.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa..
khuddakanik±ye
ther²g±th±p±¼i
1. ekakanip±to
1. aññatar±ther²g±th±
1.
``sukha½ sup±hi therike, katv± co¼ena p±rut±.
upasanto hi te r±go, sukkha¹±ka½ va kumbhiya''nti..
ittha½ suda½ aññatar± ther² apaññ±t± bhikkhun² g±tha½ abh±sitth±ti.
2. mutt±ther²g±th±
2.
``mutte muccassu yogehi, cando r±huggah± iva.
vippamuttena cittena, anaº± bhuñja piº¹aka''nti..
ittha½ suda½ bhagav± mutta½ sikkham±na½ im±ya g±th±ya abhiºha½ ovadat²ti.
3. puºº±ther²g±th±
3.
``puººe p³rassu dhammehi, cando pannaraseriva.
paripuºº±ya paññ±ya, tamokhandha½ {tamokkhandha½ (s²0 sy±0)} pad±lay±''ti..
ittha½ suda½ puºº± ther² g±tha½ abh±sitth±ti.
4. tiss±ther²g±th±
4.
``tisse sikkhassu sikkh±ya, m± ta½ yog± upaccagu½.
sabbayogavisa½yutt±, cara loke an±sav±''ti..
... tiss± ther²....
5. aññatar±tiss±ther²g±th±
5.
``tisse yuñjassu dhammehi, khaºo ta½ m± upaccag±.
khaº±t²t± hi socanti, nirayamhi samappit±''ti..
... aññatar± tiss± ther²....
6. dh²r±ther²g±th±
6.
``dh²re nirodha½ phusehi {phussehi (s²0)}, saññ±v³pasama½ sukha½.
±r±dhay±hi nibb±na½, yogakkhemamanuttara''nti {yogakkhema½ anuttaranti (s²0 sy±0)}..
... dh²r± ther²....
7. v²r±ther²g±th±
7.
``v²r± v²rehi {dh²r± dh²rehi (ka0)} dhammehi, bhikkhun² bh±vitindriy±.
dh±rehi antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hini''nti {sav±hananti (ka0)}..
... v²r± ther²....
8. mitt±ther²g±th±
8.
``saddh±ya pabbajitv±na, mitte mittarat± bhava.
bh±vehi kusale dhamme, yogakkhemassa pattiy±''ti..
... mitt± ther²....
9. bhadr±ther²g±th±
9.
``saddh±ya pabbajitv±na, bhadre bhadrarat± bhava.
bh±vehi kusale dhamme, yogakkhemamanuttara''nti..
... bhadr± ther²....
10. upasam±ther²g±th±
10.
``upasame tare ogha½, maccudheyya½ suduttara½.
dh±rehi antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hana''nti..
... upasam± ther²....
11. mutt±ther²g±th±
11.
``sumutt± s±dhumutt±mhi, t²hi khujjehi muttiy±.
udukkhalena musalena, patin± khujjakena ca.
mutt±mhi j±timaraº±, bhavanetti sam³hat±''ti..
... mutt± ther²....
12. dhammadinn±ther²g±th±
12.
``chandaj±t± avas±y², manas± ca phuµ± {phuµµh± (sy±0), phuµh± (s²0 aµµha0)} siy±.
k±mesu appaµibaddhacitt± {appaµibandhacitt± (ka0)}, uddha½sot±ti vuccat²''ti {uddha½sot± vimuccat²ti (s²0 p²0)}..
... dhammadinn± ther²....
13.vis±kh±ther²g±th±
13.
``karotha buddhas±sana½, ya½ katv± n±nutappati.
khippa½ p±d±ni dhovitv±, ekamante nis²dath±''ti..
... vis±kh± ther²....
14.suman±ther²g±th±
14.
``dh±tuyo dukkhato disv±, m± j±ti½ punar±gami.
bhave chanda½ vir±jetv±, upasant± carissas²''ti..
... suman± ther²....
15. uttar±ther²g±th±
15.
``k±yena sa½vut± ±si½, v±c±ya uda cetas±.
sam³la½ taºhamabbuyha, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti..
... uttar± ther²....
16. vu¹¹hapabbajitasuman±ther²g±th±
16.
``sukha½ tva½ vu¹¹hike sehi, katv± co¼ena p±r³t±.
upasanto hi te r±go, s²tibh³t±si nibbut±''ti..
... suman± vu¹¹hapabbajit± ther²....
17. dhamm±ther²g±th±
17.
``piº¹ap±ta½ caritv±na, daº¹amolubbha dubbal±.
vedham±nehi gattehi, tattheva nipati½ cham±.
disv± ±d²nava½ k±ye, atha citta½ vimucci me''ti..
... dhamm± ther²....
18. saªgh±ther²g±th±
18.
``hitv± ghare pabbajitv± {pabbajit± (s²0 aµµha0)}, hitv± putta½ pasu½ piya½.
hitv± r±gañca dosañca, avijjañca vir±jiya.
sam³la½ taºhamabbuyha, upasant±mhi nibbut±''ti..
... saªgh± ther²....
ekakanip±to niµµhito.
2. dukanip±to
1. abhir³panand±ther²g±th±
19.
{apa0 ther² 2.4.157 apad±nepi} ``±tura½ asuci½ p³ti½, passa nande samussaya½.
asubh±ya citta½ bh±vehi, ekagga½ susam±hita½..
20.
``animittañca bh±vehi, m±n±nusayamujjaha.
tato m±n±bhisamay±, upasant± carissas²''ti..
ittha½ suda½ bhagav± abhir³pananda½ sikkham±na½ im±hi g±th±hi abhiºha½ ovadat²ti {ittha½ suda½ bhagav± abhir³pananda½ sikkham±na½ im±hi g±th±hi abhiºha½ ovadat²ti (ka0)}.
2. jent±ther²g±th±
21.
``ye ime satta bojjhaªg±, magg± nibb±napattiy±.
bh±vit± te may± sabbe, yath± buddhena desit±..
22.
``diµµho hi me so bhagav±, antimoya½ samussayo.
vikkh²ºo j±tisa½s±ro, natthi d±ni punabbhavo''ti..
ittha½ suda½ jent± ther² g±th±yo abh±sitth±ti.
3. sumaªgalam±t±ther²g±th±
23.
``sumuttik± sumuttik± {sumuttike sumuttike (s²0), sumuttike sumuttik± (sy±0 ka0)}, s±dhumuttik±mhi musalassa.
ahiriko me chattaka½ v±pi, ukkhalik± me de¹¹ubha½ v±ti..
24.
``r±gañca aha½ dosañca, cicciµi cicciµ²ti vihan±mi.
s± rukkham³lamupagamma, aho sukhanti sukhato jh±y±m²''ti..
... sumaªgalam±t± ther² {aññatar± ther² bhikkhun² apaññ±t± (sy±0 ka0)}.
4. a¹¹hak±sither²g±th±
25.
``y±va k±sijanapado, suªko me tatthako ahu.
ta½ katv± negamo aggha½, a¹¹henaggha½ µhapesi ma½..
26.
``atha nibbindaha½ r³pe, nibbindañca virajjaha½.
m± puna j±tisa½s±ra½, sandh±veyya½ punappuna½.
tisso vijj± sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana''nti..
... a¹¹hak±si ther²....
5. citt±ther²g±th±
27.
``kiñc±pi khomhi kisik±, gil±n± b±¼hadubbal±.
daº¹amolubbha gacch±mi, pabbata½ abhir³hiya..
28.
``saªgh±µi½ nikkhipitv±na, pattakañca nikujjiya.
sele khambhesimatt±na½, tamokhandha½ pad±liy±''ti..
... citt± ther²....
6. mettik±ther²g±th±
29.
``kiñc±pi khomhi dukkhit±, dubbal± gatayobban±.
daº¹amolubbha gacch±mi, pabbata½ abhir³hiya..
30.
``nikkhipitv±na saªgh±µi½, pattakañca nikujjiya.
nisinn± camhi selamhi, atha citta½ vimucci me.
tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana''nti..
... mettik± ther²....
7. mitt±ther²g±th±
31.
``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham².
p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±gata½..
32.
``uposatha½ up±gacchi½, devak±y±bhinandin².
s±jja ekena bhattena, muº¹± saªgh±µip±rut±.
devak±ya½ na pattheha½, vineyya hadaye dara''nti..
... mitt± ther²....
8. abhayam±tuther²g±th±
33.
``uddha½ p±datal± amma, adho ve kesamatthak±.
paccavekkhassuma½ k±ya½, asuci½ p³tigandhika½..
34.
``eva½ viharam±n±ya, sabbo r±go sam³hato.
pari¼±ho samucchinno, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti..
... abhayam±tu ther²....
9. abhay±ther²g±th±
35.
``abhaye bhiduro k±yo, yattha sat± puthujjan±.
nikkhipiss±mima½ deha½, sampaj±n± sat²mat²..
36.
``bah³hi dukkhadhammehi, appam±darat±ya me.
taºhakkhayo anuppatto, kata½ buddhassa s±sana''nti..
... abhay± ther²....
10. s±m±ther²g±th±
37.
``catukkhattu½ pañcakkhattu½, vih±r± upanikkhami½.
aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin².
tass± me aµµham² ratti, yato taºh± sam³hat±..
38.
``bah³hi dukkhadhammehi, appam±darat±ya me.
taºhakkhayo anuppatto, kata½ buddhassa s±sana''nti..
... s±m± ther²....
dukanip±to niµµhito.
3. tikanip±to
1. apar±s±m±ther²g±th±
39.
``paººav²sativass±ni , yato pabbajit±ya me.
n±bhij±n±mi cittassa, sama½ laddha½ kud±cana½..
40.
``aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin².
tato sa½vegam±p±di½, saritv± jinas±sana½..
41.
``bah³hi dukkhadhammehi, appam±darat±ya me.
taºhakkhayo anuppatto, kata½ buddhassa s±sana½.
ajja me sattam² ratti, yato taºh± visosit±''ti..
... apar± s±m± ther²....
2. uttam±ther²g±th±
42.
``catukkhattu½ pañcakkhattu½, vih±r± upanikkhami½.
aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin²..
43.
``s± bhikkhuni½ upagacchi½, y± me saddh±yik± ahu.
s± me dhammamadesesi, khandh±yatanadh±tuyo..
44.
``tass± dhamma½ suºitv±na, yath± ma½ anus±si s±.
satt±ha½ ekapallaªkena, nis²di½ p²tisukhasamappit± {nis²di½ sukhasamappit± (s²0)}.
aµµhamiy± p±de pas±resi½, tamokhandha½ pad±liy±''ti..
... uttam± ther²....
3. apar±uttam±ther²g±th±
45.
``ye ime satta bojjhaªg±, magg± nibb±napattiy±.
bh±vit± te may± sabbe, yath± buddhena desit±..
46.
``suññatass±nimittassa, l±bhin²ha½ yadicchaka½.
oras± dh²t± buddhassa, nibb±n±bhirat± sad±..
47.
``sabbe k±m± samucchinn±, ye dibb± ye ca m±nus±.
vikkh²ºo j±tisa½s±ro, natthi d±ni punabbhavo''ti..
... apar± uttam± ther²....
4. dantik±ther²g±th±
48.
``div±vih±r± nikkhamma, gijjhak³µamhi pabbate.
n±ga½ og±hamuttiººa½, nad²t²ramhi addasa½..
49.
``puriso aªkusam±d±ya, `dehi p±da'nti y±cati.
n±go pas±ray² p±da½, puriso n±gam±ruhi..
50.
``disv± adanta½ damita½, manuss±na½ vasa½ gata½.
tato citta½ sam±dhesi½, khalu t±ya vana½ gat±''ti..
... dantik± ther²....
5. ubbirither²g±th±
51.
``amma j²v±ti vanamhi kandasi, att±na½ adhigaccha ubbiri.
cull±s²tisahass±ni {c³¼±s²tisahass±ni (s²0)}, sabb± j²vasan±mik±.
etamh±¼±hane da¹¹h±, t±sa½ kamanusocasi..
52.
``abbah² {abbut² (sy±0), abbu¼ha½ (ka0)} vata me salla½, duddasa½ hadayassita½ {hadayanissita½ (s²0 sy±0)}.
ya½ me sokaparet±ya, dh²tusoka½ byap±nudi..
53.
``s±jja abb³¼hasall±ha½, nicch±t± parinibbut±.
buddha½ dhammañca saªghañca, upemi saraºa½ muni''nti..
... ubbir² ther²....
6. sukk±ther²g±th±
54.
``ki½me kat± r±jagahe manuss±, madhu½ p²t±va {madhup²t±va (s²0)} acchare.
ye sukka½ na up±santi, desenti½ buddhas±sana½..
55.
``tañca appaµiv±n²ya½, asecanakamojava½.
pivanti maññe sappaññ±, val±hakamivaddhag³..
56.
``sukk± sukkehi dhammehi, v²tar±g± sam±hit±.
dh±reti antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hana''nti..
... sukk± ther²....
7. sel±ther²g±th±
57.
``natthi nissaraºa½ loke, ki½ vivekena k±hasi.
bhuñj±hi k±maratiyo, m±hu pacch±nut±pin²''..
58.
``sattis³l³pam± k±m±, khandh±sa½ adhikuµµan±.
ya½ tva½ `k±marati½' br³si, `arat²' d±ni s± mama..
59.
``sabbattha vihat± nand² {nandi (s²0 sy±0)}, tamokhandho pad±lito.
eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antak±''ti..
... sel± ther²....
8. som±ther²g±th±
60.
``ya½ ta½ is²hi pattabba½, µh±na½ durabhisambhava½.
na ta½ dvaªgulapaññ±ya, sakk± pappotumitthiy±''..
61.
``itthibh±vo no ki½ kayir±, cittamhi susam±hite.
ñ±ºamhi vattam±namhi, samm± dhamma½ vipassato..
62.
``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito.
eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antak±''ti..
... som± ther²....
tikanip±to niµµhito.
4. catukkanip±to
1. bhadd±k±pil±n²ther²g±th±
63.
``putto buddhassa d±y±do, kassapo susam±hito.
pubbeniv±sa½ yovedi, sagg±p±yañca passati..
64.
``atho j±tikkhaya½ patto, abhiññ±vosito muni.
et±hi t²hi vijj±hi, tevijjo hoti br±hmaºo..
65.
``tatheva bhadd± k±pil±n², tevijj± maccuh±yin².
dh±reti antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hana½..
66.
``disv± ±d²nava½ loke, ubho pabbajit± maya½.
tyamha kh²º±sav± dant±, s²tibh³tamha nibbut±''ti..
... bhadd± k±pil±n² ther²....
catukkanip±to niµµhito.
5. pañcakanip±to
1. aññatar±ther²g±th±
67.
``paººav²sativass±ni , yato pabbajit± aha½.
n±cchar±saªgh±tamattampi, cittass³pasamajjhaga½..
68.
``aladdh± cetaso santi½, k±mar±genavassut±.
b±h± paggayha kandant², vih±ra½ p±visi½ aha½..
69.
``s± bhikkhuni½ up±gacchi½, y± me saddh±yik± ahu.
s± me dhammamadesesi, khandh±yatanadh±tuyo..
70.
``tass± dhamma½ suºitv±na, ekamante up±visi½.
pubbeniv±sa½ j±n±mi, dibbacakkhu visodhita½..
71.
``cetopariccañ±ºañca {cetopariyañ±ºañca (ka0)}, sotadh±tu visodhit±.
iddh²pi me sacchikat±, patto me ±savakkhayo.
cha¼abhiññ± {cha mebhiññ± (sy±0 ka0)} sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana''nti..
... aññatar± ther² ....
2. vimal±ther²g±th±
72.
``matt± vaººena r³pena, sobhaggena yasena ca.
yobbanena cupatthaddh±, aññ±samatimaññiha½..
73.
``vibh³setv± ima½ k±ya½, sucitta½ b±lal±pana½.
aµµh±si½ vesidv±ramhi, luddo p±samivo¹¹iya..
74.
``pilandhana½ vida½sent², guyha½ pak±sika½ bahu½.
ak±si½ vividha½ m±ya½, ujjagghant² bahu½ jana½..
75.
``s±jja piº¹a½ caritv±na, muº¹± saªgh±µip±rut±.
nisinn± rukkham³lamhi, avitakkassa l±bhin²..
76.
``sabbe yog± samucchinn±, ye dibb± ye ca m±nus±.
khepetv± ±save sabbe, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti..
... vimal± pur±ºagaºik± ther²....
3. s²h±ther²g±th±
77.
``ayoniso manasik±r±, k±mar±gena aµµit±.
ahosi½ uddhat± pubbe, citte avasavattin²..
78.
``pariyuµµhit± klesehi, subhasaññ±nuvattin².
sama½ cittassa na labhi½, r±gacittavas±nug±..
79.
``kis± paº¹u vivaºº± ca, satta vass±ni c±riha½.
n±ha½ div± v± ratti½ v±, sukha½ vindi½ sudukkhit±..
80.
``tato rajju½ gahetv±na, p±visi½ vanamantara½.
vara½ me idha ubbandha½, yañca h²na½ pun±care..
81.
``da¼hap±sa½ {da¼ha½ p±sa½ (s²0)} karitv±na, rukkhas±kh±ya bandhiya.
pakkhipi½ p±sa½ g²v±ya½, atha citta½ vimucci me''ti..
... s²h± ther²....
4. sundar²nand±ther²g±th±
82.
``±tura½ asuci½ p³ti½, passa nande samussaya½.
asubh±ya citta½ bh±vehi, ekagga½ susam±hita½..
83.
``yath± ida½ tath± eta½, yath± eta½ tath± ida½.
duggandha½ p³tika½ v±ti, b±l±na½ abhinandita½..
84.
``evameta½ avekkhant², rattindivamatandit±.
tato sak±ya paññ±ya, abhinibbijjha {abhinibbijja (s²0 sy±0)} dakkhisa½..
85.
``tass± me appamatt±ya, vicinantiy± yoniso.
yath±bh³ta½ aya½ k±yo, diµµho santarab±hiro..
86.
``atha nibbindaha½ k±ye, ajjhattañca virajjaha½.
appamatt± visa½yutt±, upasant±mhi nibbut±''ti..
... sundar²nand± ther²....
5. nanduttar±ther²g±th±
87.
``aggi½ candañca s³riyañca, devat± ca namassiha½.
nad²titth±ni gantv±na, udaka½ oruh±miha½..
88.
``bah³vatasam±d±n± , a¹¹ha½ s²sassa olikhi½.
cham±ya seyya½ kappemi, ratti½ bhatta½ na bhuñjaha½..
89.
``vibh³s±maº¹anarat±, nh±panucch±danehi ca.
upak±si½ ima½ k±ya½, k±mar±gena aµµit±..
90.
``tato saddha½ labhitv±na, pabbaji½ anag±riya½.
disv± k±ya½ yath±bh³ta½, k±mar±go sam³hato..
91.
``sabbe bhav± samucchinn±, icch± ca patthan±pi ca.
sabbayogavisa½yutt±, santi½ p±puºi cetaso''ti..
... nanduttar± ther²....
6. mitt±k±¼²ther²g±th±
92.
``saddh±ya pabbajitv±na, ag±rasm±nag±riya½.
vicari½ha½ tena tena, l±bhasakk±raussuk±..
93.
``riñcitv± parama½ attha½, h²namattha½ aseviha½.
kiles±na½ vasa½ gantv±, s±maññattha½ na bujjhiha½..
94.
``tass± me ahu sa½vego, nisinn±ya vih±rake.
ummaggapaµipann±mhi, taºh±ya vasam±gat±..
95.
``appaka½ j²vita½ mayha½, jar± by±dhi ca maddati.
pur±ya½ bhijjati {jar±ya bhijjate (s²0)} k±yo, na me k±lo pamajjitu½..
96.
``yath±bh³tamavekkhant², khandh±na½ udayabbaya½.
vimuttacitt± uµµh±si½, kata½ buddhassa s±sana''ntntti..
... mitt± k±¼² ther²....
7. sakul±ther²g±th±
97.
``ag±rasmi½ vasant²ha½, dhamma½ sutv±na bhikkhuno.
addasa½ viraja½ dhamma½, nibb±na½ padamaccuta½..
98.
``s±ha½ putta½ dh²tarañca, dhanadhaññañca cha¹¹iya.
kese ched±payitv±na, pabbaji½ anag±riya½..
99.
``sikkham±n± aha½ sant², bh±vent² maggamañjasa½.
pah±si½ r±gadosañca, tadekaµµhe ca ±save..
100.
``bhikkhun² upasampajja, pubbaj±timanussari½.
dibbacakkhu visodhita½ {visodhita½ dibbacakkhu (s²0)}, vimala½ s±dhubh±vita½..
101.
``saªkh±re parato disv±, hetuj±te palokite {palokine (ka0)}.
pah±si½ ±save sabbe, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti..
... sakul± ther²....
8. soº±ther²g±th±
102.
``dasa putte vij±yitv±, asmi½ r³pasamussaye.
tatoha½ dubbal± jiºº±, bhikkhuni½ upasaªkami½..
103.
``s± me dhammamadesesi, khandh±yatanadh±tuyo.
tass± dhamma½ suºitv±na, kese chetv±na pabbaji½..
104.
``tass± me sikkham±n±ya, dibbacakkhu visodhita½.
pubbeniv±sa½ j±n±mi, yattha me vusita½ pure..
105.
``animittañca bh±vemi, ekagg± susam±hit±.
anantar±vimokkh±si½, anup±d±ya nibbut±..
106.
``pañcakkhandh± pariññ±t±, tiµµhanti chinnam³lak±.
dhi tavatthu jare jamme, natthi d±ni punabbhavo''ti..
... soº± ther²....
9. bhadd±kuº¹alakes±ther²g±th±
107.
``l³nakes² paªkadhar², ekas±µ² pure cari½.
avajje vajjamatin², vajje c±vajjadassin²..
108.
``div±vih±r± nikkhamma, gijjhak³µamhi pabbate.
addasa½ viraja½ buddha½, bhikkhusaªghapurakkhata½..
109.
``nihacca j±ºu½ vanditv±, sammukh± añjali½ aka½.
`ehi bhadde'ti ma½ avaca, s± me ±s³pasampad±..
110.
``ciºº± aªg± ca magadh±, vajj² k±s² ca kosal±.
anaº± paºº±savass±ni, raµµhapiº¹a½ abhuñjaha½..
111.
``puñña½ vata pasavi bahu½, sappañño vat±ya½ up±sako.
yo bhadd±ya c²vara½ ad±si, vippamutt±ya sabbagantheh²''ti..
... bhadd± kuº¹alakes± ther²....
10. paµ±c±r±ther²g±th±
112.
``naªgalehi kasa½ khetta½, b²j±ni pavapa½ cham±.
puttad±r±ni posent±, dhana½ vindanti m±ºav±..
113.
``kimaha½ s²lasampann±, satthus±sanak±rik±.
nibb±na½ n±dhigacch±mi, akus²t± anuddhat±..
114.
``p±de pakkh±layitv±na, udakesu karomaha½.
p±dodakañca disv±na, thalato ninnam±gata½..
115.
``tato citta½ sam±dhesi½, assa½ bhadra½vaj±niya½.
tato d²pa½ gahetv±na, vih±ra½ p±visi½ aha½.
seyya½ olokayitv±na, mañcakamhi up±visi½..
116.
``tato s³ci½ gahetv±na, vaµµi½ okassay±maha½.
pad²passeva nibb±na½, vimokkho ahu cetaso''ti..
... paµ±c±r± ther²....
11. ti½samatt±ther²g±th±
117.
```musal±ni gahetv±na, dhañña½ koµµenti m±ºav± {m±nav± (s²0)}.
puttad±r±ni posent±, dhana½ vindanti m±ºav±..
118.
```karotha buddhas±sana½, ya½ katv± n±nutappati.
khippa½ p±d±ni dhovitv±, ekamante nis²datha.
cetosamathamanuyutt±, karotha buddhas±sana½'..
119.
``tass± t± {ta½ (s²0)} vacana½ sutv±, paµ±c±r±ya s±sana½.
p±de pakkh±layitv±na, ekamanta½ up±visu½.
cetosamathamanuyutt±, aka½su buddhas±sana½..
120.
``rattiy± purime y±me, pubbaj±timanussaru½.
rattiy± majjhime y±me, dibbacakkhu½ visodhayu½.
rattiy± pacchime y±me, tamokhandha½ pad±layu½..
121.
``uµµh±ya p±de vandi½su, `kat± te anus±san².
inda½va dev± tidas±, saªg±me apar±jita½.
purakkhatv± vihass±ma {vihar±ma (s²0), vihariss±ma (sy±0)}, tevijj±mha an±sav±'''ti..
ittha½ suda½ ti½samatt± ther² bhikkhuniyo paµ±c±r±ya santike añña½ by±kari½s³ti.
12. cand±ther²g±th±
122.
``duggat±ha½ pure ±si½, vidhav± ca aputtik±.
vin± mittehi ñ±t²hi, bhattaco¼assa n±dhiga½..
123.
``patta½ daº¹añca gaºhitv±, bhikkham±n± kul± kula½.
s²tuºhena ca ¹ayhant², satta vass±ni c±riha½..
124.
``bhikkhuni½ puna disv±na, annap±nassa l±bhini½.
upasaªkamma avoca½ {avoci½ (ka0)}, `pabbajja½ anag±riya½'..
125.
``s± ca ma½ anukamp±ya, pabb±jesi paµ±c±r±.
tato ma½ ovaditv±na, paramatthe niyojayi..
126.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, ak±si½ anus±sani½.
amogho ayy±yov±do, tevijj±mhi an±sav±''ti..
... cand± ther²....
pañcakanip±to niµµhito.
6. chakkanip±to
1. pañcasatamatt±ther²g±th±
127.
``yassa magga½ na j±n±si, ±gatassa gatassa v±.
ta½ kuto c±gata½ satta½ {santa½ (s²0), putta½ (sy±0)}, `mama putto'ti rodasi..
128.
``maggañca khossa {kho'tha (sy±0 ka0)} j±n±si, ±gatassa gatassa v±.
na na½ samanusocesi, eva½dhamm± hi p±ºino..
129.
``ay±cito tat±gacchi, n±nuññ±to {ananuññ±to (s²0 sy±0)} ito gato.
kutoci n³na ±gantv±, vasitv± katip±haka½.
itopi aññena gato, tatopaññena gacchati..
130.
``peto manussar³pena, sa½saranto gamissati.
yath±gato tath± gato, k± tattha paridevan±''..
131.
``abbah² {abbuyha½ (sy±0)} vata me salla½, duddasa½ hadayassita½.
y± me sokaparet±ya, puttasoka½ byap±nudi..
132.
``s±jja abb³¼hasall±ha½, nicch±t± parinibbut±.
buddha½ dhammañca saªghañca, upemi saraºa½ muni½''..
ittha½ suda½ pañcasatamatt± ther² bhikkhuniyo...pe0....
2. v±seµµh²ther²g±th±
133.
``puttasokenaha½ aµµ±, khittacitt± visaññin².
nagg± pakiººakes² ca, tena tena vic±riha½..
134.
``v²thi {vasi½ (s²0)} saªk±rak³µesu, sus±ne rathiy±su ca.
acari½ t²ºi vass±ni, khuppip±s±samappit±..
135.
``athaddas±si½ sugata½, nagara½ mithila½ pati {gata½ (ka0)}.
adant±na½ damet±ra½, sambuddhamakutobhaya½..
136.
``sacitta½ paµiladdh±na, vanditv±na up±visi½.
so me dhammamadesesi, anukamp±ya gotamo..
137.
``tassa dhamma½ suºitv±na, pabbaji½ anag±riya½.
yuñjant² satthuvacane, sacch±k±si½ pada½ siva½..
138.
``sabbe sok± samucchinn±, pah²n± etadantik±.
pariññ±t± hi me vatth³, yato sok±na sambhavo''ti..
... v±seµµh² ther²....
3. khem±ther²g±th±
139.
``dahar± tva½ r³pavat², ahampi daharo yuv±.
pañcaªgikena turiyena {t³rena (ka0)}, ehi kheme ram±mase''..
140.
``imin± p³tik±yena, ±turena pabhaªgun±.
aµµiy±mi har±y±mi, k±mataºh± sam³hat±..
141.
``sattis³l³pam± k±m±, khandh±sa½ adhikuµµan±.
ya½ `tva½ k±marati½' br³si, `arat²' d±ni s± mama..
142.
``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito.
eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka..
143.
``nakkhatt±ni namassant±, aggi½ paricara½ vane.
yath±bhuccamaj±nant±, b±l± suddhimamaññatha..
144.
``ahañca kho namassant², sambuddha½ purisuttama½.
pamutt± {parimutt± (s²0 sy±0)} sabbadukkhehi, satthus±sanak±rik±''ti..
... khem± ther²....
4. suj±t±ther²g±th±
145.
``alaªkat± suvasan±, m±lin² candanokkhit±.
sabb±bharaºasañchann±, d±s²gaºapurakkhat±..
146.
``anna½ p±nañca ±d±ya, khajja½ bhojja½ anappaka½.
gehato nikkhamitv±na, uyy±namabhih±rayi½..
147.
``tattha ramitv± k²¼itv±, ±gacchant² saka½ ghara½.
vih±ra½ daµµhu½ p±visi½, s±kete añjana½ vana½..
148.
``disv±na lokapajjota½, vanditv±na up±visi½.
so me dhammamadesesi, anukamp±ya cakkhum±..
149.
``sutv± ca kho mahesissa, sacca½ sampaµivijjhaha½.
tattheva viraja½ dhamma½, phusayi½ amata½ pada½..
150.
``tato viññ±tasaddhamm±, pabbaji½ anag±riya½.
tisso vijj± anuppatt±, amogha½ buddhas±sana''nti..
... suj±t± ther²....
5. anopam±ther²g±th±
151.
``ucce kule aha½ j±t±, bahuvitte mahaddhane.
vaººar³pena sampann±, dh²t± majjhassa {meghassa (s²0), meghissa (sy±0)} atraj±..
152.
``patthit± r±japuttehi, seµµhiputtehi gijjhit± {seµµhiputtehi bhijjhit± (s²0)}.
pitu me pesay² d³ta½, detha mayha½ anopama½..
153.
``yattaka½ tulit± es±, tuyha½ dh²t± anopam±.
tato aµµhaguºa½ dassa½, hirañña½ ratan±ni ca..
154.
``s±ha½ disv±na sambuddha½, lokajeµµha½ anuttara½.
tassa p±d±ni vanditv±, ekamanta½ up±visi½..
155.
``so me dhammamadesesi, anukamp±ya gotamo.
nisinn± ±sane tasmi½, phusayi½ tatiya½ phala½..
156.
``tato kes±ni chetv±na, pabbaji½ anag±riya½.
ajja me sattam² ratti, yato taºh± visosit±''ti..
... anopam± ther²....
6. mah±paj±patigotam²ther²g±th±
157.
``buddha v²ra namo tyatthu, sabbasatt±namuttama.
yo ma½ dukkh± pamocesi, aññañca bahuka½ jana½..
158.
``sabbadukkha½ pariññ±ta½, hetutaºh± visosit±.
bh±vito aµµhaªgiko {ariyaµµhaªgiko (s²0 ka0), bh±vitaµµhaªgiko (sy±0)} maggo, nirodho phusito may±..
159.
``m±t± putto pit± bh±t±, ayyak± ca pure ahu½.
yath±bhuccamaj±nant², sa½sari½ha½ anibbisa½..
160.
``diµµho hi me so bhagav±, antimoya½ samussayo.
vikkh²ºo j±tisa½s±ro, natthi d±ni punabbhavo..
161.
``±raddhav²riye pahitatte, nicca½ da¼haparakkame.
samagge s±vake passe, es± buddh±na vandan±..
162.
``bah³na½ {bahunna½ (s²0 sy±0)} vata atth±ya, m±y± janayi gotama½.
by±dhimaraºatunn±na½, dukkhakkhandha½ byap±nud²''ti..
... mah±paj±patigotam² ther²....
7. gutt±ther²g±th±
163.
``gutte yadattha½ pabbajj±, hitv± putta½ vasu½ piya½.
tameva anubr³hehi, m± cittassa vasa½ gami..
164.
``cittena vañcit± satt±, m±rassa visaye rat±.
anekaj±tisa½s±ra½, sandh±vanti aviddas³..
165.
``k±macchandañca by±p±da½, sakk±yadiµµhimeva ca.
s²labbatapar±m±sa½, vicikicchañca pañcama½..
166.
``sa½yojan±ni et±ni, pajahitv±na bhikkhun².
orambh±gaman²y±ni, nayida½ punarehisi..
167.
``r±ga½ m±na½ avijjañca, uddhaccañca vivajjiya.
sa½yojan±ni chetv±na, dukkhassanta½ karissasi..
168.
``khepetv± j±tisa½s±ra½, pariññ±ya punabbhava½.
diµµheva dhamme nicch±t±, upasant± carissat²''ti..
... gutt± ther²....
8. vijay±ther²g±th±
169.
``catukkhattu½ pañcakkhattu½, vih±r± upanikkhami½.
aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin²..
170.
``bhikkhuni½ upasaªkamma, sakkacca½ paripucchaha½.
s± me dhammamadesesi, dh±tu±yatan±ni ca..
171.
``catt±ri ariyasacc±ni, indriy±ni bal±ni ca.
bojjhaªgaµµhaªgika½ magga½, uttamatthassa pattiy±..
172.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, karont² anus±sani½.
rattiy± purime y±me, pubbaj±timanussari½..
173.
``rattiy± majjhime y±me, dibbacakkhu½ visodhayi½.
rattiy± pacchime y±me, tamokhandha½ pad±layi½..
174.
``p²tisukhena ca k±ya½, pharitv± vihari½ tad±.
sattamiy± p±de pas±resi½, tamokhandha½ pad±liy±''ti..
... vijay± ther²....
chakkanip±to niµµhito.
7. sattakanip±to
1. uttar±ther²g±th±
175.
```musal±ni gahetv±na, dhañña½ koµµenti m±ºav±.
puttad±r±ni posent±, dhana½ vindanti m±ºav±..
176.
```ghaµetha buddhas±sane, ya½ katv± n±nutappati.
khippa½ p±d±ni dhovitv±, ekamanta½ nis²datha..
177.
```citta½ upaµµhapetv±na, ekagga½ susam±hita½.
paccavekkhatha saªkh±re, parato no ca attato'..
178.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, paµ±c±r±nus±sani½.
p±de pakkh±layitv±na, ekamante up±visi½..
179.
``rattiy± purime y±me, pubbaj±timanussari½.
rattiy± majjhime y±me, dibbacakkhu½ visodhayi½..
180.
``rattiy± pacchime y±me, tamokkhandha½ pad±layi½.
tevijj± atha vuµµh±si½, kat± te anus±san²..
181.
``sakka½va dev± tidas±, saªg±me apar±jita½.
purakkhatv± vihass±mi, tevijj±mhi an±sav±''..
... uttar± ther²....
2. c±l±ther²g±th±
182.
``sati½ upaµµhapetv±na, bhikkhun² bh±vitindriy±.
paµivijjhi pada½ santa½, saªkh±r³pasama½ sukha½''..
183.
``ka½ nu uddissa muº¹±si, samaº² viya dissasi.
na ca rocesi p±saº¹e, kimida½ carasi momuh±''..
184.
``ito bahiddh± p±saº¹±, diµµhiyo upanissit±.
na te dhamma½ vij±nanti, na te dhammassa kovid±..
185.
``atthi sakyakule j±to, buddho appaµipuggalo.
so me dhammamadesesi, diµµh²na½ samatikkama½..
186.
``dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½.
ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½..
187.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, vihari½ s±sane rat±.
tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½..
188.
``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito.
eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka''..
... c±l± ther²....
3. upac±l±ther²g±th±
189.
``satimat² cakkhumat², bhikkhun² bh±vitindriy±.
paµivijjhi½ pada½ santa½, ak±purisasevita½''..
190.
``ki½ nu j±ti½ na rocesi, j±to k±m±ni bhuñjati.
bhuñj±hi k±maratiyo, m±hu pacch±nut±pin²''..
191.
``j±tassa maraºa½ hoti, hatthap±d±na chedana½.
vadhabandhapariklesa½, j±to dukkha½ nigacchati..
192.
``atthi sakyakule j±to, sambuddho apar±jito.
so me dhammamadesesi, j±tiy± samatikkama½..
193.
``dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½.
ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½..
194.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, vihari½ s±sane rat±.
tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½..
195.
``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito.
eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka''..
... upac±l± ther²....
sattakanip±to niµµhito.
8. aµµhakanip±to
1. s²s³pac±l±ther²g±th±
196.
``bhikkhun² s²lasampann±, indriyesu susa½vut±.
adhigacche pada½ santa½, asecanakamojava½''..
197.
``t±vati½s± ca y±m± ca, tusit± c±pi devat±.
nimm±naratino dev±, ye dev± vasavattino.
tattha citta½ paº²dhehi, yattha te vusita½ pure''..
198.
``t±vati½s± ca y±m± ca, tusit± c±pi devat±.
nimm±naratino dev±, ye dev± vasavattino..
199.
``k±la½ k±la½ bhav±bhava½, sakk±yasmi½ purakkhat±.
av²tivatt± sakk±ya½, j±timaraºas±rino..
200.
``sabbo ±d²pito loko, sabbo loko pad²pito.
sabbo pajjalito loko, sabbo loko pakampito..
201.
``akampiya½ atuliya½, aputhujjanasevita½.
buddho dhammamadesesi, tattha me nirato mano..
202.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, vihari½ s±sane rat±.
tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½..
203.
``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito.
eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka''..
... s²s³pac±l± ther²....
aµµhakanip±to niµµhito.
9. navakanip±to
1. va¹¹ham±tuther²g±th±
204.
``m± su te va¹¹ha lokamhi, vanatho ±hu kud±cana½.
m± puttaka punappuna½, ahu dukkhassa bh±gim±..
205.
``sukhañhi va¹¹ha munayo, anej± chinnasa½say±.
s²tibh³t± damappatt±, viharanti an±sav±..
206.
``teh±nuciººa½ is²bhi, magga½ dassanapattiy±.
dukkhassantakiriy±ya, tva½ va¹¹ha anubr³haya''..
207.
``vis±rad±va bhaºasi, etamattha½ janetti me.
maññ±mi n³na m±mike, vanatho te na vijjati''..
208.
``ye keci va¹¹ha saªkh±r±, h²n± ukkaµµhamajjhim±.
aº³pi aºumattopi, vanatho me na vijjati..
209.
``sabbe me ±sav± kh²º±, appamattassa jh±yato.
tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½''..
210.
``u¼±ra½ vata me m±t±, patoda½ samavassari.
paramatthasañhit± g±th±, yath±pi anukampik±..
211.
``tass±ha½ vacana½ sutv±, anusiµµhi½ janettiy±.
dhammasa½vegam±p±di½, yogakkhemassa pattiy±..
212.
``soha½ padh±napahitatto, rattindivamatandito.
m±tar± codito santo, aphusi½ santimuttama½''..
... va¹¹ham±t± ther²....
navakanip±to niµµhito.
10. ek±dasanip±to
1. kis±gotam²ther²g±th±
213.
``kaly±ºamittat± munin±, loka½ ±dissa vaººit±.
kaly±ºamitte bhajam±no, api b±lo paº¹ito assa..
214.
``bhajitabb± sappuris±, paññ± tath± va¹¹hati bhajant±na½.
bhajam±no sappurise, sabbehipi dukkhehi pamucceyya..
215.
``dukkhañca vij±neyya, dukkhassa ca samudaya½ nirodha½.
aµµhaªgikañca magga½, catt±ripi ariyasacc±ni..
216.
``dukkho itthibh±vo, akkh±to purisadammas±rathin±.
sapattikampi hi dukkha½, appekacc± saki½ vij±t±yo..
217.
``galake api kantanti, sukhum±liniyo vis±ni kh±danti.
janam±rakamajjhagat±, ubhopi byasan±ni anubhonti..
218.
``upavijaññ± gacchant², addas±ha½ pati½ mata½.
panthamhi vij±yitv±na, appatt±va saka½ ghara½..
219.
``dve putt± k±lakat±, pat² ca panthe mato kapaºik±ya.
m±t± pit± ca bh±t±, ¹ayhanti ca ekacitak±ya½..
220.
``kh²ºakul²ne kapaºe, anubh³ta½ te dukha½ aparim±ºa½.
ass³ ca te pavatta½, bah³ni ca j±tisahass±ni..
221.
``vasit± sus±namajjhe, athopi kh±dit±ni puttama½s±ni.
hatakulik± sabbagarahit±, matapatik± amatamadhigacchi½..
222.
``bh±vito me maggo, ariyo aµµhaªgiko amatag±m².
nibb±na½ sacchikata½, dhamm±d±sa½ avekkhi½ha½ {apekkhiha½ (s²0)}..
223.
``ahamamhi kantasall±, ohitabh±r± katañhi karaº²ya½.
kis± gotam² ther², vimuttacitt± ima½ bhaº²''ti..
... kis± gotam² ther²....
ek±dasanip±to niµµhito.
11. dv±dasakanip±to
1. uppalavaºº±ther²g±th±
224.
``ubho m±t± ca dh²t± ca, maya½ ±su½ {±bhu½ (s²0)} sapattiyo.
tass± me ahu sa½vego, abbhuto lomaha½sano..
225.
``dhiratthu k±m± asuc², duggandh± bahukaºµak±.
yattha m±t± ca dh²t± ca, sabhariy± maya½ ahu½..
226.
``k±mesv±d²nava½ disv±, nekkhamma½ daµµhu khemato.
s± pabbajji½ r±jagahe, ag±rasm±nag±riya½..
227.
``pubbeniv±sa½ j±n±mi, dibbacakkhu½ visodhita½.
cetopariccañ±ºañca, sotadh±tu visodhit±..
228.
``iddh²pi me sacchikat±, patto me ±savakkhayo.
cha¼abhiññ± sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana½..
229.
``iddhiy± abhinimmitv±, caturassa½ ratha½ aha½.
buddhassa p±de vanditv±, lokan±thassa t±dino'' {sir²mato (sy±0 ka0)}..
230.
``supupphitagga½ upagamma p±dapa½, ek± tuva½ tiµµhasi s±lam³le {rukkham³le (sy±0 ka0)}.
na c±pi te dutiyo atthi koci, na tva½ b±le bh±yasi dhuttak±na½''..
231.
``sata½ sahass±nipi dhuttak±na½, sam±gat± edisak± bhaveyyu½.
loma½ na iñje napi sampavedhe, ki½ me tuva½ m±ra karissaseko..
232.
``es± antaradh±y±mi, kucchi½ v± pavis±mi te.
bhamukantare tiµµh±mi, tiµµhanti½ ma½ na dakkhasi..
233.
``cittamhi vas²bh³t±ha½, iddhip±d± subh±vit±.
cha¼abhiññ± sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana½..
234.
``sattis³l³pam± k±m±, khandh±sa½ adhikuµµan±.
ya½ tva½ `k±marati½' br³si, `arat²' d±ni s± mama..
235.
``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito.
eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antak±''ti..
... uppalavaºº± ther²....
dv±dasanip±to niµµhito.
12. so¼asanip±to
1. puºº±ther²g±th±
236.
``udah±r² aha½ s²te {udakam±hari½ s²te (s²0)}, sad± udakamotari½.
ayy±na½ daº¹abhayabh²t±, v±c±dosabhayaµµit±..
237.
``kassa br±hmaºa tva½ bh²to, sad± udakamotari.
vedham±nehi gattehi, s²ta½ vedayase bhusa½''..
238.
j±nant² vata ma½ {j±nant² ca tuva½ (ka0)} bhoti, puººike paripucchasi.
karonta½ kusala½ kamma½, rundhanta½ katap±paka½..
239.
``yo ca vu¹¹ho daharo v±, p±pakamma½ pakubbati.
dak±bhisecan± sopi, p±pakamm± pamuccati''..
240.
``ko nu te idamakkh±si, aj±nantassa aj±nako.
dak±bhisecan± n±ma, p±pakamm± pamuccati..
241.
``sagga½ n³na gamissanti, sabbe maº¹³kakacchap±.
n±g± {nakk± (s²0)} ca susum±r± ca, ye caññe udake car±..
242.
``orabbhik± s³karik±, macchik± migabandhak±.
cor± ca vajjhagh±t± ca, ye caññe p±pakammino.
dak±bhisecan± tepi, p±pakamm± pamuccare..
243.
``sace im± nadiyo te, p±pa½ pubbe kata½ vahu½.
puññampim± vaheyyu½ te, tena tva½ parib±hiro..
244.
``yassa br±hmaºa tva½ bh²to, sad± udakamotari.
tameva brahme m± k±si, m± te s²ta½ chavi½ hane''..
245.
``kummaggapaµipanna½ ma½, ariyamagga½ sam±nayi.
dak±bhisecan± bhoti, ima½ s±µa½ dad±mi te''..
246.
``tuyheva s±µako hotu, n±hamicch±mi s±µaka½.
sace bh±yasi dukkhassa, sace te dukkhamappiya½..
247.
``m±k±si p±paka½ kamma½, ±vi v± yadi v± raho.
sace ca p±paka½ kamma½, karissasi karosi v±..
248.
``na te dukkh± pamutyatthi, upecc±pi {uppacc±pi (aµµha0 p±µhantara½)} pal±yato.
sace bh±yasi dukkhassa, sace te dukkhamappiya½..
249.
``upehi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½.
sam±diy±hi s²l±ni, ta½ te atth±ya hehiti''..
250.
``upemi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½.
sam±diy±mi s²l±ni, ta½ me atth±ya hehiti..
251.
``brahmabandhu pure ±si½, ajjamhi saccabr±hmaºo.
tevijjo vedasampanno, sottiyo camhi nh±tako''ti..
... puºº± ther²....
so¼asanip±to niµµhito.
13. v²satinip±to
1. ambap±l²ther²g±th±
252.
``k±¼ak± bhamaravaººas±dis±, vellitagg± mama muddhaj± ahu½.
te jar±ya s±ºav±kas±dis±, saccav±divacana½ anaññath±..
253.
``v±sitova surabh² karaº¹ako, pupphap³ra mama uttamaªgajo {uttamaªgabh³to (ka0)}.
ta½ jar±yatha salomagandhika½, saccav±divacana½ anaññath±..
254.
``k±nana½va sahita½ suropita½, kocchas³civicitaggasobhita½.
ta½ jar±ya virala½ tahi½ tahi½, saccav±divacana½ anaññath±..
255.
``kaºhakhandhakasuvaººamaº¹ita½, sobhate suveº²hilaªkata½.
ta½ jar±ya khalita½ sira½ kata½, saccav±divacana½ anaññath±..
256.
``cittak±rasukat±va lekhik±, sobhare su bhamuk± pure mama.
t± jar±ya valibhippalambit±, saccav±divacana½ anaññath±..
257.
``bhassar± surucir± yath± maº², nettahesumabhin²lam±yat±.
te jar±yabhihat± na sobhare, saccav±divacana½ anaññath±..
258.
``saºhatuªgasadis² ca n±sik±, sobhate su abhiyobbana½ pati.
s± jar±ya upak³lit± viya, saccav±divacana½ anaññath±..
259.
``kaªkaºa½ va sukata½ suniµµhita½, sobhare su mama kaººap±¼iyo.
t± jar±ya valibhippalambit±, saccav±divacana½ anaññath±..
260.
``pattal²makulavaººas±dis±, sobhare su dant± pure mama.
te jar±ya khaº¹it± c±sit± {p²tak± (s²0)}, saccav±divacana½ anaññath±..
261.
``k±nanamhi vanasaº¹ac±rin², kokil±va madhura½ nik³jiha½.
ta½ jar±ya khalita½ tahi½ tahi½, saccav±divacana½ anaññath±..
262.
``saºhakamburiva suppamajjit±, sobhate su g²v± pure mama.
s± jar±ya bhagg± {bhañjit± (?)} vin±mit±, saccav±divacana½ anaññath±..
263.
``vaµµapalighasadisopam± ubho, sobhare su b±h± pure mama.
t± jar±ya yatha p±µalibbalit± {yath± p±µalippalit± (s²0 sy±0 ka0)}, saccav±divacana½ anaññath±..
264.
``saºhamuddikasuvaººamaº¹it±, sobhare su hatth± pure mama.
te jar±ya yath± m³lam³lik±, saccav±divacana½ anaññath±..
265.
``p²navaµµasahituggat± ubho, sobhare {sobhate (aµµha0)} su thanak± pure mama.
thevik²va lambanti nodak±, saccav±divacana½ anaññath±..
266.
``kañcanassaphalaka½va sammaµµha½, sobhate su k±yo pure mama.
so val²hi sukhum±hi otato, saccav±divacana½ anaññath±..
267.
``n±gabhogasadisopam± ubho, sobhare su ³r³ pure mama.
te jar±ya yath± ve¼un±¼iyo, saccav±divacana½ anaññath±..
268.
``saºhan³purasuvaººamaº¹it± , sobhare su jaªgh± pure mama.
t± jar±ya tiladaº¹ak±riva, saccav±divacana½ anaññath±..
269.
``t³lapuººasadisopam± ubho, sobhare su p±d± pure mama.
te jar±ya phuµit± val²mat±, saccav±divacana½ anaññath±..
270.
``ediso ahu aya½ samussayo, jajjaro bahudukkh±nam±layo.
sopalepapatito jar±gharo, saccav±divacana½ anaññath±''..
... ambap±l² ther²....
2. rohin²ther²g±th±
271.
```samaº±'ti bhoti supi {bhoti tva½ sayasi (s²0), bhoti ma½ vipassi (sy±0)}, `samaº±'ti pabujjhasi {paµibujjhasi (s²0 sy±0)}.
samaº±neva {samaº±nameva (s²0 sy±0)} kittesi, samaº² n³na {samaº² nu (ka0)} bhavissasi..
272.
``vipula½ annañca p±nañca, samaº±na½ paveccasi {payacchasi (s²0)}.
rohin² d±ni pucch±mi, kena te samaº± piy±..
273.
``akammak±m± alas±, paradatt³paj²vino.
±sa½suk± s±duk±m±, kena te samaº± piy±''..
274.
``cirassa½ vata ma½ t±ta, samaº±na½ paripucchasi.
tesa½ te kittayiss±mi, paññ±s²laparakkama½..
275.
``kammak±m± analas±, kammaseµµhassa k±rak±.
r±ga½ dosa½ pajahanti, tena me samaº± piy±..
276.
``t²ºi p±passa m³l±ni, dhunantntti sucik±rino.
sabba½ p±pa½ pah²nesa½, tena me samaº± piy±..
277.
``k±yakamma½ suci nesa½, vac²kammañca t±disa½.
manokamma½ suci nesa½, tena me samaº± piy±..
278.
``vimal± saªkhamutt±va, suddh± santarab±hir±.
puºº± sukk±na dhamm±na½ {sukkehi dhammehi (s²0 sy±0 aµµha0)}, tena me samaº± piy±..
279.
``bahussut± dhammadhar±, ariy± dhammaj²vino.
attha½ dhammañca desenti, tena me samaº± piy±..
280.
``bahussut± dhammadhar±, ariy± dhammaj²vino.
ekaggacitt± satimanto, tena me samaº± piy±..
281.
``d³raªgam± satimanto, mantabh±º² anuddhat±.
dukkhassanta½ paj±nanti, tena me samaº± piy±..
282.
``yasm± g±m± pakkamanti, na vilokenti kiñcana½.
anapekkh±va gacchanti, tena me samaº± piy±..
283.
``na tesa½ koµµhe openti, na kumbhi½ na kha¼opiya½.
pariniµµhitames±n±, tena me samaº± piy±..
284.
``na te hirañña½ gaºhanti, na suvaººa½ na r³piya½.
paccuppannena y±penti, tena me samaº± piy±..
285.
``n±n±kul± pabbajit±, n±n±janapadehi ca.
aññamañña½ piy±yanti {pihayanti (ka0)}, tena me samaº± piy±''..
286.
``atth±ya vata no bhoti, kule j±t±si rohin².
saddh± buddhe ca dhamme ca, saªghe ca tibbag±rav±..
287.
``tuva½ heta½ paj±n±si, puññakkhetta½ anuttara½.
amhampi ete samaº±, paµigaºhanti dakkhiºa½''..
288.
``patiµµhito hettha yañño, vipulo no bhavissati.
sace bh±yasi dukkhassa, sace te dukkhamappiya½..
289.
``upehi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½.
sam±diy±hi s²l±ni, ta½ te atth±ya hehiti''..
290.
``upemi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½.
sam±diy±mi s²l±ni, ta½ me atth±ya hehiti..
291.
``brahmabandhu pure ±si½, so id±nimhi br±hmaºo.
tevijjo sottiyo camhi, vedag³ camhi nh±tako''..
... rohin² ther²....
3. c±p±ther²g±th±
292.
``laµµhihattho pure ±si, so d±ni migaluddako.
±s±ya palip± ghor±, n±sakkhi p±rametave..
293.
``sumatta½ ma½ maññam±n±, c±p± puttamatosayi.
c±p±ya bandhana½ chetv±, pabbajissa½ punopaha½..
294.
``m± me kujjhi mah±v²ra, m± me kujjhi mah±muni.
na hi kodhaparetassa, suddhi atthi kuto tapo..
295.
``pakkamissañca n±¼±to, kodha n±¼±ya vacchati.
bandhant² itthir³pena, samaºe dhammaj²vino'' {dhammaj²vine (ka0)}..
296.
``ehi k±¼a nivattassu, bhuñja k±me yath± pure.
ahañca te vas²kat±, ye ca me santi ñ±tak±''..
297.
``etto c±pe catubbh±ga½, yath± bh±sasi tvañca me.
tayi rattassa posassa, u¼±ra½ vata ta½ siy±''..
298.
``k±¼aªgini½va takk±ri½, pupphita½ girimuddhani.
phulla½ d±limalaµµhi½va, antod²peva p±µali½..
299.
``haricandanalittaªgi½, k±sikuttamadh±rini½.
ta½ ma½ r³pavati½ santi½, kassa oh±ya gacchasi''..
300.
``s±kuntikova sakuºi½ {sakuºa½ (sy±0)}, yath± bandhitumicchati.
±harimena r³pena, na ma½ tva½ b±dhayissasi''..
301.
``imañca me puttaphala½, k±¼a upp±dita½ tay±.
ta½ ma½ puttavati½ santi½, kassa oh±ya gacchasi''..
302.
``jahanti putte sappaññ±, tato ñ±t² tato dhana½.
pabbajanti mah±v²r±, n±go chetv±va bandhana½''..
303.
``id±ni te ima½ putta½, daº¹ena churik±ya v±.
bh³miya½ v± nisumbhissa½ {nisumbheyya½ (s²0)}, puttasok± na gacchasi''..
304.
``sace putta½ siªg±l±na½, kukkur±na½ pad±hisi.
na ma½ puttakatte jammi, punar±vattayissasi''..
305.
``handa kho d±ni bhaddante, kuhi½ k±¼a gamissasi.
katama½ g±manigama½, nagara½ r±jadh±niyo''..
306.
``ahumha pubbe gaºino, assamaº± samaºam±nino.
g±mena g±ma½ vicarimha, nagare r±jadh±niyo..
307.
``eso hi bhagav± buddho, nadi½ nerañjara½ pati.
sabbadukkhappah±n±ya, dhamma½ deseti p±ºina½.
tass±ha½ santika½ gaccha½, so me satth± bhavissati''..
308.
``vandana½ d±ni vajj±si, lokan±tha½ anuttara½.
padakkhiºañca katv±na, ±diseyy±si dakkhiºa½''..
309.
``eta½ kho labbhamamhehi, yath± bh±sasi tvañca me.
vandana½ d±ni te vajja½, lokan±tha½ anuttara½.
padakkhiºañca katv±na, ±disiss±mi dakkhiºa½''..
310.
tato ca k±¼o pakk±mi, nadi½ nerañjara½ pati.
so addas±si sambuddha½, desenta½ amata½ pada½..
311.
dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½.
ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½..
312.
tassa p±d±ni vanditv±, katv±na na½ {katv±naha½ (s²0)} padakkhiºa½.
c±p±ya ±disitv±na, pabbaji½ anag±riya½.
tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½..
... c±p± ther²....
4. sundar²ther²g±th±
313.
``pet±ni bhoti putt±ni, kh±dam±n± tuva½ pure.
tuva½ div± ca ratto ca, at²va paritappasi..
314.
``s±jja sabb±ni kh±ditv±, sataputt±ni {satta putt±ni (sy±0)} br±hmaº².
v±seµµhi kena vaººena, na b±¼ha½ paritappasi''..
315.
``bah³ni puttasat±ni, ñ±tisaªghasat±ni ca.
kh±dit±ni at²ta½se, mama tuyhañca br±hmaºa..
316.
``s±ha½ nissaraºa½ ñatv±, j±tiy± maraºassa ca.
na soc±mi na rod±mi, na c±pi paritappayi½''..
317.
``abbhuta½ vata v±seµµhi, v±ca½ bh±sasi edisi½.
kassa tva½ dhammamaññ±ya, gira½ {thira½ (s²0)} bh±sasi edisi½''..
318.
``esa br±hmaºa sambuddho, nagara½ mithila½ pati.
sabbadukkhappah±n±ya, dhamma½ desesi p±ºina½..
319.
``tassa brahme {br±hmaºa (s²0 sy±0)} arahato, dhamma½ sutv± nir³padhi½.
tattha viññ±tasaddhamm±, puttasoka½ byap±nudi½''..
320.
``so ahampi gamiss±mi, nagara½ mithila½ pati.
appeva ma½ so bhagav±, sabbadukkh± pamocaye''..
321.
addasa br±hmaºo buddha½, vippamutta½ nir³padhi½.
svassa dhammamadesesi, muni dukkhassa p±rag³..
322.
dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½.
ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½..
323.
tattha viññ±tasaddhammo, pabbajja½ samarocayi.
suj±to t²hi ratt²hi, tisso vijj± aphassayi..
324.
``ehi s±rathi gacch±hi, ratha½ niyy±day±hima½.
±rogya½ br±hmaºi½ vajja {vajj± (s²0)}, `pabbaji {pabbajito (s²0)} d±ni br±hmaºo.
suj±to t²hi ratt²hi, tisso vijj± aphassayi'''..
325.
tato ca ratham±d±ya, sahassañc±pi s±rathi.
±rogya½ br±hmaºivoca, ``pabbaji d±ni br±hmaºo.
suj±to t²hi ratt²hi, tisso vijj± aphassayi''..
326.
``etañc±ha½ assaratha½, sahassañc±pi s±rathi.
tevijja½ br±hmaºa½ sutv± {ñatv± (s²0)}, puººapatta½ dad±mi te''..
327.
``tuyheva hotvassaratho, sahassañc±pi br±hmaºi.
ahampi pabbajiss±mi, varapaññassa santike''..
328.
``hatth² gavassa½ maºikuº¹alañca, ph²tañcima½ gahavibhava½ pah±ya.
pit± pabbajito tuyha½, bhuñja bhog±ni sundari. tuva½ d±y±dik± kule''..
329.
``hatth² gavassa½ maºikuº¹alañca, ramma½ cima½ gahavibhava½ pah±ya.
pit± pabbajito mayha½, puttasokena aµµito.
ahampi pabbajiss±mi, bh±tusokena aµµit±''..
330.
``so te ijjhatu saªkappo, ya½ tva½ patthesi sundar².
uttiµµhapiº¹o uñcho ca, pa½suk³lañca c²vara½.
et±ni abhisambhont², paraloke an±sav±''..
331.
``sikkham±n±ya me ayye, dibbacakkhu visodhita½.
pubbeniv±sa½ j±n±mi, yattha me vusita½ pure..
332.
``tuva½ niss±ya kaly±º², ther² saªghassa sobhane.
tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½..
333.
``anuj±n±hi me ayye, icche s±vatthi gantave.
s²han±da½ nadiss±mi, buddhaseµµhassa santike''..
334.
``passa sundari satth±ra½, hemavaººa½ harittaca½.
adant±na½ damet±ra½, sambuddhamakutobhaya½''..
335.
``passa sundarim±yanti½, vippamutta½ nir³padhi½.
v²tar±ga½ visa½yutta½, katakiccaman±sava½..
336.
``b±r±ºas²to nikkhamma, tava santikam±gat±.
s±vik± te mah±v²ra, p±de vandati sundar²''..
337.
``tuva½ buddho tuva½ satth±, tuyha½ dh²t±mhi br±hmaºa.
oras± mukhato j±t±, katakicc± an±sav±''..
338.
``tass± te sv±gata½ bhadde, tato {atho (ka0)} te adur±gata½.
evañhi dant± ±yanti, satthu p±d±ni vandik±.
v²tar±g± visa½yutt±, katakicc± an±sav±''..
... sundar² ther²....
5. subh±kamm±radh²tuther²g±th±
339.
``dahar±ha½ suddhavasan±, ya½ pure dhammamassuºi½.
tass± me appamatt±ya, sacc±bhisamayo ahu..
340.
``tatoha½ sabbak±mesu, bhusa½ aratimajjhaga½.
sakk±yasmi½ bhaya½ disv±, nekkhammameva {nekkhammaññeva (s²0), nekkhammasseva (sy±0)} p²haye..
341.
``hitv±naha½ ñ±tigaºa½, d±sakammakar±ni ca.
g±makhett±ni ph²t±ni, ramaº²ye pamodite..
342.
``pah±yaha½ pabbajit±, s±pateyyamanappaka½.
eva½ saddh±ya nikkhamma, saddhamme suppavedite..
343.
``neta½ {na meta½ (s²0 sy±0)} assa patir³pa½, ±kiñcaññañhi patthaye.
yo {y± (sy±0)} j±tar³pa½ rajata½, cha¹¹etv± {thapetv± (ka0)} punar±game {punar±gahe (ka0)}..
344.
``rajata½ j±tar³pa½ v±, na bodh±ya na santiy±.
neta½ samaºas±ruppa½, na eta½ ariyaddhana½..
345.
``lobhana½ madanañceta½, mohana½ rajava¹¹hana½.
s±saªka½ bahu±y±sa½, natthi cettha dhuva½ µhiti..
346.
``ettha ratt± pamatt± ca, saªkiliµµhaman± nar±.
aññamaññena by±ruddh±, puthu kubbanti medhaga½..
347.
``vadho bandho parikleso, j±ni sokapariddavo.
k±mesu adhipann±na½, dissate byasana½ bahu½..
348.
``ta½ ma½ ñ±t² amitt±va, ki½ vo k±mesu yuñjatha.
j±n±tha ma½ pabbajita½, k±mesu bhayadassini½..
349.
``na hiraññasuvaººena, parikkh²yanti ±sav±.
amitt± vadhak± k±m±, sapatt± sallabandhan±..
350.
``ta½ ma½ ñ±t² amitt±va, ki½ vo k±mesu yuñjatha.
j±n±tha ma½ pabbajita½, muº¹a½ saªgh±µip±ruta½..
351.
``uttiµµhapiº¹o uñcho ca, pa½suk³lañca c²vara½.
eta½ kho mama s±ruppa½, anag±r³panissayo..
352.
``vant± mahes²hi k±m±, ye dibb± ye ca m±nus±.
khemaµµh±ne vimutt± te, patt± te acala½ sukha½..
353.
``m±ha½ k±mehi saªgacchi½, yesu t±ºa½ na vijjati.
amitt± vadhak± k±m±, aggikkhandh³pam± dukh±..
354.
``paripantho esa bhayo, savigh±to sakaºµako.
gedho suvisamo ceso {lepo (s²0)}, mahanto mohan±mukho..
355.
``upasaggo bh²mar³po, k±m± sappasir³pam±.
ye b±l± abhinandanti, andhabh³t± puthujjan±..
356.
``k±mapaªkena satt± hi, bah³ loke aviddas³.
pariyanta½ na j±nanti, j±tiy± maraºassa ca..
357.
``duggatigamana½ magga½, manuss± k±mahetuka½.
bahu½ ve paµipajjanti, attano rogam±vaha½..
358.
``eva½ amittajanan±, t±pan± sa½kilesik±.
lok±mis± bandhan²y±, k±m± maraºabandhan± {caraºabandhan± (s²0)}..
359.
``umm±dan± ullapan±, k±m± cittappamaddino.
satt±na½ saªkiles±ya, khippa½ {khipa½ (s²0)} m±rena o¹¹ita½..
360.
``anant±d²nav± k±m±, bahudukkh± mah±vis±.
appass±d± raºakar±, sukkapakkhavisosan± {visosak± (s²0)}..
361.
``s±ha½ et±disa½ katv±, byasana½ k±mahetuka½.
na ta½ pacc±gamiss±mi, nibb±n±bhirat± sad±..
362.
``raºa½ karitv± {taritv± (s²0)} k±m±na½, s²tibh±v±bhikaªkhin².
appamatt± vihass±mi, sabbasa½yojanakkhaye..
363.
``asoka½ viraja½ khema½, ariyaµµhaªgika½ uju½.
ta½ magga½ anugacch±mi, yena tiºº± mahesino''..
364.
ima½ passatha dhammaµµha½, subha½ kamm±radh²tara½.
aneja½ upasampajja, rukkham³lamhi jh±yati..
365.
ajjaµµham² pabbajit±, saddh± saddhammasobhan±.
vin²tuppalavaºº±ya, tevijj± maccuh±yin²..
366.
s±ya½ bhujiss± anaº±, bhikkhun² bh±vitindriy±.
sabbayogavisa½yutt±, katakicc± an±sav±..
367.
ta½ sakko devasaªghena, upasaªkamma iddhiy±.
namassati bh³tapati, subha½ kamm±radh²taranti..
... subh± kamm±radh²t± ther²....
v²satinip±to niµµhito.
14. ti½sanip±to
1. subh±j²vakambavanik±ther²g±th±
368.
j²vakambavana½ ramma½, gacchanti½ bhikkhuni½ subha½.
dhuttako sanniv±resi {ta½ niv±resi (ka0)}, tamena½ abrav² subh±..
369.
``ki½ te apar±dhita½ may±, ya½ ma½ ovariy±na tiµµhasi.
na hi pabbajit±ya ±vuso, puriso samphusan±ya kappati..
370.
``garuke mama satthus±sane, y± sikkh± sugatena desit±.
parisuddhapada½ anaªgaºa½, ki½ ma½ ovariy±na tiµµhasi..
371.
``±vilacitto an±vila½, sarajo v²taraja½ anaªgaºa½.
sabbattha vimuttam±nasa½, ki½ ma½ ovariy±na tiµµhasi''..
372.
``dahar± ca ap±pik± casi, ki½ te pabbajj± karissati.
nikkhipa k±s±yac²vara½, ehi ram±ma supupphite {ram±mase pupphite (s²0 sy±0)} vane..
373.
``madhurañca pavanti sabbaso, kusumarajena samuµµhit± dum±.
paµhamavasanto sukho utu, ehi ram±ma supupphite vane..
374.
``kusumitasikhar± ca p±dap±, abhigajjantiva m±luterit±.
k± tuyha½ rati bhavissati, yadi ek± vanamogahissasi {vanamotarissasi (s²0), vanamog±hissasi (sy±0 ka0)}..
375.
``v±¼amigasaªghasevita½ , kuñjaramattakareºulo¼ita½.
asah±yik± gantumicchasi, rahita½ bhi½sanaka½ mah±vana½..
376.
``tapan²yakat±va dh²tik±, vicarasi cittalateva acchar±.
k±sikasukhumehi vaggubhi, sobhas² suvasanehi n³pame..
377.
``aha½ tava vas±nugo siya½, yadi viharemase {yadipi viharesi (ka0)} k±nanantare.
na hi matthi tay± piyattaro, p±ºo kinnarimandalocane..
378.
``yadi me vacana½ karissasi, sukhit± ehi ag±ram±vasa.
p±s±daniv±tav±sin², parikamma½ te karontu n±riyo..
379.
``k±sikasukhum±ni dh±raya, abhiropehi {abhirohehi (s²0)} ca m±lavaººaka½.
kañcanamaºimuttaka½ bahu½, vividha½ ±bharaºa½ karomi te..
380.
``sudhotarajapacchada½ subha½, goºakat³likasanthata½ nava½.
abhiruha sayana½ mah±raha½, candanamaº¹itas±ragandhika½.
381.
``uppala½ cudak± samuggata½, yath± ta½ amanussasevita½.
eva½ tva½ brahmac±rin², sakesaªgesu jara½ gamissasi''..
382.
``ki½ te idha s±rasammata½, kuºapap³ramhi sus±nava¹¹hane.
bhedanadhamme ka¼evare {kalevare (s²0 ka0)}, ya½ disv± vimano udikkhasi''..
383.
``akkh²ni ca turiy±riva, kinnariy±riva pabbatantare.
tava me nayan±ni dakkhiya, bhiyyo k±marat² pava¹¹hati..
384.
``uppalasikharopam±ni te, vimale h±µakasannibhe mukhe.
tava me nayan±ni dakkhiya {nayan±nudikkhiya (s²0)}, bhiyyo k±maguºo pava¹¹hati..
385.
``api d³ragat± saramhase, ±yatapamhe visuddhadassane.
na hi matthi tay± piyattar±, nayan± kinnarimandalocane''..
386.
``apathena pay±tumicchasi, canda½ k²¼anaka½ gavesasi.
meru½ laªghetumicchasi, yo tva½ buddhasuta½ maggayasi..
387.
``natthi hi loke sadevake, r±go yatthapi d±ni me siy±.
napi na½ j±n±mi k²riso, atha maggena hato sam³lako..
388.
``iªg±lakuy±va {iªgh±¼akhuy±va (sy±0)} ujjhito, visapattoriva aggito kato {agghato hato (s²0)}.
napi na½ pass±mi k²riso, atha maggena hato sam³lako..
389.
``yass± siy± apaccavekkhita½, satth± v± anup±sito siy±.
tva½ t±disika½ palobhaya, j±nanti½ so ima½ vihaññasi..
390.
``mayhañhi akkuµµhavandite, sukhadukkhe ca sat² upaµµhit±.
saªkhatamasubhanti j±niya, sabbattheva mano na limpati..
391.
``s±ha½ sugatassa s±vik±, maggaµµhaªgikay±nay±yin².
uddhaµasall± an±sav±, suññ±g±ragat± ram±maha½..
392.
``diµµh± hi may± sucittit±, sombh± d±rukapillak±ni v±.
tant²hi ca kh²lakehi ca, vinibaddh± vividha½ panaccak±..
393.
``tamhuddhaµe tantikh²lake, vissaµµhe vikale parikrite {paripakkh²te (s²0), paripakkate (sy±0)}.
na vindeyya khaº¹aso kate, kimhi tattha mana½ nivesaye..
394.
``tath³pam± dehak±ni ma½, tehi dhammehi vin± na vattanti.
dhammehi vin± na vattati, kimhi tattha mana½ nivesaye..
395.
``yath± harit±lena makkhita½, addasa cittika½ bhittiy± kata½.
tamhi te vipar²tadassana½, saññ± m±nusik± niratthik±..
396.
``m±ya½ viya aggato kata½, supinanteva suvaººap±dapa½.
upagacchasi andha rittaka½, janamajjheriva ruppar³paka½ {r³par³paka½ (ka0)}..
397.
``vaµµaniriva koµarohit±, majjhe pubbu¼ak± saassuk±.
p²¼ako¼ik± cettha j±yati, vividh± cakkhuvidh± ca piº¹it±''..
398.
upp±µiya c±rudassan±, na ca pajjittha asaªgam±nas±.
``handa te cakkhu½ harassu ta½'', tassa narassa ad±si t±vade..
399.
tassa ca viram±si t±vade, r±go tattha kham±pay² ca na½.
``sotthi siy± brahmac±rin², na puno edisaka½ bhavissati''..
400.
``±s±diya {±haniya (sy±0 ka0)} edisa½ jana½, aggi½ pajjalita½ va liªgiya.
gaºhiya ±s²visa½ viya, api nu sotthi siy± khamehi no''..
401.
mutt± ca tato s± bhikkhun², agam² buddhavarassa santika½.
passiya varapuññalakkhaºa½, cakkhu ±si yath± pur±ºakanti..
... subh± j²vakambavanik± ther²....
ti½sanip±to niµµhito.
15. catt±l²sanip±to
1. isid±s²ther²g±th±
402.
nagaramhi kusuman±me, p±µaliputtamhi pathaviy± maº¹e.
sakyakulakul²n±yo, dve bhikkhuniyo hi guºavatiyo..
403.
isid±s² tattha ek±, dutiy± bodh²ti s²lasampann± ca.
jh±najjh±yanarat±yo, bahussut±yo dhutakiles±yo..
404.
t± piº¹±ya caritv±, bhattattha½ {bhattatta½ (s²0)} kariya dhotapatt±yo.
rahitamhi sukhanisinn±, im± gir± abbhud²resu½..
405.
``p±s±dik±si ayye, isid±si vayopi te aparih²no.
ki½ disv±na by±lika½, ath±si nekkhammamanuyutt±''..
406.
evamanuyuñjiyam±n± s±, rahite dhammadesan±kusal±.
isid±s² vacanamabravi, ``suºa bodhi yath±mhi pabbajit±..
407.
``ujjeniy± puravare, mayha½ pit± s²lasa½vuto seµµhi.
tassamhi ekadh²t±, piy± man±p± ca dayit± ca..
408.
``atha me s±ketato varak±, ±gacchumuttamakul²n±.
seµµh² pah³taratano, tassa mama½ suºhamad±si t±to..
409.
``sassuy± sassurassa ca, s±ya½ p±ta½ paº±mamupagamma.
siras± karomi p±de, vand±mi yath±mhi anusiµµh±..
410.
``y± mayha½ s±mikassa, bhaginiyo bh±tuno parijano v±.
tamekavarakampi disv±, ubbigg± ±sana½ demi..
411.
``annena ca p±nena ca, khajjena ca yañca tattha sannihita½.
ch±demi upanay±mi ca, demi ca ya½ yassa patir³pa½..
412.
``k±lena upaµµhahitv± {uµµhahitv± (sy±0 ka0), upaµµhahitu½ (?)}, ghara½ samupagam±mi umm±re.
dhovant² hatthap±de, pañjalik± s±mikamupemi..
413.
``koccha½ pas±da½ añjaniñca, ±d±sakañca gaºhitv±.
parikammak±rik± viya, sayameva pati½ vibh³semi..
414.
``sayameva odana½ s±dhay±mi, sayameva bh±jana½ dhovant².
m±t±va ekaputtaka½, tath± {tad± (s²0)} bhatt±ra½ paricar±mi..
415.
``eva½ ma½ bhattikata½, anuratta½ k±rika½ nihatam±na½.
uµµh±yika½ {uµµh±hika½ (ka0)} analasa½, s²lavati½ dussate bhatt±..
416.
``so m±tarañca pitarañca, bhaºati `±pucchaha½ gamiss±mi.
isid±siy± na saha vaccha½, ek±g±reha½ {ekagharepa'ha½ (?)} saha vatthu½'..
417.
```m± eva½ putta avaca, isid±s² paº¹it± paribyatt±.
uµµh±yik± analas±, ki½ tuyha½ na rocate putta'..
418.
```na ca me hi½sati kiñci, na caha½ isid±siy± saha vaccha½.
dess±va me ala½ me, apucch±ha½ {±pucch±ha½ (sy±0), ±pucchaha½-n±pucchaha½ (?)} gamiss±mi'..
419.
``tassa vacana½ suºitv±, sassu sasuro ca ma½ apucchi½su.
`kissa {ki½sa (?)} tay± aparaddha½, bhaºa vissaµµh± yath±bh³ta½'..
420.
```napiha½ aparajjha½ kiñci, napi hi½semi na bhaº±mi dubbacana½.
ki½ sakk± k±tuyye, ya½ ma½ viddessate bhatt±'..
421.
``te ma½ pitughara½ paµinayi½su, viman± dukhena adhibh³t±.
`puttamanurakkham±n±, jit±mhase r³pini½ lakkhi½'..
422.
``atha ma½ ad±si t±to, a¹¹hassa gharamhi dutiyakulikassa.
tato upa¹¹hasuªkena, yena ma½ vindatha seµµhi..
423.
``tassapi gharamhi m±sa½, avasi½ atha sopi ma½ paµiccharayi {paµicchasi (s²0 ka0), paµicchati (sy±0), paµiccharati (ka0)}.
d±s²va upaµµhahanti½, ad³sika½ s²lasampanna½..
424.
``bhikkh±ya ca vicaranta½, damaka½ danta½ me pit± bhaºati.
`hohisi {sohisi (sabbattha)} me j±m±t±, nikkhipa poµµhiñca {ponti½ (s²0 sy±0)} ghaµikañca'..
425.
``sopi vasitv± pakkha½ {pakkamatha (s²0)}, atha t±ta½ bhaºati `dehi me poµµhi½.
ghaµikañca mallakañca, punapi bhikkha½ cariss±mi'..
426.
``atha na½ bhaºat² t±to, amm± sabbo ca me ñ±tigaºavaggo.
`ki½ te na k²rati idha, bhaºa khippa½ ta½ te karihi'ti..
427.
``eva½ bhaºito bhaºati, `yadi me att± sakkoti ala½ mayha½.
isid±siy± na saha vaccha½, ekaghareha½ saha vatthu½'..
428.
``vissajjito gato so, ahampi ek±kin² vicintemi.
`±pucchit³na gaccha½, marituye {marit±ye (s²0), maritu½ (sy±0)} v± pabbajissa½ v±'..
429.
``atha ayy± jinadatt±, ±gacch² gocar±ya caram±n±.
t±takula½ vinayadhar², bahussut± s²lasampann±..
430.
``ta½ disv±na amh±ka½, uµµh±y±sana½ tass± paññ±payi½.
nisinn±ya ca p±de, vanditv± bhojanamad±si½..
431.
``annena ca p±nena ca, khajjena ca yañca tattha sannihita½.
santappayitv± avaca½, `ayye icch±mi pabbajitu½'..
432.
``atha ma½ bhaºat² t±to, `idheva puttaka {puttike (sy±0 ka0)} car±hi tva½ dhamma½.
annena ca p±nena ca, tappaya samaºe dvij±t² ca'..
433.
``athaha½ bhaº±mi t±ta½, rodant² añjali½ paº±metv±.
`p±pañhi may± pakata½, kamma½ ta½ nijjaress±mi'..
434.
``atha ma½ bhaºat² t±to, `p±puºa bodhiñca aggadhammañca.
nibb±nañca labhassu, ya½ sacchikar² dvipadaseµµho'..
435.
``m±t±pit³ abhiv±dayitv±, sabbañca ñ±tigaºavagga½.
satt±ha½ pabbajit±, tisso vijj± aphassayi½..
436.
``j±n±mi attano satta, j±tiyo yassaya½ phalavip±ko.
ta½ tava ±cikkhissa½, ta½ ekaman± nis±mehi..
437.
``nagaramhi erakacche {erakakacche (sy±0 ka0)}, suvaººak±ro aha½ pah³tadhano.
yobbanamadena matto so, parad±ra½ aseviha½..
438.
``soha½ tato cavitv±, nirayamhi apaccisa½ cira½.
pakko tato ca uµµhahitv±, makkaµiy± kucchimokkami½..
439.
``satt±haj±taka½ ma½, mah±kapi y³thapo nillacchesi.
tasseta½ kammaphala½, yath±pi gantv±na parad±ra½..
440.
``soha½ tato cavitv±, k±la½ karitv± sindhav±raññe.
k±º±ya ca khañj±ya ca, e¼akiy± kucchimokkami½..
441.
``dv±dasa vass±ni aha½, nillacchito d±rake parivahitv±.
kimin±vaµµo akallo, yath±pi gantv±na parad±ra½..
442.
``soha½ tato cavitv±, gov±ºijakassa g±viy± j±to.
vaccho l±kh±tambo, nillacchito dv±dase m±se..
443.
``vo¹h³na {te puna (sy±0 ka0), vodhuna (ka0 aµµha0)} naªgalamaha½, sakaµañca dh±ray±mi.
andhovaµµo akallo, yath±pi gantv±na parad±ra½..
444.
``soha½ tato cavitv±, v²thiy± d±siy± ghare j±to.
neva mahil± na puriso, yath±pi gantv±na parad±ra½..
445.
``ti½sativassamhi mato, s±kaµikakulamhi d±rik± j±t±.
kapaºamhi appabhoge, dhanika {aºika (aµµha0), ta½sa½vaººan±yampi atthayutti gavesitabb±} purisap±tabahulamhi..
446.
``ta½ ma½ tato satthav±ho, ussann±ya vipul±ya va¹¹hiy±.
oka¹¹hati vilapanti½, acchinditv± kulagharasm±..
447.
``atha so¼asame vasse, disv± ma½ pattayobbana½ kañña½.
orundhatassa putto, girid±so n±ma n±mena..
448.
``tassapi aññ± bhariy±, s²lavat² guºavat² yasavat² ca.
anuratt± {anuvatt± (ka0)} bhatt±ra½, tass±ha½ {tassa ta½ (?)} viddesanamak±si½..
449.
``tasseta½ kammaphala½, ya½ ma½ apak²rit³na gacchanti.
d±s²va upaµµhahanti½, tassapi anto kato may±''ti..
... isid±s² ther²....
catt±l²sanip±to niµµhito.
16. mah±nip±to
1. sumedh±ther²g±th±
450.
mant±vatiy± nagare, rañño koñcassa aggamahesiy±.
dh²t± ±si½ sumedh±, pas±dit± s±sanakarehi..
451.
s²lavat² cittakath±, bahussut± buddhas±sane vin²t±.
m±t±pitaro upagamma, bhaºati ``ubhayo nis±metha..
452.
``nibb±n±bhirat±ha½, asassata½ bhavagata½ yadipi dibba½.
kimaªga½ pana {kimaªga pana (s²0 sy±0), ki½ pana (?)} tucch± k±m±, appass±d± bahuvigh±t±..
453.
``k±m± kaµuk± ±s²vis³pam±, yesu mucchit± b±l±.
te d²gharatta½ niraye, samappit± haññante dukkhit± {haññare dukhit± (?)}..
454.
``socanti p±pakamm±, vinip±te p±pavaddhino sad±.
k±yena ca v±c±ya ca, manas± ca asa½vut± b±l±..
455.
``b±l± te duppaññ±, acetan± dukkhasamudayoruddh±.
desante aj±nant±, na bujjhare ariyasacc±ni..
456.
``sacc±ni amma buddhavaradesit±ni, te bahutar± aj±nant± ye.
abhinandanti bhavagata½, pihenti devesu upapatti½..
457.
``devesupi upapatti, asassat± bhavagate aniccamhi.
na ca santasanti b±l±, punappuna½ j±yitabbassa..
458.
``catt±ro vinip±t±, duve {dve (sabbattha)} ca gatiyo kathañci labbhanti.
na ca vinip±tagat±na½, pabbajj± atthi nirayesu..
459.
``anuj±n±tha ma½ ubhayo, pabbajitu½ dasabalassa p±vacane.
appossukk± ghaµissa½, j±timaraºappah±n±ya..
460.
``ki½ bhavagate {bhavagatena (sy±0)} abhinanditena, k±yakalin± as±rena.
bhavataºh±ya nirodh±, anuj±n±tha pabbajiss±mi..
461.
``buddh±na½ upp±do vivajjito, akkhaºo khaºo laddho.
s²l±ni brahmacariya½, y±vaj²va½ na d³seyya½''..
462.
eva½ bhaºati sumedh±, m±t±pitaro ``na t±va ±h±ra½.
±harissa½ {±hariy±mi (s²0), ±h±risa½ (?)} gahaµµh±, maraºavasa½ gat±va hess±mi''..
463.
m±t± dukkhit± rodati pit± ca, ass± sabbaso samabhihato.
ghaµenti saññ±petu½, p±s±datale cham±patita½..
464.
``uµµhehi puttaka ki½ socitena, dinn±si v±raºavatimhi.
r±j± an²karatto {aº²kadatto (s²0 sy±0)}, abhir³po tassa tva½ dinn±..
465.
``aggamahes² bhavissasi, anikarattassa r±jino bhariy±.
s²l±ni brahmacariya½, pabbajj± dukkar± puttaka..
466.
``rajje ±º±dhanamissariya½, bhog± sukh± daharik±si.
bhuñj±hi k±mabhoge, v±reyya½ hotu te putta''..
467.
atha ne bhaºati sumedh±, ``m± edisik±ni bhavagatamas±ra½.
pabbajj± v± hohiti, maraºa½ v± me na ceva v±reyya½..
468.
``kimiva p³tik±yamasuci½, savanagandha½ bhay±naka½ kuºapa½.
abhisa½viseyya½ bhasta½, asaki½ paggharita½ asucipuººa½..
469.
``kimiva t±ha½ j±nant², vikulaka½ ma½sasoºitupalitta½.
kimikul±laya½ sakuºabhatta½, ka¼evara½ kissa diyyati..
470.
``nibbuyhati sus±na½, acira½ k±yo apetaviññ±ºo.
chuddho {cha¹¹ito (sy±0), chuµµho (ka0)} ka¼iªgara½ viya, jiguccham±nehi ñ±t²hi..
471.
``chuddh³na {cha¹¹³na (sy±0), chuµµh³na (ka0)} na½ sus±ne, parabhatta½ nh±yanti {nh±yare (?)} jigucchant±.
niyak± m±t±pitaro, ki½ pana s±dh±raº± janat±..
472.
``ajjhosit± as±re, ka¼evare aµµhinh±rusaªgh±te.
khe¼assucc±rassava, paripuººe {khe¼assucc±rapassavaparipuººe (s²0)} p³tik±yamhi..
473.
``yo na½ vinibbhujitv±, abbhantaramassa b±hira½ kayir± .
gandhassa asaham±n±, sak±pi m±t± jiguccheyya..
474.
``khandhadh±tu±yatana½, saªkhata½ j±tim³laka½ dukkha½.
yoniso anuvicinant², v±reyya½ kissa iccheyya½..
475.
``divase divase tisatti, sat±ni navanav± pateyyu½ k±yamhi.
vassasatampi ca gh±to, seyyo dukkhassa ceva½ khayo..
476.
``ajjhupagacche gh±ta½, yo viññ±yeva½ satthuno vacana½.
`d²gho tesa½ {vo (ka0)} sa½s±ro, punappuna½ haññam±n±na½'..
477.
``devesu manussesu ca, tiracch±nayoniy± asurak±ye.
petesu ca nirayesu ca, aparimit± dissare gh±t±..
478.
``gh±t± nirayesu bah³, vinip±tagatassa p²¼iyam±nassa {kilissam±nassa (sy±0 ka0)}.
devesupi att±ºa½, nibb±nasukh± para½ natthi..
479.
``patt± te nibb±na½, ye yutt± dasabalassa p±vacane.
appossukk± ghaµenti, j±timaraºappah±n±ya..
480.
``ajjeva t±tabhinikkhamissa½, bhogehi ki½ as±rehi.
nibbinn± me k±m±, vantasam± t±lavatthukat±''..
481.
s± ceva½ bhaºati pitaraman²karatto ca yassa s± dinn±.
upay±si v±raºavate, v±reyyamupaµµhite k±le..
482.
atha asitanicitamuduke, kese khaggena chindiya sumedh±.
p±s±da½ pidahitv± {pidhetv± (s²0 sy±0), pidhitv± (ka0)}, paµhamajjh±na½ sam±pajji..
483.
s± ca tahi½ sam±pann±, an²karatto ca ±gato nagara½.
p±s±de ca {p±s±deva (s²0 sy±0)} sumedh±, aniccasañña½ {aniccasaññ± (sabbattha)} subh±veti..
484.
s± ca manasi karoti, an²karatto ca ±ruh² turita½.
maºikanakabh³sitaªgo, katañjal² y±cati sumedha½..
485.
``rajje ±º±dhanamissariya½, bhog± sukh± daharik±si.
bhuñj±hi k±mabhoge, k±masukh± dullabh± loke..
486.
``nissaµµha½ te rajja½, bhoge bhuñjassu dehi d±n±ni.
m± dumman± ahosi, m±t±pitaro te dukkhit±'' {m±t±pitaro ca te dukhit± (?)}..
487.
ta½ ta½ bhaºati sumedh±, k±mehi anatthik± vigatamoh±.
``m± k±me abhinandi, k±mesv±d²nava½ passa..
488.
``c±tudd²po r±j± mandh±t±, ±si k±mabhogina maggo.
atitto k±laªkato, na cassa parip³rit± icch±..
489.
``satta ratan±ni vasseyya, vuµµhim± dasadis± samantena.
na catthi titti k±m±na½, atitt±va maranti nar±..
490.
``asis³n³pam± k±m±, k±m± sappasiropam±.
ukkopam± anudahanti, aµµhikaªkala {kaªkhala (s²0)} sannibh±..
491.
``anicc± addhuv± k±m±, bahudukkh± mah±vis±.
ayogu¼ova santatto, agham³l± dukhapphal±..
492.
``rukkhapphal³pam± k±m±, ma½sapes³pam± dukh±.
supinopam± vañcaniy±, k±m± y±citak³pam±..
493.
``sattis³l³pam± k±m±, rogo gaº¹o agha½ nigha½.
aªg±rak±susadis±, agham³la½ bhaya½ vadho..
494.
``eva½ bahudukkh± k±m±, akkh±t± antar±yik±.
gacchatha na me bhagavate, viss±so atthi attano..
495.
``ki½ mama paro karissati, attano s²samhi ¹ayham±namhi.
anubandhe jar±maraºe, tassa gh±t±ya ghaµitabba½''..
496.
dv±ra½ ap±puritv±naha½ {av±puritv±ha½ (s²0)}, m±t±pitaro an²karattañca.
disv±na chama½ nisinne, rodante idamavoca½..
497.
``d²gho b±l±na½ sa½s±ro, punappunañca rodata½.
anamatagge pitu maraºe, bh±tu vadhe attano ca vadhe..
498.
``assu thañña½ rudhira½, sa½s±ra½ anamataggato saratha.
satt±na½ sa½sarata½, sar±hi aµµh²nañca sannicaya½..
499.
``sara caturodadh² {sarassu caturo udadh² (?)}, upan²te assuthaññarudhiramhi.
sara ekakappamaµµh²na½, sañcaya½ vipulena sama½..
500.
``anamatagge sa½sarato, mahi½ {mah±mahi½ (?)} jambud²pamupan²ta½.
kolaµµhimattagu¼ik±, m±t± m±tusveva nappahonti..
501.
``tiºakaµµhas±kh±pal±sa½ {sara tiºakaµµhas±kh±pal±sa½ (s²0)}, upan²ta½ anamataggato sara.
caturaªgulik± ghaµik±, pitupitusveva nappahonti..
502.
``sara k±ºakacchapa½ pubbasamudde, aparato ca yugachidda½.
sira½ {sara (s²0)} tassa ca paµimukka½, manussal±bhamhi opamma½..
503.
``sara r³pa½ pheºapiº¹opamassa, k±yakalino as±rassa.
khandhe passa anicce, sar±hi niraye bahuvigh±te..
504.
``sara kaµasi½ va¹¹hente, punappuna½ t±su t±su j±t²su.
sara kumbh²labhay±ni ca, sar±hi catt±ri sacc±ni..
505.
``amatamhi vijjam±ne, ki½ tava pañcakaµukena p²tena.
sabb± hi k±maratiyo, kaµukatar± pañcakaµukena..
506.
``amatamhi vijjam±ne, ki½ tava k±mehi ye pari¼±h± {sapari¼±h± (s²0 aµµha0)}.
sabb± hi k±maratiyo, jalit± kuthit± kampit± sant±pit±..
507.
``asapattamhi sam±ne, ki½ tava k±mehi ye bahusapatt±.
r±jaggicoraudakappiyehi, s±dh±raº± k±m± bahusapatt±..
508.
``mokkhamhi vijjam±ne, ki½ tava k±mehi yesu vadhabandho.
k±mesu hi asak±m±, vadhabandhadukh±ni anubhonti..
509.
``±d²pit± tiºukk±, gaºhanta½ dahanti neva muñcanta½.
ukkopam± hi k±m±, dahanti ye te na muñcanti..
510.
``m± appakassa hetu, k±masukhassa vipula½ jah² sukha½.
m± puthulomova ba¼isa½, gilitv± pacch± vihaññasi..
511.
``k±ma½ k±mesu damassu, t±va sunakhova saªkhal±baddho.
k±hinti khu ta½ k±m±, ch±t± sunakha½va caº¹±l±..
512.
``aparimitañca dukkha½, bah³ni ca cittadomanass±ni.
anubhohisi k±mayutto, paµinissaja {paµinissara (s²0)} addhuve k±me..
513.
``ajaramhi vijjam±ne, ki½ tava k±mehi {yesu jar±ya ca. maraºaby±dhihi gahit± (?)} yesu jar±.
maraºaby±dhigahit± {yesu jar±ya ca. maraºaby±dhihi gahit± (?)}, sabb± sabbattha j±tiyo..
514.
``idamajaramidamamara½ {ida½ ajara½ ida½ amara½ (?)}, idamajar±mara½ padamasoka½.
asapattamasamb±dha½, akhalitamabhaya½ nirupat±pa½..
515.
``adhigatamida½ bah³hi, amata½ ajj±pi ca labhan²yamida½.
yo yoniso payuñjati, na ca sakk± aghaµam±nena''..
516.
eva½ bhaºati sumedh±, saªkh±ragate rati½ alabham±n±.
anunent² anikaratta½, kese ca chama½ khipi sumedh±..
517.
uµµh±ya anikaratto, pañjaliko y±citass± pitara½ so.
``vissajjetha sumedha½, pabbajitu½ vimokkhasaccadass±''..
518.
vissajjit± m±t±pit³hi, pabbaji sokabhayabh²t±.
cha abhiññ± sacchikat±, aggaphala½ sikkham±n±ya..
519.
acchariyamabbhuta½ ta½, nibb±na½ ±si r±jakaññ±ya.
pubbeniv±sacarita½, yath± by±kari pacchime k±le..
520.
``bhagavati koº±gamane, saªgh±r±mamhi navanivesamhi.
sakhiyo tisso janiyo, vih±rad±na½ ad±simha..
521.
``dasakkhattu½ satakkhattu½, dasasatakkhattu½ sat±ni ca satakkhattu½.
devesu uppajjimha, ko pana v±do manussesu..
522.
``devesu mahiddhik± ahumha, m±nusakamhi ko pana v±do.
sattaratanassa mahes², itthiratana½ aha½ ±si½..
523.
``so hetu so pabhavo, ta½ m³la½ s±va s±sane khant².
ta½ paµhamasamodh±na½, ta½ dhammarat±ya nibb±na½''..
524.
eva½ karonti ye saddahanti, vacana½ anomapaññassa.
nibbindanti bhavagate, nibbinditv± virajjant²ti..
ittha½ suda½ sumedh± ther² g±th±yo abh±sitth±ti.
mah±nip±to niµµhito.
samatt± ther²g±th±yo.
g±th±sat±ni catt±ri, as²ti puna cuddasa {g±th±saªkhy± idha anukkamaºikagaºan±vasena p±kaµ±}.
theriyekuttarasat± {ther²yekuttarachasat± (?) ti½samatt±pi pañcasatamatt±pi theriyo ekato ±gat± manasik±tabb±}, sabb± t± ±savakkhay±ti..
ther²g±th±p±¼i niµµhit±.