.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa..

khuddakanik±ye

petavatthup±¼i

1. uragavaggo

1. khett³pamapetavatthu

1.

``khett³pam± arahanto, d±yak± kassak³pam±.

b²j³pama½ deyyadhamma½, etto nibbattate phala½..

2.

``eta½ b²ja½ kasi khetta½, pet±na½ d±yakassa ca.

ta½ pet± paribhuñjanti, d±t± puññena va¹¹hati..

3.

``idheva kusala½ katv±, pete ca paµip³jiya.

saggañca kamati {gamati (ka0)} µµh±na½, kamma½ katv±na bhaddaka''nti..

khett³pamapetavatthu paµhama½.

2. s³karamukhapetavatthu

4.

``k±yo te sabbasovaººo, sabb± obh±sate dis±.

mukha½ te s³karasseva, ki½ kammamakar² pure'' {makar± pure (ka0)}..

5.

``k±yena saññato ±si½, v±c±y±simasaññato.

tena met±diso vaººo, yath± passasi n±rada..

6.

``ta½ ty±ha½ {t±ha½ (ka0)} n±rada br³mi, s±ma½ diµµhamida½ tay±.

m±k±si mukhas± p±pa½, m± kho s³karamukho ah³''ti..

s³karamukhapetavatthu dutiya½.

3. p³timukhapetavatthu

7.

``dibba½ subha½ dh±resi vaººadh±tu½, veh±yasa½ tiµµhasi antalikkhe.

mukhañca te kimayo p³tigandha½, kh±danti ki½ kammamak±si pubbe''..

8.

``samaºo aha½ p±potiduµµhav±co {p±po duµµhav±co (s²0), p±po dukkhav±co (sy±0 p²0)}, tapassir³po mukhas± asaññato.

laddh± ca me tapas± vaººadh±tu, mukhañca me pesuºiyena p³ti..

9.

``tayida½ tay± n±rada s±ma½ diµµha½,

anukampak± ye kusal± vadeyyu½.

`m± pesuºa½ m± ca mus± abh±ºi,

yakkho tuva½ hohisi k±mak±m²'''ti..

p³timukhapetavatthu tatiya½.

4. piµµhadh²talikapetavatthu

10.

``ya½ kiñc±rammaºa½ katv±, dajj± d±na½ amacchar².

pubbapete ca ±rabbha, atha v± vatthudevat±..

11.

``catt±ro ca mah±r±je, lokap±le yasassine {yasassino (s²0 sy±0)}.

kuvera½ dhataraµµhañca, vir³pakkha½ vir³¼haka½.

te ceva p³jit± honti, d±yak± ca anipphal±..

12.

``na hi ruººa½ v± soko v±, y± caññ± paridevan±.

na ta½ petassa atth±ya, eva½ tiµµhanti ñ±tayo..

13.

``ayañca kho dakkhiº± dinn±, saªghamhi suppatiµµhit±.

d²gharatta½ hit±yassa, µh±naso upakappat²''ti..

piµµhadh²talikapetavatthu catuttha½.

5. tirokuµµapetavatthu

14.

{khu0 p±0 7.1 khuddakap±µhe} ``tirokuµµesu {tiroku¹¹esu (s²0 sy±0 p²0)} tiµµhanti, sandhisiªgh±µakesu ca.

dv±rab±h±su tiµµhanti, ±gantv±na saka½ ghara½..

15.

``pah³te annap±namhi, khajjabhojje upaµµhite.

na tesa½ koci sarati, satt±na½ kammapaccay±..

16.

``eva½ dadanti ñ±t²na½, ye honti anukampak±.

suci½ paº²ta½ k±lena, kappiya½ p±nabhojana½.

`ida½ vo ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo'..

17.

``te ca tattha sam±gantv±, ñ±tipet± sam±gat±.

pah³te annap±namhi, sakkacca½ anumodare..

18.

```cira½ j²vantu no ñ±t², yesa½ hetu labh±mase.

amh±kañca kat± p³j±, d±yak± ca anipphal±'..

19.

```na hi tattha kasi atthi, gorakkhettha na vijjati.

vaºijj± t±dis² natthi, hiraññena kay±kaya½ {kayokkaya½ (s²0 ka0) kayokaya½ (khu0 p±0 7.6)}.

ito dinnena y±penti, pet± k±lagat± {k±lakat± (s²0 sy±0 p²0)} tahi½'..

20.

```unname udaka½ vuµµha½, yath± ninna½ pavattati.

evameva ito dinna½, pet±na½ upakappati'..

21.

```yath± v±rivah± p³r±, parip³renti s±gara½.

evameva ito dinna½, pet±na½ upakappati'..

22.

```ad±si me ak±si me, ñ±ti mitt± {ñ±ti mitto (?)} sakh± ca me.

pet±na½ dakkhiºa½ dajj±, pubbe katamanussara½'..

23.

```na hi ruººa½ v± soko v±, y± caññ± paridevan±.

na ta½ pet±namatth±ya, eva½ tiµµhanti ñ±tayo'..

24.

```ayañca kho dakkhiº± dinn±, saªghamhi suppatiµµhit±.

d²gharatta½ hit±yassa, µh±naso upakappati'..

25.

``so ñ±tidhammo ca aya½ nidassito, pet±na p³j± ca kat± u¼±r±.

balañca bhikkh³namanuppadinna½, tumhehi puñña½ pasuta½ anappaka''nti..

tirokuµµapetavatthu pañcama½.

6. pañcaputtakh±dapetivatthu

26.

``nagg± dubbaººar³p±si, duggandh± p³ti v±yasi.

makkhik±hi parikiºº± {makkhik±parikiºº± ca (s²0)}, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..

27.

``aha½ bhadante {bhaddante (ka0)} pet²mhi, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..

28.

``k±lena pañca putt±ni, s±ya½ pañca pun±pare.

vij±yitv±na kh±d±mi, tepi n± honti me ala½..

29.

``pari¹ayhati dh³m±yati, khud±ya {khudd±ya (ka0)} hadaya½ mama.

p±n²ya½ na labhe p±tu½, passa ma½ byasana½ gata''nti..

30.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, puttama½s±ni kh±das²''ti..

31.

``sapat² {sapatt² (s²0)} me gabbhin² ±si, tass± p±pa½ acetayi½.

s±ha½ paduµµhamanas±, akari½ gabbhap±tana½..

32.

``tass± dvem±siko gabbho, lohitaññeva pagghari.

tadass± m±t± kupit±, mayha½ ñ±t² sam±nayi.

sapathañca ma½ k±resi, paribh±s±pay² ca ma½..

33.

``s±ha½ ghorañca sapatha½, mus±v±da½ abh±sisa½.

puttama½s±ni kh±d±mi, sace ta½ pakata½ may±..

34.

``tassa kammassa vip±kena {vip±ka½ (sy±0 ka0)}, mus±v±dassa c³bhaya½.

puttama½s±ni kh±d±mi, pubbalohitamakkhit±''ti..

pañcaputtakh±dapetivatthu {pañcaputtakh±dapetavatthu (s²0 sy±0 p²0) evamuparipi} chaµµha½.

7. sattaputtakh±dapetivatthu

35.

``nagg± dubbaººar³p±si, duggandh± p³ti v±yasi.

makkhik±hi parikiºº±, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..

36.

``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..

37.

``k±lena satta putt±ni, s±ya½ satta pun±pare.

vij±yitv±na kh±d±mi, tepi n± honti me ala½..

38.

``pari¹ayhati dh³m±yati, khud±ya hadaya½ mama.

nibbuti½ n±dhigacch±mi, aggida¹¹h±va ±tape''ti..

39.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, puttama½s±ni kh±das²''ti..

40.

``ah³ mayha½ duve putt±, ubho sampattayobban±.

s±ha½ puttabal³pet±, s±mika½ atimaññisa½..

41.

``tato me s±miko kuddho, sapatti½ mayham±nayi.

s± ca gabbha½ alabhittha, tass± p±pa½ acetayi½..

42.

``s±ha½ paduµµhamanas±, akari½ gabbhap±tana½.

tass± tem±siko gabbho, pubbalohitako {pubbalohitako (ka0)} pati..

43.

``tadass± m±t± kupit±, mayha½ ñ±t² sam±nayi.

sapathañca ma½ k±resi, paribh±s±pay² ca ma½..

44.

``s±ha½ ghorañca sapatha½, mus±v±da½ abh±sisa½.

`puttama½s±ni kh±d±mi, sace ta½ pakata½ may±'..

45.

``tassa kammassa vip±kena, mus±v±dassa c³bhaya½.

puttama½s±ni kh±d±mi, pubbalohitamakkhit±''ti..

sattaputtakh±dapetivatthu sattama½.

8. goºapetavatthu

46.

``ki½ nu ummattar³pova, l±yitv± harita½ tiºa½.

kh±da kh±d±ti lapasi, gatasatta½ jaraggava½..

47.

``na hi annena p±nena, mato goºo samuµµhahe.

tva½si b±lo ca {b±lova (ka0)} dummedho, yath± taññova dummat²''ti..

48.

``ime p±d± ida½ s²sa½, aya½ k±yo sav±ladhi.

nett± tatheva tiµµhanti, aya½ goºo samuµµhahe..

49.

``n±yyakassa hatthap±d±, k±yo s²sañca dissati.

ruda½ mattikath³pasmi½, nanu tvaññeva dummat²''ti..

50.

``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.

v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..

51.

``abbah² {abb³¼ha½ (bah³su)} vata me salla½, soka½ hadayanissita½.

yo me sokaparetassa, pitusoka½ ap±nudi..

52.

``sv±ha½ abb³¼hasallosmi, s²tibh³tosmi nibbuto.

na soc±mi na rod±mi, tava sutv±na m±ºava'..

53.

eva½ karonti sappaññ±, ye honti anukampak±.

vinivattayanti sokamh±, suj±to pitara½ yath±ti..

goºapetavatthu aµµhama½.

9. mah±pesak±rapetivatthu

54.

``g³thañca mutta½ ruhirañca pubba½, paribhuñjati kissa aya½ vip±ko.

aya½ nu ki½ kammamak±si n±r², y± sabbad± lohitapubbabhakkh±..

55.

``nav±ni vatth±ni subh±ni ceva, mud³ni suddh±ni ca lomas±ni.

dinn±ni miss± kitak± {kiµak± (ka0)} bhavanti, aya½ nu ki½ kammamak±si n±r²''ti..

56.

``bhariy± mames± ah³ bhadante, ad±yik± maccharin² kadariy±.

s± ma½ dadanta½ samaºabr±hmaº±na½, akkosati ca paribh±sati ca..

57.

```g³thañca mutta½ ruhirañca pubba½, paribhuñja tva½ asuci½ sabbak±la½.

eta½ te paralokasmi½ hotu, vatth± ca te kiµakasam± bhavantu'.

et±disa½ duccarita½ caritv±, idh±gat± ciraratt±ya kh±dat²''ti..

mah±pesak±rapetivatthu navama½.

10. khall±µiyapetivatthu

58.

``k± nu antovim±nasmi½, tiµµhant² n³panikkhami.

upanikkhamassu bhadde, pass±ma ta½ bahiµµhita''nti..

59.

``aµµ²y±mi har±y±mi, nagg± nikkhamitu½ bahi.

kesehamhi paµicchann±, puñña½ me appaka½ kata''nti..

60.

``handuttar²ya½ dad±mi te, ida½ dussa½ niv±saya.

ida½ dussa½ niv±setv±, ehi nikkhama sobhane.

upanikkhamassu bhadde, pass±ma ta½ bahiµµhita''nti..

61.

``hatthena hatthe te dinna½, na mayha½ upakappati.

esetthup±sako saddho, samm±sambuddhas±vako..

62.

``eta½ acch±dayitv±na, mama dakkhiºam±disa.

tath±ha½ {ath±ha½ (s²0)} sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..

63.

tañca te nh±payitv±na, vilimpetv±na v±ºij±.

vatthehacch±dayitv±na, tass± dakkhiºam±disu½..

64.

samanantar±nuddiµµhe {samanantar± anuddiµµhe (sy±0 ka0)}, vip±ko udapajjatha {upapajjatha (s²0 sy±0)}.

bhojanacch±danap±n²ya½ {bhojanacch±dana½ p±n²ya½ (sy±0 ka0)}, dakkhiº±ya ida½ phala½..

65.

tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².

hasant² vim±n± nikkhami, `dakkhiº±ya ida½ phala'''nti..

66.

``sucittar³pa½ rucira½, vim±na½ te pabh±sati.

devate pucchit±cikkha, kissa kammassida½ phala''nti..

67.

``bhikkhuno caram±nassa, doºinimmajjani½ aha½.

ad±si½ ujubh³tassa, vippasannena cetas±..

68.

``tassa kammassa kusalassa, vip±ka½ d²ghamantara½.

anubhomi vim±nasmi½, tañca d±ni parittaka½..

69.

``uddha½ cat³hi m±sehi, k±la½kiriy± {k±la½kiriy± (ka0)} bhavissati.

ekantakaµuka½ ghora½, niraya½ papatissaha½..

70.

{ma0 ni0 3.250, 267; a0 ni0 3.36; pe0 va0 240, 693} ``catukkaººa½ catudv±ra½, vibhatta½ bh±gaso mita½.

ayop±k±rapariyanta½, ayas± paµikujjita½..

71.

``tassa ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±.

samant± yojanasata½, pharitv± tiµµhati sabbad±..

72.

``tatth±ha½ d²ghamaddh±na½, dukkha½ vedissa vedana½.

phalañca p±pakammassa, tasm± soc±maha½ bhusa''nti..

khall±µiyapetivatthu dasama½.

11. n±gapetavatthu

73.

``puratova {purato ca (sy±0)} setena paleti hatthin±, majjhe pana assatar²rathena.

pacch± ca kaññ± sivik±ya n²yati, obh±sayant² dasa sabbato {sabbato (ka0)} dis±..

74.

``tumhe pana muggarahatthap±ºino, ruda½mukh± chinnapabhinnagatt±.

manussabh³t± kimakattha p±pa½, yenaññamaññassa piv±tha lohita''nti..

75.

``puratova yo gacchati kuñjarena, setena n±gena catukkamena.

amh±ka putto ahu jeµµhako so {sova jeµµho (ka0)}, d±n±ni datv±na sukh² pamodati..

76.

``yo so majjhe assatar²rathena, catubbhi yuttena suvaggitena.

amh±ka putto ahu majjhimo so, amacchar² d±navat² virocati..

77.

``y± s± ca pacch± sivik±ya n²yati, n±r² sapaññ± migamandalocan±.

amh±ka dh²t± ahu s± kaniµµhik±, bh±ga¹¹habh±gena sukh² pamodati..

78.

``ete ca d±n±ni ada½su pubbe, pasannacitt± samaºabr±hmaº±na½.

maya½ pana maccharino ahumha, paribh±sak± samaºabr±hmaº±na½.

ete ca datv± paric±rayanti, mayañca suss±ma na¼ova chinno''ti {khittoti (s²0)}..

79.

``ki½ tumh±ka½ bhojana½ ki½ say±na½, kathañca y±petha sup±padhammino.

pah³tabhogesu anappakesu, sukha½ vir±dh±ya {vir±g±ya (sy±0 ka0)} dukkhajja patt±''ti..

80.

``aññamañña½ vadhitv±na, piv±ma pubbalohita½.

bahu½ pitv± na dh±t± homa, nacch±dimhase {narucc±dimhase (ka0)} maya½..

81.

``icceva macc± paridevayanti, ad±yak± pecca {maccharino (ka0)} yamassa µh±yino.

ye te vidicca {viditv± (s²0)} adhigamma bhoge, na bhuñjare n±pi karonti puñña½..

82.

``te khuppip±s³pagat± parattha, pacch± {pet± (s²0)} cira½ jh±yare ¹ayham±n±.

kamm±ni katv±na dukhudr±ni, anubhonti dukkha½ kaµukapphal±ni..

83.

``ittara½ hi dhana½ dhañña½, ittara½ idha j²vita½.

ittara½ ittarato ñatv±, d²pa½ kayir±tha paº¹ito..

84.

``ye te eva½ paj±nanti, nar± dhammassa kovid±.

te d±ne nappamajjanti, sutv± arahata½ vaco''ti..

n±gapetavatthu ek±dasama½.

12. uragapetavatthu

85.

``uragova taca½ jiººa½, hitv± gacchati santanu½.

eva½ sar²re nibbhoge, pete k±laªkate sati..

86.

``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.

tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..

87.

``anabbhito {anavhito (s²0)} tato ±g±, n±nuññ±to ito gato.

yath±gato tath± gato, tattha k± {k± tattha (s²0)} paridevan±..

88.

``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.

tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..

89.

``sace rode kis± assa½, tattha me ki½ phala½ siy±.

ñ±timittasuhajj±na½, bhiyyo no arat² siy±..

90.

``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.

tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..

91.

``yath±pi d±rako canda½, gacchantamanurodati.

eva½ sampadameveta½, yo petamanusocati..

92.

``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.

tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gati''..

93.

``yath±pi brahme udakumbho, bhinno appaµisandhiyo.

eva½ sampadameveta½, yo petamanusocati..

94.

``¹ayham±no na j±n±ti, ñ±t²na½ paridevita½.

tasm± eta½ na rod±mi, gato so tassa y± gat²''ti..

uragapetavatthu dv±dasama½.

uragavaggo paµhamo niµµhito.

tassudd±na½ --

khettañca s³kara½ p³ti, piµµha½ c±pi tirokuµµa½.

pañc±pi sattaputtañca, goºa½ pesak±rakañca.

tath± khall±µiya½ n±ga½, dv±dasa½ uragañcev±ti..

2. ubbarivaggo

1. sa½s±ramocakapetivatthu

95.

``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.

upph±sulike {upp±su¼ike (ka0)} kisike, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..

96.

``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

97.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..

98.

``anukampak± mayha½ n±hesu½ bhante, pit± ca m±t± athav±pi ñ±tak±.

ye ma½ niyojeyyu½ dad±hi d±na½, pasannacitt± samaºabr±hmaº±na½..

99.

``ito aha½ vassasat±ni pañca, ya½ evar³p± vicar±mi nagg±.

khud±ya taºh±ya ca khajjam±n±, p±passa kammassa phala½ mameda½..

100.

``vand±mi ta½ ayya pasannacitt±, anukampa ma½ v²ra mah±nubh±va.

datv± ca me ±disa ya½ hi kiñci, mocehi ma½ duggatiy± bhadante''ti..

101.

s±dh³ti so paµissutv±, s±riputtonukampako.

bhikkh³na½ ±lopa½ datv±, p±ºimattañca co¼aka½.

th±lakassa ca p±n²ya½, tass± dakkhiºam±disi..

102.

samanantar±nuddiµµhe, vip±ko udapajjatha.

bhojanacch±danap±n²ya½, dakkhiº±ya ida½ phala½..

103.

tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².

vicittavatth±bharaº±, s±riputta½ upasaªkami..

104.

``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.

obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..

105.

``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.

uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..

106.

``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.

ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..

107.

``uppaº¹uki½ kisa½ ch±ta½, nagga½ sampatitacchavi½ {±patitacchavi½ (s²0)}.

muni k±ruºiko loke, ta½ ma½ addakkhi duggata½..

108.

``bhikkh³na½ ±lopa½ datv±, p±ºimattañca co¼aka½.

th±lakassa ca p±n²ya½, mama dakkhiºam±disi..

109.

``±lopassa phala½ passa, bhatta½ vassasata½ dasa.

bhuñj±mi k±mak±min², anekarasabyañjana½..

110.

``p±ºimattassa co¼assa, vip±ka½ passa y±disa½.

y±vat± nandar±jassa, vijitasmi½ paµicchad±..

111.

``tato bahutar± bhante, vatth±nacch±dan±ni me.

koseyyakambal²y±ni, khomakapp±sik±ni ca..

112.

``vipul± ca mahaggh± ca, tep±k±sevalambare.

s±ha½ ta½ paridah±mi, ya½ ya½ hi manaso piya½..

113.

``th±lakassa ca p±n²ya½, vip±ka½ passa y±disa½.

gambh²r± caturass± ca, pokkharañño sunimmit±..

114.

``setodak± suppatitth±, s²t± appaµigandhiy±.

padumuppalasañchann±, v±rikiñjakkhap³rit±..

115.

``s±ha½ ram±mi k²¼±mi, mod±mi akutobhay±.

muni½ k±ruºika½ loke, bhante vanditum±gat±''ti..

sa½s±ramocakapetivatthu paµhama½.

2. s±riputtattheram±tupetivatthu

116.

``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.

upph±sulike kisike, k± nu tva½ idha tiµµhasi''..

117.

``aha½ te sakiy± m±t±, pubbe aññ±su j±t²su.

upapann± pettivisaya½, khuppip±sasamappit±..

118.

``cha¹¹ita½ khipita½ khe¼a½, siªgh±ºika½ silesuma½.

vasañca ¹ayham±n±na½, vij±t±nañca lohita½..

119.

``vaºik±nañca ya½ gh±na-s²sacchinn±na lohita½.

khud±paret± bhuñj±mi, itthipurisanissita½..

120.

``pubbalohita½ bhakkh±mi {pubbalohitabhakkh±smi (s²0)}, pas³na½ m±nus±na ca.

aleº± anag±r± ca, n²lamañcapar±yaº±..

121.

``dehi puttaka me d±na½, datv± anv±dis±hi me.

appeva n±ma mucceyya½, pubbalohitabhojan±''ti..

122.

m±tuy± vacana½ sutv±, upatissonukampako.

±mantayi moggall±na½, anuruddhañca kappina½..

123.

catasso kuµiyo katv±, saªghe c±tuddise ad±.

kuµiyo annap±nañca, m±tu dakkhiºam±dis²..

124.

samanantar±nuddiµµhe, vip±ko udapajjatha.

bhojana½ p±n²ya½ vattha½, dakkhiº±ya ida½ phala½..

125.

tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².

vicittavatth±bharaº±, kolita½ upasaªkami..

126.

``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.

obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..

127.

``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.

uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..

128.

``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.

ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..

129.

``s±riputtass±ha½ m±t±, pubbe aññ±su j±t²su.

upapann± pettivisaya½, khuppip±sasamappit±..

130.

``cha¹¹ita½ khipita½ khe¼a½, siªgh±ºika½ silesuma½.

vasañca ¹ayham±n±na½, vij±t±nañca lohita½..

131.

``vaºik±nañca ya½ gh±na-s²sacchinn±na lohita½.

khud±paret± bhuñj±mi, itthipurisanissita½..

132.

``pubbalohita½ bhakkhissa½, pas³na½ m±nus±na ca.

aleº± anag±r± ca, n²lamañcapar±yaº±..

133.

``s±riputtassa d±nena, mod±mi akutobhay±.

muni½ k±ruºika½ loke, bhante vanditum±gat±''ti..

s±riputtattherassa m±tupetivatthu dutiya½.

3. matt±petivatthu

134.

``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.

upph±sulike kisike, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..

135.

``aha½ matt± tuva½ tiss±, sapatt² te pure ahu½.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

136.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..

137.

``caº¹² ca pharus± c±si½, issuk² macchar² saµh± {saµh² (s²0)}.

t±ha½ durutta½ vatv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

138.

sabba½ {sacca½ (ka0)} ahampi j±n±mi, yath± tva½ caº¹ik± ahu.

aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si pa½sukunthit±''ti..

139.

``s²sa½nh±t± tuva½ ±si, sucivatth± alaªkat±.

ahañca kho {kho ta½ (s²0 ka0)} adhimatta½, samalaªkatatar± tay±..

140.

``tass± me pekkham±n±ya, s±mikena samantayi.

tato me iss± vipul±, kodho me samaj±yatha..

141.

``tato pa½su½ gahetv±na, pa½sun± ta½ hi okiri½ {ta½ vik²riha½ (sy±0 ka0)}.

tassa kammavip±kena, tenamhi pa½sukunthit±''ti..

142.

``sacca½ ahampi j±n±mi, pa½sun± ma½ tvamokiri.

aññañca kho ta½ pucch±mi, kena khajjasi kacchuy±''ti..

143.

``bhesajjah±r² ubhayo, vananta½ agamimhase.

tvañca bhesajjam±hari, ahañca kapikacchuno..

144.

``tass± ty±j±nam±n±ya, seyya½ ty±ha½ samokiri½.

tassa kammavip±kena, tena khajj±mi kacchuy±''ti..

145.

``sacca½ ahampi j±n±mi, seyya½ me tva½ samokiri.

aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si naggiy± tuva''nti..

146.

``sah±y±na½ samayo ±si, ñ±t²na½ samit² ahu.

tvañca ±mantit± ±si, sas±min² no ca kho aha½..

147.

``tass± ty±j±nam±n±ya, dussa½ ty±ha½ ap±nudi½.

tassa kammavip±kena, tenamhi naggiy± aha''nti..

148.

``sacca½ ahampi j±n±mi, dussa½ me tva½ ap±nudi.

aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si g³thagandhin²''ti..

149.

``tava gandhañca m±lañca, paccagghañca vilepana½.

g³thak³pe adh±resi½ {adh±resi½ (ka0)}, ta½ p±pa½ pakata½ may±.

tassa kammavip±kena, tenamhi g³thagandhin²''ti..

150.

``sacca½ ahampi j±n±mi, ta½ p±pa½ pakata½ tay±.

aññañca kho ta½ pucch±mi, ken±si duggat± tuva''nti..

151.

``ubhinna½ samaka½ ±si, ya½ gehe vijjate dhana½.

santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±k±simattano.

tassa kammavip±kena, tenamhi duggat± aha½..

152.

``tadeva ma½ tva½ avaca, `p±pakamma½ nisevasi.

na hi p±pehi kammehi, sulabh± hoti suggat²'''ti..

153.

``v±mato ma½ tva½ paccesi, athopi ma½ us³yasi.

passa p±p±na½ kamm±na½, vip±ko hoti y±diso..

154.

``te ghar± t± ca d±siyo {te gharad±siyo ±su½ (s²0 sy±0), te ghare d±siyo ceva (ka0)}, t±nev±bharaº±nime.

te aññe paric±renti, na bhog± honti sassat±..

155.

``id±ni bh³tassa pit±, ±paº± gehamehiti.

appeva te dade kiñci, m± su t±va ito ag±''ti..

156.

``nagg± dubbaººar³p±mhi, kis± dhamanisanthat±.

kop²nameta½ itth²na½, m± ma½ bh³tapit±ddas±''ti..

157.

``handa ki½ v± ty±ha½ {ki½ ty±ha½ (s²0 sy±0), ki½ vat±ha½ (ka0)} dammi, ki½ v± tedha {ki½ v± ca te (s²0 sy±0), ki½ vidha te (ka0)} karomaha½.

yena tva½ sukhit± assa, sabbak±masamiddhin²''ti..

158.

``catt±ro bhikkh³ saªghato, catt±ro pana puggal±.

aµµha bhikkh³ bhojayitv±, mama dakkhiºam±disa.

tad±ha½ sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..

159.

s±dh³ti s± paµissutv±, bhojayitv±µµha bhikkhavo.

vatthehacch±dayitv±na, tass± dakkhiºam±dis²..

160.

samanantar±nuddiµµhe , vip±ko udapajjatha.

bhojanacch±danap±n²ya½, dakkhiº±ya ida½ phala½..

161.

tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².

vicittavatth±bharaº±, sapatti½ upasaªkami..

162.

``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.

obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..

163.

``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.

uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..

164.

``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.

ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..

165.

``aha½ matt± tuva½ tiss±, sapatt² te pure ahu½.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..

166.

``tava dinnena d±nena, mod±mi akutobhay±.

c²ra½ j²v±hi bhagini, saha sabbehi ñ±tibhi.

asoka½ viraja½ µh±na½, ±v±sa½ vasavattina½..

167.

``idha dhamma½ caritv±na, d±na½ datv±na sobhane.

vineyya maccheramala½ sam³la½, anindit± saggamupehi µh±na''nti..

matt±petivatthu tatiya½.

4. nand±petivatthu

168.

``k±¼² dubbaººar³p±si, pharus± bh²rudassan±.

piªgal±si ka¼±r±si, na ta½ maññ±mi m±nusi''nti..

169.

``aha½ nand± nandisena, bhariy± te pure ahu½.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

170.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..

171.

``caº¹² ca pharus± c±si½ {caº¹² pharusav±c± ca (s²0)}, tayi c±pi ag±rav±.

t±ha½ durutta½ vatv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

172.

``handuttar²ya½ dad±mi te, ima½ {ida½ (s²0 aµµha0)} dussa½ niv±saya.

ima½ dussa½ niv±setv±, ehi ness±mi ta½ ghara½..

173.

``vatthañca annap±nañca, lacchasi tva½ ghara½ gat±.

putte ca te passissasi, suºis±yo ca dakkhas²''ti..

174.

``hatthena hatthe te dinna½, na mayha½ upakappati.

bhikkh³ ca s²lasampanne, v²tar±ge bahussute..

175.

``tappehi annap±nena, mama dakkhiºam±disa.

tad±ha½ sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..

176.

s±dh³ti so paµissutv±, d±na½ vipulam±kiri.

anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca.

chatta½ gandhañca m±lañca, vividh± ca up±han±..

177.

bhikkh³ ca s²lasampanne, v²tar±ge bahussute.

tappetv± annap±nena, tass± dakkhiºam±dis²..

178.

samanantar±nuddiµµhe , vip±ko udapajjatha.

bhojanacch±danap±n²ya½, dakkhiº±ya ida½ phala½..

179.

tato suddh± sucivasan±, k±sikuttamadh±rin².

vicittavatth±bharaº±, s±mika½ upasaªkami..

180.

``abhikkantena vaººena, y± tva½ tiµµhasi devate.

obh±sent² dis± sabb±, osadh² viya t±rak±..

181.

``kena tet±diso vaººo, kena te idha mijjhati.

uppajjanti ca te bhog±, ye keci manaso piy±..

182.

``pucch±mi ta½ devi mah±nubh±ve, manussabh³t± kimak±si puñña½.

ken±si eva½ jalit±nubh±v±, vaººo ca te sabbadis± pabh±sat²''ti..

183.

``aha½ nand± nandisena, bhariy± te pure ahu½.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..

184.

``tava dinnena d±nena, mod±mi akutobhay±.

cira½ j²va gahapati, saha sabbehi ñ±tibhi.

asoka½ viraja½ khema½, ±v±sa½ vasavattina½..

185.

``idha dhamma½ caritv±na, d±na½ datv± gahapati.

vineyya maccheramala½ sam³la½, anindito saggamupehi µh±na''nti..

nand±petivatthu catuttha½.

5. maµµhakuº¹al²petavatthu

186.

{vi0 va0 1207} ``alaªkato maµµhakuº¹al², m±ladh±r² haricandanussado.

b±h± paggayha kandasi, vanamajjhe ki½ dukkhito tuva''nti..

187.

``sovaººamayo pabhassaro, uppanno rathapañjaro mama.

tassa cakkayuga½ na vind±mi, tena dukkhena jah±mi j²vita''nti..

188.

``sovaººamaya½ maºimaya½, lohitakamaya½ {lohitaªgamaya½ (sy±0), lohitaªkamaya½ (s²0), lohamaya½ (katthaci)} atha r³piyamaya½.

±cikkha me bhaddam±ºava, cakkayuga½ paµip±day±mi te''ti..

189.

so m±ºavo tassa p±vadi, ``candas³riy± ubhayettha dissare.

sovaººamayo ratho mama, tena cakkayugena sobhat²''ti..

190.

``b±lo kho tva½ asi m±ºava, yo tva½ patthayase apatthiya½.

maññ±mi tuva½ marissasi, na hi tva½ lacchasi candas³riye''ti..

191.

``gaman±gamanampi dissati, vaººadh±tu ubhayattha v²thiy±.

peto k±lakato na dissati, ko nidha kandata½ b±lyataro''ti..

192.

``sacca½ kho vadesi m±ºava, ahameva kandata½ b±lyataro.

canda½ viya d±rako ruda½, peta½ k±lakat±bhipatthayi''nti..

193.

``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.

v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..

194.

``abbah² {abb³¼ha½ (sy±0 ka0)} vata me salla½, soka½ hadayanissita½.

yo me sokaparetassa, puttasoka½ ap±nudi..

195.

``sv±ha½ abb³¼hasallosmi, s²tibh³tosmi nibbuto.

na soc±mi na rod±mi, tava sutv±na m±ºav±''ti..

196.

``devat± nusi gandhabbo, adu sakko purindado.

ko v± tva½ kassa v± putto, katha½ j±nemu ta½ maya''nti..

197.

``yañca kandasi yañca rodasi, putta½ ±¼±hane saya½ dahitv±.

sv±ha½ kusala½ karitv± kamma½, tidas±na½ sahabyata½ gato''ti..

198.

``appa½ v± bahu½ v± n±ddas±ma, d±na½ dadantassa sake ag±re.

uposathakamma½ v± t±disa½, kena kammena gatosi devaloka''nti..

199.

``±b±dhikoha½ dukkhito gil±no, ±turar³pomhi sake nivesane.

buddha½ vigataraja½ vitiººakaªkha½, addakkhi½ sugata½ anomapañña½..

200.

``sv±ha½ muditamano pasannacitto, añjali½ akari½ tath±gatassa.

t±ha½ kusala½ karitv±na kamma½, tidas±na½ sahabyata½ gato''ti..

201.

``acchariya½ vata abbhuta½ vata, añjalikammassa ayam²diso vip±ko.

ahampi muditamano pasannacitto, ajjeva buddha½ saraºa½ vaj±m²''ti..

202.

``ajjeva buddha½ saraºa½ vaj±hi, dhammañca saªghañca pasannacitto.

tatheva sikkh±ya pad±ni pañca, akhaº¹aphull±ni sam±diyassu..

203.

``p±º±tip±t± viramassu khippa½, loke adinna½ parivajjayassu.

amajjapo m± ca mus± bhaº±hi, sakena d±rena ca hohi tuµµho''ti..

204.

``atthak±mosi me yakkha, hitak±mosi devate.

karomi tuyha½ vacana½, tva½si ±cariyo mam±ti..

205.

``upemi saraºa½ buddha½, dhammañc±pi anuttara½.

saªghañca naradevassa, gacch±mi saraºa½ aha½..

206.

``p±º±tip±t± viram±mi khippa½, loke adinna½ parivajjay±mi.

amajjapo no ca mus± bhaº±mi. sakena d±rena ca homi tuµµho''ti..

maµµhakuº¹al²petavatthu pañcama½.

6. kaºhapetavatthu

207.

``uµµhehi kaºha ki½ sesi, ko attho supanena te.

yo ca tuyha½ sako bh±t±, hadaya½ cakkhu ca {cakkhu½va (aµµha0)} dakkhiºa½.

tassa v±t± bal²yanti, sasa½ jappati {ghaµo jappati (ka0)} kesav±''ti..

208.

``tassa ta½ vacana½ sutv±, rohiºeyyassa kesavo.

taram±nar³po vuµµh±si, bh±tusokena aµµito..

209.

``ki½ nu ummattar³pova, kevala½ dv±raka½ ima½.

saso sasoti lapasi, k²disa½ sasamicchasi..

210.

``sovaººamaya½ maºimaya½, lohamaya½ atha r³piyamaya½.

saªkhasil±pav±¼amaya½, k±rayiss±mi te sasa½..

211.

``santi aññepi sasak±, araññavanagocar±.

tepi te ±nayiss±mi, k²disa½ sasamicchas²''ti..

212.

``n±hamete sase icche, ye sas± pathavissit±.

candato sasamicch±mi, ta½ me ohara kesav±''ti..

213.

``so n³na madhura½ ñ±ti, j²vita½ vijahissasi.

apatthiya½ patthayasi, candato sasamicchas²''ti..

214.

``eva½ ce kaºha j±n±si, yathaññamanus±sasi.

kasm± pure mata½ putta½, ajj±pi manusocasi..

215.

``na ya½ labbh± manussena, amanussena v± pana.

j±to me m± mari putto, kuto labbh± alabbhiya½..

216.

``na mant± m³labhesajj±, osadhehi dhanena v±.

sakk± ±nayitu½ kaºha, ya½ petamanusocasi..

217.

``mahaddhan± mah±bhog±, raµµhavantopi khattiy±.

pah³tadhanadhaññ±se, tepi no {natthetthap±µhabhedo} ajar±mar±..

218.

``khattiy± br±hmaº± vess±, sudd± caº¹±lapukkus±.

ete caññe ca j±tiy±, tepi no ajar±mar±..

219.

``ye manta½ parivattenti, cha¼aªga½ brahmacintita½.

ete caññe ca vijj±ya, tepi no ajar±mar±..

220.

``isayo v±pi {isayo c±pi (vim±navatthu 99)} ye sant±, saññatatt± tapassino.

sar²ra½ tepi k±lena, vijahanti tapassino..

221.

``bh±vitatt± arahanto, katakicc± an±sav±.

nikkhipanti ima½ deha½, puññap±paparikkhay±''ti..

222.

``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.

v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..

223.

``abbah² vata me salla½, soka½ hadayanissita½.

yo me sokaparetassa, puttasoka½ ap±nudi..

224.

``sv±ha½ abb³¼hasallosmi, s²tibh³tosmi nibbuto.

na soc±mi na rod±mi, tava sutv±na bh±tika'' {bh±sita½ (sy±0)}..

225.

eva½ karonti sappaññ±, ye honti anukampak±.

nivattayanti sokamh±, ghaµo jeµµha½va bh±tara½..

226.

yassa et±dis± honti, amacc± paric±rak±.

subh±sitena anventi, ghaµo jeµµha½va bh±taranti..

kaºhapetavatthu chaµµha½.

7. dhanap±laseµµhipetavatthu

227.

``naggo dubbaººar³posi, kiso dhamanisanthato.

upph±suliko kisiko, ko nu tvamasi m±risa''..

228.

``aha½ bhadante petomhi, duggato yamalokiko.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gato''..

229.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gato''..

230.

``nagara½ atthi paºº±na½ {dasann±na½ (s²0 sy±0 p²0)}, erakacchanti vissuta½.

tattha seµµhi pure ±si½, dhanap±loti ma½ vid³..

231.

``as²ti sakaµav±h±na½, hiraññassa ahosi me.

pah³ta½ me j±tar³pa½, mutt± ve¼uriy± bah³..

232.

``t±va mahaddhanass±pi, na me d±tu½ piya½ ahu.

pidahitv± dv±ra½ bhuñji½ {bhuñj±mi (s²0 sy±0)}, m± ma½ y±canak±ddasu½..

233.

``assaddho macchar² c±si½, kadariyo paribh±sako.

dadant±na½ karont±na½, v±rayissa½ bahu jane {bahujjana½ (s²0 sy±0)}..

234.

``vip±ko natthi d±nassa, sa½yamassa kuto phala½.

pokkharaññodap±n±ni, ±r±m±ni ca ropite.

pap±yo ca vin±sesi½, dugge saªkaman±ni ca..

235.

``sv±ha½ akatakaly±ºo, katap±po tato cuto.

upapanno pettivisaya½, khuppip±sasamappito..

236.

``pañcapaºº±savass±ni, yato k±laªkato aha½.

n±bhij±n±mi bhutta½ v±, p²ta½ v± pana p±niya½..

237.

``yo sa½yamo so vin±so,yo vin±so so sa½yamo.

pet± hi kira j±nanti, yo sa½yamo so vin±so..

238.

``aha½ pure sa½yamissa½, n±d±si½ bahuke dhane.

santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±k±simattano.

sv±ha½ pacch±nutapp±mi, attakammaphal³pago..

239.

{pe0 va0 69} ``uddha½ cat³hi m±sehi, k±la½kiriy± bhavissati.

ekantakaµuka½ ghora½, niraya½ papatissaha½..

240.

{pe0 va0 70} ``catukkaººa½ catudv±ra½, vibhatta½ bh±gaso mita½.

ayop±k±rapariyanta½, ayas± paµikujjita½..

241.

{pe0 va0 71} ``tassa ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±.

samant± yojanasata½, pharitv± tiµµhati sabbad±..

242.

{pe0 va0 72} ``tatth±ha½ d²ghamaddh±na½, dukkha½ vedissa vedana½.

phala½ p±passa kammassa, tasm± soc±maha½ bhusa½..

243.

``ta½ vo vad±mi bhadda½ vo, y±vantettha sam±gat±.

m±kattha p±paka½ kamma½, ±vi v± yadi v± raho..

244.

``sace ta½ p±paka½ kamma½, karissatha karotha v±.

na vo dukkh± pamutyatthi {pamuttatthi (sabbattha) ud±0 44 passitabba½}, uppacc±pi {upecc±pi (sy±0 ka0)} pal±yata½..

245.

``matteyy± hotha petteyy±, kule jeµµh±pac±yik±.

s±maññ± hotha brahmaññ±, eva½ sagga½ gamissath±''ti..

dhanap±laseµµhipetavatthu sattama½.

8. c³¼aseµµhipetavatthu

246.

``naggo kiso pabbajitosi bhante, ratti½ kuhi½ gacchasi kissa hetu.

±cikkha me ta½ api sakkuºemu, sabbena vitta½ paµip±daye tuva''nti..

247.

``b±r±ºas² nagara½ d³raghuµµha½, tatth±ha½ gahapati a¹¹hako ahu d²no.

ad±t± gedhitamano ±misasmi½, duss²lyena yamavisayamhi patto..

248.

``so s³cik±ya kilamito tehi,

teneva ñ±t²su y±mi ±misakiñcikkhahetu.

ad±nas²l± na ca saddahanti,

d±naphala½ hoti paramhi loke..

249.

``dh²t± ca mayha½ lapate abhikkhaºa½, `dass±mi d±na½ pit³na½ pit±mah±na½'.

tamupakkhaµa½ parivisayanti br±hmaº± {br±hmaºe (s²0)}, `y±mi aha½ andhakavinda½ bhottu'''nti..

250.

tamavoca r±j± ``anubhaviy±na tampi,

eyy±si khippa½ ahamapi kassa½ p³ja½.

±cikkha me ta½ yadi atthi hetu,

saddh±yita½ hetuvaco suºom±''ti..

251.

`tath±'ti vatv± agam±si tattha, bhuñji½su bhatta½ na ca dakkhiº±rah±.

pacc±gami r±jagaha½ pun±para½, p±turahosi purato jan±dhipassa..

252.

disv±na peta½ punadeva ±gata½, r±j± avoca ``ahamapi ki½ dad±mi.

±cikkha me ta½ yadi atthi hetu, yena tuva½ ciratara½ p²ºito siy±''ti..

253.

``buddhañca saªgha½ parivisiy±na r±ja, annena p±nena ca c²varena.

ta½ dakkhiºa½ ±disa me hit±ya, eva½ aha½ ciratara½ p²ºito siy±''ti..

254.

tato ca r±j± nipatitv± t±vade {t±vadeva (sy±0), tadeva (ka0)}, d±na½ sahatth± atula½ daditv± {atulañca datv± (sy±0 ka0)} saªghe.

±rocesi pakata½ {±rocay² pakati½ (s²0 sy±0)} tath±gatassa, tassa ca petassa dakkhiºa½ ±disittha..

255.

so p³jito ativiya sobham±no, p±turahosi purato jan±dhipassa.

``yakkhohamasmi paramiddhipatto, na mayhamatthi sam± sadis± {mayhamiddhisamasadis± (s²0 sy±0)} m±nus±..

256.

``pass±nubh±va½ aparimita½ mamayida½, tay±nudiµµha½ atula½ datv± saªghe.

santappito satata½ sad± bah³hi, y±mi aha½ sukhito manussadev±''ti..

c³¼aseµµhipetavatthu aµµhama½ niµµhita½.

bh±ºav±ra½ paµhama½ niµµhita½.

9. aªkurapetavatthu

257.

``yassa atth±ya gacch±ma, kamboja½ dhanah±rak±.

aya½ k±madado yakkho, ima½ yakkha½ nay±mase..

258.

``ima½ yakkha½ gahetv±na, s±dhukena pasayha v±.

y±na½ ±ropayitv±na, khippa½ gacch±ma dv±raka''nti..

259.

{j±0 1.10.151; 1.14.196; 2.18.153; 2.22.10} ``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.

na tassa s±kha½ bhañjeyya, mittadubbho hi p±pako''ti..

260.

``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.

khandhampi tassa chindeyya, attho ce t±diso siy±''ti..

261.

``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.

na tassa patta½ bhindeyya {hi½seyya (ka0)}, mittadubbho hi p±pako''ti..

262.

``yassa rukkhassa ch±y±ya, nis²deyya sayeyya v±.

sam³lampi ta½ abbuhe {ubbahe (?)}, attho ce t±diso siy±''ti..

263.

``yassekarattimpi ghare vaseyya, yatthannap±na½ puriso labhetha.

na tassa p±pa½ manas±pi cintaye, kataññut± sappurisehi vaººit±..

264.

``yassekarattimpi ghare vaseyya, annena p±nena upaµµhito siy±.

na tassa p±pa½ manas±pi cintaye, adubbhap±º² dahate mittadubbhi½..

265.

``yo pubbe katakaly±ºo, pacch± p±pena hi½sati.

allap±ºihato {adubbhip±º²hato (ka)} poso, na so bhadr±ni passat²''ti..

266.

``n±ha½ devena v± manussena v±, issariyena v±ha½ suppasayho.

yakkhohamasmi paramiddhipatto, d³raªgamo vaººabal³papanno''ti..

267.

``p±ºi te sabbaso vaººo, pañcadh±ro madhussavo.

n±n±ras± paggharanti, maññeha½ ta½ purindada''nti..

268.

``n±mhi devo na gandhabbo, n±pi sakko purindado.

peta½ ma½ aªkura j±n±hi, roruvamh± {heruvamh± (s²0)} idh±gata''nti..

269.

``ki½s²lo ki½sam±c±ro, roruvasmi½ pure tuva½.

kena te brahmacariyena, puñña½ p±ºimhi ijjhat²''ti..

270.

``tunnav±yo pure ±si½, roruvasmi½ tad± aha½.

sukicchavutti kapaºo, na me vijjati d±tave..

271.

``nivesanañca {±vesanañca (s²0)} me ±si, asayhassa upantike.

saddhassa d±napatino, katapuññassa lajjino..

272.

``tattha y±canak± yanti, n±n±gott± vanibbak±.

te ca ma½ tattha pucchanti, asayhassa nivesana½..

273.

``kattha gacch±ma bhadda½ vo, kattha d±na½ pad²yati.

tes±ha½ puµµho akkh±mi, asayhassa nivesana½..

274.

``paggayha dakkhiºa½ b±hu½, ettha gacchatha bhadda½ vo.

ettha d±na½ pad²yati, asayhassa nivesane..

275.

``tena p±ºi k±madado, tena p±ºi madhussavo.

tena me brahmacariyena, puñña½ p±ºimhi ijjhat²''ti..

276.

``na kira tva½ ad± d±na½, sakap±º²hi kassaci.

parassa d±na½ anumodam±no, p±ºi½ paggayha p±vadi..

277.

``tena p±ºi k±madado, tena p±ºi madhussavo.

tena te brahmacariyena, puñña½ p±ºimhi ijjhati..

278.

``yo so d±namad± bhante, pasanno sakap±ºibhi.

so hitv± m±nusa½ deha½, ki½ nu so disata½ gato''ti..

279.

``n±ha½ paj±n±mi asayhas±hino, aªg²rasassa gati½ ±gati½ v±.

sutañca me vessavaºassa santike, sakkassa sahabyata½ gato asayho''ti..

280.

``alameva k±tu½ kaly±ºa½, d±na½ d±tu½ yath±raha½.

p±ºi½ k±madada½ disv±, ko puñña½ na karissati..

281.

``so hi n³na ito gantv±, anuppatv±na dv±raka½.

d±na½ paµµhapayiss±mi, ya½ mamassa sukh±vaha½..

282.

``dass±mannañca p±nañca, vatthasen±san±ni ca.

papañca udap±nañca, dugge saªkaman±ni c±''ti..

283.

``kena te aªgul² kuº± {kuºµh± (s²0 sy±0)}, mukhañca kuºal²kata½ {kuº¹al²kata½ (s²0 sy±0 ka0)}.

akkh²ni ca paggharanti, ki½ p±pa½ pakata½ tay±''ti..

284.

``aªg²rasassa gahapatino, saddhassa gharamesino.

tass±ha½ d±navissagge, d±ne adhikato ahu½..

285.

``tattha y±canake disv±, ±gate bhojanatthike.

ekamanta½ apakkamma, ak±si½ kuºali½ mukha½..

286.

``tena me aªgul² kuº±, mukhañca kuºal²kata½.

akkh²ni me paggharanti, ta½ p±pa½ pakata½ may±''ti..

287.

``dhammena te k±purisa, mukhañca kuºal²kata½.

akkh²ni ca paggharanti, ya½ ta½ parassa d±nassa.

ak±si kuºali½ mukha½..

288.

``katha½ hi d±na½ dadam±no, kareyya parapattiya½.

anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca..

289.

``so hi n³na ito gantv±, anuppatv±na dv±raka½.

d±na½ paµµhapayiss±mi, ya½ mamassa sukh±vaha½..

290.

``dass±mannañca p±nañca, vatthasen±san±ni ca.

papañca udap±nañca, dugge saªkaman±ni c±''ti..

291.

tato hi so nivattitv±, anuppatv±na dv±raka½.

d±na½ paµµhapayi aªkuro, ya½tumassa {ya½ ta½ assa (sy±0), yantamassa (ka0)} sukh±vaha½..

292.

ad± annañca p±nañca, vatthasen±san±ni ca.

papañca udap±nañca, vippasannena cetas±..

293.

``ko ch±to ko ca tasito, ko vattha½ paridahissati.

kassa sant±ni yogg±ni, ito yojentu v±hana½..

294.

``ko chatticchati gandhañca, ko m±la½ ko up±hana½.

itissu tattha ghosenti, kappak± s³dam±gadh± {p±µav± (ka0)}.

sad± s±yañca p±to ca, aªkurassa nivesane..

295.

```sukha½ supati aªkuro', iti j±n±ti ma½ jano.

dukkha½ sup±mi sindhaka {sanduka, sindhuka (ka0)}, ya½ na pass±mi y±cake..

296.

```sukha½ supati aªkuro', iti j±n±ti ma½ jano.

dukkha½ sindhaka sup±mi, appake su vanibbake''ti..

297.

``sakko ce te vara½ dajj±, t±vati½s±namissaro.

kissa sabbassa lokassa, varam±no vara½ vare''ti..

298.

``sakko ce me vara½ dajj±, t±vati½s±namissaro.

k±luµµhitassa me sato, suriyuggamana½ pati.

dibb± bhakkh± p±tubhaveyyu½, s²lavanto ca y±cak±..

299.

``dadato me na kh²yetha, datv± n±nutapeyyaha½.

dada½ citta½ pas±deyya½, eta½ sakka½ vara½ vare''ti..

300.

``na sabbavitt±ni pare pavecche, dadeyya d±nañca dhanañca rakkhe.

tasm± hi d±n± dhanameva seyyo, atippad±nena kul± na honti..

301.

``ad±namatid±nañca, nappasa½santi paº¹it±.

tasm± hi d±n± dhanameva seyyo, samena vatteyya sa dh²radhammo''ti..

302.

``aho vata re ahameva dajja½, santo ca ma½ sappuris± bhajeyyu½.

meghova ninn±ni parip³rayanto {bhip³rayanto (s²0), hi p³rayanto (sy±0)}, santappaye sabbavanibbak±na½..

303.

``yassa y±canake disv±, mukhavaººo pas²dati.

datv± attamano hoti, ta½ ghara½ vasato sukha½..

304.

``yassa y±canake disv±, mukhavaººo pas²dati.

datv± attamano hoti, es± yaññassa {puññassa (s²0)} sampad±..

305.

{a0 ni0 6.37} ``pubbeva d±n± sumano, dada½ citta½ pas±daye.

datv± attamano hoti, es± yaññassa {puññassa (s²0)} sampad±''ti..

306.

saµµhi v±hasahass±ni, aªkurassa nivesane.

bhojana½ d²yate nicca½, puññapekkhassa jantuno..

307.

tisahass±ni s³d±ni hi {s³d±ni (sy±0 ka0)}, ±muttamaºikuº¹al±.

aªkura½ upaj²vanti, d±ne yaññassa v±vaµ± {by±vaµ± (s²0), p±vaµ± (sy±0)}..

308.

saµµhi purisasahass±ni, ±muttamaºikuº¹al±.

aªkurassa mah±d±ne, kaµµha½ ph±lenti m±ºav±..

309.

so¼asitthisahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±.

aªkurassa mah±d±ne, vidh± piº¹enti n±riyo..

310.

so¼asitthisahass±ni, sabb±laªk±rabh³sit±.

aªkurassa mah±d±ne, dabbig±h± upaµµhit±..

311.

bahu½ bah³na½ p±d±si, cira½ p±d±si khattiyo.

sakkaccañca sahatth± ca, citt²katv± punappuna½..

312.

bah³ m±se ca pakkhe ca, utusa½vacchar±ni ca.

mah±d±na½ pavattesi, aªkuro d²ghamantara½..

313.

eva½ datv± yajitv± ca, aªkuro d²ghamantara½.

so hitv± m±nusa½ deha½, t±vati½s³pago ahu..

314.

kaµacchubhikkha½ datv±na, anuruddhassa indako.

so hitv± m±nusa½ deha½, t±vati½s³pago ahu..

315.

dasahi µh±nehi aªkura½, indako atirocati.

r³pe sadde rase gandhe, phoµµhabbe ca manorame..

316.

±yun± yasas± ceva, vaººena ca sukhena ca.

±dhipaccena aªkura½, indako atirocati..

317.

t±vati½se yad± buddho, sil±ya½ paº¹ukambale.

p±ricchattakam³lamhi, vih±si purisuttamo..

318.

dasasu lokadh±t³su, sannipatitv±na devat±.

payirup±santi sambuddha½, vasanta½ nagamuddhani..

319.

na koci devo vaººena, sambuddha½ atirocati.

sabbe deve atikkamma {adhigayha (s²0), atiggayha (ka)}, sambuddhova virocati..

320.

yojan±ni dasa dve ca, aªkuroya½ tad± ahu.

avid³reva buddhassa {avid³re sambuddhassa (ka0)}, indako atirocati..

321.

oloketv±na sambuddho, aªkurañc±pi indaka½.

dakkhiºeyya½ sambh±vento {pabh±vento (s²0)}, ida½ vacanamabravi..

322.

``mah±d±na½ tay± dinna½, aªkura d²ghamantara½.

atid³re {suvid³re (ka0)} nisinnosi, ±gaccha mama santike''ti..

323.

codito bh±vitattena, aªkuro idamabravi.

``ki½ mayha½ tena d±nena, dakkhiºeyyena suññata½..

324.

``aya½ so indako yakkho, dajj± d±na½ parittaka½.

atirocati amhehi, cando t±ragaºe yath±''ti..

325.

``ujjaªgale yath± khette, b²ja½ bahumpi ropita½.

na vipulaphala½ hoti, napi toseti kassaka½..

326.

``tatheva d±na½ bahuka½, duss²lesu patiµµhita½.

na vipulaphala½ hoti, napi toseti d±yaka½..

327.

``yath±pi bhaddake khette, b²ja½ appampi ropita½.

samm± dh±ra½ pavecchante, phala½ toseti kassaka½..

328.

``tatheva s²lavantesu, guºavantesu t±disu.

appakampi kata½ k±ra½, puñña½ hoti mahapphala''nti..

329.

viceyya d±na½ d±tabba½, yattha dinna½ mahapphala½.

viceyya d±na½ datv±na, sagga½ gacchanti d±yak±..

330.

viceyya d±na½ sugatappasattha½, ye dakkhiºeyy± idha j²valoke.

etesu dinn±ni mahapphal±ni, b²j±ni vutt±ni yath± sukhetteti..

aªkurapetavatthu navama½.

10. uttaram±tupetivatthu

331.

div±vih±ragata½ bhikkhu½, gaªg±t²re nisinnaka½.

ta½ pet² upasaªkamma, dubbaºº± bh²rudassan±..

332.

kes± cass± atid²gh± {ah³ d²gh± (ka0)}, y±vabh³m±valambare {y±va bh³my±'valambare (?)}.

kesehi s± paµicchann±, samaºa½ etadabravi..

333.

``pañcapaºº±savass±ni, yato k±laªkat± aha½.

n±bhij±n±mi bhutta½ v±, p²ta½ v± pana p±niya½.

dehi tva½ p±niya½ bhante, tasit± p±niy±ya me''ti..

334.

``aya½ s²todik± gaªg±, himavantato {himavant±va (ka0)} sandati.

piva etto gahetv±na, ki½ ma½ y±casi p±niya''nti..

335.

``sac±ha½ bhante gaªg±ya, saya½ gaºh±mi p±niya½.

lohita½ me parivattati, tasm± y±c±mi p±niya''nti..

336.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, gaªg± te hoti lohita''nti..

337.

``putto me uttaro n±ma {putto me bhante uttaro (ka0)}, saddho ±si up±sako.

so ca mayha½ ak±m±ya, samaº±na½ pavecchati..

338.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

tamaha½ paribh±s±mi, maccherena upaddut±..

339.

``ya½ tva½ mayha½ ak±m±ya, samaº±na½ pavecchasi.

c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½..

340.

``eta½ te paralokasmi½, lohita½ hotu uttara.

tassa kammassa vip±kena, gaªg± me hoti lohita''nti..

uttaram±tupetivatthu dasama½.

11. suttapetavatthu

341.

``aha½ pure pabbajitassa bhikkhuno, sutta½ ad±si½ upasaªkamma y±cit±.

tassa vip±ko vipulaphal³palabbhati, bahuk± ca me uppajjare {bah³ ca me upapajjare (s²0)} vatthakoµiyo..

342.

``pupph±bhikiººa½ ramita½ {rammamida½ (ka0)} vim±na½, anekacitta½ naran±risevita½.

s±ha½ bhuñj±mi ca p±rup±mi ca, pah³tavitt± na ca t±va kh²yati..

343.

``tasseva kammassa vip±kamanvay±, sukhañca s±tañca idh³palabbhati.

s±ha½ gantv± punadeva m±nusa½, k±h±mi puññ±ni nayayyaputta ma''nti..

344.

``satta tuva½ vassasat± idh±gat±,

jiºº± ca vu¹¹h± ca tahi½ bhavissasi.

sabbeva te k±lakat± ca ñ±tak±,

ki½ tattha gantv±na ito karissas²''ti..

345.

``satteva vass±ni idh±gat±ya me, dibbañca sukhañca samappit±ya.

s±ha½ gantv±na punadeva m±nusa½, k±h±mi puññ±ni nayayyaputta ma''nti..

346.

so ta½ gahetv±na pasayha b±h±ya½, pacc±nayitv±na theri½ sudubbala½.

``vajjesi aññampi jana½ idh±gata½, `karotha puññ±ni sukh³palabbhati''..

347.

``diµµh± may± akatena s±dhun±, pet± vihaññanti tatheva manuss±.

kammañca katv± sukhavedan²ya½, dev± manuss± ca sukhe µhit± paj±''ti..

suttapetavatthu ek±dasama½.

12. kaººamuº¹apetivatthu

348.

``soººasop±naphalak± , soººav±lukasanthat±.

tattha sogandhiy± vagg³, sucigandh± manoram±..

349.

``n±n±rukkhehi sañchann±, n±n±gandhasamerit±.

n±n±padumasañchann±, puº¹ar²kasamotat± {samohat± (ka0)}..

350.

``surabhi½ sampav±yanti, manuññ± m±luterit±.

ha½sakoñc±bhirud± ca, cakkavakk±bhik³jit±..

351.

``n±n±dijagaº±kiºº± , n±n±saragaº±yut±.

n±n±phaladhar± rukkh±, n±n±pupphadhar± van±..

352.

``na manussesu ²disa½, nagara½ y±disa½ ida½.

p±s±d± bahuk± tuyha½, sovaººar³piy±may±.

daddallam±n± ±bhenti {±bhanti (ka0)}, samant± caturo dis±..

353.

``pañca d±sisat± tuyha½, y± tem± paric±rik±.

{k± (ka0)} kambuk±y³radhar± {kambukey³radhar± (s²0)}, kañcan±ve¼abh³sit±..

354.

``pallaªk± bahuk± tuyha½, sovaººar³piy±may±.

kadalimigasañchann± {k±dalimigasañchann± (s²0)}, sajj± gonakasanthat±..

355.

``yattha tva½ v±s³pagat±, sabbak±masamiddhin².

sampatt±ya¹¹haratt±ya {... rattiy± (ka0)}, tato uµµh±ya gacchasi..

356.

``uyy±nabh³mi½ gantv±na, pokkharaññ± samantato.

tass± t²re tuva½ µh±si, harite saddale subhe..

357.

``tato te kaººamuº¹o sunakho, aªgamaªg±ni kh±dati.

yad± ca kh±yit± ±si, aµµhisaªkhalik± kat±.

og±hasi pokkharaºi½, hoti k±yo yath± pure..

358.

``tato tva½ aªgapaccaªg² {aªgapaccaªg± (ka0)}, suc±ru piyadassan±.

vatthena p±rupitv±na, ±y±si mama santika½..

359.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, kaººamuº¹o sunakho tavaaªgamaªg±ni kh±dat²''ti..

360.

``kimil±ya½ {kimbil±ya½ (s²0 sy±0)} gahapati, saddho ±si up±sako.

tass±ha½ bhariy± ±si½, duss²l± atic±rin²..

361.

``so ma½ aticaram±n±ya {evam±ticaram±n±ya (sy±0 p²0)}, s±miko etadabravi.

`neta½ channa½ {neta½ channa½ na (s²0), neta½ channa½ neta½ (ka0)} patir³pa½, ya½ tva½ aticar±si ma½'..

362.

``s±ha½ ghorañca sapatha½, mus±v±dañca bh±sisa½.

`n±ha½ ta½ aticar±mi, k±yena uda cetas±..

363.

```sac±ha½ ta½ aticar±mi, k±yena uda cetas±.

kaººamuº¹o ya½ sunakho, aªgamaªg±ni kh±datu'..

364.

``tassa kammassa vip±ka½, mus±v±dassa c³bhaya½.

satteva vassasat±ni, anubh³ta½ yato hi me.

kaººamuº¹o ca sunakho, aªgamaªg±ni kh±dati..

365.

``tvañca deva bahuk±ro, atth±ya me idh±gato.

sumutt±ha½ kaººamuº¹assa, asok± akutobhay±..

366.

``t±ha½ deva namass±mi, y±c±mi pañjal²kat±.

bhuñja am±nuse k±me, rama deva may± sah±''ti..

367.

``bhutt± am±nus± k±m±, ramitomhi tay± saha.

t±ha½ subhage y±c±mi, khippa½ paµinay±hi ma''nti..

kaººamuº¹apetivatthu dv±dasama½.

13. ubbaripetavatthu

368.

ahu r±j± brahmadatto, pañc±l±na½ rathesabho.

ahoratt±namaccay±, r±j± k±lamakrubbatha {r±j± k±laªkar² tad± (s²0)}..

369.

tassa ±¼±hana½ gantv±, bhariy± kandati ubbar² {uppari (ka0)}.

brahmadatta½ apassant², brahmadatt±ti kandati..

370.

isi ca tattha ±gacchi, sampannacaraºo muni.

so ca tattha apucchittha, ye tattha susam±gat±..

371.

``kassa ida½ ±¼±hana½, n±n±gandhasamerita½.

kass±ya½ kandati bhariy±, ito d³ragata½ pati½.

brahmadatta½ apassant², `brahmadatt±'ti kandati''..

372.

te ca tattha viy±ka½su, ye tattha susam±gat±.

``brahmadattassa bhadante {bhaddante (ka0)}, brahmadattassa m±risa..

373.

``tassa ida½ ±¼±hana½, n±n±gandhasamerita½.

tass±ya½ kandati bhariy±, ito d³ragata½ pati½.

brahmadatta½ apassant², `brahmadatt±'ti kandati''..

374.

``cha¼±s²tisahass±ni, brahmadattassan±mak±.

imasmi½ ±¼±hane da¹¹h±, tesa½ kamanusocas²''ti..

375.

``yo r±j± c³¼an²putto, pañc±l±na½ rathesabho.

ta½ bhante anusoc±mi, bhatt±ra½ sabbak±mada''nti..

376.

``sabbe v±hesu½ r±j±no, brahmadattassan±mak±.

sabbevac³¼an²putt±, pañc±l±na½ rathesabh±..

377.

``sabbesa½ anupubbena, mahesittamak±rayi.

kasm± purimake hitv±, pacchima½ anusocas²''ti..

378.

``±tume itthibh³t±ya, d²gharatt±ya m±risa.

yass± me itthibh³t±ya, sa½s±re bahubh±sas²''ti..

379.

``ahu itth² ahu puriso, pasuyonimpi ±gam±.

evameta½ at²t±na½, pariyanto na dissat²''ti..

380.

``±ditta½ vata ma½ santa½, ghatasitta½va p±vaka½.

v±rin± viya osiñca½, sabba½ nibb±paye dara½..

381.

``abbah² vata me salla½, soka½ hadayanissita½.

yo me sokaparet±ya, patisoka½ ap±nudi..

382.

``s±ha½ abb³¼hasall±smi, s²tibh³t±smi nibbut±.

na soc±mi na rod±mi, tava sutv± mah±mun²''ti..

383.

tassa ta½ vacana½ sutv±, samaºassa subh±sita½.

pattac²varam±d±ya, pabbaji anag±riya½..

384.

s± ca pabbajit± sant±, ag±rasm± anag±riya½.

mett±citta½ abh±vesi, brahmalok³papattiy±..

385.

g±m± g±ma½ vicarant², nigame r±jadh±niyo.

uruvel± n±ma so g±mo, yattha k±lamakrubbatha..

386.

mett±citta½ ±bh±vetv±, brahmalok³papattiy±.

itthicitta½ vir±jetv±, brahmalok³pag± ah³ti..

ubbaripetavatthu terasama½.

ubbarivaggo dutiyo niµµhito.

tassudd±na½ --

mocaka½ {paº¹u (sabbattha)} m±t± matt± {pit± (s²0 ka0), patiy± (sy±0)} ca, nand± kuº¹al²n± ghaµo.

dve seµµh² tunnav±yo ca, uttara {vih±ra (sabbattha)} suttakaººa {sop±na (sabbattha)} ubbar²ti..

3. c³¼avaggo

1. abhijjam±napetavatthu

387.

``abhijjam±ne v±rimhi, gaªg±ya idha gacchasi.

naggo pubbaddhapetova m±ladh±r² alaªkato.

kuhi½ gamissasi peta, kattha v±so bhavissat²''ti..

388.

``cundaµµhila½ {cundaµµhika½ (s²0)} gamiss±mi, peto so iti bh±sati.

antare v±sabhag±ma½, b±r±ºasi½ ca {b±r±ºasiy± ca (s²0 sy±0)} santike''..

389.

tañca disv± mah±matto, koliyo iti vissuto.

sattu½ bhattañca petassa, p²takañca yuga½ ad±..

390.

n±v±ya tiµµham±n±ya, kappakassa ad±payi.

kappakassa padinnamhi, µh±ne petassa dissatha {petassu'dissatha (s²0), petassu'dicchatha (?)}..

391.

tato suvatthavasano, m±ladh±r² alaªkato.

µh±ne µhitassa petassa, dakkhiº± upakappatha.

tasm± dajjetha pet±na½, anukamp±ya punappuna½..

392.

s±tunnavasan± {s±hunnav±sino (sy±0 p²0), s±hundav±sino (ka0)} eke, aññe kesaniv±san± {kesaniv±sino (sy±0 ka0)}.

pet± bhatt±ya gacchanti, pakkamanti disodisa½..

393.

d³re eke {d³re pet± (ka0)} padh±vitv±, aladdh±va nivattare.

ch±t± pamucchit± bhant±, bh³miya½ paµisumbhit±..

394.

te ca {keci (s²0 sy±0)} tattha papatit± {papatitv± (s²0), ca patit± (sy±0)}, bh³miya½ paµisumbhit±.

pubbe akatakaly±º±, aggida¹¹h±va ±tape..

395.

``maya½ pubbe p±padhamm±, gharaº² kulam±taro.

santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..

396.

``pah³ta½ annap±nampi, apissu avakir²yati.

sammaggate pabbajite, na ca kiñci adamhase..

397.

``akammak±m± alas±, s±duk±m± mahagghas±.

±lopapiº¹ad±t±ro, paµiggahe paribh±simhase {paribh±sit± (sy±0 ka0)}..

398.

``te ghar± t± ca d±siyo, t±nev±bharaº±ni no.

te aññe paric±renti, maya½ dukkhassa bh±gino..

399.

``veº² v± avaññ± honti, rathak±r² ca dubbhik±.

caº¹±l² kapaº± honti, kappak± {nh±pik± (s²0)} ca punappuna½..

400.

``y±ni y±ni nih²n±ni, kul±ni kapaº±ni ca.

tesu tesveva j±yanti, es± maccharino gati..

401.

``pubbe ca katakaly±º±, d±yak± v²tamacchar±.

sagga½ te parip³renti, obh±senti ca nandana½..

402.

``vejayante ca p±s±de, ramitv± k±mak±mino.

ucc±kulesu j±yanti, sabhogesu tato cut±..

403.

``k³µ±g±re ca p±s±de, pallaªke gonakatthate.

b²jitaªg± {v²jitaªg± (s²0 sy±0)} morahatthehi, kule j±t± yasassino..

404.

``aªkato aªka½ gacchanti, m±ladh±r² alaªkat±.

dh±tiyo upatiµµhanti, s±ya½ p±ta½ sukhesino..

405.

``nayida½ akatapuññ±na½, katapuññ±namevida½.

asoka½ nandana½ ramma½, tidas±na½ mah±vana½..

406.

``sukha½ akatapuññ±na½, idha natthi parattha ca.

sukhañca katapuññ±na½, idha ceva parattha ca..

407.

``tesa½ sahabyak±m±na½, kattabba½ kusala½ bahu½.

katapuññ± hi modanti, sagge bhogasamaªgino''ti..

abhijjam±napetavatthu paµhama½.

2. s±ºav±s²therapetavatthu

408.

kuº¹in±gariyo thero, s±ºav±si {s±nuv±si (s²0), s±nav±si (sy±0)} niv±siko.

poµµhap±doti n±mena, samaºo bh±vitindriyo..

409.

tassa m±t± pit± bh±t±, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..

410.

te duggat± s³cikaµµ±, kilant± naggino kis±.

uttasant± {ottappant± (sy±0 ka0)} mahatt±s± {mah±t±s± (s²0)}, na dassenti kur³rino {kuruddino (ka0)}..

411.

tassa bh±t± vitaritv±, naggo ekapathekako.

catukuº¹iko bhavitv±na, therassa dassay²tuma½..

412.

thero c±manasikatv±, tuºh²bh³to atikkami.

so ca viññ±pay² thera½, `bh±t± petagato aha½'..

413.

``m±t± pit± ca te bhante, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±..

414.

``te duggat± s³cikaµµ±, kilant± naggino kis±.

uttasant± mahatt±s±, na dassenti kur³rino..

415.

``anukampassu k±ruºiko, datv± anv±dis±hi no.

tava dinnena d±nena, y±pessanti kur³rino''ti..

416.

thero caritv± piº¹±ya, bhikkh³ aññe ca dv±dasa.

ekajjha½ sannipati½su, bhattavissaggak±raº±..

417.

thero sabbeva te ±ha, ``yath±laddha½ dad±tha me.

saªghabhatta½ kariss±mi, anukamp±ya ñ±tina½''..

418.

niyy±dayi½su therassa, thero saªgha½ nimantayi.

datv± anv±disi thero, m±tu pitu ca bh±tuno.

``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..

419.

samanantar±nuddiµµhe, bhojana½ udapajjatha.

suci½ paº²ta½ sampanna½, anekarasabyañjana½..

420.

tato uddassay² {uddisay² (s²0 ka0), uddissati (sy±0 ka0)} bh±t±, vaººav± balav± sukh².

``pah³ta½ bhojana½ bhante, passa nagg±mhase maya½.

tath± bhante parakkama, yath± vattha½ labh±mase''ti..

421.

thero saªk±rak³µamh±, uccinitv±na nantake.

pilotika½ paµa½ katv±, saªghe c±tuddise ad±..

422.

datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.

``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..

423.

samanantar±nuddiµµhe, vatth±ni udapajjisu½.

tato suvatthavasano, therassa dassay²tuma½..

424.

``y±vat± nandar±jassa, vijitasmi½ paµicchad±.

tato bahutar± bhante, vatth±nacch±dan±ni no..

425.

``koseyyakambal²y±ni, khoma kapp±sik±ni ca.

vipul± ca mahaggh± ca, tep±k±sevalambare..

426.

``te maya½ paridah±ma, ya½ ya½ hi manaso piya½.

tath± bhante parakkama, yath± geha½ labh±mase''ti..

427.

thero paººakuµi½ katv±, saªghe c±tuddise ad±.

datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.

``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..

428.

samanantar±nuddiµµhe , ghar±ni udapajjisu½.

k³µ±g±ranivesan±, vibhatt± bh±gaso mit±..

429.

``na manussesu ²dis±, y±dis± no ghar± idha.

api dibbesu y±dis±, t±dis± no ghar± idha..

430.

``daddallam±n± ±bhenti {±bhanti (ka0)}, samant± caturo dis±.

`tath± bhante parakkama, yath± p±n²ya½ labh±mase''ti..

431.

thero karaºa½ {karaka½ (s²0 sy±0 p²0)} p³retv±, saªghe c±tuddise ad±.

datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.

``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo'..

432.

samanantar±nuddiµµhe, p±n²ya½ udapajjatha.

gambh²r± caturass± ca, pokkharañño sunimmit±..

433.

s²todik± suppatitth±, s²t± appaµigandhiy±.

padumuppalasañchann±, v±rikiñjakkhap³rit±..

434.

tattha nhatv± pivitv± ca, therassa paµidassayu½.

``pah³ta½ p±n²ya½ bhante, p±d± dukkh± phalanti no''..

435.

``±hiº¹am±n± khañj±ma, sakkhare kusakaºµake.

`tath± bhante parakkama, yath± y±na½ labh±mase'''ti..

436.

thero sip±µika½ laddh±, saªghe c±tuddise ad±.

datv± anv±dis² thero, m±tu pitu ca bh±tuno.

``ida½ me ñ±t²na½ hotu, sukhit± hontu ñ±tayo''..

437.

samanantar±nuddiµµhe , pet± rathena m±gamu½.

``anukampitamha bhadante, bhattenacch±danena ca..

438.

``gharena p±n²yad±nena, y±nad±nena c³bhaya½.

muni½ k±ruºika½ loke, bhante vanditum±gat±''ti..

s±ºav±s²therapetavatthu dutiya½.

3. rathak±rapetivatthu

439.

``ve¼uriyathambha½ rucira½ pabhassara½, vim±nam±ruyha anekacitta½.

tatthacchasi devi mah±nubh±ve, pathaddhani {samantato (ka0)} pannaraseva cando..

440.

``vaººo ca te kanakassa sannibho, uttattar³po bhusa dassaneyyo.

pallaªkaseµµhe atule nisinn±, ek± tuva½ natthi ca tuyha s±miko..

441.

``im± ca te pokkharaº² samant±, pah³tamaly± {pah³tam±l± (s²0 sy±0)} bahupuº¹ar²k±.

suvaººacuººehi samantamotthat±, na tattha paªko paºako ca vijjati..

442.

``ha½s± cime dassan²y± manoram±, udakasmimanupariyanti sabbad±.

samayya vagg³panadanti sabbe, bindussar± dundubh²na½va ghoso..

443.

``daddallam±n± yasas± yasassin², n±v±ya ca tva½ avalamba tiµµhasi.

±¼±rapamhe hasite piya½vade, sabbaªgakaly±ºi bhusa½ virocasi..

444.

``ida½ vim±na½ viraja½ same µhita½, uyy±navanta½ {uyy±navana½ (ka0)} ratinandiva¹¹hana½.

icch±maha½ n±ri anomadassane, tay± saha nandane idha moditu''nti..

445.

``karohi kamma½ idha vedan²ya½, cittañca te idha nihita½ bhavatu {natañca hotu (ka0), nitañca hotu (sy±0)}.

katv±na kamma½ idha vedan²ya½, eva½ mama½ lacchasi k±mak±mini''nti..

446.

``s±dh³''ti so tass± paµissuºitv±, ak±si kamma½ tahi½ vedan²ya½.

katv±na kamma½ tahi½ vedan²ya½, upapajji so m±ºavo tass± sahabyatanti..

rathak±rapetivatthu tatiya½.

bh±ºav±ra½ dutiya½ niµµhita½.

4. bhusapetavatthu

447.

``bhus±ni eko s±li½ pun±paro, ayañca n±r² sakama½salohita½.

tuvañca g³tha½ asuci½ akanta½ {akantika½ (s²0 p²0)}, paribhuñjasi kissa aya½ vip±ko''ti..

448.

``aya½ pure m±tara½ hi½sati, aya½ pana k³µav±ºijo.

aya½ ma½s±ni kh±ditv±, mus±v±dena vañceti..

449.

``aha½ manussesu manussabh³t±, ag±rin² sabbakulassa issar±.

santesu pariguh±mi, m± ca kiñci ito ada½..

450.

``mus±v±dena ch±demi, `natthi eta½ mama gehe.

sace santa½ niguh±mi, g³tho me hotu bhojana½'..

451.

``tassa kammassa vip±kena, mus±v±dassa c³bhaya½.

sugandha½ s±lino bhatta½, g³tha½ me parivattati..

452.

``avañjh±ni ca kamm±ni, na hi kamma½ vinassati.

duggandha½ kimina½ {kimija½ (s²0)} m²¼a½, bhuñj±mi ca piv±mi c±''ti..

bhusapetavatthu catuttha½.

5. kum±rapetavatthu

453.

accherar³pa½ sugatassa ñ±ºa½, satth± yath± puggala½ by±k±si.

ussannapuññ±pi bhavanti heke, parittapuññ±pi bhavanti heke..

454.

aya½ kum±ro s²vathik±ya cha¹¹ito, aªguµµhasnehena y±peti ratti½.

na yakkhabh³t± na sar²sap± {siri½sap± (s²0 sy±0 p²0)} v±, viheµhayeyyu½ katapuñña½ kum±ra½..

455.

sunakh±pimassa palihi½su p±de, dhaªk± siªg±l± {sig±l± (s²0 sy±0 p²0)} parivattayanti.

gabbh±saya½ pakkhigaº± haranti, k±k± pana akkhimala½ haranti..

456.

nayimassa {na imassa (sy±0), nimassa (ka0)} rakkha½ vidahi½su keci, na osadha½ s±sapadh³pana½ v±.

nakkhattayogampi na aggahesu½ {na uggahesu½ (ka0)}, na sabbadhaññ±nipi ±kiri½su..

457.

et±disa½ uttamakicchapatta½, ratt±bhata½ s²vathik±ya cha¹¹ita½.

non²tapiº¹a½va pavedham±na½, sasa½saya½ j²vitas±vasesa½..

458.

tamaddas± devamanussap³jito, disv± ca ta½ by±kari bh³ripañño.

``aya½ kum±ro nagarassimassa, aggakuliko bhavissati bhogato ca'' {bhogav± ca (sy±0 ka0)}..

459.

``kissa {ki½'sa (?)} vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko.

et±disa½ byasana½ p±puºitv±, ta½ t±disa½ paccanubhossatiddhi''nti..

460.

buddhapamukhassa bhikkhusaªghassa, p³ja½ ak±si janat± u¼±ra½.

tatrassa cittassahu aññathatta½, v±ca½ abh±si pharusa½ asabbha½..

461.

so ta½ vitakka½ pavinodayitv±, p²ti½ pas±da½ paµiladdh± pacch±.

tath±gata½ jetavane vasanta½, y±guy± upaµµh±si sattaratta½..

462.

tassa {ta½'sa (?)} vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko.

et±disa½ byasana½ p±puºitv±, ta½ t±disa½ paccanubhossatiddhi½..

463.

µhatv±na so vassasata½ idheva, sabbehi k±mehi samaªgibh³to.

k±yassa bhed± abhisampar±ya½, sahabyata½ gacchati v±savass±ti..

kum±rapetavatthu pañcama½.

6. seriº²petavatthu

464.

``nagg± dubbaººar³p±si, kis± dhamanisanthat±.

upph±sulike kisike, k± nu tva½ idha tiµµhas²''ti..

465.

``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

466.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± kukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..

467.

``an±vaµesu titthesu, vicini½ a¹¹ham±saka½.

santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±k±simattano..

468.

``nadi½ upemi tasit±, rittak± parivattati.

ch±ya½ upemi uºhesu, ±tapo parivattati..

469.

``aggivaººo ca me v±to, ¹ahanto upav±yati.

etañca bhante arah±mi, aññañca p±paka½ tato..

470.

``gantv±na hatthini½ pura½, vajjesi mayha m±tara½.

`dh²t± ca te may± diµµh±, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±'..

471.

``atthi me ettha nikkhitta½, anakkh±tañca ta½ may±.

catt±risatasahass±ni, pallaªkassa ca heµµhato..

472.

``tato me d±na½ dadatu, tass± ca hotu j²vik±.

d±na½ datv± ca me m±t±, dakkhiºa½ anudicchatu {anudissatu (s²0 p²0), anv±dissatu (sy±0)}.

tad±ha½ sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²''ti..

473.

``s±dh³''ti so paµissutv±, gantv±na hatthini½ pura½.

avoca tass± m±tara½ --

`dh²t± ca te may± diµµh±, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±'..

474.

``s± ma½ tattha sam±dapesi, ( ) {(gantv±na hatthini½ pura½) (sy±0 ka0)} vajjesi mayha m±tara½.

`dh²t± ca te may± diµµh±, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±'..

475.

``atthi ca me ettha nikkhitta½, anakkh±tañca ta½ may±.

catt±risatasahass±ni, pallaªkassa ca heµµhato..

476.

``tato me d±na½ dadatu, tass± ca hotu j²vik±.

d±na½ datv± ca me m±t±, dakkhiºa½ anudicchatu ( ) {(tato tuva½ d±na½ dehi, tass± dakkhiºam±dis²) (ka0)}.

`tad± s± sukhit± hessa½, sabbak±masamiddhin²'''ti..

477.

tato hi s± d±namad±, tass± dakkhiºam±dis².

pet² ca sukhit± ±si, tass± c±si suj²vik±ti..

seriº²petavatthu chaµµha½.

7. migaluddakapetavatthu

478.

``naran±ripurakkhato yuv±, rajan²yehi k±maguºehi {k±mehi (ka0)} sobhasi.

divasa½ anubhosi k±raºa½, kimak±si purim±ya j±tiy±''ti..

479.

``aha½ r±jagahe ramme, ramaº²ye giribbaje.

migaluddo pure ±si½, lohitap±ºi d±ruºo..

480.

``avirodhakaresu p±ºisu, puthusattesu paduµµham±naso.

vicari½ atid±ruºo sad± {tad± (s²0)}, parahi½s±ya rato asaññato..

481.

``tassa me sah±yo suhadayo {suhado (s²0)}, saddho ±si up±sako.

sopi {so hi (sy±0)} ma½ anukampanto, niv±resi punappuna½..

482.

```m±k±si p±paka½ kamma½, m± t±ta duggati½ ag±.

sace icchasi pecca sukha½, virama p±ºavadh± asa½yam±'..

483.

``tass±ha½ vacana½ sutv±, sukhak±massa hit±nukampino.

n±k±si½ sakal±nus±sani½, cirap±p±bhirato abuddhim±..

484.

``so ma½ puna bh³risumedhaso, anukamp±ya sa½yame nivesayi.

`sace div± hanasi p±ºino, atha te ratti½ bhavatu sa½yamo'..

485.

``sv±ha½ div± hanitv± p±ºino, virato rattimahosi saññato.

ratt±ha½ paric±remi, div± khajj±mi duggato..

486.

``tassa kammassa kusalassa, anubhomi ratti½ am±nusi½.

div± paµihat±va {paµihat± ca (ka0)} kukkur±, upadh±vanti samant± kh±ditu½..

487.

``ye ca te satat±nuyogino, dhuva½ payutt± sugatassa s±sane.

maññ±mi te amatameva kevala½, adhigacchanti pada½ asaªkhata''nti..

migaluddakapetavatthu sattama½.

8. dutiyamigaluddakapetavatthu

488.

``k³µ±g±re ca p±s±de, pallaªke gonakatthate.

pañcaªgikena turiyena, ramasi suppav±dite..

489.

``tato raty± vivas±ne {vyavas±ne (s²0)}, s³riyuggamana½ pati.

apaviddho sus±nasmi½, bahudukkha½ nigacchasi..

490.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchasi''..

491.

``aha½ r±jagahe ramme, ramaº²ye giribbaje.

migaluddo pure ±si½, luddo c±simasaññato..

492.

``tassa me sah±yo suhadayo, saddho ±si up±sako.

tassa kulupako bhikkhu, ±si gotamas±vako.

sopi ma½ anukampanto, niv±resi punappuna½..

493.

```m±k±si p±paka½ kamma½, m± t±ta duggati½ ag±.

sace icchasi pecca sukha½, virama p±ºavadh± asa½yam±'..

494.

``tass±ha½ vacana½ sutv±, sukhak±massa hit±nukampino.

n±k±si½ sakal±nus±sani½, cirap±p±bhirato abuddhim±..

495.

``so ma½ puna bh³risumedhaso, anukamp±ya sa½yame nivesayi.

`sace div± hanasi p±ºino, atha te ratti½ bhavatu sa½yamo'..

496.

``sv±ha½ div± hanitv± p±ºino, virato rattimahosi saññato.

ratt±ha½ paric±remi, div± khajj±mi duggato..

497.

``tassa kammassa kusalassa, anubhomi ratti½ am±nusi½.

div± paµihat±va kukkur±, upadh±vanti samant± kh±ditu½..

498.

``ye ca te satat±nuyogino, dhuva½ payutt± {dhuvayutt± (s²0)} sugatassa s±sane.

maññ±mi te amatameva kevala½, adhigacchanti pada½ asaªkhata''nti..

dutiyamigaluddakapetavatthu aµµhama½.

9. k³µavinicchayikapetavatthu

499.

``m±l² kiriµ² k±y³r² {key³r² (s²0)}, gatt± te candanussad±.

pasannamukhavaººosi, s³riyavaººova sobhasi..

500.

``am±nus± p±risajj±, ye teme paric±rak±.

dasa kaññ±sahass±ni, y± tem± paric±rik±.

{k± (ka0)} kambuk±y³radhar±, kañcan±ve¼abh³sit±..

501.

``mah±nubh±vosi tuva½, lomaha½sanar³pav±.

piµµhima½s±ni attano, s±ma½ ukkacca {ukka¹¹ha (s²0)} kh±dasi..

502.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkuµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, piµµhima½s±ni attano.

s±ma½ ukkacca kh±das²''ti..

503.

``attanoha½ anatth±ya, j²valoke ac±risa½.

pesuññamus±v±dena, nikativañcan±ya ca..

504.

``tatth±ha½ parisa½ gantv±, saccak±le upaµµhite.

attha½ dhamma½ nir±katv± {nira½katv± (ka0) ni + ± + kara + tv± = nir±katv±}, adhammamanuvattisa½..

505.

``eva½ so kh±datatt±na½, yo hoti piµµhima½siko.

yath±ha½ ajja kh±d±mi, piµµhima½s±ni attano..

506.

``tayida½ tay± n±rada s±ma½ diµµha½, anukampak± ye kusal± vadeyyu½.

m± pesuºa½ m± ca mus± abh±ºi, m± khosi piµµhima½siko tuva''nti..

k³µavinicchayikapetavatthu navama½.

10. dh±tuvivaººapetavatthu

507.

``antalikkhasmi½ tiµµhanto, duggandho p³ti v±yasi.

mukhañca te kimayo p³tigandha½, kh±danti ki½ kammamak±si pubbe..

508.

``tato sattha½ gahetv±na, okkantanti punappuna½.

kh±rena paripphositv±, okkantanti punappuna½..

509.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchas²''ti..

510.

``aha½ r±jagahe ramme, ramaº²ye giribbaje.

issaro dhanadhaññassa, supah³tassa m±risa..

511.

``tass±ya½ me bhariy± ca, dh²t± ca suºis± ca me.

t± m±la½ uppalañc±pi, paccagghañca vilepana½.

th³pa½ harantiyo v±resi½, ta½ p±pa½ pakata½ may±..

512.

``cha¼±s²tisahass±ni , maya½ paccattavedan±.

th³pap³ja½ vivaººetv±, pacc±ma niraye bhusa½..

513.

``ye ca kho th³pap³j±ya, vattante arahato mahe.

±d²nava½ pak±senti, vivecayetha {vivecayatha (s²0)} ne tato..

514.

``im± ca passa ±yantiyo, m±ladh±r² alaªkat±.

m±l±vip±ka½nubhontiyo {anubhavanti (s²0 p²0)}, samiddh± ca t± {samiddh± t± (s²0 sy±0)} yasassiniyo..

515.

``tañca disv±na acchera½, abbhuta½ lomaha½sana½.

namo karonti sappaññ±, vandanti ta½ mah±muni½..

516.

``soha½ n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.

th³pap³ja½ kariss±mi, appamatto punappuna''nti..

dh±tuvivaººapetavatthu dasama½. c³¼avaggo tatiyo niµµhito.

tassudd±na½ --

abhijjam±no kuº¹iyo {koº¹añño (sabbattha)}, rathak±r² bhusena ca.

kum±ro gaºik± ceva, dve ludd± piµµhip³jan±.

vaggo tena pavuccat²ti..

4. mah±vaggo

1. ambasakkarapetavatthu

517.

ves±l² n±ma nagaratthi vajj²na½, tattha ahu licchavi ambasakkaro {ambasakkharo (s²0 sy±0), appasakkaro (ka0)}.

disv±na peta½ nagarassa b±hira½, tattheva pucchittha ta½ k±raºatthiko..

518.

``seyy± nisajj± nayimassa atthi, abhikkamo natthi paµikkamo ca.

asitap²takh±yitavatthabhog±, paric±rik± {paric±raº± (s²0 p²0)} s±pi imassa natthi..

519.

``ye ñ±tak± diµµhasut± suhajj±, anukampak± yassa ahesu½ pubbe.

daµµhumpi te d±ni na ta½ labhanti, vir±jitatto {vir±dhitatto (s²0 p²0)} hi janena tena..

520.

``na oggatattassa bhavanti mitt±, jahanti mitt± vikala½ viditv±.

atthañca disv± pariv±rayanti, bah³ mitt± uggatattassa honti..

521.

``nih²natto sabbabhogehi kiccho, sammakkhito samparibhinnagatto.

uss±vabind³va palimpam±no, ajja suve j²vitass³parodho..

522.

``et±disa½ uttamakicchappatta½, utt±sita½ pucimandassa s³le.

`atha tva½ kena vaººena vadesi yakkha, j²va bho j²vitameva seyyo'''ti..

523.

``s±lohito esa ahosi mayha½, aha½ sar±mi purim±ya j±tiy±.

disv± ca me k±ruññamahosi r±ja, m± p±padhammo niraya½ pat±ya½ {pati + aya½ = pat±ya½}..

524.

``ito cuto licchavi esa poso, sattussada½ niraya½ ghorar³pa½.

upapajjati dukkaµakammak±r², mah±bhit±pa½ kaµuka½ bhay±naka½..

525.

``anekabh±gena guºena seyyo, ayameva s³lo nirayena tena.

ekantadukkha½ kaµuka½ bhay±naka½, ekantatibba½ niraya½ pat±ya½ {pate + aya½ = pat±ya½}..

526.

``idañca sutv± vacana½ mameso, dukkh³pan²to vijaheyya p±ºa½.

tasm± aha½ santike na bhaº±mi, m± me kato j²vitass³parodho''..

527.

``aññ±to eso {ajjhito esa (ka0)} purisassa attho, aññampi icch±mase pucchitu½ tuva½.

ok±sakamma½ sace no karosi, pucch±ma ta½ no na ca kujjhitabba''nti..

528.

``addh± paµiññ± me tad± ahu {paµiññ±tameta½ tad±hu (ka0), paµiññ± na mete tad± ahu (?)}, n±cikkhan± appasannassa hoti.

ak±m± saddheyyavacoti katv±, pucchassu ma½ k±ma½ yath± visayha''nti {visaya½ (ka0)}..

529.

``ya½ kiñcaha½ cakkhun± passiss±mi {pass±mi (ka0)}, sabbampi t±ha½ abhisaddaheyya½.

disv±va ta½ nopi ce saddaheyya½, kareyy±si {karohi (katthaci)} me yakkha niyassakamma''nti..

530.

``saccappaµiññ± tava mes± hotu, sutv±na dhamma½ labha suppas±da½.

aññatthiko no ca paduµµhacitto, ya½ te suta½ asutañc±pi dhamma½.

sabbampi akkhissa½ {sabba½ ±cikkhissa½ (s²0)} yath± paj±nanti..

531.

``setena assena alaªkatena, upay±si s³l±vutakassa santike.

y±na½ ida½ abbhuta½ dassaneyya½, kisseta½ kammassa aya½ vip±ko''ti..

532.

``ves±liy± nagarassa {tassa nagarassa (s²0 sy±0 p²0)} majjhe, cikkhallamagge naraka½ ahosi.

gos²samek±ha½ pasannacitto, seta½ {setu½ (sy±0 ka0)} gahetv± narakasmi½ nikkhipi½..

533.

``etasmi½ p±d±ni patiµµhapetv±, mayañca aññe ca atikkamimh±.

y±na½ ida½ abbhuta½ dassaneyya½, tasseva kammassa aya½ vip±ko''ti..

534.

``vaººo ca te sabbadis± pabh±sati, gandho ca te sabbadis± pav±yati.

yakkhiddhipattosi mah±nubh±vo, naggo c±si kissa aya½ vip±ko''ti..

535.

``akkodhano niccapasannacitto, saºh±hi v±c±hi jana½ upemi.

tasseva kammassa aya½ vip±ko, dibbo me vaººo satata½ pabh±sati..

536.

``yasañca kittiñca dhamme µhit±na½, disv±na mantemi {disv± samantemi (ka0)} pasannacitto.

tasseva kammassa aya½ vip±ko, dibbo me gandho satata½ pav±yati..

537.

``sah±y±na½ titthasmi½ nh±yant±na½, thale gahetv± nidahissa dussa½.

khi¹¹atthiko no ca paduµµhacitto, tenamhi naggo kasir± ca vutt²''ti..

538.

``yo k²¼am±no pakaroti p±pa½, tassedisa½ kammavip±kam±hu.

ak²¼am±no pana yo karoti, ki½ tassa kammassa vip±kam±h³''ti..

539.

``ye duµµhasaªkappaman± manuss±, k±yena v±c±ya ca saªkiliµµh±.

k±yassa bhed± abhisampar±ya½, asa½saya½ te niraya½ upenti..

540.

``apare pana sugatim±sam±n±, d±ne rat± saªgahitattabh±v±.

k±yassa bhed± abhisampar±ya½, asa½saya½ te sugati½ upent²''ti..

541.

``ta½ kinti j±neyyamaha½ avecca, kaly±ºap±passa aya½ vip±ko.

ki½ v±ha½ disv± abhisaddaheyya½, ko v±pi ma½ saddah±peyya eta''nti..

542.

``disv± ca sutv± abhisaddahassu, kaly±ºap±passa aya½ vip±ko.

kaly±ºap±pe ubhaye asante, siy± nu satt± sugat± duggat± v±..

543.

``no cettha kamm±ni kareyyu½ macc±, kaly±ºap±p±ni manussaloke.

n±hesu½ satt± sugat± duggat± v±, h²n± paº²t± ca manussaloke..

544.

``yasm± ca kamm±ni karonti macc±, kaly±ºap±p±ni manussaloke.

tasm± hi satt± sugat± duggat± v±, h²n± paº²t± ca manussaloke..

545.

``dvayajja kamm±na½ vip±kam±hu, sukhassa dukkhassa ca vedan²ya½.

t± devat±yo paric±rayanti, paccanti b±l± dvayata½ apassino..

546.

``na matthi kamm±ni saya½kat±ni, datv±pi me natthi yo {so (sabbattha)} ±diseyya.

acch±dana½ sayanamathannap±na½, tenamhi naggo kasir± ca vutt²''ti..

547.

``siy± nu kho k±raºa½ kiñci yakkha, acch±dana½ yena tuva½ labhetha.

±cikkha me tva½ yadatthi hetu, saddh±yika½ {saddh±yita½ (s²0 p²0)} hetuvaco suºom±''ti..

548.

``kappitako {kappinako (s²0)} n±ma idhatthi bhikkhu, jh±y² sus²lo arah± vimutto.

guttindriyo sa½vutap±timokkho, s²tibh³to uttamadiµµhipatto..

549.

``sakhilo vadaññ³ suvaco sumukho, sv±gamo suppaµimuttako ca.

puññassa khetta½ araºavih±r², devamanuss±nañca dakkhiºeyyo..

550.

``santo vidh³mo an²gho nir±so, mutto visallo amamo avaªko.

nir³padh² sabbapapañcakh²ºo, tisso vijj± anuppatto jutim±..

551.

``appaññ±to disv±pi na ca suj±no, mun²ti na½ vajjisu voharanti.

j±nanti ta½ yakkhabh³t± aneja½, kaly±ºadhamma½ vicaranta½ loke..

552.

``tassa tuva½ ekayuga½ duve v±, mamuddisitv±na sace dadetha.

paµiggah²t±ni ca t±ni assu, mamañca passetha sannaddhadussa''nti..

553.

``kasmi½ padese samaºa½ vasanta½, gantv±na passemu maya½ id±ni.

yo majja {sa majja (s²0)} kaªkha½ vicikicchitañca, diµµh²vis³k±ni vinodayeyy±''ti..

554.

``eso nisinno kapinaccan±ya½, pariv±rito devat±hi bah³hi.

dhammi½ katha½ bh±sati saccan±mo, sakasmim±cerake appamatto''ti..

555.

``tath±ha½ {yath±ha½ (ka0)} kass±mi gantv± id±ni, acch±dayissa½ samaºa½ yugena.

paµiggahit±ni ca t±ni assu, tuvañca passemu sannaddhadussa''nti..

556.

``m± akkhaºe pabbajita½ up±gami, s±dhu vo licchavi nesa dhammo.

tato ca k±le upasaªkamitv±, tattheva pass±hi raho nisinna''nti..

557.

tath±ti vatv± agam±si tattha, pariv±rito d±sagaºena licchavi.

so ta½ nagara½ upasaªkamitv±, v±s³pagacchittha sake nivesane..

558.

tato ca k±le gihikicc±ni katv±, nhatv± pivitv± ca khaºa½ labhitv±.

viceyya pe¼±to ca yug±ni aµµha, g±h±pay² d±sagaºena licchavi..

559.

so ta½ padesa½ upasaªkamitv±, ta½ addasa samaºa½ santacitta½.

paµikkanta½ gocarato nivatta½, s²tibh³ta½ rukkham³le nisinna½..

560.

tamenamavoca upasaªkamitv±, app±b±dha½ ph±suvih±rañca pucchi.

``ves±liya½ licchaviha½ bhadante, j±nanti ma½ licchavi ambasakkaro..

561.

``im±ni me aµµha yug± subh±ni {yug±ni bhante (sy±0 ka0)}, paµigaºha bhante padad±mi tuyha½.

teneva atthena idh±gatosmi, yath± aha½ attamano bhaveyya''nti..

562.

``d³ratova samaºabr±hmaº± ca, nivesana½ te parivajjayanti.

patt±ni bhijjanti ca te {bhijjanti tava (sy±0 ka0)} nivesane, saªgh±µiyo c±pi vid±layanti {vip±µayanti (s²0), vip±tayanti (ka0)}..

563.

``ath±pare p±dakuµh±rik±hi, ava½sir± samaº± p±tayanti.

et±disa½ pabbajit± vihesa½, tay± kata½ samaº± p±puºanti..

564.

``tiºena telampi na tva½ ad±si, m³¼hassa maggampi na p±vad±si.

andhassa daº¹a½ sayam±diy±si, et±diso kadariyo asa½vuto tuva½.

atha tva½ kena vaººena kimeva disv±,

amhehi saha sa½vibh±ga½ karos²''ti..

565.

``paccemi bhante ya½ tva½ vadesi, vihesayi½ samaºe br±hmaºe ca.

khi¹¹atthiko no ca paduµµhacitto, etampi me dukkaµameva bhante..

566.

``khi¹¹±ya yakkho pasavitv± p±pa½, vedeti dukkha½ asamattabhog².

daharo yuv± nagganiyassa bh±g², ki½ su tato dukkhatarassa hoti..

567.

``ta½ disv± sa½vegamalattha½ bhante, tappaccay± v±pi {tappaccay± t±ha½ (s²0), tappaccay± c±ha½ (p²0)} dad±mi d±na½.

paµigaºha bhante vatthayug±ni aµµha, yakkhassim± gacchantu dakkhiº±yo''ti..

568.

``addh± hi d±na½ bahudh± pasattha½, dadato ca te akkhayadhammamatthu.

paµigaºh±mi te vatthayug±ni aµµha, yakkhassim± gacchantu dakkhiº±yo''ti..

569.

tato hi so ±camayitv± licchavi, therassa datv±na yug±ni aµµha.

`paµiggahit±ni ca t±ni assu, yakkhañca passetha sannaddhadussa½'..

570.

tamaddas± candanas±ralitta½, ±jaññam±r³¼hamu¼±ravaººa½.

alaªkata½ s±dhunivatthadussa½, pariv±rita½ yakkhamahiddhipatta½..

571.

so ta½ disv± attaman± udaggo, pahaµµhacitto ca subhaggar³po.

kammañca disv±na mah±vip±ka½, sandiµµhika½ cakkhun± sacchikatv±..

572.

tamenamavoca upasaªkamitv±, ``dass±mi d±na½ samaºabr±hmaº±na½.

na c±pi me kiñci adeyyamatthi, tuvañca me yakkha bah³pak±ro''ti..

573.

``tuvañca me licchavi ekadesa½, ad±si d±n±ni amoghameta½.

sv±ha½ kariss±mi tay±va sakkhi½, am±nuso m±nusakena saddhi''nti..

574.

``gat² ca bandh³ ca par±yaºañca {par±yanañca (sy±0 ka0)}, mitto mam±si atha devat± me {devat±si (s²0 sy±0)}.

y±c±mi ta½ {y±c±maha½ (s²0)} pañjaliko bhavitv±, icch±mi ta½ yakkha pun±pi daµµhu''nti..

575.

``sace tuva½ assaddho bhavissasi, kadariyar³po vippaµipannacitto.

tva½ neva ma½ lacchasi {teneva ma½ na lacchas² (s²0), teneva ma½ licchavi (sy±0), teneva ma½ lacchasi (ka0)} dassan±ya, disv± ca ta½ nopi ca ±lapissa½..

576.

``sace pana tva½ bhavissasi dhammag±ravo, d±ne rato saªgahitattabh±vo.

op±nabh³to samaºabr±hmaº±na½, eva½ mama½ lacchasi dassan±ya..

577.

``disv± ca ta½ ±lapissa½ bhadante, imañca s³lato lahu½ pamuñca.

yato nid±na½ akarimha sakkhi½, maññ±mi s³l±vutakassa k±raº±..

578.

``te aññamañña½ akarimha sakkhi½, ayañca s³lato {s³l±vuto (s²0 sy±0)} lahu½ pamutto.

sakkacca dhamm±ni sam±caranto, mucceyya so niray± ca tamh±.

kamma½ siy± aññatra vedan²ya½..

579.

``kappitakañca upasaªkamitv±, teneva {tena (sy±0 ka0)} saha sa½vibhajitv± k±le.

saya½ mukhen³panisajja puccha, so te akkhissati etamattha½..

580.

``tameva bhikkhu½ upasaªkamitv±, pucchassu aññatthiko no ca paduµµhacitto.

so te suta½ asutañc±pi dhamma½,

sabbampi akkhissati yath± paj±na''nti..

581.

so tattha rahassa½ samullapitv±, sakkhi½ karitv±na am±nusena.

pakk±mi so licchav²na½ sak±sa½, atha bravi parisa½ sannisinna½..

582.

``suºantu bhonto mama ekav±kya½, vara½ varissa½ labhiss±mi attha½.

s³l±vuto puriso luddakammo, paº²hitadaº¹o {paº²tanaº¹o (ka0)} anusattar³po {anupakkar³po (ka0)}..

583.

``ett±vat± v²satirattimatt±, yato ±vuto neva j²vati na mato.

t±ha½ mocayiss±mi d±ni, yath±mati½ anuj±n±tu saªgho''ti..

584.

``etañca aññañca lahu½ pamuñca, ko ta½ vadetha {vadeth±ti (ka0), vadetha ca (sy±0)} tath± karonta½.

yath± paj±n±si tath± karohi, yath±mati½ anuj±n±ti saªgho''ti..

585.

so ta½ padesa½ upasaªkamitv±, s³l±vuta½ mocayi khippameva.

`m± bh±yi samm±'ti ca ta½ avoca, tikicchak±nañca upaµµhapesi..

586.

``kappitakañca upasaªkamitv±, teneva saha {tena sama½ (s²0), tena saha (sy±0 ka0)} sa½vibhajitv± k±le.

saya½ mukhen³panisajja licchavi, tatheva pucchittha na½ k±raºatthiko..

587.

``s³l±vuto puriso luddakammo, paº²tadaº¹o anusattar³po.

ett±vat± v²satirattimatt±, yato ±vuto neva j²vati na mato..

588.

``so mocito gantv± may± id±ni, etassa yakkhassa vaco hi bhante.

siy± nu kho k±raºa½ kiñcideva, yena so niraya½ no vajeyya..

589.

``±cikkha bhante yadi atthi hetu, saddh±yika½ hetuvaco suºoma.

na tesa½ kamm±na½ vin±samatthi, avedayitv± idha byantibh±vo''ti..

590.

``sace sa dhamm±ni sam±careyya, sakkacca rattindivamappamatto.

mucceyya so niray± ca tamh±, kamma½ siy± aññatra vedan²ya''nti..

591.

``aññ±to {ñ±tomhi (ka0)} eso purisassa attho, mamampi d±ni anukampa bhante.

anus±sa ma½ ovada bh³ripañña, yath± aha½ no niraya½ vajeyya''nti..

592.

``ajjeva buddha½ saraºa½ upehi, dhammañca saªghañca pasannacitto.

tatheva sikkh±ya pad±ni pañca, akhaº¹aphull±ni sam±diyassu..

593.

``p±º±tip±t± viramassu khippa½, loke adinna½ parivajjayassu.

amajjapo m± ca mus± abh±º², sakena d±rena ca hohi tuµµho.

imañca ariya½ {imañca (sy±0)} aµµhaªgavarenupeta½, sam±diy±hi kusala½ sukhudraya½..

594.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca.

dad±hi ujubh³tesu, vippasannena cetas± {sad± puñña½ pava¹¹hati (sy±0 ka0)}..

595.

``bhikkh³pi s²lasampanne, v²tar±ge bahussute.

tappehi annap±nena, sad± puñña½ pava¹¹hati..

596.

``evañca dhamm±ni {kamm±ni (s²0 sy±0)} sam±caranto, sakkacca rattindivamappamatto.

muñca tuva½ {mucceyya so tva½ (ka0)} niray± ca tamh±, kamma½ siy± aññatra vedan²ya''nti..

597.

``ajjeva buddha½ saraºa½ upemi, dhammañca saªghañca pasannacitto.

tatheva sikkh±ya pad±ni pañca, akhaº¹aphull±ni sam±diy±mi..

598.

``p±º±tip±t± viram±mi khippa½, loke adinna½ parivajjay±mi.

amajjapo no ca mus± bhaº±mi, sakena d±rena ca homi tuµµho.

imañca ariya½ aµµhaªgavarenupeta½, sam±diy±mi kusala½ sukhudraya½..

599.

``c²vara½ piº¹ap±tañca, paccaya½ sayan±sana½.

anna½ p±na½ kh±dan²ya½, vatthasen±san±ni ca..

600.

``bhikkh³ ca s²lasampanne, v²tar±ge bahussute.

dad±mi na vikamp±mi {vikapp±mi (s²0 sy±0)}, buddh±na½ s±sane rato''ti..

601.

et±dis± licchavi ambasakkaro, ves±liya½ aññataro up±sako.

saddho mud³ k±rakaro ca bhikkhu, saªghañca sakkacca tad± upaµµhahi..

602.

s³l±vuto ca arogo hutv±, ser² sukh² pabbajja½ up±gami {pabbajjamupagacchi (ka0)}.

bhikkhuñca ±gamma kappitakuttama½, ubhopi s±maññaphal±ni ajjhagu½..

603.

et±dis± sappuris±na sevan±, mahapphal± hoti sata½ vij±nata½.

s³l±vuto aggaphala½ aphassayi {phussayi (sy±0 ka0)}, phala½ kaniµµha½ pana ambasakkaro''ti..

ambasakkarapetavatthu paµhama½.

2. ser²sakapetavatthu

604.

{vi0 va0 1228} suºotha yakkhassa v±ºij±na ca, sam±gamo yattha tad± ahosi.

yath± katha½ itaritarena c±pi, subh±sita½ tañca suº±tha sabbe..

605.

yo so ahu r±j± p±y±si n±ma {n±mo (s²0)}, bhumm±na½ sahabyagato yasass².

so modam±nova sake vim±ne, am±nuso m±nuse ajjhabh±s²ti..

606.

``vaªke araññe amanussaµµh±ne, kant±re appodake appabhakkhe.

suduggame vaººupathassa majjhe, vaªka½bhay± naµµhaman± manuss±..

607.

``nayidha phal± m³lamay± ca santi, up±d±na½ natthi kutodha bhakkho {bhikkho (ka0)}.

aññatra pa½s³hi ca v±luk±hi ca, tat±hi uºh±hi ca d±ruº±hi ca..

608.

``ujjaªgala½ tattamiva½ kap±la½, an±yasa½ paralokena tulya½.

ludd±nam±v±samida½ pur±ºa½, bh³mippadeso abhisattar³po..

609.

```atha tumhe kena vaººena, kim±sam±n± ima½ padesa½ hi.

anupaviµµh± sahas± samacca, lobh± bhay± atha v± sampam³¼h±'''ti..

610.

``magadhesu aªgesu ca satthav±h±, ±ropayitv± paºiya½ puthutta½.

te y±mase sindhusov²rabh³mi½, dhanatthik± uddaya½ patthay±n±..

611.

``div± pip±sa½ nadhiv±sayant±, yogg±nukampañca samekkham±n±.

etena vegena ±y±ma sabbe, ratti½ magga½ paµipann± vik±le..

612.

``te duppay±t± aparaddhamagg±, andh±kul± vippanaµµh± araññe.

suduggame vaººupathassa majjhe, disa½ na j±n±ma pam³¼hacitt±..

613.

``idañca disv±na adiµµhapubba½, vim±naseµµhañca tavañca yakkha.

tatuttari½ j²vitam±sam±n±, disv± pat²t± suman± udagg±''ti..

614.

``p±ra½ samuddassa imañca vaººu½, vett±cara½ {vetta½ para½ (sy±0), vett±c±ra½ (ka0)} saªkupathañca magga½.

nadiyo pana pabbat±nañca dugg±, puthuddis± gacchatha bhogahetu..

615.

``pakkhandiy±na vijita½ paresa½, verajjake m±nuse pekkham±n±.

ya½ vo suta½ v± atha v±pi diµµha½, accheraka½ ta½ vo suºoma t±t±''ti..

616.

``itopi accheratara½ kum±ra, na no suta½ v± atha v±pi diµµha½.

at²tam±nussakameva sabba½, disv± na tapp±ma anomavaººa½..

617.

``veh±yasa½ pokkharañño savanti, pah³tamaly± {pah³tam±ly± (sy±0)} bahupuº¹ar²k±.

dum± cime niccaphal³papann±, at²va gandh± surabhi½ pav±yanti..

618.

``ve¼³riyathambh± satamussit±se, sil±pav±¼assa ca ±yata½s±.

mas±ragall± sahalohitaªg±, thambh± ime jotiras±may±se..

619.

``sahassathambha½ atul±nubh±va½, tes³pari s±dhumida½ vim±na½.

ratanantara½ kañcanavedimissa½, tapan²yapaµµehi ca s±dhuchanna½..

620.

``jambonaduttattamida½ sumaµµho, p±s±dasop±ºaphal³papanno.

da¼ho ca vaggu ca susaªgato ca {vaggu sumukho susaªgato (s²0)}, at²va nijjh±nakhamo manuñño..

621.

``ratanantarasmi½ bahuannap±na½, pariv±rito acchar±saªgaºena.

muraja±lambarat³riyaghuµµho, abhivanditosi thutivandan±ya..

622.

``so modasi n±rigaºappabodhano, vim±nap±s±davare manorame.

acintiyo sabbaguº³papanno, r±j± yath± vessavaºo na¼iny± {na¼iñña½ (ka0)}..

623.

``devo nu ±si udav±si yakkho, ud±hu devindo manussabh³to.

pucchanti ta½ v±ºij± satthav±h±, ±cikkha ko n±ma tuva½si yakkho''ti..

624.

``ser²sako n±ma ahamhi yakkho, kant±riyo vaººupathamhi gutto.

ima½ padesa½ abhip±lay±mi, vacanakaro vessavaºassa rañño''ti..

625.

``adhiccaladdha½ pariº±maja½ te, saya½ kata½ ud±hu devehi dinna½.

pucchanti ta½ v±ºij± satthav±h±, katha½ tay± laddhamida½ manuñña''nti..

626.

``n±dhiccaladdha½ na pariº±maja½ me, na saya½ kata½ na hi devehi dinna½.

sakehi kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ manuñña''nti..

627.

``ki½ te vata½ ki½ pana brahmacariya½, kissa suciººassa aya½ vip±ko.

pucchanti ta½ v±ºij± satthav±h±, katha½ tay± laddhamida½ vim±na''nti..

628.

``mama½ p±y±s²ti ahu samaññ±, rajja½ yad± k±rayi½ kosal±na½.

natthikadiµµhi kadariyo p±padhammo, ucchedav±d² ca tad± ahosi½..

629.

``samaºo ca kho ±si kum±rakassapo, bahussuto cittakath² u¼±ro.

so me tad± dhammakatha½ abh±si, diµµhivis³k±ni vinoday² me..

630.

``t±ha½ tassa dhammakatha½ suºitv±, up±sakatta½ paµidevayissa½.

p±º±tip±t± virato ahosi½, loke adinna½ parivajjayissa½.

amajjapo no ca mus± abh±ºi½, sakena d±rena ca ahosi tuµµho..

631.

``ta½ me vata½ ta½ pana brahmacariya½, tassa suciººassa aya½ vip±ko.

teheva kammehi ap±pakehi, puññehi me laddhamida½ vim±na''nti..

632.

``sacca½ kir±ha½su nar± sapaññ±, anaññath± vacana½ paº¹it±na½.

yahi½ yahi½ gacchati puññakammo, tahi½ tahi½ modati k±mak±m²..

633.

``yahi½ yahi½ sokapariddavo ca, vadho ca bandho ca parikkileso.

tahi½ tahi½ gacchati p±pakammo, na muccati duggatiy± kad±c²''ti..

634.

``samm³¼har³pova jano ahosi, asmi½ muhutte kalal²katova.

janassimassa tuyhañca kum±ra, appaccayo kena nu kho ahos²''ti..

635.

``ime ca sir²savan± {ime sir²s³pavan± ca (s²0), imepi sir²savan± ca (p²0 ka0)} t±t±, dibb± gandh± surabh² sampavanti.

te sampav±yanti ima½ vim±na½, div± ca ratto ca tama½ nihantv±..

636.

``imesañca kho vassasataccayena, sip±µik± phalati ekamek±.

m±nussaka½ vassasata½ at²ta½, yadagge k±yamhi idh³papanno..

637.

``disv±naha½ vassasat±ni pañca, asmi½ vim±ne µhatv±na t±t±.

±yukkhay± puññakkhay± cavissa½, teneva sokena pamucchitosm²''ti..

638.

``katha½ nu soceyya tath±vidho so, laddh± vim±na½ atula½ cir±ya.

ye c±pi kho ittaramupapann±, te n³na soceyyu½ parittapuññ±''ti..

639.

``anucchavi½ ovadiyañca me ta½, ya½ ma½ tumhe peyyav±ca½ vadetha.

tumhe ca kho t±t± may±nugutt±, yenicchaka½ tena paletha sotthi''nti..

640.

``gantv± maya½ sindhusov²rabh³mi½, dhannatthik± uddaya½ patthay±n±.

yath±payog± paripuººac±g±, k±h±ma ser²samaha½ u¼±ra''nti..

641.

``m± ceva ser²samaha½ akattha, sabbañca vo bhavissati ya½ vadetha.

p±p±ni kamm±ni vivajjay±tha, dhamm±nuyogañca adhiµµhah±tha..

642.

``up±sako atthi imamhi saªghe, bahussuto s²lavat³papanno.

saddho ca c±g² ca supesalo ca, vicakkhaºo santusito mut²m±..

643.

``sañj±nam±no na mus± bhaºeyya, par³pagh±t±ya ca cetayeyya.

vebh³tika½ pesuºa½ no kareyya, saºhañca v±ca½ sakhila½ bhaºeyya..

644.

``sag±ravo sappaµisso vin²to, ap±pako adhis²le visuddho.

so m±tara½ pitarañc±pi jantu, dhammena poseti ariyavutti..

645.

``maññe so m±t±pit³na½ k±raº±, bhog±ni pariyesati na attahetu.

m±t±pit³nañca yo accayena, nekkhammapoºo carissati brahmacariya½..

646.

``uj³ avaªko asaµho am±yo, na lesakappena ca vohareyya.

so t±diso sukatakammak±r², dhamme µhito kinti labhetha dukkha½..

647.

``ta½ k±raº± p±tukatomhi attan±, tasm± dhamma½ passatha v±ºij±se.

aññatra teniha bhasm² {bhasmi (sy±0), bhasma (ka0)} bhavetha, andh±kul± vippanaµµh± araññe.

ta½ khippam±nena lahu½ parena, sukho have sappurisena saªgamo''ti..

648.

``ki½ n±ma so kiñca karoti kamma½, ki½ n±madheyya½ ki½ pana tassa gotta½.

mayampi na½ daµµhuk±mamha yakkha, yass±nukamp±ya idh±gatosi.

l±bh± hi tassa yassa tuva½ pihes²''ti..

649.

``yo kappako sambhavan±madheyyo, up±sako kocchaphal³paj²v².

j±n±tha na½ tumh±ka½ pesiyo so, m± kho na½ h²¼ittha supesalo so''ti..

650.

``j±n±mase ya½ tva½ pavadesi yakkha, na kho na½ j±n±ma sa edisoti.

mayampi na½ p³jayiss±ma yakkha, sutv±na tuyha½ vacana½ u¼±ra''nti..

651.

``ye keci imasmi½ satthe manuss±, dahar± mahant± athav±pi majjhim±.

sabbeva te ±lambantu vim±na½, passantu puññ±na½ phala½ kadariy±''ti..

652.

te tattha sabbeva `aha½ pure'ti, ta½ kappaka½ tattha purakkhatv± {purakkhipitv± (s²0)}.

sabbeva te ±lambi½su vim±na½, masakkas±ra½ viya v±savassa..

653.

te tattha sabbeva `aha½ pure'ti, up±sakatta½ paµivedayi½su.

p±º±tip±t± paµivirat± ahesu½, loke adinna½ parivajjayi½su.

amajjap± no ca mus± bhaºi½su, sakena d±rena ca ahesu½ tuµµh±..

654.

te tattha sabbeva `aha½ pure'ti, up±sakatta½ paµivedayitv±.

pakk±mi sattho anumodam±no, yakkhiddhiy± anumato punappuna½..

655.

gantv±na te sindhusov²rabh³mi½, dhanatthik± uddaya½ {udaya (p²0 ka0)} patthay±n±.

yath±payog± paripuººal±bh±, pacc±gamu½ p±µaliputtamakkhata½..

656.

gantv±na te saªghara½ sotthivanto, puttehi d±rehi samaªgibh³t±.

±nand² vitt± suman± pat²t±, aka½su ser²samaha½ u¼±ra½.

ser²saka½ te pariveºa½ m±payi½su..

657.

et±dis± sappuris±na sevan±, mahatthik± dhammaguº±na sevan±.

ekassa atth±ya up±sakassa, sabbeva satt± sukhit± {sukhino (p²0 ka0)} ahesunti..

ser²sakapetavatthu dutiya½.

bh±ºav±ra½ tatiya½ niµµhita½.

3. nandakapetavatthu

658.

r±j± piªgalako n±ma, suraµµh±na½ adhipati ahu.

moriy±na½ upaµµh±na½ gantv±, suraµµha½ punar±gam±..

659.

uºhe majjhanhike {majjhantike (sabbattha)} k±le, r±j± paªka½ {vaªka½ (ka0)} up±gami.

addasa magga½ ramaº²ya½, pet±na½ ta½ vaººupatha½ {vaººan±patha½ (s²0 sy±0)}..

660.

s±rathi½ ±mantay² r±j± --

``aya½ maggo ramaº²yo, khemo sovatthiko sivo.

imin± s±rathi y±ma, suraµµh±na½ santike ito''..

661.

tena p±y±si soraµµho, sen±ya caturaªginiy±.

ubbiggar³po puriso, soraµµha½ etadabravi..

662.

``kummagga½ paµipannamh±, bhi½sana½ lomaha½sana½.

purato dissati maggo, pacchato ca na dissati..

663.

``kummagga½ paµipannamh±, yamapuris±na santike.

am±nuso v±yati gandho, ghoso suyyati {s³yati (s²0 sy±0)} d±ruºo''..

664.

sa½viggo r±j± soraµµho, s±rathi½ etadabravi.

``kummagga½ paµipannamh±, bhi½sana½ lomaha½sana½.

purato dissati maggo, pacchato ca na dissati..

665.

``kummagga½ paµipannamh±, yamapuris±na santike.

am±nuso v±yati gandho, ghoso suyyati d±ruºo''..

666.

hatthikkhandha½ sam±ruyha, olokento catuddisa½ {catuddiss± (ka0)}.

addasa nigrodha½ ramaº²ya½ {rukkha½ nigrodha½ (sy±0 ka0)}, p±dapa½ ch±y±sampanna½.

n²labbhavaººasadisa½, meghavaººasir²nibha½..

667.

s±rathi½ ±mantay² r±j±, ``ki½ eso dissati brah±.

n²labbhavaººasadiso, meghavaººasir²nibho''..

668.

``nigrodho so mah±r±ja, p±dapo ch±y±sampanno.

n²labbhavaººasadiso , meghavaººasir²nibho''..

669.

tena p±y±si soraµµho, yena so dissate brah±.

n²labbhavaººasadiso, meghavaººasir²nibho..

670.

hatthikkhandhato oruyha, r±j± rukkha½ up±gami.

nis²di rukkham³lasmi½, s±macco saparijjano.

p³ra½ p±n²yasaraka½, p³ve vitte ca addasa..

671.

puriso ca devavaºº², sabb±bharaºabh³sito.

upasaªkamitv± r±j±na½, soraµµha½ etadabravi..

672.

``sv±gata½ te mah±r±ja, atho te adur±gata½.

pivatu devo p±n²ya½, p³ve kh±da arindama''..

673.

pivitv± r±j± p±n²ya½, s±macco saparijjano.

p³ve kh±ditv± pitv± ca, soraµµho etadabravi..

674.

``devat± nusi gandhabbo, adu sakko purindado.

aj±nant± ta½ pucch±ma, katha½ j±nemu ta½ maya''nti..

675.

``n±mhi devo na gandhabbo, n±pi {namhi (ka0)} sakko purindado.

peto aha½ mah±r±ja, suraµµh± idha m±gato''ti..

676.

``ki½s²lo ki½sam±c±ro, suraµµhasmi½ pure tuva½.

kena te brahmacariyena, ±nubh±vo aya½ tav±''ti..

677.

``ta½ suºohi mah±r±ja, arindama raµµhava¹¹hana.

amacc± p±risajj± ca, br±hmaºo ca purohito..

678.

``suraµµhasmi½ aha½ deva, puriso p±pacetaso.

micch±diµµhi ca duss²lo, kadariyo paribh±sako..

679.

```dadant±na½ karont±na½, v±rayissa½ bahujjana½.

aññesa½ dadam±n±na½, antar±yakaro aha½..

680.

```vip±ko natthi d±nassa, sa½yamassa kuto phala½.

natthi ±cariyo n±ma, adanta½ ko damessati..

681.

```samatuly±ni bh³t±ni, kuto {kule (sy±0 ka0)} jeµµh±pac±yiko.

natthi bala½ v²riya½ v±, kuto uµµh±naporisa½..

682.

```natthi d±naphala½ n±ma, na visodheti verina½.

laddheyya½ labhate macco, niyatipariº±maja½ {pariº±maj± (s²0 ka0)}..

683.

```natthi m±t± pit± bh±t±, loko natthi ito para½.

natthi dinna½ natthi huta½, sunihita½ na vijjati..

684.

```yopi haneyya purisa½, parassa chindate {purisassa chinde (sy±0 ka0)} sira½.

na koci kañci hanati, sattanna½ vivaramantare..

685.

```acchejj±bhejjo hi {bhejjo (s²0), abhejjo (sy±0), bhejj±si (ka0)} j²vo, aµµha½so gu¼aparimaº¹alo.

yojan±na½ sata½ pañca, ko j²va½ chettumarahati..

686.

```yath± suttagu¼e khitte, nibbeµhenta½ pal±yati.

evameva ca so j²vo, nibbeµhento pal±yati..

687.

```yath± g±mato nikkhamma, añña½ g±ma½ pavisati.

evameva ca so j²vo, añña½ bondi½ pavisati..

688.

```yath± gehato nikkhamma, añña½ geha½ pavisati.

evameva ca so j²vo, añña½ bondi½ pavisati..

689.

```cull±s²ti {cu¼±s²ti (s²0 sy±0 ka0)} mah±kappino {mah±kappuno (s²0)}, satasahass±ni hi.

ye b±l± ye ca paº¹it±, sa½s±ra½ khepayitv±na.

dukkhassanta½ karissare..

690.

```mit±ni sukhadukkh±ni, doºehi piµakehi ca.

jino sabba½ paj±n±ti', samm³¼h± itar± paj±..

691.

``eva½diµµhi pure ±si½, samm³¼ho mohap±ruto.

micch±diµµhi ca duss²lo, kadariyo paribh±sako..

692.

``ora½ me chahi m±sehi, k±laªkiriy± bhavissati.

ekantakaµuka½ ghora½, niraya½ papatissaha½..

693.

{pe0 va0 70} ``catukkaººa½ catudv±ra½, vibhatta½ bh±gaso mita½.

ayop±k±rapariyanta½, ayas± paµikujjita½..

694.

{pe0 va0 71} ``tassa ayomay± bh³mi, jalit± tejas± yut±.

samant± yojanasata½, pharitv± tiµµhati sabbad±..

695.

``vass±ni satasahass±ni, ghoso suyyati t±vade.

lakkho eso mah±r±ja, satabh±gavassakoµiyo..

696.

``koµisatasahass±ni , niraye paccare jan±.

micch±diµµh² ca duss²l±, ye ca ariy³pav±dino..

697.

``tatth±ha½ d²ghamaddh±na½, dukkha½ vedissa vedana½.

phala½ p±passa kammassa, tasm± soc±maha½ bhusa½..

698.

``ta½ suºohi mah±r±ja, arindama raµµhava¹¹hana.

dh²t± mayha½ mah±r±ja, uttar± bhaddamatthu te..

699.

``karoti bhaddaka½ kamma½, s²lesuposathe rat±.

saññat± sa½vibh±g² ca, vadaññ³ v²tamacchar±..

700.

``akhaº¹ak±r² sikkh±ya, suºh± parakulesu ca.

up±sik± sakyamunino, sambuddhassa sir²mato..

701.

``bhikkhu ca s²lasampanno, g±ma½ piº¹±ya p±visi.

okkhittacakkhu satim±, guttadv±ro susa½vuto..

702.

``sapad±na½ caram±no, agam± ta½ nivesana½.

`tamaddasa mah±r±ja, uttar± bhaddamatthu te'..

703.

``p³ra½ p±n²yasaraka½, p³ve vitte ca s± ad±.

`pit± me k±laªkato, bhante tasseta½ upakappatu'..

704.

``samanantar±nuddiµµhe, vip±ko udapajjatha.

bhuñj±mi k±mak±m²ha½, r±j± vessavaºo yath±..

705.

``ta½ suºohi mah±r±ja, arindama raµµhava¹¹hana.

sadevakassa lokassa, buddho aggo pavuccati.

ta½ buddha½ saraºa½ gaccha, saputtad±ro arindama..

706.

``aµµhaªgikena maggena, phusanti amata½ pada½.

ta½ dhamma½ saraºa½ gaccha, saputtad±ro arindama..

707.

``catt±ro ca paµipann± {maggapaµipann± (s²0 sy±0)}, catt±ro ca phale µhit±.

esa saªgho ujubh³to, paññ±s²lasam±hito.

ta½ saªgha½ saraºa½ gaccha, saputtad±ro arindama..

708.

``p±º±tip±t± viramassu khippa½, loke adinna½ parivajjayassu.

amajjapo m± ca mus± abh±º², sakena d±rena ca hohi tuµµho''ti..

709.

``atthak±mosi me yakkha, hitak±mosi devate.

karomi tuyha½ vacana½, tva½si ±cariyo mama..

710.

``upemi saraºa½ buddha½, dhammañc±pi anuttara½.

saªghañca naradevassa, gacch±mi saraºa½ aha½..

711.

``p±º±tip±t± viram±mi khippa½, loke adinna½ parivajjay±mi.

amajjapo no ca mus± bhaº±mi, sakena d±rena ca homi tuµµho..

712.

``ophuº±mi {opuº±mi (s²0), ophun±mi (sy±0 ka0), opun±mi (?)} mah±v±te, nadiy± s²ghag±miy±.

vam±mi p±pika½ diµµhi½, buddh±na½ s±sane rato''..

713.

ida½ vatv±na soraµµho, viramitv± p±padassan± {p±padassana½ (sy±0 ka0)}.

namo bhagavato katv±, p±mokkho ratham±ruh²ti..

nandakapetavatthu tatiya½.

4. revat²petavatthu

714.

{vi0 va0 863} ``uµµhehi revate sup±padhamme, ap±rutadv±re ad±nas²le.

ness±ma ta½ yattha thunanti duggat±, samappit± {samajjat± (s²0)} nerayik± dukhen±''ti..

715.

icceva {icceva½ (sy±0 ka0)} vatv±na yamassa d³t±, te dve yakkh± lohitakkh± brahant±.

paccekab±h±su gahetv± revata½, pakk±mayu½ devagaºassa santike..

716.

``±diccavaººa½ rucira½ pabhassara½, byamha½ subha½ kañcanaj±lachanna½.

kassetam±kiººajana½ vim±na½, suriyassa ra½s²riva jotam±na½..

717.

``n±r²gaº± candanas±ralitt± {candanas±r±nulitt± (sy±0)}, ubhato vim±na½ upasobhayanti.

ta½ dissati suriyasam±navaººa½, ko modati saggapatto vim±ne''ti..

718.

``b±r±ºasiya½ nandiyo n±m±si, up±sako amacchar² d±napati vadaññ³.

tassetam±kiººajana½ vim±na½, suriyassa ra½s²riva jotam±na½..

719.

``n±r²gaº± candanas±ralitt±, ubhato vim±na½ upasobhayanti.

ta½ dissati suriyasam±navaººa½, so modati saggapatto vim±ne''ti..

720.

``nandiyass±ha½ bhariy±, ag±rin² sabbakulassa issar±.

bhattu vim±ne ramiss±mi d±naha½, na patthaye nirayadassan±y±''ti..

721.

``eso te nirayo sup±padhamme, puñña½ tay± akata½ j²valoke.

na hi macchar² rosako p±padhammo, sagg³pag±na½ labhati sahabyata''nti..

722.

``ki½ nu g³thañca muttañca, asuc² paµidissati.

duggandha½ kimida½ m²¼ha½, kimeta½ upav±yat²''ti..

723.

``esa sa½savako n±ma, gambh²ro sataporiso.

yattha vassasahass±ni, tuva½ paccasi revate''ti..

724.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kena sa½savako laddho, gambh²ro sataporiso''ti..

725.

``samaºe br±hmaºe c±pi, aññe v±pi vanibbake.

mus±v±dena vañcesi, ta½ p±pa½ pakata½ tay±..

726.

``tena sa½savako laddho, gambh²ro sataporiso.

tattha vassasahass±ni, tuva½ paccasi revate..

727.

``hatthepi chindanti athopi p±de, kaººepi chindanti athopi n±sa½.

athopi k±ko¼agaº± samecca, saªgamma kh±danti viphandam±na''nti..

728.

``s±dhu kho ma½ paµinetha, k±h±mi kusala½ bahu½.

d±nena samacariy±ya, sa½yamena damena ca.

ya½ katv± sukhit± honti, na ca pacch±nutappare''ti..

729.

``pure tuva½ pamajjitv±, id±ni paridevasi.

saya½ kat±na½ kamm±na½, vip±ka½ anubhossas²''ti..

730.

``ko devalokato manussaloka½, gantv±na puµµho me eva½ vadeyya.

`nikkhittadaº¹esu dad±tha d±na½, acch±dana½ seyya {sayana (s²0)} mathannap±na½.

na hi macchar² rosako p±padhammo, sagg³pag±na½ labhati sahabyata½'..

731.

``s±ha½ n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.

vadaññ³ s²lasampann±, k±h±mi kusala½ bahu½.

d±nena samacariy±ya, sa½yamena damena ca..

732.

``±r±m±ni ca ropissa½, dugge saªkaman±ni ca.

papañca udap±nañca, vippasannena cetas±..

733.

``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².

p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±gata½..

734.

``uposatha½ upavasissa½, sad± s²lesu sa½vut±.

na ca d±ne pamajjissa½, s±ma½ diµµhamida½ may±''ti..

735.

icceva½ vippalapanti½, phandam±na½ tato tato.

khipi½su niraye ghore, uddha½p±da½ ava½sira½..

736.

``aha½ pure maccharin² ahosi½, paribh±sik± samaºabr±hmaº±na½.

vitathena ca s±mika½ vañcayitv±, pacc±maha½ niraye ghorar³pe''ti..

revat²petavatthu catuttha½.

5. ucchupetavatthu

737.

``ida½ mama ucchuvana½ mahanta½, nibbattati puññaphala½ anappaka½.

ta½ d±ni me na {na d±ni me ta½ (s²0 ka0)} paribhogameti, ±cikkha bhante kissa aya½ vip±ko..

738.

``haññ±mi {vihaññ±mi (ka0)} khajj±mi ca v±yam±mi, parisakk±mi paribhuñjitu½ kiñci.

sv±ha½ chinnath±mo kapaºo l±lap±mi, kissa {kissassa (s²0), kissassu (?)} kammassa aya½ vip±ko..

739.

``vigh±to c±ha½ paripat±mi cham±ya½, parivatt±mi v±ricarova ghamme.

rudato ca me {d³rato ca me (sy±0 ka0)} assuk± niggalanti, ±cikkha bhante kissa aya½ vip±ko..

740.

``ch±to kilanto ca pip±sito ca, santassito s±tasukha½ na vinde.

pucch±mi ta½ etamattha½ bhadante, katha½ nu ucchuparibhoga½ labheyya''nti..

741.

``pure tuva½ kammamak±si attan±, manussabh³to purim±ya j±tiy±.

ahañca ta½ etamattha½ vad±mi, sutv±na tva½ etamattha½ vij±na..

742.

``ucchu½ tuva½ kh±dam±no pay±to, puriso ca te piµµhito anvagacchi.

so ca ta½ pacc±santo kathesi, tassa tuva½ na kiñci ±lapittha..

743.

``so ca ta½ abhaºanta½ ay±ci, `dehayya ucchu'nti ca ta½ avoca.

tassa tuva½ piµµhito ucchu½ ad±si, tasseta½ kammassa aya½ vip±ko..

744.

``iªgha tva½ gantv±na piµµhito gaºheyy±si {iªgha tva½ piµµhito gaºha ucchu½ (s²0)}, gahetv±na ta½ kh±dassu y±vadattha½.

teneva tva½ attamano bhavissasi, haµµho cudaggo ca pamodito c±''ti..

745.

gantv±na so piµµhito aggahesi, gahetv±na ta½ kh±di y±vadattha½.

teneva so attamano ahosi, haµµho cudaggo ca pamodito c±ti..

ucchupetavatthu pañcama½.

6. kum±rapetavatthu

746.

``s±vatthi n±ma nagara½, himavantassa passato.

tattha ±su½ dve kum±r±, r±japutt±ti me suta½..

747.

``sammatt± {pamatt± (ka0)} rajan²yesu, k±mass±d±bhinandino.

paccuppannasukhe giddh±, na te passi½sun±gata½..

748.

``te cut± ca manussatt±, paraloka½ ito gat±.

tedha ghosentyadissant±, pubbe dukkaµamattano..

749.

```bah³su vata {bahussutesu (s²0 ka0)} santesu, deyyadhamme upaµµhite.

n±sakkhimh± ca att±na½, paritta½ k±tu½ sukh±vaha½..

750.

```ki½ tato p±paka½ assa, ya½ no r±jakul± cut±.

upapann± pettivisaya½, khuppip±sasamappit± {khuppip±s±samappit± (s²0 p²0)}..

751.

``s±mino idha hutv±na, honti as±mino tahi½.

bhamanti {caranti (s²0 p²0), maranti (sy±0)} khuppip±s±ya, manuss± unnatonat±..

752.

``etam±d²nava½ ñatv±, issaramadasambhava½.

pah±ya issaramada½, bhave saggagato naro.

k±yassa bhed± sappañño, sagga½ so upapajjat²''ti..

kum±rapetavatthu chaµµha½.

7. r±japuttapetavatthu

753.

pubbe kat±na½ kamm±na½, vip±ko mathaye mana½.

r³pe sadde rase gandhe, phoµµhabbe ca manorame..

754.

nacca½ g²ta½ rati½ khi¹¹a½, anubhutv± anappaka½.

uyy±ne paricaritv±, pavisanto giribbaja½..

755.

isi½ sunetta {sunita (ka0)} maddakkhi, attadanta½ sam±hita½.

appiccha½ hirisampanna½, uñche pattagate rata½..

756.

hatthikkhandhato oruyha, laddh± bhanteti c±bravi.

tassa patta½ gahetv±na, ucca½ paggayha khattiyo..

757.

thaº¹ile patta½ bhinditv±, hasam±no apakkami.

``rañño kitavass±ha½ putto, ki½ ma½ bhikkhu karissasi''..

758.

tassa kammassa pharusassa, vip±ko kaµuko ahu.

ya½ r±japutto vedesi, nirayamhi samappito..

759.

cha¼eva catur±s²ti, vass±ni navut±ni ca.

bhusa½ dukkha½ nigacchittho, niraye katakibbiso..

760.

utt±nopi ca paccittha, nikujjo v±madakkhiºo.

uddha½p±do µhito ceva, cira½ b±lo apaccatha..

761.

bah³ni vassasahass±ni, p³g±ni nahut±ni ca.

bhusa½ dukkha½ nigacchittho, niraye katakibbiso..

762.

et±disa½ kho kaµuka½, appaduµµhappadosina½.

paccanti p±pakammant±, isim±sajja subbata½..

763.

so tattha bahuvass±ni, vedayitv± bahu½ dukha½.

khuppip±sahato n±ma {khuppip±s±hato n±ma (s²0 p²)}, peto ±si tato cuto..

764.

etam±d²nava½ ñatv± {disv± (s²0)}, issaramadasambhava½.

pah±ya issaramada½, niv±tamanuvattaye..

765.

diµµheva dhamme p±sa½so, yo buddhesu sag±ravo.

k±yassa bhed± sappañño, sagga½ so upapajjat²ti..

r±japuttapetavatthu sattama½.

8. g³thakh±dakapetavatthu

766.

``g³thak³pato uggantv±, ko nu d²no patiµµhasi {d²no hi tiµµhasi (s²0)}.

nissa½saya½ p±pakammanto, ki½ nu saddahase tuva''nti..

767.

``aha½ bhadante petomhi, duggato yamalokiko.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gato''..

768.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchas²''ti..

769.

``ahu ±v±siko mayha½, issuk² kulamacchar².

ajjhosito mayha½ ghare, kadariyo paribh±sako..

770.

``tass±ha½ vacana½ sutv±, bhikkhavo paribh±sisa½.

tassa kammavip±kena, petaloka½ ito gato''ti..

771.

``amitto mittavaººena, yo te ±si kul³pako.

k±yassa bhed± duppañño, ki½ nu pecca gati½ gato''ti..

772.

``tassev±ha½ p±pakammassa, s²se tiµµh±mi matthake.

so ca paravisaya½ patto, mameva paric±rako..

773.

``ya½ bhadante hadantaññe, eta½ me hoti bhojana½.

ahañca kho ya½ had±mi, eta½ so upaj²vat²''ti..

g³thakh±dakapetavatthu aµµhama½.

9. g³thakh±dakapetivatthu

774.

``g³thak³pato uggantv±, k± nu d²n± patiµµhasi.

nissa½saya½ p±pakammant±, ki½ nu saddahase tuva''nti..

775.

``aha½ bhadante pet²mhi, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

776.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchas²''ti..

777.

``ahu ±v±siko mayha½, issuk² kulamacchar².

ajjhosito mayha½ ghare, kadariyo paribh±sako..

778.

``tass±ha½ vacana½ sutv±, bhikkhavo paribh±sisa½.

tassa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..

779.

``amitto mittavaººena, yo te ±si kul³pako.

k±yassa bhed± duppañño, ki½ nu pecca gati½ gato''ti..

780.

``tassev±ha½ p±pakammassa, s²se tiµµh±mi matthake.

so ca paravisaya½ patto, mameva paric±rako..

781.

``ya½ bhadante hadantaññe, eta½ me hoti bhojana½.

ahañca kho ya½ had±mi, eta½ so upaj²vat²''ti..

g³thakh±dakapetivatthu navama½.

10. gaºapetavatthu

782.

``nagg± dubbaººar³p±ttha, kis± dhamanisanthat±.

upph±sulik± {upp±su¼ik± (ka0)} kisik±, ke nu tumhettha m±ris±''ti..

783.

``maya½ bhadante pet±mh±, duggat± yamalokik±.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gat±''ti..

784.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, petaloka½ ito gat±''ti..

785.

``an±vaµesu titthesu, vicinimhaddham±saka½.

santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..

786.

``nadi½ upema tasit±, rittak± parivattati.

ch±ya½ upema uºhesu, ±tapo parivattati..

787.

``aggivaººo ca no v±to, ¹ahanto upav±yati.

etañca bhante arah±ma, aññañca p±paka½ tato..

788.

``api yojan±ni {adhiyojan±ni (s²0 ka0)} gacch±ma, ch±t± ±h±ragedhino.

aladdh±va nivatt±ma, aho no appapuññat±..

789.

``ch±t± pamucchit± bhant±, bh³miya½ paµisumbhit±.

utt±n± paµikir±ma, avakujj± pat±mase..

790.

``te ca tattheva patit± {tattha papahit± (ka0)}, bh³miya½ paµisumbhit±.

ura½ s²sañca ghaµµema, aho no appapuññat±..

791.

``etañca bhante arah±ma, aññañca p±paka½ tato.

santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..

792.

``te hi n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.

vadaññ³ s²lasampann±, k±h±ma kusala½ bahu''nti..

gaºapetavatthu dasama½.

11. p±µaliputtapetavatthu

793.

``diµµh± tay± niray± tiracch±nayoni,

pet± asur± athav±pi m±nus± dev±. sayamaddasa kammavip±kamattano,

ness±mi ta½ p±µaliputtamakkhata½. tattha gantv± kusala½ karohi kamma½''..

794.

``atthak±mosi me yakkha, hitak±mosi devate.

karomi tuyha½ vacana½, tva½si ±cariyo mama..

795.

``diµµh± may± niray± tiracch±nayoni, pet± asur± athav±pi m±nus± dev±.

sayamaddasa½ kammavip±kamattano, k±h±mi puññ±ni anappak±n²''ti..

p±µaliputtapetavatthu ek±dasama½.

12. ambavanapetavatthu

796.

``ayañca te pokkharaº² suramm±, sam± sutitth± ca mahodak± ca.

supupphit± bhamaragaº±nukiºº±, katha½ tay± laddh± aya½ manuññ±..

797.

``idañca te ambavana½ suramma½, sabbotuka½ dh±rayate {dh±rayati (sy±0 ka0)} phal±ni.

supupphita½ bhamaragaº±nukiººa½, katha½ tay± laddhamida½ vim±na½''..

798.

``ambapakka½ daka½ {ambapakkodaka½ (s²0 sy±0 p²0), ambapakk³daka½ (ka0)} y±gu, s²tacch±y± manoram±.

dh²t±ya dinnad±nena, tena me idha labbhati''..

799.

``sandiµµhika½ kamma½ eva½ {sandiµµhika½ eva (sy±0)} passatha, d±nassa damassa sa½yamassa vip±ka½.

d±s² aha½ ayyakulesu hutv±, suºis± homi ag±rassa issar±''ti..

ambavanapetavatthu dv±dasama½.

13. akkharukkhapetavatthu

800.

``ya½ dad±ti na ta½ hoti, detheva d±na½ datv± ubhaya½ tarati.

ubhaya½ tena d±nena {tena (ka0)} gacchati, j±garatha m±pamajjath±''ti..

akkharukkhapetavatthu terasama½.

14. bhogasa½harapetavatthu

801.

``maya½ bhoge sa½harimha, samena visamena ca.

te aññe paribhuñjanti, maya½ dukkhassa bh±gin²''ti..

bhogasa½harapetavatthu cuddasama½.

15. seµµhiputtapetavatthu

802.

{j±0 1.4.54 j±takepi} ``saµµhivassasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.

niraye paccam±n±na½, kad± anto bhavissati''..

803.

{j±0 1.4.55 j±takepi} ``natthi anto kuto anto, na anto paµidissati.

tath± hi pakata½ p±pa½, tuyha½ mayhañca m±ris± {mama tuyhañca m±risa (s²0 sy±0 p²0)}..

804.

{j±0 1.4.53 j±takepi} ``dujj²vitamaj²vamha , ye sante na dadamhase.

santesu deyyadhammesu, d²pa½ n±kamha attano..

805.

{j±0 1.4.56 j±takepi} ``soha½ n³na ito gantv±, yoni½ laddh±na m±nusi½.

vadaññ³ s²lasampanno, k±h±mi kusala½ bahu''nti..

seµµhiputtapetavatthu pannarasama½.

16. saµµhik³µapetavatthu

806.

``ki½ nu ummattar³pova, migo bhantova dh±vasi.

nissa½saya½ p±pakammanto {p±pakamma½ (sy±0 p²0)}, ki½ nu sadd±yase tuva''nti..

807.

``aha½ bhadante petomhi, duggato yamalokiko.

p±pakamma½ karitv±na, petaloka½ ito gato..

808.

``saµµhi k³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.

s²se mayha½ nipatanti, te bhindanti ca matthaka''nti..

809.

``ki½ nu k±yena v±c±ya, manas± dukkaµa½ kata½.

kissa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchasi..

810.

``saµµhi k³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.

s²se tuyha½ nipatanti, te bhindanti ca matthaka''nti..

811.

``athaddas±si½ sambuddha½, sunetta½ bh±vitindriya½.

nisinna½ rukkham³lasmi½, jh±yanta½ akutobhaya½..

812.

``s±littakappah±rena, bhindissa½ tassa matthaka½.

tassa kammavip±kena, ida½ dukkha½ nigacchisa½..

813.

``saµµhi k³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.

s²se mayha½ nipatanti, te bhindanti ca {nipatanti, vo bhindanteva (s²0 dhammapadaµµhakath±)} matthaka''nti..

814.

``dhammena te k±purisa, saµµhik³µasahass±ni, paripuºº±ni sabbaso.

s²se tuyha½ nipatanti, te bhindanti ca matthaka''nti..

saµµhik³µapetavatthu so¼asama½.

mah±vaggo catuttho niµµhito.

tassudd±na½ --

ambasakkaro ser²sako, piªgalo revati ucchu.

dve kum±r± duve g³th±, gaºap±µaliambavana½..

akkharukkhabhogasa½har±, seµµhiputtasaµµhik³µ±.

iti so¼asavatth³ni, vaggo tena pavuccati..

atha vaggudd±na½ --

urago uparivaggo, c³¼amah±ti catudh±.

vatth³ni ekapaññ±sa½, catudh± bh±ºav±rato..

petavatthup±¼i niµµhit±.