.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa..
khuddakanik±ye
petavatthup±¼i
1. uragavaggo
1. khett³pamapetavatthu
1.
``khett³pam± arahanto, d±yak± kassak³pam±.
b²j³pama½ deyyadhamma½, etto nibbattate phala½..
2.
``eta½ b²ja½ kasi khetta½, pet±na½ d±yakassa ca.
ta½ pet± paribhuñjanti, d±t± puññena va¹¹hati..
3.
``idheva kusala½ katv±, pete ca paµip³jiya.
saggañca kamati {gamati (ka0)} µµh±na½, kamma½ katv±na bhaddaka''nti..
khett³pamapetavatthu paµhama½.
2. s³karamukhapetavatthu
4.
``k±yo te sabbasovaººo, sabb± obh±sate dis±.
mukha½ te s³karasseva, ki½ kammamakar² pure'' {makar± pure (ka0)}..
5.
``k±yena saññato ±si½, v±c±y±simasaññato.
tena met±diso vaººo, yath± passasi n±rada..
6.
``ta½ ty±ha½ {t±ha½ (ka0)} n±rada br³mi, s±ma½ diµµhamida½ tay±.
m±k±si mukhas± p±pa½, m± kho s³karamukho ah³''ti..
s³karamukhapetavatthu dutiya½.
3. p³timukhapetavatthu
7.
``dibba½ subha½ dh±resi vaººadh±tu½, veh±yasa½ tiµµhasi antalikkhe.
mukhañca te kimayo p³tigandha½, kh±danti ki½ kammamak±si pubbe''..
8.
``samaºo aha½ p±potiduµµhav±co {p±po duµµhav±co (s²0), p±po dukkhav±co (sy±0 p²0)}, tapassir³po mukhas± asaññato.
laddh± ca me tapas± vaººadh±tu, mukhañca me pesuºiyena p³ti..
9.
``tayida½ tay± n±rada s±ma½ diµµha½,
anukampak± ye kusal± vadeyyu½.
`m± pesuºa½ m± ca mus± abh±ºi,
yakkho tuva½ hohisi k±mak±m²'''ti..
p³timukhapetavatthu tatiya½.
4. piµµhadh²talikapetavatthu
10.
``ya½ kiñc±rammaºa½ katv±, dajj± d±na½ amacchar².
pubbapete ca ±rabbha, atha v± vatthudevat±..
11.
``catt±ro ca mah±r±je, lokap±le yasassine {yasassino (s²0 sy±0)}.
kuvera½ dhataraµµhañca, vir³pakkha½ vir³¼haka½.
te ceva p³jit± honti, d±yak± ca anipphal±..
12.
``na hi ruººa½ v± soko v±, y± caññ± paridevan±.
na ta½ petassa atth±ya, eva½ tiµµhanti ñ±tayo..
13.
``ayañca kho dakkhiº± dinn±, saªghamhi suppatiµµhit±.
d²gharatta½ hit±yassa, µh±naso upakappat²''ti..
piµµhadh²talikapetavatthu catuttha½.
5. tirokuµµapetavatthu
14.
{khu0 p±0 7.1 khuddakap±µhe} ``tirokuµµesu {tiroku¹¹esu (s²0 sy±0 p²0)} tiµµhanti, sandhisiªgh±µakesu ca.
dv±rab±h±su tiµµhanti, ±gantv±na saka½ ghara½..
15.
``pah³te annap±namhi, khajjabhojje upaµµhite.
na tesa½ koci sarati, satt±na½ kammapaccay±..
16.
``eva½ dadanti ñ±t²na½, ye honti anukampak±.
suci½ paº²ta½ k±lena, kappiya½ p±nabhojana½.
`ida½ vo ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo'..
17.
``te ca tattha sam±gantv±, ñ±tipet± sam±gat±.
pah³te annap±namhi, sakkacca½ anumodare..
18.
```cira½ j²vantu no ñ±t², yesa½ hetu labh±mase.
amh±kañca kat± p³j±, d±yak± ca anipphal±'..
19.
```na hi tattha kasi atthi, gorakkhettha na vijjati.
vaºijj± t±dis² natthi, hiraññena kay±kaya½ {kayokkaya½ (s²0 ka0) kayokaya½ (khu0 p±0 7.6)}.
ito dinnena y±penti, pet± k±lagat± {k±lakat± (s²0 sy±0 p²0)} tahi½'..
20.
```unname udaka½ vuµµha½, yath± ninna½ pavattati.
evameva ito dinna½, pet±na½ upakappati'..
21.
```yath± v±rivah± p³r±, parip³renti s±gara½.
evameva ito dinna½, pet±na½ upakappati'..
22.
```ad±si me ak±si me, ñ±ti mitt± {ñ±ti mitto (?)} sakh± ca me.
pet±na½ dakkhiºa½ dajj±, pubbe katamanussara½'..
23.
```na hi ruººa½ v± soko v±, y± caññ± paridevan±.
na ta½ pet±namatth±ya, eva½ tiµµhanti ñ±tayo'..
24.
```ayañca kho dakkhiº± dinn±, saªghamhi suppatiµµhit±.
d²gharatta½ hit±yassa, µh±naso upakappati'..
25.
``so ñ±tidhammo ca aya½ nidassito, pet±na p³j± ca kat± u¼±r±.
balañca bhikkh³namanuppadinna½, tumhehi puñña½ pasuta½ anappaka''nti..
tirokuµµapetavatthu pañcama½.
6. pañcaputtakh±dapetivatthu
26.
``nagg± dubbaººar³p±si, duggandh± p³ti v±yasi.
makkhik±hi parikiºº± {makkhik±parikiºº± ca (s²0)}, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..
27.
``aha½ bhadante {bhaddante (ka0)} pet²mhi, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..
28.
``k±lena pañca putt±ni, s±ya½ pañca pun±pare.
vij±yitv±na kh±d±mi, tepi n± honti me ala½..
29.
``pari¹ayhati dh³m±yati, khud±ya {khudd±ya (ka0)} hadaya½ mama.
p±n²ya½ na labhe p±tu½, passa ma½ byasana½ gata''nti..
30.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, puttama½s±ni kh±das²''ti..
31.
``sapat² {sapatt² (s²0)} me gabbhin² ±si, tass± p±pa½ acetayi½.
s±ha½ paduµµhamanas±, akari½ gabbhap±tana½..
32.
``tass± dvem±siko gabbho, lohitaññeva pagghari.
tadass± m±t± kupit±, mayha½ ñ±t² sam±nayi.
sapathañca ma½ k±resi, paribh±s±pay² ca ma½..
33.
``s±ha½ ghorañca sapatha½, mus±v±da½ abh±sisa½.
puttama½s±ni kh±d±mi, sace ta½ pakata½ may±..
34.
``tassa kammassa vip±kena {vip±ka½ (sy±0 ka0)}, mus±v±dassa c³bhaya½.
puttama½s±ni kh±d±mi, pubbalohitamakkhit±''ti..
pañcaputtakh±dapetivatthu {pañcaputtakh±dapetavatthu (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi} chaµµha½.
7. sattaputtakh±dapetivatthu
35.
``nagg± dubbaººar³p±si, duggandh± p³ti v±yasi.
makkhik±hi parikiºº±, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..
36.
``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..
37.
``k±lena satta putt±ni, s±ya½ satta pun±pare.
vij±yitv±na kh±d±mi, tepi n± honti me ala½..
38.
``pari¹ayhati dh³m±yati, khud±ya hadaya½ mama.
nibbuti½ n±dhigacch±mi, aggida¹¹h±va ±tape''ti..
39.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, puttama½s±ni kh±das²''ti..
40.
``ah³ mayha½ duve putt±, ubho sampattayobban±.
s±ha½ puttabal³pet±, s±mika½ atimaññisa½..
41.
``tato me s±miko kuddho, sapatti½ mayham±nayi.
s± ca gabbha½ alabhittha, tass± p±pa½ acetayi½..
42.
``s±ha½ paduµµhamanas±, akari½ gabbhap±tana½.
tass± tem±siko gabbho, pubbalohitako {pubbalohitako (ka0)} pati..
43.
``tadass± m±t± kupit±, mayha½ ñ±t² sam±nayi.
sapathañca ma½ k±resi, paribh±s±pay² ca ma½..
44.
``s±ha½ ghorañca sapatha½, mus±v±da½ abh±sisa½.
`puttama½s±ni kh±d±mi, sace ta½ pakata½ may±'..
45.
``tassa kammassa vip±kena, mus±v±dassa c³bhaya½.
puttama½s±ni kh±d±mi, pubbalohitamakkhit±''ti..
sattaputtakh±dapetivatthu sattama½.
8. goºapetavatthu
46.
``ki½ nu ummattar³pova, l±yitv± harita½ tiºa½.
kh±da kh±d±ti lapasi, gatasatta½ jaraggava½..
47.
``na hi annena p±nena, mato goºo samuµµhahe.
tva½si b±lo ca {b±lova (ka0)} dummedho, yath± taññova dummat²''ti..
48.
``ime p±d± ida½ s²sa½, aya½ k±yo sav±ladhi.
nett± tatheva tiµµhanti, aya½ goºo samuµµhahe..
49.
``n±yyakassa hatthap±d±, k±yo s²sañca dissati.
ruda½ mattikath³pasmi½, nanu tvaññeva dummat²''ti..
50.
``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.
v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..
51.
``abbah² {abb³¼ha½ (bah³su)} vata me salla½, soka½ hadayanissita½.
yo me sokaparetassa, pitusoka½ ap±nudi..
52.
``sv±ha½ abb³¼hasallosmi, s²tibh³tosmi nibbuto.
na soc±mi na rod±mi, tava sutv±na m±ºava'..
53.
eva½ karonti sappaññ±, ye honti anukampak±.
vinivattayanti sokamh±, suj±to pitara½ yath±ti..
goºapetavatthu aµµhama½.
9. mah±pesak±rapetivatthu
54.
``g³thañca mutta½ ruhirañca pubba½, paribhuñjati kissa aya½ vip±ko.
aya½ nu ki½ kammamak±si n±r², y± sabbad± lohitapubbabhakkh±..
55.
``nav±ni vatth±ni subh±ni ceva, mud³ni suddh±ni ca lomas±ni.
dinn±ni miss± kitak± {kiµak± (ka0)} bhavanti, aya½ nu ki½ kammamak±si n±r²''ti..
56.
``bhariy± mames± ah³ bhadante, ad±yik± maccharin² kadariy±.
s± ma½ dadanta½ samaºabr±hmaº±na½, akkosati ca paribh±sati ca..
57.
```g³thañca mutta½ ruhirañca pubba½, paribhuñja tva½ asuci½ sabbak±la½.
eta½ te paralokasmi½ hotu, vatth± ca te kiµakasam± bhavantu'.
et±disa½ duccarita½ caritv±, idh±gat± ciraratt±ya kh±dat²''ti..
mah±pesak±rapetivatthu navama½.
10. khall±µiyapetivatthu
58.
``k± nu antovim±nasmi½, tiµµhant² n³panikkhami.
upanikkhamassu bhadde, pass±ma ta½ bahiµµhita''nti..
59.
``aµµ²y±mi har±y±mi, nagg± nikkhamitu½ bahi.
kesehamhi paµicchann±, puñña½ me appaka½ kata''nti..
60.
``handuttar²ya½ dad±mi te, ida½ dussa½ niv±saya.
ida½ dussa½ niv±setv±, ehi nikkhama sobhane.
upanikkhamassu bhadde, pass±ma ta½ bahiµµhita''nti..
61.
``hatthena hatthe te dinna½, na mayha½ upakappati.
esetthup±sako saddho, samm±sambuddhas±vako..
62.
``eta½ acch±dayitv±na, mama dakkhiºam±disa.
tath±ha½ {ath±ha½ (s²0)} sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..
63.
tañca te nh±payitv±na, vilimpetv±na v±ºij±.
vatthehacch±dayitv±na, tass± dakkhiºam±disu½..
64.
samanantar±nuddiµµhe {samanantar± anuddiµµhe (sy±0 ka0)}, vip±ko udapajjatha {upapajjatha (s²0 sy±0)}.
bhojanacch±danap±n²ya½ {bhojanacch±dana½ p±n²ya½ (sy±0 ka0)}, dakkhiº±ya ida½ phala½..
65.
tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².
hasant² vim±n± nikkhami, `dakkhiº±ya ida½ phala'''nti..
66.
``sucittar³pa½ rucira½, vim±na½ te pabh±sati.
devate pucchit±cikkha, kissa kammassida½ phala''nti..
67.
``bhikkhuno caram±nassa, doºinimmajjani½ aha½.
ad±si½ ujubh³tassa, vippasannena cetas±..
68.
``tassa kammassa kusalassa, vip±ka½ d²ghamantara½.
anubhomi vim±nasmi½, tañca d±ni parittaka½..
69.
``uddha½ cat³hi m±sehi, k±la½kiriy± {k±la½kiriy± (ka0)} bhavissati.
ekantakaµuka½ ghora½, niraya½ papatissaha½..
70.
{ma0 ni0 3.250, 267; a0 ni0 3.36; pe0 va0 240, 693} ``catukkaººa½ catudv±ra½, vibhatta½ bh±gaso mita½.
ayop±k±rapariyanta½, ayas± paµikujjita½..
71.
``tassa ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±.
samant± yojanasata½, pharitv± tiµµhati sabbad±..
72.
``tatth±ha½ d²ghamaddh±na½, dukkha½ vedissa vedana½.
phalañca p±pakammassa, tasm± soc±maha½ bhusa''nti..
khall±µiyapetivatthu dasama½.
11. n±gapetavatthu
73.
``puratova {purato ca (sy±0)} setena paleti hatthin±, majjhe pana assatar²rathena.
pacch± ca kaññ± sivik±ya n²yati, obh±sayant² dasa sabbato {sabbato (ka0)} dis±..
74.
``tumhe pana muggarahatthap±ºino, ruda½mukh± chinnapabhinnagatt±.
manussabh³t± kimakattha p±pa½, yenaññamaññassa piv±tha lohita''nti..
75.
``puratova yo gacchati kuñjarena, setena n±gena catukkamena.
amh±ka putto ahu jeµµhako so {sova jeµµho (ka0)}, d±n±ni datv±na sukh² pamodati..
76.
``yo so majjhe assatar²rathena, catubbhi yuttena suvaggitena.
amh±ka putto ahu majjhimo so, amacchar² d±navat² virocati..
77.
``y± s± ca pacch± sivik±ya n²yati, n±r² sapaññ± migamandalocan±.
amh±ka dh²t± ahu s± kaniµµhik±, bh±ga¹¹habh±gena sukh² pamodati..
78.
``ete ca d±n±ni ada½su pubbe, pasannacitt± samaºabr±hmaº±na½.
maya½ pana maccharino ahumha, paribh±sak± samaºabr±hmaº±na½.
ete ca datv± paric±rayanti, mayañca suss±ma na¼ova chinno''ti {khittoti (s²0)}..
79.
``ki½ tumh±ka½ bhojana½ ki½ say±na½, kathañca y±petha sup±padhammino.
pah³tabhogesu anappakesu, sukha½ vir±dh±ya {vir±g±ya (sy±0 ka0)} dukkhajja patt±''ti..
80.
``aññamañña½ vadhitv±na, piv±ma pubbalohita½.
bahu½ pitv± na dh±t± homa, nacch±dimhase {narucc±dimhase (ka0)} maya½..
81.
``icceva macc± paridevayanti, ad±yak± pecca {maccharino (ka0)} yamassa µh±yino.
ye te vidicca {viditv± (s²0)} adhigamma bhoge, na bhuñjare n±pi karonti puñña½..
82.
``te khuppip±s³pagat± parattha, pacch± {pet± (s²0)} cira½ jh±yare ¹ayham±n±.
kamm±ni katv±na dukhudr±ni, anubhonti dukkha½ kaµukapphal±ni..
83.
``ittara½ hi dhana½ dhañña½, ittara½ idha j²vita½.
ittara½ ittarato ñatv±, d²pa½ kayir±tha paº¹ito..
84.
``ye te eva½ paj±nanti, nar± dhammassa kovid±.
te d±ne nappamajjanti, sutv± arahata½ vaco''ti..
n±gapetavatthu ek±dasama½.
12. uragapetavatthu
85.
``uragova taca½ jiººa½, hitv± gacchati santanu½.
eva½ sar²re nibbhoge, pete k±laªkate sati..
86.
``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.
tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..
87.
``anabbhito {anavhito (s²0)} tato ±g±, n±nuññ±to ito gato.
yath±gato tath± gato, tattha k± {k± tattha (s²0)} paridevan±..
88.
``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.
tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..
89.
``sace rode kis± assa½, tattha me ki½ phala½ siy±.
ñ±timittasuhajj±na½, bhiyyo no arat² siy±..
90.
``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.
tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..
91.
``yath±pi d±rako canda½, gacchantamanurodati.
eva½ sampadameveta½, yo petamanusocati..
92.
``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.
tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..
93.
``yath±pi brahme udakumbho, bhinno appaµisandhiyo.
eva½ sampadameveta½, yo petamanusocati..
94.
``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.
tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gat²''ti..
uragapetavatthu dv±dasama½.
uragavaggo paµhamo niµµhito.
tassudd±na½ --
khettañca s³kara½ p³ti, piµµha½ c±pi tirokuµµa½.
pañc±pi sattaputtañca, goºa½ pesak±rakañca.
tath± khall±µiya½ n±ga½, dv±dasa½ uragañcev±ti..
2. ubbarivaggo
1. sa½s±ramocakapetivatthu
95.
``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.
upph±sulike {upp±su¼ike (ka0)} kisike, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..
96.
``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
97.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..
98.
``anukampak± mayha½ n±hesu½ bhante, pit± ca m±t± athav±pi ñ±tak±.
ye ma½ niyojeyyu½ dad±hi d±na½, pasannacitt± samaºabr±hmaº±na½..
99.
``ito aha½ vassasat±ni pañca, ya½ evar³p± vicar±mi nagg±.
khud±ya taºh±ya ca khajjam±n±, p±passa kammassa phala½ mameda½..
100.
``vand±mi ta½ ayya pasannacitt±, anukampa ma½ v²ra mah±nubh±va.
datv± ca me ±disa ya½ hi kiñci, mocehi ma½ duggatiy± bhadante''ti..
101.
s±dh³ti so paµissutv±, s±riputtonukampako.
bhikkh³na½ ±lopa½ datv±, p±ºimattañca co¼aka½.
th±lakassa ca p±n²ya½, tass± dakkhiºam±disi..
102.
samanantar±nuddiµµhe, vip±ko udapajjatha.
bhojanacch±danap±n²ya½, dakkhiº±ya ida½ phala½..
103.
tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².
vicittavatth±bharaº±, s±riputta½ upasaªkami..
104.
``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.
obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..
105.
``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.
uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..
106.
``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.
ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..
107.
``uppaº¹uki½ kisa½ ch±ta½, nagga½ sampatitacchavi½ {±patitacchavi½ (s²0)}.
muni k±ruºiko loke, ta½ ma½ addakkhi duggata½..
108.
``bhikkh³na½ ±lopa½ datv±, p±ºimattañca co¼aka½.
th±lakassa ca p±n²ya½, mama dakkhiºam±disi..
109.
``±lopassa phala½ passa, bhatta½ vassasata½ dasa.
bhuñj±mi k±mak±min², anekarasabyañjana½..
110.
``p±ºimattassa co¼assa, vip±ka½ passa y±disa½.
y±vat± nandar±jassa, vijitasmi½ paµicchad±..
111.
``tato bahutar± bhante, vatth±nacch±dan±ni me.
koseyyakambal²y±ni, khomakapp±sik±ni ca..
112.
``vipul± ca mahaggh± ca, tep±k±sevalambare.
s±ha½ ta½ paridah±mi, ya½ ya½ hi manaso piya½..
113.
``th±lakassa ca p±n²ya½, vip±ka½ passa y±disa½.
gambh²r± caturass± ca, pokkharañño sunimmit±..
114.
``setodak± suppatitth±, s²t± appaµigandhiy±.
padumuppalasañchann±, v±rikiñjakkhap³rit±..
115.
``s±ha½ ram±mi k²¼±mi, mod±mi akutobhay±.
muni½ k±ruºika½ loke, bhante vanditum±gat±''ti..
sa½s±ramocakapetivatthu paµhama½.
2. s±riputtattheram±tupetivatthu
116.
``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.
upph±sulike kisike, k± nu tva½ idha tiµµhasi''..
117.
``aha½ te sakiy± m±t±, pubbe aññ±su j±t²su.
upapann± pettivisaya½, khuppip±sasamappit±..
118.
``cha¹¹ita½ khipita½ khe¼a½, siªgh±ºika½ silesuma½.
vasañca ¹ayham±n±na½, vij±t±nañca lohita½..
119.
``vaºik±nañca ya½ gh±na-s²sacchinn±na lohita½.
khud±paret± bhuñj±mi, itthipurisanissita½..
120.
``pubbalohita½ bhakkh±mi {pubbalohitabhakkh±smi (s²0)}, pas³na½ m±nus±na ca.
aleº± anag±r± ca, n²lamañcapar±yaº±..
121.
``dehi puttaka me d±na½, datv± anv±dis±hi me.
appeva n±ma mucceyya½, pubbalohitabhojan±''ti..
122.
m±tuy± vacana½ sutv±, upatissonukampako.
±mantayi moggall±na½, anuruddhañca kappina½..
123.
catasso kuµiyo katv±, saªghe c±tuddise ad±.
kuµiyo annap±nañca, m±tu dakkhiºam±dis²..
124.
samanantar±nuddiµµhe, vip±ko udapajjatha.
bhojana½ p±n²ya½ vattha½, dakkhiº±ya ida½ phala½..
125.
tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².
vicittavatth±bharaº±, kolita½ upasaªkami..
126.
``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.
obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..
127.
``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.
uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..
128.
``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.
ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..
129.
``s±riputtass±ha½ m±t±, pubbe aññ±su j±t²su.
upapann± pettivisaya½, khuppip±sasamappit±..
130.
``cha¹¹ita½ khipita½ khe¼a½, siªgh±ºika½ silesuma½.
vasañca ¹ayham±n±na½, vij±t±nañca lohita½..
131.
``vaºik±nañca ya½ gh±na-s²sacchinn±na lohita½.
khud±paret± bhuñj±mi, itthipurisanissita½..
132.
``pubbalohita½ bhakkhissa½, pas³na½ m±nus±na ca.
aleº± anag±r± ca, n²lamañcapar±yaº±..
133.
``s±riputtassa d±nena, mod±mi akutobhay±.
muni½ k±ruºika½ loke, bhante vanditum±gat±''ti..
s±riputtattherassa m±tupetivatthu dutiya½.
3. matt±petivatthu
134.
``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.
upph±sulike kisike, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..
135.
``aha½ matt± tuva½ tiss±, sapatt² te pure ahu½.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
136.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..
137.
``caº¹² ca pharus± c±si½, issuk² macchar² saµh± {saµh² (s²0)}.
t±ha½ durutta½ vatv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
138.
sabba½ {sacca½ (ka0)} ahampi j±n±mi, yath± tva½ caº¹ik± ahu.
aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si pa½sukunthit±''ti..
139.
``s²sa½nh±t± tuva½ ±si, sucivatth± alaªkat±.
ahañca kho {kho ta½ (s²0 ka0)} adhimatta½, samalaªkatatar± tay±..
140.
``tass± me pekkham±n±ya, s±mikena samantayi.
tato me iss± vipul±, kodho me samaj±yatha..
141.
``tato pa½su½ gahetv±na, pa½sun± ta½ hi okiri½ {ta½ vik²riha½ (sy±0 ka0)}.
tassa kammavip±kena, tenamhi pa½sukunthit±''ti..
142.
``sacca½ ahampi j±n±mi, pa½sun± ma½ tvamokiri.
aññañca kho ta½ pucch±mi, kena khajjasi kacchuy±''ti..
143.
``bhesajjah±r² ubhayo, vananta½ agamimhase.
tvañca bhesajjam±hari, ahañca kapikacchuno..
144.
``tass± ty±j±nam±n±ya, seyya½ ty±ha½ samokiri½.
tassa kammavip±kena, tena khajj±mi kacchuy±''ti..
145.
``sacca½ ahampi j±n±mi, seyya½ me tva½ samokiri.
aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si naggiy± tuva''nti..
146.
``sah±y±na½ samayo ±si, ñ±t²na½ samit² ahu.
tvañca ±mantit± ±si, sas±min² no ca kho aha½..
147.
``tass± ty±j±nam±n±ya, dussa½ ty±ha½ ap±nudi½.
tassa kammavip±kena, tenamhi naggiy± aha''nti..
148.
``sacca½ ahampi j±n±mi, dussa½ me tva½ ap±nudi.
aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si g³thagandhin²''ti..
149.
``tava gandhañca m±lañca, paccagghañca vilepana½.
g³thak³pe adh±resi½ {adh±resi½ (ka0)}, ta½ p±pa½ pakata½ may±.
tassa kammavip±kena, tenamhi g³thagandhin²''ti..
150.
``sacca½ ahampi j±n±mi, ta½ p±pa½ pakata½ tay±.
aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si duggat± tuva''nti..
151.
``ubhinna½ samaka½ ±si, ya½ gehe vijjate dhana½.
santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±k±simattano.
tassa kammavip±kena, tenamhi duggat± aha½..
152.
``tadeva ma½ tva½ avaca, `p±pakamma½ nisevasi.
na hi p±pehi kammehi, sulabh± hoti suggat²'''ti..
153.
``v±mato ma½ tva½ paccesi, athopi ma½ us³yasi.
passa p±p±na½ kamm±na½, vip±ko hoti y±diso..
154.
``te ghar± t± ca d±siyo {te gharad±siyo ±su½ (s²0 sy±0), te ghare d±siyo ceva (ka0)}, t±nev±bharaº±nime.
te aññe paric±renti, na bhog± honti sassat±..
155.
``id±ni bh³tassa pit±, ±paº± gehamehiti.
appeva te dade kiñci, m± su t±va ito ag±''ti..
156.
``nagg± dubbaººar³p±mhi, kis± dhamanisanthat±.
kop²nameta½ itth²na½, m± ma½ bh³tapit±ddas±''ti..
157.
``handa ki½ v± ty±ha½ {ki½ ty±ha½ (s²0 sy±0), ki½ vat±ha½ (ka0)} dammi, ki½ v± tedha {ki½ v± ca te (s²0 sy±0), ki½ vidha te (ka0)} karomaha½.
yena tva½ sukhit± assa, sabbak±masamiddhin²''ti..
158.
``catt±ro bhikkh³ saªghato, catt±ro pana puggal±.
aµµha bhikkh³ bhojayitv±, mama dakkhiºam±disa.
tad±ha½ sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..
159.
s±dh³ti s± paµissutv±, bhojayitv±µµha bhikkhavo.
vatthehacch±dayitv±na, tass± dakkhiºam±dis²..
160.
samanantar±nuddiµµhe , vip±ko udapajjatha.
bhojanacch±danap±n²ya½, dakkhiº±ya ida½ phala½..
161.
tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².
vicittavatth±bharaº±, sapatti½ upasaªkami..
162.
``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.
obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..
163.
``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.
uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..
164.
``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.
ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..
165.
``aha½ matt± tuva½ tiss±, sapatt² te pure ahu½.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..
166.
``tava dinnena d±nena, mod±mi akutobhay±.
c²ra½ j²v±hi bhagini, saha sabbehi ñ±tibhi.
asoka½ viraja½ µh±na½, ±v±sa½ vasavattina½..
167.
``idha dhamma½ caritv±na, d±na½ datv±na sobhane.
vineyya maccheramala½ sam³la½, anindit± saggamupehi µh±na''nti..
matt±petivatthu tatiya½.
4. nand±petivatthu
168.
``k±¼² dubbaººar³p±si, pharus± bh²rudassan±.
piªgal±si ka¼±r±si, na ta½ maññ±mi m±nusi''nti..
169.
``aha½ nand± nandisena, bhariy± te pure ahu½.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
170.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..
171.
``caº¹² ca pharus± c±si½ {caº¹² pharusav±c± ca (s²0)}, tayi c±pi ag±rav±.
t±ha½ durutta½ vatv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
172.
``handuttar²ya½ dad±mi te, ima½ {ida½ (s²0 aµµha0)} dussa½ niv±saya.
ima½ dussa½ niv±setv±, ehi ness±mi ta½ ghara½..
173.
``vatthañca annap±nañca, lacchasi tva½ ghara½ gat±.
putte ca te passissasi, suºis±yo ca dakkhas²''ti..
174.
``hatthena hatthe te dinna½, na mayha½ upakappati.
bhikkh³ ca s²lasampanne, v²tar±ge bahussute..
175.
``tappehi annap±nena, mama dakkhiºam±disa.
tad±ha½ sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..
176.
s±dh³ti so paµissutv±, d±na½ vipulam±kiri.
anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca.
chatta½ gandhañca m±lañca, vividh± ca up±han±..
177.
bhikkh³ ca s²lasampanne, v²tar±ge bahussute.
tappetv± annap±nena, tass± dakkhiºam±dis²..
178.
samanantar±nuddiµµhe , vip±ko udapajjatha.
bhojanacch±danap±n²ya½, dakkhiº±ya ida½ phala½..
179.
tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².
vicittavatth±bharaº±, s±mika½ upasaªkami..
180.
``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.
obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..
181.
``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.
uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..
182.
``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.
ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..
183.
``aha½ nand± nandisena, bhariy± te pure ahu½.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..
184.
``tava dinnena d±nena, mod±mi akutobhay±.
cira½ j²va gahapati, saha sabbehi ñ±tibhi.
asoka½ viraja½ khema½, ±v±sa½ vasavattina½..
185.
``idha dhamma½ caritv±na, d±na½ datv± gahapati.
vineyya maccheramala½ sam³la½, anindito saggamupehi µh±na''nti..
nand±petivatthu catuttha½.
5. maµµhakuº¹al²petavatthu
186.
{vi0 va0 1207} ``alaªkato maµµhakuº¹al², m±ladh±r² haricandanussado.
b±h± paggayha kandasi, vanamajjhe ki½ dukkhito tuva''nti..
187.
``sovaººamayo pabhassaro, uppanno rathapañjaro mama.
tassa cakkayuga½ na vind±mi, tena dukkhena jah±mi j²vita''nti..
188.
``sovaººamaya½ maºimaya½, lohitakamaya½ {lohitaªgamaya½ (sy±0), lohitaªkamaya½ (s²0), lohamaya½ (katthaci)} atha r³piyamaya½.
±cikkha me bhaddam±ºava, cakkayuga½ paµip±day±mi te''ti..
189.
so m±ºavo tassa p±vadi, ``candas³riy± ubhayettha dissare.
sovaººamayo ratho mama, tena cakkayugena sobhat²''ti..
190.
``b±lo kho tva½ asi m±ºava, yo tva½ patthayase apatthiya½.
maññ±mi tuva½ marissasi, na hi tva½ lacchasi candas³riye''ti..
191.
``gaman±gamanampi dissati, vaººadh±tu ubhayattha v²thiy±.
peto k±lakato na dissati, ko nidha kandata½ b±lyataro''ti..
192.
``sacca½ kho vadesi m±ºava, ahameva kandata½ b±lyataro.
canda½ viya d±rako ruda½, peta½ k±lakat±bhipatthayi''nti..
193.
``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.
v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..
194.
``abbah² {abb³¼ha½ (sy±0 ka0)} vata me salla½, soka½ hadayanissita½.
yo me sokaparetassa, puttasoka½ ap±nudi..
195.
``sv±ha½ abb³¼hasallosmi, s²tibh³tosmi nibbuto.
na soc±mi na rod±mi, tava sutv±na m±ºav±''ti..
196.
``devat± nusi gandhabbo, adu sakko purindado.
ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya''nti..
197.
``yañca kandasi yañca rodasi, putta½ ±¼±hane saya½ dahitv±.
sv±ha½ kusala½ karitv± kamma½, tidas±na½ sahabyata½ gato''ti..
198.
``appa½ v± bahu½ v± n±ddas±ma, d±na½ dadantassa sake ag±re.
uposathakamma½ v± t±disa½, kena kammena gatosi devaloka''nti..
199.
``±b±dhikoha½ dukkhito gil±no, ±turar³pomhi sake nivesane.
buddha½ vigataraja½ vitiººakaªkha½, addakkhi½ sugata½ anomapañña½..
200.
``sv±ha½ muditamano pasannacitto, añjali½ akari½ tath±gatassa.
t±ha½ kusala½ karitv±na kamma½, tidas±na½ sahabyata½ gato''ti..
201.
``acchariya½ vata abbhuta½ vata, añjalikammassa ayam²diso vip±ko.
ahampi muditamano pasannacitto, ajjeva buddha½ saraºa½ vaj±m²''ti..
202.
``ajjeva buddha½ saraºa½ vaj±hi, dhammañca saªghañca pasannacitto.
tatheva sikkh±ya pad±ni pañca, akhaº¹aphull±ni sam±diyassu..
203.
``p±º±tip±t± viramassu khippa½, loke adinna½ parivajjayassu.
amajjapo m± ca mus± bhaº±hi, sakena d±rena ca hohi tuµµho''ti..
204.
``atthak±mosi me yakkha, hitak±mosi devate.
karomi tuyha½ vacana½, tva½si ±cariyo mam±ti..
205.
``upemi saraºa½ buddha½, dhammañc±pi anuttara½.
saªghañca naradevassa, gacch±mi saraºa½ aha½..
206.
``p±º±tip±t± viram±mi khippa½, loke adinna½ parivajjay±mi.
amajjapo no ca mus± bhaº±mi. sakena d±rena ca homi tuµµho''ti..
maµµhakuº¹al²petavatthu pañcama½.
6. kaºhapetavatthu
207.
``uµµhehi kaºha ki½ sesi, ko attho supanena te.
yo ca tuyha½ sako bh±t±, hadaya½ cakkhu ca {cakkhu½va (aµµha0)} dakkhiºa½.
tassa v±t± bal²yanti, sasa½ jappati {ghaµo jappati (ka0)} kesav±''ti..
208.
``tassa ta½ vacana½ sutv±, rohiºeyyassa kesavo.
taram±nar³po vuµµh±si, bh±tusokena aµµito..
209.
``ki½ nu ummattar³pova, kevala½ dv±raka½ ima½.
saso sasoti lapasi, k²disa½ sasamicchasi..
210.
``sovaººamaya½ maºimaya½, lohamaya½ atha r³piyamaya½.
saªkhasil±pav±¼amaya½, k±rayiss±mi te sasa½..
211.
``santi aññepi sasak±, araññavanagocar±.
tepi te ±nayiss±mi, k²disa½ sasamicchas²''ti..
212.
``n±hamete sase icche, ye sas± pathavissit±.
candato sasamicch±mi, ta½ me ohara kesav±''ti..
213.
``so n³na madhura½ ñ±ti, j²vita½ vijahissasi.
apatthiya½ patthayasi, candato sasamicchas²''ti..
214.
``eva½ ce kaºha j±n±si, yathaññamanus±sasi.
kasm± pure mata½ putta½, ajj±pi manusocasi..
215.
``na ya½ labbh± manussena, amanussena v± pana.
j±to me m± mari putto, kuto labbh± alabbhiya½..
216.
``na mant± m³labhesajj±, osadhehi dhanena v±.
sakk± ±nayitu½ kaºha, ya½ petamanusocasi..
217.
``mahaddhan± mah±bhog±, raµµhavantopi khattiy±.
pah³tadhanadhaññ±se, tepi no {natthetthap±µhabhedo} ajar±mar±..
218.
``khattiy± br±hmaº± vess±, sudd± caº¹±lapukkus±.
ete caññe ca j±tiy±, tepi no ajar±mar±..
219.
``ye manta½ parivattenti, cha¼aªga½ brahmacintita½.
ete caññe ca vijj±ya, tepi no ajar±mar±..
220.
``isayo v±pi {isayo c±pi (vim±navatthu 99)} ye sant±, saññatatt± tapassino.
sar²ra½ tepi k±lena, vijahanti tapassino..
221.
``bh±vitatt± arahanto, katakicc± an±sav±.
nikkhipanti ima½ deha½, puññap±paparikkhay±''ti..
222.
``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.
v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..
223.
``abbah² vata me salla½, soka½ hadayanissita½.
yo me sokaparetassa, puttasoka½ ap±nudi..
224.
``sv±ha½ abb³¼hasallosmi, s²tibh³tosmi nibbuto.
na soc±mi na rod±mi, tava sutv±na bh±tika'' {bh±sita½ (sy±0)}..
225.
eva½ karonti sappaññ±, ye honti anukampak±.
nivattayanti sokamh±, ghaµo jeµµha½va bh±tara½..
226.
yassa et±dis± honti, amacc± paric±rak±.
subh±sitena anventi, ghaµo jeµµha½va bh±taranti..
kaºhapetavatthu chaµµha½.
7. dhanap±laseµµhipetavatthu
227.
``naggo dubbaººar³posi, kiso dhamanisanthato.
upph±suliko kisiko, ko nu tvamasi m±risa''..
228.
``aha½ bhadante petomhi, duggato yamalokiko.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gato''..
229.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gato''..
230.
``nagara½ atthi paºº±na½ {dasann±na½ (s²0 sy±0 p²0)}, erakacchanti vissuta½.
tattha seµµhi pure ±si½, dhanap±loti ma½ vid³..
231.
``as²ti sakaµav±h±na½, hiraññassa ahosi me.
pah³ta½ me j±tar³pa½, mutt± ve¼uriy± bah³..
232.
``t±va mahaddhanass±pi, na me d±tu½ piya½ ahu.
pidahitv± dv±ra½ bhuñji½ {bhuñj±mi (s²0 sy±0)}, m± ma½ y±canak±ddasu½..
233.
``assaddho macchar² c±si½, kadariyo paribh±sako.
dadant±na½ karont±na½, v±rayissa½ bahu jane {bahujjana½ (s²0 sy±0)}..
234.
``vip±ko natthi d±nassa, sa½yamassa kuto phala½.
pokkharaññodap±n±ni, ±r±m±ni ca ropite.
pap±yo ca vin±sesi½, dugge saªkaman±ni ca..
235.
``sv±ha½ akatakaly±ºo, katap±po tato cuto.
upapanno pettivisaya½, khuppip±sasamappito..
236.
``pañcapaºº±savass±ni, yato k±laªkato aha½.
n±bhij±n±mi bhutta½ v±, p²ta½ v± pana p±niya½..
237.
``yo sa½yamo so vin±so,yo vin±so so sa½yamo.
pet± hi kira j±nanti, yo sa½yamo so vin±so..
238.
``aha½ pure sa½yamissa½, n±d±si½ bahuke dhane.
santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±k±simattano.
sv±ha½ pacch±nutapp±mi, attakammaphal³pago..
239.
{pe0 va0 69} ``uddha½ cat³hi m±sehi, k±la½kiriy± bhavissati.
ekantakaµuka½ ghora½, niraya½ papatissaha½..
240.
{pe0 va0 70} ``catukkaººa½ catudv±ra½, vibhatta½ bh±gaso mita½.
ayop±k±rapariyanta½, ayas± paµikujjita½..
241.
{pe0 va0 71} ``tassa ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±.
samant± yojanasata½, pharitv± tiµµhati sabbad±..
242.
{pe0 va0 72} ``tatth±ha½ d²ghamaddh±na½, dukkha½ vedissa vedana½.
phala½ p±passa kammassa, tasm± soc±maha½ bhusa½..
243.
``ta½ vo vad±mi bhadda½ vo, y±vantettha sam±gat±.
m±kattha p±paka½ kamma½, ±vi v± yadi v± raho..
244.
``sace ta½ p±paka½ kamma½, karissatha karotha v±.
na vo dukkh± pamutyatthi {pamuttatthi (sabbattha) ud±0 44 passitabba½}, uppacc±pi {upecc±pi (sy±0 ka0)} pal±yata½..
245.
``matteyy± hotha petteyy±, kule jeµµh±pac±yik±.
s±maññ± hotha brahmaññ±, eva½ sagga½ gamissath±''ti..
dhanap±laseµµhipetavatthu sattama½.
8. c³¼aseµµhipetavatthu
246.
``naggo kiso pabbajitosi bhante, ratti½ kuhi½ gacchasi kissa hetu.
±cikkha me ta½ api sakkuºemu, sabbena vitta½ paµip±daye tuva''nti..
247.
``b±r±ºas² nagara½ d³raghuµµha½, tatth±ha½ gahapati a¹¹hako ahu d²no.
ad±t± gedhitamano ±misasmi½, duss²lyena yamavisayamhi patto..
248.
``so s³cik±ya kilamito tehi,
teneva ñ±t²su y±mi ±misakiñcikkhahetu.
ad±nas²l± na ca saddahanti,
d±naphala½ hoti paramhi loke..
249.
``dh²t± ca mayha½ lapate abhikkhaºa½, `dass±mi d±na½ pit³na½ pit±mah±na½'.
tamupakkhaµa½ parivisayanti br±hmaº± {br±hmaºe (s²0)}, `y±mi aha½ andhakavinda½ bhottu'''nti..
250.
tamavoca r±j± ``anubhaviy±na tampi,
eyy±si khippa½ ahamapi kassa½ p³ja½.
±cikkha me ta½ yadi atthi hetu,
saddh±yita½ hetuvaco suºom±''ti..
251.
`tath±'ti vatv± agam±si tattha, bhuñji½su bhatta½ na ca dakkhiº±rah±.
pacc±gami r±jagaha½ pun±para½, p±turahosi purato jan±dhipassa..
252.
disv±na peta½ punadeva ±gata½, r±j± avoca ``ahamapi ki½ dad±mi.
±cikkha me ta½ yadi atthi hetu, yena tuva½ ciratara½ p²ºito siy±''ti..
253.
``buddhañca saªgha½ parivisiy±na r±ja, annena p±nena ca c²varena.
ta½ dakkhiºa½ ±disa me hit±ya, eva½ aha½ ciratara½ p²ºito siy±''ti..
254.
tato ca r±j± nipatitv± t±vade {t±vadeva (sy±0), tadeva (ka0)}, d±na½ sahatth± atula½ daditv± {atulañca datv± (sy±0 ka0)} saªghe.
±rocesi pakata½ {±rocay² pakati½ (s²0 sy±0)} tath±gatassa, tassa ca petassa dakkhiºa½ ±disittha..
255.
so p³jito ativiya sobham±no, p±turahosi purato jan±dhipassa.
``yakkhohamasmi paramiddhipatto, na mayhamatthi sam± sadis± {mayhamiddhisamasadis± (s²0 sy±0)} m±nus±..
256.
``pass±nubh±va½ aparimita½ mamayida½, tay±nudiµµha½ atula½ datv± saªghe.
santappito satata½ sad± bah³hi, y±mi aha½ sukhito manussadev±''ti..
c³¼aseµµhipetavatthu aµµhama½ niµµhita½.
bh±ºav±ra½ paµhama½ niµµhita½.
9. aªkurapetavatthu
257.
``yassa atth±ya gacch±ma, kamboja½ dhanah±rak±.
aya½ k±madado yakkho, ima½ yakkha½ nay±mase..
258.
``ima½ yakkha½ gahetv±na, s±dhukena pasayha v±.
y±na½ ±ropayitv±na, khippa½ gacch±ma dv±raka''nti..
259.
{j±0 1.10.151; 1.14.196; 2.18.153; 2.22.10} ``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.
na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho hi p±pako''ti..
260.
``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.
khandhampi tassa chindeyya, attho ce t±diso siy±''ti..
261.
``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.
na tassa patta½ bhindeyya {hi½seyya (ka0)}, mittadubbho hi p±pako''ti..
262.
``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.
sam³lampi ta½ abbuhe {ubbahe (?)}, attho ce t±diso siy±''ti..
263.
``yassekarattimpi ghare vaseyya, yatthannap±na½ puriso labhetha.
na tassa p±pa½ manas±pi cintaye, kataññut± sappurisehi vaººit±..
264.
``yassekarattimpi ghare vaseyya, annena p±nena upaµµhito siy±.
na tassa p±pa½ manas±pi cintaye, adubbhap±º² dahate mittadubbhi½..
265.
``yo pubbe katakaly±ºo, pacch± p±pena hi½sati.
allap±ºihato {adubbhip±º²hato (ka)} poso, na so bhadr±ni passat²''ti..
266.
``n±ha½ devena v± manussena v±, issariyena v±ha½ suppasayho.
yakkhohamasmi paramiddhipatto, d³raªgamo vaººabal³papanno''ti..
267.
``p±ºi te sabbaso vaººo, pañcadh±ro madhussavo.
n±n±ras± paggharanti, maññeha½ ta½ purindada''nti..
268.
``n±mhi devo na gandhabbo, n±pi sakko purindado.
peta½ ma½ aªkura j±n±hi, roruvamh± {heruvamh± (s²0)} idh±gata''nti..
269.
``ki½s²lo ki½sam±c±ro, roruvasmi½ pure tuva½.
kena te brahmacariyena, puñña½ p±ºimhi ijjhat²''ti..
270.
``tunnav±yo pure ±si½, roruvasmi½ tad± aha½.
sukicchavutti kapaºo, na me vijjati d±tave..
271.
``nivesanañca {±vesanañca (s²0)} me ±si, asayhassa upantike.
saddhassa d±napatino, katapuññassa lajjino..
272.
``tattha y±canak± yanti, n±n±gott± vanibbak±.
te ca ma½ tattha pucchanti, asayhassa nivesana½..
273.
``kattha gacch±ma bhadda½ vo, kattha d±na½ pad²yati.
tes±ha½ puµµho akkh±mi, asayhassa nivesana½..
274.
``paggayha dakkhiºa½ b±hu½, ettha gacchatha bhadda½ vo.
ettha d±na½ pad²yati, asayhassa nivesane..
275.
``tena p±ºi k±madado, tena p±ºi madhussavo.
tena me brahmacariyena, puñña½ p±ºimhi ijjhat²''ti..
276.
``na kira tva½ ad± d±na½, sakap±º²hi kassaci.
parassa d±na½ anumodam±no, p±ºi½ paggayha p±vadi..
277.
``tena p±ºi k±madado, tena p±ºi madhussavo.
tena te brahmacariyena, puñña½ p±ºimhi ijjhati..
278.
``yo so d±namad± bhante, pasanno sakap±ºibhi.
so hitv± m±nusa½ deha½, ki½ nu so disata½ gato''ti..
279.
``n±ha½ paj±n±mi asayhas±hino, aªg²rasassa gati½ ±gati½ v±.
sutañca me vessavaºassa santike, sakkassa sahabyata½ gato asayho''ti..
280.
``alameva k±tu½ kaly±ºa½, d±na½ d±tu½ yath±raha½.
p±ºi½ k±madada½ disv±, ko puñña½ na karissati..
281.
``so hi n³na ito gantv±, anuppatv±na dv±raka½.
d±na½ paµµhapayiss±mi, ya½ mamassa sukh±vaha½..
282.
``dass±mannañca p±nañca, vatthasen±san±ni ca.
papañca udap±nañca, dugge saªkaman±ni c±''ti..
283.
``kena te aªgul² kuº± {kuºµh± (s²0 sy±0)}, mukhañca kuºal²kata½ {kuº¹al²kata½ (s²0 sy±0 ka0)}.
akkh²ni ca paggharanti, ki½ p±pa½ pakata½ tay±''ti..
284.
``aªg²rasassa gahapatino, saddhassa gharamesino.
tass±ha½ d±navissagge, d±ne adhikato ahu½..
285.
``tattha y±canake disv±, ±gate bhojanatthike.
ekamanta½ apakkamma, ak±si½ kuºali½ mukha½..
286.
``tena me aªgul² kuº±, mukhañca kuºal²kata½.
akkh²ni me paggharanti, ta½ p±pa½ pakata½ may±''ti..
287.
``dhammena te k±purisa, mukhañca kuºal²kata½.
akkh²ni ca paggharanti, ya½ ta½ parassa d±nassa.
ak±si kuºali½ mukha½..
288.
``katha½ hi d±na½ dadam±no, kareyya parapattiya½.
anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca..
289.
``so hi n³na ito gantv±, anuppatv±na dv±raka½.
d±na½ paµµhapayiss±mi, ya½ mamassa sukh±vaha½..
290.
``dass±mannañca p±nañca, vatthasen±san±ni ca.
papañca udap±nañca, dugge saªkaman±ni c±''ti..
291.
tato hi so nivattitv±, anuppatv±na dv±raka½.
d±na½ paµµhapayi aªkuro, ya½tumassa {ya½ ta½ assa (sy±0), yantamassa (ka0)} sukh±vaha½..
292.
ad± annañca p±nañca, vatthasen±san±ni ca.
papañca udap±nañca, vippasannena cetas±..
293.
``ko ch±to ko ca tasito, ko vattha½ paridahissati.
kassa sant±ni yogg±ni, ito yojentu v±hana½..
294.
``ko chatticchati gandhañca, ko m±la½ ko up±hana½.
itissu tattha ghosenti, kappak± s³dam±gadh± {p±µav± (ka0)}.
sad± s±yañca p±to ca, aªkurassa nivesane..
295.
```sukha½ supati aªkuro', iti j±n±ti ma½ jano.
dukkha½ sup±mi sindhaka {sanduka, sindhuka (ka0)}, ya½ na pass±mi y±cake..
296.
```sukha½ supati aªkuro', iti j±n±ti ma½ jano.
dukkha½ sindhaka sup±mi, appake su vanibbake''ti..
297.
``sakko ce te vara½ dajj±, t±vati½s±namissaro.
kissa sabbassa lokassa, varam±no vara½ vare''ti..
298.
``sakko ce me vara½ dajj±, t±vati½s±namissaro.
k±luµµhitassa me sato, suriyuggamana½ pati.
dibb± bhakkh± p±tubhaveyyu½, s²lavanto ca y±cak±..
299.
``dadato me na kh²yetha, datv± n±nutapeyyaha½.
dada½ citta½ pas±deyya½, eta½ sakka½ vara½ vare''ti..
300.
``na sabbavitt±ni pare pavecche, dadeyya d±nañca dhanañca rakkhe.
tasm± hi d±n± dhanameva seyyo, atippad±nena kul± na honti..
301.
``ad±namatid±nañca, nappasa½santi paº¹it±.
tasm± hi d±n± dhanameva seyyo, samena vatteyya sa dh²radhammo''ti..
302.
``aho vata re ahameva dajja½, santo ca ma½ sappuris± bhajeyyu½.
meghova ninn±ni parip³rayanto {bhip³rayanto (s²0), hi p³rayanto (sy±0)}, santappaye sabbavanibbak±na½..
303.
``yassa y±canake disv±, mukhavaººo pas²dati.
datv± attamano hoti, ta½ ghara½ vasato sukha½..
304.
``yassa y±canake disv±, mukhavaººo pas²dati.
datv± attamano hoti, es± yaññassa {puññassa (s²0)} sampad±..
305.
{a0 ni0 6.37} ``pubbeva d±n± sumano, dada½ citta½ pas±daye.
datv± attamano hoti, es± yaññassa {puññassa (s²0)} sampad±''ti..
306.
saµµhi v±hasahass±ni, aªkurassa nivesane.
bhojana½ d²yate nicca½, puññapekkhassa jantuno..
307.
tisahass±ni s³d±ni hi {s³d±ni (sy±0 ka0)}, ±muttamaºikuº¹al±.
aªkura½ upaj²vanti, d±ne yaññassa v±vaµ± {by±vaµ± (s²0), p±vaµ± (sy±0)}..
308.
saµµhi purisasahass±ni, ±muttamaºikuº¹al±.
aªkurassa mah±d±ne, kaµµha½ ph±lenti m±ºav±..
309.
so¼asitthisahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±.
aªkurassa mah±d±ne, vidh± piº¹enti n±riyo..
310.
so¼asitthisahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±.
aªkurassa mah±d±ne, dabbig±h± upaµµhit±..
311.
bahu½ bah³na½ p±d±si, cira½ p±d±si khattiyo.
sakkaccañca sahatth± ca, citt²katv± punappuna½..
312.
bah³ m±se ca pakkhe ca, utusa½vacchar±ni ca.
mah±d±na½ pavattesi, aªkuro d²ghamantara½..
313.
eva½ datv± yajitv± ca, aªkuro d²ghamantara½.
so hitv± m±nusa½ deha½, t±vati½s³pago ahu..
314.
kaµacchubhikkha½ datv±na, anuruddhassa indako.
so hitv± m±nusa½ deha½, t±vati½s³pago ahu..
315.
dasahi µh±nehi aªkura½, indako atirocati.
r³pe sadde rase gandhe, phoµµhabbe ca manorame..
316.
±yun± yasas± ceva, vaººena ca sukhena ca.
±dhipaccena aªkura½, indako atirocati..
317.
t±vati½se yad± buddho, sil±ya½ paº¹ukambale.
p±ricchattakam³lamhi, vih±si purisuttamo..
318.
dasasu lokadh±t³su, sannipatitv±na devat±.
payirup±santi sambuddha½, vasanta½ nagamuddhani..
319.
na koci devo vaººena, sambuddha½ atirocati.
sabbe deve atikkamma {adhigayha (s²0), atiggayha (ka)}, sambuddhova virocati..
320.
yojan±ni dasa dve ca, aªkuroya½ tad± ahu.
avid³reva buddhassa {avid³re sambuddhassa (ka0)}, indako atirocati..
321.
oloketv±na sambuddho, aªkurañc±pi indaka½.
dakkhiºeyya½ sambh±vento {pabh±vento (s²0)}, ida½ vacanamabravi..
322.
``mah±d±na½ tay± dinna½, aªkura d²ghamantara½.
atid³re {suvid³re (ka0)} nisinnosi, ±gaccha mama santike''ti..
323.
codito bh±vitattena, aªkuro idamabravi.
``ki½ mayha½ tena d±nena, dakkhiºeyyena suññata½..
324.
``aya½ so indako yakkho, dajj± d±na½ parittaka½.
atirocati amhehi, cando t±ragaºe yath±''ti..
325.
``ujjaªgale yath± khette, b²ja½ bahumpi ropita½.
na vipulaphala½ hoti, napi toseti kassaka½..
326.
``tatheva d±na½ bahuka½, duss²lesu patiµµhita½.
na vipulaphala½ hoti, napi toseti d±yaka½..
327.
``yath±pi bhaddake khette, b²ja½ appampi ropita½.
samm± dh±ra½ pavecchante, phala½ toseti kassaka½..
328.
``tatheva s²lavantesu, guºavantesu t±disu.
appakampi kata½ k±ra½, puñña½ hoti mahapphala''nti..
329.
viceyya d±na½ d±tabba½, yattha dinna½ mahapphala½.
viceyya d±na½ datv±na, sagga½ gacchanti d±yak±..
330.
viceyya d±na½ sugatappasattha½, ye dakkhiºeyy± idha j²valoke.
etesu dinn±ni mahapphal±ni, b²j±ni vutt±ni yath± sukhetteti..
aªkurapetavatthu navama½.
10. uttaram±tupetivatthu
331.
div±vih±ragata½ bhikkhu½, gaªg±t²re nisinnaka½.
ta½ pet² upasaªkamma, dubbaºº± bh²rudassan±..
332.
kes± cass± atid²gh± {ah³ d²gh± (ka0)}, y±vabh³m±valambare {y±va bh³my±'valambare (?)}.
kesehi s± paµicchann±, samaºa½ etadabravi..
333.
``pañcapaºº±savass±ni, yato k±laªkat± aha½.
n±bhij±n±mi bhutta½ v±, p²ta½ v± pana p±niya½.
dehi tva½ p±niya½ bhante, tasit± p±niy±ya me''ti..
334.
``aya½ s²todik± gaªg±, himavantato {himavant±va (ka0)} sandati.
piva etto gahetv±na, ki½ ma½ y±casi p±niya''nti..
335.
``sac±ha½ bhante gaªg±ya, saya½ gaºh±mi p±niya½.
lohita½ me parivattati, tasm± y±c±mi p±niya''nti..
336.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, gaªg± te hoti lohita''nti..
337.
``putto me uttaro n±ma {putto me bhante uttaro (ka0)}, saddho ±si up±sako.
so ca mayha½ ak±m±ya, samaº±na½ pavecchati..
338.
``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.
tamaha½ paribh±s±mi, maccherena upaddut±..
339.
``ya½ tva½ mayha½ ak±m±ya, samaº±na½ pavecchasi.
c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½..
340.
``eta½ te paralokasmi½, lohita½ hotu uttara.
tassa kammassa vip±kena, gaªg± me hoti lohita''nti..
uttaram±tupetivatthu dasama½.
11. suttapetavatthu
341.
``aha½ pure pabbajitassa bhikkhuno, sutta½ ad±si½ upasaªkamma y±cit±.
tassa vip±ko vipulaphal³palabbhati, bahuk± ca me uppajjare {bah³ ca me upapajjare (s²0)} vatthakoµiyo..
342.
``pupph±bhikiººa½ ramita½ {rammamida½ (ka0)} vim±na½, anekacitta½ naran±risevita½.
s±ha½ bhuñj±mi ca p±rup±mi ca, pah³tavitt± na ca t±va kh²yati..
343.
``tasseva kammassa vip±kamanvay±, sukhañca s±tañca idh³palabbhati.
s±ha½ gantv± punadeva m±nusa½, k±h±mi puññ±ni nayayyaputta ma''nti..
344.
``satta tuva½ vassasat± idh±gat±,
jiºº± ca vu¹¹h± ca tahi½ bhavissasi.
sabbeva te k±lakat± ca ñ±tak±,
ki½ tattha gantv±na ito karissas²''ti..
345.
``satteva vass±ni idh±gat±ya me, dibbañca sukhañca samappit±ya.
s±ha½ gantv±na punadeva m±nusa½, k±h±mi puññ±ni nayayyaputta ma''nti..
346.
so ta½ gahetv±na pasayha b±h±ya½, pacc±nayitv±na theri½ sudubbala½.
``vajjesi aññampi jana½ idh±gata½, `karotha puññ±ni sukh³palabbhati''..
347.
``diµµh± may± akatena s±dhun±, pet± vihaññanti tatheva manuss±.
kammañca katv± sukhavedan²ya½, dev± manuss± ca sukhe µhit± paj±''ti..
suttapetavatthu ek±dasama½.
12. kaººamuº¹apetivatthu
348.
``soººasop±naphalak± , soººav±lukasanthat±.
tattha sogandhiy± vagg³, sucigandh± manoram±..
349.
``n±n±rukkhehi sañchann±, n±n±gandhasamerit±.
n±n±padumasañchann±, puº¹ar²kasamotat± {samohat± (ka0)}..
350.
``surabhi½ sampav±yanti, manuññ± m±luterit±.
ha½sakoñc±bhirud± ca, cakkavakk±bhik³jit±..
351.
``n±n±dijagaº±kiºº± , n±n±saragaº±yut±.
n±n±phaladhar± rukkh±, n±n±pupphadhar± van±..
352.
``na manussesu ²disa½, nagara½ y±disa½ ida½.
p±s±d± bahuk± tuyha½, sovaººar³piy±may±.
daddallam±n± ±bhenti {±bhanti (ka0)}, samant± caturo dis±..
353.
``pañca d±sisat± tuyha½, y± tem± paric±rik±.
t± {k± (ka0)} kambuk±y³radhar± {kambukey³radhar± (s²0)}, kañcan±ve¼abh³sit±..
354.
``pallaªk± bahuk± tuyha½, sovaººar³piy±may±.
kadalimigasañchann± {k±dalimigasañchann± (s²0)}, sajj± gonakasanthat±..
355.
``yattha tva½ v±s³pagat±, sabbak±masamiddhin².
sampatt±ya¹¹haratt±ya {... rattiy± (ka0)}, tato uµµh±ya gacchasi..
356.
``uyy±nabh³mi½ gantv±na, pokkharaññ± samantato.
tass± t²re tuva½ µh±si, harite saddale subhe..
357.
``tato te kaººamuº¹o sunakho, aªgamaªg±ni kh±dati.
yad± ca kh±yit± ±si, aµµhisaªkhalik± kat±.
og±hasi pokkharaºi½, hoti k±yo yath± pure..
358.
``tato tva½ aªgapaccaªg² {aªgapaccaªg± (ka0)}, suc±ru piyadassan±.
vatthena p±rupitv±na, ±y±si mama santika½..
359.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, kaººamuº¹o sunakho tavaaªgamaªg±ni kh±dat²''ti..
360.
``kimil±ya½ {kimbil±ya½ (s²0 sy±0)} gahapati, saddho ±si up±sako.
tass±ha½ bhariy± ±si½, duss²l± atic±rin²..
361.
``so ma½ aticaram±n±ya {evam±ticaram±n±ya (sy±0 p²0)}, s±miko etadabravi.
`neta½ channa½ {neta½ channa½ na (s²0), neta½ channa½ neta½ (ka0)} patir³pa½, ya½ tva½ aticar±si ma½'..
362.
``s±ha½ ghorañca sapatha½, mus±v±dañca bh±sisa½.
`n±ha½ ta½ aticar±mi, k±yena uda cetas±..
363.
```sac±ha½ ta½ aticar±mi, k±yena uda cetas±.
kaººamuº¹o ya½ sunakho, aªgamaªg±ni kh±datu'..
364.
``tassa kammassa vip±ka½, mus±v±dassa c³bhaya½.
satteva vassasat±ni, anubh³ta½ yato hi me.
kaººamuº¹o ca sunakho, aªgamaªg±ni kh±dati..
365.
``tvañca deva bahuk±ro, atth±ya me idh±gato.
sumutt±ha½ kaººamuº¹assa, asok± akutobhay±..
366.
``t±ha½ deva namass±mi, y±c±mi pañjal²kat±.
bhuñja am±nuse k±me, rama deva may± sah±''ti..
367.
``bhutt± am±nus± k±m±, ramitomhi tay± saha.
t±ha½ subhage y±c±mi, khippa½ paµinay±hi ma''nti..
kaººamuº¹apetivatthu dv±dasama½.
13. ubbaripetavatthu
368.
ahu r±j± brahmadatto, pañc±l±na½ rathesabho.
ahoratt±namaccay±, r±j± k±lamakrubbatha {r±j± k±laªkar² tad± (s²0)}..
369.
tassa ±¼±hana½ gantv±, bhariy± kandati ubbar² {uppari (ka0)}.
brahmadatta½ apassant², brahmadatt±ti kandati..
370.
isi ca tattha ±gacchi, sampannacaraºo muni.
so ca tattha apucchittha, ye tattha susam±gat±..
371.
``kassa ida½ ±¼±hana½, n±n±gandhasamerita½.
kass±ya½ kandati bhariy±, ito d³ragata½ pati½.
brahmadatta½ apassant², `brahmadatt±'ti kandati''..
372.
te ca tattha viy±ka½su, ye tattha susam±gat±.
``brahmadattassa bhadante {bhaddante (ka0)}, brahmadattassa m±risa..
373.
``tassa ida½ ±¼±hana½, n±n±gandhasamerita½.
tass±ya½ kandati bhariy±, ito d³ragata½ pati½.
brahmadatta½ apassant², `brahmadatt±'ti kandati''..
374.
``cha¼±s²tisahass±ni, brahmadattassan±mak±.
imasmi½ ±¼±hane da¹¹h±, tesa½ kamanusocas²''ti..
375.
``yo r±j± c³¼an²putto, pañc±l±na½ rathesabho.
ta½ bhante anusoc±mi, bhatt±ra½ sabbak±mada''nti..
376.
``sabbe v±hesu½ r±j±no, brahmadattassan±mak±.
sabbevac³¼an²putt±, pañc±l±na½ rathesabh±..
377.
``sabbesa½ anupubbena, mahesittamak±rayi.
kasm± purimake hitv±, pacchima½ anusocas²''ti..
378.
``±tume itthibh³t±ya, d²gharatt±ya m±risa.
yass± me itthibh³t±ya, sa½s±re bahubh±sas²''ti..
379.
``ahu itth² ahu puriso, pasuyonimpi ±gam±.
evameta½ at²t±na½, pariyanto na dissat²''ti..
380.
``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.
v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..
381.
``abbah² vata me salla½, soka½ hadayanissita½.
yo me sokaparet±ya, patisoka½ ap±nudi..
382.
``s±ha½ abb³¼hasall±smi, s²tibh³t±smi nibbut±.
na soc±mi na rod±mi, tava sutv± mah±mun²''ti..
383.
tassa ta½ vacana½ sutv±, samaºassa subh±sita½.
pattac²varam±d±ya, pabbaji anag±riya½..
384.
s± ca pabbajit± sant±, ag±rasm± anag±riya½.
mett±citta½ abh±vesi, brahmalok³papattiy±..
385.
g±m± g±ma½ vicarant², nigame r±jadh±niyo.
uruvel± n±ma so g±mo, yattha k±lamakrubbatha..
386.
mett±citta½ ±bh±vetv±, brahmalok³papattiy±.
itthicitta½ vir±jetv±, brahmalok³pag± ah³ti..
ubbaripetavatthu terasama½.
ubbarivaggo dutiyo niµµhito.
tassudd±na½ --
mocaka½ {paº¹u (sabbattha)} m±t± matt± {pit± (s²0 ka0), patiy± (sy±0)} ca, nand± kuº¹al²n± ghaµo.
dve seµµh² tunnav±yo ca, uttara {vih±ra (sabbattha)} suttakaººa {sop±na (sabbattha)} ubbar²ti..
3. c³¼avaggo
1. abhijjam±napetavatthu
387.
``abhijjam±ne v±rimhi, gaªg±ya idha gacchasi.
naggo pubbaddhapetova m±ladh±r² alaªkato.
kuhi½ gamissasi peta, kattha v±so bhavissat²''ti..
388.
``cundaµµhila½ {cundaµµhika½ (s²0)} gamiss±mi, peto so iti bh±sati.
antare v±sabhag±ma½, b±r±ºasi½ ca {b±r±ºasiy± ca (s²0 sy±0)} santike''..
389.
tañca disv± mah±matto, koliyo iti vissuto.
sattu½ bhattañca petassa, p²takañca yuga½ ad±..
390.
n±v±ya tiµµham±n±ya, kappakassa ad±payi.
kappakassa padinnamhi, µh±ne petassa dissatha {petassu'dissatha (s²0), petassu'dicchatha (?)}..
391.
tato suvatthavasano, m±ladh±r² alaªkato.
µh±ne µhitassa petassa, dakkhiº± upakappatha.
tasm± dajjetha pet±na½, anukamp±ya punappuna½..
392.
s±tunnavasan± {s±hunnav±sino (sy±0 p²0), s±hundav±sino (ka0)} eke, aññe kesaniv±san± {kesaniv±sino (sy±0 ka0)}.
pet± bhatt±ya gacchanti, pakkamanti disodisa½..
393.
d³re eke {d³re pet± (ka0)} padh±vitv±, aladdh±va nivattare.
ch±t± pamucchit± bhant±, bh³miya½ paµisumbhit±..
394.
te ca {keci (s²0 sy±0)} tattha papatit± {papatitv± (s²0), ca patit± (sy±0)}, bh³miya½ paµisumbhit±.
pubbe akatakaly±º±, aggida¹¹h±va ±tape..
395.
``maya½ pubbe p±padhamm±, gharaº² kulam±taro.
santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..
396.
``pah³ta½ annap±nampi, apissu avakir²yati.
sammaggate pabbajite, na ca kiñci adamhase..
397.
``akammak±m± alas±, s±duk±m± mahagghas±.
±lopapiº¹ad±t±ro, paµiggahe paribh±simhase {paribh±sit± (sy±0 ka0)}..
398.
``te ghar± t± ca d±siyo, t±nev±bharaº±ni no.
te aññe paric±renti, maya½ dukkhassa bh±gino..
399.
``veº² v± avaññ± honti, rathak±r² ca dubbhik±.
caº¹±l² kapaº± honti, kappak± {nh±pik± (s²0)} ca punappuna½..
400.
``y±ni y±ni nih²n±ni, kul±ni kapaº±ni ca.
tesu tesveva j±yanti, es± maccharino gati..
401.
``pubbe ca katakaly±º±, d±yak± v²tamacchar±.
sagga½ te parip³renti, obh±senti ca nandana½..
402.
``vejayante ca p±s±de, ramitv± k±mak±mino.
ucc±kulesu j±yanti, sabhogesu tato cut±..
403.
``k³µ±g±re ca p±s±de, pallaªke gonakatthate.
b²jitaªg± {v²jitaªg± (s²0 sy±0)} morahatthehi, kule j±t± yasassino..
404.
``aªkato aªka½ gacchanti, m±ladh±r² alaªkat±.
dh±tiyo upatiµµhanti, s±ya½ p±ta½ sukhesino..
405.
``nayida½ akatapuññ±na½, katapuññ±namevida½.
asoka½ nandana½ ramma½, tidas±na½ mah±vana½..
406.
``sukha½ akatapuññ±na½, idha natthi parattha ca.
sukhañca katapuññ±na½, idha ceva parattha ca..
407.
``tesa½ sahabyak±m±na½, kattabba½ kusala½ bahu½.
katapuññ± hi modanti, sagge bhogasamaªgino''ti..
abhijjam±napetavatthu paµhama½.
2. s±ºav±s²therapetavatthu
408.
kuº¹in±gariyo thero, s±ºav±si {s±nuv±si (s²0), s±nav±si (sy±0)} niv±siko.
poµµhap±doti n±mena, samaºo bh±vitindriyo..
409.
tassa m±t± pit± bh±t±, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..
410.
te duggat± s³cikaµµ±, kilant± naggino kis±.
uttasant± {ottappant± (sy±0 ka0)} mahatt±s± {mah±t±s± (s²0)}, na dassenti kur³rino {kuruddino (ka0)}..
411.
tassa bh±t± vitaritv±, naggo ekapathekako.
catukuº¹iko bhavitv±na, therassa dassay²tuma½..
412.
thero c±manasikatv±, tuºh²bh³to atikkami.
so ca viññ±pay² thera½, `bh±t± petagato aha½'..
413.
``m±t± pit± ca te bhante, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..
414.
``te duggat± s³cikaµµ±, kilant± naggino kis±.
uttasant± mahatt±s±, na dassenti kur³rino..
415.
``anukampassu k±ruºiko, datv± anv±dis±hi no.
tava dinnena d±nena, y±pessanti kur³rino''ti..
416.
thero caritv± piº¹±ya, bhikkh³ aññe ca dv±dasa.
ekajjha½ sannipati½su, bhattavissaggak±raº±..
417.
thero sabbeva te ±ha, ``yath±laddha½ dad±tha me.
saªghabhatta½ kariss±mi, anukamp±ya ñ±tina½''..
418.
niyy±dayi½su therassa, thero saªgha½ nimantayi.
datv± anv±disi thero, m±tu pitu ca bh±tuno.
``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..
419.
samanantar±nuddiµµhe, bhojana½ udapajjatha.
suci½ paº²ta½ sampanna½, anekarasabyañjana½..
420.
tato uddassay² {uddisay² (s²0 ka0), uddissati (sy±0 ka0)} bh±t±, vaººav± balav± sukh².
``pah³ta½ bhojana½ bhante, passa nagg±mhase maya½.
tath± bhante parakkama, yath± vattha½ labh±mase''ti..
421.
thero saªk±rak³µamh±, uccinitv±na nantake.
pilotika½ paµa½ katv±, saªghe c±tuddise ad±..
422.
datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.
``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..
423.
samanantar±nuddiµµhe, vatth±ni udapajjisu½.
tato suvatthavasano, therassa dassay²tuma½..
424.
``y±vat± nandar±jassa, vijitasmi½ paµicchad±.
tato bahutar± bhante, vatth±nacch±dan±ni no..
425.
``koseyyakambal²y±ni, khoma kapp±sik±ni ca.
vipul± ca mahaggh± ca, tep±k±sevalambare..
426.
``te maya½ paridah±ma, ya½ ya½ hi manaso piya½.
tath± bhante parakkama, yath± geha½ labh±mase''ti..
427.
thero paººakuµi½ katv±, saªghe c±tuddise ad±.
datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.
``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..
428.
samanantar±nuddiµµhe , ghar±ni udapajjisu½.
k³µ±g±ranivesan±, vibhatt± bh±gaso mit±..
429.
``na manussesu ²dis±, y±dis± no ghar± idha.
api dibbesu y±dis±, t±dis± no ghar± idha..
430.
``daddallam±n± ±bhenti {±bhanti (ka0)}, samant± caturo dis±.
`tath± bhante parakkama, yath± p±n²ya½ labh±mase''ti..
431.
thero karaºa½ {karaka½ (s²0 sy±0 p²0)} p³retv±, saªghe c±tuddise ad±.
datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.
``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo'..
432.
samanantar±nuddiµµhe, p±n²ya½ udapajjatha.
gambh²r± caturass± ca, pokkharañño sunimmit±..
433.
s²todik± suppatitth±, s²t± appaµigandhiy±.
padumuppalasañchann±, v±rikiñjakkhap³rit±..
434.
tattha nhatv± pivitv± ca, therassa paµidassayu½.
``pah³ta½ p±n²ya½ bhante, p±d± dukkh± phalanti no''..
435.
``±hiº¹am±n± khañj±ma, sakkhare kusakaºµake.
`tath± bhante parakkama, yath± y±na½ labh±mase'''ti..
436.
thero sip±µika½ laddh±, saªghe c±tuddise ad±.
datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.
``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..
437.
samanantar±nuddiµµhe , pet± rathena m±gamu½.
``anukampitamha bhadante, bhattenacch±danena ca..
438.
``gharena p±n²yad±nena, y±nad±nena c³bhaya½.
muni½ k±ruºika½ loke, bhante vanditum±gat±''ti..
s±ºav±s²therapetavatthu dutiya½.
3. rathak±rapetivatthu
439.
``ve¼uriyathambha½ rucira½ pabhassara½, vim±nam±ruyha anekacitta½.
tatthacchasi devi mah±nubh±ve, pathaddhani {samantato (ka0)} pannaraseva cando..
440.
``vaººo ca te kanakassa sannibho, uttattar³po bhusa dassaneyyo.
pallaªkaseµµhe atule nisinn±, ek± tuva½ natthi ca tuyha s±miko..
441.
``im± ca te pokkharaº² samant±, pah³tamaly± {pah³tam±l± (s²0 sy±0)} bahupuº¹ar²k±.
suvaººacuººehi samantamotthat±, na tattha paªko paºako ca vijjati..
442.
``ha½s± cime dassan²y± manoram±, udakasmimanupariyanti sabbad±.
samayya vagg³panadanti sabbe, bindussar± dundubh²na½va ghoso..
443.
``daddallam±n± yasas± yasassin², n±v±ya ca tva½ avalamba tiµµhasi.
±¼±rapamhe hasite piya½vade, sabbaªgakaly±ºi bhusa½ virocasi..
444.
``ida½ vim±na½ viraja½ same µhita½, uyy±navanta½ {uyy±navana½ (ka0)} ratinandiva¹¹hana½.
icch±maha½ n±ri anomadassane, tay± saha nandane idha moditu''nti..
445.
``karohi kamma½ idha vedan²ya½, cittañca te idha nihita½ bhavatu {natañca hotu (ka0), nitañca hotu (sy±0)}.
katv±na kamma½ idha vedan²ya½, eva½ mama½ lacchasi k±mak±mini''nti..
446.
``s±dh³''ti so tass± paµissuºitv±, ak±si kamma½ tahi½ vedan²ya½.
katv±na kamma½ tahi½ vedan²ya½, upapajji so m±ºavo tass± sahabyatanti..
rathak±rapetivatthu tatiya½.
bh±ºav±ra½ dutiya½ niµµhita½.
4. bhusapetavatthu
447.
``bhus±ni eko s±li½ pun±paro, ayañca n±r² sakama½salohita½.
tuvañca g³tha½ asuci½ akanta½ {akantika½ (s²0 p²0)}, paribhuñjasi kissa aya½ vip±ko''ti..
448.
``aya½ pure m±tara½ hi½sati, aya½ pana k³µav±ºijo.
aya½ ma½s±ni kh±ditv±, mus±v±dena vañceti..
449.
``aha½ manussesu manussabh³t±, ag±rin² sabbakulassa issar±.
santesu pariguh±mi, m± ca kiñci ito ada½..
450.
``mus±v±dena ch±demi, `natthi eta½ mama gehe.
sace santa½ niguh±mi, g³tho me hotu bhojana½'..
451.
``tassa kammassa vip±kena, mus±v±dassa c³bhaya½.
sugandha½ s±lino bhatta½, g³tha½ me parivattati..
452.
``avañjh±ni ca kamm±ni, na hi kamma½ vinassati.
duggandha½ kimina½ {kimija½ (s²0)} m²¼a½, bhuñj±mi ca piv±mi c±''ti..
bhusapetavatthu catuttha½.
5. kum±rapetavatthu
453.
accherar³pa½ sugatassa ñ±ºa½, satth± yath± puggala½ by±k±si.
ussannapuññ±pi bhavanti heke, parittapuññ±pi bhavanti heke..
454.
aya½ kum±ro s²vathik±ya cha¹¹ito, aªguµµhasnehena y±peti ratti½.
na yakkhabh³t± na sar²sap± {siri½sap± (s²0 sy±0 p²0)} v±, viheµhayeyyu½ katapuñña½ kum±ra½..
455.
sunakh±pimassa palihi½su p±de, dhaªk± siªg±l± {sig±l± (s²0 sy±0 p²0)} parivattayanti.
gabbh±saya½ pakkhigaº± haranti, k±k± pana akkhimala½ haranti..
456.
nayimassa {na imassa (sy±0), nimassa (ka0)} rakkha½ vidahi½su keci, na osadha½ s±sapadh³pana½ v±.
nakkhattayogampi na aggahesu½ {na uggahesu½ (ka0)}, na sabbadhaññ±nipi ±kiri½su..
457.
et±disa½ uttamakicchapatta½, ratt±bhata½ s²vathik±ya cha¹¹ita½.
non²tapiº¹a½va pavedham±na½, sasa½saya½ j²vitas±vasesa½..
458.
tamaddas± devamanussap³jito, disv± ca ta½ by±kari bh³ripañño.
``aya½ kum±ro nagarassimassa, aggakuliko bhavissati bhogato ca'' {bhogav± ca (sy±0 ka0)}..
459.
``kissa {ki½'sa (?)} vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko.
et±disa½ byasana½ p±puºitv±, ta½ t±disa½ paccanubhossatiddhi''nti..
460.
buddhapamukhassa bhikkhusaªghassa, p³ja½ ak±si janat± u¼±ra½.
tatrassa cittassahu aññathatta½, v±ca½ abh±si pharusa½ asabbha½..
461.
so ta½ vitakka½ pavinodayitv±, p²ti½ pas±da½ paµiladdh± pacch±.
tath±gata½ jetavane vasanta½, y±guy± upaµµh±si sattaratta½..
462.
tassa {ta½'sa (?)} vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko.
et±disa½ byasana½ p±puºitv±, ta½ t±disa½ paccanubhossatiddhi½..
463.
µhatv±na so vassasata½ idheva, sabbehi k±mehi samaªgibh³to.
k±yassa bhed± abhisampar±ya½, sahabyata½ gacchati v±savass±ti..
kum±rapetavatthu pañcama½.
6. seriº²petavatthu
464.
``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.
upph±sulike kisike, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..
465.
``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
466.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± kukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..
467.
``an±vaµesu titthesu, vicini½ a¹¹ham±saka½.
santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±k±simattano..
468.
``nadi½ upemi tasit±, rittak± parivattati.
ch±ya½ upemi uºhesu, ±tapo parivattati..
469.
``aggivaººo ca me v±to, ¹ahanto upav±yati.
etañca bhante arah±mi, aññañca p±paka½ tato..
470.
``gantv±na hatthini½ pura½, vajjesi mayha m±tara½.
`dh²t± ca te may± diµµh±, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±'..
471.
``atthi me ettha nikkhitta½, anakkh±tañca ta½ may±.
catt±risatasahass±ni, pallaªkassa ca heµµhato..
472.
``tato me d±na½ dadatu, tass± ca hotu j²vik±.
d±na½ datv± ca me m±t±, dakkhiºa½ anudicchatu {anudissatu (s²0 p²0), anv±dissatu (sy±0)}.
tad±ha½ sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..
473.
``s±dh³''ti so paµissutv±, gantv±na hatthini½ pura½.
avoca tass± m±tara½ --
`dh²t± ca te may± diµµh±, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±'..
474.
``s± ma½ tattha sam±dapesi, ( ) {(gantv±na hatthini½ pura½) (sy±0 ka0)} vajjesi mayha m±tara½.
`dh²t± ca te may± diµµh±, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±'..
475.
``atthi ca me ettha nikkhitta½, anakkh±tañca ta½ may±.
catt±risatasahass±ni, pallaªkassa ca heµµhato..
476.
``tato me d±na½ dadatu, tass± ca hotu j²vik±.
d±na½ datv± ca me m±t±, dakkhiºa½ anudicchatu ( ) {(tato tuva½ d±na½ dehi, tass± dakkhiºam±dis²) (ka0)}.
`tad± s± sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²'''ti..
477.
tato hi s± d±namad±, tass± dakkhiºam±dis².
pet² ca sukhit± ±si, tass± c±si suj²vik±ti..
seriº²petavatthu chaµµha½.
7. migaluddakapetavatthu
478.
``naran±ripurakkhato yuv±, rajan²yehi k±maguºehi {k±mehi (ka0)} sobhasi.
divasa½ anubhosi k±raºa½, kimak±si purim±ya j±tiy±''ti..
479.
``aha½ r±jagahe ramme, ramaº²ye giribbaje.
migaluddo pure ±si½, lohitap±ºi d±ruºo..
480.
``avirodhakaresu p±ºisu, puthusattesu paduµµham±naso.
vicari½ atid±ruºo sad± {tad± (s²0)}, parahi½s±ya rato asaññato..
481.
``tassa me sah±yo suhadayo {suhado (s²0)}, saddho ±si up±sako.
sopi {so hi (sy±0)} ma½ anukampanto, niv±resi punappuna½..
482.
```m±k±si p±paka½ kamma½, m± t±ta duggati½ ag±.
sace icchasi pecca sukha½, virama p±ºavadh± asa½yam±'..
483.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, sukhak±massa hit±nukampino.
n±k±si½ sakal±nus±sani½, cirap±p±bhirato abuddhim±..
484.
``so ma½ puna bh³risumedhaso, anukamp±ya sa½yame nivesayi.
`sace div± hanasi p±ºino, atha te ratti½ bhavatu sa½yamo'..
485.
``sv±ha½ div± hanitv± p±ºino, virato rattimahosi saññato.
ratt±ha½ paric±remi, div± khajj±mi duggato..
486.
``tassa kammassa kusalassa, anubhomi ratti½ am±nusi½.
div± paµihat±va {paµihat± ca (ka0)} kukkur±, upadh±vanti samant± kh±ditu½..
487.
``ye ca te satat±nuyogino, dhuva½ payutt± sugatassa s±sane.
maññ±mi te amatameva kevala½, adhigacchanti pada½ asaªkhata''nti..
migaluddakapetavatthu sattama½.
8. dutiyamigaluddakapetavatthu
488.
``k³µ±g±re ca p±s±de, pallaªke gonakatthate.
pañcaªgikena turiyena, ramasi suppav±dite..
489.
``tato raty± vivas±ne {vyavas±ne (s²0)}, s³riyuggamana½ pati.
apaviddho sus±nasmi½, bahudukkha½ nigacchasi..
490.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchasi''..
491.
``aha½ r±jagahe ramme, ramaº²ye giribbaje.
migaluddo pure ±si½, luddo c±simasaññato..
492.
``tassa me sah±yo suhadayo, saddho ±si up±sako.
tassa kulupako bhikkhu, ±si gotamas±vako.
sopi ma½ anukampanto, niv±resi punappuna½..
493.
```m±k±si p±paka½ kamma½, m± t±ta duggati½ ag±.
sace icchasi pecca sukha½, virama p±ºavadh± asa½yam±'..
494.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, sukhak±massa hit±nukampino.
n±k±si½ sakal±nus±sani½, cirap±p±bhirato abuddhim±..
495.
``so ma½ puna bh³risumedhaso, anukamp±ya sa½yame nivesayi.
`sace div± hanasi p±ºino, atha te ratti½ bhavatu sa½yamo'..
496.
``sv±ha½ div± hanitv± p±ºino, virato rattimahosi saññato.
ratt±ha½ paric±remi, div± khajj±mi duggato..
497.
``tassa kammassa kusalassa, anubhomi ratti½ am±nusi½.
div± paµihat±va kukkur±, upadh±vanti samant± kh±ditu½..
498.
``ye ca te satat±nuyogino, dhuva½ payutt± {dhuvayutt± (s²0)} sugatassa s±sane.
maññ±mi te amatameva kevala½, adhigacchanti pada½ asaªkhata''nti..
dutiyamigaluddakapetavatthu aµµhama½.
9. k³µavinicchayikapetavatthu
499.
``m±l² kiriµ² k±y³r² {key³r² (s²0)}, gatt± te candanussad±.
pasannamukhavaººosi, s³riyavaººova sobhasi..
500.
``am±nus± p±risajj±, ye teme paric±rak±.
dasa kaññ±sahass±ni, y± tem± paric±rik±.
t± {k± (ka0)} kambuk±y³radhar±, kañcan±ve¼abh³sit±..
501.
``mah±nubh±vosi tuva½, lomaha½sanar³pav±.
piµµhima½s±ni attano, s±ma½ ukkacca {ukka¹¹ha (s²0)} kh±dasi..
502.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkuµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, piµµhima½s±ni attano.
s±ma½ ukkacca kh±das²''ti..
503.
``attanoha½ anatth±ya, j²valoke ac±risa½.
pesuññamus±v±dena, nikativañcan±ya ca..
504.
``tatth±ha½ parisa½ gantv±, saccak±le upaµµhite.
attha½ dhamma½ nir±katv± {nira½katv± (ka0) ni + ± + kara + tv± = nir±katv±}, adhammamanuvattisa½..
505.
``eva½ so kh±datatt±na½, yo hoti piµµhima½siko.
yath±ha½ ajja kh±d±mi, piµµhima½s±ni attano..
506.
``tayida½ tay± n±rada s±ma½ diµµha½, anukampak± ye kusal± vadeyyu½.
m± pesuºa½ m± ca mus± abh±ºi, m± khosi piµµhima½siko tuva''nti..
k³µavinicchayikapetavatthu navama½.
10. dh±tuvivaººapetavatthu
507.
``antalikkhasmi½ tiµµhanto, duggandho p³ti v±yasi.
mukhañca te kimayo p³tigandha½, kh±danti ki½ kammamak±si pubbe..
508.
``tato sattha½ gahetv±na, okkantanti punappuna½.
kh±rena paripphositv±, okkantanti punappuna½..
509.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchas²''ti..
510.
``aha½ r±jagahe ramme, ramaº²ye giribbaje.
issaro dhanadhaññassa, supah³tassa m±risa..
511.
``tass±ya½ me bhariy± ca, dh²t± ca suºis± ca me.
t± m±la½ uppalañc±pi, paccagghañca vilepana½.
th³pa½ harantiyo v±resi½, ta½ p±pa½ pakata½ may±..
512.
``cha¼±s²tisahass±ni , maya½ paccattavedan±.
th³pap³ja½ vivaººetv±, pacc±ma niraye bhusa½..
513.
``ye ca kho th³pap³j±ya, vattante arahato mahe.
±d²nava½ pak±senti, vivecayetha {vivecayatha (s²0)} ne tato..
514.
``im± ca passa ±yantiyo, m±ladh±r² alaªkat±.
m±l±vip±ka½nubhontiyo {anubhavanti (s²0 p²0)}, samiddh± ca t± {samiddh± t± (s²0 sy±0)} yasassiniyo..
515.
``tañca disv±na acchera½, abbhuta½ lomaha½sana½.
namo karonti sappaññ±, vandanti ta½ mah±muni½..
516.
``soha½ n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.
th³pap³ja½ kariss±mi, appamatto punappuna''nti..
dh±tuvivaººapetavatthu dasama½. c³¼avaggo tatiyo niµµhito.
tassudd±na½ --
abhijjam±no kuº¹iyo {koº¹añño (sabbattha)}, rathak±r² bhusena ca.
kum±ro gaºik± ceva, dve ludd± piµµhip³jan±.
vaggo tena pavuccat²ti..
4. mah±vaggo
1. ambasakkarapetavatthu
517.
ves±l² n±ma nagaratthi vajj²na½, tattha ahu licchavi ambasakkaro {ambasakkharo (s²0 sy±0), appasakkaro (ka0)}.
disv±na peta½ nagarassa b±hira½, tattheva pucchittha ta½ k±raºatthiko..
518.
``seyy± nisajj± nayimassa atthi, abhikkamo natthi paµikkamo ca.
asitap²takh±yitavatthabhog±, paric±rik± {paric±raº± (s²0 p²0)} s±pi imassa natthi..
519.
``ye ñ±tak± diµµhasut± suhajj±, anukampak± yassa ahesu½ pubbe.
daµµhumpi te d±ni na ta½ labhanti, vir±jitatto {vir±dhitatto (s²0 p²0)} hi janena tena..
520.
``na oggatattassa bhavanti mitt±, jahanti mitt± vikala½ viditv±.
atthañca disv± pariv±rayanti, bah³ mitt± uggatattassa honti..
521.
``nih²natto sabbabhogehi kiccho, sammakkhito samparibhinnagatto.
uss±vabind³va palimpam±no, ajja suve j²vitass³parodho..
522.
``et±disa½ uttamakicchappatta½, utt±sita½ pucimandassa s³le.
`atha tva½ kena vaººena vadesi yakkha, j²va bho j²vitameva seyyo'''ti..
523.
``s±lohito esa ahosi mayha½, aha½ sar±mi purim±ya j±tiy±.
disv± ca me k±ruññamahosi r±ja, m± p±padhammo niraya½ pat±ya½ {pati + aya½ = pat±ya½}..
524.
``ito cuto licchavi esa poso, sattussada½ niraya½ ghorar³pa½.
upapajjati dukkaµakammak±r², mah±bhit±pa½ kaµuka½ bhay±naka½..
525.
``anekabh±gena guºena seyyo, ayameva s³lo nirayena tena.
ekantadukkha½ kaµuka½ bhay±naka½, ekantatibba½ niraya½ pat±ya½ {pate + aya½ = pat±ya½}..
526.
``idañca sutv± vacana½ mameso, dukkh³pan²to vijaheyya p±ºa½.
tasm± aha½ santike na bhaº±mi, m± me kato j²vitass³parodho''..
527.
``aññ±to eso {ajjhito esa (ka0)} purisassa attho, aññampi icch±mase pucchitu½ tuva½.
ok±sakamma½ sace no karosi, pucch±ma ta½ no na ca kujjhitabba''nti..
528.
``addh± paµiññ± me tad± ahu {paµiññ±tameta½ tad±hu (ka0), paµiññ± na mete tad± ahu (?)}, n±cikkhan± appasannassa hoti.
ak±m± saddheyyavacoti katv±, pucchassu ma½ k±ma½ yath± visayha''nti {visaya½ (ka0)}..
529.
``ya½ kiñcaha½ cakkhun± passiss±mi {pass±mi (ka0)}, sabbampi t±ha½ abhisaddaheyya½.
disv±va ta½ nopi ce saddaheyya½, kareyy±si {karohi (katthaci)} me yakkha niyassakamma''nti..
530.
``saccappaµiññ± tava mes± hotu, sutv±na dhamma½ labha suppas±da½.
aññatthiko no ca paduµµhacitto, ya½ te suta½ asutañc±pi dhamma½.
sabbampi akkhissa½ {sabba½ ±cikkhissa½ (s²0)} yath± paj±nanti..
531.
``setena assena alaªkatena, upay±si s³l±vutakassa santike.
y±na½ ida½ abbhuta½ dassaneyya½, kisseta½ kammassa aya½ vip±ko''ti..
532.
``ves±liy± nagarassa {tassa nagarassa (s²0 sy±0 p²0)} majjhe, cikkhallamagge naraka½ ahosi.
gos²samek±ha½ pasannacitto, seta½ {setu½ (sy±0 ka0)} gahetv± narakasmi½ nikkhipi½..
533.
``etasmi½ p±d±ni patiµµhapetv±, mayañca aññe ca atikkamimh±.
y±na½ ida½ abbhuta½ dassaneyya½, tasseva kammassa aya½ vip±ko''ti..
534.
``vaººo ca te sabbadis± pabh±sati, gandho ca te sabbadis± pav±yati.
yakkhiddhipattosi mah±nubh±vo, naggo c±si kissa aya½ vip±ko''ti..
535.
``akkodhano niccapasannacitto, saºh±hi v±c±hi jana½ upemi.
tasseva kammassa aya½ vip±ko, dibbo me vaººo satata½ pabh±sati..
536.
``yasañca kittiñca dhamme µhit±na½, disv±na mantemi {disv± samantemi (ka0)} pasannacitto.
tasseva kammassa aya½ vip±ko, dibbo me gandho satata½ pav±yati..
537.
``sah±y±na½ titthasmi½ nh±yant±na½, thale gahetv± nidahissa dussa½.
khi¹¹atthiko no ca paduµµhacitto, tenamhi naggo kasir± ca vutt²''ti..
538.
``yo k²¼am±no pakaroti p±pa½, tassedisa½ kammavip±kam±hu.
ak²¼am±no pana yo karoti, ki½ tassa kammassa vip±kam±h³''ti..
539.
``ye duµµhasaªkappaman± manuss±, k±yena v±c±ya ca saªkiliµµh±.
k±yassa bhed± abhisampar±ya½, asa½saya½ te niraya½ upenti..
540.
``apare pana sugatim±sam±n±, d±ne rat± saªgahitattabh±v±.
k±yassa bhed± abhisampar±ya½, asa½saya½ te sugati½ upent²''ti..
541.
``ta½ kinti j±neyyamaha½ avecca, kaly±ºap±passa aya½ vip±ko.
ki½ v±ha½ disv± abhisaddaheyya½, ko v±pi ma½ saddah±peyya eta''nti..
542.
``disv± ca sutv± abhisaddahassu, kaly±ºap±passa aya½ vip±ko.
kaly±ºap±pe ubhaye asante, siy± nu satt± sugat± duggat± v±..
543.
``no cettha kamm±ni kareyyu½ macc±, kaly±ºap±p±ni manussaloke.
n±hesu½ satt± sugat± duggat± v±, h²n± paº²t± ca manussaloke..
544.
``yasm± ca kamm±ni karonti macc±, kaly±ºap±p±ni manussaloke.
tasm± hi satt± sugat± duggat± v±, h²n± paº²t± ca manussaloke..
545.
``dvayajja kamm±na½ vip±kam±hu, sukhassa dukkhassa ca vedan²ya½.
t± devat±yo paric±rayanti, paccanti b±l± dvayata½ apassino..
546.
``na matthi kamm±ni saya½kat±ni, datv±pi me natthi yo {so (sabbattha)} ±diseyya.
acch±dana½ sayanamathannap±na½, tenamhi naggo kasir± ca vutt²''ti..
547.
``siy± nu kho k±raºa½ kiñci yakkha, acch±dana½ yena tuva½ labhetha.
±cikkha me tva½ yadatthi hetu, saddh±yika½ {saddh±yita½ (s²0 p²0)} hetuvaco suºom±''ti..
548.
``kappitako {kappinako (s²0)} n±ma idhatthi bhikkhu, jh±y² sus²lo arah± vimutto.
guttindriyo sa½vutap±timokkho, s²tibh³to uttamadiµµhipatto..
549.
``sakhilo vadaññ³ suvaco sumukho, sv±gamo suppaµimuttako ca.
puññassa khetta½ araºavih±r², devamanuss±nañca dakkhiºeyyo..
550.
``santo vidh³mo an²gho nir±so, mutto visallo amamo avaªko.
nir³padh² sabbapapañcakh²ºo, tisso vijj± anuppatto jutim±..
551.
``appaññ±to disv±pi na ca suj±no, mun²ti na½ vajjisu voharanti.
j±nanti ta½ yakkhabh³t± aneja½, kaly±ºadhamma½ vicaranta½ loke..
552.
``tassa tuva½ ekayuga½ duve v±, mamuddisitv±na sace dadetha.
paµiggah²t±ni ca t±ni assu, mamañca passetha sannaddhadussa''nti..
553.
``kasmi½ padese samaºa½ vasanta½, gantv±na passemu maya½ id±ni.
yo majja {sa majja (s²0)} kaªkha½ vicikicchitañca, diµµh²vis³k±ni vinodayeyy±''ti..
554.
``eso nisinno kapinaccan±ya½, pariv±rito devat±hi bah³hi.
dhammi½ katha½ bh±sati saccan±mo, sakasmim±cerake appamatto''ti..
555.
``tath±ha½ {yath±ha½ (ka0)} kass±mi gantv± id±ni, acch±dayissa½ samaºa½ yugena.
paµiggahit±ni ca t±ni assu, tuvañca passemu sannaddhadussa''nti..
556.
``m± akkhaºe pabbajita½ up±gami, s±dhu vo licchavi nesa dhammo.
tato ca k±le upasaªkamitv±, tattheva pass±hi raho nisinna''nti..
557.
tath±ti vatv± agam±si tattha, pariv±rito d±sagaºena licchavi.
so ta½ nagara½ upasaªkamitv±, v±s³pagacchittha sake nivesane..
558.
tato ca k±le gihikicc±ni katv±, nhatv± pivitv± ca khaºa½ labhitv±.
viceyya pe¼±to ca yug±ni aµµha, g±h±pay² d±sagaºena licchavi..
559.
so ta½ padesa½ upasaªkamitv±, ta½ addasa samaºa½ santacitta½.
paµikkanta½ gocarato nivatta½, s²tibh³ta½ rukkham³le nisinna½..
560.
tamenamavoca upasaªkamitv±, app±b±dha½ ph±suvih±rañca pucchi.
``ves±liya½ licchaviha½ bhadante, j±nanti ma½ licchavi ambasakkaro..
561.
``im±ni me aµµha yug± subh±ni {yug±ni bhante (sy±0 ka0)}, paµigaºha bhante padad±mi tuyha½.
teneva atthena idh±gatosmi, yath± aha½ attamano bhaveyya''nti..
562.
``d³ratova samaºabr±hmaº± ca, nivesana½ te parivajjayanti.
patt±ni bhijjanti ca te {bhijjanti tava (sy±0 ka0)} nivesane, saªgh±µiyo c±pi vid±layanti {vip±µayanti (s²0), vip±tayanti (ka0)}..
563.
``ath±pare p±dakuµh±rik±hi, ava½sir± samaº± p±tayanti.
et±disa½ pabbajit± vihesa½, tay± kata½ samaº± p±puºanti..
564.
``tiºena telampi na tva½ ad±si, m³¼hassa maggampi na p±vad±si.
andhassa daº¹a½ sayam±diy±si, et±diso kadariyo asa½vuto tuva½.
atha tva½ kena vaººena kimeva disv±,
amhehi saha sa½vibh±ga½ karos²''ti..
565.
``paccemi bhante ya½ tva½ vadesi, vihesayi½ samaºe br±hmaºe ca.
khi¹¹atthiko no ca paduµµhacitto, etampi me dukkaµameva bhante..
566.
``khi¹¹±ya yakkho pasavitv± p±pa½, vedeti dukkha½ asamattabhog².
daharo yuv± nagganiyassa bh±g², ki½ su tato dukkhatarassa hoti..
567.
``ta½ disv± sa½vegamalattha½ bhante, tappaccay± v±pi {tappaccay± t±ha½ (s²0), tappaccay± c±ha½ (p²0)} dad±mi d±na½.
paµigaºha bhante vatthayug±ni aµµha, yakkhassim± gacchantu dakkhiº±yo''ti..
568.
``addh± hi d±na½ bahudh± pasattha½, dadato ca te akkhayadhammamatthu.
paµigaºh±mi te vatthayug±ni aµµha, yakkhassim± gacchantu dakkhiº±yo''ti..
569.
tato hi so ±camayitv± licchavi, therassa datv±na yug±ni aµµha.
`paµiggahit±ni ca t±ni assu, yakkhañca passetha sannaddhadussa½'..
570.
tamaddas± candanas±ralitta½, ±jaññam±r³¼hamu¼±ravaººa½.
alaªkata½ s±dhunivatthadussa½, pariv±rita½ yakkhamahiddhipatta½..
571.
so ta½ disv± attaman± udaggo, pahaµµhacitto ca subhaggar³po.
kammañca disv±na mah±vip±ka½, sandiµµhika½ cakkhun± sacchikatv±..
572.
tamenamavoca upasaªkamitv±, ``dass±mi d±na½ samaºabr±hmaº±na½.
na c±pi me kiñci adeyyamatthi, tuvañca me yakkha bah³pak±ro''ti..
573.
``tuvañca me licchavi ekadesa½, ad±si d±n±ni amoghameta½.
sv±ha½ kariss±mi tay±va sakkhi½, am±nuso m±nusakena saddhi''nti..
574.
``gat² ca bandh³ ca par±yaºañca {par±yanañca (sy±0 ka0)}, mitto mam±si atha devat± me {devat±si (s²0 sy±0)}.
y±c±mi ta½ {y±c±maha½ (s²0)} pañjaliko bhavitv±, icch±mi ta½ yakkha pun±pi daµµhu''nti..
575.
``sace tuva½ assaddho bhavissasi, kadariyar³po vippaµipannacitto.
tva½ neva ma½ lacchasi {teneva ma½ na lacchas² (s²0), teneva ma½ licchavi (sy±0), teneva ma½ lacchasi (ka0)} dassan±ya, disv± ca ta½ nopi ca ±lapissa½..
576.
``sace pana tva½ bhavissasi dhammag±ravo, d±ne rato saªgahitattabh±vo.
op±nabh³to samaºabr±hmaº±na½, eva½ mama½ lacchasi dassan±ya..
577.
``disv± ca ta½ ±lapissa½ bhadante, imañca s³lato lahu½ pamuñca.
yato nid±na½ akarimha sakkhi½, maññ±mi s³l±vutakassa k±raº±..
578.
``te aññamañña½ akarimha sakkhi½, ayañca s³lato {s³l±vuto (s²0 sy±0)} lahu½ pamutto.
sakkacca dhamm±ni sam±caranto, mucceyya so niray± ca tamh±.
kamma½ siy± aññatra vedan²ya½..
579.
``kappitakañca upasaªkamitv±, teneva {tena (sy±0 ka0)} saha sa½vibhajitv± k±le.
saya½ mukhen³panisajja puccha, so te akkhissati etamattha½..
580.
``tameva bhikkhu½ upasaªkamitv±, pucchassu aññatthiko no ca paduµµhacitto.
so te suta½ asutañc±pi dhamma½,
sabbampi akkhissati yath± paj±na''nti..
581.
so tattha rahassa½ samullapitv±, sakkhi½ karitv±na am±nusena.
pakk±mi so licchav²na½ sak±sa½, atha bravi parisa½ sannisinna½..
582.
``suºantu bhonto mama ekav±kya½, vara½ varissa½ labhiss±mi attha½.
s³l±vuto puriso luddakammo, paº²hitadaº¹o {paº²tanaº¹o (ka0)} anusattar³po {anupakkar³po (ka0)}..
583.
``ett±vat± v²satirattimatt±, yato ±vuto neva j²vati na mato.
t±ha½ mocayiss±mi d±ni, yath±mati½ anuj±n±tu saªgho''ti..
584.
``etañca aññañca lahu½ pamuñca, ko ta½ vadetha {vadeth±ti (ka0), vadetha ca (sy±0)} tath± karonta½.
yath± paj±n±si tath± karohi, yath±mati½ anuj±n±ti saªgho''ti..
585.
so ta½ padesa½ upasaªkamitv±, s³l±vuta½ mocayi khippameva.
`m± bh±yi samm±'ti ca ta½ avoca, tikicchak±nañca upaµµhapesi..
586.
``kappitakañca upasaªkamitv±, teneva saha {tena sama½ (s²0), tena saha (sy±0 ka0)} sa½vibhajitv± k±le.
saya½ mukhen³panisajja licchavi, tatheva pucchittha na½ k±raºatthiko..
587.
``s³l±vuto puriso luddakammo, paº²tadaº¹o anusattar³po.
ett±vat± v²satirattimatt±, yato ±vuto neva j²vati na mato..
588.
``so mocito gantv± may± id±ni, etassa yakkhassa vaco hi bhante.
siy± nu kho k±raºa½ kiñcideva, yena so niraya½ no vajeyya..
589.
``±cikkha bhante yadi atthi hetu, saddh±yika½ hetuvaco suºoma.
na tesa½ kamm±na½ vin±samatthi, avedayitv± idha byantibh±vo''ti..
590.
``sace sa dhamm±ni sam±careyya, sakkacca rattindivamappamatto.
mucceyya so niray± ca tamh±, kamma½ siy± aññatra vedan²ya''nti..
591.
``aññ±to {ñ±tomhi (ka0)} eso purisassa attho, mamampi d±ni anukampa bhante.
anus±sa ma½ ovada bh³ripañña, yath± aha½ no niraya½ vajeyya''nti..
592.
``ajjeva buddha½ saraºa½ upehi, dhammañca saªghañca pasannacitto.
tatheva sikkh±ya pad±ni pañca, akhaº¹aphull±ni sam±diyassu..
593.
``p±º±tip±t± viramassu khippa½, loke adinna½ parivajjayassu.
amajjapo m± ca mus± abh±º², sakena d±rena ca hohi tuµµho.
imañca ariya½ {imañca (sy±0)} aµµhaªgavarenupeta½, sam±diy±hi kusala½ sukhudraya½..
594.
``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.
anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca.
dad±hi ujubh³tesu, vippasannena cetas± {sad± puñña½ pava¹¹hati (sy±0 ka0)}..
595.
``bhikkh³pi s²lasampanne, v²tar±ge bahussute.
tappehi annap±nena, sad± puñña½ pava¹¹hati..
596.
``evañca dhamm±ni {kamm±ni (s²0 sy±0)} sam±caranto, sakkacca rattindivamappamatto.
muñca tuva½ {mucceyya so tva½ (ka0)} niray± ca tamh±, kamma½ siy± aññatra vedan²ya''nti..
597.
``ajjeva buddha½ saraºa½ upemi, dhammañca saªghañca pasannacitto.
tatheva sikkh±ya pad±ni pañca, akhaº¹aphull±ni sam±diy±mi..
598.
``p±º±tip±t± viram±mi khippa½, loke adinna½ parivajjay±mi.
amajjapo no ca mus± bhaº±mi, sakena d±rena ca homi tuµµho.
imañca ariya½ aµµhaªgavarenupeta½, sam±diy±mi kusala½ sukhudraya½..
599.
``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.
anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca..
600.
``bhikkh³ ca s²lasampanne, v²tar±ge bahussute.
dad±mi na vikamp±mi {vikapp±mi (s²0 sy±0)}, buddh±na½ s±sane rato''ti..
601.
et±dis± licchavi ambasakkaro, ves±liya½ aññataro up±sako.
saddho mud³ k±rakaro ca bhikkhu, saªghañca sakkacca tad± upaµµhahi..
602.
s³l±vuto ca arogo hutv±, ser² sukh² pabbajja½ up±gami {pabbajjamupagacchi (ka0)}.
bhikkhuñca ±gamma kappitakuttama½, ubhopi s±maññaphal±ni ajjhagu½..
603.
et±dis± sappuris±na sevan±, mahapphal± hoti sata½ vij±nata½.
s³l±vuto aggaphala½ aphassayi {phussayi (sy±0 ka0)}, phala½ kaniµµha½ pana ambasakkaro''ti..
ambasakkarapetavatthu paµhama½.
2. ser²sakapetavatthu
604.
{vi0 va0 1228} suºotha yakkhassa v±ºij±na ca, sam±gamo yattha tad± ahosi.
yath± katha½ itaritarena c±pi, subh±sita½ tañca suº±tha sabbe..
605.
yo so ahu r±j± p±y±si n±ma {n±mo (s²0)}, bhumm±na½ sahabyagato yasass².
so modam±nova sake vim±ne, am±nuso m±nuse ajjhabh±s²ti..
606.
``vaªke araññe amanussaµµh±ne, kant±re appodake appabhakkhe.
suduggame vaººupathassa majjhe, vaªka½bhay± naµµhaman± manuss±..
607.
``nayidha phal± m³lamay± ca santi, up±d±na½ natthi kutodha bhakkho {bhikkho (ka0)}.
aññatra pa½s³hi ca v±luk±hi ca, tat±hi uºh±hi ca d±ruº±hi ca..
608.
``ujjaªgala½ tattamiva½ kap±la½, an±yasa½ paralokena tulya½.
ludd±nam±v±samida½ pur±ºa½, bh³mippadeso abhisattar³po..
609.
```atha tumhe kena vaººena, kim±sam±n± ima½ padesa½ hi.
anupaviµµh± sahas± samacca, lobh± bhay± atha v± sampam³¼h±'''ti..
610.
``magadhesu aªgesu ca satthav±h±, ±ropayitv± paºiya½ puthutta½.
te y±mase sindhusov²rabh³mi½, dhanatthik± uddaya½ patthay±n±..
611.
``div± pip±sa½ nadhiv±sayant±, yogg±nukampañca samekkham±n±.
etena vegena ±y±ma sabbe, ratti½ magga½ paµipann± vik±le..
612.
``te duppay±t± aparaddhamagg±, andh±kul± vippanaµµh± araññe.
suduggame vaººupathassa majjhe, disa½ na j±n±ma pam³¼hacitt±..
613.
``idañca disv±na adiµµhapubba½, vim±naseµµhañca tavañca yakkha.
tatuttari½ j²vitam±sam±n±, disv± pat²t± suman± udagg±''ti..
614.
``p±ra½ samuddassa imañca vaººu½, vett±cara½ {vetta½ para½ (sy±0), vett±c±ra½ (ka0)} saªkupathañca magga½.
nadiyo pana pabbat±nañca dugg±, puthuddis± gacchatha bhogahetu..
615.
``pakkhandiy±na vijita½ paresa½, verajjake m±nuse pekkham±n±.
ya½ vo suta½ v± atha v±pi diµµha½, accheraka½ ta½ vo suºoma t±t±''ti..
616.
``itopi accheratara½ kum±ra, na no suta½ v± atha v±pi diµµha½.
at²tam±nussakameva sabba½, disv± na tapp±ma anomavaººa½..
617.
``veh±yasa½ pokkharañño savanti, pah³tamaly± {pah³tam±ly± (sy±0)} bahupuº¹ar²k±.
dum± cime niccaphal³papann±, at²va gandh± surabhi½ pav±yanti..
618.
``ve¼³riyathambh± satamussit±se, sil±pav±¼assa ca ±yata½s±.
mas±ragall± sahalohitaªg±, thambh± ime jotiras±may±se..
619.
``sahassathambha½ atul±nubh±va½, tes³pari s±dhumida½ vim±na½.
ratanantara½ kañcanavedimissa½, tapan²yapaµµehi ca s±dhuchanna½..
620.
``jambonaduttattamida½ sumaµµho, p±s±dasop±ºaphal³papanno.
da¼ho ca vaggu ca susaªgato ca {vaggu sumukho susaªgato (s²0)}, at²va nijjh±nakhamo manuñño..
621.
``ratanantarasmi½ bahuannap±na½, pariv±rito acchar±saªgaºena.
muraja±lambarat³riyaghuµµho, abhivanditosi thutivandan±ya..
622.
``so modasi n±rigaºappabodhano, vim±nap±s±davare manorame.
acintiyo sabbaguº³papanno, r±j± yath± vessavaºo na¼iny± {na¼iñña½ (ka0)}..
623.
``devo nu ±si udav±si yakkho, ud±hu devindo manussabh³to.
pucchanti ta½ v±ºij± satthav±h±, ±cikkha ko n±ma tuva½si yakkho''ti..
624.
``ser²sako n±ma ahamhi yakkho, kant±riyo vaººupathamhi gutto.
ima½ padesa½ abhip±lay±mi, vacanakaro vessavaºassa rañño''ti..
625.
``adhiccaladdha½ pariº±maja½ te, saya½ kata½ ud±hu devehi dinna½.
pucchanti ta½ v±ºij± satthav±h±, katha½ tay± laddhamida½ manuñña''nti..
626.
``n±dhiccaladdha½ na pariº±maja½ me, na saya½ kata½ na hi devehi dinna½.
sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ manuñña''nti..
627.
``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko.
pucchanti ta½ v±ºij± satthav±h±, katha½ tay± laddhamida½ vim±na''nti..
628.
``mama½ p±y±s²ti ahu samaññ±, rajja½ yad± k±rayi½ kosal±na½.
natthikadiµµhi kadariyo p±padhammo, ucchedav±d² ca tad± ahosi½..
629.
``samaºo ca kho ±si kum±rakassapo, bahussuto cittakath² u¼±ro.
so me tad± dhammakatha½ abh±si, diµµhivis³k±ni vinoday² me..
630.
``t±ha½ tassa dhammakatha½ suºitv±, up±sakatta½ paµidevayissa½.
p±º±tip±t± virato ahosi½, loke adinna½ parivajjayissa½.
amajjapo no ca mus± abh±ºi½, sakena d±rena ca ahosi tuµµho..
631.
``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko.
teheva kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na''nti..
632.
``sacca½ kir±ha½su nar± sapaññ±, anaññath± vacana½ paº¹it±na½.
yahi½ yahi½ gacchati puññakammo, tahi½ tahi½ modati k±mak±m²..
633.
``yahi½ yahi½ sokapariddavo ca, vadho ca bandho ca parikkileso.
tahi½ tahi½ gacchati p±pakammo, na muccati duggatiy± kad±c²''ti..
634.
``samm³¼har³pova jano ahosi, asmi½ muhutte kalal²katova.
janassimassa tuyhañca kum±ra, appaccayo kena nu kho ahos²''ti..
635.
``ime ca sir²savan± {ime sir²s³pavan± ca (s²0), imepi sir²savan± ca (p²0 ka0)} t±t±, dibb± gandh± surabh² sampavanti.
te sampav±yanti ima½ vim±na½, div± ca ratto ca tama½ nihantv±..
636.
``imesañca kho vassasataccayena, sip±µik± phalati ekamek±.
m±nussaka½ vassasata½ at²ta½, yadagge k±yamhi idh³papanno..
637.
``disv±naha½ vassasat±ni pañca, asmi½ vim±ne µhatv±na t±t±.
±yukkhay± puññakkhay± cavissa½, teneva sokena pamucchitosm²''ti..
638.
``katha½ nu soceyya tath±vidho so, laddh± vim±na½ atula½ cir±ya.
ye c±pi kho ittaramupapann±, te n³na soceyyu½ parittapuññ±''ti..
639.
``anucchavi½ ovadiyañca me ta½, ya½ ma½ tumhe peyyav±ca½ vadetha.
tumhe ca kho t±t± may±nugutt±, yenicchaka½ tena paletha sotthi''nti..
640.
``gantv± maya½ sindhusov²rabh³mi½, dhannatthik± uddaya½ patthay±n±.
yath±payog± paripuººac±g±, k±h±ma ser²samaha½ u¼±ra''nti..
641.
``m± ceva ser²samaha½ akattha, sabbañca vo bhavissati ya½ vadetha.
p±p±ni kamm±ni vivajjay±tha, dhamm±nuyogañca adhiµµhah±tha..
642.
``up±sako atthi imamhi saªghe, bahussuto s²lavat³papanno.
saddho ca c±g² ca supesalo ca, vicakkhaºo santusito mut²m±..
643.
``sañj±nam±no na mus± bhaºeyya, par³pagh±t±ya ca cetayeyya.
vebh³tika½ pesuºa½ no kareyya, saºhañca v±ca½ sakhila½ bhaºeyya..
644.
``sag±ravo sappaµisso vin²to, ap±pako adhis²le visuddho.
so m±tara½ pitarañc±pi jantu, dhammena poseti ariyavutti..
645.
``maññe so m±t±pit³na½ k±raº±, bhog±ni pariyesati na attahetu.
m±t±pit³nañca yo accayena, nekkhammapoºo carissati brahmacariya½..
646.
``uj³ avaªko asaµho am±yo, na lesakappena ca vohareyya.
so t±diso sukatakammak±r², dhamme µhito kinti labhetha dukkha½..
647.
``ta½ k±raº± p±tukatomhi attan±, tasm± dhamma½ passatha v±ºij±se.
aññatra teniha bhasm² {bhasmi (sy±0), bhasma (ka0)} bhavetha, andh±kul± vippanaµµh± araññe.
ta½ khippam±nena lahu½ parena, sukho have sappurisena saªgamo''ti..
648.
``ki½ n±ma so kiñca karoti kamma½, ki½ n±madheyya½ ki½ pana tassa gotta½.
mayampi na½ daµµhuk±mamha yakkha, yass±nukamp±ya idh±gatosi.
l±bh± hi tassa yassa tuva½ pihes²''ti..
649.
``yo kappako sambhavan±madheyyo, up±sako kocchaphal³paj²v².
j±n±tha na½ tumh±ka½ pesiyo so, m± kho na½ h²¼ittha supesalo so''ti..
650.
``j±n±mase ya½ tva½ pavadesi yakkha, na kho na½ j±n±ma sa edisoti.
mayampi na½ p³jayiss±ma yakkha, sutv±na tuyha½ vacana½ u¼±ra''nti..
651.
``ye keci imasmi½ satthe manuss±, dahar± mahant± athav±pi majjhim±.
sabbeva te ±lambantu vim±na½, passantu puññ±na½ phala½ kadariy±''ti..
652.
te tattha sabbeva `aha½ pure'ti, ta½ kappaka½ tattha purakkhatv± {purakkhipitv± (s²0)}.
sabbeva te ±lambi½su vim±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa..
653.
te tattha sabbeva `aha½ pure'ti, up±sakatta½ paµivedayi½su.
p±º±tip±t± paµivirat± ahesu½, loke adinna½ parivajjayi½su.
amajjap± no ca mus± bhaºi½su, sakena d±rena ca ahesu½ tuµµh±..
654.
te tattha sabbeva `aha½ pure'ti, up±sakatta½ paµivedayitv±.
pakk±mi sattho anumodam±no, yakkhiddhiy± anumato punappuna½..
655.
gantv±na te sindhusov²rabh³mi½, dhanatthik± uddaya½ {udaya (p²0 ka0)} patthay±n±.
yath±payog± paripuººal±bh±, pacc±gamu½ p±µaliputtamakkhata½..
656.
gantv±na te saªghara½ sotthivanto, puttehi d±rehi samaªgibh³t±.
±nand² vitt± suman± pat²t±, aka½su ser²samaha½ u¼±ra½.
ser²saka½ te pariveºa½ m±payi½su..
657.
et±dis± sappuris±na sevan±, mahatthik± dhammaguº±na sevan±.
ekassa atth±ya up±sakassa, sabbeva satt± sukhit± {sukhino (p²0 ka0)} ahesunti..
ser²sakapetavatthu dutiya½.
bh±ºav±ra½ tatiya½ niµµhita½.
3. nandakapetavatthu
658.
r±j± piªgalako n±ma, suraµµh±na½ adhipati ahu.
moriy±na½ upaµµh±na½ gantv±, suraµµha½ punar±gam±..
659.
uºhe majjhanhike {majjhantike (sabbattha)} k±le, r±j± paªka½ {vaªka½ (ka0)} up±gami.
addasa magga½ ramaº²ya½, pet±na½ ta½ vaººupatha½ {vaººan±patha½ (s²0 sy±0)}..
660.
``aya½ maggo ramaº²yo, khemo sovatthiko sivo.
imin± s±rathi y±ma, suraµµh±na½ santike ito''..
661.
tena p±y±si soraµµho, sen±ya caturaªginiy±.
ubbiggar³po puriso, soraµµha½ etadabravi..
662.
``kummagga½ paµipannamh±, bhi½sana½ lomaha½sana½.
purato dissati maggo, pacchato ca na dissati..
663.
``kummagga½ paµipannamh±, yamapuris±na santike.
am±nuso v±yati gandho, ghoso suyyati {s³yati (s²0 sy±0)} d±ruºo''..
664.
sa½viggo r±j± soraµµho, s±rathi½ etadabravi.
``kummagga½ paµipannamh±, bhi½sana½ lomaha½sana½.
purato dissati maggo, pacchato ca na dissati..
665.
``kummagga½ paµipannamh±, yamapuris±na santike.
am±nuso v±yati gandho, ghoso suyyati d±ruºo''..
666.
hatthikkhandha½ sam±ruyha, olokento catuddisa½ {catuddiss± (ka0)}.
addasa nigrodha½ ramaº²ya½ {rukkha½ nigrodha½ (sy±0 ka0)}, p±dapa½ ch±y±sampanna½.
n²labbhavaººasadisa½, meghavaººasir²nibha½..
667.
s±rathi½ ±mantay² r±j±, ``ki½ eso dissati brah±.
n²labbhavaººasadiso, meghavaººasir²nibho''..
668.
``nigrodho so mah±r±ja, p±dapo ch±y±sampanno.
n²labbhavaººasadiso , meghavaººasir²nibho''..
669.
tena p±y±si soraµµho, yena so dissate brah±.
n²labbhavaººasadiso, meghavaººasir²nibho..
670.
hatthikkhandhato oruyha, r±j± rukkha½ up±gami.
nis²di rukkham³lasmi½, s±macco saparijjano.
p³ra½ p±n²yasaraka½, p³ve vitte ca addasa..
671.
puriso ca devavaºº², sabb±bharaºabh³sito.
upasaªkamitv± r±j±na½, soraµµha½ etadabravi..
672.
``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.
pivatu devo p±n²ya½, p³ve kh±da arindama''..
673.
pivitv± r±j± p±n²ya½, s±macco saparijjano.
p³ve kh±ditv± pitv± ca, soraµµho etadabravi..
674.
``devat± nusi gandhabbo, adu sakko purindado.
aj±nant± ta½ pucch±ma, katha½ j±nemu ta½ maya''nti..
675.
``n±mhi devo na gandhabbo, n±pi {namhi (ka0)} sakko purindado.
peto aha½ mah±r±ja, suraµµh± idha m±gato''ti..
676.
``ki½s²lo ki½sam±c±ro, suraµµhasmi½ pure tuva½.
kena te brahmacariyena, ±nubh±vo aya½ tav±''ti..
677.
``ta½ suºohi mah±r±ja, arindama raµµhava¹¹hana.
amacc± p±risajj± ca, br±hmaºo ca purohito..
678.
``suraµµhasmi½ aha½ deva, puriso p±pacetaso.
micch±diµµhi ca duss²lo, kadariyo paribh±sako..
679.
```dadant±na½ karont±na½, v±rayissa½ bahujjana½.
aññesa½ dadam±n±na½, antar±yakaro aha½..
680.
```vip±ko natthi d±nassa, sa½yamassa kuto phala½.
natthi ±cariyo n±ma, adanta½ ko damessati..
681.
```samatuly±ni bh³t±ni, kuto {kule (sy±0 ka0)} jeµµh±pac±yiko.
natthi bala½ v²riya½ v±, kuto uµµh±naporisa½..
682.
```natthi d±naphala½ n±ma, na visodheti verina½.
laddheyya½ labhate macco, niyatipariº±maja½ {pariº±maj± (s²0 ka0)}..
683.
```natthi m±t± pit± bh±t±, loko natthi ito para½.
natthi dinna½ natthi huta½, sunihita½ na vijjati..
684.
```yopi haneyya purisa½, parassa chindate {purisassa chinde (sy±0 ka0)} sira½.
na koci kañci hanati, sattanna½ vivaramantare..
685.
```acchejj±bhejjo hi {bhejjo (s²0), abhejjo (sy±0), bhejj±si (ka0)} j²vo, aµµha½so gu¼aparimaº¹alo.
yojan±na½ sata½ pañca, ko j²va½ chettumarahati..
686.
```yath± suttagu¼e khitte, nibbeµhenta½ pal±yati.
evameva ca so j²vo, nibbeµhento pal±yati..
687.
```yath± g±mato nikkhamma, añña½ g±ma½ pavisati.
evameva ca so j²vo, añña½ bondi½ pavisati..
688.
```yath± gehato nikkhamma, añña½ geha½ pavisati.
evameva ca so j²vo, añña½ bondi½ pavisati..
689.
```cull±s²ti {cu¼±s²ti (s²0 sy±0 ka0)} mah±kappino {mah±kappuno (s²0)}, satasahass±ni hi.
ye b±l± ye ca paº¹it±, sa½s±ra½ khepayitv±na.
dukkhassanta½ karissare..
690.
```mit±ni sukhadukkh±ni, doºehi piµakehi ca.
jino sabba½ paj±n±ti', samm³¼h± itar± paj±..
691.
``eva½diµµhi pure ±si½, samm³¼ho mohap±ruto.
micch±diµµhi ca duss²lo, kadariyo paribh±sako..
692.
``ora½ me chahi m±sehi, k±laªkiriy± bhavissati.
ekantakaµuka½ ghora½, niraya½ papatissaha½..
693.
{pe0 va0 70} ``catukkaººa½ catudv±ra½, vibhatta½ bh±gaso mita½.
ayop±k±rapariyanta½, ayas± paµikujjita½..
694.
{pe0 va0 71} ``tassa ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±.
samant± yojanasata½, pharitv± tiµµhati sabbad±..
695.
``vass±ni satasahass±ni, ghoso suyyati t±vade.
lakkho eso mah±r±ja, satabh±gavassakoµiyo..
696.
``koµisatasahass±ni , niraye paccare jan±.
micch±diµµh² ca duss²l±, ye ca ariy³pav±dino..
697.
``tatth±ha½ d²ghamaddh±na½, dukkha½ vedissa vedana½.
phala½ p±passa kammassa, tasm± soc±maha½ bhusa½..
698.
``ta½ suºohi mah±r±ja, arindama raµµhava¹¹hana.
dh²t± mayha½ mah±r±ja, uttar± bhaddamatthu te..
699.
``karoti bhaddaka½ kamma½, s²lesuposathe rat±.
saññat± sa½vibh±g² ca, vadaññ³ v²tamacchar±..
700.
``akhaº¹ak±r² sikkh±ya, suºh± parakulesu ca.
up±sik± sakyamunino, sambuddhassa sir²mato..
701.
``bhikkhu ca s²lasampanno, g±ma½ piº¹±ya p±visi.
okkhittacakkhu satim±, guttadv±ro susa½vuto..
702.
``sapad±na½ caram±no, agam± ta½ nivesana½.
`tamaddasa mah±r±ja, uttar± bhaddamatthu te'..
703.
``p³ra½ p±n²yasaraka½, p³ve vitte ca s± ad±.
`pit± me k±laªkato, bhante tasseta½ upakappatu'..
704.
``samanantar±nuddiµµhe, vip±ko udapajjatha.
bhuñj±mi k±mak±m²ha½, r±j± vessavaºo yath±..
705.
``ta½ suºohi mah±r±ja, arindama raµµhava¹¹hana.
sadevakassa lokassa, buddho aggo pavuccati.
ta½ buddha½ saraºa½ gaccha, saputtad±ro arindama..
706.
``aµµhaªgikena maggena, phusanti amata½ pada½.
ta½ dhamma½ saraºa½ gaccha, saputtad±ro arindama..
707.
``catt±ro ca paµipann± {maggapaµipann± (s²0 sy±0)}, catt±ro ca phale µhit±.
esa saªgho ujubh³to, paññ±s²lasam±hito.
ta½ saªgha½ saraºa½ gaccha, saputtad±ro arindama..
708.
``p±º±tip±t± viramassu khippa½, loke adinna½ parivajjayassu.
amajjapo m± ca mus± abh±º², sakena d±rena ca hohi tuµµho''ti..
709.
``atthak±mosi me yakkha, hitak±mosi devate.
karomi tuyha½ vacana½, tva½si ±cariyo mama..
710.
``upemi saraºa½ buddha½, dhammañc±pi anuttara½.
saªghañca naradevassa, gacch±mi saraºa½ aha½..
711.
``p±º±tip±t± viram±mi khippa½, loke adinna½ parivajjay±mi.
amajjapo no ca mus± bhaº±mi, sakena d±rena ca homi tuµµho..
712.
``ophuº±mi {opuº±mi (s²0), ophun±mi (sy±0 ka0), opun±mi (?)} mah±v±te, nadiy± s²ghag±miy±.
vam±mi p±pika½ diµµhi½, buddh±na½ s±sane rato''..
713.
ida½ vatv±na soraµµho, viramitv± p±padassan± {p±padassana½ (sy±0 ka0)}.
namo bhagavato katv±, p±mokkho ratham±ruh²ti..
nandakapetavatthu tatiya½.
4. revat²petavatthu
714.
{vi0 va0 863} ``uµµhehi revate sup±padhamme, ap±rutadv±re ad±nas²le.
ness±ma ta½ yattha thunanti duggat±, samappit± {samajjat± (s²0)} nerayik± dukhen±''ti..
715.
icceva {icceva½ (sy±0 ka0)} vatv±na yamassa d³t±, te dve yakkh± lohitakkh± brahant±.
paccekab±h±su gahetv± revata½, pakk±mayu½ devagaºassa santike..
716.
``±diccavaººa½ rucira½ pabhassara½, byamha½ subha½ kañcanaj±lachanna½.
kassetam±kiººajana½ vim±na½, suriyassa ra½s²riva jotam±na½..
717.
``n±r²gaº± candanas±ralitt± {candanas±r±nulitt± (sy±0)}, ubhato vim±na½ upasobhayanti.
ta½ dissati suriyasam±navaººa½, ko modati saggapatto vim±ne''ti..
718.
``b±r±ºasiya½ nandiyo n±m±si, up±sako amacchar² d±napati vadaññ³.
tassetam±kiººajana½ vim±na½, suriyassa ra½s²riva jotam±na½..
719.
``n±r²gaº± candanas±ralitt±, ubhato vim±na½ upasobhayanti.
ta½ dissati suriyasam±navaººa½, so modati saggapatto vim±ne''ti..
720.
``nandiyass±ha½ bhariy±, ag±rin² sabbakulassa issar±.
bhattu vim±ne ramiss±mi d±naha½, na patthaye nirayadassan±y±''ti..
721.
``eso te nirayo sup±padhamme, puñña½ tay± akata½ j²valoke.
na hi macchar² rosako p±padhammo, sagg³pag±na½ labhati sahabyata''nti..
722.
``ki½ nu g³thañca muttañca, asuc² paµidissati.
duggandha½ kimida½ m²¼ha½, kimeta½ upav±yat²''ti..
723.
``esa sa½savako n±ma, gambh²ro sataporiso.
yattha vassasahass±ni, tuva½ paccasi revate''ti..
724.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kena sa½savako laddho, gambh²ro sataporiso''ti..
725.
``samaºe br±hmaºe c±pi, aññe v±pi vanibbake.
mus±v±dena vañcesi, ta½ p±pa½ pakata½ tay±..
726.
``tena sa½savako laddho, gambh²ro sataporiso.
tattha vassasahass±ni, tuva½ paccasi revate..
727.
``hatthepi chindanti athopi p±de, kaººepi chindanti athopi n±sa½.
athopi k±ko¼agaº± samecca, saªgamma kh±danti viphandam±na''nti..
728.
``s±dhu kho ma½ paµinetha, k±h±mi kusala½ bahu½.
d±nena samacariy±ya, sa½yamena damena ca.
ya½ katv± sukhit± honti, na ca pacch±nutappare''ti..
729.
``pure tuva½ pamajjitv±, id±ni paridevasi.
saya½ kat±na½ kamm±na½, vip±ka½ anubhossas²''ti..
730.
``ko devalokato manussaloka½, gantv±na puµµho me eva½ vadeyya.
`nikkhittadaº¹esu dad±tha d±na½, acch±dana½ seyya {sayana (s²0)} mathannap±na½.
na hi macchar² rosako p±padhammo, sagg³pag±na½ labhati sahabyata½'..
731.
``s±ha½ n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.
vadaññ³ s²lasampann±, k±h±mi kusala½ bahu½.
d±nena samacariy±ya, sa½yamena damena ca..
732.
``±r±m±ni ca ropissa½, dugge saªkaman±ni ca.
papañca udap±nañca, vippasannena cetas±..
733.
``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².
p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±gata½..
734.
``uposatha½ upavasissa½, sad± s²lesu sa½vut±.
na ca d±ne pamajjissa½, s±ma½ diµµhamida½ may±''ti..
735.
icceva½ vippalapanti½, phandam±na½ tato tato.
khipi½su niraye ghore, uddha½p±da½ ava½sira½..
736.
``aha½ pure maccharin² ahosi½, paribh±sik± samaºabr±hmaº±na½.
vitathena ca s±mika½ vañcayitv±, pacc±maha½ niraye ghorar³pe''ti..
revat²petavatthu catuttha½.
5. ucchupetavatthu
737.
``ida½ mama ucchuvana½ mahanta½, nibbattati puññaphala½ anappaka½.
ta½ d±ni me na {na d±ni me ta½ (s²0 ka0)} paribhogameti, ±cikkha bhante kissa aya½ vip±ko..
738.
``haññ±mi {vihaññ±mi (ka0)} khajj±mi ca v±yam±mi, parisakk±mi paribhuñjitu½ kiñci.
sv±ha½ chinnath±mo kapaºo l±lap±mi, kissa {kissassa (s²0), kissassu (?)} kammassa aya½ vip±ko..
739.
``vigh±to c±ha½ paripat±mi cham±ya½, parivatt±mi v±ricarova ghamme.
rudato ca me {d³rato ca me (sy±0 ka0)} assuk± niggalanti, ±cikkha bhante kissa aya½ vip±ko..
740.
``ch±to kilanto ca pip±sito ca, santassito s±tasukha½ na vinde.
pucch±mi ta½ etamattha½ bhadante, katha½ nu ucchuparibhoga½ labheyya''nti..
741.
``pure tuva½ kammamak±si attan±, manussabh³to purim±ya j±tiy±.
ahañca ta½ etamattha½ vad±mi, sutv±na tva½ etamattha½ vij±na..
742.
``ucchu½ tuva½ kh±dam±no pay±to, puriso ca te piµµhito anvagacchi.
so ca ta½ pacc±santo kathesi, tassa tuva½ na kiñci ±lapittha..
743.
``so ca ta½ abhaºanta½ ay±ci, `dehayya ucchu'nti ca ta½ avoca.
tassa tuva½ piµµhito ucchu½ ad±si, tasseta½ kammassa aya½ vip±ko..
744.
``iªgha tva½ gantv±na piµµhito gaºheyy±si {iªgha tva½ piµµhito gaºha ucchu½ (s²0)}, gahetv±na ta½ kh±dassu y±vadattha½.
teneva tva½ attamano bhavissasi, haµµho cudaggo ca pamodito c±''ti..
745.
gantv±na so piµµhito aggahesi, gahetv±na ta½ kh±di y±vadattha½.
teneva so attamano ahosi, haµµho cudaggo ca pamodito c±ti..
ucchupetavatthu pañcama½.
6. kum±rapetavatthu
746.
``s±vatthi n±ma nagara½, himavantassa passato.
tattha ±su½ dve kum±r±, r±japutt±ti me suta½..
747.
``sammatt± {pamatt± (ka0)} rajan²yesu, k±mass±d±bhinandino.
paccuppannasukhe giddh±, na te passi½sun±gata½..
748.
``te cut± ca manussatt±, paraloka½ ito gat±.
tedha ghosentyadissant±, pubbe dukkaµamattano..
749.
```bah³su vata {bahussutesu (s²0 ka0)} santesu, deyyadhamme upaµµhite.
n±sakkhimh± ca att±na½, paritta½ k±tu½ sukh±vaha½..
750.
```ki½ tato p±paka½ assa, ya½ no r±jakul± cut±.
upapann± pettivisaya½, khuppip±sasamappit± {khuppip±s±samappit± (s²0 p²0)}..
751.
``s±mino idha hutv±na, honti as±mino tahi½.
bhamanti {caranti (s²0 p²0), maranti (sy±0)} khuppip±s±ya, manuss± unnatonat±..
752.
``etam±d²nava½ ñatv±, issaramadasambhava½.
pah±ya issaramada½, bhave saggagato naro.
k±yassa bhed± sappañño, sagga½ so upapajjat²''ti..
kum±rapetavatthu chaµµha½.
7. r±japuttapetavatthu
753.
pubbe kat±na½ kamm±na½, vip±ko mathaye mana½.
r³pe sadde rase gandhe, phoµµhabbe ca manorame..
754.
nacca½ g²ta½ rati½ khi¹¹a½, anubhutv± anappaka½.
uyy±ne paricaritv±, pavisanto giribbaja½..
755.
isi½ sunetta {sunita (ka0)} maddakkhi, attadanta½ sam±hita½.
appiccha½ hirisampanna½, uñche pattagate rata½..
756.
hatthikkhandhato oruyha, laddh± bhanteti c±bravi.
tassa patta½ gahetv±na, ucca½ paggayha khattiyo..
757.
thaº¹ile patta½ bhinditv±, hasam±no apakkami.
``rañño kitavass±ha½ putto, ki½ ma½ bhikkhu karissasi''..
758.
tassa kammassa pharusassa, vip±ko kaµuko ahu.
ya½ r±japutto vedesi, nirayamhi samappito..
759.
cha¼eva catur±s²ti, vass±ni navut±ni ca.
bhusa½ dukkha½ nigacchittho, niraye katakibbiso..
760.
utt±nopi ca paccittha, nikujjo v±madakkhiºo.
uddha½p±do µhito ceva, cira½ b±lo apaccatha..
761.
bah³ni vassasahass±ni, p³g±ni nahut±ni ca.
bhusa½ dukkha½ nigacchittho, niraye katakibbiso..
762.
et±disa½ kho kaµuka½, appaduµµhappadosina½.
paccanti p±pakammant±, isim±sajja subbata½..
763.
so tattha bahuvass±ni, vedayitv± bahu½ dukha½.
khuppip±sahato n±ma {khuppip±s±hato n±ma (s²0 p²)}, peto ±si tato cuto..
764.
etam±d²nava½ ñatv± {disv± (s²0)}, issaramadasambhava½.
pah±ya issaramada½, niv±tamanuvattaye..
765.
diµµheva dhamme p±sa½so, yo buddhesu sag±ravo.
k±yassa bhed± sappañño, sagga½ so upapajjat²ti..
r±japuttapetavatthu sattama½.
8. g³thakh±dakapetavatthu
766.
``g³thak³pato uggantv±, ko nu d²no patiµµhasi {d²no hi tiµµhasi (s²0)}.
nissa½saya½ p±pakammanto, ki½ nu saddahase tuva''nti..
767.
``aha½ bhadante petomhi, duggato yamalokiko.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gato''..
768.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchas²''ti..
769.
``ahu ±v±siko mayha½, issuk² kulamacchar².
ajjhosito mayha½ ghare, kadariyo paribh±sako..
770.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, bhikkhavo paribh±sisa½.
tassa kammavip±kena, petaloka½ ito gato''ti..
771.
``amitto mittavaººena, yo te ±si kul³pako.
k±yassa bhed± duppañño, ki½ nu pecca gati½ gato''ti..
772.
``tassev±ha½ p±pakammassa, s²se tiµµh±mi matthake.
so ca paravisaya½ patto, mameva paric±rako..
773.
``ya½ bhadante hadantaññe, eta½ me hoti bhojana½.
ahañca kho ya½ had±mi, eta½ so upaj²vat²''ti..
g³thakh±dakapetavatthu aµµhama½.
9. g³thakh±dakapetivatthu
774.
``g³thak³pato uggantv±, k± nu d²n± patiµµhasi.
nissa½saya½ p±pakammant±, ki½ nu saddahase tuva''nti..
775.
``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
776.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchas²''ti..
777.
``ahu ±v±siko mayha½, issuk² kulamacchar².
ajjhosito mayha½ ghare, kadariyo paribh±sako..
778.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, bhikkhavo paribh±sisa½.
tassa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..
779.
``amitto mittavaººena, yo te ±si kul³pako.
k±yassa bhed± duppañño, ki½ nu pecca gati½ gato''ti..
780.
``tassev±ha½ p±pakammassa, s²se tiµµh±mi matthake.
so ca paravisaya½ patto, mameva paric±rako..
781.
``ya½ bhadante hadantaññe, eta½ me hoti bhojana½.
ahañca kho ya½ had±mi, eta½ so upaj²vat²''ti..
g³thakh±dakapetivatthu navama½.
10. gaºapetavatthu
782.
``nagg± dubbaººar³p±ttha, kis± dhamanisanthat±.
upph±sulik± {upp±su¼ik± (ka0)} kisik±, ke nu tumhettha m±ris±''ti..
783.
``maya½ bhadante pet±mh±, duggat± yamalokik±.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..
784.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..
785.
``an±vaµesu titthesu, vicinimhaddham±saka½.
santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..
786.
``nadi½ upema tasit±, rittak± parivattati.
ch±ya½ upema uºhesu, ±tapo parivattati..
787.
``aggivaººo ca no v±to, ¹ahanto upav±yati.
etañca bhante arah±ma, aññañca p±paka½ tato..
788.
``api yojan±ni {adhiyojan±ni (s²0 ka0)} gacch±ma, ch±t± ±h±ragedhino.
aladdh±va nivatt±ma, aho no appapuññat±..
789.
``ch±t± pamucchit± bhant±, bh³miya½ paµisumbhit±.
utt±n± paµikir±ma, avakujj± pat±mase..
790.
``te ca tattheva patit± {tattha papahit± (ka0)}, bh³miya½ paµisumbhit±.
ura½ s²sañca ghaµµema, aho no appapuññat±..
791.
``etañca bhante arah±ma, aññañca p±paka½ tato.
santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..
792.
``te hi n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.
vadaññ³ s²lasampann±, k±h±ma kusala½ bahu''nti..
gaºapetavatthu dasama½.
11. p±µaliputtapetavatthu
793.
``diµµh± tay± niray± tiracch±nayoni,
pet± asur± athav±pi m±nus± dev±. sayamaddasa kammavip±kamattano,
ness±mi ta½ p±µaliputtamakkhata½. tattha gantv± kusala½ karohi kamma½''..
794.
``atthak±mosi me yakkha, hitak±mosi devate.
karomi tuyha½ vacana½, tva½si ±cariyo mama..
795.
``diµµh± may± niray± tiracch±nayoni, pet± asur± athav±pi m±nus± dev±.
sayamaddasa½ kammavip±kamattano, k±h±mi puññ±ni anappak±n²''ti..
p±µaliputtapetavatthu ek±dasama½.
12. ambavanapetavatthu
796.
``ayañca te pokkharaº² suramm±, sam± sutitth± ca mahodak± ca.
supupphit± bhamaragaº±nukiºº±, katha½ tay± laddh± aya½ manuññ±..
797.
``idañca te ambavana½ suramma½, sabbotuka½ dh±rayate {dh±rayati (sy±0 ka0)} phal±ni.
supupphita½ bhamaragaº±nukiººa½, katha½ tay± laddhamida½ vim±na½''..
798.
``ambapakka½ daka½ {ambapakkodaka½ (s²0 sy±0 p²0), ambapakk³daka½ (ka0)} y±gu, s²tacch±y± manoram±.
dh²t±ya dinnad±nena, tena me idha labbhati''..
799.
``sandiµµhika½ kamma½ eva½ {sandiµµhika½ eva (sy±0)} passatha, d±nassa damassa sa½yamassa vip±ka½.
d±s² aha½ ayyakulesu hutv±, suºis± homi ag±rassa issar±''ti..
ambavanapetavatthu dv±dasama½.
13. akkharukkhapetavatthu
800.
``ya½ dad±ti na ta½ hoti, detheva d±na½ datv± ubhaya½ tarati.
ubhaya½ tena d±nena {tena (ka0)} gacchati, j±garatha m±pamajjath±''ti..
akkharukkhapetavatthu terasama½.
14. bhogasa½harapetavatthu
801.
``maya½ bhoge sa½harimha, samena visamena ca.
te aññe paribhuñjanti, maya½ dukkhassa bh±gin²''ti..
bhogasa½harapetavatthu cuddasama½.
15. seµµhiputtapetavatthu
802.
{j±0 1.4.54 j±takepi} ``saµµhivassasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.
niraye paccam±n±na½, kad± anto bhavissati''..
803.
{j±0 1.4.55 j±takepi} ``natthi anto kuto anto, na anto paµidissati.
tath± hi pakata½ p±pa½, tuyha½ mayhañca m±ris± {mama tuyhañca m±risa (s²0 sy±0 p²0)}..
804.
{j±0 1.4.53 j±takepi} ``dujj²vitamaj²vamha , ye sante na dadamhase.
santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..
805.
{j±0 1.4.56 j±takepi} ``soha½ n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.
vadaññ³ s²lasampanno, k±h±mi kusala½ bahu''nti..
seµµhiputtapetavatthu pannarasama½.
16. saµµhik³µapetavatthu
806.
``ki½ nu ummattar³pova, migo bhantova dh±vasi.
nissa½saya½ p±pakammanto {p±pakamma½ (sy±0 p²0)}, ki½ nu sadd±yase tuva''nti..
807.
``aha½ bhadante petomhi, duggato yamalokiko.
p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gato..
808.
``saµµhi k³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.
s²se mayha½ nipatanti, te bhindanti ca matthaka''nti..
809.
``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.
kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchasi..
810.
``saµµhi k³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.
s²se tuyha½ nipatanti, te bhindanti ca matthaka''nti..
811.
``athaddas±si½ sambuddha½, sunetta½ bh±vitindriya½.
nisinna½ rukkham³lasmi½, jh±yanta½ akutobhaya½..
812.
``s±littakappah±rena, bhindissa½ tassa matthaka½.
tassa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchisa½..
813.
``saµµhi k³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.
s²se mayha½ nipatanti, te bhindanti ca {nipatanti, vo bhindanteva (s²0 dhammapadaµµhakath±)} matthaka''nti..
814.
``dhammena te k±purisa, saµµhik³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.
s²se tuyha½ nipatanti, te bhindanti ca matthaka''nti..
saµµhik³µapetavatthu so¼asama½.
mah±vaggo catuttho niµµhito.
ambasakkaro ser²sako, piªgalo revati ucchu.
dve kum±r± duve g³th±, gaºap±µaliambavana½..
akkharukkhabhogasa½har±, seµµhiputtasaµµhik³µ±.
iti so¼asavatth³ni, vaggo tena pavuccati..
atha vaggudd±na½ --
urago uparivaggo, c³¼amah±ti catudh±.
vatth³ni ekapaññ±sa½, catudh± bh±ºav±rato..
petavatthup±¼i niµµhit±.