.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa.. khuddakanik±ye suttanip±tap±¼i 1. uragavaggo 1. uragasutta½ 1. yo {yo ve (sy±0)} uppatita½ vineti kodha½, visaµa½ sappavisa½va osadhehi {osadhebhi (ka0)}. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ {jiººamiva taca½ (s²0 sy±0 ka½0 p²0), jiººamiv± taca½ (?)} pur±ºa½.. 2. yo r±gamudacchid± asesa½, bhisapuppha½va saroruha½ {sareruha½ (ka0)} vigayha. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½, pur±ºa½.. 3. yo taºhamudacchid± asesa½, sarita½ s²ghasara½ visosayitv±. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 4. yo m±namudabbadh² asesa½, na¼asetu½va sudubbala½ mahogho. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 5. yo n±jjhagam± bhavesu s±ra½, vicina½ pupphamiva {pupphamiva (bah³su)} udumbaresu. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 6. yassantarato na santi kop±, itibhav±bhavatañca {itibbhav±bhavatañca (ka0)} v²tivatto. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 7. yassa vitakk± vidh³pit±, ajjhatta½ suvikappit± ases±. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 8. yo n±ccas±r² na paccas±r², sabba½ accagam± ima½ papañca½. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 9. yo n±ccas±r² na paccas±r², sabba½ vitathamidanti ñatv± {utv± (sy±0 p²0 ka0)} loke. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 10. yo n±ccas±r² na paccas±r², sabba½ vitathamidanti v²talobho. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 11. yo n±ccas±r² na paccas±r², sabba½ vitathamidanti v²tar±go. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 12. yo n±ccas±r² na paccas±r², sabba½ vitathamidanti v²tadoso. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 13. yo n±ccas±r² na paccas±r², sabba½ vitathamidanti v²tamoho. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 14. yass±nusay± na santi keci, m³l± ca akusal± sam³hat±se. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 15. yassa darathaj± na santi keci, ora½ ±gaman±ya paccay±se. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 16. yassa vanathaj± na santi keci, vinibandh±ya bhav±ya hetukapp±. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. 17. yo n²varaºe pah±ya pañca, anigho tiººakatha½katho visallo. so bhikkhu jah±ti orap±ra½, urago jiººamivattaca½ pur±ºa½.. uragasutta½ paµhama½ niµµhita½. 2. dhaniyasutta½ 18. ``pakkodano duddhakh²rohamasmi, (iti dhaniyo gopo) anut²re mahiy± sam±nav±so. chann± kuµi ±hito gini, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 19. ``akkodhano vigatakhilohamasmi {vigatakh²lohamasmi (s²0 p²0)}, (iti bhagav±) anut²re mahiyekarattiv±so. vivaµ± kuµi nibbuto gini, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 20. ``andhakamakas± na vijjare, (iti dhaniyo gopo) kacche r³¼hatiºe caranti g±vo. vuµµhimpi saheyyum±gata½, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 21. ``baddh±si bhis² susaªkhat±, (iti bhagav±) tiººo p±ragato vineyya ogha½. attho bhisiy± na vijjati, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 22. ``gop² mama assav± alol±, (iti dhaniyo gopo) d²gharatta½ {d²gharatta (ka0)} sa½v±siy± man±p±. tass± na suº±mi kiñci p±pa½, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 23. ``citta½ mama assava½ vimutta½, (iti bhagav±) d²gharatta½ paribh±vita½ sudanta½. p±pa½ pana me na vijjati, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 24. ``attavetanabhatohamasmi , (iti dhaniyo gopo) putt± ca me sam±niy± arog±. tesa½ na suº±mi kiñci p±pa½, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 25. ``n±ha½ bhatakosmi kassaci, (iti bhagav±) nibbiµµhena car±mi sabbaloke. attho bhatiy± na vijjati, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 26. ``atthi vas± atthi dhenup±, (iti dhaniyo gopo) godharaºiyo paveºiyopi atthi. usabhopi gavampat²dha atthi, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 27. ``natthi vas± natthi dhenup±, (iti bhagav±) godharaºiyo paveºiyopi natthi. usabhopi gavampat²dha natthi, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 28. ``khil± nikh±t± asampavedh², (iti dhaniyo gopo) d±m± muñjamay± nav± susaºµh±n±. na hi sakkhinti dhenup±pi chettu½ {chetu½ (ka0)}, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 29. ``usabhoriva chetva {chetv± (sy±0 ka0)} bandhan±ni, (iti bhagav±) n±go p³tilata½va d±layitv± {p³tilata½ pad±layitv± (sy±0 ka0)}. n±ha½ punupessa½ {puna upessa½ (s²0 sy±0 ka½0 p²0), punupeyya (ka0)} gabbhaseyya½, atha ce patthayas² pavassa deva''.. 30. ``ninnañca thalañca p³rayanto, mah±megho pavassi t±vadeva. sutv± devassa vassato, imamattha½ dhaniyo abh±satha.. 31. ``l±bh± vata no anappak±, ye maya½ bhagavanta½ addas±ma. saraºa½ ta½ upema cakkhuma, satth± no hohi tuva½ mah±muni.. 32. ``gop² ca ahañca assav±, brahmacariya½ {brahmacariya (ka0)} sugate car±mase. j±timaraºassa p±rag³ {p±rag± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}, dukkhassantakar± bhav±mase''.. 33. ``nandati puttehi puttim±, (iti m±ro p±pim±) gom± {gomiko (s²0 p²0), gopiko (sy±0 ka½0), gopiyo (ka0)} gohi tatheva nandati. upadh² hi narassa nandan±, na hi so nandati yo nir³padhi''.. 34. ``socati puttehi puttim±, (iti bhagav±) gopiyo gohi tatheva socati. upadh² hi narassa socan±, na hi so socati yo nir³padh²''ti.. dhaniyasutta½ dutiya½ niµµhita½. 3. khaggavis±ºasutta½ 35. sabbesu bh³tesu nidh±ya daº¹a½, aviheµhaya½ aññatarampi tesa½. na puttamiccheyya kuto sah±ya½, eko care khaggavis±ºakappo.. 36. sa½saggaj±tassa bhavanti sneh±, snehanvaya½ dukkhamida½ pahoti. ±d²nava½ snehaja½ pekkham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 37. mitte suhajje anukampam±no, h±peti attha½ paµibaddhacitto. eta½ bhaya½ santhave {sandhave (ka0)} pekkham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 38. va½so vis±lova yath± visatto, puttesu d±resu ca y± apekkh±. va½sakka¼²rova {va½saka¼²rova (s²0), va½s±ka¼²rova (sy±0 ka½0 p²0), va½seka¼²rova (niddesa)} sajjam±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 39. migo araññamhi yath± abaddho {abandho (sy±0 ka½0)}, yenicchaka½ gacchati gocar±ya. viññ³ naro serita½ pekkham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 40. ±mantan± hoti sah±yamajjhe, v±se µh±ne gamane c±rik±ya. anabhijjhita½ serita½ pekkham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 41. khi¹¹± rat² hoti sah±yamajjhe, puttesu ca vipula½ hoti pema½. piyavippayoga½ vijiguccham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 42. c±tuddiso appaµigho ca hoti, santussam±no itar²tarena. parissay±na½ sahit± achambh², eko care khaggavis±ºakappo.. 43. dussaªgah± pabbajit±pi eke, atho gahaµµh± gharam±vasant±. appossukko paraputtesu hutv±, eko care khaggavis±ºakappo.. 44. oropayitv± gihibyañjan±ni {gihivyañjan±ni (sy±0 ka½0 p²0)}, sañchinnapatto {sa½s²napatto (s²0)} yath± kovi¼±ro. chetv±na v²ro gihibandhan±ni, eko care khaggavis±ºakappo.. 45. sace labhetha nipaka½ sah±ya½, saddhi½ cara½ s±dhuvih±ridh²ra½. abhibhuyya sabb±ni parissay±ni, careyya tenattamano sat²m±.. 46. no ce labhetha nipaka½ sah±ya½, saddhi½ cara½ s±dhuvih±ridh²ra½. r±j±va raµµha½ vijita½ pah±ya, eko care m±taªgaraññeva n±go.. 47. addh± pasa½s±ma sah±yasampada½, seµµh± sam± sevitabb± sah±y±. ete aladdh± anavajjabhoj², eko care khaggavis±ºakappo.. 48. disv± suvaººassa pabhassar±ni, kamm±raputtena suniµµhit±ni. saªghaµµam±n±ni duve bhujasmi½, eko care khaggavis±ºakappo.. 49. eva½ dutiyena {dutiyena (sabbattha)} sah± mamassa, v±c±bhil±po abhisajjan± v±. eta½ bhaya½ ±yati½ pekkham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 50. k±m± hi citr± madhur± manoram±, vir³par³pena mathenti citta½. ±d²nava½ k±maguºesu disv±, eko care khaggavis±ºakappo.. 51. ²t² ca gaº¹o ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca meta½. eta½ bhaya½ k±maguºesu disv±, eko care khaggavis±ºakappo.. 52. s²tañca uºhañca khuda½ pip±sa½, v±t±tape ¹a½sasar²sape {¹a½sasiri½sape (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} ca. sabb±nipet±ni abhisambhavitv±, eko care khaggavis±ºakappo.. 53. n±gova y³th±ni vivajjayitv±, sañj±takhandho padum² u¼±ro. yath±bhiranta½ vihara½ {vihare (s²0 p²0 niddesa)} araññe, eko care khaggavis±ºakappo.. 54. aµµh±nata½ saªgaºik±ratassa, ya½ phassaye {phussaye (sy±0)} s±mayika½ vimutti½. ±diccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavis±ºakappo.. 55. diµµh²vis³k±ni up±tivatto, patto niy±ma½ paµiladdhamaggo. uppannañ±ºomhi anaññaneyyo, eko care khaggavis±ºakappo.. 56. nillolupo nikkuho nippip±so, nimmakkho niddhantakas±vamoho. nir±sayo {nir±s±so (ka0)} sabbaloke bhavitv±, eko care khaggavis±ºakappo.. 57. p±pa½ sah±ya½ parivajjayetha, anatthadassi½ visame niviµµha½. saya½ na seve pasuta½ pamatta½, eko care khaggavis±ºakappo.. 58. bahussuta½ dhammadhara½ bhajetha, mitta½ u¼±ra½ paµibh±navanta½. aññ±ya atth±ni vineyya kaªkha½, eko care khaggavis±ºakappo.. 59. khi¹¹a½ rati½ k±masukhañca loke, analaªkaritv± anapekkham±no. vibh³sanaµµh±n± virato saccav±d², eko care khaggavis±ºakappo.. 60. puttañca d±ra½ pitarañca m±tara½, dhan±ni dhaññ±ni ca bandhav±ni {bandhav±ni ca (p²0)}. hitv±na k±m±ni yathodhik±ni, eko care khaggavis±ºakappo.. 61. saªgo eso parittamettha sokhya½, appass±do dukkhamettha bhiyyo. ga¼o eso iti ñatv± mut²m± {mat²m± (sy±0 ka0)}, eko care khaggavis±ºakappo.. 62. sand±layitv±na {pad±layitv±na (ka0)} sa½yojan±ni, j±la½va bhetv± salilambuc±r². agg²va da¹¹ha½ anivattam±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 63. okkhittacakkh³ na ca p±dalolo, guttindriyo rakkhitam±nas±no. anavassuto apari¹ayham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 64. oh±rayitv± gihibyañjan±ni, sañchannapatto {sañchinnapatto (sy±0 p²0), pacchinnapatto (ka0)} yath± p±richatto. k±s±yavattho abhinikkhamitv±, eko care khaggavis±ºakappo.. 65. rasesu gedha½ akara½ alolo, anaññapos² sapad±nac±r². kule kule appaµibaddhacitto {appaµibandhacitto (ka0)}, eko care khaggavis±ºakappo.. 66. pah±ya pañc±varaº±ni cetaso, upakkilese byapanujja sabbe. anissito chetva {chetv± (sy±0 p²0 ka0)} sinehadosa½ {snehadosa½ (ka0)}, eko care khaggavis±ºakappo.. 67. vipiµµhikatv±na sukha½ dukhañca, pubbeva ca somanassadomanassa½. laddh±nupekkha½ samatha½ visuddha½, eko care khaggavis±ºakappo.. 68. ±raddhav²riyo paramatthapattiy±, al²nacitto akus²tavutti. da¼hanikkamo th±mabal³papanno, eko care khaggavis±ºakappo.. 69. paµisall±na½ jh±namariñcam±no, dhammesu nicca½ anudhammac±r². ±d²nava½ sammasit± bhavesu, eko care khaggavis±ºakappo.. 70. taºhakkhaya½ patthayamappamatto, ane¼am³go {anelam³go (sy±0 p²0 ka0)} sutav± sat²m±. saªkh±tadhammo niyato padh±nav±, eko care khaggavis±ºakappo.. 71. s²hova saddesu asantasanto, v±tova j±lamhi asajjam±no. paduma½va toyena alippam±no {alimpam±no (s²0 sy±0 ka0)}, eko care khaggavis±ºakappo.. 72. s²ho yath± d±µhabal² pasayha, r±j± mig±na½ abhibhuyya c±r². sevetha pant±ni sen±san±ni, eko care khaggavis±ºakappo.. 73. metta½ upekkha½ karuºa½ vimutti½, ±sevam±no muditañca k±le. sabbena lokena avirujjham±no, eko care khaggavis±ºakappo.. 74. r±gañca dosañca pah±ya moha½, sand±layitv±na sa½yojan±ni. asantasa½ j²vitasaªkhayamhi, eko care khaggavis±ºakappo.. 75. bhajanti sevanti ca k±raºatth±, nikk±raº± dullabh± ajja mitt±. attaµµhapaññ± asuc² manuss±, eko care khaggavis±ºakappo.. khaggavis±ºasutta½ tatiya½ niµµhita½. 4. kasibh±radv±jasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± magadhesu viharati dakkhiº±girismi½ {dakkhiºagirismi½ (ka0)} ekan±¼±ya½ br±hmaºag±me. tena kho pana samayena kasibh±radv±jassa br±hmaºassa pañcamatt±ni naªgalasat±ni payutt±ni honti vappak±le. atha kho bhagav± pubbaºhasamaya½ niv±setv± pattac²varam±d±ya yena kasibh±radv±jassa br±hmaºassa kammanto tenupasaªkami. tena kho pana samayena kasibh±radv±jassa br±hmaºassa parivesan± vattati. atha kho bhagav± yena parivesan± tenupasaªkami; upasaªkamitv± ekamanta½ aµµh±si. addas± kho kasibh±radv±jo br±hmaºo bhagavanta½ piº¹±ya µhita½. disv±na bhagavanta½ etadavoca -- ``aha½ kho, samaºa, kas±mi ca vap±mi ca; kasitv± ca vapitv± ca bhuñj±mi. tvampi, samaºa, kasassu ca vapassu ca; kasitv± ca vapitv± ca bhuñjass³''ti. ``ahampi kho, br±hmaºa, kas±mi ca vap±mi ca; kasitv± ca vapitv± ca bhuñj±m²''ti. ``na kho pana maya½ {na kho pana samaºa (sy±0)} pass±ma bhoto gotamassa yuga½ v± naªgala½ v± ph±la½ v± p±cana½ v± balibadde {balivadde (s²0 p²0), bal²badde (?)} v±. atha ca pana bhava½ gotamo evam±ha -- `ahampi kho, br±hmaºa, kas±mi ca vap±mi ca; kasitv± ca vapitv± ca bhuñj±m²'''ti. atha kho kasibh±radv±jo br±hmaºo bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 76. ``kassako paµij±n±si, na ca pass±ma te kasi½. kasi½ no pucchito br³hi, yath± j±nemu te kasi½''.. 77. ``saddh± b²ja½ tapo vuµµhi, paññ± me yuganaªgala½. hir² ²s± mano yotta½, sati me ph±lap±cana½.. 78. ``k±yagutto vac²gutto, ±h±re udare yato. sacca½ karomi nidd±na½, soracca½ me pamocana½.. 79. ``v²riya½ me dhuradhorayha½, yogakkhem±dhiv±hana½. gacchati anivattanta½, yattha gantv± na socati.. 80. ``evames± kas² kaµµh±, s± hoti amatapphal±. eta½ kasi½ kasitv±na, sabbadukkh± pamuccat²''ti.. atha kho kasibh±radv±jo br±hmaºo mahatiy± ka½sap±tiy± p±yasa½ {p±y±sa½ (sabbattha)} va¹¹hetv± bhagavato upan±mesi -- ``bhuñjatu bhava½ gotamo p±yasa½. kassako bhava½; ya½ hi bhava½ gotamo amatapphala½ {amatapphalampi (sa½0 ni0 1.197)} kasi½ kasat²''ti. 81. ``g±th±bhig²ta½ me abhojaneyya½, sampassata½ br±hmaºa nesa dhammo. g±th±bhig²ta½ panudanti buddh±, dhamme sat² br±hmaºa vuttires±.. 82. ``aññena ca kevalina½ mahesi½, kh²º±sava½ kukkuccav³pasanta½. annena p±nena upaµµhahassu, khetta½ hi ta½ puññapekkhassa hot²''ti.. ``atha kassa c±ha½, bho gotama, ima½ p±yasa½ damm²''ti? ``na khv±ha½ ta½, br±hmaºa, pass±mi sadevake loke sam±rake sabrahmake sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya, yassa so p±yaso bhutto samm± pariº±ma½ gaccheyya, aññatra tath±gatassa v± tath±gatas±vakassa v±. tena hi tva½, br±hmaºa, ta½ p±yasa½ appaharite v± cha¹¹ehi app±ºake v± udake opil±peh²''ti. atha kho kasibh±radv±jo br±hmaºo ta½ p±yasa½ app±ºake udake opil±pesi. atha kho so p±yaso udake pakkhitto cicciµ±yati ciµiciµ±yati sandh³p±yati sampadh³p±yati {sandh³m±yati sampadh³m±yati (sy±0)}. seyyath±pi n±ma ph±lo divasa½ santatto {divasasantatto (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} udake pakkhitto cicciµ±yati ciµiciµ±yati sandh³p±yati sampadh³p±yati; evameva so p±yaso udake pakkhitto cicciµ±yati ciµiciµ±yati sandh³p±yati sampadh³p±yati. atha kho kasibh±radv±jo br±hmaºo sa½viggo lomahaµµhaj±to yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavato p±desu siras± nipatitv± bhagavanta½ etadavoca -- ``abhikkanta½, bho gotama, abhikkanta½ , bho gotama! seyyath±pi, bho gotama, nikkujjita½ v± ukkujjeyya, paµicchanna½ v± vivareyya, m³¼hassa v± magga½ ±cikkheyya, andhak±re v± telapajjota½ dh±reyya, cakkhumanto r³p±ni dakkhant²ti {dakkhint²ti (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}; evameva½ bhot± gotamena anekapariy±yena dhammo pak±sito. es±ha½ bhavanta½ gotama½ saraºa½ gacch±mi dhammañca bhikkhusaªghañca, labheyy±ha½ bhoto gotamassa santike pabbajja½, labheyya½ upasampada''nti. alattha kho kasibh±radv±jo br±hmaºo bhagavato santike pabbajja½, alattha upasampada½. acir³pasampanno kho pan±yasm± bh±radv±jo eko v³pakaµµho appamatto ±t±p² pahitatto viharanto nacirasseva -- yassatth±ya kulaputt± sammadeva ag±rasm± anag±riya½ pabbajanti, tadanuttara½ -- brahmacariyapariyos±na½ diµµheva dhamme saya½ abhiññ± sacchikatv± upasampajja vih±si. ``kh²º± j±ti, vusita½ brahmacariya½, kata½ karaº²ya½, n±para½ itthatt±y±''ti abbhaññ±si. aññataro ca {aññataro ca kho (s²0 p²0), aññataro kho (sy±0 ka½0 ka0)} pan±yasm± bh±radv±jo arahata½ ahos²ti. kasibh±radv±jasutta½ catuttha½ niµµhita½. 5. cundasutta½ 83. ``pucch±mi muni½ pah³tapañña½, (iti cundo kamm±raputto) buddha½ dhammass±mi½ v²tataºha½. dvipaduttama½ {dipaduttama½ (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} s±rath²na½ pavara½, kati loke samaº± tadiªgha br³hi''.. 84. ``caturo samaº± na pañcamatthi, (cund±ti bhagav±) te te ±vikaromi sakkhipuµµho. maggajino maggadesako ca, magge j²vati yo ca maggad³s²''.. 85. ``ka½ maggajina½ vadanti buddh±, (iti cundo kamm±raputto) maggakkh±y² katha½ atulyo hoti. magge j²vati me br³hi puµµho, atha me ±vikarohi maggad³si½'' {maggad³s² (ka0)}.. 86. ``yo tiººakatha½katho visallo, nibb±n±bhirato an±nugiddho. lokassa sadevakassa net±, t±di½ maggajina½ vadanti buddh±.. 87. ``parama½ paramanti yodha ñatv±, akkh±ti vibhajate idheva dhamma½. ta½ kaªkhachida½ muni½ aneja½, dutiya½ bhikkhunam±hu maggadesi½.. 88. ``yo dhammapade sudesite, magge j²vati saññato sat²m±. anavajjapad±ni sevam±no, tatiya½ bhikkhunam±hu maggaj²vi½.. 89. ``chadana½ katv±na subbat±na½, pakkhand² kulad³sako pagabbho. m±y±v² asaññato pal±po, patir³pena cara½ sa maggad³s².. 90. ``ete ca paµivijjhi yo gahaµµho, sutav± ariyas±vako sapañño. sabbe net±dis±ti {sabbe ne t±dis±ti (s²0 sy±0 p²0)} ñatv±, iti disv± na h±peti tassa saddh±. katha½ hi duµµhena asampaduµµha½, suddha½ asuddhena sama½ kareyy±''ti.. cundasutta½ pañcama½ niµµhita½. 6. par±bhavasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. atha kho aññatar± devat± abhikkant±ya rattiy± abhikkantavaºº± kevalakappa½ jetavana½ obh±setv± yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ abhiv±detv± ekamanta½ aµµh±si. ekamanta½ µhit± kho s± devat± bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 91. ``par±bhavanta½ purisa½, maya½ pucch±ma gotama {gotama½ (s²0 sy±0)}. bhagavanta½ {bhavanta½ (sy±0 ka0)} puµµhum±gamma, ki½ par±bhavato mukha½''.. 92. ``suvij±no bhava½ hoti, suvij±no {duvij±no (sy±0 ka0)} par±bhavo. dhammak±mo bhava½ hoti, dhammadess² par±bhavo''.. 93. ``iti heta½ vij±n±ma, paµhamo so par±bhavo. dutiya½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 94. ``asantassa piy± honti, sante na kurute piya½. asata½ dhamma½ roceti, ta½ par±bhavato mukha½''.. 95. ``iti heta½ vij±n±ma, dutiyo so par±bhavo. tatiya½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 96. ``nidd±s²l² sabh±s²l², anuµµh±t± ca yo naro. alaso kodhapaññ±ºo, ta½ par±bhavato mukha½''.. 97. ``iti heta½ vij±n±ma, tatiyo so par±bhavo. catuttha½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 98. ``yo m±tara½ {yo m±tara½ v± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} pitara½ v±, jiººaka½ gatayobbana½. pahu santo na bharati, ta½ par±bhavato mukha½''.. 99. ``iti heta½ vij±n±ma, catuttho so par±bhavo. pañcama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 100. ``yo br±hmaºa½ {yo br±hmaºa½ v± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} samaºa½ v±, añña½ v±pi vanibbaka½. mus±v±dena vañceti, ta½ par±bhavato mukha½''.. 101. ``iti heta½ vij±n±ma, pañcamo so par±bhavo. chaµµhama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 102. ``pah³tavitto puriso, sahirañño sabhojano. eko bhuñjati s±d³ni, ta½ par±bhavato mukha½''.. 103. ``iti heta½ vij±n±ma, chaµµhamo so par±bhavo. sattama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 104. ``j±titthaddho dhanatthaddho, gottatthaddho ca yo naro. saññ±ti½ atimaññeti, ta½ par±bhavato mukha½''.. 105. ``iti heta½ vij±n±ma, sattamo so par±bhavo. aµµhama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 106. ``itthidhutto sur±dhutto, akkhadhutto ca yo naro. laddha½ laddha½ vin±seti, ta½ par±bhavato mukha½''.. 107. ``iti heta½ vij±n±ma, aµµhamo so par±bhavo. navama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 108. ``sehi d±rehi asantuµµho {d±rehyasantuµµho (ka0)}, vesiy±su padussati {padissati (s²0)}. dussati {dissati (s²0 p²0)} parad±resu, ta½ par±bhavato mukha½''.. 109. ``iti heta½ vij±n±ma, navamo so par±bhavo. dasama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 110. ``at²tayobbano poso, ±neti timbarutthani½. tass± iss± na supati, ta½ par±bhavato mukha½''.. 111. ``iti heta½ vij±n±ma, dasamo so par±bhavo. ek±dasama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 112. ``itthi½ soº¹i½ vikiraºi½, purisa½ v±pi t±disa½. issariyasmi½ µhapeti {µh±peti (s²0 p²0), thapeti (ka0)}, ta½ par±bhavato mukha½''.. 113. ``iti heta½ vij±n±ma, ek±dasamo so par±bhavo. dv±dasama½ bhagav± br³hi, ki½ par±bhavato mukha½''.. 114. ``appabhogo mah±taºho, khattiye j±yate kule. so ca rajja½ patthayati, ta½ par±bhavato mukha½''.. 115. ``ete par±bhave loke, paº¹ito samavekkhiya. ariyo dassanasampanno, sa loka½ bhajate siva''nti.. par±bhavasutta½ chaµµha½ niµµhita½. 7. vasalasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. atha kho bhagav± pubbaºhasamaya½ niv±setv± pattac²varam±d±ya s±vatthi½ piº¹±ya p±visi. tena kho pana samayena aggikabh±radv±jassa br±hmaºassa nivesane aggi pajjalito hoti ±huti paggahit±. atha kho bhagav± s±vatthiya½ sapad±na½ piº¹±ya caram±no yena aggikabh±radv±jassa br±hmaºassa nivesana½ tenupasaªkami. addas± kho aggikabh±radv±jo br±hmaºo bhagavanta½ d³ratova ±gacchanta½. disv±na bhagavanta½ etadavoca -- ``tatreva {atreva (sy±0 ka0)}, muº¹aka; tatreva, samaºaka; tatreva, vasalaka tiµµh±h²''ti. eva½ vutte, bhagav± aggikabh±radv±ja½ br±hmaºa½ etadavoca -- ``j±n±si pana tva½, br±hmaºa, vasala½ v± vasalakaraºe v± dhamme''ti? ``na khv±ha½, bho gotama, j±n±mi vasala½ v± vasalakaraºe v± dhamme; s±dhu me bhava½ gotamo tath± dhamma½ desetu, yath±ha½ j±neyya½ vasala½ v± vasalakaraºe v± dhamme''ti. ``tena hi, br±hmaºa, suº±hi, s±dhuka½ manasi karohi; bh±siss±m²''ti. ``eva½, bho''ti kho aggikabh±radv±jo br±hmaºo bhagavato paccassosi. bhagav± etadavoca -- 116. ``kodhano upan±h² ca, p±pamakkh² ca yo naro. vipannadiµµhi m±y±v², ta½ jaññ± vasalo iti.. 117. ``ekaja½ v± dvija½ {dija½ (p²0)} v±pi, yodha p±ºa½ vihi½sati. yassa p±ºe day± natthi, ta½ jaññ± vasalo iti.. 118. ``yo hanti parirundhati {uparundheti (sy±0), uparundhati (ka0)}, g±m±ni nigam±ni ca. nigg±hako {niggh±tako (?)} samaññ±to, ta½ jaññ± vasalo iti.. 119. ``g±me v± yadi v± raññe, ya½ paresa½ mam±yita½. theyy± adinnam±deti {adinna½ ±diyati (s²0 p²0)}, ta½ jaññ± vasalo iti.. 120. ``yo have iºam±d±ya, cujjam±no {bhuñjam±no (?)} pal±yati. na hi te iºamatth²ti, ta½ jaññ± vasalo iti.. 121. ``yo ve kiñcikkhakamyat±, panthasmi½ vajanta½ jana½. hantv± kiñcikkham±deti, ta½ jaññ± vasalo iti.. 122. ``attahetu parahetu, dhanahetu ca {dhanahetu va (ka0)} yo naro. sakkhipuµµho mus± br³ti, ta½ jaññ± vasalo iti.. 123. ``yo ñ±t²na½ sakh²na½ v±, d±resu paµidissati. s±has± {sahas± (s²0 sy±0)} sampiyena v±, ta½ jaññ± vasalo iti.. 124. ``yo m±tara½ pitara½ v±, jiººaka½ gatayobbana½. pahu santo na bharati, ta½ jaññ± vasalo iti.. 125. ``yo m±tara½ pitara½ v±, bh±tara½ bhagini½ sasu½. hanti roseti v±c±ya, ta½ jaññ± vasalo iti.. 126. ``yo attha½ pucchito santo, anatthamanus±sati. paµicchannena manteti, ta½ jaññ± vasalo iti.. 127. ``yo katv± p±paka½ kamma½, m± ma½ jaññ±ti icchati {vibha0 894 passitabba½}. yo paµicchannakammanto, ta½ jaññ± vasalo iti.. 128. ``yo ve parakula½ gantv±, bhutv±na {sutv± ca (sy±0 ka0)} sucibhojana½. ±gata½ nappaµip³jeti, ta½ jaññ± vasalo iti.. 129. ``yo br±hmaºa½ samaºa½ v±, añña½ v±pi vanibbaka½. mus±v±dena vañceti, ta½ jaññ± vasalo iti.. 130. ``yo br±hmaºa½ samaºa½ v±, bhattak±le upaµµhite. roseti v±c± na ca deti, ta½ jaññ± vasalo iti.. 131. ``asata½ yodha pabr³ti, mohena paliguºµhito. kiñcikkha½ nijig²s±no {nijigi½s±no (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}, ta½ jaññ± vasalo iti.. 132. ``yo catt±na½ samukka½se, pare ca mavaj±n±ti {mavaj±nati (s²0 sy±0 p²0)}. nih²no sena m±nena, ta½ jaññ± vasalo iti.. 133. ``rosako kadariyo ca, p±piccho macchar² saµho. ahiriko anottapp², ta½ jaññ± vasalo iti.. 134. ``yo buddha½ paribh±sati, atha v± tassa s±vaka½. paribb±ja½ {paribbaja½ (ka0), paribb±jaka½ (sy±0 ka½0)} gahaµµha½ v±, ta½ jaññ± vasalo iti.. 135. ``yo ve anaraha½ {anarah± (s²0 p²0)} santo, araha½ paµij±n±ti {paµij±nati (s²0 sy±0 p²0)}. coro sabrahmake loke, eso kho vasal±dhamo.. 136. ``ete kho vasal± vutt±, may± yete pak±sit±. na jacc± vasalo hoti, na jacc± hoti br±hmaºo. kammun± {kamman± (s²0 p²0)} vasalo hoti, kammun± hoti br±hmaºo.. 137. ``tadamin±pi j±n±tha, yath±meda½ {yath±peda½ (ka0)} nidassana½. caº¹±laputto sop±ko {sap±ko (?)}, m±taªgo iti vissuto.. 138. ``so yasa½ parama½ patto {so yasapparamappatto (sy±0 ka0)}, m±taªgo ya½ sudullabha½. ±gacchu½ tassupaµµh±na½, khattiy± br±hmaº± bah³.. 139. ``devay±na½ abhiruyha, viraja½ so mah±patha½. k±mar±ga½ vir±jetv±, brahmalok³pago ahu. na na½ j±ti niv±resi, brahmalok³papattiy±.. 140. ``ajjh±yakakule j±t±, br±hmaº± mantabandhav±. te ca p±pesu kammesu, abhiºhamupadissare.. 141. ``diµµheva dhamme g±rayh±, sampar±ye ca duggati. na ne j±ti niv±reti, duggaty± {duggacc± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} garah±ya v±.. 142. ``na jacc± vasalo hoti, na jacc± hoti br±hmaºo. kammun± vasalo hoti, kammun± hoti br±hmaºo''ti.. eva½ vutte, aggikabh±radv±jo br±hmaºo bhagavanta½ etadavoca -- ``abhikkanta½, bho gotama...pe0... up±saka½ ma½ bhava½ gotamo dh±retu ajjatagge p±ºupeta½ saraºa½ gata''nti. vasalasutta½ sattama½ niµµhita½. 8. mettasutta½ 143. karaº²yamatthakusalena, yanta santa½ pada½ abhisamecca. sakko uj³ ca suhuj³ {s³j³ (s²0)} ca, s³vaco cassa mudu anatim±n².. 144. santussako ca subharo ca, appakicco ca sallahukavutti. santindriyo ca nipako ca, appagabbho kulesvananugiddho.. 145. na ca khuddam±care kiñci, yena viññ³ pare upavadeyyu½. sukhino va khemino hontu, sabbasatt± {sabbe satt± (s²0 sy±0)} bhavantu sukhitatt±.. 146. ye keci p±ºabh³tatthi, tas± v± th±var± vanavases±. d²gh± v± ye va mahant± {mahanta (?)}, majjhim± rassak± aºukath³l±.. 147. diµµh± v± ye va adiµµh± {adiµµha (?)}, ye va {ye ca (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} d³re vasanti avid³re. bh³t± va sambhaves² va {bh³t± v± sambhaves² v± (sy±0 ka½0 p²0 ka0)}, sabbasatt± bhavantu sukhitatt±.. 148. na paro para½ nikubbetha, n±timaññetha katthaci na kañci {na½ kañci (s²0 p²0), na½ kiñci (sy±0), na kiñci (ka0)}. by±rosan± paµighasaññ±, n±ññamaññassa dukkhamiccheyya.. 149. m±t± yath± niya½ puttam±yus± ekaputtamanurakkhe. evampi sabbabh³tesu, m±nasa½ bh±vaye aparim±ºa½.. 150. mettañca sabbalokasmi, m±nasa½ bh±vaye aparim±ºa½. uddha½ adho ca tiriyañca, asamb±dha½ averamasapatta½.. 151. tiµµha½ cara½ nisinno va {v± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}, say±no y±vat±ssa vitamiddho {vigatamiddo (bah³su)}. eta½ sati½ adhiµµheyya, brahmameta½ vih±ramidham±hu.. 152. diµµhiñca anupaggamma, s²lav± dassanena sampanno. k±mesu vinaya {vineyya (s²0 sy±0 p²0)} gedha½, na hi j±tuggabbhaseyya punaret²ti.. mettasutta½ aµµhama½ niµµhita½. 9. hemavatasutta½ 153. ``ajja pannaraso uposatho, (iti s±t±giro yakkho) dibb± {diby± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} ratti upaµµhit±. anoman±ma½ satth±ra½, handa pass±ma gotama½''.. 154. ``kacci mano supaºihito, (iti hemavato yakkho) sabbabh³tesu t±dino. kacci iµµhe aniµµhe ca, saªkappassa vas²kat±''.. 155. ``mano cassa supaºihito, (iti s±t±giro yakkho) sabbabh³tesu t±dino. atho iµµhe aniµµhe ca, saªkappassa vas²kat±''.. 156. ``kacci adinna½ n±diyati, (iti hemavato yakkho) kacci p±ºesu saññato. kacci ±r± pam±damh±, kacci jh±na½ na riñcati''.. 157. ``na so adinna½ ±diyati, (iti s±t±giro yakkho) atho p±ºesu saññato. atho ±r± pam±damh±, buddho jh±na½ na riñcati''.. 158. ``kacci mus± na bhaºati, (iti hemavato yakkho) kacci na kh²ºabyappatho. kacci vebh³tiya½ n±ha, kacci sampha½ na bh±sati''.. 159. ``mus± ca so na bhaºati, (iti s±t±giro yakkho) atho na kh²ºabyappatho. atho vebh³tiya½ n±ha, mant± attha½ ca {attha½ so (s²0 p²0 ka0)} bh±sati''.. 160. ``kacci na rajjati k±mesu, (iti hemavato yakkho) kacci citta½ an±vila½. kacci moha½ atikkanto, kacci dhammesu cakkhum±''.. 161. ``na so rajjati k±mesu, (iti s±t±giro yakkho) atho citta½ an±vila½. sabbamoha½ atikkanto, buddho dhammesu cakkhum±''.. 162. ``kacci vijj±ya sampanno, (iti hemavato yakkho ) kacci sa½suddhac±raºo. kaccissa ±sav± kh²º±, kacci natthi punabbhavo''.. 163. ``vijj±ya ceva sampanno, (iti s±t±giro yakkho) atho sa½suddhac±raºo. sabbassa ±sav± kh²º±, natthi tassa punabbhavo''.. 164. ``sampanna½ munino citta½, kammun± byappathena ca. vijj±caraºasampanna½, dhammato na½ pasa½sati''.. 165. ``sampanna½ munino citta½, kammun± byappathena ca. vijj±caraºasampanna½, dhammato anumodasi''.. 166. ``sampanna½ munino citta½, kammun± byappathena ca. vijj±caraºasampanna½, handa pass±ma gotama½.. 167. ``eºijaªgha½ kisa½ v²ra½ {dh²ra½ (sy±0)}, app±h±ra½ alolupa½. muni½ vanasmi½ jh±yanta½, ehi pass±ma gotama½.. 168. ``s²ha½vekacara½ n±ga½, k±mesu anapekkhina½. upasaªkamma pucch±ma, maccup±sappamocana½.. 169. ``akkh±t±ra½ pavatt±ra½, sabbadhamm±na p±ragu½. buddha½ verabhay±t²ta½, maya½ pucch±ma gotama½''.. 170. ``kismi½ loko samuppanno, (iti hemavato yakkho) kismi½ kubbati santhava½ {sandhava½ (ka0)}. kissa loko up±d±ya, kismi½ loko vihaññati''.. 171. ``chasu {chassu (s²0 p²0)} loko samuppanno, (hemavat±ti bhagav±) chasu kubbati santhava½. channameva up±d±ya, chasu loko vihaññati''.. 172. ``katama½ ta½ up±d±na½, yattha loko vihaññati. niyy±na½ pucchito br³hi, katha½ dukkh± pamuccati'' {pamuñcati (sy±0)}.. 173. ``pañca k±maguº± loke, manochaµµh± pavedit±. ettha chanda½ vir±jetv±, eva½ dukkh± pamuccati.. 174. ``eta½ lokassa niyy±na½, akkh±ta½ vo yath±tatha½. eta½ vo ahamakkh±mi, eva½ dukkh± pamuccati''.. 175. ``ko s³dha tarati ogha½, kodha tarati aººava½. appatiµµhe an±lambe, ko gambh²re na s²dati''.. 176. ``sabbad± s²lasampanno, paññav± susam±hito. ajjhattacint² {ajjhattasaññ² (sy±0 ka½0 ka0)} satim±, ogha½ tarati duttara½.. 177. ``virato k±masaññ±ya, sabbasa½yojan±tigo. nand²bhavaparikkh²ºo, so gambh²re na s²dati''.. 178. ``gabbh²rapañña½ nipuºatthadassi½, akiñcana½ k±mabhave asatta½. ta½ passatha sabbadhi vippamutta½, dibbe pathe kamam±na½ mahesi½.. 179. ``anoman±ma½ nipuºatthadassi½, paññ±dada½ k±m±laye asatta½. ta½ passatha sabbavidu½ sumedha½, ariye pathe kamam±na½ mahesi½.. 180. ``sudiµµha½ vata no ajja, suppabh±ta½ suhuµµhita½. ya½ addas±ma sambuddha½, oghatiººaman±sava½.. 181. ``ime dasasat± yakkh±, iddhimanto yasassino. sabbe ta½ saraºa½ yanti, tva½ no satth± anuttaro.. 182. ``te maya½ vicariss±ma, g±m± g±ma½ nag± naga½. namassam±n± sambuddha½, dhammassa ca sudhammata''nti.. hemavatasutta½ navama½ niµµhita½. 10. ±¼avakasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± ±¼aviya½ viharati ±¼avakassa yakkhassa bhavane. atha kho ±¼avako yakkho yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ etadavoca -- ``nikkhama, samaº±''ti. ``s±dh±vuso''ti bhagav± nikkhami. ``pavisa, samaº±''ti. ``s±dh±vuso''ti bhagav± p±visi. dutiyampi kho...pe0... tatiyampi kho ±¼avako yakkho bhagavanta½ etadavoca -- ``nikkhama, samaº±''ti. ``s±dh±vuso''ti bhagav± nikkhami. ``pavisa, samaº±''ti. ``s±dh±vuso''ti bhagav± p±visi. catutthampi kho ±¼avako yakkho bhagavanta½ etadavoca -- ``nikkhama, samaº±''ti. ``na khv±ha½ ta½ , ±vuso, nikkhamiss±mi. ya½ te karaº²ya½, ta½ karoh²''ti. ``pañha½ ta½, samaºa, pucchiss±mi. sace me na by±karissasi, citta½ v± te khipiss±mi, hadaya½ v± te ph±less±mi, p±desu v± gahetv± p±ragaªg±ya khipiss±m²''ti. ``na khv±ha½ ta½, ±vuso, pass±mi sadevake loke sam±rake sabrahmake sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya yo me citta½ v± khipeyya hadaya½ v± ph±leyya p±desu v± gahetv± p±ragaªg±ya khipeyya. api ca tva½, ±vuso, puccha yad±kaªkhas²''ti. atha kho ±¼avako yakkho bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 183. ``ki½ s³dha vitta½ purisassa seµµha½, ki½ su suciººa½ sukham±vah±ti. ki½ su {ki½ s³ (s²0)} have s±dutara½ ras±na½, katha½ j²vi½ j²vitam±hu seµµha½''.. 184. ``saddh²dha vitta½ purisassa seµµha½, dhammo suciººo sukham±vah±ti. sacca½ have s±dutara½ ras±na½, paññ±j²vi½ j²vitam±hu seµµha½''.. 185. ``katha½ su tarati ogha½, katha½ su tarati aººava½. katha½ su dukkhamacceti, katha½ su parisujjhati''.. 186. ``saddh± tarati ogha½, appam±dena aººava½. v²riyena {viriyena (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} dukkhamacceti, paññ±ya parisujjhati''.. 187. ``katha½ su labhate pañña½, katha½ su vindate dhana½. katha½ su kitti½ pappoti, katha½ mitt±ni ganthati. asm± lok± para½ loka½, katha½ pecca na socati''.. 188. ``saddah±no arahata½, dhamma½ nibb±napattiy±. suss³sa½ {suss³s± (s²0 p²0)} labhate pañña½, appamatto vicakkhaºo.. 189. ``patir³pak±r² dhurav±, uµµh±t± vindate dhana½. saccena kitti½ pappoti, dada½ mitt±ni ganthati.. 190. ``yassete caturo dhamm±, saddhassa gharamesino. sacca½ dhammo {damo (?)} dhiti c±go, sa ve pecca na socati.. 191. ``iªgha aññepi pucchassu, puth³ samaºabr±hmaºe. yadi sacc± dam± c±g±, khanty± bhiyyodha vijjati''.. 192. ``katha½ nu d±ni puccheyya½, puth³ samaºabr±hmaºe. yoha½ {soha½ (s²0 p²0)} ajja paj±n±mi, yo attho sampar±yiko.. 193. ``atth±ya vata me buddho, v±s±y±¼avim±gam±. yoha½ {aµµhinh±r³hi sa½yutto (sy±0 ka0)} ajja paj±n±mi, yattha dinna½ mahapphala½.. 194. ``so aha½ vicariss±mi, g±m± g±ma½ pur± pura½. namassam±no sambuddha½, dhammassa ca sudhammata''nti.. ±¼avakasutta½ dasama½ niµµhita½. 11. vijayasutta½ 195. cara½ v± yadi v± tiµµha½, nisinno uda v± saya½. samiñjeti pas±reti, es± k±yassa iñjan±.. 196. aµµhinah±rusa½yutto, tacama½s±valepano. chaviy± k±yo paµicchanno, yath±bh³ta½ na dissati.. 197. antap³ro udarap³ro, yakanape¼assa {yakape¼assa (s²0 sy±0)} vatthino. hadayassa papph±sassa, vakkassa pihakassa ca.. 198. siªgh±ºik±ya khe¼assa, sedassa ca medassa ca. lohitassa lasik±ya, pittassa ca vas±ya ca.. 199. athassa navahi sotehi, asuc² savati sabbad±. akkhimh± akkhig³thako, kaººamh± kaººag³thako.. 200. siªgh±ºik± ca n±sato, mukhena vamatekad±. pitta½ semhañca vamati, k±yamh± sedajallik±.. 201. athassa susira½ s²sa½, matthaluªgassa p³rita½. subhato na½ maññati, b±lo avijj±ya purakkhato.. 202. yad± ca so mato seti, uddhum±to vin²lako. apaviddho sus±nasmi½, anapekkh± honti ñ±tayo.. 203. kh±danti na½ suv±n± {sup±º± (p²0)} ca, siªg±l± {sig±l± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} vak± kim². k±k± gijjh± ca kh±danti, ye caññe santi p±ºino.. 204. sutv±na buddhavacana½, bhikkhu paññ±ºav± idha. so kho na½ parij±n±ti, yath±bh³tañhi passati.. 205. yath± ida½ tath± eta½, yath± eta½ tath± ida½. ajjhattañca bahiddh± ca, k±ye chanda½ vir±jaye.. 206. chandar±gaviratto so, bhikkhu paññ±ºav± idha. ajjhag± amata½ santi½, nibb±na½ padamaccuta½.. 207. dvip±dakoya½ {dip±dakoya½ (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} asuci, duggandho parih±rati {parih²rati (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}. n±n±kuºapaparip³ro, vissavanto tato tato.. 208. et±disena k±yena, yo maññe uººametave {unnametave (?)}. para½ v± avaj±neyya, kimaññatra adassan±ti.. vijayasutta½ ek±dasama½ niµµhita½. 12. munisutta½ 209. santhav±to {sandhavato (ka0)} bhaya½ j±ta½, niket± j±yate rajo. aniketamasanthava½, eta½ ve munidassana½.. 210. yo j±tamucchijja na ropayeyya, j±yantamassa n±nuppavecche. tam±hu eka½ munina½ caranta½, addakkhi so santipada½ mahesi.. 211. saªkh±ya vatth³ni pam±ya {pah±ya (ka0 s²0 ka0), sam±ya (ka0) pa + m² + tv± = pam±ya, yath± niss±y±tipada½} b²ja½, sinehamassa n±nuppavecche. sa ve mun² j±tikhayantadass², takka½ pah±ya na upeti saªkha½.. 212. aññ±ya sabb±ni nivesan±ni, anik±maya½ aññatarampi tesa½. sa ve mun² v²tagedho agiddho, n±y³hat² p±ragato hi hoti.. 213. sabb±bhibhu½ sabbavidu½ sumedha½, sabbesu dhammesu an³palitta½. sabbañjaha½ taºhakkhaye vimutta½, ta½ v±pi dh²r± muni {muni½ (s²0 p²0)} vedayanti.. 214. paññ±bala½ s²lavat³papanna½, sam±hita½ jh±narata½ sat²ma½. saªg± pamutta½ akhila½ an±sava½, ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 215. eka½ caranta½ munimappamatta½, nind±pasa½s±su avedham±na½. s²ha½va saddesu asantasanta½, v±ta½va j±lamhi asajjam±na½. padma½va {paduma½va (s²0 sy±0 p²0)} toyena alippam±na½ {alimpam±na½ (sy±0 ka0)}, net±ramaññesamanaññaneyya½. ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 216. yo ogahaºe thambhoriv±bhij±yati, yasmi½ pare v±c±pariyanta½ {v±ca½ pariyanta½ (ka0)} vadanti. ta½ v²tar±ga½ susam±hitindriya½, ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 217. yo ve µhitatto tasara½va ujju, jigucchati kammehi p±pakehi. v²ma½sam±no visama½ samañca, ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 218. yo saññatatto na karoti p±pa½, daharo majjhimo ca muni {daharo ca majjho ca mun² (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} yatatto. arosaneyyo na so roseti kañci {na roseti (sy±0)}, ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 219. yadaggato majjhato sesato v±, piº¹a½ labhetha paradatt³paj²v². n±la½ thutu½ nopi nipaccav±d², ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 220. muni½ caranta½ virata½ methunasm±, yo yobbane nopanibajjhate kvaci. madappam±d± virata½ vippamutta½, ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 221. aññ±ya loka½ paramatthadassi½, ogha½ samudda½ atitariya t±di½. ta½ chinnagantha½ asita½ an±sava½, ta½ v±pi dh²r± muni vedayanti.. 222. asam± ubho d³ravih±ravuttino, gih² {gihi (ka0)} d±rapos² amamo ca subbato. parap±ºarodh±ya gih² asaññato, nicca½ mun² rakkhati p±ºine {p±ºino (s²0)} yato.. 223. sikh² yath± n²lag²vo {n²lagivo (sy±0)} vihaªgamo, ha½sassa nopeti java½ kud±cana½. eva½ gih² n±nukaroti bhikkhuno, munino vivittassa vanamhi jh±yatoti.. munisutta½ dv±dasama½ niµµhita½.uragavaggo paµhamo niµµhito. tassudd±na½ -- urago dhaniyo ceva, vis±ºañca tath± kasi. cundo par±bhavo ceva, vasalo mettabh±van±.. s±t±giro ±¼avako, vijayo ca tath± muni. dv±daset±ni sutt±ni, uragavaggoti vuccat²ti.. 2. c³¼avaggo 1. ratanasutta½ 224. y±n²dha bh³t±ni sam±gat±ni, bhumm±ni {bh³m±ni (ka0)} v± y±ni va antalikkhe. sabbeva bh³t± suman± bhavantu, athopi sakkacca suºantu bh±sita½.. 225. tasm± hi bh³t± nis±metha sabbe, metta½ karotha m±nusiy± paj±ya. div± ca ratto ca haranti ye bali½, tasm± hi ne rakkhatha appamatt±.. 226. ya½ kiñci vitta½ idha v± hura½ v±, saggesu v± ya½ ratana½ paº²ta½. na no sama½ atthi tath±gatena, idampi buddhe ratana½ paº²ta½. etena saccena suvatthi hotu.. 227. khaya½ vir±ga½ amata½ paº²ta½, yadajjhag± sakyamun² sam±hito. na tena dhammena samatthi kiñci, idampi dhamme ratana½ paº²ta½. etena saccena suvatthi hotu.. 228. ya½ buddhaseµµho parivaººay² suci½, sam±dhim±nantarikaññam±hu. sam±dhin± tena samo na vijjati, idampi dhamme ratana½ paº²ta½. etena saccena suvatthi hotu.. 229. ye puggal± aµµha sata½ pasatth±, catt±ri et±ni yug±ni honti. te dakkhiºeyy± sugatassa s±vak±, etesu dinn±ni mahapphal±ni. idampi saªghe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 230. ye suppayutt± manas± da¼hena, nikk±mino gotamas±sanamhi. te pattipatt± amata½ vigayha, laddh± mudh± nibbuti½ {nibbuti (ka0)} bhuñjam±n±. idampi saªghe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 231. yathindakh²lo pathavissito {padavissito (ka0 s²0), paµhavi½ sito (ka0 s²0 sy±0 ka½0 p²0)} siy±, catubbhi v±tehi asampakampiyo. tath³pama½ sappurisa½ vad±mi, yo ariyasacc±ni avecca passati. idampi saªghe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 232. ye ariyasacc±ni vibh±vayanti, gambh²rapaññena sudesit±ni. kiñc±pi te honti bhusa½ pamatt±, na te bhava½ aµµhamam±diyanti. idampi saªghe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 233. sah±vassa dassanasampad±ya {sah±vasaddassanasampad±ya (ka0)}, tayassu dhamm± jahit± bhavanti. sakk±yadiµµhi vicikicchitañca, s²labbata½ v±pi yadatthi kiñci.. 234. cat³hap±yehi ca vippamutto, chacc±bhiµh±n±ni {cha c±bhiµh±n±ni (s²0 sy±0)} bhabba k±tu½ {abhabbo k±tu½ (s²0)}. idampi saªghe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 235. kiñc±pi so kamma {kamma½ (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} karoti p±paka½, k±yena v±c± uda cetas± v±. abhabba {abhabbo (bah³su)} so tassa paµicchad±ya {paµicch±d±ya (s²0)}, abhabbat± diµµhapadassa vutt±. idampi saªghe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 236. vanappagumbe yatha {yath± (s²0 sy±0)} phussitagge, gimh±nam±se paµhamasmi½ {paµhamasmi (?)} gimhe. tath³pama½ dhammavara½ adesayi {adesay² (s²0)}, nibb±nag±mi½ parama½ hit±ya. idampi buddhe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 237. varo varaññ³ varado var±haro, anuttaro dhammavara½ adesayi. idampi buddhe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 238. kh²ºa½ pur±ºa½ nava natthi sambhava½, virattacitt±yatike bhavasmi½. te kh²ºab²j± avir³¼hichand±, nibbantntti dh²r± yath±ya½ {yathaya½ (ka0)} pad²po. idampi saªghe ratana½ paº²ta½, etena saccena suvatthi hotu.. 239. y±n²dha bh³t±ni sam±gat±ni, bhumm±ni v± y±ni va antalikkhe. tath±gata½ devamanussap³jita½, buddha½ namass±ma suvatthi hotu.. 240. y±n²dha bh³t±ni sam±gat±ni, bhumm±ni v± y±ni va antalikkhe. tath±gata½ devamanussap³jita½, dhamma½ namass±ma suvatthi hotu.. 241. y±n²dha bh³t±ni sam±gat±ni, bhumm±ni v± y±ni va antalikkhe. tath±gata½ devamanussap³jita½, saªgha½ namass±ma suvatthi hot³ti.. ratanasutta½ paµhama½ niµµhita½. 2. ±magandhasutta½ 242. ``s±m±kaciªg³lakac²nak±ni ca, pattapphala½ m³laphala½ gavipphala½. dhammena laddha½ satamasnam±n± {satamasam±n± (s²0 p²0), satamassam±n± (sy±0 ka½0)}, na k±mak±m± alika½ bhaºanti.. 243. ``yadasnam±no sukata½ suniµµhita½, parehi dinna½ payata½ paº²ta½. s±l²namanna½ paribhuñjam±no, so bhuñjas² kassapa ±magandha½.. 244. ``na ±magandho mama kappat²ti, icceva tva½ bh±sasi brahmabandhu. s±l²namanna½ paribhuñjam±no, sakuntama½sehi susaªkhatehi. pucch±mi ta½ kassapa etamattha½, katha½ pak±ro tava ±magandho''.. 245. ``p±º±tip±to vadhachedabandhana½, theyya½ mus±v±do nikativañcan±ni ca. ajjhenakutta½ {ajjhena kujja½ (s²0 p²0)} parad±rasevan±, es±magandho na hi ma½sabhojana½.. 246. ``ye idha k±mesu asaññat± jan±, rasesu giddh± asucibh±vamassit± {asuc²kamissit± (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}. natthikadiµµh² visam± durannay±, es±magandho na hi ma½sabhojana½.. 247. ``ye l³khas± d±ruº± piµµhima½sik± {ye l³kharas± d±ruº± parapiµµhima½sik± (ka0)}, mittadduno nikkaruº±tim±nino. ad±nas²l± na ca denti kassaci, es±magandho na hi ma½sabhojana½.. 248. ``kodho mado thambho paccupaµµh±pan± {paccuµµh±pan± ca (s²0 sy±0), paccuµµh±pan± (p²0)}, m±y± us³y± bhassasamussayo ca. m±n±tim±no ca asabbhi santhavo, es±magandho na hi ma½sabhojana½.. 249. ``ye p±pas²l± iºagh±tas³cak±, voh±rak³µ± idha p±µir³pik± {p±tir³pik± (?)}. nar±dham± yedha karonti kibbisa½, es±magandho na hi ma½sabhojana½.. 250. ``ye idha p±ºesu asaññat± jan±, paresam±d±ya vihesamuyyut±. duss²laludd± pharus± an±dar±, es±magandho na hi ma½sabhojana½.. 251. ``etesu giddh± viruddh±tip±tino, niccuyyut± pecca tama½ vajanti ye. patanti satt± niraya½ ava½sir±, es±magandho na hi ma½sabhojana½.. 252. ``na macchama½s±naman±sakatta½ {na macchama½sa½ na an±sakatta½ (s²0 aµµha m³lap±µho), na ma½cchama½s±n±n±sakatta½ (sy±0 ka0)}, na naggiya½ na muº¹iya½ jaµ±jalla½. khar±jin±ni n±ggihuttassupasevan±, ye v±pi loke amar± bah³ tap±. mant±hut² yaññamut³pasevan±, sodhenti macca½ avitiººakaªkha½.. 253. ``yo tesu {sotesu (s²0 p²0)} gutto viditindriyo care, dhamme µhito ajjavamaddave rato. saªg±tigo sabbadukkhappah²no, na lippati {na limpati (sy±0 ka½ ka0)} diµµhasutesu dh²ro''.. 254. iccetamattha½ bhagav± punappuna½, akkh±si na½ {ta½ (s²0 p²0)} vedayi mantap±rag³. citr±hi g±th±hi mun² pak±sayi, nir±magandho asito durannayo.. 255. sutv±na buddhassa subh±sita½ pada½, nir±magandha½ sabbadukkhappan³dana½. n²camano vandi tath±gatassa, tattheva pabbajjamarocayitth±ti.. ±magandhasutta½ dutiya½ niµµhita½. 3. hirisutta½ 256. hiri½ taranta½ vijiguccham±na½, tav±hamasmi {sakh±hamasmi (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} iti bh±sam±na½. sayh±ni kamm±ni an±diyanta½, neso mamanti iti na½ vijaññ±.. 257. ananvaya½ {atthanvaya½ (ka0)} piya½ v±ca½, yo mittesu pakubbati. akaronta½ bh±sam±na½, parij±nanti paº¹it±.. 258. na so mitto yo sad± appamatto, bhed±saªk² randhamev±nupass². yasmiñca seti uras²va putto, sa ve mitto yo parehi abhejjo.. 259. p±mujjakaraºa½ µh±na½, pasa½s±vahana½ sukha½. phal±nisa½so bh±veti, vahanto porisa½ dhura½.. 260. pavivekarasa½ pitv±, rasa½ upasamassa ca. niddaro hoti nipp±po, dhammap²tirasa½ pivanti.. hirisutta½ tatiya½ niµµhita½. 4. maªgalasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. atha kho aññatar± devat± abhikkant±ya rattiy± abhikkantavaºº± kevalakappa½ jetavana½ obh±setv± yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ abhiv±detv± ekamanta½ aµµh±si. ekamanta½ µhit± kho s± devat± bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 261. ``bah³ dev± manuss± ca, maªgal±ni acintayu½. ±kaªkham±n± sotth±na½, br³hi maªgalamuttama½''.. 262. ``asevan± ca b±l±na½, paº¹it±nañca sevan±. p³j± ca p³janeyy±na½ {p³jan²y±na½ (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}, eta½ maªgalamuttama½.. 263. ``patir³padesav±so ca, pubbe ca katapuññat±. attasamm±paºidhi {attasamm±paº²dh² (katthaci)} ca, eta½ maªgalamuttama½.. 264. ``b±husaccañca sippañca, vinayo ca susikkhito. subh±sit± ca y± v±c±, eta½ maªgalamuttama½.. 265. ``m±t±pitu upaµµh±na½, puttad±rassa saªgaho. an±kul± ca kammant±, eta½ maªgalamuttama½.. 266. ``d±nañca dhammacariy± ca, ñ±tak±nañca saªgaho. anavajj±ni kamm±ni, eta½ maªgalamuttama½.. 267. ``±rat² virat² p±p±, majjap±n± ca sa½yamo. appam±do ca dhammesu, eta½ maªgalamuttama½.. 268. ``g±ravo ca niv±to ca, santuµµhi ca kataññut±. k±lena dhammassavana½ {dhammasavaºa½ (katthaci), dhammasavana½ (s²0 ka0)}, eta½ maªgalamuttama½.. 269. ``khant² ca sovacassat±, samaº±nañca dassana½. k±lena dhammas±kacch±, eta½ maªgalamuttama½.. 270. ``tapo ca brahmacariyañca, ariyasacc±na dassana½. nibb±nasacchikiriy± ca, eta½ maªgalamuttama½.. 271. ``phuµµhassa lokadhammehi, citta½ yassa na kampati. asoka½ viraja½ khema½, eta½ maªgalamuttama½.. 272. ``et±dis±ni katv±na, sabbatthamapar±jit±. sabbattha sotthi½ gacchanti, ta½ tesa½ maªgalamuttama''nti.. maªgalasutta½ catuttha½ niµµhita½. 5. s³cilomasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± gay±ya½ viharati µaªkitamañce s³cilomassa yakkhassa bhavane. tena kho pana samayena kharo ca yakkho s³cilomo ca yakkho bhagavato avid³re atikkamanti. atha kho kharo yakkho s³ciloma½ yakkha½ etadavoca -- ``eso samaºo''ti. ``neso samaºo, samaºako eso. y±v±ha½ j±n±mi {y±va j±n±mi (s²0 p²0)} yadi v± so samaºo {yadi v± samaºo (sy±0)}, yadi v± so samaºako''ti {yadi v± samaºakoti (s²0 sy±0 p²0)}. atha kho s³cilomo yakkho yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavato k±ya½ upan±mesi. atha kho bhagav± k±ya½ apan±mesi. atha kho s³cilomo yakkho bhagavanta½ etadavoca -- ``bh±yasi ma½, samaº±''ti? ``na khv±ha½ ta½, ±vuso, bh±y±mi; api ca te sapphasso p±pako''ti. ``pañha½ ta½, samaºa, pucchiss±mi. sace me na by±karissasi, citta½ v± te khipiss±mi, hadaya½ v± te ph±less±mi, p±desu v± gahetv± p±ragaªg±ya khipiss±m²''ti. ``na khv±ha½ ta½, ±vuso, pass±mi sadevake loke sam±rake sabrahmake sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya yo me citta½ v± khipeyya hadaya½ v± ph±leyya p±desu v± gahetv± p±ragaªg±ya khipeyya. api ca tva½, ±vuso, puccha yad±kaªkhas²''ti. atha kho s³cilomo yakkho bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 273. ``r±go ca doso ca kutonid±n±, arat² rat² lomaha½so kutoj±. kuto samuµµh±ya manovitakk±, kum±rak± dhaªkamivossajanti''.. 274. ``r±go ca doso ca itonid±n±, arat² rat² lomaha½so itoj±. ito samuµµh±ya manovitakk±, kum±rak± dhaªkamivossajanti.. 274. ``snehaj± attasambh³t±, nigrodhasseva khandhaj±. puth³ visatt± k±mesu, m±luv±va vitat±vane.. 275. ``ye na½ paj±nanti yatonid±na½, te na½ vinodenti suºohi yakkha. te duttara½ oghamima½ taranti, atiººapubba½ apunabbhav±y±''ti.. s³cilomasutta½ pañcama½ niµµhita½. 6. dhammacariyasutta½ 276. dhammacariya½ brahmacariya½, etad±hu vasuttama½. pabbajitopi ce hoti, ag±r± anag±riya½.. 277. so ce mukharaj±tiko, vihes±bhirato mago. j²vita½ tassa p±piyo, raja½ va¹¹heti attano.. 278. kalah±bhirato bhikkhu, mohadhammena ±vuto. akkh±tampi na j±n±ti, dhamma½ buddhena desita½.. 279. vihesa½ bh±vitatt±na½, avijj±ya purakkhato. sa½kilesa½ na j±n±ti, magga½ nirayag±mina½.. 280. vinip±ta½ sam±panno, gabbh± gabbha½ tam± tama½. sa ve t±disako bhikkhu, pecca dukkha½ nigacchati.. 281. g³thak³po yath± assa, sampuººo gaºavassiko. yo ca evar³po assa, dubbisodho hi s±ªgaºo.. 282. ya½ evar³pa½ j±n±tha, bhikkhavo gehanissita½. p±piccha½ p±pasaªkappa½, p±pa±c±ragocara½.. 283. sabbe samagg± hutv±na, abhinibbajjiy±tha {abhinibbajjay±tha (s²0 p²0 a0 ni0 8.10)} na½. k±raº¹ava½ {k±raº¹a½ va (sy±0 ka0) a0 ni0 8.10} niddhamatha, kasambu½ apakassatha {avakassatha (s²0 sy±0 ka0)}.. 284. tato pal±pe {pal±se (ka0)} v±hetha, assamaºe samaºam±nine. niddhamitv±na p±picche, p±pa±c±ragocare.. 285. suddh± suddhehi sa½v±sa½, kappayavho patissat±. tato samagg± nipak±, dukkhassanta½ karissath±ti.. dhammacariyasutta½ {kapilasutta½ (aµµha0)} chaµµha½ niµµhita½. 7. br±hmaºadhammikasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. atha kho sambahul± kosalak± br±hmaºamah±s±l± jiºº± vu¹¹h± mahallak± addhagat± vayoanuppatt± yena bhagav± tenupasaªkami½su; upasaªkamitv± bhagavat± saddhi½ sammodi½su. sammodan²ya½ katha½ s±raº²ya½ v²tis±retv± ekamanta½ nis²di½su. ekamanta½ nisinn± kho te br±hmaºamah±s±l± bhagavanta½ etadavocu½ -- ``sandissanti nu kho, bho gotama, etarahi br±hmaº± por±º±na½ br±hmaº±na½ br±hmaºadhamme''ti? ``na kho, br±hmaº±, sandissanti etarahi br±hmaº± por±º±na½ br±hmaº±na½ br±hmaºadhamme''ti. ``s±dhu no bhava½ gotamo por±º±na½ br±hmaº±na½ br±hmaºadhamma½ bh±satu, sace bhoto gotamassa agar³''ti. ``tena hi, br±hmaº±, suº±tha, s±dhuka½ manasi karotha, bh±siss±m²''ti. ``eva½, bho''ti kho te br±hmaºamah±s±l± bhagavato paccassosu½. bhagav± etadavoca -- 286. ``isayo pubbak± ±su½, saññatatt± tapassino. pañca k±maguºe hitv±, attadatthamac±risu½.. 287. ``na pas³ br±hmaº±n±su½, na hirañña½ na dh±niya½. sajjh±yadhanadhaññ±su½, brahma½ nidhimap±layu½.. 288. ``ya½ nesa½ pakata½ ±si, dv±rabhatta½ upaµµhita½. saddh±pakatames±na½, d±tave tadamaññisu½.. 289. ``n±n±rattehi vatthehi, sayaneh±vasathehi ca. ph²t± janapad± raµµh±, te namassi½su br±hmaºe.. 290. ``avajjh± br±hmaº± ±su½, ajeyy± dhammarakkhit±. na ne koci niv±resi, kuladv±resu sabbaso.. 291. ``aµµhacatt±l²sa½ vass±ni, (kom±ra) brahmacariya½ cari½su te. vijj±caraºapariyeµµhi½, acaru½ br±hmaº± pure.. 292. ``na br±hmaº± aññamagamu½, napi bhariya½ kiºi½su te. sampiyeneva sa½v±sa½, saªgantv± samarocayu½.. 293. ``aññatra tamh± samay±, utuveramaºi½ pati. antar± methuna½ dhamma½, n±ssu gacchanti br±hmaº±.. 294. ``brahmacariyañca s²lañca, ajjava½ maddava½ tapa½. soracca½ avihi½sañca, khantiñc±pi avaººayu½.. 295. ``yo nesa½ paramo ±si, brahm± da¼haparakkamo. sa v±pi methuna½ dhamma½, supinantepi n±gam±.. 296. ``tassa vattamanusikkhant±, idheke viññuj±tik±. brahmacariyañca s²lañca, khantiñc±pi avaººayu½.. 297. ``taº¹ula½ sayana½ vattha½, sappitelañca y±ciya. dhammena samodh±netv±, tato yaññamakappayu½.. 298. ``upaµµhitasmi½ yaññasmi½, n±ssu g±vo hani½su te. yath± m±t± pit± bh±t±, aññe v±pi ca ñ±tak±. g±vo no param± mitt±, y±su j±yanti osadh±.. 299. ``annad± balad± cet±, vaººad± sukhad± tath± {sukhad± ca t± (ka0)}. etamatthavasa½ ñatv±, n±ssu g±vo hani½su te.. 300. ``sukhum±l± mah±k±y±, vaººavanto yasassino. br±hmaº± sehi dhammehi, kicc±kiccesu ussuk±. y±va loke avatti½su, sukhamedhitthaya½ paj±.. 301. ``tesa½ ±si vipall±so, disv±na aºuto aºu½. r±jino ca viy±k±ra½, n±riyo samalaªkat±.. 302. ``rathe c±jaññasa½yutte, sukate cittasibbane. nivesane nivese ca, vibhatte bh±gaso mite.. 303. ``gomaº¹alapariby³¼ha½, n±r²varagaº±yuta½. u¼±ra½ m±nusa½ bhoga½, abhijjh±yi½su br±hmaº±.. 304. ``te tattha mante ganthetv±, okk±ka½ tadup±gamu½. pah³tadhanadhaññosi , yajassu bahu te vitta½. yajassu bahu te dhana½.. 305. ``tato ca r±j± saññatto, br±hmaºehi rathesabho. assamedha½ purisamedha½, samm±p±sa½ v±japeyya½ niragga¼a½. ete y±ge yajitv±na, br±hmaº±namad± dhana½.. 306. ``g±vo sayanañca vatthañca, n±riyo samalaªkat±. rathe c±jaññasa½yutte, sukate cittasibbane.. 307. ``nivesan±ni ramm±ni, suvibhatt±ni bh±gaso. n±n±dhaññassa p³retv±, br±hmaº±namad± dhana½.. 308. ``te ca tattha dhana½ laddh±, sannidhi½ samarocayu½. tesa½ icch±vatiºº±na½, bhiyyo taºh± pava¹¹hatha. te tattha mante ganthetv±, okk±ka½ punamup±gamu½.. 309. ``yath± ±po ca pathav² ca, hirañña½ dhanadh±niya½. eva½ g±vo manuss±na½, parikkh±ro so hi p±ºina½. yajassu bahu te vitta½, yajassu bahu te dhana½.. 310. ``tato ca r±j± saññatto, br±hmaºehi rathesabho. nek± satasahassiyo, g±vo yaññe agh±tayi.. 311. ``na p±d± na vis±ºena, n±ssu hi½santi kenaci. g±vo e¼akasam±n±, sorat± kumbhad³han±. t± vis±ºe gahetv±na, r±j± satthena gh±tayi.. 312. ``tato dev± pitaro ca {tato ca dev± pitaro (s²0 sy±0)}, indo asurarakkhas±. adhammo iti pakkandu½, ya½ sattha½ nipat² gave.. 313. ``tayo rog± pure ±su½, icch± anasana½ jar±. pas³nañca sam±rambh±, aµµh±navutim±gamu½.. 314. ``eso adhammo daº¹±na½, okkanto pur±ºo ahu. ad³sik±yo haññanti, dhamm± dha½santi {dha½senti (s²0 p²0)} y±jak±.. 315. ``evameso aºudhammo, por±ºo viññugarahito. yattha edisaka½ passati, y±jaka½ garahat² {garah² (ka0)} jano.. 316. ``eva½ dhamme viy±panne, vibhinn± suddavessik±. puth³ vibhinn± khattiy±, pati½ bhariy±vamaññatha.. 317. ``khattiy± brahmabandh³ ca, ye caññe gottarakkhit±. j±tiv±da½ nira½katv± {nir±katv± (?) yath± anir±katajjh±noti}, k±m±na½ vasamanvagu''nti.. eva½ vutte, te br±hmaºamah±s±l± bhagavanta½ etadavocu½ -- ``abhikkanta½, bho gotama...pe0 ... up±sake no bhava½ gotamo dh±retu ajjatagge p±ºupete saraºa½ gate''ti. br±hmaºadhammikasutta½ sattama½ niµµhita½. 8. n±v±sutta½ 318. yasm± hi dhamma½ puriso vijaññ±, inda½va na½ devat± p³jayeyya. so p³jito tasmi pasannacitto, bahussuto p±tukaroti dhamma½.. 319. tadaµµhikatv±na nisamma dh²ro, dhamm±nudhamma½ paµipajjam±no. viññ³ vibh±v² nipuºo ca hoti, yo t±disa½ bhajati appamatto.. 320. khuddañca b±la½ upasevam±no, an±gatatthañca us³yakañca. idheva dhamma½ avibh±vayitv±, avitiººakaªkho maraºa½ upeti.. 321. yath± naro ±pagamotaritv±, mahodaka½ salila½ s²ghasota½. so vuyham±no anusotag±m², ki½ so pare sakkhati t±rayetu½.. 322. tatheva dhamma½ avibh±vayitv±, bahussut±na½ anis±mayattha½. saya½ aj±na½ avitiººakaªkho, ki½ so pare sakkhati nijjhapetu½.. 323. yath±pi n±va½ da¼ham±ruhitv±, phiyena {piyena (s²0 sy±0)} rittena samaªgibh³to. so t±raye tattha bah³pi aññe, tatr³payaññ³ kusalo mut²m± {mat²m± (sy±0 ka0)}.. 324. evampi yo vedagu bh±vitatto, bahussuto hoti avedhadhammo. so kho pare nijjhapaye paj±na½, sot±vadh±n³panis³papanne.. 325. tasm± have sappurisa½ bhajetha, medh±vinañceva bahussutañca. aññ±ya attha½ paµipajjam±no, viññ±tadhammo sa sukha½ {so sukha½ (s²0)} labheth±ti.. n±v±sutta½ aµµhama½ niµµhita½. 9. ki½s²lasutta½ 326. ``ki½s²lo ki½sam±c±ro, k±ni kamm±ni br³haya½. naro samm± niviµµhassa, uttamatthañca p±puºe''.. 327. ``vu¹¹h±pac±y² anus³yako siy±, k±laññ³ {k±laññu (s²0 sy±0)} cassa gar³na½ {gar³na½ (s²0)} dassan±ya. dhammi½ katha½ erayita½ khaºaññ³, suºeyya sakkacca subh±sit±ni.. 328. ``k±lena gacche gar³na½ sak±sa½, thambha½ nira½katv± {nir±katv± (?) ni + ± + kara + tv±} niv±tavutti. attha½ dhamma½ sa½yama½ brahmacariya½, anussare ceva sam±care ca.. 329. ``dhamm±r±mo dhammarato, dhamme µhito dhammavinicchayaññ³. nev±care dhammasandosav±da½, tacchehi n²yetha subh±sitehi.. 330. ``hassa½ jappa½ parideva½ padosa½, m±y±kata½ kuhana½ giddhi m±na½. s±rambha½ kakkasa½ kas±vañca muccha½ {s±rambha kakkassa kas±va muccha½ (sy±0 p²0)}, hitv± care v²tamado µhitatto.. 331. ``viññ±tas±r±ni subh±sit±ni, sutañca viññ±tasam±dhis±ra½. na tassa paññ± ca sutañca va¹¹hati, yo s±haso hoti naro pamatto.. 332. ``dhamme ca ye ariyapavedite rat±, anuttar± te vacas± manas± kammun± ca. te santisoraccasam±dhisaºµhit±, sutassa paññ±ya ca s±ramajjhag³''ti.. ki½s²lasutta½ navama½ niµµhita½. 10. uµµh±nasutta½ 333. uµµhahatha nis²datha, ko attho supitena vo. ±tur±nañhi k± nidd±, sallaviddh±na ruppata½.. 334. uµµhahatha nis²datha, da¼ha½ sikkhatha santiy±. m± vo pamatte viññ±ya, maccur±j± amohayittha vas±nuge.. 335. y±ya dev± manuss± ca, sit± tiµµhanti atthik±. taratheta½ visattika½, khaºo vo {khaºo ve (p²0 ka0)} m± upaccag±. khaº±t²t± hi socanti, nirayamhi samappit±.. 336. pam±do rajo pam±do, pam±d±nupatito rajo. appam±dena vijj±ya, abbahe {abb³¼he (sy±0 p²0), abbuhe (ka0 aµµha0)} sallamattanoti.. uµµh±nasutta½ dasama½ niµµhita½. 11. r±hulasutta½ 337. ``kacci abhiºhasa½v±s±, n±vaj±n±si paº¹ita½. ukk±dh±ro {okk±dh±ro (sy±0 ka0)} manuss±na½, kacci apacito tay±'' {tava (s²0 aµµha0)}.. 338. ``n±ha½ abhiºhasa½v±s±, avaj±n±mi paº¹ita½. ukk±dh±ro manuss±na½, nicca½ apacito may±''.. 339. ``pañca k±maguºe hitv±, piyar³pe manorame. saddh±ya ghar± nikkhamma, dukkhassantakaro bhava.. 340. ``mitte bhajassu kaly±ºe, pantañca sayan±sana½. vivitta½ appanigghosa½, mattaññ³ hohi bhojane.. 341. ``c²vare piº¹ap±te ca, paccaye sayan±sane. etesu taºha½ m±k±si, m± loka½ punar±gami.. 342. ``sa½vuto p±timokkhasmi½, indriyesu ca pañcasu. sati k±yagat±tyatthu, nibbid±bahulo bhava.. 343. ``nimitta½ parivajjehi, subha½ r±g³pasañhita½. asubh±ya citta½ bh±vehi, ekagga½ susam±hita½.. 344. ``animittañca bh±vehi, m±n±nusayamujjaha. tato m±n±bhisamay±, upasanto carissat²''ti.. ittha½ suda½ bhagav± ±yasmanta½ r±hula½ im±hi g±th±hi abhiºha½ ovadat²ti. r±hulasutta½ ek±dasama½ niµµhita½. 12. nigrodhakappasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± ±¼aviya½ viharati agg±¼ave cetiye. tena kho pana samayena ±yasmato vaªg²sassa upajjh±yo nigrodhakappo n±ma thero agg±¼ave cetiye aciraparinibbuto hoti. atha kho ±yasmato vaªg²sassa rahogatassa paµisall²nassa eva½ cetaso parivitakko udap±di -- ``parinibbuto nu kho me upajjh±yo ud±hu no parinibbuto''ti? atha kho ±yasm± vaªg²so s±yanhasamaya½ paµisall±n± vuµµhito yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ abhiv±detv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho ±yasm± vaªg²so bhagavanta½ etadavoca -- ``idha mayha½, bhante, rahogatassa paµisall²nassa eva½ cetaso parivitakko udap±di -- `parinibbuto nu kho me upajjh±yo, ud±hu no parinabbuto'''ti. atha kho ±yasm± vaªg²so uµµh±y±san± eka½sa½ c²vara½ katv± yena bhagav± tenañjali½ paº±metv± bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 345. ``pucch±ma {pucch±mi (ka0)} satth±ramanomapañña½, diµµheva dhamme yo vicikicch±na½ chett±. agg±¼ave k±lamak±si bhikkhu, ñ±to yasass² abhinibbutatto.. 346. ``nigrodhakappo iti tassa n±ma½, tay± kata½ bhagav± br±hmaºassa. so ta½ namassa½ acari mutyapekkho, ±raddhav²riyo da¼hadhammadass².. 347. ``ta½ s±vaka½ sakya {sakka (s²0 sy±0 p²0)} mayampi sabbe, aññ±tumicch±ma samantacakkhu. samavaµµhit± no savan±ya sot±, tuva½ no satth± tvamanuttarosi.. 348. ``chindeva no vicikiccha½ br³hi meta½, parinibbuta½ vedaya bh³ripañña. majjheva {majjhe ca (sy±0 ka0)} no bh±sa samantacakkhu, sakkova dev±na sahassanetto.. 349. ``ye keci ganth± idha mohamagg±, aññ±ºapakkh± vicikicchaµh±n±. tath±gata½ patv± na te bhavanti, cakkhuñhi eta½ parama½ nar±na½.. 350. ``no ce hi j±tu puriso kilese, v±to yath± abbhadhana½ vih±ne. tamovassa nivuto sabbaloko, na jotimantopi nar± tapeyyu½.. 351. ``dh²r± ca pajjotakar± bhavanti, ta½ ta½ aha½ v²ra {dh²ra (s²0 sy±0)} tatheva maññe. vipassina½ j±namup±gamumh± {j±namupagamamh± (s²0 sy±0)}, paris±su no ±vikarohi kappa½.. 352. ``khippa½ gira½ eraya vaggu vaggu½, ha½sova paggayha saºika½ {saºi½ (sy±0 p²0)} nik³ja. bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugat± suºoma.. 353. ``pah²naj±timaraºa½ asesa½, niggayha dhona½ {dhota½ (s²0)} vadess±mi dhamma½. na k±mak±ro hi puthujjan±na½, saªkheyyak±ro ca {saªkhayyak±rova (ka0)} tath±gat±na½.. 354. ``sampannaveyy±karaºa½ taveda½, samujjupaññassa {samujjapaññassa (sy±0 ka0)} samuggah²ta½. ayamañjal² pacchimo suppaº±mito, m± mohay² j±namanomapañña.. 355. ``parovara½ {var±vara½ (katthaci)} ariyadhamma½ viditv±, m± mohay² j±namanomav²ra. v±ri½ yath± ghammani ghammatatto, v±c±bhikaªkh±mi suta½ pavassa {sutassa vassa (sy±0)}.. 356. ``yadatthika½ {yadatthiya½ (p²0), yadatthita½ (ka0)} brahmacariya½ acar², kapp±yano kaccissa ta½ amogha½. nibb±yi so ±du saup±diseso, yath± vimutto ahu ta½ suºoma''.. 357. ``acchecchi {achejji (ka0)} taºha½ idha n±mar³pe, (iti bhagav±) kaºhassa {taºh±ya (ka0)} sota½ d²gharatt±nusayita½. at±ri j±ti½ maraºa½ asesa½,'' iccabrav² bhagav± pañcaseµµho.. 358. ``esa sutv± pas²d±mi, vaco te isisattama. amogha½ kira me puµµha½, na ma½ vañcesi br±hmaºo.. 359. ``yath±v±d² tath±k±r², ahu buddhassa s±vako. acchid± maccuno j±la½, tata½ m±y±vino da¼ha½.. 360. ``addas± bhagav± ±di½, up±d±nassa kappiyo. accag± vata kapp±yano, maccudheyya½ suduttara''nti.. nigrodhakappasutta½ dv±dasama½ niµµhita½. 13. samm±paribb±jan²yasutta½ 361. ``pucch±mi muni½ pah³tapañña½, tiººa½ p±raªgata½ parinibbuta½ µhitatta½. nikkhamma ghar± panujja k±me, katha½ bhikkhu samm± so loke paribbajeyya''.. 362. ``yassa maªgal± sam³hat±, (iti bhagav±) upp±t± supin± ca lakkhaº± ca. so maªgaladosavippah²no, samm± so loke paribbajeyya.. 363. ``r±ga½ vinayetha m±nusesu, dibbesu k±mesu c±pi bhikkhu. atikkamma bhava½ samecca dhamma½, samm± so loke paribbajeyya.. 364. ``vipiµµhikatv±na pesuº±ni, kodha½ kadariya½ jaheyya bhikkhu. anurodhavirodhavippah²no, samm± so loke paribbajeyya.. 365. ``hitv±na piyañca appiyañca, anup±d±ya anissito kuhiñci. sa½yojaniyehi vippamutto, samm± so loke paribbajeyya.. 366. ``na so upadh²su s±rameti, ±d±nesu vineyya chandar±ga½. so anissito anaññaneyyo, samm± so loke paribbajeyya.. 367. ``vacas± manas± ca kammun± ca, aviruddho samm± viditv± dhamma½. nibb±napad±bhipatthay±no, samm± so loke paribbajeyya.. 368. ``yo vandati manti nuººameyya {nunnameyya (?)}, akkuµµhopi na sandhiyetha bhikkhu. laddh± parabhojana½ na majje, samm± so loke paribbajeyya.. 369. ``lobhañca bhavañca vippah±ya, virato chedanabandhan± ca {chedanabandhanato (s²0 sy±0)} bhikkhu. so tiººakatha½katho visallo, samm± so loke paribbajeyya.. 370. ``s±ruppa½ attano viditv±, no ca bhikkhu hi½seyya kañci loke. yath± tathiya½ viditv± dhamma½, samm± so loke paribbajeyya.. 371. ``yass±nusay± na santi keci, m³l± ca {m³l± (s²0 sy±0)} akusal± sam³hat±se. so nir±so {nir±sayo (s²0), nir±saso (sy±0)} an±sis±no {an±say±no (s²0 p²0), an±sas±no (sy±0)}, samm± so loke paribbajeyya.. 372. ``±savakh²ºo pah²nam±no, sabba½ r±gapatha½ up±tivatto. danto parinibbuto µhitatto, samm± so loke paribbajeyya.. 373. ``saddho sutav± niy±madass², vaggagatesu na vaggas±ri dh²ro. lobha½ dosa½ vineyya paµigha½, samm± so loke paribbajeyya.. 374. ``sa½suddhajino vivaµµacchado, dhammesu vas² p±rag³ anejo. saªkh±ranirodhañ±ºakusalo , samm± so loke paribbajeyya.. 375. ``at²tesu an±gatesu c±pi, kapp±t²to aticcasuddhipañño. sabb±yatanehi vippamutto, samm± so loke paribbajeyya.. 376. ``aññ±ya pada½ samecca dhamma½, vivaµa½ disv±na pah±nam±sav±na½. sabbupadh²na½ parikkhay±no {parikkhay± (p²0)}, samm± so loke paribbajeyya''.. 377. ``addh± hi bhagav± tatheva eta½, yo so eva½vih±r² danto bhikkhu. sabbasa½yojanayogav²tivatto {sabbasa½yojaniye ca v²tivatto (s²0 sy±0 p²0)}, samm± so loke paribbajeyy±''ti.. samm±paribb±jan²yasutta½ terasama½ niµµhita½. 14. dhammikasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. atha kho dhammiko up±sako pañcahi up±sakasatehi saddhi½ yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ abhiv±detv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho dhammiko up±sako bhagavanta½ g±th±hi ajjhabh±si -- 378. ``pucch±mi ta½ gotama bh³ripañña, katha½karo s±vako s±dhu hoti. yo v± ag±r± anag±rameti, ag±rino v± panup±sak±se.. 379. ``tuvañhi lokassa sadevakassa, gati½ paj±n±si par±yaºañca. na catthi tulyo nipuºatthadass², tuvañhi buddha½ pavara½ vadanti.. 380. ``sabba½ tuva½ ñ±ºamavecca dhamma½, pak±sesi satte anukampam±no. vivaµµacchadosi samantacakkhu, virocasi vimalo sabbaloke.. 381. ``±gañchi te santike n±gar±j±, er±vaºo n±ma jinoti sutv±. sopi tay± mantayitv±jjhagam±, s±dh³ti sutv±na pat²tar³po.. 382. ``r±j±pi ta½ vessavaºo kuvero, upeti dhamma½ paripuccham±no. tass±pi tva½ pucchito br³si dh²ra, so c±pi sutv±na pat²tar³po.. 383. ``ye kecime titthiy± v±das²l±, ±j²vak± v± yadi v± nigaºµh±. paññ±ya ta½ n±titaranti sabbe, µhito vajanta½ viya s²ghag±mi½.. 384. ``ye kecime br±hmaº± v±das²l±, vuddh± c±pi br±hmaº± santi keci. sabbe tayi atthabaddh± bhavanti, ye c±pi aññe v±dino maññam±n±.. 385. ``ayañhi dhammo nipuºo sukho ca, yoya½ tay± bhagav± suppavutto. tameva sabbepi {sabbe maya½ (sy±0)} suss³sam±n±, ta½ no vada pucchito buddhaseµµha.. 386. ``sabbepi me bhikkhavo sannisinn±, up±sak± c±pi tatheva sotu½. suºantu dhamma½ vimalen±nubuddha½, subh±sita½ v±savasseva dev±''.. 387. ``suº±tha me bhikkhavo s±vay±mi vo, dhamma½ dhuta½ tañca car±tha sabbe. iriy±patha½ pabbajit±nulomika½, sevetha na½ atthadaso mut²m±.. 388. ``no ve vik±le vicareyya bhikkhu, g±me ca piº¹±ya careyya k±le. ak±lac±riñhi sajanti saªg±, tasm± vik±le na caranti buddh±.. 389. ``r³p± ca sadd± ca ras± ca gandh±, phass± ca ye sammadayanti satte. etesu dhammesu vineyya chanda½, k±lena so pavise p±tar±sa½.. 390. ``piº¹añca bhikkhu samayena laddh±, eko paµikkamma raho nis²de. ajjhattacint² na mano bahiddh±, nicch±raye saªgahitattabh±vo.. 391. ``sacepi so sallape s±vakena, aññena v± kenaci bhikkhun± v±. dhamma½ paº²ta½ tamud±hareyya, na pesuºa½ nopi par³pav±da½.. 392. ``v±dañhi eke paµiseniyanti, na te pasa½s±ma parittapaññe. tato tato ne pasajanti saªg±, cittañhi te tattha gamenti d³re.. 393. ``piº¹a½ vih±ra½ sayan±sanañca, ±pañca saªgh±µiraj³pav±hana½. sutv±na dhamma½ sugatena desita½, saªkh±ya seve varapaññas±vako.. 394. ``tasm± hi piº¹e sayan±sane ca, ±pe ca saªgh±µiraj³pav±hane. etesu dhammesu an³palitto, bhikkhu yath± pokkhare v±ribindu.. 395. ``gahaµµhavatta½ pana vo vad±mi, yath±karo s±vako s±dhu hoti. na hesa {na heso (s²0)} labbh± sapariggahena, phassetu½ yo kevalo bhikkhudhammo.. 396. ``p±ºa½ na hane {na h±ne (s²0)} na ca gh±tayeyya, na c±nujaññ± hanata½ paresa½. sabbesu bh³tesu nidh±ya daº¹a½, ye th±var± ye ca tas± santi {tasanti (s²0 p²0)} loke.. 397. ``tato adinna½ parivajjayeyya, kiñci kvaci s±vako bujjham±no. na h±raye harata½ n±nujaññ±, sabba½ adinna½ parivajjayeyya.. 398. ``abrahmacariya½ parivajjayeyya, aªg±rak±su½ jalita½va viññ³. asambhuºanto pana brahmacariya½, parassa d±ra½ na atikkameyya.. 399. ``sabhaggato v± parisaggato v±, ekassa veko {ceto (s²0 sy±0)} na mus± bhaºeyya. na bh±ºaye bhaºata½ n±nujaññ±, sabba½ abh³ta½ parivajjayeyya.. 400. ``majjañca p±na½ na sam±careyya, dhamma½ ima½ rocaye yo gahaµµho. na p±yaye pivata½ n±nujaññ±, umm±dananta½ iti na½ viditv±.. 401. ``mad± hi p±p±ni karonti b±l±, k±renti caññepi jane pamatte. eta½ apuññ±yatana½ vivajjaye, umm±dana½ mohana½ b±lakanta½.. 402. ``p±ºa½ na hane na c±dinnam±diye, mus± na bh±se na ca majjapo siy±. abrahmacariy± virameyya methun±, ratti½ na bhuñjeyya vik±labhojana½.. 403. ``m±la½ na dh±re na ca gandham±care, mañce cham±ya½ va sayetha santhate. etañhi aµµhaªgikam±huposatha½, buddhena dukkhantagun± pak±sita½.. 404. ``tato ca pakkhassupavassuposatha½, c±tuddasi½ pañcadasiñca aµµhami½. p±µih±riyapakkhañca pasannam±naso, aµµhaªgupeta½ susamattar³pa½.. 405. ``tato ca p±to upavutthuposatho, annena p±nena ca bhikkhusaªgha½. pasannacitto anumodam±no, yath±raha½ sa½vibhajetha viññ³.. 406. ``dhammena m±t±pitaro bhareyya, payojaye dhammika½ so vaºijja½. eta½ gih² vattayamappamatto, sayampabhe n±ma upeti deve''ti.. dhammikasutta½ cuddasama½ niµµhita½. c³¼avaggo dutiyo niµµhito. tassudd±na½ -- ratan±magandho hiri ca, maªgala½ s³cilomena. dhammacariyañca br±hmaºo {kapilo br±hmaºopi ca (sy±0 ka0)}, n±v± ki½s²lamuµµh±na½.. r±hulo puna kappo ca, paribb±janiya½ tath±. dhammikañca viduno ±hu, c³¼avagganti cuddas±ti.. 3. mah±vaggo 1. pabbajj±sutta½ 407. pabbajja½ kittayiss±mi, yath± pabbaji cakkhum±. yath± v²ma½sam±no so, pabbajja½ samarocayi.. 408. samb±dhoya½ ghar±v±so, rajass±yatana½ iti. abbhok±sova pabbajj±, iti disv±na pabbaji.. 409. pabbajitv±na k±yena, p±pakamma½ vivajjayi. vac²duccarita½ hitv±, ±j²va½ parisodhayi.. 410. agam± r±jagaha½ buddho, magadh±na½ giribbaja½. piº¹±ya abhih±resi, ±kiººavaralakkhaºo.. 411. tamaddas± bimbis±ro, p±s±dasmi½ patiµµhito. disv± lakkhaºasampanna½, imamattha½ abh±satha.. 412. ``ima½ bhonto nis±metha, abhir³po brah± suci. caraºena ca sampanno, yugamattañca pekkhati.. 413. ``okkhittacakkhu satim±, n±ya½ n²cakul±miva. r±jad³t±bhidh±vantu, kuhi½ bhikkhu gamissati''.. 414. te pesit± r±jad³t±, piµµhito anubandhisu½. kuhi½ gamissati bhikkhu, kattha v±so bhavissati.. 415. sapad±na½ caram±no, guttadv±ro susa½vuto. khippa½ patta½ ap³resi, sampaj±no paµissato.. 416. piº¹ac±ra½ caritv±na, nikkhamma nagar± muni. paº¹ava½ abhih±resi, ettha v±so bhavissati.. 417. disv±na v±s³pagata½, tayo {tato (s²0 p²0)} d³t± up±visu½. tesu ekova {eko ca d³to (s²0 sy±0 p²0)} ±gantv±, r±jino paµivedayi.. 418. ``esa bhikkhu mah±r±ja, paº¹avassa puratthato {purakkhato (sy±0 ka0)}. nisinno byagghusabhova, s²hova girigabbhare''.. 419. sutv±na d³tavacana½, bhadday±nena khattiyo. taram±nar³po niyy±si, yena paº¹avapabbato.. 420. sa y±nabh³mi½ y±yitv±, y±n± oruyha khattiyo. pattiko upasaªkamma, ±sajja na½ up±visi.. 421. nisajja r±j± sammodi, katha½ s±raº²ya½ tato. katha½ so v²tis±retv±, imamattha½ abh±satha.. 422. ``yuv± ca daharo c±si, paµhamuppattiko {paµhamuppattiy± (s²0), paµhamuppattito (sy±0)} susu. vaºº±rohena sampanno, j±tim± viya khattiyo.. 423. ``sobhayanto an²kagga½, n±gasaªghapurakkhato. dad±mi bhoge bhuñjassu, j±ti½ akkh±hi pucchito''.. 424. ``uju½ janapado r±ja, himavantassa passato. dhanav²riyena sampanno, kosalesu {kosalassa (sy±0 ka0)} niketino.. 425. ``±dicc± {±dicco (ka0)} n±ma gottena, s±kiy± {s±kiyo (ka0)} n±ma j±tiy±. tamh± kul± pabbajitomhi, na k±me abhipatthaya½.. 426. ``k±mesv±d²nava½ disv±, nekkhamma½ daµµhu khemato. padh±n±ya gamiss±mi, ettha me rañjat² mano''ti.. pabbajj±sutta½ paµhama½ niµµhita½. 2. padh±nasutta½ 427. ``ta½ ma½ padh±napahitatta½, nadi½ nerañjara½ pati. viparakkamma jh±yanta½, yogakkhemassa pattiy±.. 428. ``namuc² karuºa½ v±ca½, bh±sam±no up±gami. `kiso tvamasi dubbaººo, santike maraºa½ tava.. 429. ```sahassabh±go maraºassa, eka½so tava j²vita½. j²va bho j²vita½ seyyo, j²va½ puññ±ni k±hasi.. 430. ```carato ca te brahmacariya½, aggihuttañca j³hato. pah³ta½ c²yate puñña½, ki½ padh±nena k±hasi.. 431. ```duggo maggo padh±n±ya, dukkaro durabhisambhavo'''. im± g±th± bhaºa½ m±ro, aµµh± buddhassa santike.. 432. ta½ tath±v±dina½ m±ra½, bhagav± etadabravi. ``pamattabandhu p±pima, yenatthena {senatthena (?), attano atthena (aµµha0 sa½vaººan±)} idh±gato.. 433. ``aºumattopi {aºumattenapi (s²0 sy±0)} puññena, attho mayha½ na vijjati. yesañca attho puññena, te m±ro vattumarahati.. 434. ``atthi saddh± tath± {tato (s²0 p²0), tapo (sy±0 ka0)} v²riya½, paññ± ca mama vijjati. eva½ ma½ pahitattampi, ki½ j²vamanupucchasi.. 435. ``nad²namapi sot±ni, aya½ v±to visosaye. kiñca me pahitattassa, lohita½ nupasussaye.. 436. ``lohite sussam±namhi, pitta½ semhañca sussati. ma½sesu kh²yam±nesu, bhiyyo citta½ pas²dati. bhiyyo sati ca paññ± ca, sam±dhi mama tiµµhati.. 437. ``tassa meva½ viharato, pattassuttamavedana½. k±mesu {k±me (s²0 sy±0)} n±pekkhate citta½, passa sattassa suddhata½.. 438. ``k±m± te paµham± sen±, dutiy± arati vuccati. tatiy± khuppip±s± te, catutth² taºh± pavuccati.. 439. ``pañcama½ {pañcam² (s²0 p²0)} thinamiddha½ te, chaµµh± bh²r³ pavuccati. sattam² vicikicch± te, makkho thambho te aµµhamo.. 440. ``l±bho siloko sakk±ro, micch±laddho ca yo yaso. yo catt±na½ samukka½se, pare ca avaj±nati.. 441. ``es± namuci te sen±, kaºhass±bhippah±rin². na na½ as³ro jin±ti, jetv± ca labhate sukha½.. 442. ``esa muñja½ parihare, dhiratthu mama {ida (ka0)} j²vita½. saªg±me me mata½ seyyo, ya½ ce j²ve par±jito.. 443. ``pag±¼hettha na dissanti, eke samaºabr±hmaº±. tañca magga½ na j±nanti, yena gacchanti subbat±.. 444. ``samant± dhajini½ disv±, yutta½ m±ra½ sav±hana½. yuddh±ya paccuggacch±mi, m± ma½ µh±n± ac±vayi.. 445. ``ya½ te ta½ nappasahati, sena½ loko sadevako. ta½ te paññ±ya bhecch±mi {gacch±mi (s²0), vecch±mi (sy±0), vajjh±mi (ka0)}, ±ma½ patta½va asman± {pakka½va amun± (ka0)}.. 446. ``vas²karitv± {vasi½ karitv± (bah³su)} saªkappa½, satiñca s³patiµµhita½. raµµh± raµµha½ vicarissa½, s±vake vinaya½ puth³.. 447. ``te appamatt± pahitatt±, mama s±sanak±rak±. ak±massa {ak±m± (ka0)} te gamissanti, yattha gantv± na socare''.. 448. ``satta vass±ni bhagavanta½, anubandhi½ pad±pada½. ot±ra½ n±dhigacchissa½, sambuddhassa sat²mato.. 449. ``medavaººa½va p±s±ºa½, v±yaso anupariyag±. apettha mudu½ {mudu (s²0)} vindema, api ass±dan± siy±.. 450. ``aladdh± tattha ass±da½, v±yasetto apakkami. k±kova selam±sajja, nibbijj±pema gotama½''.. 451. tassa sokaparetassa, v²º± kacch± abhassatha. tato so dummano yakkho, tatthevantaradh±yath±ti.. padh±nasutta½ dutiya½ niµµhita½. 3. subh±sitasutta½ eva½ me suta½ -- eka samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. tatra kho bhagav± bhikkh³ ±mantesi -- ``bhikkhavo''ti. ``bhadante''ti te bhikkh³ bhagavato paccassosu½. bhagav± etadavoca -- ``cat³hi, bhikkhave, aªgehi samann±gat± v±c± subh±sit± hoti, na dubbh±sit±, anavajj± ca ananuvajj± ca viññ³na½. katamehi cat³hi? idha, bhikkhave, bhikkhu subh±sita½yeva bh±sati no dubbh±sita½, dhamma½yeva bh±sati no adhamma½, piya½yeva bh±sati no appiya½, sacca½yeva bh±sati no alika½. imehi kho, bhikkhave, cat³hi aªgehi samann±gat± v±c± subh±sit± hoti, no dubbh±sit±, anavajj± ca ananuvajj± ca viññ³na''nti. idamavoca bhagav±. ida½ vatv±na sugato ath±para½ etadavoca satth± -- 452. ``subh±sita½ uttamam±hu santo, dhamma½ bhaºe n±dhamma½ ta½ dutiya½. piya½ bhaºe n±ppiya½ ta½ tatiya½, sacca½ bhaºe n±lika½ ta½ catuttha''nti.. atha kho ±yasm± vaªg²so uµµh±y±san± eka½sa½ c²vara½ katv± yena bhagav± tenañjali½ paº±metv± bhagavanta½ etadavoca -- ``paµibh±ti ma½ bhagav±, paµibh±ti ma½ sugat±''ti. ``paµibh±tu ta½ vaªg²s±''ti bhagav± avoca. atha kho ±yasm± vaªg²so bhagavanta½ sammukh± s±rupp±hi g±th±hi abhitthavi -- 453. ``tameva v±ca½ bh±seyya, y±yatt±na½ na t±paye. pare ca na vihi½seyya, s± ve v±c± subh±sit±.. 454. ``piyav±cameva bh±seyya, y± v±c± paµinandit±. ya½ an±d±ya p±p±ni, paresa½ bh±sate piya½.. 455. ``sacca½ ve amat± v±c±, esa dhammo sanantano. sacce atthe ca dhamme ca, ±hu santo patiµµhit±.. 456. ``ya½ buddho bh±sati v±ca½, khema½ nibb±napattiy±. dukkhassantakiriy±ya, s± ve v±c±namuttam±''ti.. subh±sitasutta½ tatiya½ niµµhita½. 4. sundarikabh±radv±jasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± kosalesu viharati sundarik±ya nadiy± t²re. tena kho pana samayena sundarikabh±radv±jo br±hmaºo sundarik±ya nadiy± t²re aggi½ juhati, aggihutta½ paricarati. atha kho sundarikabh±radv±jo br±hmaºo aggi½ juhitv± aggihutta½ paricaritv± uµµh±y±san± samant± catuddis± anuvilokesi -- ``ko nu kho ima½ habyasesa½ bhuñjeyy±''ti? addas± kho sundarikabh±radv±jo br±hmaºo bhagavanta½ avid³re aññatarasmi½ rukkham³le sas²sa½ p±ruta½ nisinna½; disv±na v±mena hatthena habyasesa½ gahetv± dakkhiºena hatthena kamaº¹alu½ gahetv± yena bhagav± tenupasaªkami. atha kho bhagav± sundarikabh±radv±jassa br±hmaºassa padasaddena s²sa½ vivari. atha kho sundarikabh±radv±jo br±hmaºo -- ``muº¹o aya½ bhava½, muº¹ako aya½ bhava''nti tatova puna nivattituk±mo ahosi. atha kho sundarikabh±radv±jassa br±hmaºassa etadahosi -- ``muº¹±pi hi idhekacce br±hmaº± bhavanti, ya½n³n±ha½ upasaªkamitv± j±ti½ puccheyya''nti. atha kho sundarikabh±radv±jo br±hmaºo yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ etadavoca -- ``ki½jacco bhava''nti? atha kho bhagav± sundarikabh±radv±ja½ br±hmaºa½ g±th±hi ajjhabh±si -- 457. ``na br±hmaºo nomhi na r±japutto, na vess±yano uda koci nomhi. gotta½ pariññ±ya puthujjan±na½, akiñcano manta car±mi loke.. 458. ``saªgh±µiv±s² agaho car±mi {agiho (ka0 s²0 p²0) ageho (katthaci)}, nivuttakeso abhinibbutatto. alippam±no idha m±ºavehi, akalla½ ma½ br±hmaºa pucchasi gottapañha½''.. 459. ``pucchanti ve bho br±hmaº±, br±hmaºebhi saha br±hmaºo no bhava''nti.. 460. ``br±hmaºo hi ce tva½ br³si, mañca br³si abr±hmaºa½. ta½ ta½ s±vitti½ pucch±mi, tipada½ catuv²satakkhara½.. 461. ``ki½ nissit± isayo manuj±, khattiy± br±hmaº± {paµhamap±danto} devat±na½. yaññamakappayi½su puth³ idha loke {dutiyap±danto (s²0)}.. 462. ``yadantag³ vedag³ yaññak±le, yass±huti½ labhe tassijjheti br³mi''.. 463. ``addh± hi tassa hutamijjhe, (iti br±hmaºo) ya½ t±disa½ vedagumaddas±ma. tumh±dis±nañhi adassanena, añño jano bhuñjati p³ra¼±sa½''.. 464. ``tasm±tiha tva½ br±hmaºa atthena, atthiko upasaªkamma puccha. santa½ vidh³ma½ an²gha½ nir±sa½, appevidha abhivinde sumedha½''.. 465. ``yaññe ratoha½ bho gotama, yañña½ yiµµhuk±mo n±ha½ paj±n±mi. anus±satu ma½ bhava½, yattha huta½ ijjhate br³hi me ta½''.. ``tena hi tva½, br±hmaºa, odahassu sota½; dhamma½ te desess±mi -- 466. ``m± j±ti½ pucch² caraºañca puccha, kaµµh± have j±yati j±tavedo. n²c±kul²nopi mun² dhit²m±, ±j±niyo hoti hir²nisedho.. 467. ``saccena danto damas± upeto, vedantag³ v³sitabrahmacariyo. k±lena tamhi habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho {puññapekho (s²0 p²0)} yajetha.. 468. ``ye k±me hitv± agah± caranti, susaññatatt± tasara½va ujju½. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 469. ``ye v²tar±g± susam±hitindriy±, candova r±huggahaº± pamutt±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 470. ``asajjam±n± vicaranti loke, sad± sat± hitv± mam±yit±ni. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 471. ``yo k±me hitv± abhibhuyyac±r², yo vedi j±t²maraºassa anta½. parinibbuto udakarahadova s²to, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 472. ``samo samehi visamehi d³re, tath±gato hoti anantapañño. an³palitto idha v± hura½ v±, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 473. ``yamhi na m±y± vasati na m±no, yo v²talobho amamo nir±so. panuººakodho abhinibbutatto, yo br±hmaºo sokamala½ ah±si. tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 474 . ``nivesana½ yo manaso ah±si, pariggah± yassa na santi keci. anup±diy±no idha v± hura½ v±, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 475. ``sam±hito yo udat±ri ogha½, dhamma½ caññ±si param±ya diµµhiy±. kh²º±savo antimadehadh±r², tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 476. ``bhav±sav± yassa vac² khar± ca, vidh³pit± atthagat± na santi. sa vedag³ sabbadhi vippamutto, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 477. ``saªg±tigo yassa na santi saªg±, yo m±nasattesu am±nasatto. dukkha½ pariññ±ya sakhettavatthu½, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 478. ``±sa½ aniss±ya vivekadass², paravediya½ diµµhimup±tivatto. ±rammaº± yassa na santi keci, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 479. ``paropar± {parovar± (s²0 p²0)} yassa samecca dhamm±, vidh³pit± atthagat± na santi. santo up±d±nakhaye vimutto, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 480. ``sa½yojana½ j±tikhayantadass², yop±nudi r±gapatha½ asesa½. suddho nidoso vimalo ak±co {ak±mo (s²0 sy±0)}, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 481. ``yo attano att±na½ {attan±tt±na½ (s²0 sy±0)} n±nupassati, sam±hito ujjugato µhitatto. sa ve anejo akhilo akaªkho, tath±gato arahati p³ra¼±sa½.. 482. ``mohantar± yassa na santi keci, sabbesu dhammesu ca ñ±ºadass². sar²rañca antima½ dh±reti, patto ca sambodhimanuttara½ siva½. ett±vat± yakkhassa suddhi, tath±gato arahati p³ra¼±sa½''.. 483. ``hutañca {huttañca (s²0 ka0)} mayha½ hutamatthu sacca½, ya½ t±disa½ vedaguna½ alattha½. brahm± hi sakkhi paµigaºh±tu me bhagav±, bhuñjatu me bhagav± p³ra¼±sa½''.. 484. ``g±th±bhig²ta½ me abhojaneyya½, sampassata½ br±hmaºa nesa dhammo. g±th±bhig²ta½ panudanti buddh±, dhamme sat² br±hmaºa vuttires±.. 485. ``aññena ca kevalina½ mahesi½, kh²º±sava½ kukkuccav³pasanta½. annena p±nena upaµµhahassu, khettañhi ta½ puññapekkhassa hoti''.. 486. ``s±dh±ha½ bhagav± tath± vijañña½, yo dakkhiºa½ bhuñjeyya m±disassa. ya½ yaññak±le pariyesam±no, pappuyya tava s±sana½''.. 487. ``s±rambh± yassa vigat±, citta½ yassa an±vila½. vippamutto ca k±mehi, thina½ yassa pan³dita½.. 488. ``s²mant±na½ vinet±ra½, j±timaraºakovida½. muni½ moneyyasampanna½, t±disa½ yaññam±gata½.. 489. ``bhakuµi½ {bh³kuµi½ (ka0 s²0), bh±kuµi½ (ka0 s²0, ma0 ni0 1.226)} vinayitv±na, pañjalik± namassatha. p³jetha annap±nena, eva½ ijjhanti dakkhiº±.. 490. ``buddho bhava½ arahati p³ra¼±sa½, puññakhettamanuttara½. ±y±go sabbalokassa, bhoto dinna½ mahapphala''nti.. atha kho sundarikabh±radv±jo br±hmaºo bhagavanta½ etadavoca -- ``abhikkanta½, bho gotama, abhikkanta½, bho gotama! seyyath±pi, bho gotama, nikkujjita½ v± ukkujjeyya, paµicchanna½ v± vivareyya, m³¼hassa v± magga½ ±cikkheyya, andhak±re v± telapajjota½ dh±reyya -- cakkhumanto r³p±ni dakkhant²ti; evameva½ bhot± gotamena anekapariy±yena dhammo pak±sito. es±ha½ bhavanta½ gotama½ saraºa½ gacch±mi dhammañca bhikkhusaªghañca. labheyy±ha½ bhoto gotamassa santike pabbajja½, labheyya½ upasampada''nti. alattha kho sundarikabh±radv±jo br±hmaºo...pe0... arahata½ ahos²ti. sundarikabh±radv±jasutta½ catuttha½ niµµhita½. 5. m±ghasutta½ eva½ me suta½ -- eka samaya½ bhagav± r±jagahe viharati gijjhak³µe pabbate. atha kho m±gho m±ºavo yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavat± saddhi½ sammodi. sammodan²ya½ katha½ s±raº²ya½ v²tis±retv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho m±gho m±ºavo bhagavanta½ etadavoca -- ``ahañhi, bho gotama, d±yako d±napati vadaññ³ y±cayogo; dhammena bhoge pariyes±mi; dhammena bhoge pariyesitv± dhammaladdhehi bhogehi dhamm±dhigatehi ekassapi dad±mi dvinnampi tiººampi catunnampi pañcannampi channampi sattannampi aµµhannampi navannampi dasannampi dad±mi, v²s±yapi ti½s±yapi catt±l²s±yapi paññ±s±yapi dad±mi, satassapi dad±mi, bhiyyopi dad±mi. kacc±ha½, bho gotama, eva½ dadanto eva½ yajanto bahu½ puñña½ pasav±m²''ti ? ``taggha tva½, m±ºava, eva½ dadanto eva½ yajanto bahu½ puñña½ pasavasi. yo kho, m±ºava, d±yako d±napati vadaññ³ y±cayogo; dhammena bhoge pariyesati; dhammena bhoge pariyesitv± dhammaladdhehi bhogehi dhamm±dhigatehi ekassapi dad±ti...pe0... satassapi dad±ti, bhiyyopi dad±ti, bahu½ so puñña½ pasavat²''ti. atha kho m±gho m±ºavo bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 491. ``pucch±maha½ gotama½ vadaññu½, (iti m±gho m±ºavo) k±s±yav±si½ agaha½ {agiha½ (s²0), ageha½ (p²0)} caranta½. yo y±cayogo d±napati {d±napat² (s²0 sy±0 p²0)} gahaµµho, puññatthiko {puññapekho (s²0 p²0 ka0)} yajati puññapekkho. dada½ paresa½ idha annap±na½, katha½ huta½ yajam±nassa sujjhe''.. 492. ``yo y±cayogo d±napati gahaµµho, (m±gh±ti bhagav±) puññatthiko yajati puññapekkho. dada½ paresa½ idha annap±na½, ±r±dhaye dakkhiºeyyebhi t±di''.. 493. ``yo y±cayogo d±napati gahaµµho, (iti m±gho m±ºavo) puññatthiko yajati puññapekkho. dada½ paresa½ idha annap±na½, akkh±hi me bhagav± dakkhiºeyye''.. 494. ``ye ve asatt± {alagg± (sy±0)} vicaranti loke, akiñcan± kevalino yatatt±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 495. ``ye sabbasa½yojanabandhanacchid±, dant± vimutt± an²gh± nir±s±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 496. ``ye sabbasa½yojanavippamutt±, dant± vimutt± an²gh± nir±s±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 497. ``r±gañca dosañca pah±ya moha½, kh²º±sav± v³sitabrahmacariy±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 498. ``yesu na m±y± vasati na m±no, kh²º±sav± v³sitabrahmacariy±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 499. ``ye v²talobh± amam± nir±s±, kh²º±sav± v³sitabrahmacariy±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 500. ``ye ve na taºh±su up±tipann±, vitareyya ogha½ amam± caranti. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 501. ``yesa½ taºh± natthi kuhiñci loke, bhav±bhav±ya idha v± hura½ v±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 502. ``ye k±me hitv± agah± caranti, susaññatatt± tasara½va ujju½. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 503. ``ye v²tar±g± susam±hitindriy±, candova r±huggahaº± pamutt±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 504. ``samit±vino v²tar±g± akop±, yesa½ gat² natthidha vippah±ya. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 505. ``jahitv± j±timaraºa½ asesa½, katha½kathi½ sabbamup±tivatt±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 506. ``ye attad²p± vicaranti loke, akiñcan± sabbadhi vippamutt±. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 507. ``ye hettha j±nanti yath± tath± ida½, ayamantim± natthi punabbhavoti. k±lena tesu habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha.. 508. ``yo vedag³ jh±narato sat²m±, sambodhipatto saraºa½ bah³na½. k±lena tamhi habya½ pavecche, yo br±hmaºo puññapekkho yajetha''.. 509. ``addh± amogh± mama pucchan± ahu, akkh±si me bhagav± dakkhiºeyye. tvañhettha j±n±si yath± tath± ida½, tath± hi te vidito esa dhammo.. 510. ``yo y±cayogo d±napati gahaµµho, (iti m±gho m±ºavo) puññatthiko yajati puññapekkho. dada½ paresa½ idha annap±na½, akkh±hi me bhagav± yaññasampada½''.. 511. ``yajassu yajam±no m±gh±ti bhagav±, sabbattha ca vippas±dehi citta½. ±rammaºa½ yajam±nassa yañño, etthappatiµµh±ya jah±ti dosa½.. 512. ``so v²tar±go pavineyya dosa½, metta½ citta½ bh±vayamappam±ºa½. rattindiva½ satatamappamatto, sabb± dis± pharati appamañña½''.. 513. ``ko sujjhati muccati bajjhat² ca, kenattan± gacchati {kenatthen± gacchati (ka0)} brahmaloka½. aj±nato me muni br³hi puµµho, bhagav± hi me sakkhi brahmajjadiµµho. tuvañhi no brahmasamosi sacca½, katha½ upapajjati brahmaloka½ jutima''.. 514. ``yo yajati tividha½ yaññasampada½, (m±gh±ti bhagav±) ±r±dhaye dakkhiºeyyebhi t±di. eva½ yajitv± samm± y±cayogo, upapajjati brahmalokanti br³m²''ti.. eva½ vutte, m±gho m±ºavo bhagavanta½ etadavoca -- ``abhikkanta½, bho gotama...pe0... ajjatagge p±ºupeta½ saraºa½ gata''nti. m±ghasutta½ pañcama½ niµµhita½. 6. sabhiyasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± r±jagahe viharati ve¼uvane kalandakaniv±pe. tena kho pana samayena sabhiyassa paribb±jakassa pur±ºas±lohit±ya devat±ya pañh± uddiµµh± honti -- ``yo te, sabhiya, samaºo v± br±hmaºo v± ime pañhe puµµho by±karoti tassa santike brahmacariya½ careyy±s²''ti. atha kho sabhiyo paribb±jako tass± devat±ya santike te pañhe uggahetv± ye te samaºabr±hmaº± saªghino gaºino gaº±cariy± ñ±t± yasassino titthakar± s±dhusammat± bahujanassa, seyyathida½ -- p³raºo kassapo makkhaligos±lo ajito kesakambalo pakudho {kakudho (s²0) pakuddho (sy±0 ka½0)} kacc±no sañcayo {sañjayo (s²0 sy±0 ka½0 p²0)} belaµµhaputto {bellaµµhiputto (s²0 p²0), ve¼aµµhaputto (sy±0)} nigaºµho n±µaputto {n±taputto (s²0 p²0)}, te upasaªkamitv± te pañhe pucchati. te sabhiyena paribb±jakena pañhe puµµh± na samp±yanti; asamp±yant± kopañca dosañca appaccayañca p±tukaronti. api ca sabhiya½ yeva paribb±jaka½ paµipucchanti. atha kho sabhiyassa paribb±jakassa etadahosi -- ``ye kho te bhonto samaºabr±hmaº± saªghino gaºino gaº±cariy± ñ±t± yasassino titthakar± s±dhusammat± bahujanassa, seyyathida½ -- p³raºo kassapo...pe0... nigaºµho n±µaputto, te may± pañhe puµµh± na samp±yanti, asamp±yant± kopañca dosañca appaccayañca p±tukaronti; api ca maññevettha paµipucchanti. yann³nn±ha½ h²n±y±vattitv± k±me paribhuñjeyya''nti. atha kho sabhiyassa paribb±jakassa etadahosi -- ``ayampi kho samaºo gotamo saªgh² ceva gaº² ca gaº±cariyo ca ñ±to yasass² titthakaro s±dhusammato bahujanassa; ya½n³n±ha½ samaºa½ gotama½ upasaªkamitv± ime pañhe puccheyya''nti. atha kho sabhiyassa paribb±jakassa etadahosi -- ``yepi kho te {ye kho te (sy±0), ya½ kho te (ka0)} bhonto samaºabr±hmaº± jiºº± vu¹¹h± mahallak± addhagat± vayoanuppatt± ther± rattaññ³ cirapabbajit± saªghino gaºino gaº±cariy± ñ±t± yasassino titthakar± s±dhusammat± bahujanassa, seyyathida½ -- p³raºo kassapo...pe0 ... nigaºµho n±µaputto, tepi may± pañhe puµµh± na samp±yanti, asamp±yant± kopañca dosañca appaccayañca p±tukaronti, api ca maññevettha paµipucchanti; ki½ pana me samaºo gotamo ime pañhe puµµho by±karissati! samaºo hi gotamo daharo ceva j±tiy±, navo ca pabbajj±y±''ti. atha kho sabhiyassa paribb±jakassa etadahosi -- ``samaºo kho {samaºo kho gotamo (sy±0 ka0)} daharoti na uññ±tabbo na paribhotabbo. daharopi cesa samaºo gotamo mahiddhiko hoti mah±nubh±vo, ya½n³n±ha½ samaºa½ gotama½ upasaªkamitv± ime pañhe puccheyya''nti. atha kho sabhiyo paribb±jako yena r±jagaha½ tena c±rika½ pakk±mi. anupubbena c±rika½ caram±no yena r±jagaha½ ve¼uvana½ kalandakaniv±po, yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavat± saddhi½ sammodi. sammodan²ya½ katha½ s±raº²ya½ v²tis±retv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho sabhiyo paribb±jako bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 515. ``kaªkh² vecikicch² ±gama½, (iti sabhiyo) pañhe pucchitu½ abhikaªkham±no. tesantakaro bhav±hi {bhav±hi me (p²0 ka0)} pañhe me puµµho, anupubba½ anudhamma½ by±karohi me''.. 516. ``d³rato ±gatosi sabhiya, (iti bhagav±) pañhe pucchitu½ abhikaªkham±no. tesantakaro bhav±mi {tesamantakaromi te (ka0)} pañhe te puµµho, anupubba½ anudhamma½ by±karomi te.. 517. ``puccha ma½ sabhiya pañha½, ya½ kiñci manasicchasi. tassa tasseva pañhassa, aha½ anta½ karomi te''ti.. atha kho sabhiyassa paribb±jakassa etadahosi -- ``acchariya½ vata, bho, abbhuta½ vata, bho! ya½ vat±ha½ aññesu samaºabr±hmaºesu ok±sakammamattampi {ok±samattampi (s²0 p²0)} n±lattha½ ta½ me ida½ samaºena gotamena ok±sakamma½ kata''nti. attamano pamudito udaggo p²tisomanassaj±to bhagavanta½ pañha½ apucchi -- 518. ``ki½ pattinam±hu bhikkhuna½, (iti sabhiyo) sorata½ kena kathañca dantam±hu. buddhoti katha½ pavuccati, puµµho me bhagav± by±karohi''.. 519. ``pajjena katena attan±, (sabhiy±ti bhagav±) parinibb±nagato vitiººakaªkho. vibhavañca bhavañca vippah±ya, vusitav± kh²ºapunabbhavo sa bhikkhu.. 520. ``sabbattha upekkhako satim±, na so hi½sati kañci sabbaloke. tiººo samaºo an±vilo, ussad± yassa na santi sorato so.. 521. ``yassindriy±ni bh±vit±ni, ajjhatta½ bahiddh± ca sabbaloke. nibbijjha ima½ parañca loka½, k±la½ kaªkhati bh±vito sa danto.. 522. ``kapp±ni viceyya keval±ni, sa½s±ra½ dubhaya½ cut³pap±ta½. vigatarajamanaªgaºa½ visuddha½, patta½ j±tikhaya½ tam±hu buddha''nti.. atha kho sabhiyo paribb±jako bhagavato bh±sita½ abhinanditv± anumoditv± attamano pamudito udaggo p²tisomanassaj±to bhagavanta½ uttari½ {uttari (ka0)} pañha½ apucchi -- 523. ``ki½ pattinam±hu br±hmaºa½, (iti sabhiyo) samaºa½ kena kathañca nh±takoti. n±goti katha½ pavuccati, puµµho me bhagav± by±karohi''.. 524. ``b±hitv± sabbap±pak±ni, (sabhiy±ti bhagav±) vimalo s±dhusam±hito µhitatto. sa½s±ramaticca keval² so, asito t±di pavuccate sa brahm±.. 525. ``samit±vi pah±ya puññap±pa½, virajo ñatv± ima½ parañca loka½. j±timaraºa½ up±tivatto, samaºo t±di pavuccate tathatt±.. 526. ``ninh±ya {ninah±ya (sy±0)} sabbap±pak±ni, ajjhatta½ bahiddh± ca sabbaloke. devamanussesu kappiyesu, kappa½ neti tam±hu nh±tako''ti.. 527. ``±gu½ na karoti kiñci loke, sabbasa½yoge {sabbayoge (ka0)} visajja bandhan±ni. sabbattha na sajjat² vimutto, n±go t±di pavuccate tathatt±''ti.. atha kho sabhiyo paribb±jako...pe0... bhagavanta½ uttari½ pañha½ apucchi -- 528. ``ka½ khettajina½ vadanti buddh±, (iti sabhiyo) kusala½ kena kathañca paº¹itoti. muni n±ma katha½ pavuccati, puµµho me bhagav± by±karohi''.. 529. ``khett±ni viceyya keval±ni, (sabhiy±ti bhagav±) dibba½ m±nusakañca brahmakhetta½. sabbakhettam³labandhan± pamutto, khettajino t±di pavuccate tathatt±.. 530. ``kos±ni viceyya keval±ni, dibba½ m±nusakañca brahmakosa½. sabbakosam³labandhan± pamutto, kusalo t±di pavuccate tathatt±.. 531. ``dubhay±ni viceyya paº¹ar±ni, ajjhatta½ bahiddh± ca suddhipañño. kaºha½ sukka½ up±tivatto, paº¹ito t±di pavuccate tathatt±.. 532. ``asatañca satañca ñatv± dhamma½, ajjhatta½ bahiddh± ca sabbaloke. devamanussehi p³jan²yo, saªga½ j±lamaticca so mun²''ti.. atha kho sabhiyo paribb±jako...pe0... bhagavanta½ uttari½ pañha½ apucchi -- 533. ``ki½ pattinam±hu vedagu½, (iti sabhiyo) anuvidita½ kena kathañca v²riyav±ti. ±j±niyo kinti n±ma hoti, puµµho me bhagav± by±karohi''.. 534. ``ved±ni viceyya keval±ni, (sabhiy±ti bhagav±) samaº±na½ y±nidhatthi {y±nipatthi (s²0 sy±0 p²0)} br±hmaº±na½. sabbavedan±su v²tar±go, sabba½ vedamaticca vedag³ so.. 535. ``anuvicca papañcan±mar³pa½, ajjhatta½ bahiddh± ca rogam³la½. sabbarogam³labandhan± pamutto, anuvidito t±di pavuccate tathatt±.. 536. ``virato idha sabbap±pakehi, nirayadukkha½ aticca v²riyav± so. so v²riyav± padh±nav±, dh²ro t±di pavuccate tathatt±.. 537. ``yassassu lun±ni bandhan±ni, ajjhatta½ bahiddh± ca saªgam³la½. sabbasaªgam³labandhan± pamutto, ±j±niyo t±di pavuccate tathatt±''ti.. atha kho sabhiyo paribb±jako...pe0... bhagavanta½ uttari½ pañha½ apucchi -- 538. ``ki½ pattinam±hu sottiya½, (iti sabhiyo) ariya½ kena kathañca caraºav±ti. paribb±jako kinti n±ma hoti, puµµho me bhagav± by±karohi''.. 539. ``sutv± sabbadhamma½ abhiññ±ya loke, (sabhiy±ti bhagav±) s±vajj±navajja½ yadatthi kiñci. abhibhu½ akatha½kathi½ vimutta½, anigha½ sabbadhim±hu sottiyoti.. 540. ``chetv± ±sav±ni ±lay±ni, vidv± so na upeti gabbhaseyya½. sañña½ tividha½ panujja paªka½, kappa½ neti tam±hu ariyoti.. 541. ``yo idha caraºesu pattipatto, kusalo sabbad± ±j±n±ti {±j±ni (sy±0)} dhamma½. sabbattha na sajjati vimuttacitto {vimutto (s²0)}, paµigh± yassa na santi caraºav± so.. 542. ``dukkhavepakka½ yadatthi kamma½, uddhamadho tiriya½ v±pi {tiriyañc±pi (sy±0)} majjhe. paribb±jayitv± pariññac±r², m±ya½ m±namathopi lobhakodha½. pariyantamak±si n±mar³pa½, ta½ paribb±jakam±hu pattipatta''nti.. atha kho sabhiyo paribb±jako bhagavato bh±sita½ abhinanditv± anumoditv± attamano pamudito udaggo p²tisomanassaj±to uµµh±y±san± eka½sa½ uttar±saªga½ karitv± yena bhagav± tenañjali½ paº±metv± bhagavanta½ sammukh± s±rupp±hi g±th±hi abhitthavi -- 543. ``y±ni ca t²ºi y±ni ca saµµhi, samaºappav±dasit±ni {samaºappav±danissit±ni (sy±0 ka0)} bh³ripañña. saññakkharasaññanissit±ni, osaraº±ni vineyya oghatamag±.. 544. ``antag³si p±rag³ {p±rag³si (sy±0 p²0 ka0)} dukkhassa, arah±si samm±sambuddho kh²º±sava½ ta½ maññe. jutim± mutim± pah³tapañño, dukkhassantakara½ at±resi ma½.. 545. ``ya½ me kaªkhitamaññ±si, vicikicch± ma½ t±rayi namo te. muni monapathesu pattipatta, akhila ±diccabandhu soratosi.. 546. ``y± me kaªkh± pure ±si, ta½ me by±k±si cakkhum±. addh± mun²si sambuddho, natthi n²varaº± tava.. 547. ``up±y±s± ca te sabbe, viddhast± vina¼²kat±. s²tibh³to damappatto, dhitim± saccanikkamo.. 548. ``tassa te n±gan±gassa, mah±v²rassa bh±sato. sabbe dev±numodanti, ubho n±radapabbat±.. 549. ``namo te puris±jañña, namo te purisuttama. sadevakasmi½ lokasmi½, natthi te paµipuggalo.. 550. ``tuva½ buddho tuva½ satth±, tuva½ m±r±bhibh³ muni. tuva½ anusaye chetv±, tiººo t±resi ma½ paja½.. 551. ``upadh² te samatikkant±, ±sav± te pad±lit±. s²hosi anup±d±no, pah²nabhayabheravo.. 552. ``puº¹ar²ka½ yath± vaggu, toye na upalimpati {toyena na upalippati (s²0), toye na upalippati (p²0), toyena na upalimpati (ka0)}. eva½ puññe ca p±pe ca, ubhaye tva½ na limpasi. p±de v²ra pas±rehi, sabhiyo vandati satthuno''ti.. atha kho sabhiyo paribb±jako bhagavato p±desu siras± nipatitv± bhagavanta½ etadavoca -- ``abhikkanta½, bhante...pe0... es±ha½ bhagavanta½ saraºa½ gacch±mi dhammañca bhikkhusaªghañca; labheyy±ha½, bhante, bhagavato santike pabbajja½, labheyya½ upasampada''nti . ``yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmi½ dhammavinaye ±kaªkhati pabbajja½, ±kaªkhati upasampada½, so catt±ro m±se parivasati; catunna½ m±s±na½ accayena ±raddhacitt± bhikkh³ pabb±jenti, upasamp±denti bhikkhubh±v±ya. api ca mettha puggalavemattat± vidit±''ti. ``sace, bhante, aññatitthiyapubb± imasmi½ dhammavinaye ±kaªkhant± pabbajja½, ±kaªkhant± upasampada½ catt±ro m±se parivasanti, catunna½ m±s±na½ accayena ±raddhacitt± bhikkh³ pabb±jenti, upasamp±denti bhikkhubh±v±ya, aha½ catt±ri vass±ni parivasiss±mi; catunna½ vass±na½ accayena ±raddhacitt± bhikkh³ pabb±jentu upasamp±dentu bhikkhubh±v±y±''ti. alattha kho sabhiyo paribb±jako bhagavato santike pabbajja½ alattha upasampada½...pe0... aññataro kho pan±yasm± sabhiyo arahata½ ahos²ti. sabhiyasutta½ chaµµha½ niµµhita½. 7. selasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± aªguttar±pesu c±rika½ caram±no mahat± bhikkhusaªghena saddhi½ a¹¹hate¼asehi bhikkhusatehi yena ±paºa½ n±ma aªguttar±p±na½ nigamo tadavasari. assosi kho keºiyo jaµilo ``samaºo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakul± pabbajito aªguttar±pesu c±rika½ caram±no mahat± bhikkhusaªghena saddhi½ a¹¹hate¼asehi bhikkhusatehi ±paºa½ anuppatto. ta½ kho pana bhavanta½ gotama½ eva½ kaly±ºo kittisaddo abbhuggato -- `itipi so bhagav± araha½ samm±sambuddho vijj±caraºasampanno sugato lokavid³ anuttaro purisadammas±rathi satth± devamanuss±na½ buddho bhagav±'ti {bhagav± (sy±0 p²0)}. so ima½ loka½ sadevaka½ sam±raka½ sabrahmaka½ sassamaºabr±hmaºi½ paja½ sadevamanussa½ saya½ abhiññ± sacchikatv± pavedeti. so dhamma½ desati ±dikaly±ºa½ majjhekaly±ºa½ pariyos±nakaly±ºa½ s±ttha½ sabyañjana½, kevalaparipuººa½ parisuddha½ brahmacariya½ pak±seti. s±dhu kho pana tath±r³p±na½ arahata½ dassana½ hot²''ti. atha kho keºiyo jaµilo yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavat± saddhi½ sammodi. sammodan²ya½ katha½ s±raº²ya½ v²tis±retv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinna½ kho keºiya½ jaµila½ bhagav± dhammiy± kath±ya sandassesi sam±dapesi samuttejesi sampaha½sesi. atha kho keºiyo jaµilo bhagavat± dhammiy± kath±ya sandassito sam±dapito samuttejito sampaha½sito bhagavanta½ etadavoca -- ``adhiv±setu me bhava½ gotamo sv±tan±ya bhatta½ saddhi½ bhikkhusaªghen±''ti. eva½ vutte, bhagav± keºiya½ jaµila½ etadavoca -- ``mah± kho, keºiya, bhikkhusaªgho a¹¹hate¼as±ni bhikkhusat±ni; tvañca br±hmaºesu abhippasanno''ti. dutiyampi kho keºiyo jaµilo bhagavanta½ etadavoca -- ``kiñc±pi, bho gotama, mah± bhikkhusaªgho a¹¹hate¼as±ni bhikkhusat±ni, ahañca br±hmaºesu abhippasanno; adhiv±setu me bhava½ gotamo sv±tan±ya bhatta½ saddhi½ bhikkhusaªghen±''ti. dutiyampi kho bhagav± keºiya½ jaµila½ etadavoca -- ``mah± kho, keºiya, bhikkhusaªgho a¹¹hate¼as±ni bhikkhusat±ni; tvañca br±hmaºesu abhippasanno''ti. tatiyampi kho keºiyo jaµilo bhagavanta½ etadavoca -- ``kiñc±pi, bho gotama, mah± bhikkhusaªgho a¹¹hate¼as±ni bhikkhusat±ni, ahañca br±hmaºesu abhippasanno, adhiv±setu {adhiv±setveva (s²0)} me bhava½ gotamo sv±tan±ya bhatta½ saddhi½ bhikkhusaªghen±''ti. adhiv±sesi bhagav± tuºh²bh±vena. atha kho keºiyo jaµilo bhagavato adhiv±sana½ viditv± uµµh±y±san± yena sako assamo tenupasaªkami; upasaªkamitv± mitt±macce ñ±tis±lohite ±mantesi -- ``suºantu me bhavanto mitt±macc± ñ±tis±lohit±, samaºo me gotamo nimantito sv±tan±ya bhatta½ saddhi½ bhikkhusaªghena, yena me k±yaveyy±vaµika½ kareyy±th±''ti. ``eva½, bho''ti kho keºiyassa jaµilassa mitt±macc± ñ±tis±lohit± keºiyassa jaµilassa paµissutv± appekacce uddhan±ni khaºanti, appekacce kaµµh±ni ph±lenti, appekacce bh±jan±ni dhovanti, appekacce udakamaºika½ patiµµh±penti, appekacce ±san±ni paññ±penti. keºiyo pana jaµilo s±ma½yeva maº¹alam±¼a½ paµiy±deti. tena kho pana samayena selo br±hmaºo ±paºe paµivasati, tiººa½ ved±na½ p±rag³ sanighaº¹ukeµubh±na½ s±kkharappabhed±na½ itih±sapañcam±na½ padako veyy±karaºo lok±yatamah±purisalakkhaºesu anavayo, t²ºi ca m±ºavakasat±ni mante v±ceti. tena kho pana samayena keºiyo jaµilo sele br±hmaºe abhippasanno hoti. atha kho selo br±hmaºo t²hi m±ºavakasatehi parivuto jaªgh±vih±ra½ anucaªkamam±no anuvicaram±no yena keºiyassa jaµilassa assamo tenupasaªkami. addas± kho selo br±hmaºo keºiyassa jaµilassa assame {keºissamiye jaµile (s²0 p²0)} appekacce uddhan±ni khaºante...pe0... appekacce ±san±ni paññapente, keºiya½ pana jaµila½ s±ma½yeva maº¹alam±¼a½ paµiy±denta½. disv±na keºiya½ jaµila½ etadavoca -- ``ki½ nu kho bhoto keºiyassa ±v±ho v± bhavissati, viv±ho v± bhavissati, mah±yañño v± paccupaµµhito, r±j± v± m±gadho seniyo bimbis±ro nimantito sv±tan±ya saddhi½ balak±yen±''ti? ``na me, bho sela, ±v±ho v± bhavissati viv±ho v±, n±pi r±j± m±gadho seniyo bimbis±ro nimantito sv±tan±ya saddhi½ balak±yena; api ca kho me mah±yañño paccupaµµhito. atthi samaºo gotamo sakyaputto sakyakul± pabbajito aªguttar±pesu c±rika½ caram±no mahat± bhikkhusaªghena saddhi½ a¹¹hate¼asehi bhikkhusatehi ±paºa½ anuppatto. ta½ kho pana bhavanta½ gotama½...pe0... buddho bhagav±ti. so me nimantito sv±tan±ya bhatta½ saddhi½ bhikkhusaªghen±''ti. ``buddhoti, bho keºiya, vadesi''? ``buddhoti, bho sela, vad±mi''. ``buddhoti, bho keºiya, vadesi''? ``buddhoti, bho sela, vad±m²''ti. atha kho selassa br±hmaºassa etadahosi -- ``ghosopi kho eso dullabho lokasmi½ yadida½ buddhoti. ±gat±ni kho panamh±ka½ mantesu dvatti½samah±purisalakkhaº±ni, yehi samann±gatassa mah±purisassa dveva gatiyo bhavanti anaññ±. sace ag±ra½ ajjh±vasati r±j± hoti cakkavatti dhammiko dhammar±j± c±turanto vijit±v² janapadatth±variyappatto sattaratanasamann±gato. tassim±ni satta ratan±ni bhavanti, seyyathida½ -- cakkaratana½, hatthiratana½, assaratana½, maºiratana½, itthiratana½, gahapatiratana½, pariº±yakaratanameva sattama½. parosahassa½ kho panassa putt± bhavanti s³r± v²raªgar³p± parasenappamaddan±. so ima½ pathavi½ s±garapariyanta½ adaº¹ena asatthena dhammena abhivijiya ajjh±vasati. sace kho pana ag±rasm± anag±riya½ pabbajati, araha½ hoti samm±sambuddho loke vivaµµacchado {vivattacchaddo (s²0 p²0)}. kaha½ pana, bho keºiya, etarahi so bhava½ gotamo viharati araha½ samm±sambuddho''ti? eva½ vutte, keºiyo jaµilo dakkhiºa½ b±hu½ paggahetv± sela½ br±hmaºa½ etadavoca -- ``yenes± , bho sela, n²lavanar±j²''ti. atha kho selo br±hmaºo t²hi m±ºavakasatehi saddhi½ yena bhagav± tenupasaªkami. atha kho selo br±hmaºo te m±ºavake ±mantesi -- ``appasadd± bhonto ±gacchantu, pade pada½ nikkhipant±. dur±sad± hi te bhagavanto {bhavanto (sy±0 ka0)} s²h±va ekacar±. yad± c±ha½, bho, samaºena gotamena saddhi½ manteyyu½, m± me bhonto antarantar± katha½ op±tetha; kath±pariyos±na½ me bhavanto ±gament³''ti. atha kho selo br±hmaºo yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavat± saddhi½ sammodi. sammodan²ya½ katha½ s±raº²ya½ v²tis±retv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho selo br±hmaºo bhagavato k±ye dvatti½samah±purisalakkhaº±ni samannesi {sammannesi (s²0 sy±0)}. addas± kho selo br±hmaºo bhagavato k±ye dvatti½samah±purisalakkhaº±ni yebhuyyena µhapetv± dve. dv²su mah±purisalakkhaºesu kaªkhati vicikicchati n±dhimuccati na sampas²dati -- kosohite ca vatthaguyhe, pah³tajivhat±ya c±ti. atha kho bhagavato etadahosi -- ``passati kho me aya½ selo br±hmaºo dvatti½samah±purisalakkhaº±ni yebhuyyena µhapetv± dve. dv²su mah±purisalakkhaºesu kaªkhati vicikicchati n±dhimuccati na sampas²dati -- kosohite ca vatthaguyhe, pah³tajivhat±ya c±''ti. atha kho bhagav± tath±r³pa½ iddh±bhisaªkh±ra½ abhisaªkh±si {abhisaªkh±resi (sy±0 ka0)}, yath± addasa selo br±hmaºo bhagavato kosohita½ vatthaguyha½ . atha kho bhagav± jivha½ ninn±metv± ubhopi kaººasot±ni anumasi paµimasi, ubhopi n±sikasot±ni anumasi paµimasi, kevalampi nal±µamaº¹ala½ jivh±ya ch±desi. atha kho selassa br±hmaºassa etadahosi -- ``samann±gato kho samaºo gotamo dvatti½samah±purisalakkhaºehi paripuººehi, no apuripuººehi. no ca kho na½ j±n±mi buddho v± no v±. suta½ kho pana meta½ br±hmaº±na½ vu¹¹h±na½ mahallak±na½ ±cariyap±cariy±na½ bh±sam±n±na½ -- `ye te bhavanti arahanto samm±sambuddh±, te sake vaººe bhaññam±ne att±na½ p±tukaront²'ti. ya½n³n±ha½ samaºa½ gotama½ sammukh± s±rupp±hi g±th±hi abhitthaveyya''nti. atha kho selo br±hmaºo bhagavanta½ sammukh± s±rupp±hi g±th±hi abhitthavi -- 553. ``paripuººak±yo suruci, suj±to c±rudassano. suvaººavaººosi bhagav±, susukkad±µhosi v²riyav±.. 554. ``narassa hi suj±tassa, ye bhavanti viyañjan±. sabbe te tava k±yasmi½, mah±purisalakkhaº±.. 555. ``pasannanetto sumukho, brah± uju pat±pav±. majjhe samaºasaªghassa, ±diccova virocasi.. 556. ``kaly±ºadassano bhikkhu, kañcanasannibhattaco. ki½ te samaºabh±vena, eva½ uttamavaººino.. 557. ``r±j± arahasi bhavitu½, cakkavatt² rathesabho. c±turanto vijit±v², jambusaº¹assa {jambumaº¹assa (ka0)} issaro.. 558. ``khattiy± bhogir±j±no {bhojar±j±no (s²0 sy±0)}, anuyant± {anuyutt± (s²0)} bhavantu te. r±j±bhir±j± manujindo, rajja½ k±rehi gotama''.. 559. ``r±j±hamasmi sel±ti, (bhagav±) dhammar±j± anuttaro. dhammena cakka½ vattemi, cakka½ appaµivattiya½''.. 560. ``sambuddho paµij±n±si, (iti selo br±hmaºo) dhammar±j± anuttaro. `dhammena cakka½ vattemi', iti bh±sasi gotama.. 561. ``ko nu sen±pati bhoto, s±vako satthuranvayo. ko te tamanuvatteti, dhammacakka½ pavattita½''.. 562. ``may± pavattita½ cakka½, (sel±ti bhagav±) dhammacakka½ anuttara½. s±riputto anuvatteti, anuj±to tath±gata½.. 563. ``abhiññeyya½ abhiññ±ta½, bh±vetabbañca bh±vita½. pah±tabba½ pah²na½ me, tasm± buddhosmi br±hmaºa.. 564. ``vinayassu mayi kaªkha½, adhimuccassu br±hmaºa. dullabha½ dassana½ hoti, sambuddh±na½ abhiºhaso.. 565. ``yesa½ ve {yesa½ vo (p²0), yassa ve (sy±0)} dullabho loke, p±tubh±vo abhiºhaso. soha½ br±hmaºa sambuddho, sallakatto anuttaro.. 566. ``brahmabh³to atitulo, m±rasenappamaddano. sabb±mitte vas²katv±, mod±mi akutobhayo''.. 567. ``ima½ bhavanto nis±metha, yath± bh±sati cakkhum±. sallakatto mah±v²ro, s²hova nadat² vane.. 568. ``brahmabh³ta½ atitula½, m±rasenappamaddana½. ko disv± nappas²deyya, api kaºh±bhij±tiko.. 569. ``yo ma½ icchati anvetu, yo v± nicchati gacchatu. idh±ha½ pabbajiss±mi, varapaññassa santike''.. 570. ``evañce {etañce (s²0 p²0)} ruccati bhoto, samm±sambuddhas±sane {samm±sambuddhas±sana½ (s²0 sy±0 ka½0 p²0)}. mayampi pabbajiss±ma, varapaññassa santike''.. 571. ``br±hmaº± tisat± ime, y±canti pañjal²kat±. brahmacariya½ cariss±ma, bhagav± tava santike''.. 572. ``sv±kkh±ta½ brahmacariya½, (sel±ti bhagav±) sandiµµhikamak±lika½. yattha amogh± pabbajj±, appamattassa sikkhato''ti.. alattha kho selo br±hmaºo sapariso bhagavato santike pabbajja½, alattha upasampada½. atha kho keºiyo jaµilo tass± rattiy± accayena sake assame paº²ta½ kh±dan²ya½ bhojan²ya½ paµiy±d±petv± bhagavato k±la½ ±roc±pesi -- ``k±lo, bho gotama, niµµhita½ bhatta''nti . atha kho bhagav± pubbaºhasamaya½ niv±setv± pattac²varam±d±ya yena keºiyassa jaµilassa assamo tenupasaªkami; upasaªkamitv± paññatte ±sane nis²di saddhi½ bhikkhusaªghena. atha kho keºiyo jaµilo buddhappamukha½ bhikkhusaªgha½ paº²tena kh±dan²yena bhojan²yena sahatth± santappesi sampav±resi. atha kho keºiyo jaµilo bhagavanta½ bhutt±vi½ on²tapattap±ºi½ aññatara½ n²ca½ ±sana½ gahetv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinna½ kho keºiya½ jaµila½ bhagav± im±hi g±th±hi anumodi -- 573. ``aggihuttamukh± yaññ±, s±vitt² chandaso mukha½. r±j± mukha½ manuss±na½, nad²na½ s±garo mukha½.. 574. ``nakkhatt±na½ mukha½ cando, ±dicco tapata½ mukha½. puñña½ ±kaªkham±n±na½, saªgho ve yajata½ mukha''nti.. atha kho bhagav± keºiya½ jaµila½ im±hi g±th±hi anumoditv± uµµh±y±san± pakk±mi. atha kho ±yasm± selo sapariso eko v³pakaµµho appamatto ±t±p² pahitatto viharanto nacirasse ...pe0... aññataro kho pan±pasm± selo sapariso arahata½ ahosi. atha kho ±yasm± selo sapariso yena bhagav± tenupasaªkami, upasaªkamitv± eka½sa½ c²vara½ katv± yena bhagav± tenañjali½ paº±metv± bhagavanta½ g±th±ya ajjhabh±si -- 575. ``ya½ ta½ saraºam±gamha {m±gamma (s²0 sy±0 ka0)}, ito aµµhami cakkhuma. sattarattena bhagav±, dantamha tava s±sane.. 576. ``tuva½ buddho tuva½ satth±, tuva½ m±r±bhibh³ muni. tuva½ anusaye chetv±, tiººo t±resima½ paja½.. 577. ``upadh² te samatikkant±, ±sav± te pad±lit±. s²hosi {s²hova (ma0 ni0 2.401)} anup±d±no, pah²nabhayabheravo.. 578. ``bhikkhavo tisat± ime, tiµµhanti pañjal²kat±. p±de v²ra pas±rehi, n±g± vandantu satthuno''ti.. selasutta½ sattama½ niµµhita½. 8. sallasutta½ 579. animittamanaññ±ta½ , macc±na½ idha j²vita½. kasirañca parittañca, tañca dukkhena sa½yuta½.. 580. na hi so upakkamo atthi, yena j±t± na miyyare. jarampi patv± maraºa½, eva½dhamm± hi p±ºino.. 581. phal±namiva pakk±na½, p±to patanato {papatato (s²0 p²0 aµµha0)} bhaya½. eva½ j±t±na macc±na½, nicca½ maraºato bhaya½.. 582. yath±pi kumbhak±rassa, kat± mattikabh±jan±. sabbe bhedanapariyant± {bhedapariyant± (sy±0)}, eva½ macc±na j²vita½.. 583. dahar± ca mahant± ca, ye b±l± ye ca paº¹it±. sabbe maccuvasa½ yanti, sabbe maccupar±yaº±.. 584. tesa½ maccuparet±na½, gacchata½ paralokato. na pit± t±yate putta½, ñ±t² v± pana ñ±take.. 585. pekkhata½ yeva ñ±t²na½, passa l±lapata½ puthu. ekamekova macc±na½, govajjho viya n²yati {niyyati (bah³su)}.. 586. evamabbh±hato loko, maccun± ca jar±ya ca. tasm± dh²r± na socanti, viditv± lokapariy±ya½.. 587. yassa magga½ na j±n±si, ±gatassa gatassa v±. ubho ante asampassa½, nirattha½ paridevasi.. 588. paridevayam±no ce, kiñcidattha½ udabbahe. samm³¼ho hi½samatt±na½, kayir± ce na½ vicakkhaºo.. 589. na hi ruººena sokena, santi½ pappoti cetaso. bhiyyassuppajjate dukkha½, sar²ra½ cupahaññati.. 590. kiso vivaººo bhavati, hi½samatt±namattan±. na tena pet± p±lenti, niratth± paridevan±.. 591. sokamappajaha½ jantu, bhiyyo dukkha½ nigacchati. anutthunanto k±laªkata½ {k±lakata½ (s²0 sy±0)}, sokassa vasamanvag³.. 592. aññepi passa gamine, yath±kamm³page nare. maccuno vasam±gamma, phandantevidha p±ºino.. 593. yena yena hi maññanti, tato ta½ hoti aññath±. et±diso vin±bh±vo, passa lokassa pariy±ya½.. 594. api vassasata½ j²ve, bhiyyo v± pana m±ºavo. ñ±tisaªgh± vin± hoti, jah±ti idha j²vita½.. 595. tasm± arahato sutv±, vineyya paridevita½. peta½ k±laªkata½ disv±, neso labbh± may± iti.. 596. yath± saraºam±ditta½, v±rin± parinibbaye {parinibbuto (s²0 ka0)}. evampi dh²ro sapañño, paº¹ito kusalo naro. khippamuppatita½ soka½, v±to t³la½va dha½saye.. 597. parideva½ pajappañca, domanassañca attano. attano sukhames±no, abbahe sallamattano.. 598. abbu¼hasallo asito, santi½ pappuyya cetaso. sabbasoka½ atikkanto, asoko hoti nibbutoti.. sallasutta½ aµµhama½ niµµhita½. 9. v±seµµhasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± icch±naªgale viharati icch±naªgalavanasaº¹e. tena kho pana samayena sambahul± abhiññ±t± abhiññ±t± br±hmaºamah±s±l± icch±naªgale paµivasanti, seyyathida½ -- caªk² br±hmaºo, t±rukkho br±hmaºo, pokkharas±ti br±hmaºo, j±ºussoºi {j±ºusoºi (ka0)} br±hmaºo, todeyyo br±hmaºo, aññe ca abhiññ±t± abhiññ±t± br±hmaºamah±s±l±. atha kho v±seµµhabh±radv±j±na½ m±ºav±na½ jaªgh±vih±ra½ anucaªkamant±na½ anuvicarant±na½ {anucaªkamam±n±na½ anuvicaram±n±na½ (s²0 p²0)} ayamantar±kath± udap±di -- ``katha½, bho, br±hmaºo hot²''ti? bh±radv±jo m±ºavo evam±ha -- ``yato kho, bho, ubhato suj±to hoti m±tito ca pitito ca sa½suddhagahaºiko y±va sattam± pit±mahayug± akkhitto anupakkuµµho j±tiv±dena, ett±vat± kho bho br±hmaºo hot²''ti. v±seµµho m±ºavo evam±ha -- ``yato kho, bho, s²lav± ca hoti vatasampanno {vattasampanno (s²0 sy±0 ma0 ni0 2.454)} ca, ett±vat± kho, bho, br±hmaºo hot²''ti. neva kho asakkhi bh±radv±jo m±ºavo v±seµµha½ m±ºava½ saññ±petu½, na pana asakkhi v±seµµho m±ºavo bh±radv±ja½ m±ºava½ saññ±petu½. atha kho v±seµµho m±ºavo bh±radv±ja½ m±ºava½ ±mantesi -- ``aya½ kho, bho {aya½ bho (s²0 sy±0 ka0), aya½ kho (p²0)} bh±radv±ja, samaºo gotamo sakyaputto sakyakul± pabbajito icch±naªgale viharati icch±naªgalavanasaº¹e; ta½ kho pana bhavanta½ gotama½ eva½ kaly±ºo kittisaddo abbhuggato -- `itipi...pe0... buddho bhagav±'ti. ±y±ma, bho bh±radv±ja, yena samaºo gotamo tenupasaªkamiss±ma; upasaªkamitv± samaºa½ gotama½ etamattha½ pucchiss±ma. yath± no samaºo gotamo by±karissati tath± na½ dh±ress±m±''ti. ``eva½, bho''ti kho bh±radv±jo m±ºavo v±seµµhassa m±ºavassa paccassosi. atha kho v±seµµhabh±radv±j± m±ºav± yena bhagav± tenupasaªkami½su; upasaªkamitv± bhagavat± saddhi½ sammodi½su. sammodan²ya½ katha½ s±raº²ya½ v²tis±retv± ekamanta½ nis²di½su. ekamanta½ nisinno kho v±seµµho m±ºavo bhagavanta½ g±th±hi ajjhabh±si -- 599. ``anuññ±tapaµiññ±t±, tevijj± mayamasmubho. aha½ pokkharas±tissa, t±rukkhass±ya½ m±ºavo.. 600. ``tevijj±na½ yadakkh±ta½, tatra kevalinosmase. padakasma veyy±karaº±, jappe ±cariyas±dis±.. 601. ``tesa½ no j±tiv±dasmi½, viv±do atthi gotama. j±tiy± br±hmaºo hoti, bh±radv±jo iti bh±sati. ahañca kammun± {kamman± (s²0 p²0) evamuparipi} br³mi, eva½ j±n±hi cakkhuma.. 602. ``te na sakkoma saññ±petu½, aññamañña½ maya½ ubho. bhavanta½ {bhagavanta½ (ka0)} puµµhum±gamh±, sambuddha½ iti vissuta½.. 603. ``canda½ yath± khay±t²ta½, pecca pañjalik± jan±. vandam±n± namassanti, eva½ lokasmi gotama½.. 604. ``cakkhu½ loke samuppanna½, maya½ pucch±ma gotama½. j±tiy± br±hmaºo hoti, ud±hu bhavati kammun±. aj±nata½ no pabr³hi, yath± j±nesu br±hmaºa½''.. 605. ``tesa½ vo aha½ byakkhissa½, (v±seµµh±ti bhagav±) anupubba½ yath±tatha½. j±tivibhaªga½ p±º±na½, aññamaññ± hi j±tiyo.. 606. ``tiºarukkhepi j±n±tha, na c±pi paµij±nare. liªga½ j±timaya½ tesa½, aññamaññ± hi j±tiyo.. 607. ``tato k²µe paµaªge ca, y±va kunthakipillike. liªga½ j±timaya½ tesa½, aññamaññ± hi j±tiyo.. 608. ``catuppadepi j±n±tha, khuddake ca mahallake. liªga½ j±timaya½ tesa½, aññamaññ± hi j±tiyo.. 609. ``p±d³darepi j±n±tha, urage d²ghapiµµhike. liªga½ j±timaya½ tesa½, aññamaññ± hi j±tiyo.. 610. ``tato macchepi j±n±tha, odake v±rigocare. liªga½ j±timaya½ tesa½, aññamaññ± hi j±tiyo.. 611. ``tato pakkh²pi j±n±tha, pattay±ne vihaªgame. liªga½ j±timaya½ tesa½, aññamaññ± hi j±tiyo.. 612. ``yath± et±su j±t²su, liªga½ j±timaya½ puthu. eva½ natthi manussesu, liªga½ j±timaya½ puthu.. 613. ``na kesehi na s²sena, na kaººehi na akkhibhi. na mukhena na n±s±ya, na oµµhehi bham³hi v±.. 614. ``na g²v±ya na a½sehi, na udarena na piµµhiy±. na soºiy± na uras±, na samb±dhe na methune {na samb±dh± na methun± (sy±0 ka0)}.. 615. ``na hatthehi na p±dehi, n±ªgul²hi nakhehi v±. na jaªgh±hi na ³r³hi, na vaººena sarena v±. liªga½ j±timaya½ neva, yath± aññ±su j±tisu.. 616. ``paccattañca sar²resu {paccatta½ sasar²resu (s²0 p²0)}, manussesveta½ na vijjati. vok±rañca manussesu, samaññ±ya pavuccati.. 617. ``yo hi koci manussesu, gorakkha½ upaj²vati. eva½ v±seµµha j±n±hi, kassako so na br±hmaºo.. 618. ``yo hi koci manussesu, puthusippena j²vati. eva½ v±seµµha j±n±hi, sippiko so na br±hmaºo.. 619. ``yo hi koci manussesu, voh±ra½ upaj²vati. eva½ v±seµµha j±n±hi, v±ºijo so na br±hmaºo.. 620. ``yo hi koci manussesu, parapessena j²vati. eva½ v±seµµha j±n±hi, pessiko {pessako (ka0)} so na br±hmaºo.. 621. ``yo hi koci manussesu, adinna½ upaj²vati. eva½ v±seµµha j±n±hi, coro eso na br±hmaºo.. 622. ``yo hi koci manussesu, issattha½ upaj²vati. eva½ v±seµµha j±n±hi, yodh±j²vo na br±hmaºo.. 623. ``yo hi koci manussesu, porohiccena j²vati. eva½ v±seµµha j±n±hi, y±jako eso na br±hmaºo.. 624. ``yo hi koci manussesu, g±ma½ raµµhañca bhuñjati. eva½ v±seµµha j±n±hi, r±j± eso na br±hmaºo.. 625. ``na c±ha½ br±hmaºa½ br³mi, yonija½ mattisambhava½. bhov±di n±ma so hoti, sace {sa ve (s²0 sy±0)} hoti sakiñcano. akiñcana½ an±d±na½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 626. ``sabbasa½yojana½ chetv±, so ve na paritassati. saªg±tiga½ visa½yutta½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 627. ``chetv± naddhi½ varattañca, sand±na½ sahanukkama½. ukkhittapaligha½ buddha½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 628. ``akkosa½ vadhabandhañca, aduµµho yo titikkhati. khant²bala½ bal±n²ka½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 629. ``akkodhana½ vatavanta½, s²lavanta½ anussada½. danta½ antimas±r²ra½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 630. ``v±ri pokkharapatteva, ±raggeriva s±sapo. yo na limpati k±mesu, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 631. ``yo dukkhassa paj±n±ti, idheva khayamattano. pannabh±ra½ visa½yutta½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 632. ``gambh²rapañña½ medh±vi½, magg±maggassa kovida½. uttamatthamanuppatta½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 633. ``asa½saµµha½ gahaµµhehi, an±g±rehi c³bhaya½. anokas±rimappiccha½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 634. ``nidh±ya daº¹a½ bh³tesu, tasesu th±varesu ca. yo na hanti na gh±teti, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 635. ``aviruddha½ viruddhesu, attadaº¹esu nibbuta½. s±d±nesu an±d±na½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 636. ``yassa r±go ca doso ca, m±no makkho ca p±tito. s±saporiva ±ragg±, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 637. ``akakkasa½ viññ±pani½, gira½ saccamud²raye. y±ya n±bhisaje kañci, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 638. ``yodha d²gha½ va rassa½ v±, aºu½ th³la½ subh±subha½. loke adinna½ n±diyati, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 639. ``±s± yassa na vijjanti, asmi½ loke paramhi ca. nir±s±sa½ {nir±saya½ (s²0 sy±0 p²0), nir±saka½ (?)} visa½yutta½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 640. ``yass±lay± na vijjanti, aññ±ya akatha½kath². amatogadhamanuppatta½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 641. ``yodha puññañca p±pañca, ubho saªgamupaccag±. asoka½ viraja½ suddha½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 642. ``canda½va vimala½ suddha½, vippasannaman±vila½. nand²bhavaparikkh²ºa½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 643. ``yoma½ palipatha½ dugga½, sa½s±ra½ mohamaccag±. tiººo p±raªgato jh±y², anejo akatha½kath². anup±d±ya nibbuto, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 644. ``yodha k±me pahantv±na, an±g±ro paribbaje. k±mabhavaparikkh²ºa½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 645. ``yodha taºha½ pahantv±na, an±g±ro paribbaje. taºh±bhavaparikkh²ºa½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 646. ``hitv± m±nusaka½ yoga½, dibba½ yoga½ upaccag±. sabbayogavisa½yutta½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 647. ``hitv± ratiñca arati½, s²tibh³ta½ nir³padhi½. sabbalok±bhibhu½ v²ra½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 648. ``cuti½ yo vedi {yo'veti (?) itivuttake 99 aµµhakath±sa½vaºan± passitabb±} tt±na½, upapattiñca sabbaso. asatta½ sugata½ buddha½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 649. ``yassa gati½ na j±nanti, dev± gandhabbam±nus±. kh²º±sava½ arahanta½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 650. ``yassa pure ca pacch± ca, majjhe ca natthi kiñcana½. akiñcana½ an±d±na½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 651. ``usabha½ pavara½ v²ra½, mahesi½ vijit±vina½. aneja½ nh±taka½ buddha½, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 652. ``pubbeniv±sa½ yo vedi {yo'veti (?) itivuttake 99 aµµhakath±sa½vaºan± passitabb±}, sagg±p±yañca passati. atho j±tikkhaya½ patto, tamaha½ br³mi br±hmaºa½.. 653. ``samaññ± hes± lokasmi½, n±magotta½ pakappita½. sammucc± samud±gata½, tattha tattha pakappita½.. 654. ``d²gharattamanusayita½, diµµhigatamaj±nata½. aj±nant± no {aj±nant± te (aµµha0) ma0 ni0 2.460} pabruvanti, j±tiy± hoti br±hmaºo.. 655. ``na jacc± br±hmaºo hoti, na jacc± hoti abr±hmaºo. kammun± br±hmaºo hoti, kammun± hoti abr±hmaºo.. 656. ``kassako kammun± hoti, sippiko hoti kammun±. v±ºijo kammun± hoti, pessiko hoti kammun±.. 657. ``coropi kammun± hoti, yodh±j²vopi kammun±. y±jako kammun± hoti, r±j±pi hoti kammun±.. 658. ``evameta½ yath±bh³ta½, kamma½ passanti paº¹it±. paµiccasamupp±dadass±, kammavip±kakovid±.. 659. ``kammun± vattati loko, kammun± vattati paj±. kammanibandhan± satt±, rathass±º²va y±yato.. 660. ``tapena brahmacariyena, sa½yamena damena ca. etena br±hmaºo hoti, eta½ br±hmaºamuttama½.. 661. ``t²hi vijj±hi sampanno, santo kh²ºapunabbhavo. eva½ v±seµµha j±n±hi, brahm± sakko vij±nata''nti.. eva½ vutte, v±seµµhabh±radv±j± m±ºav± bhagavanta½ etadavocu½ -- ``abhikkanta½, bho gotama...pe0... up±sake no bhava½ gotamo dh±retu ajjatagge p±ºupete {p±ºupeta½ (ka0)} saraºa½ gate''ti. v±seµµhasutta½ navama½ niµµhita½. 10. kok±likasutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati jetavane an±thapiº¹ikassa ±r±me. atha kho kok±liko bhikkhu yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ abhiv±detv± ekamanta½ nis²di. ekamanta½ nisinno kho kok±liko bhikkhu bhagavanta½ etadavoca -- ``p±picch±, bhante, s±riputtamoggall±n±, p±pik±na½ icch±na½ vasa½ gat±''ti. eva½ vutte, bhagav± kok±lika½ bhikkhu½ etadavoca -- ``m± heva½, kok±lika, m± heva½, kok±lika! pas±dehi, kok±lika, s±riputtamoggall±nesu citta½. pesal± s±riputtamoggall±n±''ti. dutiyampi kho...pe0... tatiyampi kho kok±liko bhikkhu bhagavanta½ etadavoca -- ``kiñc±pi me, bhante, bhagav± saddh±yiko paccayiko, atha kho p±picch±va s±riputtamoggall±n±, p±pik±na½ icch±na½ vasa½ gat±''ti. tatiyampi kho bhagav± kok±lika½ bhikkhu½ etadavoca -- ``m± heva½, kok±lika , m± heva½, kok±lika! pas±dehi, kok±lika, s±riputtamoggall±nesu citta½. pesal± s±riputtamoggall±n±''ti. atha kho kok±liko bhikkhu uµµh±y±san± bhagavanta½ abhiv±detv± padakkhiºa½ katv± pakk±mi. acirappakkantassa ca kok±likassa bhikkhuno s±sapamatt²hi pi¼ak±hi sabbo k±yo phuµo {phuµµho (sy±0)} ahosi; s±sapamattiyo hutv± muggamattiyo ahesu½; muggamattiyo hutv± ka¼±yamattiyo ahesu½; ka¼±yamattiyo hutv± kolaµµhimattiyo ahesu½; kolaµµhimattiyo hutv± kolamattiyo ahesu½; kolamattiyo hutv± ±malakamattiyo ahesu½; ±malakamattiyo hutv± be¼uvasal±µukamattiyo ahesu½; be¼uvasal±µukamattiyo hutv± billamattiyo ahesu½; billamattiyo hutv± pabhijji½su; pubbañca lohitañca pagghari½su. atha kho kok±liko bhikkhu tenev±b±dhena k±lamak±si. k±laªkato ca kok±liko bhikkhu paduma½ niraya½ upapajji s±riputtamoggall±nesu citta½ ±gh±tetv± . atha kho brahm± sahampati abhikkant±ya rattiy± abhikkantavaººo kevalakappa½ jetavana½ obh±setv± yena bhagav± tenupasaªkami; upasaªkamitv± bhagavanta½ abhiv±detv± ekamanta½ aµµh±si . ekamanta½, µhito kho brahm± sahampati bhagavanta½ etadavoca -- ``kok±liko, bhante, bhikkhu k±laªkato; k±laªkato ca, bhante, kok±liko bhikkhu paduma½ niraya½ upapanno s±riputtamoggall±nesu citta½ ±gh±tetv±''ti. idamavoca brahm± sahampati; ida½ vatv± bhagavanta½ abhiv±detv± padakkhiºa½ katv± tatthevantaradh±yi. atha kho bhagav± tass± rattiy± accayena bhikkh³ ±mantesi -- ``ima½, bhikkhave, ratti½ brahm± sahampati abhikkant±ya rattiy±...pe0... idamavoca, bhikkhave, brahm± sahampati, ida½ vatv± ma½ padakkhiºa½ katv± tatthevantaradh±y²''ti. eva½ vutte, aññataro bhikkhu bhagavanta½ etadavoca -- ``k²vad²gha½ nu kho, bhante, padume niraye ±yuppam±ºa''nti? ``d²gha½ kho, bhikkhu, padume niraye ±yuppam±ºa½; ta½ na sukara½ saªkh±tu½ ettak±ni vass±ni iti v± ettak±ni vassasat±ni iti v± ettak±ni vassasahass±ni iti v± ettak±ni vassasatasahass±ni iti v±''ti. ``sakk± pana, bhante, upam± {upama½ (s²0 sy±0 ka0)} k±tu''nti? ``sakk±, bhikkh³''ti bhagav± avoca -- ``seyyath±pi, bhikkhu, v²satikh±riko kosalako tilav±ho; tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekameka½ tila½ uddhareyya. khippatara½ kho so bhikkhu v²satikh±riko kosalako tilav±ho imin± upakkamena parikkhaya½ pariy±d±na½ gaccheyya, natveva eko abbudo nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati abbud± niray± evameko nirabbudo nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati nirabbud± niray± evameko ababo nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati abab± niray± evameko ahaho nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati ahah± niray± evameko aµaµo nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati aµaµ± niray± evameko kumudo nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati kumud± niray± evameko sogandhiko nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati sogandhik± niray± evameko uppalako nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati uppalak± niray± evameko puº¹ar²ko nirayo. seyyath±pi, bhikkhu, v²sati puº¹ar²k± niray± evameko padumo nirayo. paduma½ kho pana bhikkhu niraya½ kok±liko bhikkhu upapanno s±riputtamoggall±nesu citta½ ±gh±tetv±''ti. idamavoca bhagav±, ida½ vatv±na sugato ath±para½ etadavoca satth± -- 662. ``purisassa hi j±tassa, kuµh±r² {kudh±r² (ka0)} j±yate mukhe. y±ya chindati att±na½, b±lo dubbh±sita½ bhaºa½.. 663. ``yo nindiya½ pasa½sati, ta½ v± nindati yo pasa½siyo. vicin±ti mukhena so kali½, kalin± tena sukha½ na vindati.. 664. ``appamatto aya½ kali, yo akkhesu dhanapar±jayo. sabbass±pi sah±pi attan±, ayameva mahattaro {mahantakaro (s²0)} kali. yo sugatesu mana½ padosaye.. 665. ``sata½ sahass±na½ nirabbud±na½, chatti½sati pañca ca abbud±ni {abbud±na½ (ka0)}. yamariyagarah² niraya½ upeti, v±ca½ manañca paºidh±ya p±paka½.. 666. ``abh³tav±d² niraya½ upeti, yo v±pi katv± na karomic±ha. ubhopi te pecca sam± bhavanti, nih²nakamm± manuj± parattha.. 667. ``yo appaduµµhassa narassa dussati, suddhassa posassa anaªgaºassa. tameva b±la½ pacceti p±pa½, sukhumo rajo paµiv±ta½va khitto.. 668. ``yo lobhaguºe anuyutto, so vacas± paribh±sati aññe. asaddho kadariyo avadaññ³, macchari pesuºiya½ {pesuºiyasmi½ (bah³su)} anuyutto.. 669. ``mukhadugga vibh³ta anariya, bh³nahu {bhunahata (sy±0 ka0)} p±paka dukkaµak±ri. purisanta kal² avaj±ta, m± bahubh±ºidha nerayikosi.. 670. ``rajam±kiras² ahit±ya, sante garahasi kibbisak±r². bah³ni duccarit±ni caritv±, gacchasi kho papata½ ciraratta½.. 671. ``na hi nassati kassaci kamma½, eti hata½ labhateva suv±mi. dukkha½ mando paraloke, attani passati kibbisak±r².. 672. ``ayosaªkusam±hataµµh±na½ , tiºhadh±ramayas³lamupeti. atha tattaayogu¼asannibha½, bhojanamatthi tath± patir³pa½.. 673. ``na hi vaggu vadanti vadant±, n±bhijavanti na t±ºamupenti. aªg±re santhate sayanti {senti (s²0 sy±0 p²0)}, ginisampajjalita½ pavisanti.. 674. ``j±lena ca onahiy±na, tattha hananti ayomayakuµebhi {ayomayak³µehi (s²0 sy±0 p²0)}. andha½va timisam±yanti, ta½ vitatañhi yath± mahik±yo.. 675. ``atha lohamaya½ pana kumbhi½, ginisampajjalita½ pavisanti. paccanti hi t±su ciraratta½, agginisam±su {ginissam±su (ka0)} samuppilav±te.. 676. ``atha pubbalohitamisse, tattha ki½ paccati kibbisak±r². ya½ ya½ disaka½ {disata½ (s²0 sy±0 p²0)} adhiseti, tattha kilissati samphusam±no.. 677. ``pu¼av±vasathe salilasmi½, tattha ki½ paccati kibbisak±r². gantu½ na hi t²ramapatthi, sabbasam± hi samantakapall±.. 678. ``asipattavana½ pana tiºha½, ta½ pavisanti samucchidagatt±. jivha½ balisena gahetv±, ±rajay±rajay± vihananti.. 679. ``atha vetaraºi½ pana dugga½, tiºhadh±rakhuradh±ramupenti. tattha mand± papatanti, p±pakar± p±p±ni karitv±.. 680. ``kh±danti hi tattha rudante, s±m± sabal± k±kolagaº± ca. soº± siªg±l± {sig±l± (s²0 p²0)} paµigiddh± {paµigijjh± (sy±0 p²0)}, kulal± v±yas± ca {kulal± ca v±yas± (?)} vitudanti.. 681. ``kicch± vataya½ idha vutti, ya½ jano phusati {passati (s²0 sy±0 p²0)} kibbisak±r². tasm± idha j²vitasese, kiccakaro siy± naro na cappamajje.. 682. ``te gaºit± vid³hi tilav±h±, ye padume niraye upan²t±. nahut±ni hi koµiyo pañca bhavanti, dv±dasa koµisat±ni punaññ± {panayye (ka0)}.. 683. ``y±va dukh± {dukkh± (s²0 sy±0), dukkha (p²0 ka0)} niray± idha vutt±, tatthapi t±va cira½ vasitabba½. tasm± sucipesalas±dhuguºesu, v±ca½ mana½ satata½ {pakata½ (sy±0)} parirakkhe''ti.. kok±likasutta½ dasama½ niµµhita½. 11. n±lakasutta½ 684. ±nandaj±te tidasagaºe pat²te, sakkañca inda½ sucivasane ca deve. dussa½ gahetv± atiriva thomayante, asito isi addasa div±vih±re.. 685. disv±na deve muditamane udagge, citti½ karitv±na idamavoca {karitv± idamavoc±si (s²0)} tattha. ``ki½ devasaªgho atiriva kalyar³po, dussa½ gahetv± ramayatha {bhamayatha (s²0)} ki½ paµicca.. 686. ``yad±pi ±s² asurehi saªgamo, jayo sur±na½ asur± par±jit±.. tad±pi net±diso lomaha½sano, kimabbhuta½ daµµhu mar³ pamodit±.. 687. ``se¼enti g±yanti ca v±dayanti ca, bhuj±ni phoµenti {poµhenti (s²0 p²0), pothenti (ka0)} ca naccayanti ca. pucch±mi voha½ merumuddhav±sine, dhun±tha me sa½saya½ khippa m±ris±''.. 688. ``so bodhisatto ratanavaro atulyo, manussaloke hitasukhatth±ya {hitasukhat±ya (s²0 sy±0 p²0)} j±to. saky±na g±me janapade lumbineyye, tenamha tuµµh± atiriva kalyar³p±.. 689. ``so sabbasattuttamo aggapuggalo, nar±sabho sabbapaj±namuttamo. vattessati cakkamisivhaye vane, nada½va s²ho balav± mig±bhibh³''.. 690. ta½ sadda½ sutv± turitamavasar² so, suddhodanassa tada bhavana½ up±visi {up±gami (s²0 p²0)}. nisajja tattha idamavoc±si sakye, ``kuhi½ kum±ro ahamapi daµµhuk±mo''.. 691. tato kum±ra½ jalitamiva suvaººa½, ukk±mukheva sukusalasampahaµµha½ {sukusalena sampahaµµha½ (ka0)}. daddallam±na½ {dadda¼ham±na½ (ka0)} siriy± anomavaººa½, dassesu putta½ asitavhayassa saky±.. 692. disv± kum±ra½ sikhimiva pajjalanta½, t±r±sabha½va nabhasigama½ visuddha½. s³riya½ tapanta½ saradarivabbhamutta½, ±nandaj±to vipulamalattha p²ti½.. 693. anekas±khañca sahassamaº¹ala½, chatta½ mar³ dh±rayumantalikkhe. suvaººadaº¹± v²tipatanti c±mar±, na dissare c±marachattag±hak±.. 694. disv± jaµ² kaºhasirivhayo isi, suvaººanikkha½ viya paº¹ukambale. setañca chatta½ dhariyanta {dh±riyanta (sy±0), dh±rayanta½ (s²0 ka0)} muddhani, udaggacitto sumano paµiggahe.. 695. paµiggahetv± pana sakyapuªgava½, jig²sato {jigi½sako (s²0 sy±0 p²0)} lakkhaºamantap±rag³. pasannacitto giramabbhud²rayi, ``anuttar±ya½ dvipad±namuttamo'' {dipad±namuttamo (s²0 sy±0 p²0)}.. 696. athattano gamanamanussaranto, akalyar³po ga¼ayati assuk±ni. disv±na saky± isimavocu½ rudanta½, ``no ce kum±re bhavissati antar±yo''.. 697. disv±na sakye isimavoca akalye, ``n±ha½ kum±re ahitamanussar±mi. na c±pimassa bhavissati antar±yo, na orak±ya½ adhim±nas± {adhimanas± (s²0 sy±0)} bhav±tha.. 698. ``sambodhiyagga½ phusissat±ya½ kum±ro, so dhammacakka½ paramavisuddhadass². vattessat±ya½ bahujanahit±nukamp², vitth±rikassa bhavissati brahmacariya½.. 699. ``mamañca ±yu na ciramidh±vaseso, athantar± me bhavissati k±lakiriy±. soha½ na sossa½ {sussa½ (s²0 sy±0)} asamadhurassa dhamma½, tenamhi aµµo byasana½gato agh±v²''.. 700. so s±kiy±na½ vipula½ janetv± p²ti½, antepuramh± niggam± {niragam± (s²0 sy±0), nigam± (ka0 s²0), niragama (p²0)} brahmac±r². so bh±gineyya½ saya½ anukampam±no, sam±dapesi asamadhurassa dhamme.. 701. ``buddhoti ghosa½ yada {yadi (sy±0 ka0)} parato suº±si, sambodhipatto vivarati dhammamagga½. gantv±na tattha samaya½ paripuccham±no {saya½ paripucchiy±no (s²0 sy±0)}, carassu tasmi½ bhagavati brahmacariya½''.. 702. ten±nusiµµho hitamanena t±din±, an±gate paramavisuddhadassin±. so n±lako upacitapuññasañcayo, jina½ patikkha½ {pati + ikkha½ = patikkha½} parivasi rakkhitindriyo.. 703. sutv±na ghosa½ jinavaracakkavattane, gantv±na disv± isinisabha½ pasanno. moneyyaseµµha½ munipavara½ apucchi, sam±gate asit±vhayassa s±saneti.. vatthug±th± niµµhit±. 704. ``aññ±tameta½ vacana½, asitassa yath±tatha½. ta½ ta½ gotama pucch±mi, sabbadhamm±na p±ragu½.. 705. ``anag±riyupetassa, bhikkh±cariya½ jig²sato. muni pabr³hi me puµµho, moneyya½ uttama½ pada½''.. 706. ``moneyya½ te upaññissa½, (iti bhagav±) dukkara½ durabhisambhava½. handa te na½ pavakkh±mi, santhambhassu da¼ho bhava.. 707. ``sam±nabh±ga½ kubbetha, g±me akkuµµhavandita½. manopadosa½ rakkheyya, santo anuººato care.. 708. ``ucc±vac± niccharanti, d±ye aggisikh³pam±. n±riyo muni½ palobhenti, t±su ta½ m± palobhayu½.. 709. ``virato methun± dhamm±, hitv± k±me paropare {parovare (s²0 p²0), var±vare (sy±0)}. aviruddho as±ratto, p±ºesu tasath±vare.. 710. ``yath± aha½ tath± ete, yath± ete tath± aha½. att±na½ upama½ katv±, na haneyya na gh±taye.. 711. ``hitv± icchañca lobhañca, yattha satto puthujjano. cakkhum± paµipajjeyya, tareyya naraka½ ima½.. 712. ``³n³daro mit±h±ro, appicchassa alolupo. sad± {sa ve (p²0)} icch±ya nicch±to, aniccho hoti nibbuto.. 713. ``sa piº¹ac±ra½ caritv±, vanantamabhih±raye. upaµµhito rukkham³lasmi½, ±san³pagato muni.. 714. ``sa jh±napasuto dh²ro, vanante ramito siy±. jh±yetha rukkham³lasmi½, att±namabhitosaya½.. 715. ``tato raty± vivas±ne {vivasane (s²0 sy±0 p²0)}, g±mantamabhih±raye. avh±na½ n±bhinandeyya, abhih±rañca g±mato.. 716. ``na mun² g±mam±gamma, kulesu sahas± care. gh±sesana½ chinnakatho, na v±ca½ payuta½ bhaºe.. 717. ``alattha½ yadida½ s±dhu, n±lattha½ kusala½ iti. ubhayeneva so t±d², rukkha½vupanivattati {rukkha½vu'pativattati (ka0), rukkha½va up±tivattati (sy±0)}.. 718. ``sa pattap±ºi vicaranto, am³go m³gasammato. appa½ d±na½ na h²¼eyya, d±t±ra½ n±vaj±niy±.. 719. ``ucc±vac± hi paµipad±, samaºena pak±sit±. na p±ra½ diguºa½ yanti, nayida½ ekaguºa½ muta½.. 720. ``yassa ca visat± natthi, chinnasotassa bhikkhuno. kicc±kiccappah²nassa, pari¼±ho na vijjati.. 721. ``moneyya½ te upaññissa½, khuradh±r³pamo bhave. jivh±ya t±lum±hacca, udare saññato siy±.. 722. ``al²nacitto ca siy±, na c±pi bahu cintaye. nir±magandho asito, brahmacariyapar±yaºo.. 723. ``ek±sanassa sikkhetha, samaº³p±sanassa ca. ekatta½ monamakkh±ta½, eko ce abhiramissasi. atha bh±hisi {bh±sihi (s²0 sy±0 p²0)} dasadis±.. 724. ``sutv± dh²r±na½ nigghosa½, jh±y²na½ k±mac±gina½. tato hiriñca saddhañca, bhiyyo kubbetha m±mako.. 725. ``ta½ nad²hi vij±n±tha, sobbhesu padaresu ca. saºant± yanti kusobbh± {kussubbh± (s²0)}, tuºh²yanti mahodadh².. 726. ``yad³naka½ ta½ saºati, ya½ p³ra½ santameva ta½. a¹¹hakumbh³pamo b±lo, rahado p³rova paº¹ito.. 727. ``ya½ samaºo bahu½ bh±sati, upeta½ atthasañhita½. j±na½ so dhamma½ deseti, j±na½ so bahu bh±sati.. 728. ``yo ca j±na½ sa½yatatto, j±na½ na bahu bh±sati. sa mun² monamarahati, sa mun² monamajjhag±''ti.. n±lakasutta½ ek±dasama½ niµµhita½. 12. dvayat±nupassan±sutta½ eva½ me suta½ -- eka½ samaya½ bhagav± s±vatthiya½ viharati pubb±r±me mig±ram±tup±s±de. tena kho pana samayena bhagav± tadahuposathe pannarase puºº±ya puººam±ya rattiy± bhikkhusaªghaparivuto abbhok±se nisinno hoti . atha kho bhagav± tuºh²bh³ta½ tuºh²bh³ta½ bhikkhusaªgha½ anuviloketv± bhikkh³ ±mantesi -- ```ye te, bhikkhave, kusal± dhamm± ariy± niyy±nik± sambodhag±mino, tesa½ vo, bhikkhave, kusal±na½ dhamm±na½ ariy±na½ niyy±nik±na½ sambodhag±m²na½ k± upanis± savan±y±'ti iti ce, bhikkhave, pucchit±ro assu, te evamassu vacan²y± -- `y±vadeva dvayat±na½ dhamm±na½ yath±bh³ta½ ñ±º±y±'ti. kiñca dvayata½ vadetha? (1) ``ida½ dukkha½, aya½ dukkhasamudayoti ayamek±nupassan±. aya½ dukkhanirodho, aya½ dukkhanirodhag±min² paµipad±ti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm± dvayat±nupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ±t±pino pahitattassa viharato dvinna½ phal±na½ aññatara½ phala½ p±µikaªkha½ -- diµµheva dhamme aññ±, sati v± up±disese an±g±mit±''ti. idamavoca bhagav±. ida½ vatv±na sugato ath±para½ etadavoca satth± -- 729. ``ye dukkha½ nappaj±nanti, atho dukkhassa sambhava½. yattha ca sabbaso dukkha½, asesa½ uparujjhati. tañca magga½ na j±nanti, dukkh³pasamag±mina½.. 730. ``cetovimuttih²n± te, atho paññ±vimuttiy±. abhabb± te antakiriy±ya, te ve j±tijar³pag±.. 731. ``ye ca dukkha½ paj±nanti, atho dukkhassa sambhava½. yattha ca sabbaso dukkha½, asesa½ uparujjhati. tañca magga½ paj±nanti, dukkh³pasamag±mina½.. 732. ``cetovimuttisampann±, atho paññ±vimuttiy±. bhabb± te antakiriy±ya, na te j±tijar³pag±''ti.. (2) ```siy± aññenapi pariy±yena samm± dvayat±nupassan±'ti, iti ce, bhikkhave, pucchit±ro assu; `siy±'tissu vacan²y±. kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ upadhipaccay±ti, ayamek±nupassan±. upadh²na½ tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 733. ``upadhinid±n± pabhavanti dukkh±, ye keci lokasmimanekar³p±. yo ve avidv± upadhi½ karoti, punappuna½ dukkhamupeti mando. tasm± paj±na½ upadhi½ na kayir±, dukkhassa j±tippabhav±nupass²''ti.. (3) ```siy± aññenapi pariy±yena samm± dvayat±nupassan±'ti, iti ce, bhikkhave, pucchit±ro assu; `siy±'tissu vacan²y±. kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ avijj±paccay±ti, ayamek±nupassan±. avijj±ya tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 734. ``j±timaraºasa½s±ra½ , ye vajanti punappuna½. itthabh±vaññath±bh±va½, avijj±yeva s± gati.. 735. ``avijj± h±ya½ mah±moho, yenida½ sa½sita½ cira½. vijj±gat± ca ye satt±, na te gacchanti {n±gacchanti (s²0 p²0)} punabbhava''nti.. (4) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ saªkh±rapaccay±ti, ayamek±nupassan±. saªkh±r±na½ tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 736. ``ya½ kiñci dukkha½ sambhoti, sabba½ saªkh±rapaccay±. saªkh±r±na½ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.. 737. ``etam±d²nava½ ñatv±, dukkha½ saªkh±rapaccay±. sabbasaªkh±rasamath±, saññ±na½ uparodhan±. eva½ dukkhakkhayo hoti, eta½ ñatv± yath±tatha½.. 738. ``sammaddas± vedaguno, sammadaññ±ya paº¹it±. abhibhuyya m±rasa½yoga½, na gacchanti {n±gacchanti (s²0 p²0)} punabbhava''nti.. (5) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ viññ±ºapaccay±ti, ayamek±nupassan±. viññ±ºassa tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 739. ``ya½ kiñci dukkha½ sambhoti, sabba½ viññ±ºapaccay±. viññ±ºassa nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.. 740. ``etam±d²nava½ ñatv±, dukkha½ viññ±ºapaccay±. viññ±º³pasam± bhikkhu, nicch±to parinibbuto''ti.. (6) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ phassapaccay±ti, ayamek±nupassan±. phassassa tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 741. ``tesa½ phassaparet±na½, bhavasot±nus±rina½. kummaggapaµipann±na½, ±r± sa½yojanakkhayo.. 742. ``ye ca phassa½ pariññ±ya, aññ±yupasame {paññ±ya upasame (sy±0)} rat±. te ve phass±bhisamay±, nicch±t± parinibbut±''ti.. (7) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ vedan±paccay±ti, ayamek±nupassan±. vedan±na½ tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 743. ``sukha½ v± yadi v± dukkha½, adukkhamasukha½ saha. ajjhattañca bahiddh± ca, ya½ kiñci atthi vedita½.. 744. ``eta½ dukkhanti ñatv±na, mosadhamma½ palokina½ {palokita½ (s²0)}. phussa phussa vaya½ passa½, eva½ tattha vij±nati {virajjati (ka0 s²0)}. vedan±na½ khay± bhikkhu, nicch±to parinibbuto''ti.. (8) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ taºh±paccay±ti, ayamek±nupassan±. taºh±ya tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 745. ``taºh±dutiyo puriso, d²ghamaddh±na sa½sara½. itthabh±vaññath±bh±va½, sa½s±ra½ n±tivattati.. 746. ``etam±d²nava½ ñatv±, taºha½ {taºh± (bah³su) itivuttake 15 passitabba½} dukkhassa sambhava½. v²tataºho an±d±no, sato bhikkhu paribbaje''ti.. (9) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ up±d±napaccay±ti, ayamek±nupassan±. up±d±n±na½ {up±d±nassa (sy±0 ka0)} tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 747. ``up±d±napaccay± bhavo, bh³to dukkha½ nigacchati. j±tassa maraºa½ hoti, eso dukkhassa sambhavo.. 748. ``tasm± up±d±nakkhay±, sammadaññ±ya paº¹it±. j±tikkhaya½ abhiññ±ya, na gacchanti punabbhava''nti.. (10) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ ±rambhapaccay±ti, ayamek±nupassan±. ±rambh±na½ tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 749. ``ya½ kiñci dukkha½ sambhoti, sabba½ ±rambhapaccay±. ±rambh±na½ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.. 750. ``etam±d²nava½ ñatv±, dukkha½ ±rambhapaccay±. sabb±rambha½ paµinissajja, an±rambhe vimuttino.. 751. ``ucchinnabhavataºhassa, santacittassa bhikkhuno. vikkh²ºo {vitiººo (s²0)} j±tisa½s±ro, natthi tassa punabbhavo''ti.. (11) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ ±h±rapaccay±ti, ayamek±nupassan±. ±h±r±na½ tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 752. ``ya½ kiñci dukkha½ sambhoti, sabba½ ±h±rapaccay±. ±h±r±na½ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.. 753. ``etam±d²nava½ ñatv±, dukkha½ ±h±rapaccay±. sabb±h±ra½ pariññ±ya, sabb±h±ramanissito.. 754. ``±rogya½ sammadaññ±ya, ±sav±na½ parikkhay±. saªkh±ya sev² dhammaµµho, saªkhya½ {saªkha½ (s²0 p²0)} nopeti vedag³''ti.. (12) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½ kiñci dukkha½ sambhoti sabba½ iñjitapaccay±ti, ayamek±nupassan±. iñjit±na½ tveva asesavir±ganirodh± natthi dukkhassa sambhavoti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 755. ``ya½ kiñci dukkha½ sambhoti, sabba½ iñjitapaccay±. iñjit±na½ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.. 756. ``etam±d²nava½ ñatv±, dukkha½ iñjitapaccay±. tasm± hi eja½ vossajja, saªkh±re uparundhiya. anejo anup±d±no, sato bhikkhu paribbaje''ti.. (13) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? nissitassa calita½ hot²ti, ayamek±nupassan±. anissito na calat²ti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 757. ``anissito na calati, nissito ca up±diya½. itthabh±vaññath±bh±va½, sa½s±ra½ n±tivattati.. 758. ``etam±d²nava½ ñatv±, nissayesu mahabbhaya½. anissito anup±d±no, sato bhikkhu paribbaje''ti.. (14) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? r³pehi, bhikkhave, ar³p± {±rupp± (s²0 p²0)} santatar±ti, ayamek±nupassan±. ar³pehi nirodho santataroti, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 759. ``ye ca r³p³pag± satt±, ye ca ar³paµµh±yino {±ruppav±sino (s²0 p²0)}. nirodha½ appaj±nant±, ±gant±ro punabbhava½.. 760. ``ye ca r³pe pariññ±ya, ar³pesu asaºµhit± {susaºµhit± (s²0 sy±0 p²0)}. nirodhe ye vimuccanti, te jan± maccuh±yino''ti.. (15) ``siy± aññenapi...pe0... kathañca siy±? ya½, bhikkhave, sadevakassa lokassa sam±rakassa sabrahmakassa sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya ida½ saccanti upanijjh±yita½ tadamariy±na½ eta½ mus±ti yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµha½, ayamek±nupassan±. ya½ , bhikkhave, sadevakassa...pe0... sadevamanuss±ya ida½ mus±ti upanijjh±yita½, tadamariy±na½ eta½ saccanti yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµha½, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm±...pe0... ath±para½ etadavoca satth± -- 761. ``anattani attam±ni½ {attam±n² (sy±0), attam±na½ (p²0 ka0)}, passa loka½ sadevaka½. niviµµha½ n±mar³pasmi½, ida½ saccanti maññati.. 762. ``yena yena hi maññanti, tato ta½ hoti aññath±. tañhi tassa mus± hoti, mosadhammañhi ittara½.. 763. ``amosadhamma½ nibb±na½, tadariy± saccato vid³. te ve sacc±bhisamay±, nicch±t± parinibbut±''ti.. (16) ```siy± aññenapi pariy±yena samm± dvayat±nupassan±'ti, iti ce, bhikkhave, pucchit±ro assu; `siy±'tissu vacan²y±. kathañca siy±? ya½, bhikkhave, sadevakassa lokassa sam±rakassa sabrahmakassa sassamaºabr±hmaºiy± paj±ya sadevamanuss±ya ida½ sukhanti upanijjh±yita½, tadamariy±na½ eta½ dukkhanti yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµha½, ayamek±nupassan± . ya½, bhikkhave, sadevakassa...pe0... sadevamanuss±ya ida½ dukkhanti upanijjh±yita½ tadamariy±na½ eta½ sukhanti yath±bh³ta½ sammappaññ±ya sudiµµha½, aya½ dutiy±nupassan±. eva½ samm± dvayat±nupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ±t±pino pahitattassa viharato dvinna½ phal±na½ aññatara½ phala½ p±µikaªkha½ -- diµµheva dhamme aññ±, sati v± up±disese an±g±mit±ti. idamavoca bhagav±. ida½ vatv±na sugato ath±para½ etadavoca satth± -- 764. ``r³p± sadd± ras± gandh±, phass± dhamm± ca keval±. iµµh± kant± man±p± ca, y±vatatth²ti vuccati.. 765. ``sadevakassa lokassa, ete vo sukhasammat±. yattha cete nirujjhanti, ta½ nesa½ dukkhasammata½.. 766. ``sukhanti diµµhamariyehi, sakk±yassuparodhana½. paccan²kamida½ hoti, sabbalokena passata½.. 767. ``ya½ pare sukhato ±hu, tadariy± ±hu dukkhato. ya½ pare dukkhato ±hu, tadariy± sukhato vid³.. 768. ``passa dhamma½ dur±j±na½, sampam³¼hetthaviddasu {sampam³¼hettha aviddasu (s²0 p²0), samm³¼hettha aviddasu (?)}. nivut±na½ tamo hoti, andhak±ro apassata½.. 769. ``satañca vivaµa½ hoti, ±loko passat±miva. santike na vij±nanti, magg± dhammassa kovid±.. 770. ``bhavar±gaparetehi , bhavasot±nus±ribhi. m±radheyy±nupannehi, n±ya½ dhammo susambudho.. 771. ``ko nu aññatramariyehi, pada½ sambuddhumarahati. ya½ pada½ sammadaññ±ya, parinibbanti an±sav±''ti.. idamavoca bhagav±. attaman± te bhikkh³ bhagavato bh±sita½ abhinandunti. imasmi½ ca {imasmi½ kho (s²0)} pana veyy±karaºasmi½ bhaññam±ne saµµhimatt±na½ bhikkh³na½ anup±d±ya ±savehi citt±ni vimucci½s³ti. dvayat±nupassan±sutta½ dv±dasama½ niµµhita½. tassudd±na½ -- sacca½ upadhi avijj± ca, saªkh±re viññ±ºapañcama½. phassavedaniy± taºh±, up±d±n±rambha±h±r±. iñjita½ calita½ r³pa½, sacca½ dukkhena so¼as±ti.. mah±vaggo tatiyo niµµhito. tassudd±na½ -- pabbajj± ca padh±nañca, subh±sitañca sundari. m±ghasutta½ sabhiyo ca, selo sallañca vuccati.. v±seµµho c±pi kok±li, n±lako dvayat±nupassan±. dv±daset±ni sutt±ni, mah±vaggoti vuccat²ti.. 4. aµµhakavaggo 1. k±masutta½ 772. k±ma½ k±mayam±nassa, tassa ce ta½ samijjhati. addh± p²timano hoti, laddh± macco yadicchati.. 773. tassa ce k±may±nassa {k±mayam±nassa (ka0)}, chandaj±tassa jantuno. te k±m± parih±yanti, sallaviddhova ruppati.. 774. yo k±me parivajjeti, sappasseva pad± siro. soma½ {so ima½ (s²0 p²0)} visattika½ loke, sato samativattati.. 775. khetta½ vatthu½ hirañña½ v±, gavassa½ {gav±ssa½ (s²0 sy±0 p²0)} d±saporisa½. thiyo bandh³ puthu k±me, yo naro anugijjhati.. 776. abal± na½ bal²yanti, maddantena½ parissay±. tato na½ dukkhamanveti, n±va½ bhinnamivodaka½.. 777. tasm± jantu sad± sato, k±m±ni parivajjaye. te pah±ya tare ogha½, n±va½ sitv±va {siñcitv± (s²0)} p±rag³ti.. k±masutta½ paµhama½ niµµhita½. 2. guhaµµhakasutta½ 778. satto guh±ya½ bahun±bhichanno, tiµµha½ naro mohanasmi½ pag±¼ho. d³re vivek± hi tath±vidho so, k±m± hi loke na hi suppah±y±.. 779. icch±nid±n± bhavas±tabaddh±, te duppamuñc± na hi aññamokkh±. pacch± pure v±pi apekkham±n±, imeva k±me purimeva jappa½.. 780. k±mesu giddh± pasut± pam³¼h±, avad±niy± te visame niviµµh±. dukkh³pan²t± paridevayanti, ki½s³ bhaviss±ma ito cut±se.. 781. tasm± hi sikkhetha idheva jantu, ya½ kiñci jaññ± visamanti loke. na tassa het³ visama½ careyya, appañhida½ j²vitam±hu dh²r±.. 782. pass±mi loke pariphandam±na½, paja½ ima½ taºhagata½ bhavesu. h²n± nar± maccumukhe lapanti, av²tataºh±se bhav±bhavesu.. 783. mam±yite passatha phandam±ne, maccheva appodake kh²ºasote. etampi disv± amamo careyya, bhavesu ±sattimakubbam±no.. 784. ubhosu antesu vineyya chanda½, phassa½ pariññ±ya an±nugiddho. yadattagarah² tadakubbam±no, na lippat² {na limpat² (sy±0 ka0)} diµµhasutesu dh²ro.. 785. sañña½ pariññ± vitareyya ogha½, pariggahesu muni nopalitto. abb³¼hasallo caramappamatto, n±s²sat² {n±si½sat² (s²0 sy±0 p²0)} lokamima½ parañc±ti.. guhaµµhakasutta½ dutiya½ niµµhita½. 3. duµµhaµµhakasutta½ 786. vadanti ve duµµhaman±pi eke, athopi ve saccaman± vadanti. v±dañca j±ta½ muni no upeti, tasm± mun² natthi khilo kuhiñci.. 787. sakañhi diµµhi½ kathamaccayeyya, chand±nun²to ruciy± niviµµho. saya½ samatt±ni pakubbam±no, yath± hi j±neyya tath± vadeyya.. 788. yo attano s²lavat±ni jantu, an±nupuµµhova paresa {parassa (ka0)} p±va {p±v± (s²0 sy±0 p²0)}. anariyadhamma½ kusal± tam±hu, yo ±tum±na½ sayameva p±va.. 789. santo ca bhikkhu abhinibbutatto, itihanti s²lesu akattham±no. tamariyadhamma½ kusal± vadanti, yassussad± natthi kuhiñci loke.. 790. pakappit± saªkhat± yassa dhamm±, purakkhat± {purekkhat± (s²0)} santi av²vad±t±. yadattani passati ±nisa½sa½, ta½ nissito kuppapaµicca santi½.. 791. diµµh²nives± na hi sv±tivatt±, dhammesu niccheyya samuggah²ta½. tasm± naro tesu nivesanesu, nirassat² ±diyat² ca dhamma½.. 792. dhonassa hi natthi kuhiñci loke, pakappit± diµµhi bhav±bhavesu. m±yañca m±nañca pah±ya dhono, sa kena gaccheyya an³payo so.. 793. upayo hi dhammesu upeti v±da½, an³paya½ kena katha½ vadeyya. att± niratt± {atta½ niratta½ (bah³su)} na hi tassa atthi, adhosi so diµµhimidheva sabbanti.. duµµhaµµhakasutta½ tatiya½ niµµhita½. 4. suddhaµµhakasutta½ 794. pass±mi suddha½ parama½ aroga½, diµµhena sa½suddhi narassa hoti. ev±bhij±na½ {et±bhij±na½ (s²0 p²0)} paramanti ñatv±, suddh±nupass²ti pacceti ñ±ºa½.. 795. diµµhena ce suddhi narassa hoti, ñ±ºena v± so pajah±ti dukkha½. aññena so sujjhati sopadh²ko, diµµh² hi na½ p±va tath± vad±na½.. 796. na br±hmaºo aññato suddhim±ha, diµµhe sute s²lavate mute v±. puññe ca p±pe ca an³palitto, attañjaho nayidha pakubbam±no.. 797. purima½ pah±ya apara½ sit±se, ej±nug± te na taranti saªga½. te uggah±yanti nirassajanti, kap²va s±kha½ pamuñca½ gah±ya½ {pamukha½ gah±ya (sy±0), pamuñca gah±ya (ka0)}.. 798. saya½ sam±d±ya vat±ni jantu, ucc±vaca½ gacchati saññasatto. vidv± ca vedehi samecca dhamma½, na ucc±vaca½ gacchati bh³ripañño.. 799. sa sabbadhammesu visenibh³to, ya½ kiñci diµµha½ va suta½ muta½ v±. tameva dassi½ vivaµa½ caranta½, ken²dha lokasmi vikappayeyya.. 800. na kappayanti na purekkharonti, accantasuddh²ti na te vadanti. ±d±nagantha½ gathita½ visajja, ±sa½ na kubbanti kuhiñci loke.. 801. s²m±tigo br±hmaºo tassa natthi, ñatv± va disv± va {ñatv± ca disv± ca (ka0 s²0 ka0)} samuggah²ta½. na r±gar±g² na vir±garatto, tass²dha natth² paramuggah²tanti.. suddhaµµhakasutta½ catuttha½ niµµhita½. 5. paramaµµhakasutta½ 802. paramanti diµµh²su paribbas±no, yaduttari kurute jantu loke. h²n±ti aññe tato sabbam±ha, tasm± viv±d±ni av²tivatto.. 803. yadattan² passati ±nisa½sa½, diµµhe sute s²lavate {s²labbate (sy±0)} mute v±. tadeva so tattha samuggah±ya, nih²nato passati sabbamañña½.. 804. ta½ v±pi gantha½ kusal± vadanti, ya½ nissito passati h²namañña½. tasm± hi diµµha½ va suta½ muta½ v±, s²labbata½ bhikkhu na nissayeyya.. 805. diµµhimpi lokasmi½ na kappayeyya, ñ±ºena v± s²lavatena v±pi. samoti att±naman³paneyya, h²no na maññetha visesi v±pi.. 806. atta½ pah±ya anup±diy±no, ñ±ºepi so nissaya½ no karoti. sa ve viyattesu {viyuttesu (s²0 aµµha0), dviyattesu (ka0)} na vaggas±r², diµµhimpi {diµµhimapi (ka0)} so na pacceti kiñci.. 807. yass³bhayante paºidh²dha natthi, bhav±bhav±ya idha v± hura½ v±. nivesan± tassa na santi keci, dhammesu niccheyya samuggah²ta½.. 808. tass²dha diµµhe va sute mute v±, pakappit± natthi aº³pi saññ±. ta½ br±hmaºa½ diµµhiman±diy±na½, ken²dha lokasmi½ vikappayeyya.. 809. na kappayanti na purekkharonti, dhamm±pi tesa½ na paµicchit±se. na br±hmaºo s²lavatena neyyo, p±raªgato na pacceti t±d²ti.. paramaµµhakasutta½ pañcama½ niµµhita½. 6. jar±sutta½ 810. appa½ vata j²vita½ ida½, ora½ vassasat±pi miyyati {m²yati (s²0 aµµha0)}. yo cepi aticca j²vati, atha kho so jaras±pi miyyati.. 811. socanti jan± mam±yite, na hi santi {na hi sant± (s²0), na h² santi (katthaci)} nicc± pariggah±. vin±bh±vasantamevida½, iti disv± n±g±ram±vase.. 812. maraºenapi ta½ pah²yati {pahiyyati (s²0 sy±0 ka0)}, ya½ puriso mamidanti {mamayidanti (s²0 sy±0 ka0), mam±yanti (ka0)} maññati. etampi viditv± {eta½ disv±na (niddese), etampi viditva (?)} paº¹ito, na mamatt±ya nametha m±mako.. 813. supinena yath±pi saªgata½, paµibuddho puriso na passati. evampi piy±yita½ jana½, peta½ k±lakata½ na passati.. 814. diµµh±pi sut±pi te jan±, yesa½ n±mamida½ pavuccati {n±mamev± vasissati (s²0 sy±0 p²0)}. n±ma½yev±vasissati, akkheyya½ petassa jantuno.. 815. sokapparidevamacchara½ {sokaparidevamacchara½ (s²0 sy±0 p²0), soka½ paridevamacchara½ (?)}, na jahanti giddh± mam±yite. tasm± munayo pariggaha½, hitv± acari½su khemadassino.. 816. patil²nacarassa bhikkhuno, bhajam±nassa vivittam±sana½. s±maggiyam±hu tassa ta½, yo att±na½ bhavane na dassaye.. 817. sabbattha mun² anissito, na piya½ kubbati nopi appiya½. tasmi½ paridevamacchara½, paººe v±ri yath± na limpati {lippati (s²0 p²0)}.. 818. udabindu yath±pi pokkhare, padume v±ri yath± na limpati. eva½ muni nopalimpati, yadida½ diµµhasuta½ mutesu v±.. 819. dhono na hi tena maññati, yadida½ diµµhasuta½ mutesu v±. n±ññena visuddhimicchati, na hi so rajjati no virajjat²ti.. jar±sutta½ chaµµha½ niµµhita½. 7. tissametteyyasutta½ 820. ``methunamanuyuttassa, (icc±yasm± tisso metteyyo) vigh±ta½ br³hi m±risa. sutv±na tava s±sana½, viveke sikkhiss±mase.. 821. ``methunamanuyuttassa, (metteyy±ti bhagav±) mussate v±pi s±sana½. micch± ca paµipajjati, eta½ tasmi½ an±riya½.. 822. ``eko pubbe caritv±na, methuna½ yo nisevati. y±na½ bhanta½ va ta½ loke, h²nam±hu puthujjana½.. 823. ``yaso kitti ca y± pubbe, h±yate v±pi tassa s±. etampi disv± sikkhetha, methuna½ vippah±tave.. 824. ``saªkappehi pareto so, kapaºo viya jh±yati. sutv± paresa½ nigghosa½, maªku hoti tath±vidho.. 825. ``atha satth±ni kurute, parav±dehi codito. esa khvassa mah±gedho, mosavajja½ pag±hati.. 826. ``paº¹itoti samaññ±to, ekacariya½ adhiµµhito. ath±pi {sa c±pi (niddese)} methune yutto, mandova parikissati {parikilissati (s²0)}.. 827. ``etam±d²nava½ ñatv±, muni pubb±pare idha. ekacariya½ da¼ha½ kayir±, na nisevetha methuna½.. 828. ``vivekaññeva sikkhetha, etadariy±namuttama½. na tena seµµho maññetha, sa ve nibb±nasantike.. 829. ``rittassa munino carato, k±mesu anapekkhino. oghatiººassa pihayanti, k±mesu gadhit± {gathit± (s²0)} paj±''ti.. tissametteyyasutta½ sattama½ niµµhita½. 8. pas³rasutta½ 830. idheva suddhi iti v±dayanti {vidiyanti (s²0 p²0)}, n±ññesu dhammesu visuddhim±hu. ya½ nissit± tattha subha½ vad±n±, paccekasaccesu puth³ niviµµh±.. 831. te v±dak±m± parisa½ vigayha, b±la½ dahant² mithu aññamañña½. vadanti te aññasit± kathojja½, pasa½sak±m± kusal± vad±n±.. 832. yutto kath±ya½ paris±ya majjhe, pasa½samiccha½ vinigh±ti hoti. ap±hatasmi½ pana maªku hoti, nind±ya so kuppati randhames².. 833. yamassa v±da½ parih²nam±hu, ap±hata½ pañhavima½sak±se. paridevati socati h²nav±do, upaccag± manti anutthun±ti.. 834. ete viv±d± samaºesu j±t±, etesu uggh±ti nigh±ti hoti. etampi disv± virame kathojja½, na haññadatthatthipasa½sal±bh±.. 835. pasa½sito v± pana tattha hoti, akkh±ya v±da½ paris±ya majjhe. so hassat² uººamat² {unnamat² (?)} ca tena, pappuyya tamattha½ yath± mano ahu.. 836. y± uººat² {unnat² (?)} s±ssa vigh±tabh³mi, m±n±tim±na½ vadate paneso. etampi disv± na viv±dayetha, na hi tena suddhi½ kusal± vadanti.. 837. s³ro yath± r±jakh±d±ya puµµho, abhigajjameti paµis³ramiccha½. yeneva so tena palehi s³ra, pubbeva natthi yadida½ yudh±ya.. 838. ye diµµhimuggayha viv±dayanti {viv±diyanti (s²0 p²0)}, idameva saccanti ca v±dayanti. te tva½ vadass³ na hi tedha atthi, v±damhi j±te paµisenikatt±.. 839. visenikatv± pana ye caranti, diµµh²hi diµµhi½ avirujjham±n±. tesu tva½ ki½ labhetho pas³ra, yes²dha natth² paramuggah²ta½.. 840. atha tva½ pavitakkam±gam±, manas± diµµhigat±ni cintayanto. dhonena yuga½ sam±gam±, na hi tva½ sakkhasi sampay±taveti.. pas³rasutta½ aµµhama½ niµµhita½. 9. m±gaº¹iyasutta½ 841. ``disv±na taºha½ arati½ ragañca {aratiñca r±ga½ (sy±0 ka0)}, n±hosi chando api methunasmi½. kimevida½ muttakar²sapuººa½, p±d±pi na½ samphusitu½ na icche''.. 842. ``et±disa½ ce ratana½ na icchasi, n±ri½ narindehi bah³hi patthita½. diµµhigata½ s²lavata½ nu j²vita½ {s²lavat±nuj²vita½ (s²0 p²0 ka0)}, bhav³papattiñca vadesi k²disa½''.. 843. ``ida½ vad±m²ti na tassa hoti, (m±gaº¹iy±ti {m±gandiy±ti (s²0 sy±0 p²0)} bhagav±) dhammesu niccheyya samuggah²ta½. passañca diµµh²su anuggah±ya, ajjhattasanti½ pacina½ adassa½''.. 844. ``vinicchay± y±ni pakappit±ni, (iti m±gaº¹iyo {m±gandiyo (s²0 sy±0 p²0)} ) te ve mun² br³si anuggah±ya. ajjhattasant²ti yametamattha½, katha½ nu dh²rehi pavedita½ ta½''.. 845. ``na diµµhiy± na sutiy± na ñ±ºena, (m±gaº¹iy±ti bhagav±) s²labbaten±pi na suddhim±ha. adiµµhiy± assutiy± añ±º±, as²lat± abbat± nopi tena. ete ca nissajja anuggah±ya, santo aniss±ya bhava½ na jappe''.. 846. ``no ce kira diµµhiy± na sutiy± na ñ±ºena, (iti m±gaº¹iyo) s²labbaten±pi na suddhim±ha. adiµµhiy± assutiy± añ±º±, as²lat± abbat± nopi tena. maññ±maha½ momuhameva dhamma½, diµµhiy± eke paccenti suddhi½''.. 847. ``diµµhañca niss±ya anupuccham±no, (m±gaº¹iy±ti bhagav±) samuggah²tesu pamoham±g± {samoham±g± (sy±0 ka0)}. ito ca n±ddakkhi aºumpi sañña½, tasm± tuva½ momuhato dah±si.. 848. ``samo vises² uda v± nih²no, yo maññat² so vivadetha tena. t²su vidh±su avikampam±no, samo vises²ti na tassa hoti.. 849. ``saccanti so br±hmaºo ki½ vadeyya, mus±ti v± so vivadetha kena. yasmi½ sama½ visama½ v±pi natthi, sa kena v±da½ paµisa½yujeyya.. 850. ``oka½ pah±ya aniketas±r², g±me akubba½ muni santhav±ni {sandhav±ni (ka0)}. k±mehi ritto apurekkhar±no, katha½ na viggayha janena kayir±.. 851. ``yehi vivitto vicareyya loke, na t±ni uggayha vadeyya n±go. jalambuja½ {elambuja½ (s²0 sy±0)} kaº¹aka½ v±rija½ yath±, jalena paªkena can³palitta½. eva½ mun² santiv±do agiddho, k±me ca loke ca an³palitto.. 852. ``na vedag³ diµµhiy±yako {na vedag³ diµµhiy± (ka0 s²0 sy±0 p²0)} na mutiy±, sa m±nameti na hi tammayo so. na kammun± nopi sutena neyyo, an³pan²to sa nivesanesu.. 853. ``saññ±virattassa na santi ganth±, paññ±vimuttassa na santi moh±. saññañca diµµhiñca ye aggahesu½, te ghaµµayant± {ghaµµam±n± (sy±0 ka0)} vicaranti loke''ti.. m±gaº¹iyasutta½ navama½ niµµhita½. 10. pur±bhedasutta½ 854. ``katha½dass² katha½s²lo, upasantoti vuccati. ta½ me gotama pabr³hi, pucchito uttama½ nara½''.. 855. ``v²tataºho pur± bhed±, (iti bhagav±) pubbamantamanissito. vemajjhe nupasaªkheyyo, tassa natthi purakkhata½.. 856. ``akkodhano asant±s², avikatth² akukkuco. mantabh±º² {mant±bh±º² (sy±0 p²0)} anuddhato, sa ve v±c±yato muni.. 857. ``nir±satti an±gate, at²ta½ n±nusocati. vivekadass² phassesu, diµµh²su ca na n²yati {niyyati (bah³su)}.. 858. ``patil²no akuhako, apih±lu amacchar². appagabbho ajeguccho, pesuºeyye ca no yuto.. 859. ``s±tiyesu anass±v², atim±ne ca no yuto. saºho ca paµibh±nav± {paµibh±ºav± (sy±0 p²0)}, na saddho na virajjati.. 860. ``l±bhakamy± na sikkhati, al±bhe ca na kuppati. aviruddho ca taºh±ya, rasesu n±nugijjhati.. 861. ``upekkhako sad± sato, na loke maññate sama½. na vises² na n²ceyyo, tassa no santi ussad±.. 862. ``yassa nissayan± {nissayat± (s²0 sy±0 p²0)} natthi, ñatv± dhamma½ anissito. bhav±ya vibhav±ya v±, taºh± yassa na vijjati.. 863. ``ta½ br³mi upasantoti, k±mesu anapekkhina½. ganth± tassa na vijjanti, atar² so visattika½.. 864. ``na tassa putt± pasavo, khetta½ vatthuñca vijjati. att± v±pi niratt± v± {atta½ v±pi niratta½ v± (bah³su)}, na tasmi½ upalabbhati.. 865. ``yena na½ vajju½ puthujjan±, atho samaºabr±hmaº±. ta½ tassa apurakkhata½, tasm± v±desu nejati.. 866. ``v²tagedho amacchar², na ussesu vadate muni. na samesu na omesu, kappa½ neti akappiyo.. 867. ``yassa loke saka½ natthi, asat± ca na socati. dhammesu ca na gacchati, sa ve santoti vuccat²''ti.. pur±bhedasutta½ dasama½ niµµhita½. 11. kalahaviv±dasutta½ 868. ``kutopah³t± kalah± viv±d±, paridevasok± sahamacchar± ca. m±n±tim±n± sahapesuº± ca, kutopah³t± te tadiªgha br³hi''.. 869. ``piyappah³t± kalah± viv±d±, paridevasok± sahamacchar± ca. m±n±tim±n± sahapesuº± ca, maccherayutt± kalah± viv±d±. viv±daj±tesu ca pesuº±ni''.. 870. ``piy± su {piy±nu (sy±0), piyassu (ka0)} lokasmi½ kutonid±n±, ye c±pi {ye v±pi (s²0 sy±0 p²0)} lobh± vicaranti loke. ±s± ca niµµh± ca kutonid±n±, ye sampar±y±ya narassa honti''.. 871. ``chand±nid±n±ni piy±ni loke, ye c±pi lobh± vicaranti loke. ±s± ca niµµh± ca itonid±n±, ye sampar±y±ya narassa honti''.. 872. ``chando nu lokasmi½ kutonid±no, vinicchay± c±pi {v±pi (s²0 sy±0 p²0)} kutopah³t±. kodho mosavajjañca katha½kath± ca, ye v±pi dhamm± samaºena vutt±''.. 873. ``s±ta½ as±tanti yam±hu loke, tam³paniss±ya pahoti chando. r³pesu disv± vibhava½ bhavañca, vinicchaya½ kubbati {kurute (bah³su)} jantu loke.. 874. ``kodho mosavajjañca katha½kath± ca, etepi dhamm± dvayameva sante. katha½kath² ñ±ºapath±ya sikkhe, ñatv± pavutt± samaºena dhamm±''.. 875. ``s±ta½ as±tañca kutonid±n±, kismi½ asante na bhavanti hete. vibhava½ bhavañc±pi yametamattha½, eta½ me pabr³hi yatonid±na½''.. 876. ``phassanid±na½ s±ta½ as±ta½, phasse asante na bhavanti hete. vibhava½ bhavañc±pi yametamattha½, eta½ te pabr³mi itonid±na½''.. 877. ``phasso nu lokasmi kutonid±no, pariggah± c±pi kutopah³t±. kismi½ asante na mamattamatthi, kismi½ vibh³te na phusanti phass±''.. 878. ``n±mañca r³pañca paµicca phasso, icch±nid±n±ni pariggah±ni. icch±yasanty± na mamattamatthi, r³pe vibh³te na phusanti phass±''.. 879. ``katha½sametassa vibhoti r³pa½, sukha½ dukhañc±pi {dukha½ v±pi (s²0 sy±0)} katha½ vibhoti. eta½ me pabr³hi yath± vibhoti, ta½ j±niy±m±ti {j±niss±m±ti (s²0 ka0)} me mano ahu''.. 880. ``na saññasaññ² na visaññasaññ², nopi asaññ² na vibh³tasaññ². eva½sametassa vibhoti r³pa½, saññ±nid±n± hi papañcasaªkh±''.. 881. ``ya½ ta½ apucchimha akittay² no, añña½ ta½ pucch±ma tadiªgha br³hi. ett±vatagga½ nu {no (s²0 sy±0)} vadanti heke, yakkhassa suddhi½ idha paº¹it±se. ud±hu aññampi vadanti etto.. 882. ``ett±vataggampi vadanti heke, yakkhassa suddhi½ idha paº¹it±se. tesa½ paneke samaya½ vadanti, anup±disese kusal± vad±n±.. 883. ``ete ca ñatv± upanissit±ti, ñatv± mun² nissaye so vima½s². ñatv± vimutto na viv±dameti, bhav±bhav±ya na sameti dh²ro''ti.. kalahaviv±dasutta½ ek±dasama½ niµµhita½. 12. c³¼aby³hasutta½ {c³¼aviy³hasutta½ (s²0 sy±0 niddesa)} 884. saka½saka½diµµhiparibbas±n±, viggayha n±n± kusal± vadanti. yo eva½ j±n±ti sa vedi dhamma½, ida½ paµikkosamakeval² so.. 885. evampi viggayha viv±dayanti, b±lo paro akkusaloti {akusaloti (s²0 sy±0 p²0)} c±hu. sacco nu v±do katamo imesa½, sabbeva h²me kusal± vad±n±.. 886. parassa ce dhammaman±nuj±na½, b±lomako {b±lo mago (s²0 sy±0 ka0)} hoti nih²napañño. sabbeva b±l± sunih²napaññ±, sabbevime diµµhiparibbas±n±.. 887. sandiµµhiy± ceva na v²vad±t±, sa½suddhapaññ± kusal± mut²m±. na tesa½ koci parih²napañño {kocipi nih²napañño (s²0 sy±0 ka0)}, diµµh² hi tesampi tath± samatt±.. 888. na v±hameta½ tathiyanti {tathivanti (sy±0 ka0)} br³mi, yam±hu b±l± mithu aññamañña½. saka½saka½diµµhimaka½su sacca½, tasm± hi b±loti para½ dahanti.. 889. yam±hu sacca½ tathiyanti eke, tam±hu aññe {aññepi (sy±0), aññe ca (?)} tuccha½ mus±ti. evampi vigayha viv±dayanti, kasm± na eka½ samaº± vadanti.. 890. ekañhi sacca½ na dut²yamatthi, yasmi½ paj± no vivade paj±na½. n±n± te {n±n±to (ka0)} sacc±ni saya½ thunanti, tasm± na eka½ samaº± vadanti.. 891. kasm± nu sacc±ni vadanti n±n±, pav±diy±se kusal± vad±n±. sacc±ni sut±ni bah³ni n±n±, ud±hu te takkamanussaranti.. 892. na heva sacc±ni bah³ni n±n±, aññatra saññ±ya nicc±ni loke. takkañca diµµh²su pakappayitv±, sacca½ mus±ti dvayadhammam±hu.. 893. diµµhe sute s²lavate mute v±, ete ca niss±ya vim±nadass². vinicchaye µhatv± pahassam±no, b±lo paro akkusaloti c±ha.. 894. yeneva b±loti para½ dah±ti, ten±tum±na½ kusaloti c±ha. sayamattan± so kusalo vad±no, añña½ vim±neti tadeva p±va.. 895. atis±radiµµhiy±va so samatto, m±nena matto paripuººam±n². sayameva s±ma½ manas±bhisitto, diµµh² hi s± tassa tath± samatt±.. 896. parassa ce hi vacas± nih²no, tumo sah± hoti nih²napañño. atha ce saya½ vedag³ hoti dh²ro, na koci b±lo samaºesu atthi.. 897. añña½ ito y±bhivadanti dhamma½, aparaddh± suddhimakeval² te {suddhimakeval²no (s²0)}. evampi titthy± puthuso vadanti, sandiµµhir±gena hi tebhiratt± {ty±bhiratt± (sy±0 ka0)}.. 898. idheva suddhi iti v±dayanti, n±ññesu dhammesu visuddhim±hu. evampi titthy± puthuso niviµµh±, sak±yane tattha da¼ha½ vad±n±.. 899. sak±yane v±pi da¼ha½ vad±no, kamettha b±loti para½ daheyya. sayameva so medhagam±vaheyya {medhaka½ ±vaheyya (s²0 p²0)}, para½ vada½ b±lamasuddhidhamma½.. 900. vinicchaye µhatv± saya½ pam±ya, uddha½ sa {udda½ so (s²0 sy±0 p²0)} lokasmi½ viv±dameti. hitv±na sabb±ni vinicchay±ni, na medhaga½ kubbati jantu loketi.. c³¼aby³hasutta½ dv±dasama½ niµµhita½. 13. mah±by³hasutta½ 901. ye kecime diµµhiparibbas±n±, idameva saccanti viv±dayanti {viv±diyanti (s²0 p²0)}. sabbeva te nindamanv±nayanti, atho pasa½sampi labhanti tattha.. 902. appañhi eta½ na ala½ sam±ya, duve viv±dassa phal±ni br³mi. etampi disv± na viv±dayetha, khem±bhipassa½ aviv±dabh³mi½.. 903. y± k±cim± sammutiyo puthujj±, sabb±va et± na upeti vidv±. an³payo so upaya½ kimeyya, diµµhe sute khantimakubbam±no.. 904. s²luttam± saññamen±hu suddhi½, vata½ sam±d±ya upaµµhit±se. idheva sikkhema athassa suddhi½, bhav³pan²t± kusal± vad±n±.. 905. sace cuto s²lavatato hoti, pavedhat² {sa vedhati (s²0 p²0)} kamma vir±dhayitv±. pajappat² patthayat² ca suddhi½, satth±va h²no pavasa½ gharamh±.. 906. s²labbata½ v±pi pah±ya sabba½, kammañca s±vajjanavajjameta½. suddhi½ asuddhinti apatthay±no, virato care santimanuggah±ya.. 907. tam³paniss±ya jigucchita½ v±, athav±pi diµµha½ va suta½ muta½ v±. uddha½sar± suddhimanutthunanti, av²tataºh±se bhav±bhavesu.. 908. patthayam±nassa hi jappit±ni, pavedhita½ v±pi pakappitesu. cut³pap±to idha yassa natthi, sa kena vedheyya kuhi½va jappe {kuhiñci jappe (s²0 sy±0 ka0), kuhi½ pajappe (p²0) niddeso passitabbo}.. 909. yam±hu dhamma½ paramanti eke, tameva h²nanti pan±hu aññe. sacco nu v±do katamo imesa½, sabbeva h²me kusal± vad±n±.. 910. sakañhi dhamma½ paripuººam±hu, aññassa dhamma½ pana h²nam±hu. evampi viggayha viv±dayanti, saka½ saka½ sammutim±hu sacca½.. 911. parassa ce vambhayitena h²no, na koci dhammesu visesi assa. puth³ hi aññassa vadanti dhamma½, nih²nato samhi da¼ha½ vad±n±.. 912. saddhammap³j±pi nesa½ tatheva, yath± pasa½santi sak±yan±ni. sabbeva v±d± {sabbe pav±d± (sy±0)} tathiy± {tathiv± (sabbattha)} bhaveyyu½, suddh² hi nesa½ paccattameva.. 913. na br±hmaºassa paraneyyamatthi, dhammesu niccheyya samuggah²ta½. tasm± viv±d±ni up±tivatto, na hi seµµhato passati dhammamañña½.. 914. j±n±mi pass±mi tatheva eta½, diµµhiy± eke paccenti suddhi½. addakkhi ce kiñhi tumassa tena, atisitv± aññena vadanti suddhi½.. 915. passa½ naro dakkhati {dakkhiti (s²0)} n±mar³pa½, disv±na v± ñassati t±nimeva. k±ma½ bahu½ passatu appaka½ v±, na hi tena suddhi½ kusal± vadanti.. 916. nivissav±d² na hi subbin±yo, pakappita½ diµµhi purekkhar±no. ya½ nissito tattha subha½ vad±no, suddhi½vado tattha tathaddas± so.. 917. na br±hmaºo kappamupeti saªkh± {saªkha½ (s²0 sy±0 p²0)}, na diµµhis±r² napi ñ±ºabandhu. ñatv± ca so sammutiyo {sammatiyo (sy±0)} puthujj±, upekkhat² uggahaºanti maññe.. 918. vissajja ganth±ni mun²dha loke, viv±daj±tesu na vaggas±r². santo asantesu upekkhako so, anuggaho uggahaºanti maññe.. 919. pubb±save hitv± nave akubba½, na chandag³ nopi nivissav±d². sa vippamutto diµµhigatehi dh²ro, na limpati {na lippati (s²0 p²0)} loke anattagarah².. 920. sa sabbadhammesu visenibh³to, ya½ kiñci diµµha½ va suta½ muta½ v±. sa pannabh±ro muni vippamutto, na kappiyo n³parato na patthiyoti.. mah±by³hasutta½ terasama½ niµµhita½. 14. tuvaµakasutta½ 921. ``pucch±mi ta½ ±diccabandhu {±diccabandhu½ (s²0 sy±0)}, viveka½ santipadañca mahesi. katha½ disv± nibb±ti bhikkhu, anup±diy±no lokasmi½ kiñci''.. 922. ``m³la½ papañcasaªkh±ya, (iti bhagav±) mant± asm²ti sabbamuparundhe {sabbamuparuddhe (sy±0 p²0 ka0)}. y± k±ci taºh± ajjhatta½, t±sa½ vinay± {vinay±ya (?)} sad± sato sikkhe.. 923. ``ya½ kiñci dhammamabhijaññ±, ajjhatta½ athav±pi bahiddh±. na tena th±ma½ {m±na½ (s²0 ka0)} kubbetha, na hi s± nibbuti sata½ vutt±.. 924. ``seyyo na tena maññeyya, n²ceyyo athav±pi sarikkho. phuµµho {puµµho (s²0 sy±0 ka0)} anekar³pehi, n±tum±na½ vikappaya½ tiµµhe.. 925. ``ajjhattamevupasame , na aññato bhikkhu santimeseyya. ajjhatta½ upasantassa, natthi att± kuto niratt± v±.. 926. ``majjhe yath± samuddassa, ³mi no j±yat² µhito hoti. eva½ µhito anejassa, ussada½ bhikkhu na kareyya kuhiñci''.. 927. ``akittay² vivaµacakkhu, sakkhidhamma½ parissayavinaya½. paµipada½ vadehi bhaddante, p±timokkha½ athav±pi sam±dhi½''.. 928. ``cakkh³hi neva lolassa, g±makath±ya ±varaye sota½. rase ca n±nugijjheyya, na ca mam±yetha kiñci lokasmi½.. 929. ``phassena yad± phuµµhassa, parideva½ bhikkhu na kareyya kuhiñcñcci. bhavañca n±bhijappeyya, bheravesu ca na sampavedheyya.. 930. ``ann±namatho p±n±na½, kh±dan²y±na½ athopi vatth±na½. laddh± na sannidhi½ kayir±, na ca parittase t±ni alabham±no.. 931. ``jh±y² na p±dalolassa, virame kukkucc± nappamajjeyya. ath±sanesu sayanesu, appasaddesu bhikkhu vihareyya.. 932. ``nidda½ na bahul²kareyya, j±gariya½ bhajeyya ±t±p². tandi½ m±ya½ hassa½ khi¹¹a½, methuna½ vippajahe savibh³sa½.. 933. ``±thabbaºa½ supina½ lakkhaºa½, no vidahe athopi nakkhatta½. virutañca gabbhakaraºa½, tikiccha½ m±mako na seveyya.. 934. ``nind±ya nappavedheyya, na uººameyya pasa½sito bhikkhu. lobha½ saha macchariyena, kodha½ pesuºiyañca panudeyya.. 935. ``kayavikkaye na tiµµheyya, upav±da½ bhikkhu na kareyya kuhiñci. g±me ca n±bhisajjeyya, l±bhakamy± jana½ na lapayeyya.. 936. ``na ca katthit± siy± bhikkhu, na ca v±ca½ payutta½ bh±seyya. p±gabbhiya½ na sikkheyya, katha½ vigg±hika½ na kathayeyya.. 937. ``mosavajje na n²yetha, sampaj±no saµh±ni na kayir±. atha j²vitena paññ±ya, s²labbatena n±ññamatimaññe.. 938. ``sutv± rusito bahu½ v±ca½, samaº±na½ v± puthujan±na½ {puthuvacan±na½ (s²0 sy±0 p²0)}. pharusena ne na paµivajj±, na hi santo paµisenikaronti.. 939. ``etañca dhammamaññ±ya, vicina½ bhikkhu sad± sato sikkhe. sant²ti nibbuti½ ñatv±, s±sane gotamassa na pamajjeyya.. 940. ``abhibh³ hi so anabhibh³to, sakkhidhammaman²tihamadass². tasm± hi tassa bhagavato s±sane, appamatto sad± namassamanusikkhe''ti.. tuvaµakasutta½ cuddasama½ niµµhita½. 15. attadaº¹asutta½ 941. ``attadaº¹± bhaya½ j±ta½, jana½ passatha medhaga½. sa½vega½ kittayiss±mi, yath± sa½vijita½ may±.. 942. ``phandam±na½ paja½ disv±, macche appodake yath±. aññamaññehi by±ruddhe, disv± ma½ bhayam±visi.. 943. ``samantamas±ro loko, dis± sabb± samerit±. iccha½ bhavanamattano, n±ddas±si½ anosita½.. 944. ``os±netveva by±ruddhe, disv± me arat² ahu. athettha sallamaddakkhi½, duddasa½ hadayanissita½.. 945. ``yena sallena otiººo, dis± sabb± vidh±vati. tameva sallamabbuyha, na dh±vati na s²dati.. 946. ``tattha sikkh±nug²yanti {sikkh±nukiriyanti (ka0)}, y±ni loke gadhit±ni. na tesu pasuto siy±, nibbijjha sabbaso k±me. sikkhe nibb±namattano.. 947. ``sacco siy± appagabbho, am±yo rittapesuºo. akkodhano lobhap±pa½, veviccha½ vitare muni.. 948. ``nidda½ tandi½ sahe th²na½, pam±dena na sa½vase. atim±ne na tiµµheyya, nibb±namanaso naro.. 949. ``mosavajje na n²yetha, r³pe sneha½ na kubbaye. m±nañca parij±neyya, s±has± virato care.. 950. ``pur±ºa½ n±bhinandeyya, nave khanti½ na kubbaye. hiyyam±ne na soceyya, ±k±sa½ na sito siy±.. 951. ``gedha½ br³mi mahoghoti, ±java½ br³mi jappana½. ±rammaºa½ pakappana½, k±mapaªko duraccayo.. 952. ``sacc± avokkamma {avokkama½ (niddesa)} muni, thale tiµµhati br±hmaºo. sabba½ so {sabbaso (sy±0 ka0)} paµinissajja, sa ve santoti vuccati.. 953. ``sa ve vidv± sa vedag³, ñatv± dhamma½ anissito. samm± so loke iriy±no, na pihet²dha kassaci.. 954. ``yodha k±me accatari, saªga½ loke duraccaya½. na so socati n±jjheti, chinnasoto abandhano.. 955. ``ya½ pubbe ta½ visosehi, pacch± te m±hu kiñcana½. majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi.. 956. ``sabbaso n±mar³pasmi½, yassa natthi mam±yita½. asat± ca na socati, sa ve loke na j²yati.. 957. ``yassa natthi ida½ meti, paresa½ v±pi kiñcana½. mamatta½ so asa½vinda½, natthi meti na socati.. 958. ``aniµµhur² ananugiddho, anejo sabbadh² samo. tam±nisa½sa½ pabr³mi, pucchito avikampina½.. 959. ``anejassa vij±nato, natthi k±ci nisaªkhati {nisaªkhiti (s²0 p²0)}.. virato so viy±rabbh±, khema½ passati sabbadhi.. 960. ``na samesu na omesu, na ussesu vadate muni. santo so v²tamaccharo, n±deti na nirassat²''ti.. attadaº¹asutta½ pannarasama½ niµµhita½. 16. s±riputtasutta½ 961. ``na me diµµho ito pubbe, (icc±yasm± s±riputto) na suto uda kassaci. eva½ vagguvado satth±, tusit± gaºim±gato.. 962. ``sadevakassa lokassa, yath± dissati cakkhum±. sabba½ tama½ vinodetv±, ekova ratimajjhag±.. 963. ``ta½ buddha½ asita½ t±di½, akuha½ gaºim±gata½. bah³namidha baddh±na½, atthi pañhena ±gama½.. 964. ``bhikkhuno vijigucchato, bhajato rittam±sana½. rukkham³la½ sus±na½ v±, pabbat±na½ guh±su v±.. 965. ``ucc±vacesu sayanesu, k²vanto tattha bherav±. yehi bhikkhu na vedheyya, nigghose sayan±sane.. 966. ``kat² parissay± loke, gacchato agata½ disa½. ye bhikkhu abhisambhave, pantamhi sayan±sane.. 967. ``ky±ssa byappathayo assu, ky±ssassu idha gocar±. k±ni s²labbat±n±ssu, pahitattassa bhikkhuno.. 968. ``ka½ so sikkha½ sam±d±ya, ekodi nipako sato. kamm±ro rajatasseva, niddhame malamattano''.. 969. ``vijiguccham±nassa yadida½ ph±su, (s±riputt±ti bhagav±) ritt±sana½ sayana½ sevato ce. sambodhik±massa yath±nudhamma½, ta½ te pavakkh±mi yath± paj±na½.. 970. ``pañcanna½ dh²ro bhay±na½ na bh±ye, bhikkhu sato sapariyantac±r². ¹a½s±dhip±t±na½ sar²sap±na½, manussaphass±na½ catuppad±na½.. 971. ``paradhammik±nampi na santaseyya, disv±pi tesa½ bahubherav±ni. ath±par±ni abhisambhaveyya, parissay±ni kusal±nues².. 972. ``±taªkaphassena khud±ya phuµµho, s²ta½ atuºha½ {accuºha½ (s²0 sy±0)} adhiv±sayeyya. so tehi phuµµho bahudh± anoko, v²riya½ parakkammada¼ha½ kareyya.. 973. ``theyya½ na k±re {na kareyya (s²0 sy±0 ka0)} na mus± bhaºeyya, mett±ya phasse tasath±var±ni. yad±vilatta½ manaso vijaññ±, kaºhassa pakkhoti vinodayeyya.. 974. ``kodh±tim±nassa vasa½ na gacche, m³lampi tesa½ palikhañña tiµµhe. athappiya½ v± pana appiya½ v±, addh± bhavanto abhisambhaveyya.. 975. ``pañña½ purakkhatv± kaly±ºap²ti, vikkhambhaye t±ni parissay±ni. arati½ sahetha sayanamhi pante, caturo sahetha paridevadhamme.. 976. ``ki½s³ asiss±mi kuva½ v± {kudha v± (ka0), kutha v± (niddesa)} asissa½, dukkha½ vata settha kvajja sessa½. ete vitakke paridevaneyye, vinayetha sekho aniketac±r².. 977. ``annañca laddh± vasanañca k±le, matta½ so jaññ± idha tosanattha½. so tesu gutto yatac±ri g±me, rusitopi v±ca½ pharusa½ na vajj±.. 978. ``okkhittacakkhu na ca p±dalolo, jh±n±nuyutto bahuj±garass. upekkham±rabbha sam±hitatto, takk±saya½ kukkucciy³pachinde.. 979. ``cudito vac²bhi satim±bhinande, sabrahmac±r²su khila½ pabhinde. v±ca½ pamuñce kusala½ n±tivela½, janav±dadhamm±ya na cetayeyya.. 980. ``ath±para½ pañca raj±ni loke, yesa½ sat²m± vinay±ya sikkhe. r³pesu saddesu atho rasesu, gandhesu phassesu sahetha r±ga½.. 981. ``etesu dhammesu vineyya chanda½, bhikkhu satim± suvimuttacitto. k±lena so samm± dhamma½ pariv²ma½sam±no, ekodibh³to vihane tama½ so''ti.. s±riputtasutta½ so¼asama½ niµµhita½. aµµhakavaggo catuttho niµµhito. tassudd±na½ -- k±ma½ guhañca duµµh± ca, suddhañca param± jar±. metteyyo ca pas³ro ca, m±gaº¹i pur±bhedana½.. kalaha½ dve ca by³h±ni {by³h±ni (s²0)}, punadeva tuvaµµaka½. attadaº¹avara½ sutta½, therapuµµhena {therapañhena (s²0), s±riputtena (sy±0)} so¼asa. iti et±ni sutt±ni, sabb±naµµhakavaggik±ti.. 5. p±r±yanavaggo vatthug±th± 982. kosal±na½ pur± ramm±, agam± dakkhiº±patha½. ±kiñcañña½ patthay±no, br±hmaºo mantap±rag³.. 983. so assakassa visaye, a¼akassa {mu¼akassa (sy±0), m³¼hakassa (ka0), ma¼akassa (niddesa)} sam±sane. vasi godh±var²k³le, uñchena ca phalena ca.. 984. tasseva upaniss±ya, g±mo ca vipulo ahu. tato j±tena ±yena, mah±yaññamakappayi.. 985. mah±yañña½ yajitv±na, puna p±visi assama½. tasmi½ paµipaviµµhamhi, añño ±gañchi br±hmaºo.. 986. ugghaµµap±do tasito {tassito (ka0)}, paªkadanto rajassiro. so ca na½ upasaªkamma, sat±ni pañca y±cati.. 987. tamena½ b±var² disv±, ±sanena nimantayi. sukhañca kusala½ pucchi, ida½ vacanamabravi.. 988. ``ya½ kho mama deyyadhamma½, sabba½ visajjita½ may±. anuj±n±hi me brahme, natthi pañcasat±ni me''.. 989. ``sace me y±cam±nassa, bhava½ n±nupadassati. sattame divase tuyha½, muddh± phalatu sattadh±''.. 990. abhisaªkharitv± kuhako, bherava½ so akittayi. tassa ta½ vacana½ sutv±, b±var² dukkhito ahu.. 991. ussussati an±h±ro, sokasallasamappito. athopi eva½ cittassa, jh±ne na ramat² mano.. 992. utrasta½ dukkhita½ disv±, devat± atthak±min². b±vari½ upasaªkamma, ida½ vacanamabravi.. 993. ``na so muddha½ paj±n±ti, kuhako so dhanatthiko. muddhani muddhap±te v±, ñ±ºa½ tassa na vijjati''.. 994. ``bhot² carahi j±n±si, ta½ me akkh±hi pucchit±. muddha½ muddh±dhip±tañca, ta½ suºoma vaco tava''.. 995. ``ahampeta½ na j±n±mi, ñ±ºamettha na vijjati. muddhani muddh±dhip±te ca, jin±na½ hettha {muddha½ muddh±dhip±to ca, jin±na½ heta (s²0 sy±0 p²0)} dassana½''.. 996. ``atha ko carahi j±n±ti, asmi½ pathavimaº¹ale {puthavimaº¹ale (s²0 p²0)}. muddha½ muddh±dhip±tañca, ta½ me akkh±hi devate''.. 997. ``pur± kapilavatthumh±, nikkhanto lokan±yako. apacco okk±kar±jassa, sakyaputto pabhaªkaro.. 998. ``so hi br±hmaºa sambuddho, sabbadhamm±na p±rag³. sabb±bhiññ±balappatto, sabbadhammesu cakkhum±. sabbakammakkhaya½ patto, vimutto upadhikkhaye.. 999. ``buddho so bhagav± loke, dhamma½ deseti cakkhum±. ta½ tva½ gantv±na pucchassu, so te ta½ by±karissati''.. 1000. sambuddhoti vaco sutv±, udaggo b±var² ahu. sokassa tanuko ±si, p²tiñca vipula½ labhi.. 1001. so b±var² attamano udaggo, ta½ devata½ pucchati vedaj±to. ``katamamhi g±me nigamamhi v± pana, katamamhi v± janapade lokan±tho. yattha gantv±na passemu {gantv± namassemu (s²0 sy±0 p²0)}, sambuddha½ dvipaduttama½'' {dvipaduttama½ (s²0 sy±0 p²0)},.. 1002. ``s±vatthiya½ kosalamandire jino, pah³tapañño varabh³rimedhaso. so sakyaputto vidhuro an±savo, muddh±dhip±tassa vid³ nar±sabho''.. 1003. tato ±mantay² sisse, br±hmaºe mantap±rage. ``etha m±ºav± akkhissa½, suº±tha vacana½ mama.. 1004. ``yasseso dullabho loke, p±tubh±vo abhiºhaso. sv±jja lokamhi uppanno, sambuddho iti vissuto. khippa½ gantv±na s±vatthi½, passavho dvipaduttama½''.. 1005. ``katha½ carahi j±nemu, disv± buddhoti br±hmaºa. aj±nata½ no pabr³hi, yath± j±nemu ta½ maya½''.. 1006. ``±gat±ni hi mantesu, mah±purisalakkhaº±. dvatti½s±ni ca {dvitti½s± ca (s²0 sy±0 p²0), dvitti½sa t±ni (?)} by±kkh±t±, samatt± anupubbaso.. 1007. ``yassete honti gattesu, mah±purisalakkhaº±. dveyeva tassa gatiyo, tatiy± hi na vijjati.. 1008. ``sace ag±ra½ ±vasati {ajjh±vasati (ka0)}, vijeyya pathavi½ ima½. adaº¹ena asatthena, dhammenamanus±sati.. 1009. ``sace ca so pabbajati, ag±r± anag±riya½. vivaµµacchado {vivattachaddo (s²0)} sambuddho, arah± bhavati anuttaro.. 1010. ``j±ti½ gottañca lakkhaºa½, mante sisse pun±pare. muddha½ muddh±dhip±tañca, manas±yeva pucchatha.. 1011. ``an±varaºadass±v², yadi buddho bhavissati. manas± pucchite pañhe, v±c±ya vissajessati''.. 1012. b±varissa vaco sutv±, siss± so¼asa br±hmaº±. ajito tissametteyyo, puººako atha mettag³.. 1013. dhotako upas²vo ca, nando ca atha hemako. todeyyakapp± dubhayo, jatukaºº² ca paº¹ito.. 1014. bhadr±vudho udayo ca, pos±lo c±pi br±hmaºo. moghar±j± ca medh±v², piªgiyo ca mah±isi.. 1015. paccekagaºino sabbe, sabbalokassa vissut±. jh±y² jh±narat± dh²r±, pubbav±sanav±sit±.. 1016. b±vari½ abhiv±detv±, katv± ca na½ padakkhiºa½. jaµ±jinadhar± sabbe, pakk±mu½ uttar±mukh±.. 1017. a¼akassa patiµµh±na½, purim±hissati½ {purima½ m±hissati½ (s²0 p²0), pura½ m±hissati½ (sy±0)} tad±. ujjeniñc±pi gonaddha½, vedisa½ vanasavhaya½.. 1018. kosambiñc±pi s±keta½, s±vatthiñca puruttama½. setabya½ kapilavatthu½, kusin±rañca mandira½.. 1019. p±vañca bhoganagara½, ves±li½ m±gadha½ pura½. p±s±ºaka½ cetiyañca, ramaº²ya½ manorama½.. 1020. tasitovudaka½ s²ta½, mah±l±bha½va v±ºijo. ch±ya½ dhamm±bhitattova, turit± pabbatam±ruhu½.. 1021. bhagav± tamhi samaye, bhikkhusaªghapurakkhato. bhikkh³na½ dhamma½ deseti, s²hova nadat² vane.. 1022. ajito addasa buddha½, satara½si½ {v²tara½si½va (sy±0), satara½s²va (ka0), p²tara½s²va (niddesa)} va bh±ºuma½. canda½ yath± pannarase, p±rip³ri½ up±gata½.. 1023. athassa gatte disv±na, parip³rañca byañjana½. ekamanta½ µhito haµµho, manopañhe apucchatha.. 1024. ``±dissa jammana½ {jappana½ (ka0)} br³hi, gotta½ br³hi salakkhaºa½ {br³hissa lakkhaºa½ (niddesa)}. mantesu p±rami½ br³hi, kati v±ceti br±hmaºo''.. 1025. ``v²sa½ vassasata½ ±yu, so ca gottena b±var². t²ºissa lakkhaº± gatte, tiººa½ ved±na p±rag³.. 1026. ``lakkhaºe itih±se ca, sanighaº¹usakeµubhe. pañcasat±ni v±ceti, sadhamme p±rami½ gato''.. 1027. ``lakkhaº±na½ pavicaya½, b±varissa naruttama. kaªkhacchida {taºhacchida (bah³su)} pak±sehi, m± no kaªkh±yita½ ahu''.. 1028. ``mukha½ jivh±ya ch±deti, uººassa bhamukantare. kosohita½ vatthaguyha½, eva½ j±n±hi m±ºava''.. 1029. pucchañhi kiñci asuºanto, sutv± pañhe viy±kate. vicinteti jano sabbo, vedaj±to katañjal².. 1030. ``ko nu devo v± brahm± v±, indo v±pi sujampati. manas± pucchite pañhe, kameta½ paµibh±sati.. 1031. ``muddha½ muddh±dhip±tañca, b±var² paripucchati. ta½ by±karohi bhagav±, kaªkha½ vinaya no ise''.. 1032. ``avijj± muddh±ti j±n±hi, vijj± muddh±dhip±tin². saddh±satisam±dh²hi, chandav²riyena sa½yut±''.. 1033. tato vedena mahat±, santhambhitv±na m±ºavo. eka½sa½ ajina½ katv±, p±desu siras± pati.. 1034. ``b±var² br±hmaºo bhoto, saha sissehi m±risa. udaggacitto sumano, p±de vandati cakkhuma''.. 1035. ``sukhito b±var² hotu, saha sissehi br±hmaºo. tvañc±pi sukhito hohi, cira½ j²v±hi m±ºava.. 1036. ``b±varissa ca tuyha½ v±, sabbesa½ sabbasa½saya½. kat±vak±s± pucchavho, ya½ kiñci manasicchatha''.. 1037. sambuddhena katok±so, nis²ditv±na pañjal². ajito paµhama½ pañha½, tattha pucchi tath±gata½.. vatthug±th± niµµhit±. 1. ajitam±ºavapucch± 1038. ``kenassu nivuto loko, (icc±yasm± ajito) kenassu nappak±sati. kiss±bhilepana½ br³si, ki½su tassa mahabbhaya½''.. 1039. ``avijj±ya nivuto loko, (ajit±ti bhagav±) vevicch± pam±d± nappak±sati. japp±bhilepana½ br³mi, dukkhamassa mahabbhaya½''.. 1040. ``savanti sabbadhi sot±, (icc±yasm± ajito) sot±na½ ki½ niv±raºa½. sot±na½ sa½vara½ br³hi, kena sot± pidhiyyare'' {pithiyyare (s²0 sy±0 p²0), pith²yare (s²0 aµµha0), pidh²yare (?)}.. 1041. ``y±ni sot±ni lokasmi½, (ajit±ti bhagav±) sati tesa½ niv±raºa½. sot±na½ sa½vara½ br³mi, paññ±yete pidhiyyare''.. 1042. ``paññ± ceva sati yañca {sat² ceva (s²0), sat² ca (sy±0), sat² c±pi (p²0 niddesa), sati c±pi (niddesa)}, (icc±yasm± ajito) n±mar³pañca m±risa. eta½ me puµµho pabr³hi, kattheta½ uparujjhati''.. 1043. ``yameta½ pañha½ apucchi, ajita ta½ vad±mi te. yattha n±mañca r³pañca, asesa½ uparujjhati. viññ±ºassa nirodhena, ettheta½ uparujjhati''.. 1044. ``ye ca saªkh±tadhamm±se, ye ca sekh± puth³ idha. tesa½ me nipako iriya½, puµµho pabr³hi m±risa''.. 1045. ``k±mesu n±bhigijjheyya, manas±n±vilo siy±. kusalo sabbadhamm±na½, sato bhikkhu paribbaje''ti.. ajitam±ºavapucch± paµham± niµµhit±. 2. tissametteyyam±ºavapucch± 1046. ``kodha santusito loke, (icc±yasm± tissametteyyo) kassa no santi iñjit±. ko ubhantamabhiññ±ya, majjhe mant± na lippati {limpati (ka0)}. ka½ br³si mah±purisoti, ko idha sibbinimaccag±''.. 1047. ``k±mesu brahmacariyav±, (metteyy±ti bhagav±) v²tataºho sad± sato. saªkh±ya nibbuto bhikkhu, tassa no santi iñjit±.. 1048. ``so ubhantamabhiññ±ya, majjhe mant± na lippati. ta½ br³mi mah±purisoti, so idha sibbinimaccag±''ti.. tissametteyyam±ºavapucch± dutiy± niµµhit±. 3. puººakam±ºavapucch± 1049. ``aneja½ m³ladass±vi½, (icc±yasm± puººako) atthi {atth² (sy±0)} pañhena ±gama½. ki½ nissit± isayo manuj±, khattiy± br±hmaº± devat±na½. yaññamakappayi½su puth³dha loke, pucch±mi ta½ bhagav± br³hi me ta½''.. 1050. ``ye kecime isayo manuj±, (puººak±ti bhagav±) khattiy± br±hmaº± devat±na½. yaññamakappayi½su puth³dha loke, ±s²sam±n± puººaka itthatta½ {itthabh±va½ (s²0 sy±0)}. jara½ sit± yaññamakappayi½su''.. 1051. ``ye kecime isayo manuj±, (icc±yasm± puººako) khattiy± br±hmaº± devat±na½. yaññamakappayi½su puth³dha loke, kaccissu te bhagav± yaññapathe appamatt±. at±ru½ j±tiñca jarañca m±risa, pucch±mi ta½ bhagav± br³hi me ta½''.. 1052. ``±s²santi thomayanti, abhijappanti juhanti. (puººak±ti bhagav±) k±m±bhijappanti paµicca l±bha½, te y±jayog± bhavar±garatt±. n±tari½su j±tijaranti br³mi''.. 1053. ``te ce n±tari½su y±jayog±, (icc±yasm± puººako) yaññehi j±tiñca jarañca m±risa. atha ko carahi devamanussaloke, at±ri j±tiñca jarañca m±risa. pucch±mi ta½ bhagav± br³hi me ta½''.. 1054. ``saªkh±ya lokasmi paropar±ni {parovar±ni (s²0 sy±0)}, (puººak±ti bhagav±) yassiñjita½ natthi kuhiñci loke. santo vidh³mo an²gho nir±so, at±ri so j±tijaranti br³m²''ti.. puººakam±ºavapucch± tatiy± niµµhit±. 4. mettag³m±ºavapucch± 1055. ``pucch±mi ta½ bhagav± br³hi me ta½, (icc±yasm± mettag³) maññ±mi ta½ vedagu½ bh±vitatta½. kuto nu dukkh± samud±gat± ime, ye keci lokasmimanekar³p±''.. 1056. ``dukkhassa ve ma½ pabhava½ apucchasi, (mettag³ti bhagav±) ta½ te pavakkh±mi yath± paj±na½. upadhinid±n± pabhavanti dukkh±, ye keci lokasmimanekar³p±.. 1057. ``yo ve avidv± upadhi½ karoti, punappuna½ dukkhamupeti mando. tasm± paj±na½ upadhi½ na kayir±, dukkhassa j±tippabhav±nupass²''.. 1058. ``ya½ ta½ apucchimha akittay² no, añña½ ta½ pucch±ma {pucch±mi (s²0 p²0)} tadiªgha br³hi. katha½ nu dh²r± vitaranti ogha½, j±ti½ jara½ sokapariddavañca. ta½ me muni s±dhu viy±karohi, tath± hi te vidito esa dhammo''.. 1059. ``kittayiss±mi te dhamma½, (mettag³ti bhagav±) diµµhe dhamme an²tiha½. ya½ viditv± sato cara½, tare loke visattika½''.. 1060. ``tañc±ha½ abhinand±mi, mahesi dhammamuttama½. ya½ viditv± sato cara½, tare loke visattika½''.. 1061. ``ya½ kiñci sampaj±n±si, (mettag³ti bhagav±) uddha½ adho tiriyañc±pi majjhe. etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññ±ºa½ bhave na tiµµhe.. 1062. ``eva½vih±r² sato appamatto, bhikkhu cara½ hitv± mam±yit±ni. j±ti½ jara½ sokapariddavañca, idheva vidv± pajaheyya dukkha½''.. 1063. ``et±bhinand±mi vaco mahesino, sukittita½ gotaman³padh²ka½. addh± hi bhagav± pah±si dukkha½, tath± hi te vidito esa dhammo.. 1064. ``te c±pi n³nappajaheyyu dukkha½, ye tva½ muni aµµhita½ ovadeyya. ta½ ta½ namass±mi samecca n±ga, appeva ma½ bhagav± aµµhita½ ovadeyya''.. 1065. ``ya½ br±hmaºa½ vedagum±bhijaññ±, akiñcana½ k±mabhave asatta½. addh± hi so oghamima½ at±ri, tiººo ca p±ra½ akhilo akaªkho.. 1066. ``vidv± ca yo {so (s²0 sy±0 p²0)} vedag³ naro idha, bhav±bhave saªgamima½ visajja. so v²tataºho an²gho nir±so, at±ri so j±tijaranti br³m²''ti.. mettag³m±ºavapucch± catutth² niµµhit±. 5. dhotakam±ºavapucch± 1067. ``pucch±mi ta½ bhagav± br³hi me ta½, (icc±yasm± dhotako) v±c±bhikaªkh±mi mahesi tuyha½. tava sutv±na nigghosa½, sikkhe nibb±namattano''.. 1068. ``tenah±tappa½ karohi, (dhotak±ti bhagav±) idheva nipako sato. ito sutv±na nigghosa½, sikkhe nibb±namattano''.. 1069. ``pass±maha½ devamanussaloke, akiñcana½ br±hmaºamiriyam±na½. ta½ ta½ namass±mi samantacakkhu, pamuñca ma½ sakka katha½kath±hi''.. 1070. ``n±ha½ sahiss±mi {samiss±mi (sy±0), gamiss±mi (s²0), sam²h±mi (p²0)} pamocan±ya, katha½kathi½ dhotaka kañci loke. dhammañca seµµha½ abhij±nam±no {±j±nam±no (s²0 sy±0 p²0)}, eva½ tuva½ oghamima½ taresi''.. 1071. ``anus±sa brahme karuº±yam±no, vivekadhamma½ yamaha½ vijañña½. yath±ha½ ±k±sova aby±pajjam±no, idheva santo asito careyya½''.. 1072. ``kittayiss±mi te santi½, (dhotak±ti bhagav±) diµµhe dhamme an²tiha½. ya½ viditv± sato cara½, tare loke visattika½''.. 1073. ``tañc±ha½ abhinand±mi, mahesi santimuttama½. ya½ viditv± sato cara½, tare loke visattika½''.. 1074. ``ya½ kiñci sampaj±n±si, (dhotak±ti bhagav±) uddha½ adho tiriyañc±pi majjhe. eta½ viditv± saªgoti loke, bhav±bhav±ya m±k±si taºha''nti.. dhotakam±ºavapucch± pañcam² niµµhit±. 6. upas²vam±ºavapucch± 1075. ``eko aha½ sakka mahantamogha½, (icc±yasm± upas²vo) anissito no visah±mi t±ritu½. ±rammaºa½ br³hi samantacakkhu, ya½ nissito oghamima½ tareyya½''.. 1076. ``±kiñcañña½ pekkham±no satim±, (upas²v±ti bhagav±) natth²ti niss±ya tarassu ogha½. k±me pah±ya virato kath±hi, taºhakkhaya½ nattamah±bhipassa'' {rattamah±bhipassa (sy±0), rattamaha½ vipassa (ka0)}.. 1077. ``sabbesu k±mesu yo v²tar±go, (icc±yasm± upas²vo) ±kiñcañña½ nissito hitv± mañña½. saññ±vimokkhe parame vimutto {dhimutto (ka0)}, tiµµhe nu so tattha an±nuy±y²'' {an±nuv±y² (sy±0 ka0)}.. 1078. ``sabbesu k±mesu yo v²tar±go, (upas²v±ti bhagav±) ±kiñcañña½ nissito hitv± mañña½. saññ±vimokkhe parame vimutto, tiµµheyya so tattha an±nuy±y²''.. 1079. ``tiµµhe ce so tattha an±nuy±y², p³gampi vass±na½ samantacakkhu. tattheva so s²tisiy± vimutto, cavetha viññ±ºa½ tath±vidhassa''.. 1080. ``acc² yath± v±tavegena khitt± {khitta½ (sy±0), khitto (p²0)}, (upas²v±ti bhagav±) attha½ paleti na upeti saªkha½. eva½ mun² n±mak±y± vimutto, attha½ paleti na upeti saªkha½''.. 1081. ``atthaªgato so uda v± so natthi, ud±hu ve sassatiy± arogo. ta½ me mun² s±dhu viy±karohi, tath± hi te vidito esa dhammo''.. 1082. ``atthaªgatassa na pam±ºamatthi, (upas²v±ti bhagav±) yena na½ vajju½ ta½ tassa natthi. sabbesu dhammesu samohatesu, sam³hat± v±dapath±pi sabbe''ti.. upas²vam±ºavapucch± chaµµh² niµµhit±. 7. nandam±ºavapucch± 1083. ``santi loke munayo, (icc±yasm± nando) jan± vadanti tayida½ katha½su. ñ±º³papanna½ no muni½ {muni no (sy±0 ka0)} vadanti, ud±hu ve j²viten³papanna½''.. 1084. ``na diµµhiy± na sutiy± na ñ±ºena, (na s²labbatena) {( ) natthi s²0-p² potthakesu} mun²dha nanda kusal± vadanti. visenikatv± an²gh± nir±s±, caranti ye te munayoti br³mi''.. 1085. ``ye kecime samaºabr±hmaº±se, (icc±yasm± nando) diµµhassuten±pi {diµµhena suten±pi (s²0), diµµhe suten±pi (sy±0 p²0 ka0)} vadanti suddhi½. s²labbaten±pi vadanti suddhi½, anekar³pena vadanti suddhi½. kaccissu te bhagav± tattha yat± carant±, at±ru j±tiñca jarañca m±risa. pucch±mi ta½ bhagav± br³hi me ta½''.. 1086. ``ye kecime samaºabr±hmaº±se, (nand±ti bhagav±) diµµhassuten±pi vadanti suddhi½. s²labbaten±pi vadanti suddhi½, anekar³pena vadanti suddhi½. kiñc±pi te tattha yat± caranti, n±ri½su j±tijaranti br³mi''.. 1087. ``ye kecime samaºabr±hmaº±se, (icc±yasm± nando) diµµhassuten±pi vadanti suddhi½. s²labbaten±pi vadanti suddhi½, anekar³pena vadanti suddhi½. te ce muni {sace muni (s²0)} br³si anoghatiººe, atha ko carahi devamanussaloke. at±ri j±tiñca jarañca m±risa, pucch±mi ta½ bhagav± br³hi me ta½''.. 1088. ``n±ha½ sabbe samaºabr±hmaº±se, (nand±ti bhagav±) j±tijar±ya nivut±ti br³mi. ye s²dha diµµha½va suta½ muta½ v±, s²labbata½ v±pi pah±ya sabba½. anekar³pampi pah±ya sabba½, taºha½ pariññ±ya an±sav±se. te ve nar± oghatiºº±ti br³mi''.. 1089. ``et±bhinand±mi vaco mahesino, sukittita½ gotaman³padh²ka½. ye s²dha diµµha½ va suta½ muta½ v±, s²labbata½ v±pi pah±ya sabba½. anekar³pampi pah±ya sabba½, taºha½ pariññ±ya an±sav±se. ahampi te oghatiºº±ti br³m²''ti.. nandam±ºavapucch± sattam± niµµhit±. 8. hemakam±ºavapucch± 1090. ``ye me pubbe viy±ka½su, (icc±yasm± hemako) hura½ gotamas±san±. icc±si iti bhavissati, sabba½ ta½ itih²tiha½. sabba½ ta½ takkava¹¹hana½, n±ha½ tattha abhirami½.. 1091. ``tvañca me dhammamakkh±hi, taºh±niggh±tana½ muni. ya½ viditv± sato cara½, tare loke visattika½''.. 1092. ``idha diµµhasutamutaviññ±tesu, piyar³pesu hemaka. chandar±gavinodana½, nibb±napadamaccuta½.. 1093. ``etadaññ±ya ye sat±, diµµhadhamm±bhinibbut±. upasant± ca te sad±, tiºº± loke visattika''nti.. hemakam±ºavapucch± aµµham± niµµhit±. 9. todeyyam±ºavapucch± 1094. ``yasmi½ k±m± na vasanti, (icc±yasm± todeyyo) taºh± yassa na vijjati. katha½kath± ca yo tiººo, vimokkho tassa k²diso''.. 1095. ``yasmi½ k±m± na vasanti, (todeyy±ti bhagav±) taºh± yassa na vijjati. katha½kath± ca yo tiººo, vimokkho tassa n±paro''.. 1096. ``nir±saso so uda ±sas±no, paññ±ºav± so uda paññakapp². muni½ aha½ sakka yath± vijañña½, ta½ me viy±cikkha samantacakkhu''.. 1097. ``nir±saso so na ca ±sas±no, paññ±ºav± so na ca paññakapp². evampi todeyya muni½ vij±na, akiñcana½ k±mabhave asatta''nti.. todeyyam±ºavapucch± navam± niµµhit±. 10. kappam±ºavapucch± 1098. ``majjhe sarasmi½ tiµµhata½, (icc±yasm± kappo) oghe j±te mahabbhaye. jar±maccuparet±na½, d²pa½ pabr³hi m±risa. tvañca me d²pamakkh±hi, yath±yida½ n±para½ siy±''.. 1099. ``majjhe sarasmi½ tiµµhata½, (kapp±ti bhagav±) oghe j±te mahabbhaye. jar±maccuparet±na½, d²pa½ pabr³mi kappa te.. 1100. ``akiñcana½ an±d±na½, eta½ d²pa½ an±para½. nibb±na½ iti {nibb±nam²ti (s²0)} na½ br³mi, jar±maccuparikkhaya½.. 1101. ``etadaññ±ya ye sat±, diµµhadhamm±bhinibbut±. na te m±ravas±nug±, na te m±rassa paddhag³''ti {paµµhag³ti (sy±0 ka0)}.. kappam±ºavapucch± dasam± niµµhit±. 11. jatukaººim±ºavapucch± 1102. ``sutv±naha½ v²ramak±mak±mi½, (icc±yasm± jatukaººi) ogh±tiga½ puµµhumak±mam±gama½. santipada½ br³hi sahajanetta, yath±taccha½ bhagav± br³hi me ta½.. 1103. ``bhagav± hi k±me abhibhuyya iriyati, ±diccova pathavi½ tej² tejas±. parittapaññassa me bh³ripañña, ±cikkha dhamma½ yamaha½ vijañña½. j±tijar±ya idha vippah±na½''.. 1104. ``k±mesu vinaya gedha½, (jatukaºº²ti bhagav±) nekkhamma½ daµµhu khemato. uggah²ta½ niratta½ v±, m± te vijjittha kiñcana½.. 1105. ``ya½ pubbe ta½ visosehi, pacch± te m±hu kiñcana½. majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi.. 1106. ``sabbaso n±mar³pasmi½, v²tagedhassa br±hmaºa. ±sav±ssa na vijjanti, yehi maccuvasa½ vaje''ti.. jatukaººim±ºavapucch± ek±dasam± niµµhit±. 12. bhadr±vudham±ºavapucch± 1107. ``okañjaha½ taºhacchida½ aneja½, (icc±yasm± bhadr±vudho) nandiñjaha½ oghatiººa½ vimutta½. kappañjaha½ abhiy±ce sumedha½, sutv±na n±gassa apanamissanti ito.. 1108. ``n±n±jan± janapadehi saªgat±, tava v²ra v±kya½ abhikaªkham±n±. tesa½ tuva½ s±dhu viy±karohi, tath± hi te vidito esa dhammo''.. 1109. ``±d±nataºha½ vinayetha sabba½, (bhadr±vudh±ti bhagav±) uddha½ adho tiriyañc±pi majjhe. ya½ yañhi lokasmimup±diyanti, teneva m±ro anveti jantu½.. 1110. ``tasm± paj±na½ na up±diyetha, bhikkhu sato kiñcana½ sabbaloke. ±d±nasatte iti pekkham±no, paja½ ima½ maccudheyye visatta''nti.. bhadr±vudham±ºavapucch± dv±dasam± niµµhit±. 13. udayam±ºavapucch± 1111. ``jh±yi½ virajam±s²na½, (icc±yasm± udayo) katakicca½ an±sava½. p±ragu½ sabbadhamm±na½, atthi pañhena ±gama½. aññ±vimokkha½ pabr³hi, avijj±ya pabhedana½''.. 1112. ``pah±na½ k±macchand±na½, (uday±ti bhagav±) domanass±na c³bhaya½. thinassa ca pan³dana½, kukkucc±na½ niv±raºa½.. 1113. ``upekkh±satisa½suddha½, dhammatakkapurejava½. aññ±vimokkha½ pabr³mi, avijj±ya pabhedana½''.. 1114. ``ki½su sa½yojano loko, ki½su tassa vic±raºa½. kissassa vippah±nena, nibb±na½ iti vuccati''.. 1115. ``nandisa½yojano loko, vitakkassa vic±raºa½. taºh±ya vippah±nena, nibb±na½ iti vuccati''.. 1116. ``katha½ satassa carato, viññ±ºa½ uparujjhati. bhagavanta½ puµµhum±gamma, ta½ suºoma vaco tava''.. 1117. ``ajjhattañca bahiddh± ca, vedana½ n±bhinandato. eva½ satassa carato, viññ±ºa½ uparujjhat²''ti.. udayam±ºavapucch± terasam± niµµhit±. 14. pos±lam±ºavapucch± 1118. ``yo at²ta½ ±disati, (icc±yasm± pos±lo) anejo chinnasa½sayo. p±ragu½ sabbadhamm±na½, atthi pañhena ±gama½.. 1119. ``vibh³tar³pasaññissa , sabbak±yappah±yino. ajjhattañca bahiddh± ca, natthi kiñc²ti passato. ñ±ºa½ sakk±nupucch±mi, katha½ neyyo tath±vidho''.. 1120. ``viññ±ºaµµhitiyo sabb±, (pos±l±ti bhagav±) abhij±na½ tath±gato. tiµµhantamena½ j±n±ti, vimutta½ tappar±yaºa½.. 1121. ``±kiñcaññasambhava½ ñatv±, nand² sa½yojana½ iti. evameta½ abhiññ±ya, tato tattha vipassati. eta½ {eva½ (sy±0 ka0)} ñ±ºa½ tatha½ tassa, br±hmaºassa vus²mato''ti.. pos±lam±ºavapucch± cuddasam± niµµhit±. 15. moghar±jam±ºavapucch± 1122. ``dv±ha½ sakka½ apucchissa½, (icc±yasm± moghar±j±) na me by±k±si cakkhum±. y±vatatiyañca dev²si, by±karot²ti me suta½.. 1123. ``aya½ loko paro loko, brahmaloko sadevako. diµµhi½ te n±bhij±n±ti, gotamassa yasassino.. 1124. ``eva½ abhikkantadass±vi½, atthi pañhena ±gama½. katha½ loka½ avekkhanta½, maccur±j± na passati''.. 1125. ``suññato loka½ avekkhassu, moghar±ja sad± sato. att±nudiµµhi½ ³hacca, eva½ maccutaro siy±. eva½ loka½ avekkhanta½, maccur±j± na passat²''ti.. moghar±jam±ºavapucch± pannarasam± niµµhit±. 16. piªgiyam±ºavapucch± 1126. ``jiººohamasmi abalo v²tavaººo, (icc±yasm± piªgiyo) nett± na suddh± savana½ na ph±su. m±ha½ nassa½ momuho antar±va ±cikkha dhamma½ yamaha½ vijañña½. j±tijar±ya idha vippah±na½''.. 1127. ``disv±na r³pesu vihaññam±ne, (piªgiy±ti bhagav±) ruppanti r³pesu jan± pamatt±. tasm± tuva½ piªgiya appamatto, jahassu r³pa½ apunabbhav±ya''.. 1128. ``dis± catasso vidis± catasso, uddha½ adho dasa dis± im±yo. na tuyha½ adiµµha½ asuta½ amuta½ {asuta½ amuta½ v± (s²0), asut±muta½ v± (sy±0), asuta½'muta½ v± (p²0)}, atho aviññ±ta½ kiñcanamatthi {kiñci matthi (sy±0), kiñci natthi (p²0), kiñcinamatthi (ka0)} loke. ±cikkha dhamma½ yamaha½ vijañña½, j±tijar±ya idha vippah±na½''.. 1129. ``taºh±dhipanne manuje pekkham±no, (piªgiy±ti bhagav±) sant±paj±te jaras± parete. tasm± tuva½ piªgiya appamatto, jahassu taºha½ apunabbhav±y±''ti.. piªgiyam±ºavapucch± so¼asam± niµµhit±. p±r±yanatthutig±th± idamavoca bhagav± magadhesu viharanto p±s±ºake cetiye, paric±rakaso¼as±na½ {paric±rakaso¼asanna½ (sy±0 ka0)} br±hmaº±na½ ajjhiµµho puµµho puµµho pañha½ {pañhe (s²0 p²0)} by±k±si. ekamekassa cepi pañhassa atthamaññ±ya dhammamaññ±ya dhamm±nudhamma½ paµipajjeyya, gaccheyyeva jar±maraºassa p±ra½. p±raªgaman²y± ime dhamm±ti, tasm± imassa dhammapariy±yassa p±r±yananteva {p±r±yaºa½tveva (s²0 aµµha0)} adhivacana½. 1130. ajito tissametteyyo, puººako atha mettag³. dhotako upas²vo ca, nando ca atha hemako.. 1131. todeyya-kapp± dubhayo, jatukaºº² ca paº¹ito. bhadr±vudho udayo ca, pos±lo c±pi br±hmaºo. moghar±j± ca medh±v², piªgiyo ca mah±isi.. 1132. ete buddha½ up±gacchu½, sampannacaraºa½ isi½. pucchant± nipuºe pañhe, buddhaseµµha½ up±gamu½.. 1133. tesa½ buddho paby±k±si, pañhe puµµho yath±tatha½. pañh±na½ veyy±karaºena, tosesi br±hmaºe muni.. 1134. te tosit± cakkhumat±, buddhen±diccabandhun±. brahmacariyamacari½su, varapaññassa santike.. 1135. ekamekassa pañhassa, yath± buddhena desita½. tath± yo paµipajjeyya, gacche p±ra½ ap±rato.. 1136. ap±r± p±ra½ gaccheyya, bh±vento maggamuttama½. maggo so p±ra½ gaman±ya, tasm± p±r±yana½ iti.. p±r±yan±nug²tig±th± 1137. ``p±r±yanamanug±yissa½, (icc±yasm± piªgiyo) yath±ddakkhi tath±kkh±si, vimalo bh³rimedhaso. nikk±mo nibbano {nibbuto (sy±0)} n±go, kissa hetu mus± bhaºe.. 1138. ``pah²namalamohassa , m±namakkhappah±yino. hand±ha½ kittayiss±mi, gira½ vaºº³pasañhita½.. 1139. ``tamonudo buddho samantacakkhu, lokantag³ sabbabhav±tivatto. an±savo sabbadukkhapah²no, saccavhayo brahme up±sito me.. 1140. ``dijo yath± kubbanaka½ pah±ya, bahupphala½ k±nanam±vaseyya. eva½ paha½ appadasse pah±ya, mahodadhi½ ha½soriva ajjhapatto.. 1141. ``yeme pubbe viy±ka½su, hura½ gotamas±san±. icc±si iti bhavissati. sabba½ ta½ itihitiha½, sabba½ ta½ takkava¹¹hana½.. 1142. ``eko tamanud±sino, jutim± so pabhaªkaro. gotamo bh³ripaññ±ºo, gotamo bh³rimedhaso.. 1143. ``yo me dhammamadesesi, sandiµµhikamak±lika½. taºhakkhayaman²tika½ , yassa natthi upam± kvaci''.. 1144. ``ki½nu tamh± vippavasasi, muhuttamapi piªgiya. gotam± bh³ripaññ±º±, gotam± bh³rimedhas±.. 1145. ``yo te dhammamadesesi, sandiµµhikamak±lika½. taºhakkhayaman²tika½, yassa natthi upam± kvaci''.. 1146. ``n±ha½ tamh± vippavas±mi, muhuttamapi br±hmaºa. gotam± bh³ripaññ±º±, gotam± bh³rimedhas±.. 1147. ``yo me dhammamadesesi, sandiµµhikamak±lika½. taºhakkhayaman²tika½, yassa natthi upam± kvaci.. 1148. ``pass±mi na½ manas± cakkhun±va, rattindiva½ br±hmaºa appamatto. namassam±no vivasemi ratti½, teneva maññ±mi avippav±sa½.. 1149. ``saddh± ca p²ti ca mano sati ca, n±penti me gotamas±sanamh±. ya½ ya½ disa½ vajati bh³ripañño, sa tena teneva natohamasmi.. 1150. ``jiººassa me dubbalath±makassa, teneva k±yo na paleti tattha. sa½kappayant±ya {sa½kappayatt±ya (s²0)} vaj±mi nicca½, mano hi me br±hmaºa tena yutto.. 1151. ``paªke say±no pariphandam±no, d²p± d²pa½ upaplavi½ {upallavi½ (sy±0 niddesa)}. athaddas±si½ sambuddha½, oghatiººaman±sava½''.. 1152. ``yath± ah³ vakkali muttasaddho, bhadr±vudho ±¼avi gotamo ca. evameva tvampi pamuñcassu saddha½, gamissasi tva½ piªgiya maccudheyyassa p±ra½'' {maccudheyyap±ra½ (s²0)}.. 1153. ``esa bhiyyo pas²d±mi, sutv±na munino vaco. vivaµµacchado sambuddho, akhilo paµibh±nav±.. 1154. ``adhideve abhiññ±ya, sabba½ vedi varovara½ {paro vara½ (s²0 sy±0), paro para½ (niddesa)}. pañh±nantakaro satth±, kaªkh²na½ paµij±nata½.. 1155. ``asa½h²ra½ asaªkuppa½, yassa natthi upam± kvaci. addh± gamiss±mi na mettha kaªkh±, eva½ ma½ dh±rehi adhimuttacitta''nti.. p±r±yanavaggo pañcamo niµµhito. suttudd±na½ -- 1. urago {im± udd±nag±th±yo s²0 p²0 potthakesu na santi} dhaniyopi ca, khaggavis±ºo kasi ca. cundo bhavo punadeva, vasalo ca karaº²yañca. hemavato atha yakkho, vijayasutta½ munisuttavaranti.. 2. paµhamakaµµhavaro varavaggo, dv±dasasuttadharo suvibhatto. desito cakkhumat± vimalena, suyyati vaggavaro uragoti.. 3. ratan±magandho hirimaªgalan±mo, sucilomakapilo ca br±hmaºadhammo. n±v± {n±tha (ka0)} ki½s²lauµµhahano ca, r±hulo ca punapi vaªg²so.. 4. samm±paribb±jan²yopi cettha, dhammikasuttavaro suvibhatto. cuddasasuttadharo dutiyamhi, c³¼akavaggavaroti tam±hu.. 5. pabbajjapadh±nasubh±sitan±mo, p³ra¼±so punadeva m±gho ca. sabhiya½ keºiyameva sallan±mo, v±seµµhavaro k±likopi ca.. 6. n±lakasuttavaro suvibhatto, ta½ anupass² tath± punadeva. dv±dasasuttadharo tatiyamhi, suyyati vaggavaro mah±n±mo.. 7. k±maguhaµµhakaduµµhakan±m± , suddhavaro paramaµµhakan±mo. jar± mettiyavaro suvibhatto, pas³ram±gaº¹iy± pur±bhedo.. 8. kalahaviv±do ubho viyuh± ca, tuvaµakaattadaº¹as±riputt±. so¼asasuttadharo catutthamhi, aµµhakavaggavaroti tam±hu.. 9. magadhe janapade ramaº²ye, desavare katapuññanivese. p±s±ºakacetiyavare suvibhatte, vasi bhagav± gaºaseµµho.. 10. ubhayav±sam±gatiyamhi {ubhaya½ v± puººasam±gata½ yamhi (sy±0)}, dv±dasayojaniy± paris±ya. so¼asabr±hmaº±na½ kira puµµho, pucch±ya so¼asapañhakammiy±. nippak±sayi dhammamad±si.. 11. atthapak±sakabyañjanapuººa½, dhammamadesesi parakhemajaniya½ {vara½ khaman²ya½ (ka0)}. lokahit±ya jino dvipadaggo, suttavara½ bahudhammavicitra½. sabbakilesapamocanahetu½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 12. byañjanamatthapada½ samayutta½ {byañjanamatthapadasamayutta½ (sy±0)}, akkharasaññitaopamag±¼ha½. lokavic±raºañ±ºapabhagga½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 13. r±gamale amala½ vimalagga½, dosamale amala½ vimalagga½. mohamale amala½ vimalagga½, lokavic±raºañ±ºapabhagga½. desayi suttavara½ dvipadaggo.. 14. klesamale amala½ vimalagga½, duccaritamale amala½ vimalagga½. lokavic±raºañ±ºapabhagga½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 15. ±savabandhanayog±kilesa½, n²varaº±ni ca t²ºi mal±ni. tassa kilesapamocanahetu½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 16. nimmalasabbakilesapan³da½, r±gavir±gamanejamasoka½. santapaº²tasududdasadhamma½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 17. r±gañca dosakamabhañjitasanta½ {dosañca bhañjitasanta½ (sy±0)}, yonicatuggatipañcaviññ±ºa½. taºh±ratacchadanat±ºalat±pamokkha½ {taºh±talaratacchedanat±ºapamokkha½ (sy±0)}, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 18. gambh²raduddasasaºhanipuºa½, paº¹itavedaniya½ nipuºattha½. lokavic±raºañ±ºapabhagga½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 19. navaªgakusumam±lag²veyya½, indriyajh±navimokkhavibhatta½. aµµhaªgamaggadhara½ varay±na½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 20. somupama½ vimala½ parisuddha½, aººavam³pamaratanasucitta½. pupphasama½ ravim³pamateja½, desayi suttavara½ dvipadaggo.. 21. khemasiva½ sukhas²talasanta½, maccutat±ºapara½ paramattha½. tassa sunibbutadassanahetu½, desayi suttavara½ dvipadaggoti.. suttanip±tap±¼i niµµhit±.