah±nappaµivedho ca sabb±kusal±na½, bh±van±paµivedho ca catunna½ magg±na½, sacchikiriy±paµivedho ca nirodhassa. imehi navah±k±rehi saccappaµivedho hoti. imehi navah±k±rehi sacc±ni paµivijjhanto saddhindriyassa vasena saddh±vimutto, sam±dhindriyassa vasena k±yasakkh², paññindriyassa vasena diµµhippatto. dutiyabh±ºav±ro. 223. aniccato manasikaroto katha½ saªkh±r± upaµµhanti? dukkhato manasikaroto katha½ saªkh±r± upaµµhanti? anattato manasikaroto katha½ saªkh±r± upaµµhanti? aniccato manasikaroto khayato saªkh±r± upaµµhanti. dukkhato manasikaroto bhayato saªkh±r± upaµµhanti. anattato manasikaroto suññato saªkh±r± upaµµhanti. aniccato manasikaroto ki½ bahula½ citta½ hoti? dukkhato manasikaroto ki½ bahula½ citta½ hoti? anattato manasikaroto ki½ bahula½ citta½ hoti? aniccato manasikaroto adhimokkhabahula½ citta½ hoti. dukkhato manasikaroto passaddhibahula½ citta½ hoti. anattato manasikaroto vedabahula½ citta½ hoti. aniccato manasikaronto adhimokkhabahulo katama½ vimokkha½ paµilabhati? dukkhato manasikaronto passaddhibahulo katama½ vimokkha½ paµilabhati? anattato manasikaronto vedabahulo katama½ vimokkha½ paµilabhati? aniccato manasikaronto adhimokkhabahulo animitta½ vimokkha½ paµilabhati. dukkhato manasikaronto passaddhibahulo appaºihita½ vimokkha½ paµilabhati. anattato manasikaronto vedabahulo suññata½ vimokkha½ paµilabhati. 224. aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, ko bh±veti? dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, ko bh±veti? anattato manasikaroto vedabahulassa katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti , sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, ko bh±veti? aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa animitto vimokkho ±dhipateyyo hoti. bh±van±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. yo samm±paµipanno so bh±veti; natthi micch±paµipannassa vimokkhabh±van±. dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa appaºihito vimokkho ±dhipateyyo hoti. bh±van±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. yo samm±paµipanno so bh±veti; natthi micch±paµipannassa vimokkhabh±van±. anattato manasikaroto vedabahulassa suññato vimokkho ±dhipateyyo hoti. bh±van±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti. ekarasaµµhena bh±van±. yo samm±paµipanno so bh±veti; natthi micch±paµipannassa vimokkhabh±van±. aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, paµivedhak±le katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, paµivedh±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, kenaµµhena paµivedho? dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, paµivedhak±le katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, paµivedh±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, kenaµµhena paµivedho? anattato manasikaroto vedabahulassa katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya kati vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, paµivedhak±le katamo vimokkho ±dhipateyyo hoti, paµivedh±ya kativimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti , nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, kenaµµhena bh±van±, kenaµµhena paµivedho? 225. aniccato manasikaroto adhimokkhabahulassa animitto vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, paµivedhak±lepi animitto vimokkho ±dhipateyyo hoti, paµivedh±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, ekarasaµµhena bh±van±, dassanaµµhena paµivedho, eva½ paµivijjhantopi bh±veti, bh±ventopi paµivijjhati. dukkhato manasikaroto passaddhibahulassa appaºihito vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, paµivedhak±lepi appaºihito vimokkho ±dhipateyyo hoti, paµivedh±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, ekarasaµµhena bh±van±, dassanaµµhena paµivedho, eva½ paµivijjhantopi bh±veti, bh±ventopi paµivijjhati. anattato manasikaroto vedabahulassa suññato vimokkho ±dhipateyyo hoti, bh±van±ya dve vimokkh± tadanvay± honti sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, paµivedhak±lepi suññato vimokkho ±dhipateyyo hoti, paµivedh±ya dve vimokkh± tadanvay± honti, sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti, ekaras± honti, ekarasaµµhena bh±van±, dassanaµµhena paµivedho, eva½ paµivijjhantopi bh±veti, bh±ventopi paµivijjhati. 226. aniccato manasikaroto katamo vimokkho adhimatto hoti? katamavimokkhassa adhimattatt± saddh±vimutto hoti ? dukkhato manasikaroto katamo vimokkho adhimatto hoti? katamavimokkhassa adhimattatt± k±yasakkh² hoti? anattato manasikaroto katamo vimokkho adhimatto hoti? katamavimokkhassa adhimattatt± diµµhippatto hoti? aniccato manasikaroto animitto vimokkho adhimatto hoti. animittavimokkhassa adhimattatt± saddh±vimutto hoti. dukkhato manasikaroto appaºihito vimokkho adhimatto hoti. appaºihitavimokkhassa adhimattatt± k±yasakkh² hoti. anattato manasikaroto suññato vimokkho adhimatto hoti. suññatavimokkhassa adhimattatt± diµµhippatto hoti. saddahanto vimuttoti -- saddh±vimutto. phuµµhatt± sacchikatoti -- k±yasakkh². diµµhatt± pattoti -- diµµhippatto. saddahanto vimuccat²ti -- saddh±vimutto. jh±naphassa½ paµhama½ phusati, pacch± nirodha½ nibb±na½ sacchikarot²ti -- k±yasakkh². ``dukkh± saªkh±r±, sukho nirodho''ti viññ±ta½ hoti diµµha½ vidita½ sacchikata½ phassita½ paññ±y±ti -- diµµhippatto...pe0... ye hi keci nekkhamma½ bh±vit± v± bh±venti v± bh±vissanti v±...pe0... sabbe te animittavimokkhassa vasena saddh±vimutt±, appaºihitavimokkhassa vasena k±yasakkh², suññatavimokkhassa vasena diµµhippatt±. ye hi keci aby±p±da½... ±lokasañña½... avikkhepa½... ye hi keci dukkha½ parij±nanti, samudaya½ pajahanti, nirodha½ sacchikaronti, magga½ bh±venti, sabbe te animittavimokkhassa vasena saddh±vimutt±, appaºihitavimokkhassa vasena k±yasakkh², suññatavimokkhassa vasena diµµhippatt±. katih±k±rehi saccappaµivedho hoti? katih±k±rehi sacc±ni paµivijjhati? cat³h±k±rehi saccappaµivedho hoti. cat³h±k±rehi sacc±ni paµivijjhati. dukkhasacca½ pariññ±paµivedha½ paµivijjhati, samudayasacca½ pah±napaµivedha½ paµivijjhati. nirodhasacca½ sacchikiriy±paµivedha½ paµivijjhati. maggasacca½ bh±van±paµivedha½ paµivijjhati. imehi cat³h±k±rehi saccappaµivedho hoti. imehi cat³h±k±rehi sacc±ni paµivijjhanto animittavimokkhassa vasena saddh±vimutto, appaºihitavimokkhassa vasena k±yasakkh², suññatavimokkhassa vasena diµµhippatto. katih±k±rehi saccappaµivedho hoti? katih±k±rehi sacc±ni paµivijjhati? navah±k±rehi saccappaµivedho hoti. navah±k±rehi sacc±ni paµivijjhati. dukkhasacca½ pariññ±paµivedha½ paµivijjhati...pe0... sacchikiriy±paµivedho ca nirodhassa. imehi navah±k±rehi saccappaµivedho hoti. imehi navah±k±rehi sacc±ni paµivijjhanto animittavimokkhassa vasena saddh±vimutto, appaºihitavimokkhassa vasena k±yasakkh², suññatavimokkhassa vasena diµµhippatto. 227. aniccato manasikaronto katame dhamme yath±bh³ta½ j±n±ti passati? katha½ samm±dassana½ hoti? katha½ tadanvayena sabbe saªkh±r± aniccato sudiµµh± honti? kattha kaªkh± pah²yati? dukkhato manasikaronto katame dhamme yath±bh³ta½ j±n±ti passati? katha½ samm±dassana½ hoti? katha½ tadanvayena sabbe saªkh±r± dukkhato sudiµµh± honti? kattha kaªkh± pah²yati? anattato manasikaronto katame dhamme yath±bh³ta½ j±n±ti passati? katha½ samm±dassana½ hoti? katha½ tadanvayena sabbe dhamm± anattato sudiµµh± honti? kattha kaªkh± pah²yati? aniccato manasikaronto nimitta½ yath±bh³ta½ j±n±ti passati; tena vuccati -- samm±dassana½. eva½ tadanvayena sabbe saªkh±r± aniccato sudiµµh± honti. ettha kaªkh± pah²yati. dukkhato manasikaronto pavatta½ yath±bh³ta½ j±n±ti passati; tena vuccati -- samm±dassana½. eva½ tadanvayena sabbe saªkh±r± dukkhato sudiµµh± honti. ettha kaªkh± pah²yati. anattato manasikaronto nimittañca pavattañca yath±bh³ta½ j±n±ti passati; tena vuccati -- samm±dassana½. eva½ tadanvayena sabbe dhamm± anattato sudiµµh± honti. ettha kaªkh± pah²yati. yañca yath±bh³ta½ ñ±ºa½ yañca samm±dassana½ y± ca kaªkh±vitaraº±, ime dhamm± n±natth± ceva n±n±byañjan± ca, ud±hu ekatth±, byañjanameva n±nanti? yañca yath±bh³ta½ ñ±ºa½ yañca samm±dassana½ y± ca kaªkh±vitaraº±, ime dhamm± ekatth±, byañjanameva n±na½. aniccato manasikaroto ki½ bhayato upaµµh±ti? dukkhato manasikaroto ki½ bhayato upaµµh±ti? anattato manasikaroto ki½ bhayato upaµµh±ti? aniccato manasikaroto nimitta½ bhayato upaµµh±ti . dukkhato manasikaroto pavatta½ bhayato upaµµh±ti. anattato manasikaroto nimittañca pavattañca bhayato upaµµh±ti. y± ca bhayatupaµµh±ne paññ± yañca ±d²nave ñ±ºa½ y± ca nibbid±, ime dhamm± n±natth± ceva n±n±byañjan± ca, ud±hu ekatth±, byañjanameva n±nanti? y± ca bhayatupaµµh±ne paññ± yañca ±d²nave ñ±ºa½ y± ca nibbid±, ime dhamm± ekatth±, byañjanameva n±na½. y± ca anatt±nupassan± y± ca suññat±nupassan±, ime dhamm± n±natth± ceva n±n±byañjan± ca, ud±hu ekatth±, byañjanameva n±nanti? y± ca anatt±nupassan± y± ca suññat±nupassan±, ime dhamm± ekatth±, byañjanameva n±na½. aniccato manasikaroto ki½ paµisaªkh± ñ±ºa½ uppajjati? dukkhato manasikaroto ki½ paµisaªkh± ñ±ºa½ uppajjati? anattato manasikaroto ki½ paµisaªkh± ñ±ºa½ uppajjati? aniccato manasikaroto nimitta½ paµisaªkh± ñ±ºa½ uppajjati. dukkhato manasikaroto pavatta½ paµisaªkh± ñ±ºa½ uppajjati. anattato manasikaroto nimittañca pavattañca paµisaªkh± ñ±ºa½ uppajjati. y± ca muccitukamyat± y± ca paµisaªkh±nupassan± y± ca saªkh±rupekkh±, ime dhamm± n±natth± ceva n±n±byañjan± ca, ud±hu ekatth±, byañjanameva n±nanti? y± ca muccitukamyat± y± ca paµisaªkh±nupassan± y± ca saªkh±rupekkh±, ime dhamm± ekatth±, byañjanameva n±na½. aniccato manasikaroto kuto citta½ vuµµh±ti, kattha citta½ pakkhandati? dukkhato manasikaroto kuto citta½ vuµµh±ti, kattha citta½ pakkhandati? anattato manasikaroto kuto citta½ vuµµh±ti, kattha citta½ pakkhandati? aniccato manasikaroto nimitt± citta½ vuµµh±ti, animitte citta½ pakkhandati. dukkhato manasikaroto pavatt± citta½ vuµµh±ti, appavatte citta½ pakkhandati. anattato manasikaroto nimitt± ca pavatt± ca citta½ vuµµh±ti, animitte appavatte nirodhe nibb±nadh±tuy± {nirodhanibb±nadh±tuy± (s²0)} citta½ pakkhandati. y± ca bahiddh±vuµµh±navivaµµane paññ± ye ca gotrabh³ dhamm±, ime dhamm± n±natth± ceva n±n±byañjan± ca, ud±hu ekatth±, byañjanameva n±nanti? y± ca bahiddh±vuµµh±navivaµµane paññ± ye ca gotrabh³ dhamm±, ime dhamm± ekatth±, byañjanameva n±na½. aniccato manasikaronto katamena vimokkhena vimuccati? dukkhato manasikaronto katamena vimokkhena vimuccati? anattato manasikaronto katamena vimokkhena vimuccati? aniccato manasikaronto animittavimokkhena vimuccati. dukkhato manasikaronto appaºihitavimokkhena vimuccati. anattato manasikaronto suññatavimokkhena vimuccati. y± ca dubhatovuµµh±navivaµµane paññ± yañca magge ñ±ºa½ , ime dhamm± n±natth± ceva n±n±byañjan± ca, ud±hu ekatth±, byañjanameva n±nanti? y± ca dubhatovuµµh±navivaµµane paññ± yañca magge ñ±ºa½, ime dhamm± ekatth±, byañjanameva n±na½. 228. katih±k±rehi tayo vimokkh± n±n±kkhaºe {n±n±khaºe (sy±0 ka0)} honti? katih±k±rehi tayo vimokkh± ekakkhaºe honti? cat³h±k±rehi tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti. sattah±k±rehi tayo vimokkh± ekakkhaºe honti. katamehi cat³h±k±rehi tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti? ±dhipateyyaµµhena, adhiµµh±naµµhena, abhin²h±raµµhena, niyy±naµµhena. katha½ ±dhipateyyaµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti? aniccato manasikaroto animitto vimokkho ±dhipateyyo hoti, dukkhato manasikaroto appaºihito vimokkho ±dhipateyyo hoti, anattato manasikaroto suññato vimokkho ±dhipateyyo hoti. eva½ ±dhipateyyaµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti. katha½ adhiµµh±naµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti? aniccato manasikaronto animittavimokkhassa vasena citta½ adhiµµh±ti, dukkhato manasikaronto appaºihitavimokkhassa vasena citta½ adhiµµh±ti, anattato manasikaronto suññatavimokkhassa vasena citta½ adhiµµh±ti. eva½ adhiµµh±naµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti. katha½ abhin²h±raµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti? aniccato manasikaronto animittavimokkhassa vasena citta½ abhin²harati, dukkhato manasikaronto appaºihitavimokkhassa vasena citta½ abhin²harati, anattato manasikaronto suññatavimokkhassa vasena citta½ abhin²harati. eva½ abhin²h±raµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti. katha½ niyy±naµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti? aniccato manasikaronto animittavimokkhassa vasena nirodha½ nibb±na½ niyy±ti, dukkhato manasikaronto appaºihitavimokkhassa vasena nirodha½ nibb±na½ niyy±ti, anattato manasikaronto suññatavimokkhassa vasena nirodha½ nibb±na½ niyy±ti. eva½ niyy±naµµhena tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti. imehi cat³h±k±rehi tayo vimokkh± n±n±kkhaºe honti. katamehi sattah±k±rehi tayo vimokkh± ekakkhaºe honti ? samodh±naµµhena, adhigamanaµµhena, paµil±bhaµµhena paµivedhaµµhena, sacchikiriyaµµhena, phassanaµµhena, abhisamayaµµhena. katha½ samodh±naµµhena adhigamanaµµhena paµil±bhaµµhena paµivedhaµµhena sacchikiriyaµµhena phassanaµµhena abhisamayaµµhena tayo vimokkh± ekakkhaºe honti? aniccato manasikaronto nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. yato muccati, tattha na paºidahat²ti -- appaºihito vimokkho. yattha na paºidahati, tena suññoti -- suññato vimokkho. yena suñño, tena nimittena animittoti -- animitto vimokkho. eva½ samodh±naµµhena adhigamanaµµhena paµil±bhaµµhena paµivedhaµµhena sacchikiriyaµµhena phassanaµµhena abhisamayaµµhena tayo vimokkh± ekakkhaºe honti. dukkhato manasikaronto paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. yattha na paºidahati, tena suññoti -- suññato vimokkho. yena suñño, tena nimittena animittoti -- animitto vimokkho. yena nimittena animitto, tattha na paºidahat²ti -- appaºihito vimokkho. eva½ samodh±naµµhena adhigamanaµµhena paµil±bhaµµhena paµivedhaµµhena sacchikiriyaµµhena phassanaµµhena abhisamayaµµhena tayo vimokkh± ekakkhaºe honti. anattato manasikaronto abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. yena suñño, tena nimittena animittoti -- animitto vimokkho. yena nimittena animitto, tattha na paºidahat²ti -- appaºihito vimokkho. yattha na paºidahati, tena suññoti -- suññato vimokkho. eva½ samodh±naµµhena adhigamanaµµhena paµil±bhaµµhena paµivedhaµµhena sacchikiriyaµµhena phassanaµµhena abhisamayaµµhena tayo vimokkh± ekakkhaºe honti. imehi sattah±k±rehi tayo vimokkh± ekakkhaºe honti. 229. atthi vimokkho, atthi mukha½, atthi vimokkhamukha½, atthi vimokkhapaccan²ka½, atthi vimokkh±nuloma½, atthi vimokkhavivaµµo, atthi vimokkhabh±van±, atthi vimokkhappaµippassaddhi. katamo vimokkho? suññato vimokkho, animitto vimokkho, appaºihito vimokkho. katamo suññato vimokkho? anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. dukkh±nupassan±ñ±ºa½ sukhato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. anatt±nupassan±ñ±ºa½ attato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. nibbid±nupassan±ñ±ºa½ nandiy± abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. vir±g±nupassan±ñ±ºa½ r±gato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. nirodh±nupassan±ñ±ºa½ samudayato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ ±d±nato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. animitt±nupassan±ñ±ºa½ nimittato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ paºidhiy± abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho. suññat±nupassan±ñ±ºa½ sabb±bhinivesehi muccat²ti -- suññato vimokkho. r³pe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho...pe0... r³pe suññat±nupassan±ñ±ºa½ sabb±bhinivesehi muccat²ti -- suññato vimokkho. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato abhinives± muccat²ti -- suññato vimokkho...pe0... jar±maraºe suññat±nupassan±ñ±ºa½ sabb±bhinivesehi muccat²ti -- suññato vimokkho. aya½ suññato vimokkho. katamo animitto vimokkho? anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. dukkh±nupassan±ñ±ºa½ sukhato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. anatt±nupassan±ñ±ºa½ attato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. nibbid±nupassan±ñ±ºa½ nandiy± nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. vir±g±nupassan±ñ±ºa½ r±gato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. nirodh±nupassan±ñ±ºa½ samudayato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ ±d±nato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. animitt±nupassan±ñ±ºa½ sabbanimittehi muccat²ti -- animitto vimokkho. appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ paºidhiy± nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. r³pe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho ...pe0... r³pe animitt±nupassan±ñ±ºa½ sabbanimittehi muccat²ti -- animitto vimokkho. r³pe appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ paºidhiy± nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. r³pe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan±ñ±ºa½ sabbanimittehi muccat²ti -- animitto vimokkho. jar±maraºe appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ paºidhiy± nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. jar±maraºe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato nimitt± muccat²ti -- animitto vimokkho. aya½ animitto vimokkho. katamo appaºihito vimokkho? anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. dukkh±nupassan±ñ±ºa½ sukhato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. anatt±nupassan±ñ±ºa½ attato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. nibbid±nupassan±ñ±ºa½ nandiy± paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. vir±g±nupassan±ñ±ºa½ r±gato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. nirodh±nupassan±ñ±ºa½ samudayato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. paµinissagg±nupassan±ñ±ºa½ ±d±nato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. animitt±nupassan±ñ±ºa½ nimittato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ sabbapaºidh²hi muccat²ti -- appaºihito vimokkho. suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. r³pe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho...pe0... r³pe appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ sabbapaºidh²hi muccat²ti -- appaºihito vimokkho. r³pe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan±ñ±ºa½ niccato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho...pe0... jar±maraºe appaºihit±nupassan±ñ±ºa½ sabbapaºidh²hi muccat²ti -- appaºihito vimokkho. jar±maraºe suññat±nupassan±ñ±ºa½ abhinivesato paºidhiy± muccat²ti -- appaºihito vimokkho. aya½ appaºihito vimokkho. aya½ vimokkho. 230. katama½ mukha½? ye tattha j±t± anavajj± kusal± bodhipakkhiy±dhamm±, ida½ mukha½. katama½ vimokkhamukha½? ya½ tesa½ dhamm±na½ ±rammaºa½ nirodho nibb±na½, ida½ vimokkhamukha½. vimokkhañca mukhañca vimokkhamukha½, ida½ vimokkhamukha½. katama½ vimokkhapaccan²ka½? t²ºi akusalam³l±ni vimokkhapaccan²k±ni, t²ºi duccarit±ni vimokkhapaccan²k±ni, sabbepi akusal± dhamm± vimokkhapaccan²k±, ida½ vimokkhapaccan²ka½. katama½ vimokkh±nuloma½? t²ºi kusalam³l±ni vimokkh±nulom±ni, t²ºi sucarit±ni vimokkh±nulom±ni, sabbepi kusal± dhamm± vimokkh±nulom±, ida½ vimokkh±nuloma½. katamo vimokkhavivaµµo? saññ±vivaµµo, cetovivaµµo, cittavivaµµo, ñ±ºavivaµµo, vimokkhavivaµµo, saccavivaµµo. sañj±nanto vivaµµat²ti -- saññ±vivaµµo. cetayanto vivaµµat²ti -- cetovivaµµo. vij±nanto vivaµµat²ti -- cittavivaµµo. ñ±ºa½ karonto vivaµµat²ti -- ñ±ºavivaµµo. vosajjanto vivaµµat²ti -- vimokkhavivaµµo. tathaµµhena vivaµµat²ti -- saccavivaµµo. yattha saññ±vivaµµo tattha cetovivaµµo, yattha cetovivaµµo tattha saññ±vivaµµo, yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo tattha cittavivaµµo, yattha cittavivaµµo tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo. yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo tattha ñ±ºavivaµµo, yattha ñ±ºavivaµµo tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo. yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo tattha vimokkhavivaµµo, yattha vimokkhavivaµµo tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo. yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo vimokkhavivaµµo tattha saccavivaµµo, yattha saccavivaµµo tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo vimokkhavivaµµo. aya½ vimokkhavivaµµo. katam± vimokkhabh±van±? paµhamassa jh±nassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, dutiyassa jh±nassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, tatiyassa jh±nassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, catutthassa jh±nassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, viññ±ºañc±yatanasam±pattiy±...pe0... ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy±... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, sot±pattimaggassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, sakad±g±mimaggassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, an±g±mimaggassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, arahattamaggassa ±sevan± bh±van± bahul²kamma½, aya½ vimokkhabh±van±. katam± vimokkhappaµippassaddhi? paµhamassa jh±nassa paµil±bho v± vip±ko v±, dutiyassa jh±nassa paµil±bho v± vip±ko v±, tatiyassa jh±nassa...pe0... catutthassa jh±nassa... ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy±... viññ±ºañc±yatanasam±pattiy±... ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy±... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± paµil±bho v± vip±ko v±, sot±pattimaggassa sot±pattiphala½, sakad±g±mimaggassa sakad±g±miphala½, an±g±mimaggassa an±g±miphala½, arahattamaggassa arahattaphala½, aya½ vimokkhappaµippassaddh²ti. tatiyabh±ºav±ro. vimokkhakath± niµµhit±. 6. gatikath± 231. gatisampattiy± ñ±ºasampayutte katina½ het³na½ paccay± upapatti hoti? khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºasampayutte katina½ het³na½ paccay± upapatti hoti? r³p±vacar±na½ dev±na½ katina½ het³na½ paccay± upapatti hoti? ar³p±vacar±na½ dev±na½ katina½ het³na½ paccay± upapatti hoti? gatisampattiy± ñ±ºasampayutte aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºasampayutte aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. r³p±vacar±na½ dev±na½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. ar³p±vacar±na½ dev±na½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. 232. gatisampattiy± ñ±ºasampayutte katamesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti? kusalakammassa javanakkhaºe tayo het³ kusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- kusalam³lapaccay±pi saªkh±r±. nikantikkhaºe dve het³ akusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- akusalam³lapaccay±pi saªkh±r±. paµisandhikkhaºe tayo het³ aby±kat±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``n±mar³papaccay±pi viññ±ºa½, viññ±ºapaccay±pi n±mar³pa½'' . paµisandhikkhaºe pañcakkhandh± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe catt±ro mah±bh³t± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti. paµisandhikkhaºe tayo j²vitasaªkh±r± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti , vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe n±mañca r³pañca sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime cuddasa dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe catt±ro khandh± ar³pino sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe pañcindriy±ni sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe tayo het³ sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe n±mañca viññ±ºañca sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime cuddasa dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime aµµhav²sati dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. gatisampattiy± ñ±ºasampayutte imesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºasampayutte katamesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti? kusalakammassa javanakkhaºe tayo het³ kusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``kusalam³lapaccay±pi saªkh±r±''. nikantikkhaºe dve het³ akusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``akusalam³lapaccay±pi saªkh±r±''. paµisandhikkhaºe tayo het³ aby±kat±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``n±mar³papaccay±pi viññ±ºa½, viññ±ºapaccay±pi n±mar³pa½''. paµisandhikkhaºe pañcakkhandh± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe catt±ro mah±bh³t± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti. paµisandhikkhaºe tayo j²vitasaªkh±r± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe n±mañca r³pañca sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime cuddasa dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe catt±ro khandh± ar³pino sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe pañcindriy±ni sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe tayo het³ sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe n±mañca viññ±ºañca sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime cuddasa dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime aµµhav²sati dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºasampayutte imesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. r³p±vacar±na½ dev±na½ katamesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti? kusalakammassa javanakkhaºe tayo het³ kusal±...pe0... r³p±vacar±na½ dev±na½ imesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. ar³p±vacar±na½ dev±na½ katamesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti? kusalakammassa javanakkhaºe tayo het³ kusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``kusalam³lapaccay±pi saªkh±r±''. nikantikkhaºe dve het³ akusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``akusalam³lapaccay±pi saªkh±r±''. paµisandhikkhaºe tayo het³ aby±kat±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``n±mapaccay±pi viññ±ºa½ viññ±ºapaccay±pi n±ma½''. paµisandhikkhaºe catt±ro khandh± ar³pino sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe pañcindriy±ni sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe tayo het³ sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe n±mañca viññ±ºañca sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime cuddasa dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. ar³p±vacar±na½ dev±na½ imesa½ aµµhanna½ het³na½ paccay± upapatti hoti. 233. gatisampattiy± ñ±ºavippayutte katina½ het³na½ paccay± upapatti hoti? khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºavippayutte katina½ het³na½ paccay± upapatti hoti? gatisampattiy± ñ±ºavippayutte channa½ het³na½ paccay± upapatti hoti. khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºavippayutte channa½ het³na½ paccay± upapatti hoti . gatisampattiy± ñ±ºavippayutte katamesa½ channa½ het³na½ paccay± upapatti hoti? kusalakammassa javanakkhaºe dve het³ kusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- kusalam³lapaccay±pi saªkh±r±. nikantikkhaºe dve het³ akusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- akusalam³lapaccay±pi saªkh±r±. paµisandhikkhaºe dve het³ aby±kat±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``n±mar³papaccay±pi viññ±ºa½, viññ±ºapaccay±pi n±mar³pa½''. paµisandhikkhaºe pañcakkhandh± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe catt±ro mah±bh³t± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti. paµisandhikkhaºe tayo j²vitasaªkh±r± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe n±mañca r³pañca sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime cuddasa dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe catt±ro khandh± ar³pino sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe catt±ri indriy±ni sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe dve het³ sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe n±mañca viññ±ºañca sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti. paµisandhikkhaºe ime dv±dasa dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, sampayuttapaccay± honti . paµisandhikkhaºe ime chabb²sati dhamm± sahaj±tapaccay± honti, aññamaññapaccay± honti, nissayapaccay± honti, vippayuttapaccay± honti. gatisampattiy± ñ±ºavippayutte imesa½ channa½ het³na½ paccay± upapatti hoti. khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºavippayutte katamesa½ channa½ het³na½ paccay± upapatti hoti? kusalakammassa javanakkhaºe dve het³ kusal±; tasmi½ khaºe j±tacetan±ya sahaj±tapaccay± honti. tena vuccati -- ``kusalam³lapaccay±pi saªkh±r±...pe0... khattiyamah±s±l±na½ br±hmaºamah±s±l±na½ gahapatimah±s±l±na½ k±m±vacar±na½ dev±na½ ñ±ºavippayutte imesa½ channa½ het³na½ paccay± upapatti hot²''ti. gatikath± niµµhit±. 7. kammakath± 234. ahosi kamma½, ahosi kammavip±ko. ahosi kamma½, n±hosi kammavip±ko. ahosi kamma½, atthi kammavip±ko. ahosi kamma½, natthi kammavip±ko. ahosi kamma½, bhavissati kammavip±ko. ahosi kamma½, na bhavissati kammavip±ko. [at²takamma½] atthi kamma½, atthi kammavip±ko. atthi kamma½, natthi kammavip±ko. atthi kamma½, bhavissati kammavip±ko . atthi kamma½, na bhavissati kammavip±ko. [paccuppannakamma½] bhavissati kamma½, bhavissati kammavip±ko. bhavissati kamma½, na bhavissati kammavip±ko. [an±gatakamma½] 235. ahosi kusala½ kamma½, ahosi kusalassa kammassa vip±ko. ahosi kusala½ kamma½, n±hosi kusalassa kammassa vip±ko. ahosi kusala½ kamma½, atthi kusalassa kammassa vip±ko. ahosi kusala½ kamma½, natthi kusalassa kammassa vip±ko. ahosi kusala½ kamma½, bhavissati kusalassa kammassa vip±ko. ahosi kusala½ kamma½, na bhavissati kusalassa kammassa vip±ko. atthi kusala½ kamma½, atthi kusalassa kammassa vip±ko. atthi kusala½ kamma½, natthi kusalassa kammassa vip±ko. atthi kusala½ kamma½, bhavissati kusalassa kammassa vip±ko. atthi kusala½ kamma½, na bhavissati kusalassa kammassa vip±ko. bhavissati kusala½ kamma½, bhavissati kusalassa kammassa vip±ko. bhavissati kusala½ kamma½, na bhavissati kusalassa kammassa vip±ko. ahosi akusala½ kamma½, ahosi akusalassa kammassa vip±ko. ahosi akusala½ kamma½, n±hosi akusalassa kammassa vip±ko. ahosi akusala½ kamma½, atthi akusalassa kammassa vip±ko. ahosi akusala½ kamma½, natthi akusalassa kammassa vip±ko. ahosi akusala½ kamma½, bhavissati akusalassa kammassa vip±ko. ahosi akusala½ kamma½, na bhavissati akusalassa kammassa vip±ko. atthi akusala½ kamma½, atthi akusalassa kammassa vip±ko. atthi akusala½ kamma½, natthi akusalassa kammassa vip±ko. atthi akusala½ kamma½, bhavissati akusalassa kammassa vip±ko. atthi akusala½ kamma½, na bhavissati akusalassa kammassa vip±ko. bhavissati akusala½ kamma½, bhavissati akusalassa kammassa vip±ko. bhavissati akusala½ kamma½, na bhavissati akusalassa kammassa vip±ko. ahosi s±vajja½ kamma½...pe0... ahosi anavajja½ kamma½...pe0... ahosi kaºha½ kamma½...pe0... ahosi sukka½ kamma½...pe0... ahosi sukhudraya½ kamma½...pe0... ahosi dukkhudraya½ kamma½...pe0... ahosi sukhavip±ka½ kamma½...pe0... ahosi dukkhavip±ka½ kamma½, ahosi dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. ahosi dukkhavip±ka½ kamma½, n±hosi dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. ahosi dukkhavip±ka½ kamma½, atthi dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. ahosi dukkhavip±ka½ kamma½, natthi dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. ahosi dukkhavip±ka½ kamma½, bhavissati dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. ahosi dukkhavip±ka½ kamma½, na bhavissati dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. atthi dukkhavip±ka½ kamma½, atthi dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. atthi dukkhavip±ka½ kamma½, natthi dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. atthi dukkhavip±ka½ kamma½, bhavissati dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. atthi dukkhavip±ka½ kamma½, na bhavissati dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. bhavissati dukkhavip±ka½ kamma½, bhavissati dukkhavip±kassa kammassa vip±ko. bhavissati dukkhavip±ka½ kamma½, na bhavissati dukkhavip±kassa kammassa vip±koti. kammakath± niµµhit±. 8. vipall±sakath± 236. purimanid±na½ . ``catt±rome , bhikkhave {a0 ni0 4.49 passitabb±}, saññ±vipall±s± cittavipall±s± diµµhivipall±s±. katame catt±ro? anicce, bhikkhave, niccanti saññ±vipall±so cittavipall±so diµµhivipall±so. dukkhe, bhikkhave, sukhanti saññ±vipall±so cittavipall±so diµµhivipall±so. anattani, bhikkhave, att±ti saññ±vipall±so cittavipall±so diµµhivipall±so. asubhe, bhikkhave, subhanti saññ±vipall±so cittavipall±so diµµhivipall±so. ime kho, bhikkhave, catt±ro saññ±vipall±s± cittavipall±s± diµµhivipall±s±. ``catt±rome, bhikkhave, nasaññ±vipall±s± nacittavipall±s± nadiµµhivipall±s±. katame catt±ro? anicce, bhikkhave, aniccanti nasaññ±vipall±so nacittavipall±so nadiµµhivipall±so. dukkhe, bhikkhave, dukkhanti nasaññ±vipall±so nacittavipall±so nadiµµhivipall±so. anattani, bhikkhave, anatt±ti nasaññ±vipall±so nacittavipall±so nadiµµhivipall±so. asubhe, bhikkhave, asubhanti nasaññ±vipall±so nacittavipall±so nadiµµhivipall±so. ime kho, bhikkhave, catt±ro nasaññ±vipall±s± nacittavipall±s± nadiµµhivipall±s±''ti. ``anicce niccasaññino, dukkhe ca sukhasaññino. anattani ca att±ti {attasaññino (sy±0) a0 ni0 4.49 passitabb±}, asubhe subhasaññino. micch±diµµhihat± satt±, khittacitt± visaññino.. ``te yogayutt± m±rassa, ayogakkhemino jan±. satt± gacchanti sa½s±ra½, j±timaraºag±mino.. ``yad± ca buddh± lokasmi½, uppajjanti pabhaªkar±. te ima½ dhamma½ pak±senti, dukkh³pasamag±mina½.. ``tesa½ sutv±na sappaññ±, sacitta½ paccaladdhu {paccaladdhu½ (sy±0), paccaladdh± a0 ni0 4.49} te. anicca½ aniccato dakkhu½, dukkhamaddakkhu dukkhato.. ``anattani anatt±ti, asubha½ asubhataddasu½. samm±diµµhisam±d±n±, sabba½ dukkha½ upaccagu''nti.. ime catt±ro vipall±s± diµµhisampannassa puggalassa pah²n±, appah²n±ti. keci pah²n±, keci appah²n±? anicce niccanti saññ±vipall±so cittavipall±so diµµhivipall±so pah²no. dukkhe sukhanti saññ± uppajjati, citta½ uppajjati, diµµhivipall±so pah²no. anattani att±ti saññ±vipall±so cittavipall±so diµµhivipall±so pah²no. asubhe subhanti saññ± uppajjati, citta½ uppajjati, diµµhivipall±so pah²no. dv²su vatth³su cha vipall±s± pah²n± . dv²su vatth³su dve vipall±s± pah²n±, catt±ro vipall±s± appah²n±. cat³su vatth³su aµµha vipall±s± pah²n±, catt±ro vipall±s± appah²n±ti. vipall±sakath± niµµhit±. 9. maggakath± 237. maggoti kenaµµhena maggo? sot±pattimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi micch±diµµhiy± pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca, paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa vod±n±ya maggo ceva hetu ca, vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya {uttari½ paµivedh±ya (sy±0)} maggo ceva hetu ca*, sacc±bhisamay±ya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. abhiniropanaµµhena samm±saªkappo micch±saªkappassa pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca, paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa vod±n±ya maggo ceva hetu ca, vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya maggo ceva hetu ca, sacc±bhisamay±ya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. pariggahaµµhena samm±v±c± micch±v±c±ya pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca, paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa vod±n±ya maggo ceva hetu ca, vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya maggo ceva hetu ca, sacc±bhisamay±ya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. samuµµh±naµµhena samm±kammanto micch±kammantassa pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa vod±n±ya maggo ceva hetu ca, vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya maggo ceva hetu ca, sacc±bhisamay±ya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. vod±naµµhena samm±±j²vo micch±±j²vassa pah±n±ya maggo ceva hetu ca...pe0... paggahaµµhena samm±v±y±mo micch±v±y±massa pah±n±ya maggo ceva hetu ca...pe0... upaµµh±naµµhena samm±sati micch±satiy± pah±n±ya maggo ceva hetu ca...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi micch±sam±dhissa pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca, paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa vod±n±ya maggo ceva hetu ca, vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya maggo ceva hetu ca, sacc±bhisamay±ya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. sakad±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi o¼±rikassa k±mar±gasaññojanassa paµighasaññojanassa o¼±rikassa k±mar±g±nusayassa paµigh±nusayassa pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca, paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa vod±n±ya maggo ceva hetu ca, vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya maggo ceva hetu ca, sacc±bhisamay±ya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. an±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi anusahagatassa k±mar±gasaññojanassa paµighasaññojanassa, anusahagatassa k±mar±g±nusayassa paµigh±nusayassa pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca, paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa vod±n±ya maggo ceva hetu ca , vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya maggo ceva hetu ca, sacc±bhisamay±ya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. arahattamaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi r³par±gassa ar³par±gassa m±nassa uddhaccassa avijj±ya, m±n±nusayassa bhavar±g±nusayassa avijj±nusayassa pah±n±ya maggo ceva hetu ca, sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhan±ya maggo ceva hetu ca, kiles±na½ pariy±d±n±ya maggo ceva hetu ca, paµivedh±divisodhan±ya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiµµh±n±ya maggo ceva hetu ca, cittassa, vod±n±ya maggo ceva hetu ca, vises±dhigam±ya maggo ceva hetu ca, uttari paµivedh±ya maggo ceva hetu ca, sacc±bhisamay±ya maggo ceva, hetu ca, nirodhe patiµµh±pan±ya maggo ceva hetu ca. dassanamaggo samm±diµµhi, abhiniropanamaggo samm±saªkappo , pariggahamaggo samm±v±c±, samuµµh±namaggo samm±kammanto, vod±namaggo samm±±j²vo, paggahamaggo samm±v±y±mo, upaµµh±namaggo samm±sati, avikkhepamaggo samm±sam±dhi. upaµµh±namaggo satisambojjhaªgo, pavicayamaggo dhammavicayasambojjhaªgo, paggahamaggo v²riyasambojjhaªgo, pharaºamaggo p²tisambojjhaªgo, upasamamaggo passaddhisambojjhaªgo, avikkhepamaggo sam±dhisambojjhaªgo, paµisaªkh±namaggo upekkh±sambojjhaªgo. assaddhiye akampiyamaggo saddh±bala½, kosajje akampiyamaggo v²riyabala½, pam±de akampiyamaggo satibala½, uddhacce akampiyamaggo sam±dhibala½, avijj±ya akampiyamaggo paññ±bala½. adhimokkhamaggo saddhindriya½, paggahamaggo v²riyindriya½, upaµµh±namaggo satindriya½, avikkhepamaggo sam±dhindriya½, dassanamaggo paññindriya½. ±dhipateyyaµµhena indriy± maggo, akampiyaµµhena bal± maggo, niyy±naµµhena bojjhaªg± maggo, hetuµµhena maggaªg± maggo, upaµµh±naµµhena satipaµµh±n± maggo, padahanaµµhena sammappadh±n± maggo, ijjhanaµµhena iddhip±d± maggo, tathaµµhena sacc±ni maggo, avikkhepaµµhena samatho maggo, anupassanaµµhena vipassan± maggo, ekarasaµµhena samathavipassan± maggo, anativattanaµµhena yuganaddh± maggo, sa½varaµµhena s²lavisuddhi maggo, avikkhepaµµhena cittavisuddhi maggo, dassanaµµhena diµµhivisuddhi maggo, muttaµµhena vimokkho maggo, paµivedhaµµhena vijj± maggo, paricc±gaµµhena vimutti maggo, samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ maggo, chando m³laµµhena maggo, manasik±ro samuµµh±naµµhena maggo, phasso samodh±naµµhena maggo, vedan± samosaraºaµµhena maggo, sam±dhi pamukhaµµhena maggo, sati ±dhipateyyaµµhena maggo, paññ± tatuttaraµµhena maggo, vimutti s±raµµhena maggo, amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena maggoti. maggakath± niµµhit±. 10. maº¹apeyyakath± 238. ``maº¹apeyyamida½ , bhikkhave, brahmacariya½. satth± sammukh²bh³to tidhattamaº¹o {tividho maº¹o (bah³su) aµµhakath± oloketabb±}. satthari sammukh²bh³te desan±maº¹o, paµiggahamaº¹o, brahmacariyamaº¹o''. katamo desan±maº¹o? catunna½ ariyasacc±na½ ±cikkhan± desan± paññ±pan± paµµhapan± vivaraº± vibhajan± utt±n²kamma½ {utt±nikamma½ (ka0)}, catunna½ satipaµµh±n±na½...pe0... catunna½ sammappadh±n±na½... catunna½ iddhip±d±na½... pañcanna½ indriy±na½... pañcanna½ bal±na½... sattanna½ bojjhaªg±na½... ariyassa aµµhaªgikassa maggassa ±cikkhan± desan± paññ±pan± paµµhapan± vivaraº± vibhajan± utt±n²kamma½ -- aya½ desan±maº¹o. katamo paµiggahamaº¹o? bhikkh³ bhikkhuniyo up±sak± up±sik±yo dev± manuss± ye v± panaññepi keci viññ±t±ro -- aya½ paµiggahamaº¹o. katamo brahmacariyamaº¹o? ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo, seyyathida½ -- samm±diµµhi, samm±saªkappo, samm±v±c±, samm±kammanto, samm±±j²vo, samm±v±y±mo, samm±sati, samm±sam±dhi -- aya½ brahmacariyamaº¹o. 239. adhimokkhamaº¹o saddhindriya½, assaddhiya½ kasaµo; assaddhiya½ kasaµa½ cha¹¹etv± saddhindriyassa adhimokkhamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. paggahamaº¹o v²riyindriya½, kosajja½ kasaµo; kosajja½ kasaµa½ cha¹¹etv± v²riyindriyassa paggahamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. upaµµh±namaº¹o satindriya½, pam±do kasaµo; pam±da½ kasaµa½ cha¹¹etv± satindriyassa upaµµh±namaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. avikkhepamaº¹o sam±dhindriya½, uddhacca½ kasaµo; uddhacca½ kasaµa½ cha¹¹etv± sam±dhindriyassa avikkhepamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. dassanamaº¹o paññindriya½, avijja½ kasaµo; avijja½ kasaµa½ cha¹¹etv± paññindriyassa dassanamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. assaddhiye akampiyamaº¹o saddh±bala½, assaddhiya½ kasaµo; assaddhiya½ kasaµa½ cha¹¹etv± saddh±balassa assaddhiye akampiyamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. kosajje akampiyamaº¹o v²riyabala½, kosajja½ kasaµo; kosajja½ kasaµa½ cha¹¹etv± v²riyabalassa kosajje akampiyamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. pam±de akampiyamaº¹o satibala½, pam±do kasaµo; pam±da½ kasaµa½ cha¹¹etv± satibalassa pam±de akampiyamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. uddhacce akampiyamaº¹o sam±dhibala½, uddhacca½ kasaµo; uddhacca½ kasaµa½ cha¹¹etv± sam±dhibalassa uddhacce akampiyamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. avijj±ya akampiyamaº¹o paññ±bala½, avijj± kasaµo; avijja½ kasaµa½ cha¹¹etv± paññ±balassa avijj±ya akampiyamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. upaµµh±namaº¹o satisambojjhaªg±, pam±do kasaµo; pam±da½ kasaµa½ cha¹¹etv± satisambojjhaªgassa upaµµh±namaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. pavicayamaº¹o dhammavicayasambojjhaªgo, avijj± kasaµo; avijja½ kasaµa½ cha¹¹etv± dhammavicayasambojjhaªgassa pavicayamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. paggahamaº¹o v²riyasambojjhaªgo, kosajja½ kasaµo; kosajja½ kasaµa½ cha¹¹etv± v²riyasambojjhaªgassa paggahamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. pharaºamaº¹o p²tisambojjhaªgo, pari¼±ho kasaµo; pari¼±ha½ kasaµa½ cha¹¹etv± p²tisambojjhaªgassa pharaºamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. upasamamaº¹o passaddhisambojjhaªgo , duµµhulla½ kasaµo; duµµhulla½ kasaµa½ cha¹¹etv± passaddhisambojjhaªgassa upasamamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. avikkhepamaº¹o sam±dhisambojjhaªgo, uddhacca½ kasaµo; uddhacca½ kasaµa½ cha¹¹etv± sam±dhisambojjhaªgassa avikkhepamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. paµisaªkh±namaº¹o upekkh±sambojjhaªgo, appaµisaªkh± kasaµo; appaµisaªkha½ kasaµa½ cha¹¹etv± upekkh±sambojjhaªgassa paµisaªkh±namaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. dassanamaº¹o samm±diµµhi, micch±diµµhi kasaµo; micch±diµµhi½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±diµµhiy± dassanamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. abhiniropanamaº¹o samm±saªkappo, micch±saªkappo kasaµo; micch±saªkappa½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±saªkappassa abhiniropanamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. pariggahamaº¹o samm±v±c±, micch±v±c± kasaµo; micch±v±ca½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±v±c±ya pariggahamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. samuµµh±namaº¹o samm±kammanto, micch±kammanto kasaµo; micch±kammanta½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±kammantassa samuµµh±namaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. vod±namaº¹o samm±±j²vo, micch±±j²vo kasaµo; micch±±j²va½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±±j²vassa vod±namaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. paggahamaº¹o samm±v±y±mo, micch±v±y±mo kasaµo; micch±v±y±ma½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±v±y±massa paggahamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. upaµµh±namaº¹o samm±sati, micch±sati kasaµo; micch±sati½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±satiy± upaµµh±namaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. avikkhepamaº¹o samm±sam±dhi, micch±sam±dhi kasaµo; micch±sam±dhi½ kasaµa½ cha¹¹etv± samm±sam±dhissa avikkhepamaº¹a½ pivat²ti -- maº¹apeyya½. 240. atthi maº¹o, atthi peyya½, atthi kasaµo. adhimokkhamaº¹o saddhindriya½, assaddhiya½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. paggahamaº¹o v²riyindriya½, kosajja½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. upaµµh±namaº¹o satindriya½, pam±do kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. avikkhepamaº¹o sam±dhindriya½, uddhacca½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. dassanamaº¹o paññindriya½, avijj± kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. assaddhiye akampiyamaº¹o saddh±bala½, assaddhiya½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. kosajje akampiyamaº¹o v²riyabala½, kosajja½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. pam±de akampiyamaº¹o satibala½, pam±do kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. uddhacce akampiyamaº¹o sam±dhibala½, uddhacca½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. avijj±ya akampiyamaº¹o paññ±bala½, avijj± kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. upaµµh±namaº¹o satisambojjhaªgo, pam±do kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. pavicayamaº¹o dhammavicayasambojjhaªgo, avijj± kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. paggahamaº¹o v²riyasambojjhaªgo, kosajja½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. pharaºamaº¹o p²tisambojjhaªgo, pari¼±ho kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. upasamamaº¹o passaddhisambojjhaªgo, duµµhulla½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. avikkhepamaº¹o sam±dhisambojjhaªgo, uddhacca½ kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. paµisaªkh±namaº¹o upekkh±sambojjhaªgo, apaµisaªkh± kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. dassanamaº¹o samm±diµµhi, micch±diµµhi kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. abhiniropanamaº¹o samm±saªkappo, micch±saªkappo kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. pariggahamaº¹o samm±v±c±, micch±v±c± kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. samuµµh±namaº¹o samm±kammanto, micch±kammanto kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. vod±namaº¹o samm±±j²vo, micch±±j²vo kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. paggahamaº¹o samm±v±y±mo, micch±v±y±mo kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. upaµµh±namaº¹o samm±sati, micch±sati kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. avikkhepamaº¹o samm±sam±dhi, micch±sam±dhi kasaµo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso -- ida½ peyya½. dassanamaº¹o samm±diµµhi... abhiniropanamaº¹o samm±saªkappo... pariggahamaº¹o samm±v±c±... samuµµh±namaº¹o samm±kammanto... vod±namaº¹o samm±±j²vo... paggahamaº¹o samm±v±y±mo... upaµµh±namaº¹o samm±sati... avikkhepamaº¹o samm±sam±dhi. upaµµh±namaº¹o satisambojjhaªgo... pavicayamaº¹o dhammavicayasambojjhaªgo... paggahamaº¹o v²riyasambojjhaªgo... pharaºamaº¹o p²tisambojjhaªgo... upasamamaº¹o passaddhisambojjhaªgo... avikkhepamaº¹o sam±dhisambojjhaªgo... paµisaªkh±namaº¹o upekkh±sambojjhaªgo. assaddhiye akampiyamaº¹o saddh±bala½... kosajje akampiyamaº¹o v²riyabala½... pam±de akampiyamaº¹o satibala½... uddhacce akampiyamaº¹o sam±dhibala½... avijj±ya akampiyamaº¹o paññ±bala½. adhimokkhamaº¹o saddhindriya½... paggahamaº¹o v²riyindriya½... upaµµh±namaº¹o satindriya½... avikkhepamaº¹o sam±dhindriya½... dassanamaº¹o paññindriya½. ±dhipateyyaµµhena indriy± maº¹o, akampiyaµµhena bal± maº¹o, niyy±naµµhena bojjhaªg± maº¹o, hetuµµhena maggo maº¹o, upaµµh±naµµhena satipaµµh±n± maº¹o, padahanaµµhena sammappadh±n± maº¹o, ijjhanaµµhena iddhip±d± maº¹o, tathaµµhena sacc± maº¹o, avikkhepaµµhena samatho maº¹o, anupassanaµµhena vipassan± maº¹o, ekarasaµµhena samathavipassan± maº¹o, anativattanaµµhena yuganaddh± maº¹o, sa½varaµµhena s²lavisuddhi maº¹o, avikkhepaµµhena cittavisuddhi maº¹o, dassanaµµhena diµµhivisuddhi maº¹o, muttaµµhena vimokkho maº¹o, paµivedhaµµhena vijj± maº¹o, paricc±gaµµhena vimutti maº¹o, samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ maº¹o, paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ maº¹o, chando m³laµµhena maº¹o, manasik±ro samuµµh±naµµhena maº¹o, phasso samodh±naµµhena maº¹o, vedan± samosaraºaµµhena maº¹o, sam±dhi pamukhaµµhena maº¹o, sati ±dhipateyyaµµhena maº¹o, paññ± tatuttaraµµhena maº¹o, vimutti s±raµµhena maº¹o, amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena maº¹oti. catutthabh±ºav±ro. maº¹apeyyakath± niµµhit±. mah±vaggo paµhamo. tassudd±na½ -- ñ±ºadiµµh² ca ass±s±, indriya½ vimokkhapañcam±. gatikammavipall±s±, maggo maº¹ena te das±ti.. esa nik±yadharehi µhapito, asamo {assamo (sy±0)} paµhamo pavaro varavaggoti {varamaggoti (sy±0)}. 2. yuganaddhavaggo 1. yuganaddhakath± 1. eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ ±yasm± ±nando kosambiya½ viharati ghosit±r±me. tatra kho ±yasm± ±nando bhikkh³ ±mantesi -- ``±vuso bhikkhavo''ti. ``±vuso''ti kho te bhikkh³ ±yasmato ±nandassa paccassosu½. ±yasm± ±nando etadavoca -- ``yo hi koci, ±vuso, bhikkhu v± bhikkhun² v± mama santike arahattapatta½ {arahatta½ (sy±0), arahattapatti½ a0 ni0 4.170} by±karoti, sabbaso cat³hi maggehi etesa½ v± aññatarena. katamehi cat³hi? ``idh±vuso, bhikkhu samathapubbaªgama½ vipassana½ bh±veti. tassa samathapubbaªgama½ vipassana½ bh±vayato maggo sañj±yati. so ta½ magga½ ±sevati bh±veti bahul²karoti {bahuli½ karoti (ka0) a0 ni0 4.170 passitabb±}. tassa ta½ magga½ ±sevato bh±vayato bahul²karoto saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. ``puna capara½, ±vuso, bhikkhu vipassan±pubbaªgama½ samatha½ bh±veti. tassa vipassan±pubbaªgama½ samatha½ bh±vayato maggo sañj±yati. so ta½ magga½ ±sevati bh±veti bahul²karoti. tassa ta½ magga½ ±sevato bh±vayato bahul²karoto saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. ``puna capara½, ±vuso, bhikkhu samathavipassana½ yuganaddha½ {yuganandha½ (ka0 s²0 aµµha0)} bh±veti. tassa samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vayato maggo sañj±yati. so ta½ magga½ ±sevati bh±veti bahul²karoti. tassa ta½ magga½ ±sevato bh±vayato bahul²karoto saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. ``puna capara½, ±vuso, bhikkhuno dhammuddhaccaviggahita½ m±nasa½ hoti. so, ±vuso, samayo ya½ ta½ citta½ ajjhattameva {ajjhattaññeva (sy±0 ka0)} santiµµhati sannis²dati ekodi hoti sam±dhiyati. tassa maggo sañj±yati. so ta½ magga½ ±sevati bh±veti bahul²karoti. tassa ta½ magga½ ±sevato bh±vayato bahul²karoto saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. ``yo hi koci, ±vuso, bhikkhu v± bhikkhun² v± mama santike arahattapatta½ by±karoti, sabbaso imehi cat³hi maggehi, etesa½ v± aññataren±''ti. 1. suttantaniddeso 2. katha½ samathapubbaªgama½ vipassana½ bh±veti? nekkhammavasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. tattha j±te dhamme aniccato anupassanaµµhena vipassan±, dukkhato anupassanaµµhena vipassan±, anattato anupassanaµµhena vipassan±. iti paµhama½ samatho, pacch± vipassan±. tena vuccati -- ``samathapubbaªgama½ vipassana½ bh±vet²''ti. bh±vet²ti catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. maggo sañj±yat²ti katha½ maggo sañj±yati? dassanaµµhena samm±diµµhi maggo sañj±yati, abhiniropanaµµhena samm±saªkappo maggo sañj±yati, pariggahaµµhena samm±v±c± maggo sañj±yati, samuµµh±naµµhena samm±kammanto maggo sañj±yati, vod±naµµhena samm±±j²vo maggo sañj±yati, paggahaµµhena samm±v±y±mo maggo sañj±yati, upaµµh±naµµhena samm±sati maggo sañj±yati, avikkhepaµµhena samm±sam±dhi maggo sañj±yati -- eva½ maggo sañj±yati. so ta½ magga½ ±sevati bh±veti bahul²karoti ±sevat²ti katha½ ±sevati? ±vajjanto ±sevati, j±nanto ±sevati, passanto ±sevati, paccavekkhanto ±sevati, citta½ adhiµµhahanto ±sevati, saddh±ya adhimuccanto ±sevati, v²riya½ paggaºhanto ±sevati, sati½ upaµµh±pento ±sevati, citta½ sam±dahanto ±sevati, paññ±ya paj±nanto ±sevati, abhiññeyya½ abhij±nanto ±sevati, pariññeyya½ parij±nanto ±sevati, pah±tabba½ pajahanto ±sevati , bh±vetabba½ bh±vento ±sevati, sacchik±tabba½ sacchikaronto ±sevati -- eva½ ±sevati. bh±vet²ti katha½ bh±veti? ±vajjanto bh±veti, j±nanto bh±veti, passanto bh±veti, paccavekkhanto bh±veti, citta½ adhiµµhahanto bh±veti, saddh±ya adhimuccanto bh±veti, v²riya½ paggaºhanto bh±veti, sati½ upaµµh±pento bh±veti, citta½ sam±dahanto bh±veti, paññ±ya paj±nanto bh±veti, abhiññeyya½ abhij±nanto bh±veti, pariññeyya½ parij±nanto bh±veti, pah±tabba½ pajahanto bh±veti, bh±vetabba½ bh±vento bh±veti, sacchik±tabba½ sacchikaronto bh±veti -- eva½ bh±veti. bahul²karot²ti katha½ bahul²karoti? ±vajjanto bahul²karoti, j±nanto bahul²karoti, passanto bahul²karoti, paccavekkhanto bahul²karoti, citta½ adhiµµhahanto bahul²karoti, saddh±ya adhimuccanto bahul²karoti, v²riya½ paggaºhanto bahul²karoti, sati½ upaµµh±pento bahul²karoti, citta½ sam±dahanto bahul²karoti, paññ±ya paj±nanto bahul²karoti, abhiññeyya½ abhij±nanto bahul²karoti, pariññeyya½ parij±nanto bahul²karoti, pah±tabba½ pajahanto bahul²karoti, bh±vetabba½ bh±vento bahul²karoti, sacchik±tabba½ sacchikaronto bahul²karoti -- eva½ bahul²karoti. tassa ta½ magga½ ±sevato bh±vayato bahul²karoto saññojan±ni pah²yanti anusay± byant²hont²ti katha½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti? sot±pattimaggena, sakk±yadiµµhi, vicikicch±, s²labbatapar±m±so -- im±ni t²ºi saññojan±ni pah²yanti; diµµh±nusayo, vicikicch±nusayo -- ime dve anusay± byant²honti. sakad±g±mimaggena o¼±rika½ k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½ -- im±ni dve saññojan±ni pah²yanti; o¼±riko k±mar±g±nusayo, paµigh±nusayo -- ime dve anusay± byant²honti. an±g±mimaggena anusahagata½ k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½ -- im±ni dve saññojan±ni pah²yanti; anusahagato k±mar±g±nusayo, paµigh±nusayo -- ime dve anusay± byant²honti. arahattamaggena r³par±go, ar³par±go, m±no, uddhacca½, avijj± -- im±ni pañca saññojan±ni pah²yanti; m±n±nusayo, bhavar±g±nusayo , avijj±nusayo -- ime tayo anusay± byant²honti. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. 3. aby±p±davasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi...pe0... ±lokasaññ±vasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi...pe0... paµinissagg±nupass² ass±savasena paµinissagg±nupass² pass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. tattha j±te dhamme aniccato anupassanaµµhena vipassan±, dukkhato anupassanaµµhena vipassan±, anattato anupassanaµµhena vipassan±. iti paµhama½ samatho, pacch± vipassan±. tena vuccati -- ``samathapubbaªgama½ vipassana½ bh±vet²''ti. bh±vet²ti catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. maggo sañj±yat²ti katha½ maggo sañj±yati? dassanaµµhena samm±diµµhi maggo sañj±yati, abhiniropanaµµhena samm±saªkappo maggo sañj±yati...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi maggo sañj±yati. eva½ maggo sañj±yati. so ta½ magga½ ±sevati bh±veti bahul²karoti ±sevat²ti katha½ ±sevati? ±vajjanto ±sevati...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaronto ±sevati, eva½ ±sevati. bh±vet²ti katha½ bh±veti? ±vajjanto bh±veti, j±nanto bh±veti...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaronto bh±veti, eva½ bh±veti. bahul²karot²ti katha½ bahul²karoti? ±vajjanto bahul²karoti, j±nanto bahul²karoti...pe0... sacchik±tabba½ sacchikaronto bahul²karoti, eva½ bahul²karoti. tassa ta½ magga½ ±sevato bh±vayato bahul²karoto saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²hont²ti katha½ saññojan± pah²yanti, anusay± byant²honti? sot±pattimaggena sakk±yadiµµhi vicikicch± s²labbatapar±m±so -- im±ni t²ºi saññojan±ni pah²yanti; diµµh±nusayo, vicikicch±nusayo -- ime dve anusay± byant²honti. sakad±g±mimaggena o¼±rika½ k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½ -- im±ni dve saññojan±ni pah²yanti; o¼±riko k±mar±g±nusayo paµigh±nusayo -- ime dve anusay± byant²honti. an±g±mimaggena anusahagata½ k±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½ -- im±ni dve saññojan±ni pah²yanti; anusahagato k±mar±g±nusayo, paµigh±nusayo -- ime dve anusay± byant²honti. arahattamaggena r³par±go, ar³par±go, m±no, uddhacca½, avijj± -- im±ni pañca saññojan±ni pah²yanti; m±n±nusayo, bhavar±g±nusayo, avijj±nusayo -- ime tayo anusay± byant²honti. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. eva½ samathapubbaªgama½ vipassana½ bh±veti. 4. katha½ vipassan±pubbaªgama½ samatha½ bh±veti? aniccato anupassanaµµhena vipassan±, dukkhato anupassanaµµhena vipassan±, anattato anupassanaµµhena vipassan±. tattha j±t±na½ dhamm±nañca vosagg±rammaºat± {vossagg±rammaºat± (sy±0 ka0)} cittassa ekaggat± avikkhepo. sam±dhi iti paµhama½ vipassan±, pacch± samatho. tena vuccati -- ``vipassan±pubbaªgama½ samatha½ bh±vet²''ti. bh±vet²ti catasso bh±van± -- ±sevanaµµhena bh±van±...pe0... maggo sañj±yat²ti katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. r³pa½ aniccato anupassanaµµhena vipassan±, r³pa½ dukkhato anupassanaµµhena vipassan±, r³pa½ anattato anupassanaµµhena vipassan±. tattha j±t±na½ dhamm±nañca vosagg±rammaºat± cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. iti paµhama½ vipassan±, pacch± samatho. tena vuccati -- ``vipassan±pubbaªgama½ samatha½ bh±vet²''ti. bh±vet²ti catasso bh±van± -- ±sevanaµµhena bh±van±...pe0... maggo sañj±yat²ti katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. vedana½...pe0... sañña½ ... saªkh±re... viññ±ºa½... cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ aniccato anupassanaµµhena vipassan±, jar±maraºa½ dukkhato...pe0... anattato anupassanaµµhena vipassan±. tattha j±t±na½ dhamm±nañca vosagg±rammaºat± cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi. iti paµhama½ vipassan±, pacch± samatho. tena vuccati -- ``vipassan±pubbaªgama½ samatha½ bh±vet²''ti. bh±vet²ti catasso bh±van± -- ±sevanaµµhena bh±van±...pe0... maggo sañj±yat²ti katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. eva½ vipassan±pubbaªgama½ samatha½ bh±veti. 5. katha½ samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? so¼asahi ±k±rehi samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti. ±rammaºaµµhena gocaraµµhena pah±naµµhena paricc±gaµµhena vuµµh±naµµhena vivaµµanaµµhena santaµµhena paº²taµµhena vimuttaµµhena an±savaµµhena taraºaµµhena animittaµµhena appaºihitaµµhena suññataµµhena ekarasaµµhena anativattanaµµhena yuganaddhaµµhena. katha½ ±rammaºaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi nirodh±rammaºo, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± nirodh±rammaº±. iti ±rammaºaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``±rammaºaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. bh±vet²ti catasso bh±van± -- ±sevanaµµhena bh±van±...pe0... maggo sañj±yat²ti katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. eva½ ±rammaºaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti. katha½ gocaraµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± nirodhagocar±. iti gocaraµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti . tena vuccati -- ``gocaraµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ pah±naµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi nirodhagocaro, avijj±sahagatakilese ca khandhe ca pajahato anupassanaµµhena vipassan± nirodhagocar±. iti pah±naµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``pah±naµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ paricc±gaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca pariccajato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi nirodhagocaro, avijj±sahagatakilese ca khandhe ca pariccajato anupassanaµµhena vipassan± nirodhagocar±. iti paricc±gaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``paricc±gaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ vuµµh±naµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhaccasahagatakilesehi ca khandhehi ca vuµµhahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi nirodhagocaro, avijj±sahagatakilesehi ca khandhehi ca vuµµhahato anupassanaµµhena vipassan± nirodhagocar±. iti vuµµh±naµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``vuµµh±naµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ vivaµµanaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhaccasahagatakilesehi ca khandhehi ca vivaµµato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi nirodhagocaro, avijj±sahagatakilesehi ca khandhehi ca vivaµµato anupassanaµµhena vipassan± nirodhagocar±. iti vivaµµanaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``vivaµµanaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ santaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi santo honti nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± sant± hoti nirodhagocar±. iti santaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``santaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ paº²taµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi paº²to hoti nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± paº²t± hoti nirodhagocar± . iti paº²taµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``paº²taµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ vimuttaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi k±m±sav± vimutto hoti nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± avijj±sav± vimutt± hoti nirodhagocar±. iti r±gavir±g± cetovimutti avijj±vir±g± paññ± vimuttaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``vimuttaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ an±savaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi k±m±savena an±savo hoti nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± avijj±savena an±sav± hoti nirodhagocar±. iti an±savaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``an±savaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ taraºaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca tarato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi nirodhagocaro, avijj±sahagatakilese ca khandhe ca tarato anupassanaµµhena vipassan± nirodhagocar±. iti taraºaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``taraºaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ animittaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi sabbanimittehi animitto hoti nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± sabbanimittehi animitt± hoti nirodhagocar±. iti animittaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``animittaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ appaºihitaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi sabbapaºidh²hi appaºihito hoti nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± sabbapaºidh²hi appaºihit± hoti nirodhagocar±. iti appaºihitaµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``appaºihitaµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. katha½ suññataµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti? uddhacca½ pajahato cittassa ekaggat± avikkhepo sam±dhi sabb±bhinivesehi suñño hoti nirodhagocaro, avijja½ pajahato anupassanaµµhena vipassan± sabb±bhinivesehi suññ± hoti nirodhagocar±. iti suññataµµhena samathavipassan± ekaras± honti, yuganaddh± honti, aññamañña½ n±tivattant²ti. tena vuccati -- ``suññataµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±vet²''ti. bh±vet²ti catasso bh±van± -- ±sevanaµµhena bh±van±...pe0... maggo sañj±yat²ti katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. eva½ suññataµµhena samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti. imehi so¼asahi ±k±rehi samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti, eva½ samathavipassana½ yuganaddha½ bh±veti. suttantaniddeso. 2. dhammuddhaccav±raniddeso 6. katha½ dhammuddhaccaviggahita½ m±nasa½ hoti? aniccato manasikaroto obh±so uppajjati, obh±so dhammoti obh±sa½ ±vajjati, tato vikkhepo uddhacca½. tena uddhaccena viggahitam±naso aniccato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti, dukkhato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti, anattato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti. tena vuccati -- ``dhammuddhaccaviggahitam±naso hoti so samayo, ya½ ta½ citta½ ajjhattameva santiµµhati sannis²dati ekodi hoti sam±dhiyati . tassa maggo sañj±yat²''ti katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati, eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. aniccato manasikaroto ñ±ºa½ uppajjati, p²ti uppajjati, passaddhi uppajjati, sukha½ uppajjati, adhimokkho uppajjati, paggaho uppajjati, upaµµh±na½ uppajjati, upekkh± uppajjati, nikanti uppajjati, `nikanti dhammo'ti nikanti½ ±vajjati. tato vikkhepo uddhacca½. tena uddhaccena viggahitam±naso aniccato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti, dukkhato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti, anattato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti. tena vuccati -- ``dhammuddhaccaviggahitam±naso hoti so samayo, ya½ ta½ citta½ ajjhattameva santiµµhati sannis²dati ekodi hoti sam±dhiyati. tassa maggo sañj±yat²''ti. katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati, eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. dukkhato manasikaroto...pe0... anattato manasikaroto obh±so uppajjati...pe0... ñ±ºa½ uppajjati, p²ti uppajjati, passaddhi uppajjati, sukha½ uppajjati, adhimokkho uppajjati, paggaho uppajjati, upaµµh±na½ uppajjati, upekkh± uppajjati, nikanti uppajjati, `nikanti dhammo'ti nikanti½ ±vajjati. tato vikkhepo uddhacca½. tena uddhaccena viggahitam±naso anattato upaµµh±na½, aniccato upaµµh±na½, dukkhato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti . tena vuccati -- ``dhammuddhaccaviggahitam±naso...pe0... eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti''. r³pa½ aniccato manasikaroto...pe0... r³pa½ dukkhato manasikaroto... r³pa½ anattato manasikaroto... vedana½...pe0... sañña½... saªkh±re... viññ±ºa½... cakkhu½...pe0... jar±maraºa½ aniccato manasikaroto...pe0... jar±maraºa½ dukkhato manasikaroto, jar±maraºa½ anattato manasikaroto obh±so uppajjati...pe0... ñ±ºa½ uppajjati, p²ti uppajjati, passaddhi uppajjati, sukha½ uppajjati, adhimokkho uppajjati, paggaho uppajjati, upaµµh±na½ uppajjati, upekkh± uppajjati, nikanti uppajjati, `nikanti dhammo'ti nikanti½ ±vajjati. tato vikkhepo uddhacca½. tena uddhaccena viggahitam±naso. jar±maraºa½ anattato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti. jar±maraºa½ aniccato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti, jar±maraºa½ dukkhato upaµµh±na½ yath±bh³ta½ nappaj±n±ti. tena vuccati -- ``dhammuddhaccaviggahitam±naso hoti. so samayo, ya½ ta½ citta½ ajjhattameva santiµµhati sannis²dati ekodi hoti sam±dhiyati. tassa maggo sañj±yat²''ti. katha½ maggo sañj±yati...pe0... eva½ maggo sañj±yati. eva½ saññojan±ni pah²yanti, anusay± byant²honti. eva½ dhammuddhaccaviggahita½ m±nasa½ hoti. 7. obh±se ceva ñ±ºe ca, p²tiy± ca vikampati. passaddhiy± sukhe ceva, yehi citta½ pavedhati.. adhimokkhe ca pagg±he, upaµµh±ne ca kampati. upekkh±vajjan±ya ceva, upekkh±ya ca nikantiy±.. im±ni dasa µh±n±ni, paññ± yassa pariccit±. dhammuddhaccakusalo hoti, na ca sammoha gacchati.. vikkhipati ceva kilissati ca, cavati cittabh±van±. vikkhipati na kilissati, bh±van± parih±yati.. vikkhipati na kilissati, bh±van± na parih±yati. na ca vikkhipate citta½ na kilissati, na cavati cittabh±van±.. imehi cat³hi µh±nehi cittassa saªkhepavikkhepaviggahita½ {saªkhepa½ vikkhepa½ viggahita½ (sy±0)} dasa µh±ne sampaj±n±t²ti. yuganaddhakath± niµµhit±. 2. saccakath± 8. purimanid±na½ . ``catt±rim±ni , bhikkhave {sa½0 ni0 5.1090}, tath±ni avitath±ni anaññath±ni. katam±ni catt±ri? `ida½ dukkha'nti, bhikkhave, tathameta½ avitathameta½ anaññathameta½ ; `aya½ dukkhasamudayo'ti tathameta½ avitathameta½ anaññathameta½, `aya½ dukkhanirodho'ti tathameta½ avitathameta½ anaññathameta½, `aya½ dukkhanirodhag±min² paµipad±'ti tathameta½ avitathameta½ anaññathameta½. im±ni kho, bhikkhave, catt±ri tath±ni avitath±ni anaññath±ni''. 1. paµhamasuttantaniddeso katha½ dukkha½ tathaµµhena sacca½? catt±ro dukkhassa dukkhaµµh± tath± avitath± anaññath±. dukkhassa p²¼anaµµho, saªkhataµµho, sant±paµµho, vipariº±maµµho -- ime catt±ro dukkhassa dukkhaµµh± tath± avitath± anaññath±. eva½ dukkha½ tathaµµhena sacca½. katha½ samudayo tathaµµhena sacca½? catt±ro samudayassa samudayaµµh± tath± avitath± anaññath±. samudayassa ±y³hanaµµho, nid±naµµho, sa½yogaµµho palibodhaµµho -- ime catt±ro samudayassa samudayaµµh± tath± avitath± anaññath±. eva½ samudayo tathaµµhena sacca½. katha½ nirodho tathaµµhena sacca½? catt±ro nirodhassa nirodhaµµh± tath± avitath± anaññath±. nirodhassa nissaraºaµµho, vivekaµµho, asaªkhataµµho, amataµµho -- ime catt±ro nirodhassa nirodhaµµh± tath± avitath± anaññath±. eva½ nirodho tathaµµhena sacca½. katha½ maggo tathaµµhena sacca½? catt±ro maggassa maggaµµh± tath± avitath± anaññath±. maggassa niyy±naµµho, hetuµµho, dassanaµµho, ±dhipateyyaµµho -- ime catt±ro maggassa maggaµµh± tath± avitath± anaññath±. eva½ maggo tathaµµhena sacca½. 9. katih±k±rehi catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? cat³h±k±rehi catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. tathaµµhena, anattaµµhena, saccaµµhena, paµivedhaµµhena -- imehi cat³h±k±rehi catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? cat³h±k±rehi tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa dukkhaµµho tathaµµho, samudayassa samudayaµµho tathaµµho, nirodhassa nirodhaµµho tathaµµho, maggassa maggaµµho tathaµµho -- imehi cat³h±k±rehi tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ anattaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? cat³h±k±rehi anattaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa dukkhaµµho anattaµµho, samudayassa samudayaµµho anattaµµho, nirodhassa nirodhaµµho anattaµµho, maggassa maggaµµho anattaµµho -- imehi cat³h±k±rehi anattaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ saccaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? cat³h±k±rehi saccaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa dukkhaµµho saccaµµho, samudayassa samudayaµµho saccaµµho, nirodhassa nirodhaµµho saccaµµho, maggassa maggaµµho saccaµµho -- imehi cat³h±k±rehi saccaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ paµivedhaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? cat³h±k±rehi paµivedhaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa dukkhaµµho paµivedhaµµho, samudayassa samudayaµµho paµivedhaµµho nirodhassa nirodhaµµho paµivedhaµµho, maggassa maggaµµho paµivedhaµµho -- imehi cat³h±k±rehi paµivedhaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. 10. katih±k±rehi catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? ya½ anicca½ ta½ dukkha½, ya½ dukkha½ ta½ anicca½, ya½ aniccañca dukkhañca ta½ anatt±. ya½ aniccañca dukkhañca anatt± ca ta½ tatha½. ya½ anicca½ ca dukkhañca anatt± ca tathañca ta½ sacca½. ya½ aniccañca dukkhañca anatt± ca tathañca saccañca ta½ ekasaªgahita½. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katih±k±rehi catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? navah±k±rehi catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. tathaµµhena, anattaµµhena, saccaµµhena, paµivedhaµµhena, abhiññaµµhena, pariññaµµhena, pah±naµµhena, bh±vanaµµhena, sacchikiriyaµµhena -- imehi navah±k±rehi catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? navah±k±rehi tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa dukkhaµµho tathaµµho, samudayassa samudayaµµho tathaµµho, nirodhassa nirodhaµµho tathaµµho, maggassa maggaµµho tathaµµho, abhiññ±ya abhiññaµµho tathaµµho, pariññ±ya pariññaµµho tathaµµho, pah±nassa pah±naµµho tathaµµho, bh±van±ya bh±vanaµµho tathaµµho, sacchikiriy±ya sacchikiriyaµµho tathaµµho -- imehi navah±k±rehi tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ anattaµµhena... saccaµµhena... paµivedhaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? navah±k±rehi paµivedhaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa dukkhaµµho paµivedhaµµho, samudayassa samudayaµµho paµivedhaµµho, nirodhassa nirodhaµµho paµivedhaµµho, maggassa maggaµµho paµivedhaµµho, abhiññ±ya abhiññaµµho paµivedhaµµho, pariññ±ya pariññaµµho paµivedhaµµho, pah±nassa pah±naµµho paµivedhaµµho, bh±van±ya bh±vanaµµho paµivedhaµµho, sacchikiriy±ya sacchikiriyaµµho paµivedhaµµho -- imehi navah±k±rehi paµivedhaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. 11. katih±k±rehi catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? dv±dasahi ±k±rehi catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. tathaµµhena, anattaµµhena, saccaµµhena, paµivedhaµµhena, abhij±nanaµµhena, parij±nanaµµhena, dhammaµµhena, tathaµµhena, ñ±taµµhena, sacchikiriyaµµhena, phassanaµµhena, abhisamayaµµhena -- imehi dv±dasahi ±k±rehi catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? so¼asahi ±k±rehi tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa p²¼anaµµho, saªkhataµµho, sant±paµµho, vipariº±maµµho, tathaµµho; samudayassa ±y³hanaµµho, nid±naµµho, sa½yogaµµho, palibodhaµµho tathaµµho; nirodhassa nissaraºaµµho, vivekaµµho, asaªkhataµµho, amataµµho tathaµµho; maggassa niyy±naµµho, hetuµµho, dassanaµµho, ±dhipateyyaµµho tathaµµho -- imehi so¼asahi ±k±rehi tathaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. katha½ anattaµµhena...pe0... saccaµµhena... paµivedhaµµhena... abhij±nanaµµhena... parij±nanaµµhena... dhammaµµhena... tathaµµhena... ñ±taµµhena... sacchikiriyaµµhena... phassanaµµhena... abhisamayaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni? so¼asahi ±k±rehi abhisamayaµµhena catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. dukkhassa p²¼anaµµho, saªkhataµµho, sant±paµµho, vipariº±maµµho, abhisamayaµµho; samudayassa ±y³hanaµµho, nid±naµµho, sa½yogaµµho, palibodhaµµho, abhisamayaµµho; nirodhassa nissaraºaµµho , vivekaµµho, asaªkhataµµho, amataµµho, abhisamayaµµho; maggassa niyy±naµµho, hetuµµho, dassanaµµho, ±dhipateyyaµµho, abhisamayaµµho -- imehi so¼asahi ±k±rehi abhisamayaµµhena catt±ri sacc±ni ekasaªgahit±ni. ya½ ekasaªgahita½ ta½ ekatta½. ekatta½ ekena ñ±ºena paµivijjhat²ti -- catt±ri sacc±ni ekappaµivedh±ni. 12. sacc±na½ kati lakkhaº±ni? sacc±na½ dve lakkhaº±ni. saªkhatalakkhaºañca, asaªkhatalakkhaºañca -- sacc±na½ im±ni dve lakkhaº±ni. sacc±na½ kati lakkhaº±ni? sacc±na½ cha lakkhaº±ni. saªkhat±na½ sacc±na½ upp±do paññ±yati, vayo paññ±yati, µhit±na½ aññathatta½ paññ±yati asaªkhatassa saccassa na upp±do paññ±yati , na vayo paññ±yati, na µhitassa aññathatta½ paññ±yati -- sacc±na½ im±ni cha lakkhaº±ni. sacc±na½ kati lakkhaº±ni? sacc±na½ dv±dasa lakkhaº±ni. dukkhasaccassa upp±do paññ±yati, vayo paññ±yati, µhitassa aññathatta½ paññ±yati; samudayasaccassa upp±do paññ±yati, vayo paññ±yati, µhitassa aññathatta½ paññ±yati; maggasaccassa upp±do paññ±yati, vayo paññ±yati, µhitassa aññathatta½ paññ±yati; nirodhasaccassa na upp±do paññ±yati, na vayo paññ±yati, na µhitassa aññathatta½ paññ±yati -- sacc±na½ im±ni dv±dasa lakkhaº±ni. catunna½ sacc±na½ kati kusal±, kati akusal±, kati aby±kat±? samudayasacca½ akusala½, maggasacca½ kusala½ , nirodhasacca½ aby±kata½. dukkhasacca½ siy± kusala½, siy± akusala½, siy± aby±kata½. siy± t²ºi sacc±ni ekasaccena saªgahit±ni, ekasacca½ t²hi saccehi saªgahita½? vatthuvasena pariy±yena siy±ti. kathañca siy±? ya½ dukkhasacca½ akusala½, samudayasacca½ akusala½ -- eva½ akusalaµµhena dve sacc±ni ekasaccena saªgahit±ni, ekasacca½ dv²hi saccehi saªgahita½. ya½ dukkhasacca½ kusala½, maggasacca½ kusala½ -- eva½ kusalaµµhena dve sacc±ni ekasaccena saªgahit±ni , ekasacca½ dv²hi saccehi saªgahita½. ya½ dukkhasacca½ aby±kata½, nirodhasacca½ aby±kata½ -- eva½ aby±kataµµhena dve sacc±ni ekasaccena saªgahit±ni, ekasacca½ dv²hi saccehi saªgahita½. eva½ siy± t²ºi sacc±ni ekasaccena saªgahit±ni, ekasacca½ t²hi saccehi saªgahita½ vatthuvasena pariy±yen±ti. 2. dutiyasuttantap±¼i 13. ``pubbe me, bhikkhave {sa½0 ni0 3.26}, sambodh± anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi -- `ko nu kho r³passa ass±do, ko ±d²navo, ki½ nissaraºa½; ko vedan±ya ass±do, ko ±d²navo, ki½ nissaraºa½; ko saññ±ya ass±do, ko ±d²navo, ki½ nissaraºa½; ko saªkh±r±na½ ass±do, ko ±d²navo, ki½ nissaraºa½; ko viññ±ºassa ass±do, ko ±d²navo, ki½ nissaraºa'nti? tassa mayha½, bhikkhave, etadahosi -- `ya½ kho r³pa½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½ -- aya½ r³passa ass±do. ya½ r³pa½ anicca½, ta½ dukkha½ vipariº±madhamma½ -- aya½ r³passa ±d²navo. yo r³pasmi½ chandar±gavinayo chandar±gappah±na½ -- ida½ r³passa nissaraºa½. ya½ vedana½ paµicca...pe0... ya½ sañña½ paµicca... ya½ saªkh±re paµicca... ya½ viññ±ºa½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½ -- aya½ viññ±ºassa ass±do. ya½ viññ±ºa½ anicca½ ta½ dukkha½ vipariº±madhamma½ -- aya½ viññ±ºassa ±d²navo. yo viññ±ºasmi½ chandar±gavinayo chandar±gappah±na½ -- ida½ viññ±ºassa nissaraºa½''. ``y±vak²vañc±ha½ , bhikkhave, imesa½ pañcanna½ up±d±nakkhandh±na½ eva½ ass±dañca ass±dato ±d²navañca ±d²navato nissaraºañca nissaraºato yath±bh³ta½ n±bbhaññ±si½, neva t±v±ha½, bhikkhave, sadevake loke sam±rake sabrahmake sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya `anuttara½ samm±sambodhi½ abhisambuddho'ti paccaññ±si½ {abhisambuddho paccaññ±si½ (sy±0) sa½0 ni0 3.26 passitabb±} yato ca khv±ha½, bhikkhave, imesa½ pañcanna½ up±d±nakkhandh±na½ eva½ ass±dañca ass±dato ±d²navañca ±d²navato nissaraºañca nissaraºato yath±bh³ta½ abbhaññ±si½, ath±ha½, bhikkhave, `sadevake loke sam±rake sabrahmake sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya anuttara½ samm±sambodhi½ abhisambuddho'ti paccaññ±si½. ñ±ºañca pana me dassana½ udap±di -- `akupp± me vimutti {cetovimutti (sy±0 ka0) sa½0 ni0 3.27 passitabb±}. ayamantim± j±ti, natthi d±ni punabbhavo'''ti. 3. dutiyasuttantaniddeso 14. ya½ r³pa½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½, aya½ r³passa ass±doti -- pah±nappaµivedho samudayasacca½. ya½ r³pa½ anicca½ ta½ dukkha½ vipariº±madhamma½, aya½ r³passa ±d²navoti -- pariññ±paµivedho dukkhasacca½. yo r³pasmi½ chandar±gavinayo chandar±gappah±na½, ida½ r³passa nissaraºanti -- sacchikiriy±paµivedho nirodhasacca½. y± imesu t²su µh±nesu diµµhi saªkappo v±c± kammanto ±j²vo v±y±mo sati sam±dhi -- bh±van±paµivedho maggasacca½. ya½ vedana½ paµicca...pe0... ya½ sañña½ paµicca... ya½ saªkh±re paµicca... ya½ viññ±ºa½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½, aya½ viññ±ºassa ass±doti -- pah±nappaµivedho samudayasacca½. ya½ viññ±ºa½ anicca½ ta½ dukkha½ vipariº±madhamma½, aya½ viññ±ºassa ±d²navoti -- pariññ±paµivedho dukkhasacca½. yo viññ±ºasmi½ chandar±gavinayo chandar±gappah±na½, ida½ viññ±ºassa nissaraºanti -- sacchikiriy±paµivedho nirodhasacca½. y± imesu t²su µh±nesu diµµhi saªkappo v±c± kammanto ±j²vo v±y±mo sati sam±dhi -- bh±van±paµivedho maggasacca½. 15. saccanti katih±k±rehi sacca½? esanaµµhena , pariggahaµµhena, paµivedhaµµhena. katha½ esanaµµhena sacca½? jar±maraºa½ ki½nid±na½, ki½samudaya½, ki½j±tika½, ki½pabhavanti -- eva½ esanaµµhena sacca½. jar±maraºa½ j±tinid±na½, j±tisamudaya½, j±tij±tika½, j±tippabhavanti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. jar±maraºañca paj±n±ti, jar±maraºasamudayañca paj±n±ti, jar±maraºanirodhañca paj±n±ti, jar±maraºanirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. j±ti ki½nid±n±, ki½samuday±, ki½j±tik±, ki½pabhav±ti -- eva½ esanaµµhena sacca½. j±ti bhavanid±n±, bhavasamuday±, bhavaj±tik±, bhavappabhav±ti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. j±tiñca paj±n±ti, j±tisamudayañca paj±n±ti, j±tinirodhañca paj±n±ti, j±tinirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. bhavo ki½nid±no, ki½samudayo, ki½j±tiko, ki½pabhavoti -- eva½ esanaµµhena sacca½ . bhavo up±d±nanid±no, up±d±nasamudayo, up±d±naj±tiko, up±d±nappabhavoti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. bhava½ ca paj±n±ti, bhavasamudayañca paj±n±ti, bhavanirodhañca paj±n±ti, bhavanirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. up±d±na½ ki½nid±na½, ki½samudaya½, ki½j±tika½, ki½pabhavanti -- eva½ esanaµµhena sacca½. up±d±na½ taºh±nid±na½, taºh±samudaya½, taºh±j±tika½, taºh±pabhavanti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. up±d±nañca paj±n±ti, up±d±nasamudayañca paj±n±ti, up±d±nanirodhañca paj±n±ti up±d±nanirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. taºh± ki½nid±n±, ki½samuday±, ki½j±tik±, ki½pabhav±ti -- eva½ esanaµµhena sacca½. taºh± vedan±nid±n±, vedan±samuday±, vedan±j±tik±, vedan±pabhav±ti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. taºhañca paj±n±ti, taºh±samudayañca paj±n±ti, taºh±nirodhañca paj±n±ti, taºh±nirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. vedan± ki½nid±n±, ki½samuday±, ki½j±tik±, ki½pabhav±ti -- eva½ esanaµµhena sacca½. vedan± phassanid±n±, phassasamuday±, phassaj±tik±, phassappabhav±ti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. vedanañca paj±n±ti, vedan±samudayañca paj±n±ti, vedan±nirodhañca paj±n±ti, vedan±nirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. phasso ki½nid±no, ki½samudayo, ki½j±tiko, ki½pabhavoti -- eva½ esanaµµhena sacca½. phasso sa¼±yatananid±no, sa¼±yatanasamudayo, sa¼±yatanaj±tiko, sa¼±yatanappabhavoti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. phassañca paj±n±ti, phassasamudayañca paj±n±ti, phassanirodhañca paj±n±ti, phassanirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. sa¼±yatana½ ki½nid±na½, ki½samudaya½, ki½j±tika½, ki½pabhavanti -- eva½ esanaµµhena sacca½. sa¼±yatana½ n±mar³panid±na½, n±mar³pasamudaya½, n±mar³paj±tika½, n±mar³pappabhavanti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. sa¼±yatanañca paj±n±ti, sa¼±yatanasamudayañca paj±n±ti, sa¼±yatananirodhañca paj±n±ti, sa¼±yatananirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. n±mar³pa½ ki½nid±na½, ki½samudaya½, ki½j±tika½, ki½pabhavanti -- eva½ esanaµµhena sacca½. n±mar³pa½ viññ±ºanid±na½, viññ±ºasamudaya½, viññ±ºaj±tika½, viññ±ºappabhavanti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. n±mar³pañca paj±n±ti, n±mar³pasamudayañca paj±n±ti, n±mar³panirodhañca paj±n±ti, n±mar³panirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. viññ±ºa½ ki½nid±na½, ki½samudaya½, ki½j±tika½, ki½pabhavanti -- eva½ esanaµµhena sacca½. viññ±ºa½ saªkh±ranid±na½, saªkh±rasamudaya½, saªkh±raj±tika½ , saªkh±rappabhavanti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. viññ±ºañca paj±n±ti, viññ±ºasamudayañca paj±n±ti, viññ±ºanirodhañca paj±n±ti, viññ±ºanirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. saªkh±r± ki½nid±n±, ki½samuday±, ki½j±tik±, ki½pabhav±ti -- eva½ esanaµµhena sacca½. saªkh±r± avijj±nid±n±, avijj±samuday±, avijj±j±tik±, avijj±pabhav±ti -- eva½ pariggahaµµhena sacca½. saªkh±re ca paj±n±ti, saªkh±rasamudayañca paj±n±ti, saªkh±ranirodhañca paj±n±ti, saªkh±ranirodhag±mini½ paµipadañca paj±n±ti -- eva½ paµivedhaµµhena sacca½. 16. jar±maraºa½ dukkhasacca½, j±ti samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. j±ti dukkhasacca½, bhavo samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. bhavo dukkhasacca½, up±d±na½ samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. up±d±na½ dukkhasacca½, taºh± samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. taºh± dukkhasacca½, vedan± samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. vedan± dukkhasacca½, phasso samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. phasso dukkhasacca½, sa¼±yatana½ samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. sa¼±yatana½ dukkhasacca½, n±mar³pa½ samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. n±mar³pa½ dukkhasacca½, viññ±ºa½ samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. viññ±ºa½ dukkhasacca½, saªkh±r± samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. saªkh±r± dukkhasacca½, avijj± samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. jar±maraºa½ siy± dukkhasacca½, siy± samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasacca½. j±ti siy± dukkhasacca½ , siy± samudayasacca½...pe0... bhavo siy± dukkhasacca½, siy± samudayasacca½, ubhinnampi nissaraºa½ nirodhasacca½, nirodhappaj±nan± maggasaccanti. bh±ºav±ro. saccakath± niµµhit±. 3. bojjhaªgakath± 17. s±vatthinid±na½. ``sattime , bhikkhave {sa½0 ni0 5.200}, bojjhaªg±. katame satta? satisambojjhaªgo , dhammavicayasambojjhaªgo, v²riyasambojjhaªgo, p²tisambojjhaªgo, passaddhisambojjhaªgo, sam±dhisambojjhaªgo, upekkh±sambojjhaªgo -- ime kho, bhikkhave, satta bojjhaªg±''. bojjhaªg±ti kenaµµhena bojjhaªg±? bodh±ya sa½vattant²ti -- bojjhaªg±. bujjhant²ti -- bojjhaªg±. anubujjhant²ti -- bojjhaªg±. paµibujjhant²ti -- bojjhaªg±. sambujjhant²ti -- bojjhaªg±. bujjhanaµµhena bojjhaªg±, anubujjhanaµµhena bojjhaªg±, paµibujjhanaµµhena bojjhaªg±, sambujjhanaµµhena bojjhaªg±. bodhent²ti -- bojjhaªg±. anubodhent²ti -- bojjhaªg±. paµibodhent²ti -- bojjhaªg±. sambodhent²ti -- bojjhaªg±. bodhanaµµhena bojjhaªg±, anubodhanaµµhena bojjhaªg±, paµibodhanaµµhena bojjhaªg±, sambodhanaµµhena bojjhaªg±. bodhipakkhiyaµµhena bojjhaªg±, anubodhipakkhiyaµµhena bojjhaªg±, paµibodhipakkhiyaµµhena bojjhaªg±, sambodhipakkhiyaµµhena bojjhaªg±. buddhilabhanaµµhena bojjhaªg±, buddhipaµilabhanaµµhena bojjhaªg±, buddhiropanaµµhena bojjhaªg±, buddhiabhiropanaµµhena bojjhaªg±, buddhip±panaµµhena bojjhaªg±, buddhisamp±panaµµhena bojjhaªg±. m³lam³lak±didasaka½ 18. m³laµµhena bojjhaªg±, m³lacariyaµµhena bojjhaªg±, m³lapariggahaµµhena bojjhaªg±, m³lapariv±raµµhena bojjhaªg± , m³laparip³raºaµµhena {m³laparip³raµµhena (sy±0 ka0) evamuparipi} bojjhaªg±, m³laparip±kaµµhena bojjhaªg±, m³lapaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, m³lapaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, m³lapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, m³lapaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. hetuµµhena bojjhaªg±, hetucariyaµµhena bojjhaªg±, hetupariggahaµµhena bojjhaªg±, hetupariv±raµµhena bojjhaªg±, hetuparip³raºaµµhena bojjhaªg±, hetuparip±kaµµhena bojjhaªg±, hetupaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, hetupaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, hetupaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, hetupaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. paccayaµµhena bojjhaªg±, paccayacariyaµµhena bojjhaªg±, paccayapariggahaµµhena bojjhaªg±, paccayapariv±raµµhena bojjhaªg±, paccayaparip³raºaµµhena bojjhaªg±, paccayaparip±kaµµhena bojjhaªg±, paccayapaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, paccayapaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, paccayapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, paccayapaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. visuddhaµµhena bojjhaªg±, visuddhicariyaµµhena bojjhaªg±, visuddhipariggahaµµhena bojjhaªg±, visuddhipariv±raµµhena bojjhaªg±, visuddhiparip³raºaµµhena bojjhaªg±, visuddhiparip±kaµµhena bojjhaªg±, visuddhipaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, visuddhipaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, visuddhipaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, visuddhipaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. anavajjaµµhena bojjhaªg±, anavajjacariyaµµhena bojjhaªg±, anavajjapariggahaµµhena bojjhaªg±, anavajjapariv±raµµhena bojjhaªg±, anavajjaparip³raºaµµhena bojjhaªg±, anavajjaparip±kaµµhena bojjhaªg±, anavajjapaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, anavajjapaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, anavajjapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, anavajjapaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. nekkhammaµµhena bojjhaªg±, nekkhammacariyaµµhena bojjhaªg±, nekkhammapariggahaµµhena bojjhaªg±, nekkhammapariv±raµµhena bojjhaªg±, nekkhammaparip³raºaµµhena bojjhaªg±, nekkhammaparip±kaµµhena bojjhaªg±, nekkhammapaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, nekkhammapaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, nekkhammapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, nekkhammapaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. vimuttaµµhena bojjhaªg±, vimutticariyaµµhena bojjhaªg±, vimuttipariggahaµµhena bojjhaªg±, vimuttipariv±raµµhena bojjhaªg±, vimuttiparip³raºaµµhena bojjhaªg±, vimuttiparip±kaµµhena bojjhaªg±, vimuttipaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, vimuttipaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, vimuttipaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, vimuttipaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. an±savaµµhena bojjhaªg±, an±savacariyaµµhena bojjhaªg±, an±savapariggahaµµhena bojjhaªg±, an±savapariv±raµµhena bojjhaªg±, an±savaparip³raºaµµhena bojjhaªg±, an±savaparip±kaµµhena bojjhaªg± , an±savapaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, an±savapaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, an±savapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, an±savapaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. vivekaµµhena bojjhaªg±, vivekacariyaµµhena bojjhaªg±, vivekapariggahaµµhena bojjhaªg±, vivekapariv±raµµhena bojjhaªg±, vivekaparip³raºaµµhena bojjhaªg±, vivekaparip±kaµµhena bojjhaªg±, vivekapaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, vivekapaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, vivekapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, vivekapaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. vosaggaµµhena bojjhaªg±, vosaggacariyaµµhena bojjhaªg±, vosaggapariggahaµµhena bojjhaªg±, vosaggapariv±raµµhena bojjhaªg±, vosaggaparip³raºaµµhena bojjhaªg±, vosaggaparip±kaµµhena bojjhaªg±, vosaggapaµisambhidaµµhena bojjhaªg±, vosaggapaµisambhid±p±panaµµhena bojjhaªg±, vosaggapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµhena bojjhaªg±, vosaggapaµisambhid±ya vas²bh±vappatt±nampi bojjhaªg±. 19. m³laµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. hetuµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paccayaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. visuddhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. anavajjaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nekkhammaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vimuttaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. an±savaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vivekaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg± . vosaggaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³lacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. hetucariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paccayacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. visuddhicariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. anavajjacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nekkhammacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vimutticariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. an±savacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vivekacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vosaggacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³lapariggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... vosaggapariggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³lapariv±raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... vosaggapariv±raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³laparip³raºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... vosaggaparip³raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³laparip±kaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... vosaggaparip±kaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³lapaµisambhidaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... vosaggapaµisambhidaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³lapaµisambhid±p±panaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... vosaggapaµisambhid±p±panaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. m³lapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... vosaggapaµisambhid±ya vas²bh±vaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0.... pariggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. pariv±raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. parip³raºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekaggaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. avikkhepaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. avis±raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. an±vilaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. aniñjanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekattupaµµh±navasena cittassa µhitaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ±rammaºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. gocaraµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. pah±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paricc±gaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vuµµh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vivaµµanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. santaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paº²taµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vimuttaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. an±savaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. taraºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. animittaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. appaºihitaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. suññataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekarasaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. anativattanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. yuganaddhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. niyy±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. hetuµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ±dhipateyyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samathassa avikkhepaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vipassan±ya anupassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samathavipassan±na½ ekarasaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. yuganaddhassa anativattanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sikkh±ya sam±d±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ±rammaºassa gocaraµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. l²nassa cittassa paggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. uddhatassa cittassa niggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ubhovisuddh±na½ ajjhupekkhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vises±dhigamaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. uttari paµivedhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sacc±bhisamayaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nirodhe patiµµh±pakaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. saddhindriyassa adhimokkhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... paññindriyassa dassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. saddh±balassa assaddhiye akampiyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... paññ±balassa avijj±ya akampiyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. satisambojjhaªgassa upaµµh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... upekkh±sambojjhaªgassa paµisaªkh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samm±diµµhiy± dassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... samm±sam±dhissa avikkhepaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. indriy±na½ ±dhipateyyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. bal±na½ akampiyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. niyy±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. maggassa hetuµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. satipaµµh±n±na½ upaµµh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sammappadh±n±na½ padahanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. iddhip±d±na½ ijjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sacc±na½ tathaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. payog±na½½½½½ paµippassaddhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. phal±na½ sacchikiriyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vitakkassa abhiniropanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vic±rassa upavic±raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. p²tiy± pharaºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sukhassa abhisandanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa ekaggaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ±vajjanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vij±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paj±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sañj±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekodaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. abhiññ±ya ñ±taµµha½ {abhiññeyyattha½ (sy±0)} bujjhant²ti -- bojjhaªg±. pariññ±ya t²raºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. pah±nassa paricc±gaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. bh±van±ya ekarasaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg± . sacchikiriy±ya phassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg± . khandh±na½ khandhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dh±t³na½ dh±tuµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ±yatan±na½ ±yatanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. saªkhat±na½ saªkhataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. asaªkhatassa asaªkhataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. citt±nantariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa vuµµh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa vivaµµanaµµha½ {vivajjanaµµha½ (sy±0)} bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa hetuµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa paccayaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa vatthuµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa bh³maµµha½ {bhummaµµha½ (sy±0) paµi0 ma0 1.14 passitabb±} bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa ±rammaºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa gocaraµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa cariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa gataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa abhin²h±raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa niyy±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. cittassa nissaraºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte ±vajjanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte vij±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte paj±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte sañj±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte ekodaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ( ) {(ekatte upanibandhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±) (sabbattha)}. ekatte pakkhandanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte pas²danaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte santiµµhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte vimuccanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte eta½ santanti passanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte y±n²kataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte vatthukataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte anuµµhitaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte paricitaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte susam±raddhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg± . ekatte pariggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte pariv±raµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte parip³raºaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte samodh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte adhiµµh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte ±sevanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte bh±vanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte bahul²kammaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte susamuggataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte suvimuttaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte bujjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte anubujjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte paµibujjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte sambujjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte bodhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte anubodhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte paµibodhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte sambujjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte bodhipakkhiyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte anubodhipakkhiyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte paµibodhipakkhiyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte sambodhipakkhiyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte jotanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte ujjotanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte anujotanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte paµijotanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ekatte sañjotanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. pat±panaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. virocanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg± . kiles±na½ sant±panaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. amalaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vimalaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nimmalaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samayaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vivekaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vivekacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vir±gaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vir±gacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nirodhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nirodhacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vosaggaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vosaggacariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vimuttaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vimutticariyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa m³laµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa p±daµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa padh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa ijjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa adhimokkhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa paggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa upaµµh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa avikkhepaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chandassa dassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²riyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... cittaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... v²ma½saµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya m³laµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya p±daµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya padh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya ijjhanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya adhimokkhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya paggahaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya upaµµh±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya avikkhepaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. v²ma½s±ya dassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dukkhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dukkhassa p²¼anaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dukkhassa saªkhataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dukkhassa sant±paµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dukkhassa vipariº±maµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samudayaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samudayassa ±y³hanaµµha½ nid±naµµha½ saññogaµµha½ palibodhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nirodhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nirodhassa nissaraºaµµha½ vivekaµµha½ asaªkhataµµha½ amataµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. maggaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. maggassa niyy±naµµha½ hetuµµha½ dassanaµµha½ ±dhipateyyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. tathaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. anattaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. saccaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paµivedhaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. abhij±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. parij±nanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dhammaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dh±tuµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ñ±taµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sacchikiriyaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. phassanaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. abhisamayaµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. nekkhamma½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. aby±p±da½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ±lokasañña½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. avikkhepa½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dhammavavatth±na½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ñ±ºa½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. p±mojja½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paµhama½ jh±na½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... arahattamagga½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. arahattaphalasam±patti½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. adhimokkhaµµhena saddhindriya½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... dassanaµµhena paññindriya½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. assaddhiye akampiyaµµhena saddh±bala½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... avijj±ya akampiyaµµhena paññ±bala½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. upaµµh±naµµhena satisambojjhaªga½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... paµisaªkh±naµµhena upekkh±sambojjhaªga½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dassanaµµhena samm±diµµhi½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ±dhipateyyaµµhena indriya½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. akampiyaµµhena bala½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. niyy±naµµha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. hetuµµhena magga½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. upaµµh±naµµhena satipaµµh±na½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. padahanaµµhena sammappadh±na½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. ijjhanaµµhena iddhip±da½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. tathaµµhena sacca½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. avikkhepaµµhena samatha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. anupassanaµµhe vipassana½ ...pe0... ekarasaµµhena samathavipassana½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. anativattanaµµhena yuganaddha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sa½varaµµhena s²lavisuddhi½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. avikkhepaµµhena cittavisuddhi½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. dassanaµµhena diµµhivisuddhi½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. muttaµµhena vimokkha½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paµivedhaµµhena vijja½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paricc±gaµµhena vimutti½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ bujjhant²ti -- bojjhaªg±. chanda½ m³laµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. manasik±ra½ samuµµh±naµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. phassa½ samodh±naµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vedana½ samosaraºaµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sam±dhi½ pamukhaµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. sati½ ±dhipateyyaµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. pañña½ tatuttaraµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. vimutti½ s±raµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena bujjhant²ti -- bojjhaªg±. 20. s±vatthinid±na½. tatra kho ±yasm± s±riputto bhikkh³ ±mantesi -- ``±vuso bhikkhavo''ti {±vusoti (sy±0) sa½0 ni0 5.185 passitabb±}. ``±vuso''ti kho te bhikkh³ ±yasmato s±riputtassa paccassosu½. ±yasm± s±riputto etadavoca -- ``sattime, ±vuso, bojjhaªg± . katame satta? satisambojjhaªgo, dhammavicayasambojjhaªgo...pe0... upekkh±sambojjhaªgo -- ime kho, ±vuso, satta bojjhaªg±. imesa½ khv±ha½, ±vuso, sattanna½ bojjhaªg±na½ yena yena bojjhaªgena ±kaªkh±mi pubbaºhasamaya½ viharitu½, tena tena bojjhaªgena pubbaºhasamaya½ vihar±mi. yena yena bojjhaªgena ±kaªkh±mi majjhanhikasamaya½...pe0... s±yanhasamaya½ viharitu½, tena tena bojjhaªgena s±yanhasamaya½ vihar±mi. satisambojjhaªgo iti ce me, `±vuso, hoti, appam±ºo'ti me hoti, `susam±raddho'ti me hoti. tiµµhantañca na½ {tiµµhanta½ cara½ (sy±0) sa½0 ni0 5.185 passitabb±} `tiµµhat²'ti paj±n±mi. sacepi me cavati, `idappaccay± me cavat²'ti paj±n±mi. dhammavicayasambojjhaªgo...pe0... upekkh±sambojjhaªgo iti ce me, ±vuso, hoti, `appam±ºo'ti me hoti, `susam±raddho'ti me hoti. tiµµhantañca na½ `tiµµhat²'ti paj±n±mi. sacepi me cavati, `idappaccay± me cavat²'ti paj±n±mi. ``seyyath±pi, ±vuso, rañño v± r±jamah±mattassa v± n±n±ratt±na½ duss±na½ dussakaraº¹ako p³ro assa. so yaññadeva dussayuga½ ±kaªkheyya pubbaºhasamaya½ p±rupitu½, ta½ tadeva dussayuga½ pubbaºhasamaya½ p±rupeyya. yaññadeva dussayuga½ ±kaªkheyya majjhanhikasamaya½...pe0... s±yanhasamaya½ p±rupitu½, ta½ tadeva dussayuga½ s±yanhasamaya½ p±rupeyya. evameva khv±ha½, ±vuso, imesa½ sattanna½ bojjhaªg±na½ yena yena bojjhaªgena ±kaªkh±mi pubbaºhasamaya½ viharitu½, tena tena bojjhaªgena pubbaºhasamaya½ vihar±mi. yena yena bojjhaªgena ±kaªkh±mi majjhanhikasamaya½...pe0... s±yanhasamaya½ viharitu½, tena tena bojjhaªgena s±yanhasamaya½ vihar±mi. satisambojjhaªgo iti ce me, ±vuso, hoti, `appam±ºo'ti me hoti, `susam±raddho'ti me hoti. tiµµhantañca na½ `tiµµhat²'ti paj±n±mi. sacepi me cavati, `idappaccay± me cavat²'ti paj±n±mi...pe0... upekkh±sambojjhaªgo iti ce me, ±vuso, hoti, `appam±ºo'ti me hoti, `susam±raddho'ti me hoti. tiµµhantañca na½ `tiµµhat²'ti paj±n±mi. sacepi me cavati, `idappaccay± me cavat²'ti paj±n±mi''. suttantaniddeso 21. katha½ satisambojjhaªgo iti ce me hot²ti bojjhaªgo? y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± satisambojjhaªgo. iti ce me hot²ti bojjhaªgo. seyyath±pi telappad²passa jh±yato y±vat± acci t±vat± vaººo, y±vat± vaººo t±vat± acci. evameva y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± satisambojjhaªgo. iti ce me hot²ti bojjhaªgo. katha½ appam±ºo iti ce me hot²ti bojjhaªgo? pam±ºabaddh± {pam±ºavant± (sy±0), aµµhakath± oloketabb±} kiles±, sabbe ca pariyuµµh±n±, ye ca saªkh±r± ponobhavik± appam±ºo nirodho acalaµµhena asaªkhataµµhena. y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± appam±ºo. iti ce me hot²ti bojjhaªgo. katha½ susam±raddho iti ce me hot²ti -- bojjhaªgo? visam± kiles±, sabbe ca pariyuµµh±n±, ye ca saªkh±r± ponobhavik±, samadhammo nirodho santaµµhena paº²taµµhena. y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± susam±raddho iti ce me hot²ti bojjhaªgo. katha½ ``tiµµhantañca na½ tiµµhat²''ti paj±n±mi; sacepi cavati ``idappaccay± cavat²''ti paj±n±mi? katih±k±rehi satisambojjhaªgo tiµµhati? katih±k±rehi satisambojjhaªgo cavati? aµµhah±k±rehi satisambojjhaªgo tiµµhati. aµµhah±k±rehi satisambojjhaªgo cavati. katamehi aµµhah±k±rehi satisambojjhaªgo tiµµhati? anupp±da½ ±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati, upp±da½ an±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati, appavatta½ ±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati, pavatta½ an±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati, animitta½ ±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati, nimitta½ an±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati, nirodha½ ±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati, saªkh±re an±vajjitatt± satisambojjhaªgo tiµµhati -- imehi aµµhah±k±rehi satisambojjhaªgo tiµµhati. katamehi aµµhah±k±rehi satisambojjhaªgo cavati? upp±da½ ±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati, anupp±da½ an±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati, pavatta½ ±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati, appavatta½ an±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati, nimitta½ ±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati, animitta½ an±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati, saªkh±re ±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati, nirodha½ an±vajjitatt± satisambojjhaªgo cavati -- imehi aµµhah±k±rehi satisambojjhaªgo cavati. eva½ ``tiµµhantañca na½ tiµµhat²''ti paj±n±mi. sacepi cavati, ``idappaccay± me cavat²''ti paj±n±mi...pe0.... katha½ upekkh±sambojjhaªgo iti ce me hot²ti bojjhaªgo? y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± upekkh±sambojjhaªgo iti ce me hot²ti bojjhaªgo. seyyath±pi telappad²passa jh±yato y±vat± acci t±vat± vaººo, y±vat± vaººo t±vat± acci. evameva y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± upekkh±sambojjhaªgo iti ce hot²ti bojjhaªgo. katha½ appam±ºo iti ce hot²ti bojjhaªgo? pam±ºabaddh± kiles±, sabbe ca pariyuµµh±n±, ye ca saªkh±r± ponobhavik± appam±ºo nirodho acalaµµhena asaªkhataµµhena. y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± appam±ºo iti ce hot²ti bojjhaªgo. katha½ susam±raddho iti ce hot²ti bojjhaªgo? visam± kiles±, sabbe ca pariyuµµh±n±, ye ca saªkh±r± ponobhavik± samadhammo nirodho santaµµhena paº²taµµhena. y±vat± nirodh³paµµh±ti t±vat± susam±raddho iti ce hot²ti bojjhaªgo. katha½ ``tiµµhantañca na½ tiµµhat²''ti paj±n±mi; sacepi cavati ``idappaccay± me cavat²''ti paj±n±mi? katih±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati? katih±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo cavati ? aµµhah±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati. aµµhah±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo cavati. katamehi aµµhah±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati? anupp±da½ ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati, upp±da½ an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati, appavatta½ ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati, pavatta½ an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati, animitta½ ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati, nimitta½ an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati, nirodha½ ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati, saªkh±re an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati -- imehi aµµhah±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo tiµµhati. katamehi aµµhah±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo cavati? upp±da½ ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati, anupp±da½ an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati, pavatta½ ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati, appavatta½ an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati, nimitta½ ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati , animitta½ an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati, saªkh±re ±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati, nirodha½ an±vajjitatt± upekkh±sambojjhaªgo cavati -- imehi aµµhah±k±rehi upekkh±sambojjhaªgo cavati. eva½ ``tiµµhantañca na½ tiµµhat²''ti paj±n±mi; sacepi cavati, ``idappaccay± me cavat²''ti paj±n±mi. bojjhaªgakath± niµµhit±. 4. mett±kath± 22. s±vatthinid±na½ . ``mett±ya , bhikkhave, cetovimuttiy± ±sevit±ya bh±vit±ya bahul²kat±ya y±n²kat±ya vatthukat±ya anuµµhit±ya paricit±ya susam±raddh±ya ek±das±nisa½s± p±µikaªkh±. katame ek±dasa? sukha½ supati, sukha½ paµibujjhati, na p±paka½ supina½ passati, manuss±na½ piyo hoti, amanuss±na½ piyo hoti, devat± rakkhanti, n±ssa aggi v± visa½ v± sattha½ v± kamati, tuvaµa½ citta½ sam±dhiyati, mukhavaººo vippas²dati, asamm³¼ho k±laªkaroti, uttari {uttari½ (sy±0 p²0) a0 ni0 11.15 passitabb±} appaµivijjhanto brahmalok³pago hoti. mett±ya, bhikkhave, cetovimuttiy± ±sevit±ya bh±vit±ya bahul²kat±ya y±n²kat±ya vatthukat±ya anuµµhit±ya paricit±ya susam±raddh±ya -- ime ek±das±nisa½s± p±µikaªkh±'' . atthi anodhiso pharaº± mett±cetovimutti, atthi odhiso pharaº± mett±cetovimutti, atthi dis±pharaº± mett±cetovimutti. katih±k±rehi anodhiso pharaº± mett±cetovimutti, katih±k±rehi odhiso pharaº± mett±cetovimutti, katih±k±rehi dis±pharaº± mett±cetovimutti? pañcah±k±rehi anodhiso pharaº± mett±cetovimutti, sattah±k±rehi odhiso pharaº± mett±cetovimutti, dasah±k±rehi dis±pharaº± mett±cetovimutti. katamehi pañcah±k±rehi anodhiso pharaº± mett±cetovimutti? sabbe satt± aver± aby±pajj± {aby±pajjh± (sy±0)} an²gh± sukh² att±na½ pariharantu. sabbe p±º±...pe0... sabbe bh³t±...pe0... sabbe puggal±...pe0... sabbe attabh±vapariy±pann± aver± aby±pajj± an²gh± sukh² att±na½ pariharant³ti. imehi pañcah±k±rehi anodhiso pharaº± mett±cetovimutti. katamehi sattah±k±rehi odhiso pharaº± mett±cetovimutti? sabb± itthiyo aver± aby±pajj± an²gh± sukh² att±na½ pariharantu. sabbe puris±...pe0... sabbe ariy±...pe0... sabbe anariy±...pe0... sabbe dev±...pe0... sabbe manuss±...pe0... sabbe vinip±tik± aver± aby±pajj± an²gh± sukh² att±na½ pariharant³ti. imehi sattah±k±rehi odhiso pharaº± mett±cetovimutti. katamehi dasah±k±rehi dis±pharaº± mett±cetovimutti? sabbe puratthim±ya dis±ya satt± aver± aby±pajj± an²gh± sukh² att±na½ pariharantu . sabbe pacchim±ya dis±ya satt±...pe0... sabbe uttar±ya dis±ya satt±...pe0... sabbe dakkhiº±ya dis±ya satt±...pe0... sabbe puratthim±ya anudis±ya satt±...pe0... sabbe pacchim±ya anudis±ya satt±...pe0... sabbe uttar±ya anudis±ya satt±...pe0... sabbe dakkhiº±ya anudis±ya satt±...pe0... sabbe heµµhim±ya dis±ya satt±...pe0... sabbe uparim±ya dis±ya satt± aver± aby±pajj± an²gh± sukh² att±na½ pariharantu. sabbe puratthim±ya dis±ya p±º±...pe0... bh³t±... puggal±... attabh±vapariy±pann±... sabb± itthiyo... sabbe puris±... sabbe ariy±... sabbe anariy±... sabbe dev±... sabbe manuss±... sabbe vinip±tik± aver± aby±pajj± an²gh± sukh² att±na½ pariharantu. sabbe pacchim±ya dis±ya vinip±tik±...pe0... sabbe uttar±ya dis±ya vinip±tik±... sabbe dakkhiº±ya dis±ya vinip±tik±... sabbe puratthim±ya anudis±ya vinip±tik±... sabbe pacchim±ya anudis±ya vinip±tik±... sabbe uttar±ya anudis±ya vinip±tik±... sabbe dakkhiº±ya anudis±ya vinip±tik±... sabbe heµµhim±ya dis±ya vinip±tik±... sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tik± aver± aby±pajj± an²gh± sukh² att±na½ pariharant³ti. imehi dasah±k±rehi dis±pharaº± mett±cetovimutti. 1. indriyav±ro 23. sabbesa½ satt±na½ p²¼ana½ vajjetv± ap²¼an±ya, upagh±ta½ vajjetv± anupagh±tena, sant±pa½ vajjetv± asant±pena, pariy±d±na½ vajjetv± apariy±d±nena, vihesa½ vajjetv± avihes±ya, sabbe satt± averino hontu m± verino, sukhino hontu m± dukkhino, sukhitatt± hontu m± dukkhitatt±ti -- imehi aµµhah±k±rehi sabbe satte mett±yat²ti -- mett±. ta½ dhamma½ cetayat²ti -- ceto. sabbaby±p±dapariyuµµh±nehi vimuccat²ti -- vimutti. mett± ca ceto ca vimutti c±ti -- mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- saddh±ya adhimuccati. saddhindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- v²riya½ paggaºh±ti. v²riyindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- sati½ upaµµh±peti. satindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- citta½ sam±dahati. sam±dhindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- paññ±ya paj±n±ti. paññindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi pañcahi indriyehi mett±cetovimutti ±sev²yati. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± bh±van± honti. imehi pañcahi indriyehi mett±cetovimutti bh±v²yati. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± bahul²kat± honti. imehi pañcahi indriyehi mett±cetovimutti bahul²kar²yati. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± alaªk±r± honti. imehi pañcahi indriyehi mett±cetovimutti sv±laªkat± hoti. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± parikkh±r± honti. imehi pañcahi indriyehi mett±cetovimutti suparikkhat± hoti. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± pariv±r± honti. imehi pañcahi indriyehi mett±cetovimutti suparivut± hoti. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti, bh±van± honti, bahul²kat± honti, alaªk±r± honti, parikkh±r± honti, pariv±r± honti, p±rip³r² honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti, pakkhandan± honti, pas²dan± {sa½s²dan± (ka0 s²0 aµµha0)} honti, santiµµhan± honti, vimuccan± honti, ``eta½ santa''nti phassan± honti, y±n²kat± honti , vatthukat± honti, anuµµhit± honti, paricit± honti, susam±raddh± honti, subh±vit± honti, sv±dhiµµhit± honti, susamuggat± honti , suvimutt± honti, nibbattenti jotenti pat±penti. 2. balav±ro 24. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- assaddhiye na kampati. saddh±balaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- kosajje na kampati. v²riyabalaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- pam±de na kampati. satibalaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- uddhacce na kampati. sam±dhibalaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- avijj±ya na kampati. paññ±balaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi pañcahi balehi mett±cetovimutti ±sev²yati. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± bh±van± honti. imehi pañcahi balehi mett±cetovimutti bh±v²yati. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± bahul²kat± honti. imehi pañcahi balehi mett±cetovimutti bahul²kar²yati. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± alaªk±r± honti. imehi pañcahi balehi mett±cetovimutti sv±laªkat± hoti. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± parikkh±r± honti. imehi pañcahi balehi mett±cetovimutti suparikkhat± hoti. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± pariv±r± honti. imehi pañcahi balehi mett±cetovimutti suparivut± hoti. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti, bh±van± honti, bahul²kat± honti, alaªk±r± honti, parikkh±r± honti, pariv±r± honti, p±rip³r² honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti, pakkhandan± honti, pas²dan± honti, santiµµhan± honti, vimuccan± honti, ``eta½ santa''nti phassan± honti, y±n²kat± honti, vatthukat± honti, anuµµhit± honti, paricit± honti, susam±raddh± honti, subh±vit± honti, sv±dhiµµhit± honti, susamuggat± honti, suvimutt± honti nibbattenti jotenti pat±penti. 3. bojjhaªgav±ro 25. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- sati½ upaµµh±peti. satisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- paññ±ya pavicin±ti. dhammavicayasambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- v²riya½ paggaºh±ti. v²riyasambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- pari¼±ha½ paµippassambheti. p²tisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- duµµhulla½ paµippassambheti. passaddhisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- citta½ sam±dahati. sam±dhisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- ñ±ºena kilese paµisaªkh±ti. upekkh±sambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi sattahi bojjhaªgehi mett±cetovimutti ±sev²yati. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± bh±van± honti. imehi sattahi bojjhaªgehi mett±cetovimutti bh±v²yati. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± bahul²kat± honti. imehi sattahi bojjhaªgehi mett±cetovimutti bahul²kar²yati. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± alaªk±r± honti. imehi sattahi bojjhaªgehi mett±cetovimutti sv±laªkat± hoti. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± parikkh±r± honti. imehi sattahi bojjhaªgehi mett±cetovimutti suparikkhat± hoti. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± pariv±r± honti. imehi sattahi bojjhaªgehi mett±cetovimutti suparivut± hoti. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti, bh±van± honti, bahul²kat± honti, alaªk±r± honti, parikkh±r± honti, pariv±r± honti, p±rip³r² honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti, pakkhandan± honti, pas²dan± honti, santiµµhan± honti, vimuccan± honti, ``eta½ santa''nti phassan± honti, y±n²kat± honti, vatthukat± honti, anuµµhit± honti, paricit± honti, susam±raddh± honti, subh±vit± honti, sv±dhiµµhit± honti, susamuggat± honti, suvimutt± honti, nibbattenti jotenti pat±penti. 4. maggaªgav±ro 26. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± passati. samm±diµµhiparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± abhiniropeti. samm±saªkappaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± pariggaºh±ti. samm±v±c±paribh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± samuµµh±peti. samm±kammantaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± vod±peti . samm±±j²vaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± paggaºh±ti. samm±v±y±maparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± upaµµh±peti. samm±satiparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± sam±dahati. samm±sam±dhiparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti ±sev²yati. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± bh±van± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti bh±v²yati. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± bahul²kat± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti bahul²kar²yati. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± alaªk±r± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti sv±laªkat± honti. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± parikkh±r± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti suparikkhat± hoti. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± pariv±r± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti suparivut± hoti. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti , bh±van± honti , bahul²kat± honti, alaªk±r± honti, parikkh±r± honti, pariv±r± honti, p±rip³r² honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti, sa½saµµh± honti, sampayutt± honti, pakkhandan± honti, pas²dan± honti, santiµµhan± honti, vimuccan± honti, ``eta½ santa''nti phassan± honti, y±n²kat± honti, vatthukat± honti, anuµµhit± honti, paricit± honti, susam±raddh± honti, subh±vit± honti, sv±dhiµµhit± honti, susamuggat± honti, suvimutt± honti nibbattenti jotenti pat±penti. 27. sabbesa½ p±º±na½...pe0... sabbesa½ bh³t±na½... sabbesa½ puggal±na½... sabbesa½ attabh±vapariy±pann±na½... sabb±sa½ itth²na½... sabbesa½ puris±na½... sabbesa½ ariy±na½... sabbesa½ anariy±na½... sabbesa½ dev±na½... sabbesa½ manuss±na½... sabbesa½ vinip±tik±na½ p²¼ana½ vajjetv± ap²¼an±ya, upagh±ta½ vajjetv± anupagh±tena, sant±pa½ vajjetv± asant±pena, pariy±d±na½ vajjetv± apariy±d±nena, vihesa½ vajjetv± avihes±ya, sabbe vinip±tik± averino hontu m± verino, sukhino hontu m± dukkhino, sukhitatt± hontu m± dukkhitatt±ti -- imehi aµµhah±k±rehi sabbe vinip±tike mett±yat²ti -- mett±. ta½ dhamma½ cetayat²ti -- ceto. sabbaby±p±dapariyuµµh±nehi vimuccat²ti -- vimutti. mett± ca ceto ca vimutti c±ti -- mett±cetovimutti. sabbe vinip±tik± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- saddh±ya adhimuccati. saddhindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti...pe0... nibbattenti jotenti pat±penti. sabbesa½ puratthim±ya dis±ya satt±na½...pe0... sabbesa½ pacchim±ya dis±ya satt±na½... sabbesa½ uttar±ya dis±ya satt±na½... sabbesa½ dakkhiº±ya dis±ya satt±na½... sabbesa½ puratthim±ya anudis±ya satt±na½... sabbesa½ pacchim±ya anudis±ya satt±na½... sabbesa½ uttar±ya anudis±ya satt±na½... sabbesa½ dakkhiº±ya anudis±ya satt±na½... sabbesa½ heµµhim±ya dis±ya satt±na½... sabbesa½ uparim±ya dis±ya satt±na½ p²¼ana½ vajjetv± ap²¼an±ya, upagh±ta½ vajjetv± anupagh±tena, sant±pa½ vajjetv± asant±pena, pariy±d±na½ vajjetv± apariy±d±nena, vihesa½ vajjetv± avihes±ya, sabbe uparim±ya dis±ya satt± averino hontu m± verino, sukhino hontu m± dukkhino, sukhitatt± hontu m± dukkhitatt±ti -- imehi aµµhah±k±rehi sabbe uparim±ya dis±ya satte mett±yat²ti -- mett±. ta½ dhamma½ cetayat²ti -- ceto. sabbaby±p±dapariyuµµh±nehi vimuccat²ti -- vimutti. mett± ca ceto ca vimutti c±ti -- mett±cetovimutti. sabbe uparim±ya dis±ya satt± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- saddh±ya adhimuccati. saddhindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti...pe0... nibbattenti jotenti pat±penti. sabbesa½ puratthim±ya dis±ya p±º±na½...pe0... bh³t±na½... puggal±na½ attabh±vapariy±pann±na½... sabb±sa½ itth²na½... sabbesa½ puris±na½... sabbesa½ ariy±na½... sabbesa½ anariy±na½... sabbesa½ dev±na½... sabbesa½ manuss±na½... sabbesa½ vinip±tik±na½... sabbesa½ pacchim±ya dis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ uttar±ya dis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ dakkhiº±ya dis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ puratthim±ya anudis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ pacchim±ya anudis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ uttar±ya anudis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ dakkhiº±ya anudis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ heµµhim±ya dis±ya vinip±tik±na½... sabbesa½ uparim±ya dis±ya vinip±tik±na½ p²¼ana½ vajjetv± ap²¼an±ya, upagh±ta½ vajjetv± anupagh±tena, sant±pa½ vajjetv± asant±pena, pariy±d±na½ vajjetv± apariy±d±nena, vihesa½ vajjetv± avihes±ya, sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tik± averino hontu m± verino, sukhino hontu m± dukkhino, sukhitatt± hontu m± dukkhitatt±ti -- imehi aµµhah±k±rehi sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tike mett±yat²ti -- mett±. ta½ dhamma½ cetayat²ti -- ceto. sabbaby±p±dapariyuµµh±nehi vimuccat²ti -- vimutti. mett± ca ceto ca vimutti c±ti -- mett±cetovimutti. sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tik± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- saddh±ya adhimuccati. saddhindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tik± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- v²riya½ paggaºh±ti. v²riyindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. sati½ upaµµh±peti. satindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. citta½ sam±dahati. sam±dhindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. paññ±ya paj±n±ti. paññindriyaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. im±ni pañcindriy±ni mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi pañcahi indriyehi mett±cetovimutti ±sev²yati...pe0... nibbattenti jotenti pat±penti. sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tik± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- assaddhiye na kampati. saddh±balaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. kosajje na kampati. v²riyabalaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. pam±de na kampati. satibalaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. uddhacce na kampati. sam±dhibalaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. avijj±ya na kampati. paññ±balaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. im±ni pañca bal±ni mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi pañcahi balehi mett±cetovimutti ±sev²yati...pe0... nibbattenti jotenti pat±penti. sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tik± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- sati½ upaµµh±peti. satisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. paññ±ya pavicin±ti. dhammavicayasambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. v²riya½ paggaºh±ti. v²riyasambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. pari¼±ha½ paµippassambheti. p²tisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. duµµhulla½ paµippassambheti. passaddhisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. citta½ sam±dahati. sam±dhisambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. ñ±ºena kilese paµisaªkh±ti. upekkh±sambojjhaªgaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. ime satta bojjhaªg± mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi sattahi bojjhaªgehi mett±cetovimutti ±sev²yati...pe0... nibbattenti jotenti pat±penti. sabbe uparim±ya dis±ya vinip±tik± averino hontu, khemino hontu, sukhino hont³ti -- samm± passati. samm±diµµhi paribh±vit± hoti mett±cetovimutti. samm± abhiniropeti. samm±saªkappaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. samm± pariggaºh±ti. samm±v±c±paribh±vit± hoti mett±cetovimutti. samm± samuµµh±peti. samm±kammantaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. samm± vod±peti. samm± ±j²vaparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. samm± paggaºh±ti. samm±v±y±maparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. samm± upaµµh±ti. samm±satiparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. samm± sam±dahati. samm±sam±dhiparibh±vit± hoti mett±cetovimutti. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti ±sev²yati...pe0... ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± paribh±vit± honti. imehi aµµhahi maggaªgehi mett±cetovimutti suparivut± hoti. ime aµµha maggaªg± mett±ya cetovimuttiy± ±sevan± honti, bh±van± honti, bahul²kat± honti, alaªk±r± honti, parikkh±r± honti, pariv±r± honti, p±rip³r² honti, sahagat± honti, sahaj±t± honti , sa½saµµh± honti, sampayutt± honti, pakkhandan± honti, pas²dan± honti, santiµµhan± honti, vimuccan± honti, ``eta½ santa''nti phassan± honti, y±n²kat± honti, vatthukat± honti, anuµµhit± honti, paricit± honti, susam±raddh± honti, subh±vit± honti, sv±dhiµµhit± honti, susamuggat± honti, suvimutt± honti nibbattenti jotenti pat±pent²ti. mett±kath± niµµhit±. 5. vir±gakath± 28. vir±go maggo, vimutti phala½. katha½ vir±go maggo? sot±pattimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi micch±diµµhiy± virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddh± ca sabbanimittehi virajjati. vir±go vir±g±rammaºo vir±gagocaro vir±ge samud±gato {samup±gato (sy±0)} vir±ge µhito vir±ge patiµµhito. vir±goti dve vir±g± -- nibb±nañca vir±go, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe vir±g± hont²ti -- vir±g±. sahaj±t±ni sattaªg±ni vir±ga½ gacchant²ti -- vir±go maggo. etena maggena buddh± ca s±vak± ca agata½ disa½ nibb±na½ gacchant²ti -- aµµhaªgiko maggo. y±vat± puthusamaºabr±hmaº±na½ parappav±d±na½ magg±, ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo aggo ca seµµho ca p±mokkho {vimokkho (sy±0), mokkho (aµµha0)} ca uttamo ca pavaro c±ti -- magg±na½ aµµhaªgiko seµµho. abhiniropanaµµhena samm±saªkappo micch±saªkapp± virajjati. pariggahaµµhena samm±v±c± micch±v±c±ya virajjati. samuµµh±naµµhena samm±kammanto micch±kammant± virajjati. vod±naµµhena samm±±j²vo micch±±j²v± virajjati. paggahaµµhena samm±v±y±mo micch±v±y±m± virajjati. upaµµh±naµµhena samm±sati micch±satiy± virajjati. avikkhepaµµhena samm±sam±dhi micch±sam±dhito virajjati. tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati. bahiddh± ca sabbanimittehi virajjati. vir±go vir±g±rammaºo vir±gagocaro vir±ge samud±gato vir±ge µhito vir±ge patiµµhito. vir±goti dve vir±g± -- nibb±nañca vir±go, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe vir±g± hont²ti -- vir±g±. sahaj±t±ni sattaªg±ni vir±ga½ gacchant²ti -- vir±go maggo . etena maggena buddh± ca s±vak± ca agata½ disa½ nibb±na½ gacchant²ti -- aµµhaªgiko maggo. y±vat± puthusamaºabr±hmaº±na½ parappav±d±na½ magg±, ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo aggo ca seµµho ca p±mokkho ca uttamo ca pavaro c±ti -- magg±na½ aµµhaªgiko seµµho. sakad±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi o¼±rik± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± o¼±rik± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddh± ca sabbanimittehi virajjati. vir±go vir±g±rammaºo vir±gagocaro vir±ge samud±gato vir±ge µhito vir±ge patiµµhito. vir±goti dve vir±g± -- nibb±nañca vir±go, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe vir±g± hont²ti -- vir±g±. sahaj±t±ni sattaªg±ni vir±ga½ gacchant²ti -- vir±go maggo. etena maggena buddh± ca s±vak± ca agata½ disa½ nibb±na½ gacchant²ti -- aµµhaªgiko maggo. y±vat± puthusamaºabr±hmaº±na½ parappav±d±na½ magg±. ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo aggo ca seµµho ca p±mokkho ca uttamo ca pavaro c±ti -- magg±na½ aµµhaªgiko seµµho. an±g±mimaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi anusahagat± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± anusahagat± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddh± ca sabbanimittehi virajjati. vir±go vir±g±rammaºo...pe0... magg±na½ aµµhaªgiko seµµho. arahattamaggakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi r³par±g± ar³par±g± m±n± uddhacc± avijj±ya m±n±nusay± bhavar±g±nusay± avijj±nusay± virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddh± ca sabbanimittehi virajjati vir±go vir±g±rammaºo vir±gagocaro vir±ge samud±gato vir±ge µhito vir±ge patiµµhito. vir±goti dve vir±g± -- nibb±nañca vir±go, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe vir±g± hont²ti -- vir±g±. sahaj±t±ni sattaªg±ni vir±ga½ gacchant²ti -- vir±go maggo. etena maggena buddh± ca s±vak± ca agata½ disa½ nibb±na½ gacchant²ti -- aµµhaªgiko maggo . y±vat± puthusamaºabr±hmaº±na½ parappav±d±na½ magg±. ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo aggo ca seµµho ca p±mokkho ca uttamo ca pavaro c±ti -- magg±na½ aµµhaªgiko seµµho. dassanavir±go samm±diµµhi. abhiniropanavir±go samm±saªkappo. pariggahavir±go samm±v±c±. samuµµh±navir±go samm±kammanto. vod±navir±go samm±±j²vo . paggahavir±go samm±v±y±mo. upaµµh±navir±go samm±sati. avikkhepavir±go samm±sam±dhi. upaµµh±navir±go satisambojjhaªgo. pavicayavir±go dhammavicayasambojjhaªgo. paggahavir±go v²riyasambojjhaªgo. pharaºavir±go p²tisambojjhaªgo. upasamavir±go passaddhisambojjhaªgo. avikkhepavir±go sam±dhisambojjhaªgo. paµisaªkh±navir±go upekkh±sambojjhaªgo. assaddhiye akampiyavir±go saddh±bala½. kosajje akampiyavir±go v²riyabala½. pam±de akampiyavir±go satibala½. uddhacce akampiyavir±go sam±dhibala½. avijj±ya akampiyavir±go paññ±bala½. adhimokkhavir±go saddhindriya½. paggahavir±go v²riyindriya½. upaµµh±navir±go satindriya½. avikkhepavir±go sam±dhindriya½. dassanavir±go paññindriya½. ±dhipateyyaµµhena indriy±ni vir±go. akampiyaµµhena bala½ vir±go. niyy±naµµhena bojjhaªg± vir±go. hetuµµhena maggo vir±go. upaµµh±naµµhena satipaµµh±n± vir±go. padahanaµµhena sammappadh±n± vir±go. ijjhanaµµhena iddhip±d± vir±go. tathaµµhena sacc± vir±go. avikkhepaµµhena samatho vir±go. anupassanaµµhena vipassan± vir±go. ekarasaµµhena samathavipassan± vir±go. anativattanaµµhena yuganaddha½ vir±go. sa½varaµµhena s²lavisuddhi vir±go. avikkhepaµµhena cittavisuddhi vir±go. dassanaµµhena diµµhivisuddhi vir±go. vimuttaµµhena vimokkho vir±go. paµivedhaµµhena vijj± vir±go. paricc±gaµµhena vimutti vir±go. samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ vir±go. chando m³laµµhena vir±go. manasik±ro samuµµh±naµµhena vir±go. phasso samodh±naµµhena vir±go. vedan± samosaraºaµµhena vir±go. sam±dhi pamukhaµµhena vir±go. sati ±dhipateyyaµµhena vir±go. paññ± tatuttaraµµhena vir±go. vimutti s±raµµhena vir±go. amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena maggo. dassanamaggo samm±diµµhi, abhiniropanamaggo samm±saªkappo...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena maggo. eva½ vir±go maggo. 29. katha½ vimutti phala½? sot±pattiphalakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi micch±diµµhiy± vimutt± hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutt± hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi vimutt± hoti, vimutti vimutt±rammaº± vimuttigocar± vimuttiy± samud±gat± vimuttiy± µhit± vimuttiy± patiµµhit±. vimutt²ti dve muttiyo -- nibb±nañca vimutti, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe ca vimutt± hont²ti -- vimutti phala½. abhiniropanaµµhena samm±saªkappo micch±saªkapp± vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimutt±rammaº± vimuttigocar± vimuttiy± samud±gat± vimuttiy± µhit± vimuttiy± patiµµhit±. vimutt²ti dve vimuttiyo -- nibb±nañca vimutti, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe vimutt± hont²ti -- vimutti phala½. pariggahaµµhena samm±v±c± micch±v±c±ya vimutt± hoti, samuµµh±naµµhena samm±kammanto micch±kammant± vimutto hoti, vod±naµµhena samm±±j²vo micch±±j²v± vimutto hoti, paggahaµµhena samm±v±y±mo micch±v±y±m± vimutto hoti, upaµµh±naµµhena samm±sati micch±satiy± vimutt± hoti, avikkhepaµµhena samm±sam±dhi micch±sam±dhito vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimutt±rammaº± vimuttigocar± vimuttiy± samud±gat± vimuttiy± µhit± vimuttiy± patiµµhit±. vimutt²ti. dve vimuttiyo -- nibb±nañca vimutti, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe vimutt± hont²ti -- vimutti phala½. sakad±g±miphalakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi o¼±rik± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± o¼±rik± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimutt±rammaº± vimuttigocar± vimuttiy± samud±gat± vimuttiy± µhit± vimuttiy± patiµµhit±. vimutt²ti dve vimuttiyo -- nibb±nañca vimutti, ye ca nibb±n±rammaºat±j±t± dhamm± sabbe vimutt± hont²ti -- vimutti phala½. an±g±miphalakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi anusahagat± k±mar±gasaññojan± paµighasaññojan± anusahagat± k±mar±g±nusay± paµigh±nusay± vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimutt±rammaº± vimuttigocar± vimuttiy± samud±gat± vimuttiy± µhit± vimuttiy± patiµµhit±...pe0.... arahattaphalakkhaºe dassanaµµhena samm±diµµhi...pe0... avikkhepaµµhena samm±sam±dhi r³par±g± ar³par±g± m±n± uddhacc± avijj±ya m±n±nusay± bhavar±g±nusay± avijj±nusay± vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddh± ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimutt±rammaº± vimuttigocar± vimuttiy± samud±gat± vimuttiy± µhit± vimuttiy± patiµµhit±. vimutt²ti dve vimuttiyo -- nibb±nañca vimutti, ye ca nibb±n±rammaºat± j±t± dhamm± sabbe vimutt± hont²ti -- vimutti phala½. dassanavimutti samm±diµµhi...pe0... avikkhepavimutti samm±sam±dhi, upaµµh±navimutti satisambojjhaªgo, paµisaªkh±navimutti upekkh±sambojjhaªgo. assaddhiye akampiyavimutti saddh±bala½...pe0... avijj±ya akampiyavimutti paññ±bala½. adhimokkhavimutti saddhindriya½...pe0... dassanavimutti paññindriya½. ±dhipateyyaµµhena indriy± vimutti. akampiyaµµhena bal± vimutti, niyy±naµµhena bojjhaªg± vimutti, hetuµµhena maggo vimutti, upaµµh±naµµhena satipaµµh±n± vimutti, padahanaµµhena sammappadh±n± vimutti, ijjhanaµµhena iddhip±d± vimutti, tathaµµhena sacc± vimutti, avikkhepaµµhena samatho vimutti, anupassanaµµhena vipassan± vimutti, ekarasaµµhena samathavipassan± vimutti, anativattanaµµhena yuganaddha½ vimutti, sa½varaµµhena s²lavisuddhi vimutti, avikkhepaµµhena cittavisuddhi vimutti, dassanaµµhena diµµhivisuddhi vimutti, vimuttaµµhena vimokkho vimutti, paµivedhaµµhena vijj± vimutti, paricc±gaµµhena vimutti vimutti, paµippassaddhiyaµµhena anupp±de ñ±ºa½ vimutti, chando m³laµµhena vimutti, manasik±ro samuµµh±naµµhena vimutti, phasso samodh±naµµhena vimutti, vedan± samosaraºaµµhena vimutti, sam±dhi pamukhaµµhena vimutti, sati ±dhipateyyaµµhena vimutti, paññ± tatuttaraµµhena vimutti, vimutti s±raµµhena vimutti, amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena vimutti. eva½ vimutti phala½. eva½ vir±go maggo , vimutti phalanti. vir±gakath± niµµhit±. 6. paµisambhid±kath± 1. dhammacakkapavattanav±ro 30. eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± b±r±ºasiya½ viharati isipatane migad±ye. tatra kho bhagav± pañcavaggiye bhikkh³ ±mantesi -- ``dveme , bhikkhave, ant± pabbajitena na sevitabb±. katame dve? yo c±ya½ k±mesu k±masukhallik±nuyogo h²no gammo pothujjaniko anariyo anatthasa½hito; yo c±ya½ attakilamath±nuyogo dukkho anariyo anatthasa½hito. ete kho {ete te (sy±0 ka0 s²0 aµµha0) sa½0 ni0 5.1081; mah±va0 13 passitabb±}, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhim± paµipad± tath±gatena abhisambuddh± cakkhukaraº² ñ±ºakaraº² upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattati. ``katam± ca s±, bhikkhave, majjhim± paµipad± tath±gatena abhisambuddh± cakkhukaraº² ñ±ºakaraº² upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattati? ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo, seyyathida½ -- samm±diµµhi...pe0... samm±sam±dhi. aya½ kho s±, bhikkhave, majjhim± paµipad± tath±gatena abhisambuddh± cakkhukaraº² ñ±ºakaraº² upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattati. ``ida½ kho pana, bhikkhave, dukkha½ ariyasacca½. j±tipi dukkh±, jar±pi dukkh±, by±dhipi dukkho, maraºampi dukkha½, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampiccha½ na labhati tampi dukkha½; sa½khittena pañcup±d±nakkhandh± dukkh±. ida½ kho pana, bhikkhave, dukkhasamudaya½ ariyasacca½ -- y±ya½ taºh± ponobhavik± nandir±gasahagat± tatratatr±bhinandin² , seyyathida½ -- k±mataºh±, bhavataºh±, vibhavataºh±. ida½ kho pana, bhikkhave, dukkhanirodha½ ariyasacca½ -- yo tass±yeva taºh±ya asesavir±ganirodho c±go paµinissaggo mutti an±layo. ida½ kho pana, bhikkhave, dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca½ -- ayameva ariyo aµµhaªgiko maggo, seyyathida½ -- samm±diµµhi...pe0... samm±sam±dhi. ```ida½ dukkha½ ariyasacca'nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. `ta½ kho panida½ dukkha½ ariyasacca½ pariññeyya'nti me, bhikkhave...pe0... pariññ±tanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. ```ida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca'nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. `ta½ kho panida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca½ pah±tabba'nti me, bhikkhave...pe0... pah²nanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. ```ida½ dukkhanirodha½ ariyasacca'nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. `ta½ kho panida½ dukkhanirodha½ ariyasacca½ sacchik±tabba'nti me, bhikkhave...pe0... sacchikatanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. ```ida½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca'nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. `ta½ kho panida½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca½ bh±vetabba'nti me, bhikkhave...pe0... bh±vitanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. ``y±vak²vañca me, bhikkhave, imesu cat³su ariyasaccesu eva½ tiparivaµµa½ dv±das±k±ra½ yath±bh³ta½ ñ±ºadassana½ na suvisuddha½ ahosi , neva t±v±ha½, bhikkhave , sadevake loke sam±rake sabrahmake sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya `anuttara½ samm±sambodhi½ abhisambuddho'ti paccaññ±si½. yato ca kho me, bhikkhave, imesu cat³su ariyasaccesu eva½ tiparivaµµa½ dv±das±k±ra½ yath±bh³ta½ ñ±ºadassana½ suvisuddha½ ahosi, ath±ha½, bhikkhave, sadevake loke sam±rake sabrahmake sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya `anuttara½ samm±sambodhi½ abhisambuddho'ti paccaññ±si½. ñ±ºañca pana me dassana½ udap±di -- `akupp± me vimutti, ayamantim± j±ti, natthi d±ni punabbhavo'''ti. idamavoca bhagav±. attaman± pañcavaggiy± bhikkh³ bhagavato bh±sita½ abhinandunti. imasmiñca pana veyy±karaºasmi½ bhaññam±ne ±yasmato koº¹aññassa viraja½ v²tamala½ dhammacakkhu½ udap±di -- ``ya½ kiñci samudayadhamma½, sabba½ ta½ nirodhadhamma''nti. pavattite ca pana bhagavat± dhammacakke bhumm± {bh³m± (ka0)} dev± saddamanuss±vesu½ -- ``eta½ bhagavat± b±r±ºasiya½ isipatane migad±ye anuttara½ dhammacakka½ pavattita½ appaµivattiya½ samaºena v± br±hmaºena v± devena v± m±rena v± brahmun± v± kenaci v± lokasmi''nti. bhumm±na½ dev±na½ sadda½ sutv± c±tumah±r±jik± {c±tummah±r±jik± (sy±0)} dev± saddamanuss±vesu½...pe0... c±tumah±r±jik±na½ dev±na½ sadda½ sutv± t±vati½s± dev±...pe0... y±m± dev±...pe0... tusit± dev±...pe0... nimm±narat² dev±...pe0... paranimmitavasavatt² dev±...pe0... brahmak±yik± dev± saddamanuss±vesu½ -- ``eta½ bhagavat± b±r±ºasiya½ isipatane migad±ye anuttara½ dhammacakka½ pavattita½ appaµivattiya½ samaºena v± br±hmaºena v± devena v± m±rena v± brahmun± v± kenaci v± lokasmi''nti. itiha tena khaºena tena layena tena muhuttena y±va brahmalok± saddo abbhuggacchi. ayañca dasasahass² lokadh±tu sa½kampi sampakampi sampavedhi, appam±ºo ca u¼±ro obh±so loke p±turahosi atikkamma {atikkammeva (sy±0 ka0) sa½0 ni0 5.1081 passitabb±} dev±na½ dev±nubh±vanti. atha kho bhagav± ima½ ud±na½ ud±nesi -- ``aññ±si vata, bho, koº¹añño; aññ±si vata, bho, koº¹añño''ti. iti hida½ ±yasmato koº¹aññassa aññ±sikoº¹añño tveva {aññ±koº¹aññotveva (sy±0)} n±ma½ ahosi. [ka] `ida½ dukkha½ ariyasacca'nti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena? ñ±ºa½ udap±d²ti -- kenaµµhena? paññ± udap±d²ti -- kenaµµhena? vijj± udap±d²ti -- kenaµµhena? ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena. ñ±ºa½ udap±d²ti -- ñ±taµµhena. paññ± udap±d²ti -- paj±nanaµµhena. vijj± udap±d²ti -- paµivedhaµµhena. ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, ñ±ºa½ dhammo, paññ± dhammo, vijj± dhammo, ±loko dhammo. ime pañca dhamm± dhammapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``dhammesu ñ±ºa½ dhammapaµisambhid±''. dassanaµµho attho, ñ±taµµho attho, paj±nanaµµho attho, paµivedhaµµho attho, obh±saµµho attho. ime pañca atth± atthapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``atthesu ñ±ºa½ atthapaµisambhid±''. pañca dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, pañca atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±. im± dasa niruttiy± niruttipaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``nirutt²su ñ±ºa½ niruttipaµisambhid±''. pañcasu dhammesu ñ±º±ni, pañcasu atthesu ñ±º±ni, dasasu nirutt²su ñ±º±ni. im±ni v²sati ñ±º±ni paµibh±napaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``paµibh±nesu ñ±ºa½ paµibh±napaµisambhid±''. ```ta½ kho panida½ dukkha½ ariyasacca½ pariññeyya'nti...pe0... pariññ±tanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena? ñ±ºa½ udap±d²ti -- kenaµµhena? paññ± udap±d²ti -- kenaµµhena? vijj± udap±d²ti -- kenaµµhena? ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena. ñ±ºa½ udap±d²ti -- ñ±taµµhena. paññ± udap±d²ti -- paj±nanaµµhena. vijj± udap±d²ti -- paµivedhaµµhena. ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, ñ±ºa½ dhammo, paññ± dhammo, vijj± dhammo, ±loko dhammo. ime pañca dhamm± dhammapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca . ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``dhammesu ñ±ºa½ dhammapaµisambhid±''. dassanaµµho attho, ñ±taµµho attho, paj±nanaµµho attho, paµivedhaµµho attho, obh±saµµho attho. ime pañca atth± atthapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``atthesu ñ±ºa½ atthapaµisambhid±''. pañca dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, pañca atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±. im± dasa niruttiyo niruttipaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``nirutt²su ñ±ºa½ niruttipaµisambhid±''. pañcasu dhammesu ñ±º±ni, pañcasu atthesu ñ±º±ni, dasasu nirutt²su ñ±º±ni. im±ni v²sati ñ±º±ni paµibh±napaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``paµibh±nesu ñ±ºa½ paµibh±napaµisambhid±''. dukkhe ariyasacce pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. [kha] ```ida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca'nti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. `ta½ kho panida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca½ pah±tabba'nti...pe0... pah²nanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0 ... ±loko udap±di...pe0...''. dukkhasamudaye ariyasacce pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. [ga] ```ida½ dukkhanirodha½ ariyasacca'nti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. `ta½ kho panida½ dukkhanirodha½ ariyasacca½ sacchik±tabba'nti...pe0... sacchikatanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0...''. dukkhanirodhe ariyasacce pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. [gha] ```ida½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca'nti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. `ta½ kho panida½ dukkhanirodhag±min² paµipad± ariyasacca½ bh±vetabba'nti...pe0... bh±vitanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0...''. dukkhanirodhag±miniy± paµipad±ya ariyasacce pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. cat³su ariyasaccesu saµµhi dhamm±, saµµhi atth±, v²satisataniruttiyo, catt±l²sañca dve ca ñ±ºasat±ni. 2. satipaµµh±nav±ro 31. ```aya½ k±ye k±y±nupassan±'ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. s± kho pan±ya½ k±ye k±y±nupassan± bh±vetabb±ti me, bhikkhave,...pe0... bh±vit±ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. ``aya½ vedan±su...pe0... aya½ citte...pe0... aya½ dhammesu dhamm±nupassan±ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. s± kho pan±ya½ dhammesu dhamm±nupassan± bh±vetabb± ti...pe0... bh±vit±ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. [ka] ```aya½ k±ye k±y±nupassan±'ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... s± kho pan±ya½ k±ye k±y±nupassan± bh±vetabb±ti...pe0... bh±vit±ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena? ñ±ºa½ udap±d²ti -- kenaµµhena? paññ± udap±d²ti -- kenaµµhena? vijj± udap±d²ti -- kenaµµhena? ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena. ñ±ºa½ udap±d²ti -- ñ±taµµhena. paññ± udap±d²ti -- paj±nanaµµhena. vijj± udap±d²ti -- paµivedhaµµhena. ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, ñ±ºa½ dhammo, paññ± dhammo, vijj± dhammo, ±loko dhammo. ime pañca dhamm± dhammapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``dhammesu ñ±ºa½ dhammapaµisambhid±''. dassanaµµho attho, ñ±taµµho attho, paj±nanaµµho attho, paµivedhaµµho attho, obh±saµµho attho. ime pañca atth± atthapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``atthesu ñ±ºa½ atthapaµisambhid±''. pañca dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, pañca atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p± . im± dasa niruttiyo niruttipaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``nirutt²su ñ±ºa½ niruttipaµisambhid±''. pañcasu dhammesu ñ±º±ni, pañcasu atthesu ñ±º±ni, dasasu nirutt²su ñ±º±ni. im±ni v²sati ñ±º±ni paµibh±napaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``paµibh±nesu ñ±ºa½ paµibh±napaµisambhid±''. k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±ne pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. [kha-gha] ``aya½ vedan±su...pe0... aya½ citte...pe0... aya½ dhammesu dhamm±nupassan±ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... s± kho pan±ya½ dhammesu dhamm±nupassan± bh±vetabb± ti...pe0... bh±vit±ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0...''. dhammesu dhamm±nupassan± satipaµµh±ne pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. cat³su satipaµµh±nesu saµµhi dhamm±, saµµhi atth±, v²satisataniruttiyo, catt±l²sañca dve ca ñ±ºasat±ni. 3. iddhip±dav±ro 32. ``aya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±doti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. so kho pan±ya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabboti me, bhikkhave...pe0... bh±vitoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. ``aya½ v²riyasam±dhi...pe0... aya½ cittasam±dhi...pe0... aya½ v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±doti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. so kho pan±ya½ v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabboti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. [ka] ```aya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do'ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... so kho pan±ya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabboti...pe0... bh±vitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena? ñ±ºa½ udap±d²ti -- kenaµµhena? paññ± udap±d²ti -- kenaµµhena? vijj± udap±d²ti -- kenaµµhena? ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena. ñ±ºa½ udap±d²ti -- ñ±taµµhena. paññ± udap±d²ti -- paj±nanaµµhena. vijj± udap±d²ti -- paµivedhaµµhena. ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, ñ±ºa½ dhammo, paññ± dhammo, vijj± dhammo, ±loko dhammo. ime pañca dhamm± dhammapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``dhammesu ñ±ºa½ dhammapaµisambhid±''. dassanaµµho attho, ñ±taµµho attho, paj±nanaµµho attho, paµivedhaµµho attho, obh±saµµho attho. ime pañca atth± atthapaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``atthesu ñ±ºa½ atthapaµisambhid±''. pañca dhamme sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±, pañca atthe sandassetu½ byañjananirutt±bhil±p±. im± dasa niruttiyo niruttipaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``nirutt²su ñ±ºa½ niruttipaµisambhid±''. pañcasu dhammesu ñ±º±ni, pañcasu atthesu ñ±º±ni, dasasu nirutt²su ñ±º±ni. im±ni v²sati ñ±º±ni paµibh±napaµisambhid±ya ±rammaº± ceva honti gocar± ca. ye tass± ±rammaº± te tass± gocar±. ye tass± gocar± te tass± ±rammaº±. tena vuccati -- ``paµibh±nesu ñ±ºa½ paµibh±napaµisambhid±''. chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gate iddhip±de pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. [kha-gha] ``aya½ v²riyasam±dhi...pe0... aya½ cittasam±dhi...pe0... aya½ v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±doti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... so kho pan±ya½ v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabboti...pe0... bh±vitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0...''. v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gate iddhip±de pannarasa dhamm±, pannarasa atth±, ti½sa niruttiyo, saµµhi ñ±º±ni. cat³su iddhip±desu saµµhi dhamm±, saµµhi atth±, v²satisataniruttiyo, catt±l²sañca dve ca ñ±ºasat±ni. 4. sattabodhisattav±ro 33. ```samudayo samudayo'ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. `nirodho nirodho'ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. vipassissa bodhisattassa veyy±karaºe dasa dhamm±, dasa atth±, v²sati niruttiyo, catt±l²sa½ {catt±l²sa (ka0)} ñ±º±ni. ```samudayo samudayo'ti kho, bhikkhave, sikhissa bodhisattassa...pe0... vessabhussa bodhisattassa...pe0... kakusandhassa bodhisattassa...pe0... koº±gamanassa bodhisattassa...pe0... kassapassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. `nirodho nirodho'ti kho, bhikkhave, kassapassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. kassapassa bodhisattassa veyy±karaºe dasa dhamm±, dasa atth±, v²sati niruttiyo, catt±l²sa ñ±º±ni. ```samudayo samudayo'ti kho, bhikkhave, gotamassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. `nirodho nirodho'ti kho, bhikkhave, gotamassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. gotamassa bodhisattassa veyy±karaºe dasa dhamm±, dasa atth±, v²sati niruttiyo, catt±l²sa ñ±º±ni. sattanna½ bodhisatt±na½ sattasu veyy±karaºesu sattati dhamm±, sattati atth±, catt±l²sasata½ {catt±r²sasat± (sy±0)} niruttiyo, as²ti ca dve ca ñ±ºasat±ni. 5. abhiññ±div±ro 34. ```y±vat± abhiññ±ya abhiññaµµho ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya abhiññaµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. abhiññ±ya abhiññaµµhe pañcav²sati dhamm± , pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. ```y±vat± pariññ±ya pariññaµµho...pe0... y±vat± pah±nassa pah±naµµho...pe0... y±vat± bh±van±ya bh±vanaµµho...pe0... y±vat± sacchikiriy±ya sacchikiriyaµµho ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya sacchikiriyaµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. sacchikiriy±ya sacchikiriyaµµhe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. abhiññ±ya abhiññaµµhe, pariññ±ya pariññaµµhe, pah±n±ya pah±naµµhe, bh±van±ya bh±vanaµµhe, sacchikiriy±ya sacchikiriyaµµhe pañcav²sasata½ dhamm±, pañcav²sasata½ atth±, a¹¹hateyy±ni niruttisat±ni, pañca ñ±ºasat±ni. 6. khandh±div±ro 35. ```y±vat± khandh±na½ khandhaµµho, ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya khandhaµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. khandh±na½ khandhaµµhe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. ```y±vat± dh±t³na½ dh±tuµµho...pe0... y±vat± ±yatan±na½ ±yatanaµµho...pe0... y±vat± saªkhat±na½ saªkhataµµho...pe0... y±vat± asaªkhatassa asaªkhataµµho ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya asaªkhataµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. asaªkhatassa asaªkhataµµhe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. khandh±na½ khandhaµµhe, dh±t³na½ dh±tuµµhe, ±yatan±na½ ±yatanaµµhe saªkhat±na½ saªkhataµµhe, asaªkhatassa asaªkhataµµhe pañcav²satisata½ dhamm±, pañcav²satisata½ atth±, a¹¹hateyy±ni niruttisat±ni, pañca ñ±ºasat±ni. 7. saccav±ro 36. ```y±vat± dukkhassa dukkhaµµho, ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya dukkhaµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di''. dukkhassa dukkhaµµhe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. ```y±vat± samudayassa samudayaµµho...pe0... y±vat± nirodhassa nirodhaµµho...pe0... y±vat± maggassa maggaµµho ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya maggaµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. maggassa maggaµµhe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. cat³su ariyasaccesu sata½ dhamm±, sata½ atth±, dve niruttisat±ni, catt±ri ñ±ºasat±ni. 8. paµisambhid±v±ro 37. ```y±vat± atthapaµisambhid±ya atthapaµisambhidaµµho, ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya atthapaµisambhidaµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. atthapaµisambhid±ya atthapaµisambhidaµµhe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. ```y±vat± dhammapaµisambhid±ya dhammapaµisambhidaµµho...pe0... y±vat± niruttipaµisambhid±ya niruttipaµisambhidaµµho...pe0... y±vat± paµibh±napaµisambhid±ya paµibh±napaµisambhidaµµho, ñ±to diµµho vidito sacchikato phassito paññ±ya. aphassito paññ±ya paµibh±napaµisambhidaµµho natth²'ti -- cakkhu½ udap±di ...pe0... ±loko udap±di''. paµibh±napaµisambhidaµµhe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. cat³su paµisambhid±su sata½ dhamm±, sata½ atth±, dve niruttisat±ni, catt±ri ñ±ºasat±ni. 9. chabuddhadhammav±ro 38. ```y±vat± indriyaparopariyatte ñ±ºa½, ñ±ta½ diµµha½ vidita½ sacchikata½ phassita½ paññ±ya. aphassita½ paññ±ya indriyaparopariyatte ñ±ºa½ natth²'ti -- cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. indriyaparopariyatte ñ±ºe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. ```y±vat± satt±na½ ±say±nusaye ñ±ºa½...pe0... y±vat± yamakap±µih²re ñ±ºa½ ...pe0... y±vat± mah±karuº±sam±pattiy± ñ±ºa½...pe0... y±vat± sabbaññutaññ±ºa½...pe0... y±vat± an±varaºa½ ñ±ºa½, ñ±ta½ diµµha½ vidita½ sacchikata½ phassita½ paññ±ya. aphassita½ paññ±ya an±varaºa½ ñ±ºa½ natth²'ti -- cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di , vijj± udap±di, ±loko udap±di''. an±varaºe ñ±ºe pañcav²sati dhamm±, pañcav²sati atth±, paññ±sa niruttiyo, sata½ ñ±º±ni. chasu buddhadhammesu diya¹¹hasata½ dhamm±, diya¹¹hasata½ atth±, t²ºi niruttisat±ni, cha ñ±ºasat±ni. paµisambhid±dhikaraºe {paµisambhid±pakaraºe (sy±0)} a¹¹hanavadhammasat±ni {a¹¹hanavam±ni dhammasat±ni (sy±0), a¹¹hanavamadhammasat±ni (ka0)}, a¹¹hanavaatthasat±ni, niruttisahassañca satta ca niruttisat±ni, t²ºi ca ñ±ºasahass±ni, catt±ri ca ñ±ºasat±n²ti. paµisambhid±kath± niµµhit±. 7. dhammacakkakath± 1. saccav±ro 39. eka½ samaya½ bhagav± b±r±ºasiya½ viharati...pe0... iti hida½ ±yasmato koº¹aññassa ``aññ±sikoº¹añño'' tveva n±ma½ ahosi. [ka] ``ida½ dukkha½ ariyasacca''nti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena? ñ±ºa½ udap±d²ti -- kenaµµhena? paññ± udap±d²ti -- kenaµµhena? vijj± udap±d²ti -- kenaµµhena? ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena. ñ±ºa½ udap±d²ti -- ñ±taµµhena. paññ± udap±d²ti -- paj±nanaµµhena . vijj± udap±d²ti -- paµivedhaµµhena. ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, dassanaµµho attho. ñ±ºa½ dhammo, ñ±taµµho attho. paññ± dhammo, paj±nanaµµho attho. vijj± dhammo, paµivedhaµµho attho. ±loko dhammo, obh±saµµho attho. ime pañca dhamm± pañca atth± dukkhavatthuk± saccavatthuk± sacc±rammaº± saccagocar± saccasaªgahit± saccapariy±pann± sacce samud±gat± sacce µhit± sacce patiµµhit±. 40. dhammacakkanti kenaµµhena dhammacakka½? dhammañca pavatteti cakkañc±ti -- dhammacakka½. cakkañca pavatteti dhammañc±ti -- dhammacakka½. dhammena pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammacariy±ya pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme µhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµh±pento pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme vasippatto pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme vasi½ p±pento pavattet²ti -- dhammacakka½ . dhamme p±ramippatto pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme p±rami½ p±pento pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme ves±rajjappatto pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme ves±rajja½ p±pento pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamma½ sakkaronto pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamma½ garu½ karonto {garukaronto (sy±0)} pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamma½ m±nento pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamma½ p³jento pavattet²ti -- dhammacakka½ . dhamma½ apac±yam±no pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammaddhajo pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammaketu pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamm±dhipateyyo pavattet²ti -- dhammacakka½. ta½ kho pana dhammacakka½ appaµivattiya½ samaºena v± br±hmaºena v± devena v± m±rena v± brahmun± v± kenaci v± lokasminti -- dhammacakka½. saddhindriya½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. v²riyindriya½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. satindriya½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. sam±dhindriya½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. paññindriya½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. saddh±bala½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. v²riyabala½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. satibala½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. sam±dhibala½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. paññ±bala½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. satisambojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammavicayasambojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. v²riyasambojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. p²tisambojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. passaddhisambojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. sam±dhisambojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. upekkh±sambojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½ . samm±diµµhi dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samm±saªkappo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samm±v±c± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samm±kammanto dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samm±±j²vo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samm±v±y±mo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samm±sati dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samm±sam±dhi dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. ±dhipateyyaµµhena indriya½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. akampiyaµµhena bala½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. niyy±nikaµµhena bojjhaªgo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. hetuµµhena maggo dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. upaµµh±naµµhena satipaµµh±n± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. padahanaµµhena sammappadh±n± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. ijjhanaµµhena iddhip±d± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. tathaµµhena sacc± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. avikkhepaµµhena samatho dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. anupassanaµµhena vipassan± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. ekarasaµµhena samathavipassan± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. anativattanaµµhena yuganaddha½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. sa½varaµµhena s²lavisuddhi dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. avikkhepaµµhena cittavisuddhi dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. dassanaµµhena diµµhivisuddhi dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. muttaµµhena vimokkho dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. paµivedhaµµhena vijj± dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. paricc±gaµµhena vimutti dhammo . ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. chando m³laµµhena dhammo. ta½ dhammo pavattet²ti -- dhammacakka½. manasik±ro samuµµh±naµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. phasso samodh±naµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. vedan± samosaraºaµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. sam±dhi pamukhaµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. sati ±dhipateyyaµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. paññ± tatuttaraµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. vimutti s±raµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. ``ta½ kho panida½ dukkha½ ariyasacca½ pariññeyya''nti...pe0... pariññ±tanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, dassanaµµho attho...pe0... ±loko dhammo, obh±saµµho attho. ime pañca dhamm± pañca atth± dukkhavatthuk± saccavatthuk± sacc±rammaº± saccagocar± saccasaªgahit± saccapariy±pann± sacce samud±gat± sacce µhit± sacce patiµµhit±. dhammacakkanti kenaµµhena dhammacakka½? dhammañca pavatteti cakkañc±ti -- dhammacakka½. cakkañca pavatteti dhammañc±ti -- dhammacakka½. dhammena pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammapariy±ya pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme µhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµhito pavattet²ti -- dhammacakka½...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena dhammo ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. [kha-gha] ``ida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca''nti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... ``ta½ kho panida½ dukkhasamudaya½ ariyasacca½ pah±tabba''nti...pe0... ``pah²na''nti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, dassanaµµho attho...pe0... ±loko dhammo, obh±saµµho attho. ime pañca dhamm± pañca atth± samudayavatthuk± saccavatthuk±...pe0... nirodhavatthuk± saccavatthuk±...pe0... maggavatthuk± saccavatthuk± sacc±rammaº± saccagocar± saccasaªgahit± saccapariy±pann± sacce samud±gat± sacce µhit± sacce patiµµhit±. dhammacakkanti kenaµµhena dhammacakka½? dhammañca pavatteti cakkañc±ti -- dhammacakka½. cakkañca pavatteti dhammañc±ti -- dhammacakka½. dhammena pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammacariy±ya pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme µhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµhito pavattet²ti -- dhammacakka½...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. 2. satipaµµh±nav±ro 41. ```aya½ k±ye k±y±nupassan±'ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. s± kho pan±ya½ k±ye k±y±nupassan± bh±vetabb±ti me, bhikkhave,...pe0... bh±vit±ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. ``aya½ vedan±su...pe0... aya½ citte... aya½ dhammesu dhamm±nupassan±ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. s± kho pan±ya½ dhammesu dhamm±nupassan± bh±vetabb±ti me, bhikkhave...pe0... bh±vit±ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. aya½ k±ye k±y±nupassan±ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... s± kho pan±ya½ k±ye k±y±nupassan± bh±vetabb±ti...pe0... bh±vit±ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, dassanaµµho attho...pe0... ±loko dhammo, obh±saµµho attho. ime pañca dhamm± pañca atth± k±yavatthuk± satipaµµh±navatthuk±...pe0... vedan±vatthuk± satipaµµh±navatthuk±... cittavatthuk± satipaµµh±navatthuk±... dhammavatthuk± satipaµµh±navatthuk± satipaµµh±n±rammaº± satipaµµh±nagocar± satipaµµh±nasaªgahit± satipaµµh±napariy±pann± satipaµµh±ne samud±gat± satipaµµh±ne µhit± satipaµµh±ne patiµµhit±. dhammacakkanti kenaµµhena dhammacakka½? dhammañca pavatteti cakkañc±ti -- dhammacakka½. cakkañca pavatteti dhammañc±ti -- dhammacakka½. dhammena pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammacariy±ya pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme µhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµhito pavattet²ti -- dhammacakka½ ...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. 3. iddhip±dav±ro 42. ```aya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do'ti me , bhikkhave pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. `so kho pan±ya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabbo'ti me, bhikkhave...pe0... bh±vitoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. ``aya½ v²riyasam±dhi...pe0... aya½ cittasam±dhi...pe0... aya½ v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±doti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. so kho pan±ya½ v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabboti me, bhikkhave...pe0... bh±vitoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di''. aya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±doti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... so kho pan±ya½ chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabboti...pe0... bh±vitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di, ñ±ºa½ udap±di, paññ± udap±di, vijj± udap±di, ±loko udap±di. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena? ñ±ºa½ udap±d²ti -- kenaµµhena? paññ± udap±d²ti -- kenaµµhena? vijj± udap±d²ti -- kenaµµhena? ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena. ñ±ºa½ udap±d²ti -- ñ±taµµhena. paññ± udap±d²ti -- paj±nanaµµhena. vijj± udap±d²ti -- paµivedhaµµhena. ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, dassanaµµho attho. ñ±ºa½ dhammo, ñ±taµµho attho. paññ± dhammo, paj±nanaµµho attho. vijj± dhammo, paµivedhaµµho attho. ±loko dhammo, obh±saµµho attho. ime pañca dhamm± pañca atth± chandavatthuk± iddhip±davatthuk± iddhip±d±rammaº± iddhip±dagocar± iddhip±dasaªgahit± iddhip±dapariy±pann± iddhip±de samud±gat± iddhip±de µhit± iddhip±de patiµµhit±. dhammacakkanti kenaµµhena dhammacakka½? dhammañca pavatteti cakkañc±ti -- dhammacakka½. cakkañca pavatteti dhammañc±ti -- dhammacakka½. dhammena pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammacariy±ya pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme µhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµh±pento pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme vasippatto pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme vasi½ p±pento pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme p±ramippatto pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme p±rami½ p±pento pavattet²ti -- dhammacakka½...pe0... dhamma½ apac±yam±no pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammaddhajo pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammaketu pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamm±dhipateyyo pavattet²ti -- dhammacakka½. ta½ kho pana dhammacakka½ appaµivattiya½ samaºena v± br±hmaºena v± devena v± m±rena v± brahmun± v± kenaci v± lokasminti -- dhammacakka½. saddhindriya½ dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakka½. aya½ v²riyasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±doti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di...pe0... so kho pan±ya½ v²riyasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gato iddhip±do bh±vetabboti...pe0... bh±vitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu½ udap±di...pe0... ±loko udap±di. cakkhu½ udap±d²ti -- kenaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- kenaµµhena? cakkhu½ udap±d²ti -- dassanaµµhena...pe0... ±loko udap±d²ti -- obh±saµµhena. cakkhu½ dhammo, dassanaµµho attho...pe0... ±loko dhammo, obh±saµµho attho. ime pañca dhamm± pañca atth± v²riyavatthuk± iddhip±davatthuk±...pe0... cittavatthuk± iddhip±davatthuk±... v²ma½s±vatthuk± iddhip±davatthuk± iddhip±d±rammaº± iddhip±dagocar± iddhip±dasaªgahit± iddhip±dapariy±pann± iddhip±de samud±gat± iddhip±de µhit± iddhip±de patiµµhit± . dhammacakkanti kenaµµhena dhammacakka½? dhammañca pavatteti cakkañc±ti -- dhammacakka½. cakkañca pavatteti dhammañc±ti -- dhammacakka½. dhammena pavattet²ti -- dhammacakka½. dhammacariy±ya pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme µhito pavattet²ti -- dhammacakka½. dhamme patiµµhito pavattet²ti -- dhammacakka½...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena dhammo. ta½ dhamma½ pavattet²ti -- dhammacakkanti. dhammacakkakath± niµµhit±. 8. lokuttarakath± 43. katame dhamm± lokuttar±? catt±ro satipaµµh±n±, catt±ro sammappadh±n±, catt±ro iddhip±d±, pañcindriy±ni, pañca bal±ni, satta bojjhaªg±, ariyo aµµhaªgiko maggo, catt±ro ariyamagg±, catt±ri ca s±maññaphal±ni, nibb±nañca -- ime dhamm± lokuttar±. lokuttar±ti kenaµµhena lokuttar±? loka½ tarant²ti -- lokuttar±. lok± uttarant²ti -- lokuttar±. lokato uttarant²ti -- lokuttar±. lokamh± uttarant²ti -- lokuttar±. loka½ atikkamant²ti -- lokuttar±. loka½ samatikkamant²ti -- lokuttar±. loka½ samatikkant±ti -- lokuttar±. lokena atirek±ti -- lokuttar±. lokanta½ tarant²ti -- lokuttar±. lok± nissarant²ti -- lokuttar±. lokato nissarant²ti -- lokuttar±. lokamh± nissarant²ti -- lokuttar±. lok± nissaµ±ti -- lokuttar±. lokena nissaµ±ti -- lokuttar±. lokamh± nissaµ±ti -- lokuttar±. loke na tiµµhant²ti -- lokuttar±. lokasmi½ na tiµµhant²ti -- lokuttar±. loke na limpant²ti -- lokuttar±. lokena na limpant²ti -- lokuttar±. loke asa½litt±ti -- lokuttar±. lokena asa½litt±ti -- lokuttar±. loke anupalitt±ti -- lokuttar±. lokena anupalitt±ti -- lokuttar±. loke vippamutt±ti -- lokuttar±. lokena vippamutt±ti -- lokuttar±. lok± vippamutt±ti -- lokuttar±. lokato vippamutt±ti -- lokuttar±. lokamh± vippamutt±ti -- lokuttar±. loke visaññutt±ti -- lokuttar±. lokena visaññutt±ti -- lokuttar±. lok± visaññutt±ti -- lokuttar±. lokasmi½ visaññutt±ti -- lokuttar±. lokato visaññutt±ti -- lokuttar±. lokamh± visaññutt±ti -- lokuttar±. lok± sujjhant²ti -- lokuttar±. lokato sujjhant²ti -- lokuttar±. lokamh± sujjhant²ti -- lokuttar±. lok± visujjhant²ti -- lokuttar±. lokato visujjhant²ti -- lokuttar±. lokamh± visujjhant²ti -- lokuttar±. lok± vuµµhahant²ti {uddharant²ti (ka0), uµµhahant²ti (s²0 aµµha0)} -- lokuttar±. lokato vuµµhahant²ti -- lokuttar±. lokamh± vuµµhahant²ti -- lokuttar±. lok± vivaµµant²ti -- lokuttar± . lokato vivaµµant²ti -- lokuttar±. lokamh± vivaµµant²ti -- lokuttar±. loke na sajjant²ti -- lokuttar±. loke na gayhant²ti -- lokuttar±. loke na bajjhant²ti -- lokuttar±. loka½ samucchindant²ti -- lokuttar±. loka½ samucchinnatt±ti -- lokuttar±. loka½ paµippassambhent²ti -- lokuttar±. loka½ paµippassambhitatt±ti -- lokuttar±. lokassa apath±ti -- lokuttar±. lokassa agat²ti -- lokuttar±. lokassa avisay±ti -- lokuttar±. lokassa as±dh±raº±ti -- lokuttar±. loka½ vamant²ti -- lokuttar±. loka½ na pacc±vamant²ti -- lokuttar±. loka½ pajahant²ti -- lokuttar±. loka½ na up±diyant²ti -- lokuttar±. loka½ visinent²ti -- lokuttar±. loka½ na ussinent²ti -- lokuttar±. loka½ vidh³pent²ti -- lokuttar±. loka½ na sa½dh³pent²ti -- lokuttar±. loka½ samatikkamma abhibhuyya tiµµhant²ti -- lokuttar±. lokuttarakath± niµµhit±. 9. balakath± 44. s±vatthinid±na½ {sa½0 ni0 5.705-716 passitabb±}. ``pañcim±ni , bhikkhave, bal±ni. katam±ni pañca? saddh±bala½, v²riyabala½, satibala½, sam±dhibala½, paññ±bala½ -- im±ni kho, bhikkhave, pañca bal±ni. ``api ca, aµµhasaµµhi bal±ni -- saddh±bala½, v²riyabala½, satibala½, sam±dhibala½, paññ±bala½, hiribala½, ottappabala½, paµisaªkh±nabala½, bh±van±bala½, anavajjabala½, saªgahabala½, khantibala½, paññattibala½, nijjhattibala½, issariyabala½ , adhiµµh±nabala½, samathabala½, vipassan±bala½, dasa sekhabal±ni, dasa asekhabal±ni, dasa kh²º±savabal±ni, dasa iddhibal±ni, dasa tath±gatabal±ni''. katama½ saddh±bala½? assaddhiye na kampat²ti -- saddh±bala½. sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhanaµµhena saddh±bala½, kiles±na½ pariy±d±naµµhena saddh±bala½, paµivedh±divisodhanaµµhena saddh±bala½, cittassa adhiµµh±naµµhena saddh±bala½, cittassa vod±naµµhena saddh±bala½, vises±dhigamaµµhena saddh±bala½, uttari paµivedhaµµhena saddh±bala½, sacc±bhisamayaµµhena saddh±bala½, nirodhe patiµµh±pakaµµhena saddh±bala½. ida½ saddh±bala½. katama½ v²riyabala½? kosajje na kampat²ti -- v²riyabala½. sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhanaµµhena v²riyabala½, kiles±na½ pariy±d±naµµhena v²riyabala½, paµivedh±divisodhanaµµhena v²riyabala½, cittassa adhiµµh±naµµhena v²riyabala½, cittassa vod±naµµhena v²riyabala½, vises±dhigamaµµhena v²riyabala½, uttari paµivedhaµµhena v²riyabala½, sacc±bhisamayaµµhena v²riyabala½, nirodhe patiµµh±pakaµµhena v²riyabala½. ida½ v²riyabala½. katama½ satibala½? pam±de na kampat²ti -- satibala½. sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhanaµµhena satibala½...pe0... nirodhe patiµµh±pakaµµhena satibala½. ida½ satibala½. katama½ sam±dhibala½? uddhacce na kampat²ti -- sam±dhibala½. sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhanaµµhena sam±dhibala½...pe0... nirodhe patiµµh±pakaµµhena sam±dhibala½. ida½ sam±dhibala½. katama½ paññ±bala½? avijj±ya na kampat²ti -- paññ±bala½. sahaj±t±na½ dhamm±na½ upatthambhanaµµhena paññ±bala½...pe0... nirodhe patiµµh±pakaµµhena paññ±bala½. ida½ paññ±bala½. katama½ hiribala½? nekkhammena k±macchanda½ hir²yat²ti {hiriyat²ti (sy±0 ka0)} -- hiribala½. aby±p±dena by±p±da½ hir²yat²ti -- hiribala½. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ hir²yat²ti -- hiribala½. avikkhepena uddhacca½ hir²yat²ti -- hiribala½. dhammavavatth±nena vicikiccha½ hir²yat²ti -- hiribala½. ñ±ºena avijja½ hir²yat²ti -- hiribala½. p±mojjena arati½ hir²yat²ti -- hiribala½. paµhamena jh±nena n²varaºe hir²yat²ti -- hiribala½...pe0... arahattamaggena sabbakilese hir²yat²ti -- hiribala½. ida½ hiribala½. katama½ ottappabala½? nekkhammena k±macchanda½ ottappat²ti -- ottappabala½. aby±p±dena by±p±da½ ottappat²ti -- ottappabala½. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ ottappat²ti -- ottappabala½. avikkhepena uddhacca½ ottappat²ti -- ottappabala½. dhammavavatth±nena vicikiccha½ ottappat²ti -- ottappabala½. ñ±ºena avijja½ ottappat²ti -- ottappabala½ . p±mojjena arati½ ottappat²ti -- ottappabala½. paµhamena jh±nena n²varaºe ottappat²ti -- ottappabala½...pe0... arahattamaggena sabbakilese ottappat²ti -- ottappabala½. ida½ ottappabala½. katama½ paµisaªkh±nabala½? nekkhammena k±macchanda½ paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. aby±p±dena by±p±da½ paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. avikkhepena uddhacca½ paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. dhammavavatth±nena vicikiccha½ paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. ñ±ºena avijja½ paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½ . p±mojjena arati½ paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. paµhamena jh±nena n²varaºe paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½...pe0... arahattamaggena sabbakilese paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. ida½ paµisaªkh±nabala½. katama½ bh±van±bala½? k±macchanda½ pajahanto nekkhamma½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. by±p±da½ pajahanto aby±p±da½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. thinamiddha½ pajahanto ±lokasañña½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. uddhacca½ pajahanto avikkhepa½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. vicikiccha½ pajahanto dhammavavatth±na½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. avijja½ pajahanto ñ±ºa½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. arati½ pajahanto p±mojja½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. n²varaºe pajahanto paµhama½ jh±na½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamagga½ bh±vet²ti -- bh±van±bala½. ida½ bh±van±bala½. katama½ anavajjabala½? k±macchandassa pah²natt± nekkhamme natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. by±p±dassa pah²natt± aby±p±de natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. thinamiddhassa pah²natt± ±lokasaññ±ya natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. uddhaccassa pah²natt± avikkhepe natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. vicikicch±ya pah²natt± dhammavavatth±ne natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. avijj±ya pah²natt± ñ±ºe natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. aratiy± pah²natt± p±mojje natthi kiñci vajjanti anavajjabala½. n²varaº±na½ pah²natt± paµhamajjh±ne natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½...pe0... sabbakiles±na½ pah²natt± arahattamagge natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. ida½ anavajjabala½. katama½ saªgahabala½? k±macchanda½ pajahanto nekkhammavasena citta½ saªgaºh±t²ti -- saªgahabala½. by±p±da½ pajahanto aby±p±davasena citta½ saªgaºh±t²ti -- saªgahabala½. thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññ±vasena citta½ saªgaºh±t²ti -- saªgahabala½...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena citta½ saªgaºh±t²ti -- saªgahabala½. ida½ saªgahabala½. katama½ khantibala½? k±macchandassa pah²natt± nekkhamma½ khamat²ti -- khantibala½. by±p±dassa pah²natt± aby±p±do khamat²ti -- khantibala½. thinamiddhassa pah²natt± ±lokasaññ± khamat²ti -- khantibala½. uddhaccassa pah²natt± avikkhepo khamat²ti -- khantibala½. vicikicch±ya pah²natt± dhammavavatth±na½ khamat²ti -- khantibala½. avijj±ya pah²natt± ñ±ºa½ khamat²ti -- khantibala½. aratiy± pah²natt± p±mojja½ khamat²ti -- khantibala½. n²varaº±na½ pah²natt± paµhama½ jh±na½ khamat²ti -- khantibala½...pe0... sabbakiles±na½ pah²natt± arahattamaggo khamat²ti -- khantibala½. ida½ khantibala½. katama½ paññattibala½? k±macchanda½ pajahanto nekkhammavasena citta½ paññapet²ti -- paññattibala½. by±p±da½ pajahanto aby±p±davasena citta½ paññapet²ti -- paññattibala½. thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññ±vasena citta½ paññapet²ti -- paññattibala½...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena citta½ paññapet²ti -- paññattibala½. ida½ paññattibala½. katama½ nijjhattibala½? k±macchanda½ pajahanto nekkhammavasena citta½ nijjh±pet²ti -- nijjhattibala½. by±p±da½ pajahanto aby±p±davasena citta½ nijjh±pet²ti -- nijjhattibala½. thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññ±vasena citta½ nijjh±pet²ti -- nijjhattibala½...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena citta½ nijjh±pet²ti -- nijjhattibala½. ida½ nijjhattibala½. katama½ issariyabala½? k±macchanda½ pajahanto nekkhammavasena citta½ vasa½ vattet²ti -- issariyabala½. by±p±da½ pajahanto aby±p±davasena citta½ vasa½ vattet²ti -- issariyabala½. thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññ±vasena citta½ vasa½ vattet²ti -- issariyabala½...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena citta½ vasa½ vattet²ti -- issariyabala½. ida½ issariyabala½. katama½ adhiµµh±nabala½? k±macchanda½ pajahanto nekkhammavasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±nabala½. by±p±da½ pajahanto aby±p±davasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±nabala½. thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññ±vasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±nabala½...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±nabala½. ida½ adhiµµh±nabala½. katama½ samathabala½? nekkhammavasena cittassa ekaggat± avikkhepo samathabala½, aby±p±davasena cittassa ekaggat± avikkhepo samathabala½, ±lokasaññ±vasena cittassa ekaggat± avikkhepo samathabala½...pe0... paµinissagg±nupass² ass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo samathabala½, paµinissagg±nupass² pass±savasena cittassa ekaggat± avikkhepo samathabala½. samathabalanti kenaµµhena samathabala½? paµhamena jh±nena n²varaºe na kampat²ti -- samathabala½. dutiyena jh±nena vitakkavic±re na kampat²ti -- samathabala½. tatiyena jh±nena p²tiy± na kampat²ti -- samathabala½. catutthena jh±nena sukhadukkhe na kampat²ti -- samathabala½. ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasaññ±ya paµighasaññ±ya n±nattasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½ . viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½. ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½. nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasaññ±ya na kampat²ti -- samathabala½. uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca na kampat² na calati na vedhat²ti -- samathabala½. ida½ samathabala½. katama½ vipassan±bala½? anicc±nupassan± vipassan±bala½, dukkh±nupassan± vipassan±bala½...pe0... paµinissagg±nupassan± vipassan±bala½, r³pe anicc±nupassan± vipassan±bala½, r³pe dukkh±nupassan± vipassan±bala½...pe0... r³pe paµinassagg±nupassan± vipassan±bala½, vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± vipassan±bala½, jar±maraºe dukkh±nupassan± vipassan±bala½...pe0... jar±maraºe paµinissagg±nupassan± vipassan±bala½. vipassan±balanti kenaµµhena vipassan±bala½? anicc±nupassan±ya niccasaññ±ya na kampat²ti -- vipassan±bala½. dukkh±nupassan±ya sukhasaññ±ya na kampat²ti -- vipassan±bala½. anatt±nupassan±ya attasaññ±ya kampat²ti -- vipassan±bala½. nibbid±nupassan±ya nandiy± na kampat²ti -- vipassan±bala½. vir±g±nupassan±ya r±ge na kampat²ti -- vipassan±bala½. nirodh±nupassan± samudaye na kampat²ti -- vipassan±bala½ . paµinissagg±nupassan±ya ±d±ne na kampat²ti -- vipassan±bala½. avijj±ya avijj±sahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhat²ti -- vipassan±bala½. ida½ vipassan±bala½. katam±ni dasa sekhabal±ni, dasa asekhabal±ni? samm±diµµhi½ {samm±diµµhi (ka0) evam²disesu navasu padesu dutiyantavacanena. d²0 ni0 3.348 passitabb±} sikkhat²ti -- sekhabala½. tattha sikkhitatt± asekhabala½. samm±saªkappa½ sikkhat²ti -- sekhabala½. tattha sikkhitatt± -- asekhabala½ . samm±v±ca½...pe0... samm±kammanta½... samm±±j²va½... samm±v±y±ma½... samm±sati½... samm±sam±dhi½... samm±ñ±ºa½...pe0... samm±vimutti½ sikkhat²ti -- sekhabala½. tattha sikkhitatt± -- asekhabala½. im±ni dasa sekhabal±ni, dasa asekhabal±ni. katam±ni dasa kh²º±savabal±ni? {a0 ni0 10.90 passitabb±} idha kh²º±savassa bhikkhuno aniccato sabbe saªkh±r± yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµh± honti. yampi kh²º±savassa bhikkhuno aniccato sabbe saªkh±r± yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµh± honti, idampi kh²º±savassa bhikkhuno bala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma kh²º±savo bhikkhu ±sav±na½ khaya½ paµij±n±ti -- ``kh²º± me ±sav±''ti. puna capara½ kh²º±savassa bhikkhuno aªg±rak±s³pam± k±m± yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµh± honti. yampi kh²º±savassa bhikkhuno aªg±rak±s³pam± k±m± yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµh± honti, idampi kh²º±savassa bhikkhuno bala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma kh²º±savo bhikkhu ±sav±na½ khaya½ paµij±n±ti -- ``kh²º± me ±sav±''ti. puna capara½ kh²º±savassa bhikkhuno vivekaninna½ citta½ hoti vivekapoºa½ vivekapabbh±ra½ vivekaµµha½ nekkhamm±bhirata½ byant²bh³ta½ {byantibh³ta½ (ka0)} sabbaso ±savaµµh±niyehi dhammehi. yampi kh²º±savassa bhikkhuno vivekaninna½ citta½ hoti vivekapoºa½ vivekapabbh±ra½ vivekaµµha½ nekkhamm±bhirata½ byantibh³ta½ sabbaso ±savaµµh±niyehi dhammehi, idampi kh²º±savassa bhikkhuno bala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma kh²º±savo bhikkhu ±sav±na½ khaya½ paµij±n±ti -- ``kh²º± me ±sav±''ti. puna capara½ kh²º±savassa bhikkhuno catt±ro satipaµµh±n± bh±vit± honti subh±vit±. yampi kh²º±savassa bhikkhuno catt±ro satipaµµh±n± bh±vit± honti subh±vit±, idampi kh²º±savassa bhikkhuno bala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma kh²º±savo bhikkhu ±sav±na½ khaya½ paµij±n±ti -- ``kh²º± me ±sav±''ti. puna capara½ kh²º±savassa bhikkhuno catt±ro sammappadh±n± bh±vit± honti subh±vit±...pe0... catt±ro iddhip±d± bh±vit± honti subh±vit±... pañcindriy±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni... pañca bal±ni bh±vit±ni honti subh±vit±ni... satta bojjhaªg± bh±vit± honti subh±vit±...pe0... ariyo aµµhaªgiko maggo bh±vito hoti subh±vito. yampi kh²º±savassa bhikkhuno aµµhaªgiko maggo bh±vito hoti subh±vito, idampi kh²º±savassa bhikkhuno bala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma kh²º±savo bhikkhu ±sav±na½ khaya½ paµij±n±ti -- ``kh²º± me ±sav±''ti. im±ni dasa kh²º±savabal±ni. katam±ni dasa iddhibal±ni? adhiµµh±n± iddhi, vikubban± iddhi, manomay± iddhi, ñ±ºavipph±r± iddhi, sam±dhivipph±r± iddhi, ariy± iddhi, kammavip±kaj± iddhi, puññavato iddhi, vijj±may± iddhi, tattha tattha samm± payogappaccay± ijjhanaµµhena iddhi -- im±ni dasa iddhibal±ni. katam±ni dasa tath±gatabal±ni? idha tath±gato µh±nañca µh±nato aµµh±nañca aµµh±nato yath±bh³ta½ paj±n±ti. yampi tath±gato µh±nañca µh±nato aµµh±nañca aµµh±nato yath±bh³ta½ paj±n±ti, idampi tath±gatassa tath±gatabala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma tath±gato ±sabha½ µh±na½ paµij±n±ti paris±su s²han±da½ nadati, brahmacakka½ pavatteti. puna capara½ tath±gato at²t±n±gatapaccuppann±na½ kammasam±d±n±na½ µh±naso hetuso vip±ka½ yath±bh³ta½ paj±n±ti. yampi tath±gato at²t±n±gatapaccuppann±na½ kammasam±d±n±na½ µh±naso hetuso vip±ka½ yath±bh³ta½ paj±n±ti, idampi tath±gatassa tath±gatabala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma tath±gato ±sabha½ µh±na½ paµij±n±ti, paris±su s²han±da½, nadati, brahmacakka½ pavatteti. puna capara½ tath±gato sabbatthag±mini½ paµipada½ {sabbatthag±min²paµipada½ (sy±0) ma0 ni0 1.148 passitabb±} yath±bh³ta½ paj±n±ti. yampi tath±gato sabbatthag±mini½ paµipada½ yath±bh³ta½ paj±n±ti, idampi tath±gatassa tath±gatabala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma tath±gato ±sabha½ µh±na½ paµij±n±ti, paris±su s²han±da½ nadati, brahmacakka½ pavatteti. puna capara½ tath±gato anekadh±tun±n±dh±tuloka½ yath±bh³ta½ paj±n±ti. yampi tath±gato anekadh±tun±n±dh±tuloka½ yath±bh³ta½ paj±n±ti, idampi tath±gatassa...pe0.... puna capara½ tath±gato satt±na½ n±n±dhimuttikata½ yath±bh³ta½ paj±n±ti. yampi tath±gato satt±na½ n±n±dhimuttikata½ yath±bh³ta½ paj±n±ti, idampi tath±gatassa...pe0.... puna capara½ tath±gato parasatt±na½ parapuggal±na½ indriyaparopariyatta½ yath±bh³ta½ paj±n±ti. yampi tath±gato parasatt±na½ parapuggal±na½ indriyaparopariyatta½ yath±bh³ta½ paj±n±ti, idampi tath±gatassa...pe0.... puna capara½ tath±gato jh±navimokkhasam±dhisam±patt²na½ sa½kilesa½ vod±na½ vuµµh±na½ yath±bh³ta½ paj±n±ti. yampi tath±gato jh±navimokkhasam±dhisam±patt²na½ sa½kilesa½ vod±na½ vuµµh±na½ yath±bh³ta½ paj±n±ti, idampi tath±gatassa...pe0.... puna capara½ tath±gato anekavihita½ pubbeniv±sa½ anussarati, seyyathida½ -- ekampi j±ti½ dvepi j±tiyo...pe0... iti s±k±ra½ sauddesa½ anekavihita½ pubbeniv±sa½ anussarati. yampi tath±gato anekavihita½ pubbeniv±sa½ anussarati. seyyathida½ -- ekampi j±ti½ dvepi j±tiyo...pe0... idampi tath±gatassa...pe0.... puna capara½ tath±gato dibbena cakkhun± visuddhena atikkantam±nusakena satte passati cavam±ne upapajjam±ne...pe0... yampi tath±gato dibbena cakkhun± visuddhena atikkantam±nusakena satte passati cavam±ne upapajjam±ne...pe0... idampi tath±gatassa...pe0.... puna capara½ tath±gato ±sav±na½ khay± an±sava½ cetovimutti½ paññ±vimutti½ diµµheva dhamme saya½ abhiññ± sacchikatv± upasampajja viharati. yampi tath±gato ±sav±na½ khay± an±sava½ cetovimutti½ paññ±vimutti½ diµµheva dhamme saya½ abhiññ± sacchikatv± upasampajja viharati, idampi tath±gatassa tath±gatabala½ hoti, ya½ bala½ ±gamma tath±gato ±sabha½ µh±na½ paµij±n±ti, paris±su s²han±da½ nadati, brahmacakka½ pavatteti. im±ni dasa tath±gatabal±ni. 45. kenaµµhena saddh±bala½? kenaµµhena v²riyabala½? kenaµµhena satibala½? kenaµµhena sam±dhibala½? kenaµµhena paññ±bala½? kenaµµhena hiribala½? kenaµµhena ottappabala½? kenaµµhena paµisaªkh±nabala½...pe0... kenaµµhena tath±gatabala½? assaddhiye akampiyaµµhena saddh±bala½. kosajje akampiyaµµhena v²riyabala½. pam±de akampiyaµµhena satibala½. uddhacce akampiyaµµhena sam±dhibala½. avijj±ya akampiyaµµhena paññ±bala½ . hir²yati p±pake akusale dhammeti -- hiribala½. ottappati p±pake akusale dhammeti -- ottappabala½. ñ±ºena kilese paµisaªkh±t²ti -- paµisaªkh±nabala½. tattha j±t± dhamm± ekaras± hont²ti -- bh±van±bala½. tattha natthi kiñci vajjanti -- anavajjabala½. tena citta½ saªgaºh±t²ti -- saªgahabala½. ta½ tassa khamat²ti -- {ta½ khamat²ti (ka0)} khantibala½. tena citta½ paññapet²ti -- paññattibala½. tena citta½ nijjh±pet²ti -- nijjhattibala½. tena citta½ vasa½ vattet²ti -- issariyabala½. tena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±nabala½. tena citta½ ekagganti -- samathabala½. tattha j±te dhamme anupassat²ti -- vipassan±bala½. tattha sikkhat²ti -- sekhabala½. tattha sikkhitatt± -- asekhabala½. tena ±sav± kh²º±ti -- kh²º±savabala½. tassa ijjhat²ti -- iddhibala½. appameyyaµµhena tath±gatabalanti. balakath± niµµhit±. 10. suññakath± 46. eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. atha kho ±yasm± ±nando yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ abhiv±detv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho ±yasm± ±nando bhagavanta½ etadavoca -- ```suñño loko, suñño loko'ti, bhante, vuccati . kitt±vat± nu kho, bhante, `suñño loko'ti vuccat²''ti? ``yasm± kho, ±nanda, suñña½ attena v± attaniyena v±, tasm± `suñño loko'ti vuccati. kiñc±nanda {kiñca ±nanda sa½0 ni0 4.85}, suñña½ attena v± attaniyena v±? cakkhu kho, ±nanda, suñña½ attena v± attaniyena v±. r³p± suññ± attena v± attaniyena v±. cakkhuviññ±ºa½ suñña½ attena v± attaniyena v±. cakkhusamphasso suñño attena v± attaniyena v±. yampida½ {yadida½ (ka0) sa½0 ni0 4.85 passitabb±} cakkhusamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi suñña½ attena v± attaniyena v±. ``sota½ suñña½...pe0... sadd± suññ±... gh±na½ suñña½... gandh± suññ±... jivh± suññ±... ras± suññ±... k±yo suñño... phoµµhabb± suññ±... mano suñño attena v± attaniyena v±. dhamm± suññ± attena v± attaniyena v±. manoviññ±ºa½ suñña½ attena v± attaniyena v±. manosamphasso suñño attena v± attaniyena v±. yampida½ manosamphassapaccay± uppajjati vedayita½ sukha½ v± dukkha½ v± adukkhamasukha½ v±, tampi suñña½ attena v± attaniyena v±. yasm± kho, ±nanda, suñña½ attena v± attaniyena v± tasm± `suñño loko'ti vuccat²''ti. 1. m±tik± 47. suññasuñña½ {suñña½ suñña½ (sy±0)}, saªkh±rasuñña½, vipariº±masuñña½, aggasuñña½, lakkhaºasuñña½, vikkhambhanasuñña½, tadaªgasuñña½, samucchedasuñña½, paµippassaddhisuñña½ , nissaraºasuñña½, ajjhattasuñña½ , bahiddh±suñña½, dubhatosuñña½, sabh±gasuñña½, visabh±gasuñña½, esan±suñña½, pariggahasuñña½, paµil±bhasuñña½, paµivedhasuñña½, ekattasuñña½, n±nattasuñña½, khantisuñña½, adhiµµh±nasuñña½, pariyog±haºasuñña½ {pariyog±hanasuñña½ (sy±0)}, sampaj±nassa pavattapariy±d±na½ sabbasuññat±na½ paramatthasuñña½. 2. niddeso 48. katama½ suññasuñña½? cakkhu suñña½ attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±. sota½ suñña½...pe0... gh±na½ suñña½... jivh± suññ±... k±yo suñño... mano suñño attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±. ida½ suññasuñña½. katama½ saªkh±rasuñña½? tayo saªkh±r± -- puññ±bhisaªkh±ro, apuññ±bhisaªkh±ro, ±neñj±bhisaªkh±ro. puññ±bhisaªkh±ro apuññ±bhisaªkh±rena ca ±neñj±bhisaªkh±rena ca suñño. apuññ±bhisaªkh±ro puññ±bhisaªkh±rena ca ±neñj±bhisaªkh±rena ca suñño. ±neñj±bhisaªkh±ro puññ±bhisaªkh±rena ca apuññ±bhisaªkh±rena ca suñño. ime tayo saªkh±r±. aparepi tayo saªkh±r± -- k±yasaªkh±ro, vac²saªkh±ro, cittasaªkh±ro. k±yasaªkh±ro vac²saªkh±rena ca cittasaªkh±rena ca suñño. vac²saªkh±ro k±yasaªkh±rena ca cittasaªkh±rena ca suñño. cittasaªkh±ro k±yasaªkh±rena ca vac²saªkh±rena ca suñño. ime tayo saªkh±r±. aparepi tayo saªkh±r± -- at²t± saªkh±r±, an±gat± saªkh±r±, paccuppann± saªkh±r±. at²t± saªkh±r± an±gatehi ca paccuppannehi ca saªkh±rehi suññ±. an±gat± saªkh±r± at²tehi ca paccuppannehi ca saªkh±rehi suññ± paccuppann± saªkh±r± at²tehi ca an±gatehi ca saªkh±rehi suññ±. ime tayo saªkh±r±; ida½ saªkh±rasuñña½. katama½ vipariº±masuñña½? j±ta½ r³pa½ sabh±vena suñña½. vigata½ r³pa½ vipariºatañceva suññañca. j±t± vedan± sabh±vena suññ±. vigat± vedan± vipariºat± ceva suññ± ca ...pe0... j±t± saññ±... j±t± saªkh±r±... j±ta½ viññ±ºa½... j±ta½ cakkhu...pe0... j±to bhavo sabh±vena suñño. vigato bhavo vipariºato ceva suñño ca. ida½ vipariº±masuñña½. katama½ aggasuñña½? aggameta½ pada½ seµµhameta½ pada½ visiµµhameta½ {viseµµhameta½ (ka0)} pada½ yadida½ sabbasaªkh±rasamatho sabb³padhipaµinissaggo taºhakkhayo vir±go nirodho nibb±na½. ida½ aggasuñña½. katama½ lakkhaºasuñña½? dve lakkhaº±ni -- b±lalakkhaºañca paº¹italakkhaºañca. b±lalakkhaºa½ paº¹italakkhaºena suñña½. paº¹italakkhaºa½ b±lalakkhaºena suñña½. t²ºi lakkhaº±ni -- upp±dalakkhaºa½, vayalakkhaºa½, µhitaññathattalakkhaºa½. upp±dalakkhaºa½ vayalakkhaºena ca µhitaññathattalakkhaºena ca suñña½. vayalakkhaºa½ upp±dalakkhaºena ca µhitaññathattalakkhaºena ca suñña½, µhitaññathattalakkhaºa½ upp±dalakkhaºena ca vayalakkhaºena ca suñña½. r³passa upp±dalakkhaºa½ vayalakkhaºena ca µhitaññathattalakkhaºena ca suñña½. r³passa vayalakkhaºa½ upp±dalakkhaºena ca µhitaññathattalakkhaºena ca suñña½. r³passa µhitaññathattalakkhaºa½ upp±dalakkhaºena ca vayalakkhaºena ca suñña½. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±r±na½... viññ±ºassa... cakkhussa... jar±maraºassa upp±dalakkhaºa½ vayalakkhaºena ca µhitaññathattalakkhaºena ca suñña½. jar±maraºassa vayalakkhaºa½ upp±dalakkhaºena ca µhitaññathattalakkhaºena ca suñña½. jar±maraºassa µhitaññathattalakkhaºa½ upp±dalakkhaºena ca vayalakkhaºena ca suñña½. ida½ lakkhaºasuñña½. katama½ vikkhambhanasuñña½? nekkhammena k±macchando vikkhambhito ceva suñño ca. aby±p±dena by±p±do vikkhambhito ceva suñño ca. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ vikkhambhitañceva suññañca. avikkhepena uddhacca½ vikkhambhitañceva suññañca. dhammavavatth±nena vicikicch± vikkhambhit± ceva suññ± ca. ñ±ºena avijj± vikkhambhit± ceva suññ± ca. p±mojjena arati vikkhambhit± ceva suññ± ca. paµhamena jh±nena n²varaº± vikkhambhit± ceva suññ± ca...pe0... arahattamaggena sabbakiles± vikkhambhit± ceva suññ± ca. ida½ vikkhambhanasuñña½. katama½ tadaªgasuñña½? nekkhammena k±macchando tadaªgasuñño. aby±p±dena by±p±do tadaªgasuñño. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ tadaªgasuñña½. avikkhepena uddhacca½ tadaªgasuñña½. dhammavavatth±nena vicikicch± tadaªgasuññ±. ñ±ºena avijj± tadaªgasuññ±. p±mojjena arati tadaªgasuññ±. paµhamena jh±nena n²varaº± tadaªgasuññ±...pe0... vivaµµan±nupassan±ya saññog±bhiniveso tadaªgasuñño. ida½ tadaªgasuñña½. katama½ samucchedasuñña½? nekkhammena k±macchando samucchinno ceva suñño ca. aby±p±dena by±p±do samucchinno ceva suñño ca. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ samucchinnañceva suññañca. avikkhepena uddhacca½ samucchinnañceva suññañca. dhammavavatth±nena vicikicch± samucchinn± ceva suññ± ca. ñ±ºena avijj± samucchinn± ceva suññ± ca. p±mojjena arati samucchinn± ceva suññ± ca. paµhamena jh±nena n²varaº± samucchinn± ceva suññ± ca...pe0... arahattamaggena sabbakiles± samucchinn± ceva suññ± ca. ida½ samucchedasuñña½. katama½ paµippassaddhisuñña½? nekkhammena k±macchando paµippassaddho ceva suñño ca. aby±p±dena by±p±do paµippassaddho ceva suñño ca. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ paµippassaddhañceva suññañca. avikkhepena uddhacca½ paµippassaddhañceva suññañca . dhammavavatth±nena vicikicch± paµippassaddh± ceva suññ± ca. ñ±ºena avijj± paµippassaddh± ceva suññ± ca. p±mojjena arati paµippassaddh± ceva suññ± ca. paµhamena jh±nena n²varaº± paµippassaddh± ceva suññ± ca...pe0... arahattamaggena sabbakiles± paµippassaddh± ceva suññ± ca. ida½ paµippassaddhisuñña½. katama½ nissaraºasuñña½? nekkhammena k±macchando nissaµo ceva suñño ca. aby±p±dena by±p±do nissaµo ceva suñño ca. ±lokasaññ±ya thinamiddha½ nissaµañceva suññañca. avikkhepena uddhacca½ nissaµañceva suññañca. dhammavavatth±nena vicikicch± nissaµ± ceva suññ± ca. ñ±ºena avijj± nissaµ± ceva suññ± ca. p±mojjena arati nissaµ± ceva suññ± ca. paµhamena jh±nena n²varaº± nissaµ± ceva suññ± ca ...pe0... arahattamaggena sabbakiles± nissaµ± ceva suññ± ca. ida½ nissaraºasuñña½. katama½ ajjhattasuñña½? ajjhatta½ cakkhu½ suñña½ attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±. ajjhatta½ sota½ suñña½... ajjhatta½ gh±na½ suñña½... ajjhatta½ jivh± suññ±... ajjhatta½ k±yo suñño... ajjhatta½ mano suñño attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±. ida½ ajjhattasuñña½. katama½ bahiddh±suñña½? bahiddh± r³p± suññ±...pe0... bahiddh± dhamm± suññ± attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±. ida½ bahiddh±suñña½. katama½ dubhatosuñña½? yañca ajjhatta½ cakkhu ye ca bahiddh± r³p± ubhayameta½ suñña½ {ubhayato ta½ suññ± (sy±0)} attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±. yañca ajjhatta½ sota½ ye ca bahiddh± sadd±...pe0... yañca ajjhatta½ gh±na½ ye ca bahiddh± gandh±... y± ca ajjhatta½ jivh± ye ca bahiddh± ras±... yo ca ajjhatta½ k±yo ye ca bahiddh± phoµµhabb±... yo ca ajjhatta½ mano ye ca bahiddh± dhamm± ubhayameta½ suñña½ attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±. ida½ dubhatosuñña½. katama½ sabh±gasuñña½? cha ajjhattik±ni ±yatan±ni sabh±g±ni ceva suññ±ni ca. cha b±hir±ni ±yatan±ni sabh±g±ni ceva suññ±ni ca. cha viññ±ºak±y± sabh±g± ceva suññ± ca. cha phassak±y± sabh±g± ceva suññ± ca. cha vedan±k±y± sabh±g± ceva suññ± ca. cha saññ±k±y± sabh±g± ceva suññ± ca. cha cetan±k±y± sabh±g± ceva suññ± ca. ida½ sabh±gasuñña½. katama½ visabh±gasuñña½? cha ajjhattik±ni ±yatan±ni chahi b±hirehi ±yatanehi visabh±g±ni ceva suññ±ni ca. cha b±hir±ni ±yatan±ni chahi viññ±ºak±yehi visabh±g±ni ceva suññ±ni ca. cha viññ±ºak±y± chahi phassak±yehi visabh±g± ceva suññ± ca. cha phassak±y± chahi vedan±k±yehi visabh±g± ceva suññ± ca. cha vedan±k±y± chahi saññ±k±yehi visabh±g± ceva suññ± ca. cha saññ±k±y± chahi cetan±k±yehi visabh±g± ceva suññ± ca. ida½ visabh±gasuñña½. katama½ esan±suñña½? nekkhammesan± k±macchandena suññ±. aby±p±desan± by±p±dena suññ±. ±lokasaññesan± thinamiddhena suññ±. avikkhepesan± uddhaccena suññ±. dhammavavatth±nesan± vicikicch±ya suññ±. ñ±ºesan± avijj±ya suññ±. p±mojjesan± aratiy± suññ±. paµhamajjh±nesan± n²varaºehi suññ±...pe0... arahattamaggesan± sabbakilesehi suññ±. ida½ esan±suñña½. katama½ pariggahasuñña½? nekkhammapariggaho k±macchandena suñño. aby±p±dapariggaho by±p±dena suñño. ±lokasaññ±pariggaho thinamiddhena suñño. avikkhepapariggaho uddhaccena suñño . dhammavavatth±napariggaho vicikicch±ya suñño. ñ±ºapariggaho avijj±ya suñño. p±mojjapariggaho aratiy± suñño. paµhamajjh±napariggaho n²varaºehi suñño...pe0... arahattamaggapariggaho sabbakilesehi suñño. ida½ pariggahasuñña½. katama½ paµil±bhasuñña½? nekkhammapaµil±bho k±macchandena suñño. aby±p±dapaµil±bho by±p±dena suñño. ±lokasaññ±paµil±bho thinamiddhena suñño. avikkhepapaµil±bho uddhaccena suñño. dhammavavatth±napaµil±bho vicikicch±ya suñño. ñ±ºapaµil±bho avijj±ya suñño. p±mojjapaµil±bho aratiy± suñño. paµhamajjh±napaµil±bho n²varaºehi suñño...pe0... arahattamaggapaµil±bho sabbakilesehi suñño. ida½ paµil±bhasuñña½. katama½ paµivedhasuñña½? nekkhammappaµivedho k±macchandena suñño. aby±p±dappaµivedho by±p±dena suñño. ±lokasaññ±ppaµivedho thinamiddhena suñño. avikkhepappaµivedho uddhaccena suñño. dhammavavatth±nappaµivedho vicikicch±ya suñño. ñ±ºappaµivedho avijj±ya suñño. p±mojjappaµivedho aratiy± suñño. paµhamajjh±nappaµivedho n²varaºehi suñño...pe0... arahattamaggappaµivedho sabbakilesehi suñño. ida½ paµivedhasuñña½. katama½ ekattasuñña½, n±nattasuñña½? k±macchando n±natta½, nekkhamma½ ekatta½. nekkhammekatta½ cetayato k±macchandena suñña½. by±p±do n±natta½, aby±p±do ekatta½. aby±p±dekatta½ cetayato by±p±dena suñña½. thinamiddha½ n±natta½, ±lokasaññ± ekatta½. ±lokasaññekatta½ cetayato thinamiddhena suñña½. uddhacca½ n±natta½, avikkhepo ekatta½. avikkhepekatta½ cetayato uddhaccena suñña½. vicikicch± n±natta½, dhammavavatth±na½ ekatta½. dhammavavatth±nekatta½ cetayato vicikicch±ya suñña½. avijj± n±natta½, ñ±ºa½ ekatta½. ñ±ºekatta½ cetayato avijj±ya suñña½. arati n±natta½, p±mojja½ ekatta½. p±mojjekatta½ cetayato aratiy± suñña½. n²varaº± n±natta½, paµhamajjh±na½ ekatta½. paµhamajjh±nekatta½ cetayato n²varaºehi suñña½...pe0... sabbakiles± n±natta½, arahattamaggo ekatta½. arahattamaggekatta½ cetayato sabbakilesehi suñña½. ida½ ekattasuñña½ n±nattasuñña½. katama½ khantisuñña½? nekkhammakhanti k±macchandena suññ±. aby±p±dakhanti by±p±dena suññ±. ±lokasaññ±khanti thinamiddhena suññ±. avikkhepakhanti uddhaccena suññ±. dhammavavatth±nakhanti vicikicch±ya suññ±. ñ±ºakhanti avijj±ya suññ±. p±mojjakhanti aratiy± suññ±. paµhamajjh±nakhanti n²varaºehi suññ±...pe0... arahattamaggakhanti sabbakilesehi suññ±. ida½ khantisuñña½. katama½ adhiµµh±nasuñña½? nekkhamm±dhiµµh±na½ k±macchandena suñña½. aby±p±d±dhiµµh±na½ by±p±dena suñña½. ±lokasaññ±dhiµµh±na½ thinamiddhena suñña½. avikkhep±dhiµµh±na½ uddhaccena suñña½. dhammavavatth±n±dhiµµh±na½ vicikicch±ya suñña½. ñ±º±dhiµµh±na½ avijj±ya suñña½. p±mojj±dhiµµh±na½ aratiy± suñña½. paµhamajjh±n±dhiµµh±na½ n²varaºehi suñña½...pe0... arahattamagg±dhiµµh±na½ sabbakilesehi suñña½. ida½ adhiµµh±nasuñña½. katama½ pariyog±haºasuñña½? nekkhammapariyog±haºa½ k±macchandena suñña½. aby±p±dapariyog±haºa½ by±p±dena suñña½. ±lokasaññ±pariyog±haºa½ thinamiddhena suñña½. avikkhepapariyog±haºa½ uddhaccena suñña½. dhammavavatth±napariyog±haºa½ vicikicch±ya suñña½. ñ±ºapariyog±haºa½ avijj±ya suñña½. p±mojjapariyog±haºa½ aratiy± suñña½. paµhamajjh±napariyog±haºa½ n²varaºehi suñña½...pe0... arahattamaggapariyog±haºa½ sabbakilesehi suñña½. ida½ pariyog±haºasuñña½. katama½ sampaj±nassa pavattapariy±d±na½ sabbasuññat±na½ paramatthasuñña½? idha sampaj±no nekkhammena k±macchandassa pavatta½ pariy±diyati, aby±p±dena by±p±dassa pavatta½ pariy±diyati, ±lokasaññ±ya thinamiddhassa pavatta½ pariy±diyati, avikkhepena uddhaccassa pavatta½ pariy±diyati, dhammavavatth±nena vicikicch±ya pavatta½ pariy±diyati, ñ±ºena avijj±ya pavatta½ pariy±diyati, p±mojjena aratiy± pavatta½ pariy±diyati, paµhamena jh±nena n²varaº±na½ pavatta½ pariy±diyati...pe0... arahattamaggena sabbakiles±na½ pavatta½ pariy±diyati. atha v± pana sampaj±nassa anup±dises±ya nibb±nadh±tuy± parinibb±yantassa ida½ ceva cakkhupavatta½ pariy±diyati, aññañca cakkhupavatta½ na uppajjati. idañceva sotapavatta½...pe0... gh±napavatta½... jivh±pavatta½... k±yapavatta½... manopavatta½ pariy±diyati, aññañca manopavatta½ na uppajjati. ida½ sampaj±nassa pavattapariy±d±na½ sabbasuññat±na½ paramatthasuññanti. suññakath± niµµhit±. yuganaddhavaggo dutiyo. tassudd±na½ -- yuganaddh± saccabojjhaªg±, mett± vir±gapañcam±. paµisambhid± dhammacakka½, lokuttarabalasuññ±ti.. esa nik±yadharehi µhapito, asamo dutiyo pavaro varavaggoti. 3. paññ±vaggo 1. mah±paññ±kath± 1. anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? dukkh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? anatt±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti...pe0... paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. dukkh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± nibbedhikapañña½ parip³reti. anatt±nupassan± bh±vit± bahul²kat± mah±pañña½ parip³reti. nibbid±nupassan± bh±vit± bahul²kat± tikkhapañña½ parip³reti. vir±g±nupassan± bh±vit± bahul²kat± vipulapañña½ parip³reti. nirodh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± gambh²rapañña½ parip³reti. paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± as±mantapañña½ {ass±mantapañña½ (sy±0)} parip³reti. im± satta paññ± bh±vit± bahul²kat± paº¹icca½ parip³renti. im± aµµha paññ± bh±vit± bahul²kat± puthupañña½ parip³renti. im± nava paññ± bh±vit± bahul²kat± h±sapañña½ parip³renti. h±sapaññ± paµibh±napaµisambhid±. tass± atthavavatth±nato atthapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. dhammavavatth±nato dhammapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. niruttivavatth±nato niruttipaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. paµibh±navavatth±nato paµibh±napaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. tassim± catasso paµisambhid±yo adhigat± honti sacchikat± phassit± paññ±ya. r³pe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti...pe0... r³pe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti...pe0... r³pe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± as±mantapañña½ parip³reti. im± satta paññ± bh±vit± bahul²kat± paº¹icca½ parip³renti. im± aµµha paññ± bh±vit± bahul²kat± puthupañña½ parip³renti. im± nava paññ± bh±vit± bahul²kat± h±sapañña½ parip³renti. h±sapaññ± paµibh±napaµisambhid±. tass± atthavavatth±nato atthapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. dhammavavatth±nato dhammapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. niruttivavatth±nato niruttipaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. paµibh±navavatth±nato paµibh±napaµisambhid± adhigat± hoti, sacchikat± phassit± paññ±ya. tassim± catasso paµisambhid±yo adhigat± honti sacchikat± phassit± paññ±ya. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti...pe0... jar±maraºe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? jar±maraºe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti...pe0... jar±maraºe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± as±mantapañña½ parip³reti. im± satta paññ± bh±vit± bahul²kat± paº¹icca½ parip³renti. im± aµµha paññ± bh±vit± bahul²kat± puthupañña½ parip³renti. im± nava paññ± bh±vit± bahul²kat± h±sapañña½ parip³renti. h±sapaññ± paµibh±napaµisambhid±. tass± atthavavatth±nato atthapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya . dhammavavatth±nato dhammapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. niruttivavatth±nato niruttipaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. paµibh±navavatth±nato paµibh±napaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. tassim± catasso paµisambhid±yo adhigat± honti sacchikat± phassit± paññ±ya. 2. r³pe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne r³pe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe dukkh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne r³pe dukkh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe anatt±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne r³pe anatt±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe nibbid±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne r³pe nibbid±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe vir±g±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne r³pe vir±g±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe nirodh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne r³pe nirodh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne r³pe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? r³pe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne r³pe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. r³pe dukkh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± nibbedhikapañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne r³pe dukkh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. r³pe anatt±nupassan± bh±vit± bahul²kat± mah±pañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne r³pe anatt±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. r³pe nibbid±nupassan± bh±vit± bahul²kat± tikkhapañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne r³pe nibbid±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. r³pe vir±g±nupassan± bh±vit± bahul²kat± vipulapañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne r³pe vir±g±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. r³pe nirodh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± gambh²rapañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne r³pe nirodh±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. r³pe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± as±mantapañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne r³pe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. im± satta paññ± bh±vit± bahul²kat± paº¹icca½ parip³renti. im± aµµha paññ± bh±vit± bahul²kat± puthupañña½ parip³renti. im± nava paññ± bh±vit± bahul²kat± h±sapañña½ parip³renti. h±sapaññ± paµibh±napaµisambhid±. tass± atthavavatth±nato atthapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. dhammavavatth±nato dhammapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. niruttivavatth±nato niruttipaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. paµibh±navavatth±nato paµibh±napaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya. tassim± catasso paµisambhid±yo adhigat± honti sacchikat± phassit± paññ±ya. vedan±ya...pe0... saññ±ya... saªkh±resu... viññ±ºe... cakkhusmi½...pe0... jar±maraºe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne jar±maraºe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti...pe0... jar±maraºe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? at²t±n±gatapaccuppanne jar±maraºe paµinissagg±nupassan± bh±vit± bahul²kat± katama½ pañña½ parip³reti? jar±maraºe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti. at²t±n±gatapaccuppanne jar±maraºe anicc±nupassan± bh±vit± bahul²kat± javanapañña½ parip³reti...pe0... tassim± catasso paµisambhid±yo adhigat± honti sacchikat± phassit± paññ±ya. 3. ``catt±rome , bhikkhave {sa½0 ni0 5.1851}, dhamm± bh±vit± bahul²kat± sot±pattiphalasacchikiriy±ya sa½vattanti. katame catt±ro? sappurisasa½sevo, saddhammassavana½, yonisomanasik±ro, dhamm±nudhammapaµipatti -- ime kho, bhikkhave, catt±ro dhamm± bh±vit± bahul²kat± sot±pattiphalasacchikiriy±ya sa½vattanti. ``catt±rome, bhikkhave, dhamm± bh±vit± bahul²kat± sakad±g±miphalasacchikiriy±ya sa½vattanti...pe0... an±g±miphalasacchikiriy±ya sa½vattanti...pe0... arahattaphalasacchikiriy±ya sa½vattanti. katame catt±ro? sappurisasa½sevo, saddhammassavana½, yonisomanasik±ro, dhamm±nudhammapaµipatti -- ime kho, bhikkhave, catt±ro dhamm± bh±vit± bahul²kat± arahattamaggaphalasacchikiriy±ya sa½vattanti. ``catt±rome , bhikkhave, dhamm± bh±vit± bahul²kat± paññ±paµil±bh±ya sa½vattanti...pe0... paññ±buddhiy± sa½vattanti, paññ±vepull±ya sa½vattanti, mah±paññat±ya sa½vattanti, puthupaññat±ya sa½vattanti, vipulapaññat±ya sa½vattanti, gambh²rapaññat±ya sa½vattanti, as±mantapaññat±ya {ass±mantapaññat±ya (sy±0) sa½0 ni0 3 passitabb±} sa½vattanti, bh³ripaññat±ya sa½vattanti, paññ±b±hull±ya sa½vattanti, s²ghapaññat±ya sa½vattanti, lahupaññat±ya sa½vattanti, h±sapaññat±ya sa½vattanti, javanapaññat±ya sa½vattanti, tikkhapaññat±ya sa½vattanti, nibbedhikapaññat±ya sa½vattanti. katame catt±ro? sappurisasa½sevo, saddhammassavana½, yonisomanasik±ro, dhamm±nudhammapaµipatti -- ime kho, bhikkhave, catt±ro dhamm± bh±vit± bahul²kat± paññ±paµil±bh±ya sa½vattanti, paññ±buddhiy± sa½vattanti...pe0... nibbedhikapaññat±ya sa½vattanti''. 1. so¼asapaññ±niddeso 4. paññ±paµil±bh±ya sa½vattant²ti katamo paññ±paµil±bho? catunna½ maggañ±º±na½, catunna½ phalañ±º±na½, catunna½ paµisambhid±ñ±º±na½, channa½ abhiññ±ñ±º±na½, tesattat²na½ ñ±º±na½, sattasattat²na½ ñ±º±na½ l±bho paµil±bho patti sampatti phassan± {phusan± (ka0)} sacchikiriy± upasampad±. paññ±paµil±bh±ya sa½vattant²ti -- aya½ paññ± paµil±bho. paññ±buddhiy± sa½vattant²ti katam± paññ±buddhi? sattannañca sekkh±na½ puthujjanakaly±ºakassa ca paññ± va¹¹hati, arahato paññ± va¹¹hati. va¹¹hitava¹¹han± paññ±buddhiy± sa½vattant²ti -- aya½ paññ±buddhi. paññ±vepull±ya sa½vattant²ti katama½ paññ±vepulla½? sattanna½ sekkh±na½ puthujjanakaly±ºakassa ca paññ±vepulla½ gacchati. arahato paññ± vepullagat± paññ±vepull±ya sa½vattant²ti -- ida½ paññ±vepulla½. mah±paññat±ya sa½vattant²ti katam± mah±paññ±? mahante atthe pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante dhamme pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant± niruttiyo pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant±ni paµibh±n±ni pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante s²lakkhandhe pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante sam±dhikkhandhe pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante paññ±kkhandhe pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante vimuttikkhandhe pariggaºh±t²ti -- mah±paññ± . mahante vimuttiñ±ºadassanakkhandhe pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant±ni µh±n±µµh±n±ni pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant± vih±rasam±pattiyo pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant±ni ariyasacc±ni pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante satipaµµh±ne pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante sammappadh±ne pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante iddhip±de pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant±ni indriy±ni pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant±ni bal±ni pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahante bojjhaªge pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahanta½ ariyamagga½ {mahante ariyamagge (ka0)} pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant±ni s±maññaphal±ni pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahant± abhiññ±yo {mah±bhiññ±yo (ka0)} pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mahanta½ paramattha½ nibb±na½ pariggaºh±t²ti -- mah±paññ±. mah±paññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ mah±paññ±. puthupaññat±ya sa½vattant²ti katam± puthupaññ±? puthun±n±khandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±dh±t³su ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±±yatanesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±paµiccasamupp±desu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±suññatamanupalabbhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±atthesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±dhammesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±nirutt²su ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±paµibh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±s²lakkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±sam±dhikkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±paññ±kkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±vimuttikkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±vimuttiñ±ºadassanakkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±µh±n±µµh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±vih±rasam±patt²su ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±ariyasaccesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±satipaµµh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±sammappadh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±iddhip±desu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±indriyesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±balesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±bojjhaªgesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±ariyamaggesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±s±maññaphalesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthun±n±abhiññ±su ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthujjanas±dh±raºe dhamme atikkamma {samatikkamma (sy±0)} paramatthe nibb±ne ñ±ºa½ pavattat²ti -- puthupaññ±. puthupaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ puthupaññ±. vipulapaññat±ya sa½vattant²ti katam± vipulapaññ±? vipule atthe pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule dhamme pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul± niruttiyo pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul±ni paµibh±n±ni pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule s²lakkhandhe pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule sam±dhikkhandhe pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule paññ±kkhandhe pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule vimuttikkhandhe pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule vimuttiñ±ºadassanakkhandhe pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul±ni µh±n±µµh±n±ni pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul± vih±rasam±pattiyo pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul±ni ariyasacc±ni pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule satipaµµh±ne pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule sammappadh±ne pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule iddhip±de pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul±ni indriy±ni pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul±ni bal±ni pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule bojjhaªge pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipule ariyamagge pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul±ni s±maññaphal±ni pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipul± abhiññ±yo pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipula½ paramattha½ nibb±na½ pariggaºh±t²ti -- vipulapaññ±. vipulapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ vipulapaññ±. gambh²rapaññat±ya sa½vattant²ti katam± gambh²rapaññ±? gambh²resu khandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²r±su dh±t³su ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu ±yatanesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu paµiccasamupp±desu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu suññatamanupalabbhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu atthesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu dhammesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²r±su nirutt²su ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu paµibh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu s²lakkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu sam±dhikkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ± . gambh²resu paññ±kkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu vimuttikkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu vimuttiñ±ºadassanakkhandhesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu µh±n±µµh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²r±su vih±rasam±patt²su ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu ariyasaccesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu satipaµµh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu sammappadh±nesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu iddhip±desu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu indriyesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu balesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu bojjhaªgesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu ariyamaggesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²resu s±maññaphalesu ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²r±su abhiññ±su ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²re paramatthe nibb±ne ñ±ºa½ pavattat²ti -- gambh²rapaññ±. gambh²rapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ gambh²rapaññ±. as±mantapaññat±ya sa½vattant²ti katam± as±mantapaññ±? yassa puggalassa atthavavatth±nato atthapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya, dhammavavatth±nato dhammapaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya, niruttivavatth±nato niruttipaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya, paµibh±navavatth±nato paµibh±napaµisambhid± adhigat± hoti sacchikat± phassit± paññ±ya, tassa atthe ca dhamme ca niruttiy± ca paµibh±ne ca na añño koci sakkoti abhisambhavitu½. anabhisambhavan²yo ca so aññeh²ti -- as±mantapañño. puthujjanakaly±ºakassa paññ± aµµhamakassa paññ±ya d³re vid³re suvid³re na santike na s±mant±. puthujjanakaly±ºaka½ up±d±ya aµµhamako as±mantapañño. aµµhamakassa paññ± sot±pannassa paññ±ya d³re vid³re suvid³re na santike na s±mant±. aµµhamaka½ up±d±ya sot±panno as±mantapañño. sot±pannassa paññ± sakad±g±missa paññ±ya d³re vid³re suvid³re na santike na s±mant±. sot±panna½ up±d±ya sakad±g±mi as±mantapañño. sakad±g±missa paññ± an±g±missa paññ±ya d³re vid³re suvid³re na santike na s±mant±. sakad±g±mi½ up±d±ya an±g±m² as±mantapañño. an±g±missa paññ± arahato paññ±ya d³re vid³re suvid³re na santike na s±mant±. an±g±mi½ up±d±ya arah± as±mantapañño. arahato paññ± paccekasambuddhassa {paccekabuddhassa (sy±0 ka0) aµµhakath± oloketabb±} paññ±ya d³re vid³re suvid³re na santike na s±mant±. arahanta½ up±d±ya paccekabuddho as±mantapañño. paccekabuddhañca sadevakañca loka½ up±d±ya tath±gato araha½ samm±sambuddho aggo as±mantapañño. 5. paññ±pabhedakusalo pabhinnañ±ºo adhigatappaµisambhido catuves±rajjappatto dasabaladh±r² puris±sabho purisas²ho purisan±go puris±jañño purisadhorayho anantañ±ºo anantatejo anantayaso a¹¹ho mahaddhano dhanav± net± vinet± anunet± paññ±pet± nijjh±pet± pekkhet± pas±det±. so hi bhagav± anuppannassa maggassa upp±det±, asañj±tassa maggassa sañjanet± {sañj±net± (sy±0)}, anakkh±tassa maggassa akkh±t±, maggaññ³ maggavid³ maggakovido magg±nug±m² {magg±nug± (sy±0) mah±ni0 69 passitabbo} ca panassa etarahi s±vak± viharanti pacch± samann±gat±. so hi bhagav± j±na½ j±n±ti, passa½ passati, cakkhubh³to ñ±ºabh³to dhammabh³to brahmabh³to vatt± pavatt± atthassa ninnet± amatassa d±t± dhammass±m² tath±gato. natthi tassa bhagavato aññ±ta½ adiµµha½ avidita½ asacchikata½ aphassita½ paññ±ya. at²ta½ an±gata½ paccuppanna½ {at²t±n±gatapaccuppanna½ (sy±0) mah±ni0 69} up±d±ya sabbe dhamm± sabb±k±rena buddhassa bhagavato ñ±ºamukhe ±p±tha½ ±gacchanti. ya½ kiñci neyya½ n±ma atthi ta½ sabba½ j±nitabba½ {sabba½ dhamma½ j±nitabba½ (ka0)}. attattho v± parattho v± ubhayattho v± diµµhadhammiko v± attho sampar±yiko v± attho utt±no v± attho gambh²ro v± attho g³¼ho v± attho paµicchanno v± attho neyyo v± attho n²to v± attho anavajjo v± attho nikkileso v± attho vod±no v± attho paramattho v± attho, sabba½ ta½ antobuddhañ±ºe parivattati. sabba½ k±yakamma½ buddhassa bhagavato ñ±º±nuparivatti . sabba½ vac²kamma½ buddhassa bhagavato ñ±º±nuparivatti. sabba½ manokamma½ buddhassa bhagavato ñ±º±nuparivatti. at²te buddhassa bhagavato appaµihata½ ñ±ºa½. an±gate buddhassa bhagavato appaµihata½ ñ±ºa½. paccuppanne buddhassa bhagavato appaµihata½ ñ±ºa½. y±vataka½ neyya½ t±vataka½ ñ±ºa½, y±vataka½ ñ±ºa½ t±vataka½ neyya½. neyyapariyantika½ ñ±ºa½, ñ±ºapariyantika½ neyya½. neyya½ atikkamitv± ñ±ºa½ nappavattati. ñ±ºa½ atikkamitv± neyyapatho natthi. aññamaññapariyantaµµh±yino te dhamm±. yath± dvinna½ samuggapaµal±na½ samm± phusit±na½ {suphussit±na½ (sy±0 ka0)} heµµhima½ samuggapaµala½ uparima½ n±tivattati, uparima½ samuggapaµala½ heµµhima½ n±tivattati, aññamaññapariyantaµµh±yino; evameva buddhassa bhagavato neyyañca ñ±ºañca aññamaññapariyantaµµh±yino. y±vataka½ neyya½ t±vataka½ ñ±ºa½, y±vataka½ ñ±ºa½ t±vataka½ neyya½. neyyapariyantika½ ñ±ºa½, ñ±ºapariyantika½ neyya½. neyya½ atikkamitv± ñ±ºa½ nappavattati. ñ±ºa½ atikkamitv± neyyapatho natthi. aññamaññapariyantaµµh±yino te dhamm±. sabbadhammesu buddhassa bhagavato ñ±ºa½ pavattati. sabbe dhamm± buddhassa bhagavato ±vajjanappaµibaddh± ±kaªkhappaµibaddh± manasik±rappaµibaddh± cittupp±dappaµibaddh±. sabbasattesu buddhassa bhagavato ñ±ºa½ pavattati. sabbesa½ satt±na½ buddho ±saya½ j±n±ti, anusaya½ j±n±ti, carita½ {cariya½ (sy±0) mah±ni0 69 passitabb±} j±n±ti, adhimutti½ j±n±ti . apparajakkhe mah±rajakkhe tikkhindriye mudindriye sv±k±re dv±k±re suviññ±paye duviññ±paye bhabb±bhabbe satte paj±n±ti. sadevako loko sam±rako sabrahmako sassamaºabr±hmaº² paj± sadevamanuss± antobuddhañ±ºe parivattati. yath± ye keci macchakacchap±, antamaso timitimiªgala½ up±d±ya, antomah±samudde parivattanti, evameva½ sadevako loko sam±rako sabrahmako sassamaºabr±hmaº² paj± sadevamanuss± antobuddhañ±ºe parivattati. yath± ye keci pakkhino, antamaso garu¼a½ venateyya½ up±d±ya, ±k±sassa padese parivattanti; evameva yepi te s±riputtasam± paññ±ya tepi buddhañ±ºassa padese parivattanti. buddhañ±ºa½ devamanuss±na½ pañña½ pharitv± atigha½sitv± tiµµhati. yepi te khattiyapaº¹it± br±hmaºapaº¹it± gahapatipaº¹it± samaºapaº¹it± nipuº± kataparappav±d± v±lavedhir³p± vobhindant± {te bhindant± (sy±0 ka0)} maññe caranti paññ±gatena diµµhigat±ni, te pañha½ abhisaªkharitv± abhisaªkharitv± tath±gata½ upasaªkamitv± pucchanti g³¼h±ni ca paµicchann±ni ca, kathit± visajjit± ca te pañh± bhagavat± honti niddiµµhak±raº± {niddiµµhik±raº± (sy±0)}. upakkhittak± ca te bhagavato sampajjanti. atha kho bhagav± tattha atirocati yadida½ paññ±y±ti. aggo as±mantapañño, as±mantapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ as±mantapaññ±. 6. bh³ripaññat±ya sa½vattant²ti katam± bh³ripaññ±? r±ga½ abhibhuyyat²ti -- bh³ripaññ±. abhibhavit±ti -- bh³ripaññ±. dosa½ abhibhuyyat²ti -- bh³ripaññ±. abhibhavit±ti -- bh³ripaññ±. moha½ abhibhuyyat²ti -- bh³ripaññ±. abhibhavit±ti -- bh³ripaññ±. kodha½...pe0... upan±ha½ ... makkha½... pa¼±sa½... issa½... macchariya½... m±ya½... s±µheyya½... thambha½... s±rambha½... m±na½... atim±na½... mada½... pam±da½... sabbe kilese... sabbe duccarite... sabbe abhisaªkh±re...pe0... sabbe bhavag±mikamme abhibhuyyat²ti -- bh³ripaññ±. abhibhavit±ti -- bh³ripaññ±. r±go ari. ta½ ari½ maddanipaññ±ti -- bh³ripaññ±. doso ari. ta½ ari½ maddanipaññ±ti -- bh³ripaññ±. moho ari. ta½ ari½ maddanipaññ±ti -- bh³ripaññ±. kodho...pe0... upan±ho... makkho... pa¼±so... iss±... macchariya½... m±y±... s±µheyya½... thambho... s±rambho... m±no... atim±no... mado... pam±do... sabbe kiles±... sabbe duccarit±... sabbe abhisaªkh±r±...pe0... sabbe bhavag±mikamm± ari. ta½ ari½ maddanipaññ±ti -- bh³ripaññ±. bh³ri vuccati pathav² {paµhav² (sy±0)}. t±ya pathavisam±ya vitthat±ya vipul±ya paññ±ya samann±gatoti -- bh³ripaññ±. api ca, paññ±ya meta½ adhivacana½. bh³ri medh± pariº±yik±ti -- bh³ripaññ±. bh³ripaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ bh³ripaññ±. paññ±b±hull±ya sa½vattant²ti katama½ paññ±b±hulla½? idhekacco paññ±garuko hoti paññ±carito paññ±sayo paññ±dhimutto paññ±dhajo paññ±ketu paññ±dhipateyyo vicayabahulo pavicayabahulo okkh±yanabahulo samokkh±yanabahulo {sampekkh±yanabahulo (sy±0 ka0) mah±ni0 204 passitabb±} sampekkh±yanadhammo vibh³tavih±r² taccarito taggaruko tabbahulo tanninno tappoºo tappabbh±ro tadadhimutto tadadhipateyyo. yath± gaºagaruko vuccati ``gaºab±huliko''ti, c²varagaruko vuccati ``c²varab±huliko''ti, pattagaruko vuccati ``pattab±huliko''ti, sen±sanagaruko vuccati ``sen±sanab±huliko''ti; evameva½ idhekacco paññ± garuko hoti paññ±carito paññ±sayo paññ±dhimutto paññ±dhajo paññ±ketu paññ±dhipateyyo vicayabahulo pavicayabahulo okkh±yanabahulo samokkh±yanabahulo sampekkh±yanadhammo vibh³tavih±r² taccarito taggaruko tabbahulo tanninno tappoºo tappabbh±ro tadadhimutto tadadhipateyyo. paññ±b±hull±ya sa½vattant²ti -- ida½ paññ±b±hulla½. s²ghapaññat±ya sa½vattant²ti katam± s²ghapaññ±? s²gha½ s²gha½ s²l±ni parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ indriyasa½vara½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ bhojane mattaññuta½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ j±gariy±nuyoga½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ s²lakkhandha½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ sam±dhikkhandha½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ paññ±kkhandha½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ± . s²gha½ s²gha½ vimuttikkhandha½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ vimuttiñ±ºadassanakkhandha½ parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ µh±n±µµh±n±ni paµivijjhat²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ vih±rasam±pattiyo parip³ret²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ ariyasacc±ni paµivijjhat²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ satipaµµh±ne bh±vet²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ sammappadh±ne bh±vet²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ iddhip±de bh±vet²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ indriy±ni bh±vet²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ bal±ni bh±vet²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ bojjhaªge bh±vet²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ ariyamagga½ bh±vet²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ s±maññaphal±ni sacchikarot²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ abhiññ±yo paµivijjhat²ti -- s²ghapaññ±. s²gha½ s²gha½ paramattha½ nibb±na½ sacchikarot²ti -- s²ghapaññ±. s²ghapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ s²ghapaññ±. lahupaññat±ya sa½vattant²ti katam± lahupaññ±? lahu½ lahu½ s²l±ni parip³ret²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ indriyasa½vara½ parip³ret²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ bhojane mattaññuta½ parip³ret²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ j±gariy±nuyoga½ parip³ret²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ s²lakkhandha½ ...pe0... sam±dhikkhandha½ ... paññ±kkhandha½... vimuttikkhandha½... vimuttiñ±ºadassanakkhandha½ parip³ret²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ µh±n±µµh±n±ni paµivijjhat²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ vih±rasam±pattiyo parip³ret²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ ariyasacc±ni paµivijjhat²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ satipaµµh±ne bh±vet²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ sammappadh±ne bh±vet²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ iddhip±de bh±vet²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ indriy±ni bh±vet²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ bal±ni bh±vet²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ bojjhaªge bh±vet²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ ariyamagga½ bh±vet²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ s±maññaphal±ni sacchikarot²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ abhiññ±yo paµivijjhat²ti -- lahupaññ±. lahu½ lahu½ paramattha½ nibb±na½ sacchikarot²ti -- lahupaññ±. lahupaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ lahupaññ±. h±sapaññat±ya sa½vattant²ti katam± h±sapaññ±? idhekacco h±sabahulo vedabahulo tuµµhibahulo p±mojjabahulo s²l±ni parip³ret²ti -- h±sapaññ±. h±sabahulo vedabahulo tuµµhibahulo p±mojjabahulo indriyasa½vara½ parip³ret²ti -- h±sapaññ±. h±sabahulo vedabahulo tuµµhibahulo p±mojjabahulo bhojane mattaññuta½ parip³ret²ti -- h±sapaññ±. h±sabahulo vedabahulo tuµµhibahulo p±mojjabahulo j±gariy±nuyoga½ parip³ret²ti -- h±sapaññ±. h±sabahulo vedabahulo tuµµhibahulo p±mojjabahulo s²lakkhandha½...pe0... sam±dhikkhandha½... paññ±kkhandha½... vimuttikkhandha½... vimuttiñ±ºadassanakkhandha½ parip³ret²ti...pe0... µh±n±µµh±n±ni paµivijjhat²ti... vih±rasam±pattiyo parip³ret²ti ... ariyasacc±ni paµivijjhat²ti... satipaµµh±ne bh±vet²ti... sammappadh±ne bh±vet²ti... iddhip±de bh±vet²ti... indriy±ni bh±vet²ti... bal±ni bh±vet²ti... bojjhaªge bh±vet²ti ... ariyamagga½ bh±vet²ti...pe0... s±maññaphal±ni sacchikarot²ti -- h±sapaññ±. h±sabahulo vedabahulo tuµµhibahulo p±mojjabahulo abhiññ±yo paµivijjhat²ti -- h±sapaññ±. h±sabahulo vedabahulo tuµµhibahulo p±mojjabahulo paramattha½ nibb±na½ sacchikarot²ti -- h±sapaññ±. h±sapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ h±sapaññ±. 7. javanapaññat±ya sa½vattant²ti katam± javanapaññ±? ya½ kiñci r³pa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ ajjhatta½ v± bahiddh± v± o¼±rika½ v± sukhuma½ v± h²na½ v± paº²ta½ v± ya½ d³re santike v±, sabba½ r³pa½ aniccato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. dukkhato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. anattato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. y± k±ci vedan±...pe0... y± k±ci saññ±... ye keci saªkh±r±... ya½ kiñci viññ±ºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ ajjhatta½ v± bahiddh± v± o¼±rika½ v± sukhuma½ v± h²na½ v± paº²ta½ v± ya½ d³re santike v±, sabba½ viññ±ºa½ aniccato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. dukkhato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. anattato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. cakkhu...pe0... jar±maraºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ aniccato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. dukkhato khippa½ javat²ti -- javanapaññ± . anattato khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. r³pa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ khayaµµhena dukkha½ bhayaµµhena anatt± as±rakaµµhen±ti tulayitv± t²rayitv± vibh±vayitv± vibh³ta½ katv± r³panirodhe nibb±ne khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. vedan±...pe0... saññ±... saªkh±r±... viññ±ºa½... cakkhu...pe0... jar±maraºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ khayaµµhena dukkha½ bhayaµµhena anatt± as±rakaµµhen±ti tulayitv± t²rayitv± vibh±vayitv± vibh³ta½ katv± jar±maraºanirodhe {jar±maraºa½ r³panirodhe (sy±0)} nibb±ne khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. r³pa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½ khayadhamma½ vayadhamma½ vir±gadhamma½ nirodhadhammanti tulayitv± t²rayitv± vibh±vayitv± vibh³ta½ katv± r³panirodhe nibb±ne khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. vedan±...pe0... saññ±... saªkh±r±... viññ±ºa½... cakkhu...pe0... jar±maraºa½ at²t±n±gatapaccuppanna½ anicca½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½ khayadhamma½ vayadhamma½ vir±gadhamma½ nirodhadhammanti tulayitv± t²rayitv± vibh±vayitv± vibh³ta½ katv± jar±maraºanirodhe nibb±ne khippa½ javat²ti -- javanapaññ±. javanapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ javanapaññ±. tikkhapaññat±ya sa½vattant²ti katam± tikkhapaññ±? khippa½ kilese chindat²ti -- tikkhapaññ±. uppanna½ k±mavitakka½ n±dhiv±seti pajahati vinodeti byant²karoti {byanti½ karoti (ka0)} anabh±va½ gamet²ti -- tikkhapaññ±. uppanna½ by±p±davitakka½ n±dhiv±seti pajahati vinodeti byant²karoti anabh±va½ gamet²ti -- tikkhapaññ±. uppanna½ vihi½s±vitakka½ n±dhiv±seti...pe0... uppannuppanne p±pake akusale dhamme n±dhiv±seti pajahati vinodeti byant²karoti anabh±va½ gamet²ti -- tikkhapaññ±. uppanna½ r±ga½ n±dhiv±seti pajahati vinodeti byant²karoti anabh±va½ gamet²ti -- tikkhapaññ±. uppanna½ dosa½...pe0... uppanna½ moha½ ... uppanna½ kodha½... uppanna½ upan±ha½... makkha½... pa¼±sa½... issa½... macchariya½... m±ya½... s±µheyya½... thambha½... s±rambha½... m±na½... atim±na½... mada½... pam±da½... sabbe kilese... sabbe duccarite... sabbe abhisaªkh±re...pe0... sabbe bhavag±mikamme n±dhiv±seti pajahati vinodeti byant²karoti anabh±va½ gamet²ti -- tikkhapaññ±. ekasmi½ ±sane catt±ro ca ariyamagg± catt±ri ca s±maññaphal±ni catasso paµisambhid±yo cha abhiññ±yo adhigat± honti sacchikat± phassit± paññ±y±ti -- tikkhapaññ±. tikkhapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ tikkhapaññ±. nibbedhikapaññat±ya sa½vattant²ti katam± nibbedhikapaññ±? idhekacco sabbasaªkh±resu ubbegabahulo hoti utt±sabahulo ukkaºµhanabahulo aratibahulo anabhiratibahulo. bahimukho na ramati sabbasaªkh±resu. anibbiddhapubba½ appad±litapubba½ lobhakkhandha½ nibbijjhati pad±let²ti -- nibbedhikapaññ±. anibbiddhapubba½ appad±litapubba½ dosakkhandha½ nibbijjhati pad±let²ti -- nibbedhikapaññ±. anibbiddhapubba½ appad±litapubba½ mohakkhandha½ nibbijjhati pad±let²ti -- nibbedhikapaññ± . anibbiddhapubba½ appad±litapubba½ kodha½...pe0... upan±ha½... makkha½... pa¼±sa½... issa½... macchariya½... m±ya½... s±µheyya½... thambha½... s±rambha½... m±na½... atim±na½... mada½... pam±da½... sabbe kilese... sabbe duccarite... sabbe abhisaªkh±re...pe0... sabbe bhavag±mikamme nibbijjhati pad±let²ti -- nibbedhikapaññ±. nibbedhikapaññat±ya sa½vattant²ti -- aya½ nibbedhikapaññ±. im± so¼asa paññ±yo. im±hi so¼asahi paññ±hi samann±gato puggalo paµisambhidappatto. 2. puggalavisesaniddeso 8. dve puggal± paµisambhidappatt± -- eko pubbayogasampanno, eko na pubbayogasampanno. yo pubbayogasampanno so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann± -- eko bahussuto, eko na bahussuto . yo bahussuto, so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann±, dvepi bahussut± -- eko desan±bahulo, eko na desan±bahulo. yo desan±bahulo, so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann±, dvepi bahussut±, dvepi desan±bahul± -- eko gar³panissito, eko na gar³panissito . yo gar³panissito, so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann±, dvepi bahussut±, dvepi desan±bahul±, dvepi gar³panissit± -- eko vih±rabahulo, eko na vih±rabahulo. yo vih±rabahulo, so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann±, dvepi bahussut±, dvepi desan±bahul±, dvepi gar³panissit±, dvepi vih±rabahul± -- eko paccavekkhaº±bahulo , eko na paccavekkhaº±bahulo. yo paccavekkhaº±bahulo, so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann±, dvepi bahussut±, dvepi desan±bahul±, dvepi gar³panissit±, dvepi vih±rabahul±, dvepi paccavekkhaº±bahul± -- eko sekhapaµisambhidappatto, eko asekhapaµisambhidappatto. yo asekhapaµisambhidappatto, so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann±, dvepi bahussut±, dvepi desan±bahul±, dvepi gar³panissit±, dvepi vih±rabahul±, dvepi paccavekkhaº±bahul±, dvepi asekhapaµisambhidappatt± -- eko s±vakap±ramippatto, eko na s±vakap±ramippatto. yo s±vakap±ramippatto , so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. dve puggal± paµisambhidappatt±, dvepi pubbayogasampann±, dvepi bahussut±, dvepi desan±bahul±, dvepi gar³panissit±, dvepi vih±rabahul±, dvepi paccavekkhaº±bahul±, dvepi asekhapaµisambhidappatt± -- eko s±vakap±ramippatto, eko paccekasambuddho. yo paccekasambuddho, so tena atireko hoti, adhiko hoti, viseso hoti. tassa ñ±ºa½ pabhijjati. paccekabuddhañca sadevakañca loka½ up±d±ya tath±gato araha½ samm±sambuddho aggo paµisambhidappatto paññ±pabhedakusalo pabhinnañ±ºo adhigatapaµisambhido catuves±rajjappatto dasabaladh±r² puris±sabho purisas²ho...pe0... yepi te khattiyapaº¹it± br±hmaºapaº¹it± gahapatipaº¹it± samaºapaº¹it± nipuº± kataparappav±d± v±lavedhir³p± vobhindant± maññe caranti paññ±gatena diµµhigat±ni, te pañha½ abhisaªkharitv± abhisaªkharitv± tath±gata½ upasaªkamitv± pucchanti g³¼h±ni ca paµicchann±ni ca. kathit± visajjit± ca te pañh± bhagavat± honti niddiµµhak±raº±, upakkhittak± ca te bhagavato sampajjanti. atha kho bhagav± tattha atirocati, yadida½ paññ±y±ti aggo paµisambhidappattoti. mah±paññ±kath± niµµhit±. 2. iddhikath± 9. k± iddhi? kati iddhiyo? iddhiy± kati bh³miyo, kati p±d±, kati pad±ni, kati m³l±ni? k± iddh²ti? ijjhanaµµhena iddhi. kati iddhiyoti? dasa iddhiyo. iddhiy± kati bh³miyoti? iddhiy± catasso bh³miyo, catt±ro p±d±, aµµha pad±ni, so¼asa m³l±ni. 10. katam± dasa iddhiyo? adhiµµh±n± iddhi, vikubban± iddhi, manomay± iddhi, ñ±ºavipph±r± iddhi, sam±dhivipph±r± iddhi, ariy± iddhi, kammavip±kaj± iddhi, puññavato iddhi, vijj±may± iddhi, tattha tattha samm± payogapaccay± {sammappayogapaccay± (sy±0 ka0)} ijjhanaµµhena iddhi. iddhiy± katam± catasso bh³miyo? vivekaj±bh³mi paµhama½ jh±na½, p²tisukhabh³mi dutiya½ jh±na½, upekkh±sukhabh³mi tatiya½ jh±na½, adukkhamasukh±bh³mi catuttha½ jh±na½. iddhiy± im± catasso bh³miyo iddhil±bh±ya iddhipaµil±bh±ya iddhivikubbanat±ya iddhivisavit±ya iddhivas²bh±v±ya iddhives±rajj±ya sa½vattant²ti. iddhiy± katame catt±ro p±d±? idha bhikkhu chandasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, cittasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, v²riyasam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti, v²ma½s±sam±dhipadh±nasaªkh±rasamann±gata½ iddhip±da½ bh±veti. iddhiy± ime catt±ro p±d± iddhil±bh±ya iddhipaµil±bh±ya iddhivikubbanat±ya iddhivisavit±ya iddhivas²bh±v±ya iddhives±rajj±ya sa½vattant²ti. iddhiy± katam±ni aµµha pad±ni? chanda½ ce bhikkhu niss±ya labhati sam±dhi½, labhati cittassa ekaggata½. chando na sam±dhi, sam±dhi na chando. añño chando, añño sam±dhi. v²riya½ ce bhikkhu niss±ya labhati sam±dhi½, labhati cittassa ekaggata½. v²riya½ na sam±dhi, sam±dhi na v²riya½. añña½ v²riya½, añño sam±dhi. citta½ ce bhikkhu niss±ya labhati sam±dhi½, labhati cittassa ekaggata½. citta½ na sam±dhi, sam±dhi na citta½. añña½ citta½, añño sam±dhi. v²ma½sa½ ce bhikkhu niss±ya labhati sam±dhi½, labhati cittassa ekaggata½. v²ma½s± na sam±dhi, sam±dhi na v²ma½s±. aññ± v²ma½s±, añño sam±dhi. iddhiy± im±ni aµµha pad±ni iddhil±bh±ya iddhipaµil±bh±ya iddhivikubbanat±ya iddhivisavit±ya iddhivas²bh±v±ya iddhives±rajj±ya sa½vattant²ti. iddhiy± katam±ni so¼asa m³l±ni? anonata½ {anoºata½ (ka0)} citta½ kosajje na iñjat²ti -- ±neñja½. anunnata½ (anuººata½ (ka0)} citta½ uddhacce na iñjat²ti -- ±neñja½. anabhinata½ citta½ r±ge na iñjat²ti -- ±neñja½. anapanata½ citta½ by±p±de na iñjat²ti -- ±neñja½. anissita½ citta½ diµµhiy± na iñjat²ti -- ±neñja½. appaµibaddha½ citta½ chandar±ge na iñjat²ti -- ±neñja½. vippamutta½ citta½ k±mar±ge na iñjat²ti -- ±neñja½ . visaññutta½ citta½ kilese na iñjat²ti -- ±neñja½. vimariy±dikata½ citta½ kilesamariy±de na iñjat²ti -- ±neñja½. ekattagata½ {ekaggata½ (sy±0)} citta½ n±nattakilesehi {n±nattakilese (sy±0)} na iñjat²ti -- ±neñja½. saddh±ya pariggahita½ citta½ assaddhiye na iñjat²ti -- ±neñja½. v²riyena pariggahita½ citta½ kosajje na iñjat²ti -- ±neñja½. satiy± pariggahita½ citta½ pam±de na iñjat²ti -- ±neñja½. sam±dhin± pariggahita½ citta½ uddhacce na iñjat²ti -- ±neñja½. paññ±ya pariggahita½ citta½ avijj±ya na iñjat²ti -- ±neñja½. obh±sagata½ citta½ avijjandhak±re na iñjat²ti -- ±neñja½. iddhiy± im±ni so¼asa m³l±ni iddhil±bh±ya iddhipaµil±bh±ya iddhivikubbanat±ya iddhivisavit±ya iddhivas²bh±v±ya iddhives±rajj±ya sa½vattant²ti. dasaiddhiniddeso 10. katam± adhiµµh±n± iddhi? idha bhikkhu anekavihita½ iddhividha½ paccanubhoti -- ekopi hutv± bahudh± hoti, bahudh±pi hutv± eko hoti; ±vibh±va½ tirobh±va½; tirokuµµa½ tirop±k±ra½ tiropabbata½ asajjam±no gacchati, seyyath±pi ±k±se. pathaviy±pi ummujjanimujja½ karoti, seyyath±pi udake. udakepi abhijjam±ne {abhijjam±no (ka0) d²0 ni0 1.238 passitabb±} gacchati, seyyath±pi pathaviya½. ±k±sepi pallaªkena kamati, seyyath±pi pakkh² sakuºo. imepi candimas³riye eva½mahiddhike eva½mah±nubh±ve p±ºin± par±masati parimajjati. y±va brahmalok±pi k±yena vasa½ vattet²ti. idh±ti imiss± diµµhiy± imiss± khantiy± imiss± ruciy± imasmi½ ±d±ye imasmi½ dhamme imasmi½ vinaye imasmi½ dhammavinaye imasmi½ p±vacane imasmi½ brahmacariye imasmi½ satthus±sane. tena vuccati -- ``idh±''ti. bhikkh³ti puthujjanakaly±ºako v± hoti bhikkhu sekho v± arah± v± akuppadhammo. anekavihita½ iddhividha½ paccanubhot²ti n±nappak±ra½ iddhividha½ paccanubhoti. ekopi hutv± bahudh± hot²ti pakatiy± eko bahuka½ ±vajjati, sata½ v± sahassa½ v± satasahassa½ v± ±vajjati. ±vajjitv± ñ±ºena adhiµµh±ti -- ``bahulo hom²''ti {hot³ti (ka0)}. bahulo hoti. yath±yasm± c³¼apanthako {cullapanthako (sy±0)} ekopi hutv± bahudh± hoti, evameva½ so iddhim± cetovasippatto ekopi hutv± bahudh± hoti. bahudh±pi hutv± eko hot²ti pakatiy± bahuko eka½ ±vajjati; ±vajjitv± ñ±ºena adhiµµh±ti -- ``eko hom²''ti. eko hoti. yath±yasm± c³¼apanthako bahudh±pi hutv± eko hoti, evameva½ so iddhim± cetovasippatto bahudh±pi hutv± eko hoti. 11. ±vibh±vanti kenaci an±vaµa½ hoti appaµicchanna½ vivaµa½ p±kaµa½. tirobh±vanti kenaci ±vaµa½ hoti paµicchanna½ pihita½ paµikujjita½. tirokuµµa½ tirop±k±ra½ tiropabbata½ asajjam±no gacchati, seyyath±pi ±k±seti pakatiy± ±k±sakasiºasam±pattiy± l±bh² hoti. tirokuµµa½ tirop±k±ra½ tiropabbata½ ±vajjati. ±vajjitv± ñ±ºena adhiµµh±ti -- ``±k±so hot³''ti. ±k±so hoti. tirokuµµa½ tirop±k±ra½ tiropabbata½ asajjam±no gacchati. yath± manuss± pakatiy± aniddhimanto kenaci an±vaµe aparikkhitte asajjam±n± gacchanti, evameva½ so iddhim± cetovasippatto tirokuµµa½ tirop±k±ra½ tiropabbata½ asajjam±no gacchati, seyyath±pi ±k±se. pathaviy±pi ummujjanimujja½ karoti, seyyath±pi udaketi pakatiy± ±pokasiºasam±pattiy± l±bh² hoti. pathavi½ ±vajjati. ±vajjitv± ñ±ºena adhiµµh±ti -- ``udaka½ hot³''ti. udaka½ hoti. so pathaviy± ummujjanimujja½ karoti. yath± manuss± pakatiy± aniddhimanto udake ummujjanimujja½ karonti, evameva½ so iddhim± cetovasippatto pathaviy± ummujjanimujja½ karoti, seyyath±pi udake. udakepi abhijjam±ne gacchati, seyyath±pi pathaviyanti pakatiy± pathav²kasiºasam±pattiy± l±bh² hoti. udaka½ ±vajjati. ±vajjitv± ñ±ºena adhiµµh±ti -- ``pathav² hot³''ti. pathav² hoti. so abhijjam±ne udake gacchati. yath± manuss± pakatiy± aniddhimanto abhijjam±n±ya pathaviy± gacchanti, evameva½ so iddhim± cetovasippatto abhijjam±ne udake gacchati, seyyath±pi pathaviya½. ±k±sepi pallaªkena kamati, seyyath±pi pakkh² sakuºoti pakatiy± pathav²kasiºasam±pattiy± l±bh² hoti. ±k±sa½ ±vajjati . ±vajjitv± ñ±ºena adhiµµh±ti -- ``pathav² hot³''ti. pathav² hoti. so ±k±se antalikkhe caªkamatipi tiµµhatipi nis²datipi seyyampi kappeti. yath± manuss± pakatiy± aniddhimanto pathaviy± caªkamantipi tiµµhantipi nis²dantipi seyyampi kappenti, evameva½ so iddhim± cetovasippatto ±k±se antalikkhe caªkamatipi tiµµhatipi nis²datipi seyyampi kappeti, seyyath±pi pakkh² sakuºo. 12. imepi candimas³riye eva½mahiddhike eva½mah±nubh±ve p±ºin± par±masati parimajjat²ti idha so iddhim± cetovasippatto nisinnako v± nipannako v± candimas³riye ±vajjati. ±vajjitv± ñ±ºena adhiµµh±ti -- ``hatthap±se hot³''ti. hatthap±se hoti. so nisinnako v± nipannako v± candimas³riye p±ºin± ±masati par±masati parimajjati. yath± manuss± pakatiy± aniddhimanto kiñcideva r³pagata½ hatthap±se ±masanti par±masanti parimajjanti, evameva½ so iddhim± cetovasippatto nisinnako v± nipannako v± candimas³riye p±ºin± ±masati par±masati parimajjati. y±va brahmalok±pi k±yena vasa½ vattet²ti sace so iddhim± cetovasippatto brahmaloka½ gantuk±mo hoti, d³repi santike adhiµµh±ti -- ``santike hot³''ti. santike hoti. santikepi d³re adhiµµh±ti -- ``d³re hot³''ti. d³re hoti. bahukampi thoka½ adhiµµh±ti -- ``thoka½ hot³''ti. thoka½ hoti. thokampi bahuka½ adhiµµh±ti -- ``bahuka½ hot³''ti. bahuka½ hoti. dibbena cakkhun± tassa brahmuno r³pa½ passati. dibb±ya sotadh±tuy± tassa brahmuno sadda½ suº±ti. cetopariyañ±ºena tassa brahmuno citta½ paj±n±ti. sace so iddhim± cetovasippatto dissam±nena k±yena brahmaloka½ gantuk±mo hoti, k±yavasena citta½ pariº±meti, k±yavasena citta½ adhiµµh±ti. k±yavasena citta½ pariº±metv±, k±yavasena citta½ adhiµµhahitv±, sukhasaññañca lahusaññañca okkamitv± dissam±nena k±yena brahmaloka½ gacchati. sace so iddhim± cetovasippatto adissam±nena k±yena brahmaloka½ gantuk±mo hoti, cittavasena k±ya½ pariº±meti, cittavasena k±ya½ adhiµµh±ti. cittavasena k±ya½ pariº±metv±, cittavasena k±ya½ adhiµµhahitv± sukhasaññañca lahusaññañca okkamitv± adissam±nena k±yena brahmaloka½ gacchati. so tassa brahmuno purato r³pi½ {r³pa½ (sy±0 ka0) d²0 ni0 1.236 passitabb±} abhinimmin±ti manomaya½ sabbaªgapaccaªgi½ {sabbaªgapaccaªga½ (sy±0 ka0)} ah²nindriya½. sace so iddhim± caªkamati, nimmitopi tattha caªkamati. sace so iddhim± tiµµhati, nimmitopi tattha tiµµhati. sace so iddhim± nis²dati, nimmitopi tattha nis²dati. sace so iddhim± seyya½ kappeti, nimmitopi tattha seyya½ kappeti. sace so iddhim± dh³m±yati, nimmitopi tattha dh³m±yati. sace so iddhim± pajjalati, nimmitopi tattha pajjalati. sace so iddhim± dhamma½ bh±sati, nimmitopi tattha dhamma½ bh±sati. sace so iddhim± pañha½ pucchati, nimmitopi tattha pañha½ pucchati. sace so iddhim± pañha½ puµµho visajjeti, nimmitopi tattha pañha½ puµµho visajjeti. sace so iddhim± tena brahmun± saddhi½ santiµµhati sallapati s±kaccha½ sam±pajjati, nimmitopi tattha tena brahmun± saddhi½ santiµµhati sallapati s±kaccha½ sam±pajjati. yaññadeva so iddhim± karoti, ta½ tadeva hi so nimmito karot²ti -- aya½ adhiµµh±n± iddhi. 13. katam± vikubban± iddhi? sikhissa bhagavato arahato samm±sambuddhassa abhibh³ n±ma s±vako brahmaloke µhito sahassilokadh±tu½ {sahass²lokadh±tu½ (sy±0) vatthu sa½0 ni0 1.185} sarena viññ±pesi. so dissam±nenapi k±yena dhamma½ desesi; adissam±nenapi k±yena dhamma½ desesi; dissam±nenapi heµµhimena upa¹¹hak±yena adissam±nenapi uparimena upa¹¹hak±yena dhamma½ desesi. dissam±nenapi uparimena upa¹¹hak±yena, adissam±nenapi heµµhimena upa¹¹hak±yena dhamma½ desesi. so pakativaººa½ vijahitv± kum±rakavaººa½ v± dasseti, n±gavaººa½ v± dasseti, supaººavaººa½ v± dasseti, yakkhavaººa½ v± dasseti, indavaººa½ v± {asuravaººa½ v± dasseti, indavaººa½ v± (sy±0)} dasseti, devavaººa½ v± dasseti , brahmavaººa½ v± dasseti, samuddavaººa½ v± dasseti, pabbatavaººa½ v± dasseti, vanavaººa½ v± dasseti, s²havaººa½ v± dasseti, byagghavaººa½ v± dasseti, d²pivaººa½ v± dasseti, hatthimpi dasseti, assampi dasseti, rathampi dasseti, pattimpi dasseti, vividhampi sen±by³ha½ dasset²ti -- aya½ vikubban± iddhi. 14. katam± manomay± iddhi? idha bhikkhu imamh± k±y± añña½ k±ya½ abhinimmin±ti r³pi½ manomaya½ sabbaªgapaccaªgi½ ah²nindriya½. seyyath±pi puriso muñjamh± ²sika½ pav±heyya. tassa evamassa -- ``aya½ muñjo, aya½ ²sik±. añño muñjo, aññ± ²sik±. muñjamh± tveva ²sik± pav±¼h±''ti. seyyath± v± pana puriso asi½ kosiy± pav±heyya. tassa evamassa -- ``aya½ asi, aya½ kosi. añño asi, aññ± kosi. kosiy± tveva asi pav±¼ho''ti. seyyath± v± pana puriso ahi½ karaº¹± uddhareyya. tassa evamassa -- ``aya½ ahi, aya½ karaº¹o. añño ahi, añño karaº¹o. karaº¹± tveva ahi ubbhato''ti. evameva½ bhikkhu imamh± k±y± añña½ k±ya½ abhinimmin±ti r³pi½ manomaya½ sabbaªgapaccaªgi½ ah²nindriya½. aya½ manomay± iddhi. 15. katam± ñ±ºavipph±r± iddhi? anicc±nupassan± niccasaññ±ya pah±naµµho ijjhat²ti -- ñ±ºavipph±r± iddhi. dukkh±nupassan± sukhasaññ±ya... anatt±nupassan± attasaññ±ya... nibbid±nupassan±ya nandiy±... vir±g±nupassan±ya r±gassa... nirodh±nupassan±ya samudayassa... paµinissagg±nupassan±ya ±d±nassa pah±naµµho ijjhat²ti -- ñ±ºavipph±r± iddhi. ±yasmato b±kulassa ñ±ºavipph±r± iddhi, ±yasmato sa½kiccassa ñ±ºavipph±r± iddhi, ±yasmato bh³tap±lassa ñ±ºavipph±r± iddhi. aya½ ñ±ºavipph±r± iddhi. 16. katam± sam±dhivipph±r± iddhi? paµhamena jh±nena n²varaº±na½ pah±naµµho ijjhat²ti -- sam±dhivipph±r± iddhi. dutiyena jh±nena vitakkavic±r±na½ pah±naµµho ijjhat²ti -- sam±dhivipph±r± iddhi. tatiyena jh±nena p²tiy± pah±naµµho ijjhat²ti...pe0... catutthena jh±nena sukhadukkh±na½ pah±naµµho ijjhat²ti...pe0... ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasaññ±ya paµighasaññ±ya n±nattasaññ±ya pah±naµµho ijjhat²ti...pe0... viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasaññ±ya pah±naµµho ijjhat²ti...pe0... ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasaññ±ya pah±naµµho ijjhat²ti...pe0... nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasaññ±ya pah±naµµho ijjhat²ti -- sam±dhivipph±r± iddhi. ±yasmato s±riputtassa sam±dhivipph±r± iddhi, ±yasmato sañj²vassa sam±dhivipph±r± iddhi , ±yasmato kh±ºukoº¹aññassa sam±dhivipph±r± iddhi, uttar±ya up±sik±ya sam±dhivipph±r± iddhi, s±m±vatiy± up±sik±ya sam±dhivipph±r± iddhi. aya½ sam±dhivipph±r± iddhi. 17. katam± ariy± iddhi? idha bhikkhu {ma0 ni0 3.462 passitabb±} sace ±kaªkhati -- ``paµik³le appaµik³lasaññ² vihareyya''nti, appaµik³lasaññ² tattha viharati. sace ±kaªkhati -- ``appaµik³le paµik³lasaññ² vihareyya''nti, paµik³lasaññ² tattha viharati. sace ±kaªkhati -- ``paµik³le ca appaµik³le ca appaµik³lasaññ² vihareyya''nti, appaµik³lasaññ² tattha viharati. sace ±kaªkhati -- ``appaµik³le ca paµik³le ca paµik³lasaññ² vihareyya''nti, paµik³lasaññ² tattha viharati. sace ±kaªkhati -- ``paµik³le ca appaµik³le ca tadubhaya½ abhinivajjetv± upekkhako vihareyya½ sato sampaj±no''ti, upekkhako tattha viharati sato sampaj±no. katha½ paµik³le appaµik³lasaññ² viharati? aniµµhasmi½ vatthusmi½ mett±ya v± pharati, dh±tuto v± upasa½harati. eva½ paµik³le appaµik³lasaññ² viharati. katha½ appaµik³le paµik³lasaññ² viharati? iµµhasmi½ vatthusmi½ asubh±ya v± pharati, aniccato v± upasa½harati. eva½ appaµik³le paµik³lasaññ² viharati. katha½ paµik³le ca appaµik³le ca appaµik³lasaññ² viharati? aniµµhasmiñca iµµhasmiñca vatthusmi½ mett±ya v± pharati, dh±tuto v± upasa½harati. eva½ paµik³le ca appaµik³le ca appaµik³lasaññ² viharati . katha½ appaµik³le ca paµik³le ca paµik³lasaññ² viharati? iµµhasmiñca aniµµhasmiñca vatthusmi½ asubh±ya v± pharati, aniccato v± upasa½harati. eva½ appaµik³le ca paµik³le ca paµik³lasaññ² viharati. katha½ paµik³le ca appaµik³le ca tadubhaya½ abhinivajjetv± upekkhako viharati sato sampaj±no? idha bhikkhu cakkhun± r³pa½ disv± neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampaj±no. sotena sadda½ sutv±...pe0... gh±nena gandha½ gh±yitv±... jivh±ya rasa½ s±yitv±... k±yena phoµµhabba½ phusitv±... manas± dhamma½ viññ±ya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampaj±no. eva½ paµik³le ca appaµik³le ca tadubhaya½ abhinivajjetv± upekkhako viharati sato sampaj±no. aya½ ariy± iddhi. 18. katam± kammavip±kaj± iddhi? sabbesa½ pakkh²na½, sabbesa½ dev±na½, ekacc±na½ manuss±na½, ekacc±na½ vinip±tik±na½. aya½ kammavip±kaj± iddhi. katam± puññavato iddhi? r±j± cakkavatt² {cakkavatti (sy±0)} veh±sa½ gacchati saddhi½ caturaªginiy± sen±ya, antamaso assabandhagopurise {assabandhagopake purise (sy±0)} up±d±ya. jotikassa gahapatissa puññavato iddhi, jaµilassa gahapatissa puññavato iddhi, meº¹akassa gahapatissa puññavato iddhi, ghositassa gahapatissa puññavato iddhi, pañcanna½ mah±puññ±na½ puññavato iddhi. aya½ puññavato iddhi. katam± vijj±may± iddhi? vijj±dhar± vijja½ parijappetv± veh±sa½ gacchanti, ±k±se antalikkhe hatthimpi dassenti, assampi dassenti, rathampi dassenti, pattimpi dassenti, vividhampi sen±by³ha½ dassenti. aya½ vijj±may± iddhi. katha½ tattha tattha samm± payogapaccay± ijjhanaµµhena iddhi? nekkhammena k±macchandassa pah±naµµho ijjhat²ti -- tattha tattha samm± payogapaccay± ijjhanaµµhena iddhi. aby±p±dena by±p±dassa pah±naµµho ijjhat²ti -- tattha tattha samm± payogapaccay± ijjhanaµµhena iddhi...pe0... arahattamaggena sabbakiles±na½ pah±naµµho ijjhat²ti -- tattha tattha samm± payogapaccay± ijjhanaµµhena iddhi. eva½ tattha tattha samm± payogapaccay± ijjhanaµµhena iddhi. im± dasa iddhiyo. iddhikath± niµµhit±. 3. abhisamayakath± 19. abhisamayoti . kena abhisameti? cittena abhisameti. hañci cittena abhisameti, tena hi aññ±º² abhisameti? na aññ±º² abhisameti. ñ±ºena abhisameti. hañci ñ±ºena abhisameti, tena hi acittena ca ñ±ºena ca acittako {tena hi acittako (sy±0)} abhisameti? na acittako abhisameti. cittena ca ñ±ºena ca abhisameti. hañci cittena ca ñ±ºena ca abhisameti, tena hi k±m±vacaracittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na k±m±vacaracittena ca ñ±ºena ca abhisameti. tena hi r³p±vacaracittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na r³p±vacaracittena ca ñ±ºena ca abhisameti. tena hi ar³p±vacaracittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na ar³p±vacaracittena ca ñ±ºena ca abhisameti. tena hi kammassakatacittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na kammassakatacittena ca ñ±ºena ca abhisameti. tena hi sacc±nulomikacittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na sacc±nulomikacittena ca ñ±ºena ca abhisameti. tena hi at²tacittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na at²tacittena ca ñ±ºena ca abhisameti. tena hi an±gatacittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na an±gatacittena ca ñ±ºena ca abhisameti. tena hi paccuppannalokiyacittena ca ñ±ºena ca abhisameti? na paccuppannalokiyacittena ca ñ±ºena ca abhisameti. lokuttaramaggakkhaºe paccuppannacittena ca ñ±ºena ca abhisameti. katha½ lokuttaramaggakkhaºe paccuppannacittena ca ñ±ºena ca abhisameti? lokuttaramaggakkhaºe upp±d±dhipateyya½ citta½ ñ±ºassa hetu paccayo ca. ta½sampayutta½ nirodhagocara½ dassan±dhipateyya½ ñ±ºa½ cittassa hetu paccayo ca. ta½sampayutta½ ñ±ºa½ nirodhagocara½. eva½ lokuttaramaggakkhaºe paccuppannacittena ca ñ±ºena ca abhisameti. 20. ki½ nu ettakoyeva abhisamayoti? na hi. lokuttaramaggakkhaºe dassan±bhisamayo samm±diµµhi, abhiniropan±bhisamayo samm±saªkappo, pariggah±bhisamayo samm±v±c±, samuµµh±n±bhisamayo samm±kammanto, vod±n±bhisamayo samm±±j²vo, paggah±bhisamayo samm±v±y±mo, upaµµh±n±bhisamayo samm±sati, avikkhep±bhisamayo samm±sam±dhi; upaµµh±n±bhisamayo satisambojjhaªgo, pavicay±bhisamayo dhammavicayasambojjhaªgo, paggah±bhisamayo v²riyasambojjhaªgo, pharaº±bhisamayo p²tisambojjhaªgo, upasam±bhisamayo passaddhisambojjhaªgo, avikkhep±bhisamayo sam±dhisambojjhaªgo, paµisaªkh±n±bhisamayo upekkh±sambojjhaªgo; assaddhiye akampiy±bhisamayo saddh±bala½, kosajje akampiy±bhisamayo v²riyabala½, pam±de akampiy±bhisamayo satibala½, uddhacce akampiy±bhisamayo sam±dhibala½, avijj±ya akampiy±bhisamayo paññ±bala½; adhimokkh±bhisamayo saddhindriya½, paggah±bhisamayo v²riyindriya½, upaµµh±n±bhisamayo satindriya½, avikkhep±bhisamayo sam±dhindriya½, dassan±bhisamayo paññindriya½. ±dhipateyyaµµhena indriy±bhisamayo, akampiyaµµhena bal±bhisamayo, niyy±naµµhena bojjhaªg±bhisamayo, hetuµµhena magg±bhisamayo, upaµµh±naµµhena satipaµµh±n±bhisamayo, padahaµµhena sammappadh±n±bhisamayo , ijjhanaµµhena iddhip±d±bhisamayo, tathaµµhena sacc±bhisamayo, avikkhepaµµhena samath±bhisamayo, anupassanaµµhena vipassan±bhisamayo, ekarasaµµhena samathavipassan±bhisamayo, anativattanaµµhena yuganaddh±bhisamayo, sa½varaµµhena s²lavisuddhiabhisamayo, avikkhepaµµhena visuddhiabhisamayo, dassanaµµhena diµµhivisuddhiabhisamayo, muttaµµhena vimokkh±bhisamayo, paµivedhaµµhena vijj±bhisamayo, paricc±gaµµhena vimuttiabhisamayo, samucchedaµµhena khaye ñ±ºa½ abhisamayo. chando m³laµµhena abhisamayo, manasik±ro samuµµh±naµµhena abhisamayo, phasso samodh±naµµhena abhisamayo, vedan± samosaraºaµµhena abhisamayo, sam±dhi pamukhaµµhena abhisamayo , sati ±dhipateyyaµµhena abhisamayo, paññ± tatuttaraµµhena abhisamayo, vimutti s±raµµhena abhisamayo, amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena abhisamayo. 21. ki½ nu ettakoyeva abhisamayoti? na hi. sot±pattimaggakkhaºe dassan±bhisamayo samm±diµµhi...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena abhisamayo. ki½ nu ettakoyeva abhisamayoti? na hi. sot±pattiphalakkhaºe dassan±bhisamayo samm±diµµhi...pe0... paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ abhisamayo. chando m³laµµhena abhisamayo...pe0... amatogadha½ 5 nibb±na½ pariyos±naµµhena abhisamayo. ki½ nu ettakoyeva abhisamayoti? na hi. sakad±g±mimaggakkhaºe...pe0... sakad±g±miphalakkhaºe... an±g±mimaggakkhaºe... an±g±miphalakkhaºe... arahattamaggakkhaºe...pe0... arahattaphalakkhaºe dassan±bhisamayo samm±diµµhi, abhiniropan±bhisamayo samm±saªkappo...pe0... paµippassaddhaµµhena anupp±de ñ±ºa½ abhisamayo. chando m³laµµhena abhisamayo...pe0... amatogadha½ nibb±na½ pariyos±naµµhena abhisamayo. yv±ya½ {sy±ya½ (sy±0 p²0)} kilese pajahati, at²te kilese pajahati...pe0... an±gate kilese pajahati, paccuppanne kilese pajahati, at²te kilese pajahat²ti. hañci at²te kilese pajahati, tena hi kh²ºa½ khepeti, niruddha½ nirodheti, vigata½ vigameti, atthaªgata½ atthaªgameti, at²ta½ ya½ na atthi ta½ pajahat²ti? na at²te kilese pajahat²ti. an±gate kilese pajahat²ti. hañci an±gate kilese pajahati, tena hi aj±ta½ pajahati, anibbatta½ pajahati, anuppanna½ pajahati, ap±tubh³ta½ pajahati, an±gata½ ya½ na atthi ta½ pajahat²ti? na an±gate kilese pajahat²ti. paccuppanne kilese pajahat²ti. hañci paccuppanne kilese pajahati, tena hi ratto r±ga½ pajahati, duµµho dosa½ pajahati, m³¼ho moha½ pajahati, vinibaddho m±na½ pajahati, par±maµµho diµµhi½ pajahati , vikkhepagato uddhacca½ pajahati, aniµµhaªgato vicikiccha½ pajahati, th±magato anusaya½ pajahati, kaºhasukkadhamm± yuganaddh± samameva vattanti, sa½kilesik± {ta½sa½kilesik± (sy±0 ka0)} maggabh±van± hoti? na hi at²te kilese pajahati, na an±gate kilese pajahati, na paccuppanne kilese pajahat²ti. hañci na at²te kilese pajahati, na an±gate...pe0... na paccuppanne kilese pajahati, tena hi natthi maggabh±van±, natthi phalasacchikiriy±, natthi kilesappah±na½, natthi dhamm±bhisamayoti? atthi maggabh±van±, atthi phalasacchikiriy±, atthi kilesappah±na½, atthi dhamm±bhisamayo. yath± katha½ viya? seyyath±pi taruºo rukkho aj±taphalo. tamena½ puriso m³la½ chindeyya. ye tassa rukkhassa aj±taphal±, te aj±t±yeva na j±yanti, anibbatt±yeva na nibbattanti, anuppann±yeva na uppajjanti, ap±tubh³t±yeva na p±tubhavanti. evameva½ upp±do hetu, upp±do paccayo kiles±na½ nibbattiy±ti. upp±de ±d²nava½ disv± anupp±de citta½ pakkhandati. anupp±de cittassa pakkhandatt± ye upp±dapaccay± kiles± nibbatteyyu½, te aj±t±yeva na j±yanti, anibbatt±yeva na nibbattanti, anuppann±yeva na uppajjanti, ap±tubh³t±yeva na p±tubhavanti. eva½ hetunirodh± dukkhanirodho. pavatta½ hetu, nimitta½ hetu, ±y³han± hetu. ±y³han± paccayo kiles±na½ nibbattiy±ti. ±y³hane ±d²nava½ disv± an±y³hane citta½ pakkhandati. an±y³hane cittassa pakkhandatt±, ye ±y³hanapaccay± kiles± nibbatteyyu½, te aj±t±yeva na j±yanti, anibbatt±yeva na nibbattanti, anuppann±yeva na uppajjanti, ap±tubh³t±yeva na p±tubhavanti. eva½ hetunirodh± dukkhanirodho. eva½ atthi maggabh±van±, atthi phalasacchikiriy±, atthi kilesappah±na½, atthi dhamm±bhisamayoti. abhisamayakath± niµµhit±. 4. vivekakath± 22. s±vatthinid±na½ {sa½ ni0 3.5.149 passitabb±}. ``seyyath±pi , bhikkhave, ye keci balakaraº²y± kammant± kar²yanti, sabbe te pathavi½ niss±ya pathaviya½ patiµµh±ya evamete balakaraº²y± kammant± kar²yanti, evameva½, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bh±veti, ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bahul²karoti. ``kathañca, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bh±veti, ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bahul²karoti? idha, bhikkhave, bhikkhu samm±diµµhi½ bh±veti vivekanissita½ vir±ganissita½ nirodhanissita½ vossaggapariº±mi½. samm±saªkappa½...pe0... samm±v±ca½... samm±kammanta½... samm±±j²va½... samm±v±y±ma½... samm±sati½... samm±sam±dhi½ bh±veti vivekanissita½ vir±ganissita½ nirodhanissita½ vossaggapariº±mi½. eva½ kho, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bh±veti, ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bahul²karoti. 23. ``seyyath±pi, bhikkhave, ye keci {yepime (sy±0) sa½0 ni0 5.150 passitabb±} b²jag±mabh³tag±m± vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ ±pajjanti, sabbe te pathavi½ niss±ya pathaviya½ patiµµh±ya evamete b²jag±mabh³tag±m± vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ ±pajjanti; evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bh±vento ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bahul²karonto vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ p±puº±ti dhammesu. ``kathañca, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bh±vento ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bahul²karonto vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ p±puº±ti dhammesu? idha , bhikkhave, bhikkhu samm±diµµhi½ bh±veti vivekanissita½ vir±ganissita½ nirodhanissita½ vossaggapariº±mi½. samm±saªkappa½ bh±veti...pe0... samm±v±ca½ bh±veti... samm±kammanta½ bh±veti... samm±±j²va½ bh±veti... samm±v±y±ma½ bh±veti... samm±sati½ bh±veti... samm±sam±dhi½ bh±veti vivekanissita½ vir±ganissita½ nirodhanissita½ vossaggapariº±mi½. eva½ kho, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bh±vento ariya½ aµµhaªgika½ magga½ bahul²karonto vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ p±puº±ti dhammes³''ti. 1. maggaªganiddeso 24. samm±diµµhiy± pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh±, pañca vossagg±, dv±dasa nissay±. samm±saªkappassa...pe0... samm±v±c±ya... samm±kammantassa... samm±±j²vassa... samm±v±y±massa... samm±satiy±... samm±sam±dhissa pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh±, pañca vossagg±, dv±dasa nissay±. samm±diµµhiy± katame pañca vivek±? vikkhambhanaviveko, tadaªgaviveko samucchedaviveko, paµippassaddhiviveko, nissaraºaviveko. vikkhambhanaviveko ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato , tadaªgaviveko ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedaviveko ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhiviveko ca phalakkhaºe, nissaraºaviveko ca nirodho nibb±na½. samm±diµµhiy± ime pañca vivek±. imesu pañcasu vivekesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±diµµhiy± katame pañca vir±g±? vikkhambhanavir±go, tadaªgavir±go, samucchedavir±go, paµippassaddhivir±go, nissaraºavir±go. vikkhambhanavir±go ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªgavir±go ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedavir±go ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhivir±go ca phalakkhaºe, nissaraºavir±go ca nirodho nibb±na½. samm±diµµhiy± ime pañca vir±g±. imesu pañcasu vir±gesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±diµµhiy± katame pañca nirodh±? vikkhambhananirodho, tadaªganirodho, samucchedanirodho, paµippassaddhinirodho, nissaraºanirodho. vikkhambhananirodho ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªganirodho ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedanirodho ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhinirodho ca phalakkhaºe, nissaraºanirodho ca amat± dh±tu. samm±diµµhiy± ime pañca nirodh±. imesu pañcasu nirodhesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±diµµhiy± katame pañca vossagg±? vikkhambhanavossaggo, tadaªgavossaggo, samucchedavossaggo, paµippassaddhivossaggo, nissaraºavossaggo. vikkhambhanavossaggo ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªgavossaggo ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedavossaggo ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhivossaggo ca phalakkhaºe, nissaraºavossaggo ca nirodho nibb±na½. samm±diµµhiy± ime pañca vossagg±. imesu pañcasu vossaggesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±diµµhiy± ime pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh±, pañca vossagg±, dv±dasa nissay±. 25. samm±saªkappassa ...pe0... samm±v±c±ya... samm±kammantassa... samm±±j²vassa... samm±v±y±massa... samm±satiy±... samm±sam±dhissa katame pañca vivek±? vikkhambhanaviveko, tadaªgaviveko, samucchedaviveko, paµippassaddhiviveko, nissaraºaviveko. vikkhambhanaviveko ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªgaviveko ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedaviveko ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhiviveko ca phalakkhaºe nissaraºaviveko ca nirodho nibb±na½. samm±sam±dhissa ime pañca vivek±. imesu pañcasu vivekesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±sam±dhissa katame pañca vir±g±? vikkhambhanavir±go, tadaªgavir±go, samucchedavir±go , paµippassaddhivir±go, nissaraºavir±go. vikkhambhanavir±go ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªgavir±go ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedavir±go ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhivir±go ca phalakkhaºe, nissaraºavir±go ca nirodho nibb±na½. samm±sam±dhissa ime pañca vir±g±. imesu pañcasu vir±gesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±sam±dhissa katame pañca nirodh±? vikkhambhananirodho , tadaªganirodho, samucchedanirodho, paµippassaddhinirodho, nissaraºanirodho. vikkhambhananirodho ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªganirodho ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedanirodho ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhinirodho ca phalakkhaºe, nissaraºanirodho ca amat± dh±tu. samm±sam±dhissa ime pañca nirodh±. imesu pañcasu nirodhesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±sam±dhissa katame pañca vossagg±? vikkhambhanavossaggo, tadaªgavossaggo, samucchedavossaggo, paµippassaddhivossaggo, nissaraºavossaggo. vikkhambhanavossaggo ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªgavossaggo ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedavossaggo ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhivossaggo ca phalakkhaºe, nissaraºavossaggo ca nirodho nibb±na½. samm±sam±dhissa ime pañca vossagg±. imesu pañcasu vossaggesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½. samm±sam±dhissa ime pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh±, pañca vossagg±, dv±dasa nissay±. 26. ``seyyath±pi, bhikkhave, ye keci balakaraº²y± kammant± kar²yanti , sabbe te pathavi½ niss±ya pathaviya½ patiµµh±ya evamete balakaraº²y± kammant± kar²yanti; evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya satta bojjhaªge bh±veti, satta bojjhaªge bahul²karoti...pe0... satta bojjhaªge bh±vento satta bojjhaªge bahul²karonto vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ p±puº±ti dhammesu...pe0... pañca bal±ni bh±veti, pañca bal±ni bahul²karoti...pe0... pañca bal±ni bh±vento pañca bal±ni bahul²karonto vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ p±puº±ti dhammesu...pe0... pañcindriy±ni bh±veti, pañcindriy±ni bahul²karoti...pe0.... ``seyyath±pi, bhikkhave, ye keci b²jag±mabh³tag±m± vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ ±pajjanti, sabbe te pathavi½ niss±ya pathaviya½ patiµµh±ya evamete b²jag±mabh³tag±m± vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ ±pajjanti, evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya pañcindriy±ni bh±vento pañcindriy±ni bahul²karonto vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ p±puº±ti dhammesu. ``kathañca , bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya s²le patiµµh±ya pañcindriy±ni bh±vento pañcindriy±ni bahul²karonto vuddhi½ vir³¼hi½ vepulla½ p±puº±ti dhammesu? idha, bhikkhave, bhikkhu saddhindriya½ bh±veti vivekanissita½ vir±ganissita½ nirodhanissita½ vossaggapariº±mi½. v²riyindriya½ bh±veti...pe0... satindriya½ bh±veti...pe0... sam±dhindriya½ bh±veti...pe0... paññindriya½ bh±veti vivekanissita½ vir±ganissita½ nirodhanissita½ vossaggapariº±mi½. eva½ kho, bhikkhave, bhikkhu s²la½ niss±ya...pe0... p±puº±ti dhammes³''ti. 2. indriyaniddeso 27. saddhindriyassa pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh±, pañca vossagg±, dv±dasa nissay±. v²riyindriyassa...pe0... satindriyassa... sam±dhindriyassa... paññindriyassa pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh±, pañca vossagg±, dv±dasa nissay±. saddhindriyassa katame pañca vivek±? vikkhambhanaviveko, tadaªgaviveko, samucchedaviveko, paµippassaddhiviveko, nissaraºaviveko. vikkhambhanaviveko ca n²varaº±na½ paµhamajjh±na½ bh±vayato, tadaªgaviveko ca diµµhigat±na½ nibbedhabh±giya½ sam±dhi½ bh±vayato, samucchedaviveko ca lokuttara½ khayag±mimagga½ bh±vayato, paµippassaddhiviveko ca phalakkhaºe, nissaraºaviveko ca nirodho nibb±na½. saddhindriyassa ime pañca vivek±. imesu pañcasu vivekesu chandaj±to hoti saddh±dhimutto, cittañcassa sv±dhiµµhita½...pe0... saddhindriyassa ime pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh±, pañca vossagg±, dv±dasa nissay±. v²riyindriyassa...pe0... satindriyassa...pe0... sam±dhindriyassa... paññindriyassa katame pañca vivek±? vikkhambhanaviveko, tadaªgaviveko, samucchedaviveko, paµippassaddhiviveko, nissaraºaviveko...pe0... paññindriyassa ime pañca vivek±, pañca vir±g±, pañca nirodh± , pañca vossagg±, dv±dasa nissay±ti. vivekakath± niµµhit±. 5. cariy±kath± 28. cariy±ti , aµµha cariy±yo -- iriy±pathacariy±, ±yatanacariy±, saticariy±, sam±dhicariy±, ñ±ºacariy±, maggacariy±, patticariy±, lokatthacariy±ti. iriy±pathacariy±ti cat³su iriy±pathesu. ±yatanacariy±ti chasu ajjhattikab±hiresu ±yatanesu. saticariy±ti cat³su satipaµµh±nesu. sam±dhicariy±ti cat³su jh±nesu. ñ±ºacariy±ti cat³su ariyasaccesu. maggacariy±ti cat³su ariyamaggesu. patticariy±ti cat³su s±maññaphalesu. lokatthacariy±ti tath±gatesu arahantesu samm±sambuddhesu padese {padeso (sy±0)} paccekabuddhesu padese s±vakesu. iriy±pathacariy± ca paºidhisampann±na½. ±yatanacariy± ca indriyesu guttadv±r±na½. saticariy± ca appam±davih±r²na½. sam±dhicariy± ca adhicittamanuyutt±na½. ñ±ºacariy± ca buddhisampann±na½. maggacariy± ca samm±paµipann±na½. patticariy± ca adhigataphal±na½. lokatthacariy± ca tath±gat±na½ arahant±na½ samm±sambuddh±na½ padese paccekabuddh±na½ padese s±vak±na½. im± aµµha cariy±yo. 29. apar±pi aµµha cariy±yo. adhimuccanto saddh±ya carati, paggaºhanto v²riyena carati, upaµµh±pento satiy± carati, avikkhepa½ karonto sam±dhin± carati, paj±nanto paññ±ya carati, vij±nanto viññ±ºacariy±ya carati, eva½ paµipannassa kusal± dhamm± ±y±pent²ti ±yatanacariy±ya carati, eva½ paµipanno visesamadhigacchat²ti visesacariy±ya carati. im± aµµha cariy±yo. apar±pi aµµha cariy±yo. dassanacariy± ca samm±diµµhiy±, abhiniropanacariy± ca samm±saªkappassa, pariggahacariy± ca samm±v±c±ya, samuµµh±nacariy± ca samm±kammantassa, vod±nacariy± ca samm±±j²vassa, paggahacariy± ca samm±v±y±massa, upaµµh±nacariy± ca samm±satiy±, avikkhepacariy± ca samm±sam±dhissa. im± aµµha cariy±yoti. cariy±kath± niµµhit±. 6. p±µih±riyakath± 30. ``t²ºim±ni , bhikkhave {a0 ni0 3.61 passitabb±}, p±µih±riy±ni. katam±ni t²ºi? iddhip±µih±riya½, ±desan±p±µih±riya½, anus±san²p±µih±riya½. ``katamañca, bhikkhave, iddhip±µih±riya½? idha, bhikkhave, ekacco anekavihita½ iddhividha½ paccanubhoti -- ekopi hutv± bahudh± hoti , bahudh±pi hutv± eko hoti; ±vibh±va½ tirobh±va½...pe0... y±va brahmalok±pi k±yena vasa½ vatteti. ida½ vuccati, bhikkhave, iddhip±µih±riya½. ``katamañca , bhikkhave, ±desan±p±µih±riya½? idha, bhikkhave, ekacco nimittena ±disati -- `evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta'nti. so bahu½ cepi ±disati, tatheva ta½ hoti, no aññath±. idha pana, bhikkhave, ekacco na heva kho nimittena ±disati, api ca kho manuss±na½ v± amanuss±na½ v± devat±na½ v± sadda½ sutv± ±disati -- `evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta'nti. so bahu½ cepi ±disati, tatheva ta½ hoti, no aññath±. idha pana, bhikkhave, ekacco na heva kho nimittena ±disati, napi manuss±na½ v± amanuss±na½ v± devat±na½ v± sadda½ sutv± ±disati, api ca kho vitakkayato vic±rayato vitakkavipph±rasadda½ sutv± ±disati -- `evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta'nti. so bahu½ cepi ±disati, tatheva ta½ hoti, no aññath±. idha pana, bhikkhave, ekacco na heva kho nimittena ±disati, napi manuss±na½ v± amanuss±na½ v± devat±na½ v± sadda½ sutv± ±disati, napi vitakkayato vic±rayato vitakkavipph±rasadda½ sutv± ±disati, api ca kho avitakka½ avic±ra½ sam±dhi½ sam±pannassa cetas± ceto paricca paj±n±ti -- `yath± imassa bhoto manosaªkh±r± paºihit± imassa {tath± imassa (sy±0), yath± imassa (ka0) a0 ni0 3.61 passitabb±} cittassa anantar± amuka½ n±ma vitakka½ vitakkayissat²'ti {vitakkessat²ti (sy±0) a0 ni0 3.61}. so bahu½ cepi ±disati, tatheva ta½ hoti, no aññath±. ida½ vuccati, bhikkhave, ±desan±p±µih±riya½. ``katamañca, bhikkhave, anus±san²p±µih±riya½? idha, bhikkhave, ekacco evamanus±sati -- `eva½ vitakketha, m± eva½ vitakkayittha. eva½ manasi karotha, m± eva½ manasi karittha. ida½ pajahatha, ida½ upasampajja viharath±'ti. ida½ vuccati, bhikkhave, anus±san²p±µih±riya½. im±ni kho, bhikkhave, t²ºi p±µih±riy±ni''. 31. nekkhamma½ ijjhat²ti -- iddhi. k±macchanda½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena nekkhammena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``ta½ kho pana nekkhamma½ eva½ ±sevitabba½, eva½ bh±vetabba½ , eva½ bahul²k±tabba½, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½. aby±p±do ijjhat²ti -- iddhi. by±p±da½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena aby±p±dena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``so kho pana aby±p±do eva½ ±sevitabbo, eva½ bh±vetabbo, eva½ bahul²k±tabbo, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½. ±lokasaññ± ijjhat²ti -- iddhi. thinamiddha½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye t±ya ±lokasaññ±ya samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``s± kho pana ±lokasaññ± eva½ ±sevitabb±, eva½ bh±vetabb±, eva½ bahul²k±tabb±, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½. avikkhepo ijjhat²ti -- iddhi. uddhacca½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena avikkhepena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``so kho pana avikkhepo eva½ ±sevitabbo, eva½ bh±vetabbo, eva½ bahul²k±tabbo, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½. dhammavavatth±na½ ijjhat²ti -- iddhi. vicikiccha½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena dhammavavatth±nena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``ta½ kho pana dhammavavatth±na½ eva½ ±sevitabba½, eva½ bh±vetabba½, eva½ bahul²k±tabba½, eva½ tadanudhammat±, sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½. ñ±ºa½ ijjhat²ti -- iddhi. avijja½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena ñ±ºena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``ta½ kho pana ñ±ºa½ eva½ ±sevitabba½, eva½ bh±vetabba½, eva½ bahul²k±tabba½, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½. p±mojja½ ijjhat²ti -- iddhi. arati½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena p±mojjena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``ta½ kho pana p±mojja½ eva½ ±sevitabba½, eva½ bh±vetabba½ , eva½ bahul²k±tabba½, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½...pe0.... paµhama½ jh±na½ ijjhat²ti -- iddhi. n²varaºe paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena paµhamena jh±nena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``ta½ kho pana paµhama½ jh±na½ eva½ ±sevitabba½, eva½ bh±vetabba½, eva½ bahul²k±tabba½, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½...pe0.... arahattamaggo ijjhat²ti -- iddhi. sabbakilese paµiharat²ti -- p±µih±riya½. ye tena arahattamaggena samann±gat±, sabbe te visuddhacitt± an±vilasaªkapp±ti -- ±desan±p±µih±riya½. ``so kho pana arahattamaggo eva½ ±sevitabbo, eva½ bh±vetabbo, eva½ bahul²k±tabbo, eva½ tadanudhammat± sati upaµµh±petabb±''ti -- anus±san²p±µih±riya½. 32. nekkhamma½ ijjhat²ti -- iddhi. k±macchanda½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. y± ca iddhi yañca p±µih±riya½, ida½ vuccati iddhip±µih±riya½. aby±p±do ijjhat²ti -- iddhi. by±p±da½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½. y± ca iddhi yañca p±µih±riya½, ida½ vuccati iddhip±µih±riya½. ±lokasaññ± ijjhat²ti -- iddhi. thinamiddha½ paµiharat²ti -- p±µih±riya½...pe0... arahattamaggo ijjhat²ti -- iddhi. sabbakilese paµiharat²ti -- p±µih±riya½. y± ca iddhi yañca p±µih±riya½, ida½ vuccati iddhip±µih±riyanti . p±µih±riyakath± niµµhit±. 7. samas²sakath± 33. sabbadhamm±na½ {sabbesa½ dhamm±na½ (ka0) paµi0 ma0 1.87 passitabb±} samm±samucchede nirodhe ca anupaµµh±nat± paññ± samas²saµµhe ñ±ºa½. sabbadhamm±nanti pañcakkhandh±, dv±das±yatan±ni, aµµh±rasa dh±tuyo, kusal± dhamm±, akusal± dhamm±, aby±kat± dhamm±, k±m±vacar± dhamm±, r³p±vacar± dhamm±, ar³p±vacar± dhamm±, apariy±pann± dhamm±. samm± samucchedeti nekkhammena k±macchanda½ samm± samucchindati, aby±p±dena by±p±da½ samm± samucchindati, ±lokasaññ±ya thinamiddha½ samm± samucchindati, avikkhepena uddhacca½ samm± samucchindati, dhammavavatth±nena vicikiccha½ samm± samucchindati, ñ±ºena avijja½ samm± samucchindati, p±mojjena arati½ samm± samucchindati, paµhamena jh±nena n²varaºe samm± samucchindati...pe0... arahattamaggena sabbakilese samm± samucchindati. nirodheti nekkhammena k±macchanda½ nirodheti, aby±p±dena by±p±da½ nirodheti, ±lokasaññ±ya thinamiddha½ nirodheti, avikkhepena uddhacca½ nirodheti, dhammavavatth±nena vicikiccha½ nirodheti, ñ±ºena avijja½ nirodheti, p±mojjena arati½ nirodheti, paµhamena jh±nena n²varaºe nirodheti...pe0... arahattamaggena sabbakilese nirodheti. anupaµµh±nat±ti nekkhamma½ paµiladdhassa k±macchando na upaµµh±ti, aby±p±da½ paµiladdhassa by±p±do na upaµµh±ti, ±lokasañña½ paµiladdhassa thinamiddha½ na upaµµh±ti, avikkhepa½ paµiladdhassa uddhacca½ na upaµµh±ti, dhammavavatth±na½ paµiladdhassa vicikicch± na upaµµh±ti, ñ±ºa½ paµiladdhassa avijj± na upaµµh±ti, p±mojja½ paµiladdhassa arati na upaµµh±ti, paµhama½ jh±na½ paµiladdhassa n²varaº± na upaµµhanti...pe0... arahattamagga½ paµiladdhassa sabbakiles± na upaµµhanti. samanti k±macchandassa pah²natt± nekkhamma½ sama½, by±p±dassa pah²natt± aby±p±do sama½, thinamiddhassa pah²natt± ±lokasaññ± sama½, uddhaccassa pah²natt± avikkhepo sama½, vicikicch±ya pah²natt± dhammavavatth±na½ sama½, avijj±ya pah²natt± ñ±ºa½ sama½, aratiy± pah²natt± p±mojja½ sama½, n²varaº±na½ pah²natt± paµhama½ jh±na½ sama½...pe0... sabbakiles±na½ pah²natt± arahattamaggo sama½. s²santi terasa s²s±ni -- palibodhas²sañca taºh±, vinibandhanas²sañca m±no , par±m±sas²sañca diµµhi, vikkhepas²sañca uddhacca½, sa½kilesas²sañca avijj±, adhimokkhas²sañca saddh±, paggahas²sañca v²riya½, upaµµh±nas²sañca sati, avikkhepas²sañca sam±dhi, dassanas²sañca paññ±, pavattas²sañca j²vitindriya½, gocaras²sañca vimokkho, saªkh±ras²sañca nirodhoti. samas²sakath± niµµhit±. 8. satipaµµh±nakath± 34. s±vatthinid±na½ . ``catt±rome , bhikkhave, satipaµµh±n±. katame catt±ro? idha, bhikkhave, bhikkhu k±ye k±y±nupass² viharati ±t±p² sampaj±no satim±, vineyya loke abhijjh±domanassa½. vedan±su...pe0... citte... dhammesu dhamm±nupass² viharati ±t±p² sampaj±no satim±, vineyya loke abhijjh±domanassa½. ime kho, bhikkhave, catt±ro satipaµµh±n±''ti. 35. [ka] katha½ k±ye k±y±nupass² viharati? idhekacco pathav²k±ya½ aniccato anupassati, no niccato; dukkhato anupassati, no sukhato; anattato anupassati, no attato; nibbindati, no nandati; virajjati, no rajjati; nirodheti, no samudeti, paµinissajjati, no ±diyati . aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati, dukkhato anupassanto sukhasañña½ pajahati, anattato anupassanto attasañña½ pajahati, nibbindanto nandi½ pajahati, virajjanto r±ga½ pajahati, nirodhento samudaya½ pajahati, paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. imehi sattahi ±k±rehi k±ya½ anupassati. k±yo upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ k±ya½ anupassati. tena vuccati -- ``k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±n±''. bh±van±ti catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. idhekacco ±pok±ya½...pe0... tejok±ya½... v±yok±ya½... kesak±ya½... lomak±ya½... chavik±ya½... cammak±ya½... ma½sak±ya½... rudhirak±ya½... nh±ruk±ya½ {nah±ruk±ya½ (sy±0)} ... aµµhik±ya½... aµµhimiñjak±ya½ aniccato anupassati, no niccato; dukkhato anupassati, no sukhato ; anattato anupassati, no attato; nibbindati, no nandati; virajjati, no rajjati, nirodheti, no samudeti; paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati, dukkhato anupassanto sukhasañña½ pajahati, anattato anupassanto attasañña½ pajahati, nibbindanto nandi½ pajahati, virajjanto r±ga½ pajahati, nirodhento samudaya½ pajahati, paµinissajjanto ±d±na½ pajahati . imehi sattahi ±k±rehi k±ya½ anupassati. k±yo upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ k±ya½ anupassati. tena vuccati -- ``k±ye k±y±nupassan±satipaµµh±n±''. bh±van±ti catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. eva½ k±ye k±y±nupass² viharati. [kha] katha½ vedan±su vedan±nupass² viharati? idhekacco sukha½ vedana½ aniccato anupassati, no niccato...pe0... paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati...pe0... paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. imehi sattahi ±k±rehi vedana½ anupassati. vedan± upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ vedana½ anupassati. tena vuccati -- ``vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±n±''. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±...pe0... idhekacco dukkha½ vedana½...pe0... adukkhamasukha½ vedana½... s±misa½ sukha½ vedana½... nir±misa½ sukha½ vedana½... s±misa½ dukkha½ vedana½... nir±misa½ dukkha½ vedana½... s±misa½ adukkhamasukha½ vedana½... nir±misa½ adukkhamasukha½ vedana½... cakkhusamphassaja½ vedana½... sotasamphassaja½ vedana½... gh±nasamphassaja½ vedana½... jivh±samphassaja½ vedana½... k±yasamphassaja½ vedana½... manosamphassaja½ vedana½ aniccato anupassati, no niccato...pe0... paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati...pe0... paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. imehi sattahi ±k±rehi vedana½ anupassati. vedan± upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ vedana½ anupassati. tena vuccati -- ``vedan±su vedan±nupassan±satipaµµh±n±''. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... eva½ vedan±su vedan±nupass² viharati. [ga] katha½ citte citt±nupass² viharati? idhekacco sar±ga½ citta½ aniccato anupassati, no niccato...pe0... paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati...pe0... paµinissajjanto ±d±na½ pajahati . imehi sattahi ±k±rehi citta½ anupassati. citta½ upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ citta½ anupassati. tena vuccati -- ``citte citt±nupassan±satipaµµh±n±''. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. idhekacco v²tar±ga½ citta½...pe0... sadosa½ citta½... v²tadosa½ citta½... samoha½ citta½... v²tamoha½ citta½... sa½khitta½ citta½... vikkhitta½ citta½... mahaggata½ citta½... amahaggata½ citta½... sauttara½ citta½... anuttara½ citta½... sam±hita½ citta½... asam±hita½ citta½... vimutta½ citta½... avimutta½ citta½... cakkhuviññ±ºa½... sotaviññ±ºa½... gh±naviññ±ºa½... jivh±viññ±ºa½... k±yaviññ±ºa½... manoviññ±ºa½ aniccato anupassati, no niccato...pe0... paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati...pe0... paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. imehi sattahi ±k±rehi citta½ anupassati. citta½ upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena ta½ citta½ anupassati. tena vuccati -- ``citte citt±nupassan±satipaµµh±n±''. bh±van±ti catasso bh±van±...pe0... ±sevanaµµhena bh±van±. eva½ citte citt±nupass² viharati. [gha] katha½ dhammesu dhamm±nupass² viharati? idhekacco µhapetv± k±ya½ µhapetv± vedana½ µhapetv± citta½ tadavasese dhamme aniccato anupassati, no niccato; dukkhato anupassati, no sukhato; anattato anupassati, no attato; nibbindati, no nandati; virajjati, no rajjati; nirodheti, no samudeti; paµinissajjati, no ±diyati. aniccato anupassanto niccasañña½ pajahati, dukkhato anupassanto sukhasañña½ pajahati, anattato anupassanto attasañña½ pajahati, nibbindanto nandi½ pajahati, virajjanto r±ga½ pajahati, nirodhento samudaya½ pajahati, paµinissajjanto ±d±na½ pajahati. imehi sattahi ±k±rehi te dhamme anupassati. dhamm± upaµµh±na½, no sati. sati upaµµh±nañceva sati ca. t±ya satiy± tena ñ±ºena te dhamme anupassati. tena vuccati -- ``dhammesu dhamm±nupassan±satipaµµh±n±''. bh±van±ti catasso bh±van± -- tattha j±t±na½ dhamm±na½ anativattanaµµhena bh±van±, indriy±na½ ekarasaµµhena bh±van±, tadupagav²riyav±hanaµµhena bh±van±, ±sevanaµµhena bh±van±. eva½ dhammesu dhamm±nupass² viharat²ti. satipaµµh±nakath± niµµhit±. 9. vipassan±kath± 36. eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. tatra kho bhagav± bhikkh³ ±mantesi -- ``bhikkhavo''ti. ``bhadante''ti te bhikkh³ bhagavato paccassosu½. bhagav± etadavoca -- ``so vata, bhikkhave, bhikkhu kañci {kiñci (ka0) a0 ni0 6.99-100 passitabb±} saªkh±ra½ niccato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; anulomik±ya khantiy± asamann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; sammattaniy±ma½ anokkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± {arahattaphala½ v± (sy±0 ka0) a0 ni0 6.98 passitabb±} sacchikarissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati. ``so vata, bhikkhave, bhikkhu sabbasaªkh±re aniccato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- µh±nameta½ vijjati; anulomik±ya khantiy± samann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- µh±nameta½ vijjati, sammattaniy±ma½ okkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± sacchikarissat²ti -- µh±nameta½ vijjati. ``so vata, bhikkhave, bhikkhu kañci saªkh±ra½ sukhato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; anulomik±ya khantiy± asamann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; sammattaniy±ma½ anokkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± sacchikarissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati . ``so vata, bhikkhave, bhikkhu sabbasaªkh±re dukkhato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- µh±nameta½ vijjati; anulomik±ya khantiy± samann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- µh±nameta½ vijjati; sammattaniy±ma½ okkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± sacchikarissat²ti -- µh±nameta½ vijjati. ``so vata, bhikkhave, bhikkhu kañci dhamma½ attato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; anulomik±ya khantiy± asamann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; sammattaniy±ma½ anokkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± sacchikarissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati. ``so vata, bhikkhave, bhikkhu sabbadhamme {kañci dhamma½ (sy±0), kiñci dhamma½ (ka0) a0 ni0 6.100 passitabb±} anattato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- µh±nameta½ vijjati; anulomik±ya khantiy± samann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- µh±nameta½ vijjati; sammattaniy±ma½ okkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± sacchikarissat²ti -- µh±nameta½ vijjati. ``so vata, bhikkhave, bhikkhu nibb±na½ dukkhato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; anulomik±ya khantiy± asamann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati; sammattaniy±ma½ anokkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± sacchikarissat²ti -- neta½ µh±na½ vijjati. ``so vata, bhikkhave, bhikkhu nibb±na½ sukhato samanupassanto anulomik±ya khantiy± samann±gato bhavissat²ti -- µh±nameta½ vijjati; anulomik±ya khantiy± samann±gato sammattaniy±ma½ okkamissat²ti -- µh±nameta½ vijjati; sammattaniy±ma½ okkamam±no sot±pattiphala½ v± sakad±g±miphala½ v± an±g±miphala½ v± arahatta½ v± sacchikarissat²ti -- µh±nameta½ vijjati''. 37. katih±k±rehi anulomika½ khanti½ paµilabhati, katih±k±rehi sammattaniy±ma½ okkamati? catt±r²s±ya ±k±rehi anulomika½ khanti½ paµilabhati, catt±r²s±ya ±k±rehi sammattaniy±ma½ okkamati. katamehi catt±r²s±ya ±k±rehi anulomika½ khanti½ paµilabhati, katamahi catt±r²s±ya ±k±rehi sammattaniy±ma½ okkamati? pañcakkhandhe aniccato dukkhato rogato gaº¹ato sallato aghato ±b±dhato parato palokato ²tito upaddavato bhayato upasaggato calato pabhaªguto {pabhaªgato (sy±0)} addhuvato at±ºato {att±ºato (sy±0)} aleºato asaraºato rittato tucchato suññato anattato ±d²navato vipariº±madhammato as±rakato agham³lato vadhakato vibhavato s±savato saªkhatato m±r±misato j±tidhammato jar±dhammato by±dhidhammato maraºadhammato sokadhammato paridevadhammato up±y±sadhammato sa½kilesikadhammato. 38. pañcakkhandhe aniccato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho nicca½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe dukkhato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho sukha½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe rogato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho ±rogya½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe gaº¹ato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho agaº¹a½ {nigaº¹o (sy±0)} nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe sallato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho visalla½ {nissalla½ (sy±0)} nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe aghato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho anagho nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe ±b±dhato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho an±b±dho nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe parato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho aparappaccaya½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe palokato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho apalokadhammo nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe ²tito passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho an²tika½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe upaddavato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho anupaddava½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe bhayato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho abhaya½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe upasaggato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho anupasagga½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe calato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho acala½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe pabhaªguto passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho apabhaªgu {appabhaªga½ (sy±0)} nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe addhuvato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho dhuva½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe at±ºato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho t±ºa½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe aleºato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho leºa½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe asaraºato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho saraºa½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe rittato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho aritta½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe tucchato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho atuccha½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe suññato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho paramasuñña½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe anattato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho paramattha½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe ±d²navato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho an±d²nava½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe vipariº±madhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho avipariº±madhamma½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe as±rakato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho s±ra½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe agham³lato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho anagham³la½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe vadhakato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho avadhaka½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe vibhavato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho avibhava½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe s±savato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho an±sava½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe saªkhatato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho asaªkhata½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe m±r±misato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho nir±misa½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe j±tidhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho aj±ta½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe jar±dhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho ajara½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe by±dhidhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho aby±dhi {aby±dhidhamma½ (sy±0)} nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe maraºadhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho amata½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe sokadhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho asoka½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe paridevadhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho aparideva½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe up±y±sadhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho anup±y±sa½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. pañcakkhandhe sa½kilesikadhammato passanto anulomika½ khanti½ paµilabhati. pañcanna½ khandh±na½ nirodho asa½kiliµµha½ nibb±nanti passanto sammattaniy±ma½ okkamati. 39. aniccatoti, anicc±nupassan±. dukkhatoti, dukkh±nupassan±. rogatoti , dukkh±nupassan±. gaº¹atoti, dukkh±nupassan±. sallatoti, dukkh±nupassan±. aghatoti, dukkh±nupassan±. ±b±dhatoti, dukkh±nupassan±. paratoti, anatt±nupassan±. palokatoti, anicc±nupassan±. ²titoti, dukkh±nupassan±. upaddavatoti, dukkh±nupassan±. bhayatoti, dukkh±nupassan± . upasaggatoti, dukkh±nupassan±. calatoti, anicc±nupassan±. pabhaªgutoti, anicc±nupassan±. addhuvatoti, anicc±nupassan±. at±ºatoti, dukkh±nupassan±. aleºatoti, dukkh±nupassan±. asaraºatoti, dukkh±nupassan±. rittatoti, anatt±nupassan±. tucchatoti, anatt±nupassan±. suññatoti, anatt±nupassan±. anattatoti , anatt±nupassan±. ±d²navatoti, dukkh±nupassan±. vipariº±madhammatoti, anicc±nupassan±. as±rakatoti, anatt±nupassan±. agham³latoti , dukkh±nupassan±. vadhakatoti, dukkh±nupassan±. vibhavatoti, anicc±nupassan±. s±savatoti, dukkh±nupassan±. saªkhatatoti, anicc±nupassan±. m±r±misatoti, dukkh±nupassan±. j±tidhammatoti, dukkh±nupassan±. jar±dhammatoti, dukkh±nupassan±. by±dhidhammatoti, dukkh±nupassan±. maraºadhammatoti, anicc±nupassan±. sokadhammatoti, dukkh±nupassan±. paridevadhammatoti, dukkh±nupassan±. up±y±sadhammatoti, dukkh±nupassan±. sa½kilesikadhammatoti, dukkh±nupassan±. imehi catt±l²s±ya ±k±rehi anulomika½ khanti½ paµilabhati. imehi catt±l²s±ya ±k±rehi sammattaniy±ma½ okkamati. imehi catt±l²s±ya ±k±rehi anulomika½ khanti½ paµilabhantassa, imehi catt±l²s±ya ±k±rehi sammattaniy±ma½ okkamantassa kati anicc±nupassan±, kati dukkh±nupassan±, kati anatt±nupassan±? pañcav²sati anatt±nupassan±, paññ±sa anicc±nupassan±. sata½ pañcav²sati ceva, y±ni dukkhe pavuccareti.. vipassan±kath± niµµhit±. 10. m±tik±kath± 40. nicch±to {nicch±to muccat²ti (sy±0)}, mokkho vimokkho, vijj±vimutti, adhis²la½, adhicitta½, adhipaññ±, passaddhi, ñ±ºa½, dassana½ visuddhi {suddhi (sy±0)} nekkhamma½, nissaraºa½ paviveko, vossaggo, cariy±, jh±navimokkho, bh±van±, adhiµµh±na½, j²vita½. 41. nicch±toti nekkhammena k±macchandato nicch±to, aby±p±dena by±p±dato nicch±to...pe0... paµhamena jh±nena n²varaºehi nicch±to...pe0... arahattamaggena sabbakilesehi nicch±to. mokkho vimokkhoti nekkhammena k±macchandato muccat²ti -- mokkho vimokkho. aby±p±dena by±p±dato muccat²ti -- mokkho vimokkho...pe0... paµhamena jh±nena n²varaºehi muccat²ti -- mokkho vimokkho...pe0... arahattamaggena sabbakilesehi muccat²ti -- mokkho vimokkho. vijj±vimutt²ti nekkhamma½ vijjat²ti vijj±, k±macchandato muccat²ti vimutti. vijjanto muccati, muccanto vijjat²ti -- vijj±vimutti. aby±p±do {aby±p±da½ (sy±0)} vijjat²ti vijj±, by±p±dato vimuccat²ti vimutti. vijjanto muccati, muccanto vijjat²ti -- vijj±vimutti...pe0... arahattamaggo vijjat²ti vijj±, sabbakilesehi muccat²ti vimutti. vijjanto muccati, muccanto vijjat²ti -- vijj±vimutti. adhis²la½ adhicitta½ adhipaññ±ti nekkhammena k±macchanda½, sa½varaµµhena s²lavisuddhi, avikkhepaµµhena cittavisuddhi, dassanaµµhena diµµhivisuddhi. yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh± . yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±. yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh±. aby±p±dena by±p±da½ sa½varaµµhena s²lavisuddhi...pe0... arahattamaggena sabbakilese sa½varaµµhena s²lavisuddhi, avikkhepaµµhena cittavisuddhi. dassanaµµhena diµµhivisuddhi. yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh±. yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±. yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh±. passaddh²ti nekkhammena k±macchanda½ paµippassambheti, aby±p±dena by±p±da½ paµippassambheti...pe0... arahattamaggena sabbakilese paµippassambheti. ñ±ºanti k±macchandassa pah²natt± nekkhamma½ ñ±taµµhena ñ±ºa½ ; by±p±dassa pah²natt± aby±p±do ñ±taµµhena ñ±ºa½...pe0... sabbakiles±na½ pah²natt± arahattamaggo ñ±taµµhena ñ±ºa½. dassananti k±macchandassa pah²natt± nekkhamma½ diµµhatt± dassana½. by±p±dassa pah²natt± aby±p±do diµµhatt± dassana½...pe0... sabbakiles±na½ pah²natt± arahattamaggo diµµhatt± dassana½. visuddh²ti k±macchanda½ pajahanto nekkhammena visujjhati. by±p±da½ pajahanto aby±p±dena visujjhati...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggena visujjhati. nekkhammanti k±m±nameta½ nissaraºa½, yadida½ nekkhamma½. r³p±nameta½ nissaraºa½, yadida½ ±ruppa½. ya½ kho pana kiñci bh³ta½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½, nirodho tassa nekkhamma½. by±p±dassa aby±p±do nekkhamma½. thinamiddhassa ±lokasaññ± nekkhamma½...pe0... sabbakiles±na½ arahattamaggo nekkhamma½. nissaraºanti k±m±nameta½ nissaraºa½, yadida½ nekkhamma½. r³p±nameta½ nissaraºa½, yadida½ ±ruppa½. ya½ kho pana kiñci bh³ta½ saªkhata½ paµiccasamuppanna½, nirodho tassa nissaraºa½. k±macchandassa nekkhamma½ nissaraºa½. by±p±dassa aby±p±do nissaraºa½...pe0... sabbakiles±na½ arahattamaggo nissaraºa½. pavivekoti k±macchandassa nekkhamma½ paviveko ...pe0... sabbakiles±na½ arahattamaggo paviveko . vossaggoti nekkhammena k±macchanda½ vossajjat²ti -- vossaggo. aby±p±dena by±p±da½ vossajjat²ti -- vossaggo...pe0... arahattamaggena sabbakilese vossajjat²ti -- vossaggo. cariy±ti k±macchanda½ pajahanto nekkhammena carati. by±p±da½ pajahanto aby±p±dena carati...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamaggena carati. jh±navimokkhoti nekkhamma½ jh±yat²ti -- jh±na½. k±macchanda½ jh±pet²ti -- jh±na½. jh±yanto muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±pento muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±yant²ti dhamm±. jh±pent²ti kilese. jh±te ca jh±pe ca j±n±t²ti -- jh±najh±y² {jh±navimokkho (sy±0) aµµhakath± oloketabb±}. aby±p±do jh±yat²ti jh±na½. by±p±da½ jh±pet²ti -- jh±na½...pe0... ±lokasaññ± jh±yat²ti -- jh±na½. thinamiddha½ jh±pet²ti -- jh±na½...pe0... arahattamaggo jh±yat²ti -- jh±na½. sabbakilese jh±pet²ti -- jh±na½. jh±yanto muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±pento muccat²ti -- jh±navimokkho. jh±yant²ti -- dhamm±. jh±pent²ti -- kilese. jh±te ca jh±pe ca j±n±t²ti -- jh±najh±y². 42. bh±van± adhiµµh±na½ j²vitanti k±macchanda½ pajahanto nekkhamma½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno. nekkhammavasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±nasampanno. sv±ya½ eva½ bh±van±sampanno adhiµµh±nasampanno sama½ j²vati, no visama½; samm± j²vati, no micch±; visuddha½ j²vati, no kiliµµhanti -- ±j²vasampanno. sv±ya½ eva½ bh±van±sampanno adhiµµh±nasampanno ±j²vasampanno yaññadeva parisa½ upasaªkamati -- yadi khattiyaparisa½ yadi br±hmaºaparisa½ yadi gahapatiparisa½ yadi samaºaparisa½ -- vis±rado upasaªkamati amaªkubh³to. ta½ kissa hetu? tath± hi so bh±van±sampanno adhiµµh±nasampanno ±j²vasampanno. by±p±da½ pajahanto aby±p±da½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno...pe0... thinamiddha½ pajahanto ±lokasañña½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno...pe0... uddhacca½ pajahanto avikkhepa½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno...pe0... vicikiccha½ pajahanto dhammavavatth±na½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno...pe0... avijja½ pajahanto vijja½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno...pe0... arati½ pajahanto p±mojja½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno...pe0... n²varaºe pajahanto paµhama½ jh±na½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno...pe0... sabbakilese pajahanto arahattamagga½ bh±vet²ti -- bh±van±sampanno. arahattamaggavasena citta½ adhiµµh±t²ti -- adhiµµh±nasampanno. sv±ya½ eva½ bh±van±sampanno adhiµµh±nasampanno sama½ j²vati, no visama½; samm± j²vati, no micch±; visuddha½ j²vati, no kiliµµhanti -- ±j²vasampanno. sv±ya½ eva½ bh±van±sampanno adhiµµh±nasampanno ±j²vasampanno yaññadeva parisa½ upasaªkamati -- yadi khattiyaparisa½ yadi br±hmaºaparisa½ yadi gahapatiparisa½ yadi samaºaparisa½ -- vis±rado upasaªkamati amaªkubh³to. ta½ kissa hetu? tath± hi so bh±van±sampanno adhiµµh±nasampanno ±j²vasampannoti. m±tik±kath± niµµhit±. paññ±vaggo tatiyo. tassudd±na½ -- paññ± iddhi abhisamayo, viveko cariyapañcamo. p±µih±ri samas²si, satipaµµh±n± vipassan±. tatiye paññ±vaggamhi, m±tik±ya ca te das±ti.. mah±vaggo yuganaddho, paññ±vaggo ca n±mato. tayova vagg± imamhi {tivaggo yassa vikkhepo (sy±0 ka0)}, paµisambhid±pakaraºe.. anantanayamaggesu, gambh²ro s±gar³pamo. nabhañca t±rak±kiººa½, th³lo j±tassaro yath±. kathik±na½ vis±l±ya, yog²na½ ñ±ºajotananti.. paµisambhid±maggap±¼i niµµhit±.