.. namo tassa bhagavato arahato samm±sambuddhassa.. khuddakanik±ye ther²g±th±p±¼i 1. ekakanip±to 1. aññatar±ther²g±th± 1. ``sukha½ sup±hi therike, katv± co¼ena p±rut±. upasanto hi te r±go, sukkha¹±ka½ va kumbhiya''nti.. ittha½ suda½ aññatar± ther² apaññ±t± bhikkhun² g±tha½ abh±sitth±ti. 2. mutt±ther²g±th± 2. ``mutte muccassu yogehi, cando r±huggah± iva. vippamuttena cittena, anaº± bhuñja piº¹aka''nti.. ittha½ suda½ bhagav± mutta½ sikkham±na½ im±ya g±th±ya abhiºha½ ovadat²ti. 3. puºº±ther²g±th± 3. ``puººe p³rassu dhammehi, cando pannaraseriva. paripuºº±ya paññ±ya, tamokhandha½ {tamokkhandha½ (s²0 sy±0)} pad±lay±''ti.. ittha½ suda½ puºº± ther² g±tha½ abh±sitth±ti. 4. tiss±ther²g±th± 4. ``tisse sikkhassu sikkh±ya, m± ta½ yog± upaccagu½. sabbayogavisa½yutt±, cara loke an±sav±''ti.. ... tiss± ther².... 5. aññatar±tiss±ther²g±th± 5. ``tisse yuñjassu dhammehi, khaºo ta½ m± upaccag±. khaº±t²t± hi socanti, nirayamhi samappit±''ti.. ... aññatar± tiss± ther².... 6. dh²r±ther²g±th± 6. ``dh²re nirodha½ phusehi {phussehi (s²0)}, saññ±v³pasama½ sukha½. ±r±dhay±hi nibb±na½, yogakkhemamanuttara''nti {yogakkhema½ anuttaranti (s²0 sy±0)}.. ... dh²r± ther².... 7. v²r±ther²g±th± 7. ``v²r± v²rehi {dh²r± dh²rehi (ka0)} dhammehi, bhikkhun² bh±vitindriy±. dh±rehi antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hini''nti {sav±hananti (ka0)}.. ... v²r± ther².... 8. mitt±ther²g±th± 8. ``saddh±ya pabbajitv±na, mitte mittarat± bhava. bh±vehi kusale dhamme, yogakkhemassa pattiy±''ti.. ... mitt± ther².... 9. bhadr±ther²g±th± 9. ``saddh±ya pabbajitv±na, bhadre bhadrarat± bhava. bh±vehi kusale dhamme, yogakkhemamanuttara''nti.. ... bhadr± ther².... 10. upasam±ther²g±th± 10. ``upasame tare ogha½, maccudheyya½ suduttara½. dh±rehi antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hana''nti.. ... upasam± ther².... 11. mutt±ther²g±th± 11. ``sumutt± s±dhumutt±mhi, t²hi khujjehi muttiy±. udukkhalena musalena, patin± khujjakena ca. mutt±mhi j±timaraº±, bhavanetti sam³hat±''ti.. ... mutt± ther².... 12. dhammadinn±ther²g±th± 12. ``chandaj±t± avas±y², manas± ca phuµ± {phuµµh± (sy±0), phuµh± (s²0 aµµha0)} siy±. k±mesu appaµibaddhacitt± {appaµibandhacitt± (ka0)}, uddha½sot±ti vuccat²''ti {uddha½sot± vimuccat²ti (s²0 p²0)}.. ... dhammadinn± ther².... 13.vis±kh±ther²g±th± 13. ``karotha buddhas±sana½, ya½ katv± n±nutappati. khippa½ p±d±ni dhovitv±, ekamante nis²dath±''ti.. ... vis±kh± ther².... 14.suman±ther²g±th± 14. ``dh±tuyo dukkhato disv±, m± j±ti½ punar±gami. bhave chanda½ vir±jetv±, upasant± carissas²''ti.. ... suman± ther².... 15. uttar±ther²g±th± 15. ``k±yena sa½vut± ±si½, v±c±ya uda cetas±. sam³la½ taºhamabbuyha, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti.. ... uttar± ther².... 16. vu¹¹hapabbajitasuman±ther²g±th± 16. ``sukha½ tva½ vu¹¹hike sehi, katv± co¼ena p±r³t±. upasanto hi te r±go, s²tibh³t±si nibbut±''ti.. ... suman± vu¹¹hapabbajit± ther².... 17. dhamm±ther²g±th± 17. ``piº¹ap±ta½ caritv±na, daº¹amolubbha dubbal±. vedham±nehi gattehi, tattheva nipati½ cham±. disv± ±d²nava½ k±ye, atha citta½ vimucci me''ti.. ... dhamm± ther².... 18. saªgh±ther²g±th± 18. ``hitv± ghare pabbajitv± {pabbajit± (s²0 aµµha0)}, hitv± putta½ pasu½ piya½. hitv± r±gañca dosañca, avijjañca vir±jiya. sam³la½ taºhamabbuyha, upasant±mhi nibbut±''ti.. ... saªgh± ther².... ekakanip±to niµµhito. 2. dukanip±to 1. abhir³panand±ther²g±th± 19. {apa0 ther² 2.4.157 apad±nepi} ``±tura½ asuci½ p³ti½, passa nande samussaya½. asubh±ya citta½ bh±vehi, ekagga½ susam±hita½.. 20. ``animittañca bh±vehi, m±n±nusayamujjaha. tato m±n±bhisamay±, upasant± carissas²''ti.. ittha½ suda½ bhagav± abhir³pananda½ sikkham±na½ im±hi g±th±hi abhiºha½ ovadat²ti {ittha½ suda½ bhagav± abhir³pananda½ sikkham±na½ im±hi g±th±hi abhiºha½ ovadat²ti (ka0)}. 2. jent±ther²g±th± 21. ``ye ime satta bojjhaªg±, magg± nibb±napattiy±. bh±vit± te may± sabbe, yath± buddhena desit±.. 22. ``diµµho hi me so bhagav±, antimoya½ samussayo. vikkh²ºo j±tisa½s±ro, natthi d±ni punabbhavo''ti.. ittha½ suda½ jent± ther² g±th±yo abh±sitth±ti. 3. sumaªgalam±t±ther²g±th± 23. ``sumuttik± sumuttik± {sumuttike sumuttike (s²0), sumuttike sumuttik± (sy±0 ka0)}, s±dhumuttik±mhi musalassa. ahiriko me chattaka½ v±pi, ukkhalik± me de¹¹ubha½ v±ti.. 24. ``r±gañca aha½ dosañca, cicciµi cicciµ²ti vihan±mi. s± rukkham³lamupagamma, aho sukhanti sukhato jh±y±m²''ti.. ... sumaªgalam±t± ther² {aññatar± ther² bhikkhun² apaññ±t± (sy±0 ka0)}. 4. a¹¹hak±sither²g±th± 25. ``y±va k±sijanapado, suªko me tatthako ahu. ta½ katv± negamo aggha½, a¹¹henaggha½ µhapesi ma½.. 26. ``atha nibbindaha½ r³pe, nibbindañca virajjaha½. m± puna j±tisa½s±ra½, sandh±veyya½ punappuna½. tisso vijj± sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana''nti.. ... a¹¹hak±si ther².... 5. citt±ther²g±th± 27. ``kiñc±pi khomhi kisik±, gil±n± b±¼hadubbal±. daº¹amolubbha gacch±mi, pabbata½ abhir³hiya.. 28. ``saªgh±µi½ nikkhipitv±na, pattakañca nikujjiya. sele khambhesimatt±na½, tamokhandha½ pad±liy±''ti.. ... citt± ther².... 6. mettik±ther²g±th± 29. ``kiñc±pi khomhi dukkhit±, dubbal± gatayobban±. daº¹amolubbha gacch±mi, pabbata½ abhir³hiya.. 30. ``nikkhipitv±na saªgh±µi½, pattakañca nikujjiya. nisinn± camhi selamhi, atha citta½ vimucci me. tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana''nti.. ... mettik± ther².... 7. mitt±ther²g±th± 31. ``c±tuddasi½ pañcadasi½, y± ca pakkhassa aµµham². p±µih±riyapakkhañca, aµµhaªgasusam±gata½.. 32. ``uposatha½ up±gacchi½, devak±y±bhinandin². s±jja ekena bhattena, muº¹± saªgh±µip±rut±. devak±ya½ na pattheha½, vineyya hadaye dara''nti.. ... mitt± ther².... 8. abhayam±tuther²g±th± 33. ``uddha½ p±datal± amma, adho ve kesamatthak±. paccavekkhassuma½ k±ya½, asuci½ p³tigandhika½.. 34. ``eva½ viharam±n±ya, sabbo r±go sam³hato. pari¼±ho samucchinno, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti.. ... abhayam±tu ther².... 9. abhay±ther²g±th± 35. ``abhaye bhiduro k±yo, yattha sat± puthujjan±. nikkhipiss±mima½ deha½, sampaj±n± sat²mat².. 36. ``bah³hi dukkhadhammehi, appam±darat±ya me. taºhakkhayo anuppatto, kata½ buddhassa s±sana''nti.. ... abhay± ther².... 10. s±m±ther²g±th± 37. ``catukkhattu½ pañcakkhattu½, vih±r± upanikkhami½. aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin². tass± me aµµham² ratti, yato taºh± sam³hat±.. 38. ``bah³hi dukkhadhammehi, appam±darat±ya me. taºhakkhayo anuppatto, kata½ buddhassa s±sana''nti.. ... s±m± ther².... dukanip±to niµµhito. 3. tikanip±to 1. apar±s±m±ther²g±th± 39. ``paººav²sativass±ni , yato pabbajit±ya me. n±bhij±n±mi cittassa, sama½ laddha½ kud±cana½.. 40. ``aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin². tato sa½vegam±p±di½, saritv± jinas±sana½.. 41. ``bah³hi dukkhadhammehi, appam±darat±ya me. taºhakkhayo anuppatto, kata½ buddhassa s±sana½. ajja me sattam² ratti, yato taºh± visosit±''ti.. ... apar± s±m± ther².... 2. uttam±ther²g±th± 42. ``catukkhattu½ pañcakkhattu½, vih±r± upanikkhami½. aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin².. 43. ``s± bhikkhuni½ upagacchi½, y± me saddh±yik± ahu. s± me dhammamadesesi, khandh±yatanadh±tuyo.. 44. ``tass± dhamma½ suºitv±na, yath± ma½ anus±si s±. satt±ha½ ekapallaªkena, nis²di½ p²tisukhasamappit± {nis²di½ sukhasamappit± (s²0)}. aµµhamiy± p±de pas±resi½, tamokhandha½ pad±liy±''ti.. ... uttam± ther².... 3. apar±uttam±ther²g±th± 45. ``ye ime satta bojjhaªg±, magg± nibb±napattiy±. bh±vit± te may± sabbe, yath± buddhena desit±.. 46. ``suññatass±nimittassa, l±bhin²ha½ yadicchaka½. oras± dh²t± buddhassa, nibb±n±bhirat± sad±.. 47. ``sabbe k±m± samucchinn±, ye dibb± ye ca m±nus±. vikkh²ºo j±tisa½s±ro, natthi d±ni punabbhavo''ti.. ... apar± uttam± ther².... 4. dantik±ther²g±th± 48. ``div±vih±r± nikkhamma, gijjhak³µamhi pabbate. n±ga½ og±hamuttiººa½, nad²t²ramhi addasa½.. 49. ``puriso aªkusam±d±ya, `dehi p±da'nti y±cati. n±go pas±ray² p±da½, puriso n±gam±ruhi.. 50. ``disv± adanta½ damita½, manuss±na½ vasa½ gata½. tato citta½ sam±dhesi½, khalu t±ya vana½ gat±''ti.. ... dantik± ther².... 5. ubbirither²g±th± 51. ``amma j²v±ti vanamhi kandasi, att±na½ adhigaccha ubbiri. cull±s²tisahass±ni {c³¼±s²tisahass±ni (s²0)}, sabb± j²vasan±mik±. etamh±¼±hane da¹¹h±, t±sa½ kamanusocasi.. 52. ``abbah² {abbut² (sy±0), abbu¼ha½ (ka0)} vata me salla½, duddasa½ hadayassita½ {hadayanissita½ (s²0 sy±0)}. ya½ me sokaparet±ya, dh²tusoka½ byap±nudi.. 53. ``s±jja abb³¼hasall±ha½, nicch±t± parinibbut±. buddha½ dhammañca saªghañca, upemi saraºa½ muni''nti.. ... ubbir² ther².... 6. sukk±ther²g±th± 54. ``ki½me kat± r±jagahe manuss±, madhu½ p²t±va {madhup²t±va (s²0)} acchare. ye sukka½ na up±santi, desenti½ buddhas±sana½.. 55. ``tañca appaµiv±n²ya½, asecanakamojava½. pivanti maññe sappaññ±, val±hakamivaddhag³.. 56. ``sukk± sukkehi dhammehi, v²tar±g± sam±hit±. dh±reti antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hana''nti.. ... sukk± ther².... 7. sel±ther²g±th± 57. ``natthi nissaraºa½ loke, ki½ vivekena k±hasi. bhuñj±hi k±maratiyo, m±hu pacch±nut±pin²''.. 58. ``sattis³l³pam± k±m±, khandh±sa½ adhikuµµan±. ya½ tva½ `k±marati½' br³si, `arat²' d±ni s± mama.. 59. ``sabbattha vihat± nand² {nandi (s²0 sy±0)}, tamokhandho pad±lito. eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antak±''ti.. ... sel± ther².... 8. som±ther²g±th± 60. ``ya½ ta½ is²hi pattabba½, µh±na½ durabhisambhava½. na ta½ dvaªgulapaññ±ya, sakk± pappotumitthiy±''.. 61. ``itthibh±vo no ki½ kayir±, cittamhi susam±hite. ñ±ºamhi vattam±namhi, samm± dhamma½ vipassato.. 62. ``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito. eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antak±''ti.. ... som± ther².... tikanip±to niµµhito. 4. catukkanip±to 1. bhadd±k±pil±n²ther²g±th± 63. ``putto buddhassa d±y±do, kassapo susam±hito. pubbeniv±sa½ yovedi, sagg±p±yañca passati.. 64. ``atho j±tikkhaya½ patto, abhiññ±vosito muni. et±hi t²hi vijj±hi, tevijjo hoti br±hmaºo.. 65. ``tatheva bhadd± k±pil±n², tevijj± maccuh±yin². dh±reti antima½ deha½, jetv± m±ra½ sav±hana½.. 66. ``disv± ±d²nava½ loke, ubho pabbajit± maya½. tyamha kh²º±sav± dant±, s²tibh³tamha nibbut±''ti.. ... bhadd± k±pil±n² ther².... catukkanip±to niµµhito. 5. pañcakanip±to 1. aññatar±ther²g±th± 67. ``paººav²sativass±ni , yato pabbajit± aha½. n±cchar±saªgh±tamattampi, cittass³pasamajjhaga½.. 68. ``aladdh± cetaso santi½, k±mar±genavassut±. b±h± paggayha kandant², vih±ra½ p±visi½ aha½.. 69. ``s± bhikkhuni½ up±gacchi½, y± me saddh±yik± ahu. s± me dhammamadesesi, khandh±yatanadh±tuyo.. 70. ``tass± dhamma½ suºitv±na, ekamante up±visi½. pubbeniv±sa½ j±n±mi, dibbacakkhu visodhita½.. 71. ``cetopariccañ±ºañca {cetopariyañ±ºañca (ka0)}, sotadh±tu visodhit±. iddh²pi me sacchikat±, patto me ±savakkhayo. cha¼abhiññ± {cha mebhiññ± (sy±0 ka0)} sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana''nti.. ... aññatar± ther² .... 2. vimal±ther²g±th± 72. ``matt± vaººena r³pena, sobhaggena yasena ca. yobbanena cupatthaddh±, aññ±samatimaññiha½.. 73. ``vibh³setv± ima½ k±ya½, sucitta½ b±lal±pana½. aµµh±si½ vesidv±ramhi, luddo p±samivo¹¹iya.. 74. ``pilandhana½ vida½sent², guyha½ pak±sika½ bahu½. ak±si½ vividha½ m±ya½, ujjagghant² bahu½ jana½.. 75. ``s±jja piº¹a½ caritv±na, muº¹± saªgh±µip±rut±. nisinn± rukkham³lamhi, avitakkassa l±bhin².. 76. ``sabbe yog± samucchinn±, ye dibb± ye ca m±nus±. khepetv± ±save sabbe, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti.. ... vimal± pur±ºagaºik± ther².... 3. s²h±ther²g±th± 77. ``ayoniso manasik±r±, k±mar±gena aµµit±. ahosi½ uddhat± pubbe, citte avasavattin².. 78. ``pariyuµµhit± klesehi, subhasaññ±nuvattin². sama½ cittassa na labhi½, r±gacittavas±nug±.. 79. ``kis± paº¹u vivaºº± ca, satta vass±ni c±riha½. n±ha½ div± v± ratti½ v±, sukha½ vindi½ sudukkhit±.. 80. ``tato rajju½ gahetv±na, p±visi½ vanamantara½. vara½ me idha ubbandha½, yañca h²na½ pun±care.. 81. ``da¼hap±sa½ {da¼ha½ p±sa½ (s²0)} karitv±na, rukkhas±kh±ya bandhiya. pakkhipi½ p±sa½ g²v±ya½, atha citta½ vimucci me''ti.. ... s²h± ther².... 4. sundar²nand±ther²g±th± 82. ``±tura½ asuci½ p³ti½, passa nande samussaya½. asubh±ya citta½ bh±vehi, ekagga½ susam±hita½.. 83. ``yath± ida½ tath± eta½, yath± eta½ tath± ida½. duggandha½ p³tika½ v±ti, b±l±na½ abhinandita½.. 84. ``evameta½ avekkhant², rattindivamatandit±. tato sak±ya paññ±ya, abhinibbijjha {abhinibbijja (s²0 sy±0)} dakkhisa½.. 85. ``tass± me appamatt±ya, vicinantiy± yoniso. yath±bh³ta½ aya½ k±yo, diµµho santarab±hiro.. 86. ``atha nibbindaha½ k±ye, ajjhattañca virajjaha½. appamatt± visa½yutt±, upasant±mhi nibbut±''ti.. ... sundar²nand± ther².... 5. nanduttar±ther²g±th± 87. ``aggi½ candañca s³riyañca, devat± ca namassiha½. nad²titth±ni gantv±na, udaka½ oruh±miha½.. 88. ``bah³vatasam±d±n± , a¹¹ha½ s²sassa olikhi½. cham±ya seyya½ kappemi, ratti½ bhatta½ na bhuñjaha½.. 89. ``vibh³s±maº¹anarat±, nh±panucch±danehi ca. upak±si½ ima½ k±ya½, k±mar±gena aµµit±.. 90. ``tato saddha½ labhitv±na, pabbaji½ anag±riya½. disv± k±ya½ yath±bh³ta½, k±mar±go sam³hato.. 91. ``sabbe bhav± samucchinn±, icch± ca patthan±pi ca. sabbayogavisa½yutt±, santi½ p±puºi cetaso''ti.. ... nanduttar± ther².... 6. mitt±k±¼²ther²g±th± 92. ``saddh±ya pabbajitv±na, ag±rasm±nag±riya½. vicari½ha½ tena tena, l±bhasakk±raussuk±.. 93. ``riñcitv± parama½ attha½, h²namattha½ aseviha½. kiles±na½ vasa½ gantv±, s±maññattha½ na bujjhiha½.. 94. ``tass± me ahu sa½vego, nisinn±ya vih±rake. ummaggapaµipann±mhi, taºh±ya vasam±gat±.. 95. ``appaka½ j²vita½ mayha½, jar± by±dhi ca maddati. pur±ya½ bhijjati {jar±ya bhijjate (s²0)} k±yo, na me k±lo pamajjitu½.. 96. ``yath±bh³tamavekkhant², khandh±na½ udayabbaya½. vimuttacitt± uµµh±si½, kata½ buddhassa s±sana''ntntti.. ... mitt± k±¼² ther².... 7. sakul±ther²g±th± 97. ``ag±rasmi½ vasant²ha½, dhamma½ sutv±na bhikkhuno. addasa½ viraja½ dhamma½, nibb±na½ padamaccuta½.. 98. ``s±ha½ putta½ dh²tarañca, dhanadhaññañca cha¹¹iya. kese ched±payitv±na, pabbaji½ anag±riya½.. 99. ``sikkham±n± aha½ sant², bh±vent² maggamañjasa½. pah±si½ r±gadosañca, tadekaµµhe ca ±save.. 100. ``bhikkhun² upasampajja, pubbaj±timanussari½. dibbacakkhu visodhita½ {visodhita½ dibbacakkhu (s²0)}, vimala½ s±dhubh±vita½.. 101. ``saªkh±re parato disv±, hetuj±te palokite {palokine (ka0)}. pah±si½ ±save sabbe, s²tibh³t±mhi nibbut±''ti.. ... sakul± ther².... 8. soº±ther²g±th± 102. ``dasa putte vij±yitv±, asmi½ r³pasamussaye. tatoha½ dubbal± jiºº±, bhikkhuni½ upasaªkami½.. 103. ``s± me dhammamadesesi, khandh±yatanadh±tuyo. tass± dhamma½ suºitv±na, kese chetv±na pabbaji½.. 104. ``tass± me sikkham±n±ya, dibbacakkhu visodhita½. pubbeniv±sa½ j±n±mi, yattha me vusita½ pure.. 105. ``animittañca bh±vemi, ekagg± susam±hit±. anantar±vimokkh±si½, anup±d±ya nibbut±.. 106. ``pañcakkhandh± pariññ±t±, tiµµhanti chinnam³lak±. dhi tavatthu jare jamme, natthi d±ni punabbhavo''ti.. ... soº± ther².... 9. bhadd±kuº¹alakes±ther²g±th± 107. ``l³nakes² paªkadhar², ekas±µ² pure cari½. avajje vajjamatin², vajje c±vajjadassin².. 108. ``div±vih±r± nikkhamma, gijjhak³µamhi pabbate. addasa½ viraja½ buddha½, bhikkhusaªghapurakkhata½.. 109. ``nihacca j±ºu½ vanditv±, sammukh± añjali½ aka½. `ehi bhadde'ti ma½ avaca, s± me ±s³pasampad±.. 110. ``ciºº± aªg± ca magadh±, vajj² k±s² ca kosal±. anaº± paºº±savass±ni, raµµhapiº¹a½ abhuñjaha½.. 111. ``puñña½ vata pasavi bahu½, sappañño vat±ya½ up±sako. yo bhadd±ya c²vara½ ad±si, vippamutt±ya sabbagantheh²''ti.. ... bhadd± kuº¹alakes± ther².... 10. paµ±c±r±ther²g±th± 112. ``naªgalehi kasa½ khetta½, b²j±ni pavapa½ cham±. puttad±r±ni posent±, dhana½ vindanti m±ºav±.. 113. ``kimaha½ s²lasampann±, satthus±sanak±rik±. nibb±na½ n±dhigacch±mi, akus²t± anuddhat±.. 114. ``p±de pakkh±layitv±na, udakesu karomaha½. p±dodakañca disv±na, thalato ninnam±gata½.. 115. ``tato citta½ sam±dhesi½, assa½ bhadra½vaj±niya½. tato d²pa½ gahetv±na, vih±ra½ p±visi½ aha½. seyya½ olokayitv±na, mañcakamhi up±visi½.. 116. ``tato s³ci½ gahetv±na, vaµµi½ okassay±maha½. pad²passeva nibb±na½, vimokkho ahu cetaso''ti.. ... paµ±c±r± ther².... 11. ti½samatt±ther²g±th± 117. ```musal±ni gahetv±na, dhañña½ koµµenti m±ºav± {m±nav± (s²0)}. puttad±r±ni posent±, dhana½ vindanti m±ºav±.. 118. ```karotha buddhas±sana½, ya½ katv± n±nutappati. khippa½ p±d±ni dhovitv±, ekamante nis²datha. cetosamathamanuyutt±, karotha buddhas±sana½'.. 119. ``tass± t± {ta½ (s²0)} vacana½ sutv±, paµ±c±r±ya s±sana½. p±de pakkh±layitv±na, ekamanta½ up±visu½. cetosamathamanuyutt±, aka½su buddhas±sana½.. 120. ``rattiy± purime y±me, pubbaj±timanussaru½. rattiy± majjhime y±me, dibbacakkhu½ visodhayu½. rattiy± pacchime y±me, tamokhandha½ pad±layu½.. 121. ``uµµh±ya p±de vandi½su, `kat± te anus±san². inda½va dev± tidas±, saªg±me apar±jita½. purakkhatv± vihass±ma {vihar±ma (s²0), vihariss±ma (sy±0)}, tevijj±mha an±sav±'''ti.. ittha½ suda½ ti½samatt± ther² bhikkhuniyo paµ±c±r±ya santike añña½ by±kari½s³ti. 12. cand±ther²g±th± 122. ``duggat±ha½ pure ±si½, vidhav± ca aputtik±. vin± mittehi ñ±t²hi, bhattaco¼assa n±dhiga½.. 123. ``patta½ daº¹añca gaºhitv±, bhikkham±n± kul± kula½. s²tuºhena ca ¹ayhant², satta vass±ni c±riha½.. 124. ``bhikkhuni½ puna disv±na, annap±nassa l±bhini½. upasaªkamma avoca½ {avoci½ (ka0)}, `pabbajja½ anag±riya½'.. 125. ``s± ca ma½ anukamp±ya, pabb±jesi paµ±c±r±. tato ma½ ovaditv±na, paramatthe niyojayi.. 126. ``tass±ha½ vacana½ sutv±, ak±si½ anus±sani½. amogho ayy±yov±do, tevijj±mhi an±sav±''ti.. ... cand± ther².... pañcakanip±to niµµhito. 6. chakkanip±to 1. pañcasatamatt±ther²g±th± 127. ``yassa magga½ na j±n±si, ±gatassa gatassa v±. ta½ kuto c±gata½ satta½ {santa½ (s²0), putta½ (sy±0)}, `mama putto'ti rodasi.. 128. ``maggañca khossa {kho'tha (sy±0 ka0)} j±n±si, ±gatassa gatassa v±. na na½ samanusocesi, eva½dhamm± hi p±ºino.. 129. ``ay±cito tat±gacchi, n±nuññ±to {ananuññ±to (s²0 sy±0)} ito gato. kutoci n³na ±gantv±, vasitv± katip±haka½. itopi aññena gato, tatopaññena gacchati.. 130. ``peto manussar³pena, sa½saranto gamissati. yath±gato tath± gato, k± tattha paridevan±''.. 131. ``abbah² {abbuyha½ (sy±0)} vata me salla½, duddasa½ hadayassita½. y± me sokaparet±ya, puttasoka½ byap±nudi.. 132. ``s±jja abb³¼hasall±ha½, nicch±t± parinibbut±. buddha½ dhammañca saªghañca, upemi saraºa½ muni½''.. ittha½ suda½ pañcasatamatt± ther² bhikkhuniyo...pe0.... 2. v±seµµh²ther²g±th± 133. ``puttasokenaha½ aµµ±, khittacitt± visaññin². nagg± pakiººakes² ca, tena tena vic±riha½.. 134. ``v²thi {vasi½ (s²0)} saªk±rak³µesu, sus±ne rathiy±su ca. acari½ t²ºi vass±ni, khuppip±s±samappit±.. 135. ``athaddas±si½ sugata½, nagara½ mithila½ pati {gata½ (ka0)}. adant±na½ damet±ra½, sambuddhamakutobhaya½.. 136. ``sacitta½ paµiladdh±na, vanditv±na up±visi½. so me dhammamadesesi, anukamp±ya gotamo.. 137. ``tassa dhamma½ suºitv±na, pabbaji½ anag±riya½. yuñjant² satthuvacane, sacch±k±si½ pada½ siva½.. 138. ``sabbe sok± samucchinn±, pah²n± etadantik±. pariññ±t± hi me vatth³, yato sok±na sambhavo''ti.. ... v±seµµh² ther².... 3. khem±ther²g±th± 139. ``dahar± tva½ r³pavat², ahampi daharo yuv±. pañcaªgikena turiyena {t³rena (ka0)}, ehi kheme ram±mase''.. 140. ``imin± p³tik±yena, ±turena pabhaªgun±. aµµiy±mi har±y±mi, k±mataºh± sam³hat±.. 141. ``sattis³l³pam± k±m±, khandh±sa½ adhikuµµan±. ya½ `tva½ k±marati½' br³si, `arat²' d±ni s± mama.. 142. ``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito. eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka.. 143. ``nakkhatt±ni namassant±, aggi½ paricara½ vane. yath±bhuccamaj±nant±, b±l± suddhimamaññatha.. 144. ``ahañca kho namassant², sambuddha½ purisuttama½. pamutt± {parimutt± (s²0 sy±0)} sabbadukkhehi, satthus±sanak±rik±''ti.. ... khem± ther².... 4. suj±t±ther²g±th± 145. ``alaªkat± suvasan±, m±lin² candanokkhit±. sabb±bharaºasañchann±, d±s²gaºapurakkhat±.. 146. ``anna½ p±nañca ±d±ya, khajja½ bhojja½ anappaka½. gehato nikkhamitv±na, uyy±namabhih±rayi½.. 147. ``tattha ramitv± k²¼itv±, ±gacchant² saka½ ghara½. vih±ra½ daµµhu½ p±visi½, s±kete añjana½ vana½.. 148. ``disv±na lokapajjota½, vanditv±na up±visi½. so me dhammamadesesi, anukamp±ya cakkhum±.. 149. ``sutv± ca kho mahesissa, sacca½ sampaµivijjhaha½. tattheva viraja½ dhamma½, phusayi½ amata½ pada½.. 150. ``tato viññ±tasaddhamm±, pabbaji½ anag±riya½. tisso vijj± anuppatt±, amogha½ buddhas±sana''nti.. ... suj±t± ther².... 5. anopam±ther²g±th± 151. ``ucce kule aha½ j±t±, bahuvitte mahaddhane. vaººar³pena sampann±, dh²t± majjhassa {meghassa (s²0), meghissa (sy±0)} atraj±.. 152. ``patthit± r±japuttehi, seµµhiputtehi gijjhit± {seµµhiputtehi bhijjhit± (s²0)}. pitu me pesay² d³ta½, detha mayha½ anopama½.. 153. ``yattaka½ tulit± es±, tuyha½ dh²t± anopam±. tato aµµhaguºa½ dassa½, hirañña½ ratan±ni ca.. 154. ``s±ha½ disv±na sambuddha½, lokajeµµha½ anuttara½. tassa p±d±ni vanditv±, ekamanta½ up±visi½.. 155. ``so me dhammamadesesi, anukamp±ya gotamo. nisinn± ±sane tasmi½, phusayi½ tatiya½ phala½.. 156. ``tato kes±ni chetv±na, pabbaji½ anag±riya½. ajja me sattam² ratti, yato taºh± visosit±''ti.. ... anopam± ther².... 6. mah±paj±patigotam²ther²g±th± 157. ``buddha v²ra namo tyatthu, sabbasatt±namuttama. yo ma½ dukkh± pamocesi, aññañca bahuka½ jana½.. 158. ``sabbadukkha½ pariññ±ta½, hetutaºh± visosit±. bh±vito aµµhaªgiko {ariyaµµhaªgiko (s²0 ka0), bh±vitaµµhaªgiko (sy±0)} maggo, nirodho phusito may±.. 159. ``m±t± putto pit± bh±t±, ayyak± ca pure ahu½. yath±bhuccamaj±nant², sa½sari½ha½ anibbisa½.. 160. ``diµµho hi me so bhagav±, antimoya½ samussayo. vikkh²ºo j±tisa½s±ro, natthi d±ni punabbhavo.. 161. ``±raddhav²riye pahitatte, nicca½ da¼haparakkame. samagge s±vake passe, es± buddh±na vandan±.. 162. ``bah³na½ {bahunna½ (s²0 sy±0)} vata atth±ya, m±y± janayi gotama½. by±dhimaraºatunn±na½, dukkhakkhandha½ byap±nud²''ti.. ... mah±paj±patigotam² ther².... 7. gutt±ther²g±th± 163. ``gutte yadattha½ pabbajj±, hitv± putta½ vasu½ piya½. tameva anubr³hehi, m± cittassa vasa½ gami.. 164. ``cittena vañcit± satt±, m±rassa visaye rat±. anekaj±tisa½s±ra½, sandh±vanti aviddas³.. 165. ``k±macchandañca by±p±da½, sakk±yadiµµhimeva ca. s²labbatapar±m±sa½, vicikicchañca pañcama½.. 166. ``sa½yojan±ni et±ni, pajahitv±na bhikkhun². orambh±gaman²y±ni, nayida½ punarehisi.. 167. ``r±ga½ m±na½ avijjañca, uddhaccañca vivajjiya. sa½yojan±ni chetv±na, dukkhassanta½ karissasi.. 168. ``khepetv± j±tisa½s±ra½, pariññ±ya punabbhava½. diµµheva dhamme nicch±t±, upasant± carissat²''ti.. ... gutt± ther².... 8. vijay±ther²g±th± 169. ``catukkhattu½ pañcakkhattu½, vih±r± upanikkhami½. aladdh± cetaso santi½, citte avasavattin².. 170. ``bhikkhuni½ upasaªkamma, sakkacca½ paripucchaha½. s± me dhammamadesesi, dh±tu±yatan±ni ca.. 171. ``catt±ri ariyasacc±ni, indriy±ni bal±ni ca. bojjhaªgaµµhaªgika½ magga½, uttamatthassa pattiy±.. 172. ``tass±ha½ vacana½ sutv±, karont² anus±sani½. rattiy± purime y±me, pubbaj±timanussari½.. 173. ``rattiy± majjhime y±me, dibbacakkhu½ visodhayi½. rattiy± pacchime y±me, tamokhandha½ pad±layi½.. 174. ``p²tisukhena ca k±ya½, pharitv± vihari½ tad±. sattamiy± p±de pas±resi½, tamokhandha½ pad±liy±''ti.. ... vijay± ther².... chakkanip±to niµµhito. 7. sattakanip±to 1. uttar±ther²g±th± 175. ```musal±ni gahetv±na, dhañña½ koµµenti m±ºav±. puttad±r±ni posent±, dhana½ vindanti m±ºav±.. 176. ```ghaµetha buddhas±sane, ya½ katv± n±nutappati. khippa½ p±d±ni dhovitv±, ekamanta½ nis²datha.. 177. ```citta½ upaµµhapetv±na, ekagga½ susam±hita½. paccavekkhatha saªkh±re, parato no ca attato'.. 178. ``tass±ha½ vacana½ sutv±, paµ±c±r±nus±sani½. p±de pakkh±layitv±na, ekamante up±visi½.. 179. ``rattiy± purime y±me, pubbaj±timanussari½. rattiy± majjhime y±me, dibbacakkhu½ visodhayi½.. 180. ``rattiy± pacchime y±me, tamokkhandha½ pad±layi½. tevijj± atha vuµµh±si½, kat± te anus±san².. 181. ``sakka½va dev± tidas±, saªg±me apar±jita½. purakkhatv± vihass±mi, tevijj±mhi an±sav±''.. ... uttar± ther².... 2. c±l±ther²g±th± 182. ``sati½ upaµµhapetv±na, bhikkhun² bh±vitindriy±. paµivijjhi pada½ santa½, saªkh±r³pasama½ sukha½''.. 183. ``ka½ nu uddissa muº¹±si, samaº² viya dissasi. na ca rocesi p±saº¹e, kimida½ carasi momuh±''.. 184. ``ito bahiddh± p±saº¹±, diµµhiyo upanissit±. na te dhamma½ vij±nanti, na te dhammassa kovid±.. 185. ``atthi sakyakule j±to, buddho appaµipuggalo. so me dhammamadesesi, diµµh²na½ samatikkama½.. 186. ``dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½. ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½.. 187. ``tass±ha½ vacana½ sutv±, vihari½ s±sane rat±. tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½.. 188. ``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito. eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka''.. ... c±l± ther².... 3. upac±l±ther²g±th± 189. ``satimat² cakkhumat², bhikkhun² bh±vitindriy±. paµivijjhi½ pada½ santa½, ak±purisasevita½''.. 190. ``ki½ nu j±ti½ na rocesi, j±to k±m±ni bhuñjati. bhuñj±hi k±maratiyo, m±hu pacch±nut±pin²''.. 191. ``j±tassa maraºa½ hoti, hatthap±d±na chedana½. vadhabandhapariklesa½, j±to dukkha½ nigacchati.. 192. ``atthi sakyakule j±to, sambuddho apar±jito. so me dhammamadesesi, j±tiy± samatikkama½.. 193. ``dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½. ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½.. 194. ``tass±ha½ vacana½ sutv±, vihari½ s±sane rat±. tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½.. 195. ``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito. eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka''.. ... upac±l± ther².... sattakanip±to niµµhito. 8. aµµhakanip±to 1. s²s³pac±l±ther²g±th± 196. ``bhikkhun² s²lasampann±, indriyesu susa½vut±. adhigacche pada½ santa½, asecanakamojava½''.. 197. ``t±vati½s± ca y±m± ca, tusit± c±pi devat±. nimm±naratino dev±, ye dev± vasavattino. tattha citta½ paº²dhehi, yattha te vusita½ pure''.. 198. ``t±vati½s± ca y±m± ca, tusit± c±pi devat±. nimm±naratino dev±, ye dev± vasavattino.. 199. ``k±la½ k±la½ bhav±bhava½, sakk±yasmi½ purakkhat±. av²tivatt± sakk±ya½, j±timaraºas±rino.. 200. ``sabbo ±d²pito loko, sabbo loko pad²pito. sabbo pajjalito loko, sabbo loko pakampito.. 201. ``akampiya½ atuliya½, aputhujjanasevita½. buddho dhammamadesesi, tattha me nirato mano.. 202. ``tass±ha½ vacana½ sutv±, vihari½ s±sane rat±. tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½.. 203. ``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito. eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antaka''.. ... s²s³pac±l± ther².... aµµhakanip±to niµµhito. 9. navakanip±to 1. va¹¹ham±tuther²g±th± 204. ``m± su te va¹¹ha lokamhi, vanatho ±hu kud±cana½. m± puttaka punappuna½, ahu dukkhassa bh±gim±.. 205. ``sukhañhi va¹¹ha munayo, anej± chinnasa½say±. s²tibh³t± damappatt±, viharanti an±sav±.. 206. ``teh±nuciººa½ is²bhi, magga½ dassanapattiy±. dukkhassantakiriy±ya, tva½ va¹¹ha anubr³haya''.. 207. ``vis±rad±va bhaºasi, etamattha½ janetti me. maññ±mi n³na m±mike, vanatho te na vijjati''.. 208. ``ye keci va¹¹ha saªkh±r±, h²n± ukkaµµhamajjhim±. aº³pi aºumattopi, vanatho me na vijjati.. 209. ``sabbe me ±sav± kh²º±, appamattassa jh±yato. tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½''.. 210. ``u¼±ra½ vata me m±t±, patoda½ samavassari. paramatthasañhit± g±th±, yath±pi anukampik±.. 211. ``tass±ha½ vacana½ sutv±, anusiµµhi½ janettiy±. dhammasa½vegam±p±di½, yogakkhemassa pattiy±.. 212. ``soha½ padh±napahitatto, rattindivamatandito. m±tar± codito santo, aphusi½ santimuttama½''.. ... va¹¹ham±t± ther².... navakanip±to niµµhito. 10. ek±dasanip±to 1. kis±gotam²ther²g±th± 213. ``kaly±ºamittat± munin±, loka½ ±dissa vaººit±. kaly±ºamitte bhajam±no, api b±lo paº¹ito assa.. 214. ``bhajitabb± sappuris±, paññ± tath± va¹¹hati bhajant±na½. bhajam±no sappurise, sabbehipi dukkhehi pamucceyya.. 215. ``dukkhañca vij±neyya, dukkhassa ca samudaya½ nirodha½. aµµhaªgikañca magga½, catt±ripi ariyasacc±ni.. 216. ``dukkho itthibh±vo, akkh±to purisadammas±rathin±. sapattikampi hi dukkha½, appekacc± saki½ vij±t±yo.. 217. ``galake api kantanti, sukhum±liniyo vis±ni kh±danti. janam±rakamajjhagat±, ubhopi byasan±ni anubhonti.. 218. ``upavijaññ± gacchant², addas±ha½ pati½ mata½. panthamhi vij±yitv±na, appatt±va saka½ ghara½.. 219. ``dve putt± k±lakat±, pat² ca panthe mato kapaºik±ya. m±t± pit± ca bh±t±, ¹ayhanti ca ekacitak±ya½.. 220. ``kh²ºakul²ne kapaºe, anubh³ta½ te dukha½ aparim±ºa½. ass³ ca te pavatta½, bah³ni ca j±tisahass±ni.. 221. ``vasit± sus±namajjhe, athopi kh±dit±ni puttama½s±ni. hatakulik± sabbagarahit±, matapatik± amatamadhigacchi½.. 222. ``bh±vito me maggo, ariyo aµµhaªgiko amatag±m². nibb±na½ sacchikata½, dhamm±d±sa½ avekkhi½ha½ {apekkhiha½ (s²0)}.. 223. ``ahamamhi kantasall±, ohitabh±r± katañhi karaº²ya½. kis± gotam² ther², vimuttacitt± ima½ bhaº²''ti.. ... kis± gotam² ther².... ek±dasanip±to niµµhito. 11. dv±dasakanip±to 1. uppalavaºº±ther²g±th± 224. ``ubho m±t± ca dh²t± ca, maya½ ±su½ {±bhu½ (s²0)} sapattiyo. tass± me ahu sa½vego, abbhuto lomaha½sano.. 225. ``dhiratthu k±m± asuc², duggandh± bahukaºµak±. yattha m±t± ca dh²t± ca, sabhariy± maya½ ahu½.. 226. ``k±mesv±d²nava½ disv±, nekkhamma½ daµµhu khemato. s± pabbajji½ r±jagahe, ag±rasm±nag±riya½.. 227. ``pubbeniv±sa½ j±n±mi, dibbacakkhu½ visodhita½. cetopariccañ±ºañca, sotadh±tu visodhit±.. 228. ``iddh²pi me sacchikat±, patto me ±savakkhayo. cha¼abhiññ± sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana½.. 229. ``iddhiy± abhinimmitv±, caturassa½ ratha½ aha½. buddhassa p±de vanditv±, lokan±thassa t±dino'' {sir²mato (sy±0 ka0)}.. 230. ``supupphitagga½ upagamma p±dapa½, ek± tuva½ tiµµhasi s±lam³le {rukkham³le (sy±0 ka0)}. na c±pi te dutiyo atthi koci, na tva½ b±le bh±yasi dhuttak±na½''.. 231. ``sata½ sahass±nipi dhuttak±na½, sam±gat± edisak± bhaveyyu½. loma½ na iñje napi sampavedhe, ki½ me tuva½ m±ra karissaseko.. 232. ``es± antaradh±y±mi, kucchi½ v± pavis±mi te. bhamukantare tiµµh±mi, tiµµhanti½ ma½ na dakkhasi.. 233. ``cittamhi vas²bh³t±ha½, iddhip±d± subh±vit±. cha¼abhiññ± sacchikat±, kata½ buddhassa s±sana½.. 234. ``sattis³l³pam± k±m±, khandh±sa½ adhikuµµan±. ya½ tva½ `k±marati½' br³si, `arat²' d±ni s± mama.. 235. ``sabbattha vihat± nand², tamokhandho pad±lito. eva½ j±n±hi p±pima, nihato tvamasi antak±''ti.. ... uppalavaºº± ther².... dv±dasanip±to niµµhito. 12. so¼asanip±to 1. puºº±ther²g±th± 236. ``udah±r² aha½ s²te {udakam±hari½ s²te (s²0)}, sad± udakamotari½. ayy±na½ daº¹abhayabh²t±, v±c±dosabhayaµµit±.. 237. ``kassa br±hmaºa tva½ bh²to, sad± udakamotari. vedham±nehi gattehi, s²ta½ vedayase bhusa½''.. 238. j±nant² vata ma½ {j±nant² ca tuva½ (ka0)} bhoti, puººike paripucchasi. karonta½ kusala½ kamma½, rundhanta½ katap±paka½.. 239. ``yo ca vu¹¹ho daharo v±, p±pakamma½ pakubbati. dak±bhisecan± sopi, p±pakamm± pamuccati''.. 240. ``ko nu te idamakkh±si, aj±nantassa aj±nako. dak±bhisecan± n±ma, p±pakamm± pamuccati.. 241. ``sagga½ n³na gamissanti, sabbe maº¹³kakacchap±. n±g± {nakk± (s²0)} ca susum±r± ca, ye caññe udake car±.. 242. ``orabbhik± s³karik±, macchik± migabandhak±. cor± ca vajjhagh±t± ca, ye caññe p±pakammino. dak±bhisecan± tepi, p±pakamm± pamuccare.. 243. ``sace im± nadiyo te, p±pa½ pubbe kata½ vahu½. puññampim± vaheyyu½ te, tena tva½ parib±hiro.. 244. ``yassa br±hmaºa tva½ bh²to, sad± udakamotari. tameva brahme m± k±si, m± te s²ta½ chavi½ hane''.. 245. ``kummaggapaµipanna½ ma½, ariyamagga½ sam±nayi. dak±bhisecan± bhoti, ima½ s±µa½ dad±mi te''.. 246. ``tuyheva s±µako hotu, n±hamicch±mi s±µaka½. sace bh±yasi dukkhassa, sace te dukkhamappiya½.. 247. ``m±k±si p±paka½ kamma½, ±vi v± yadi v± raho. sace ca p±paka½ kamma½, karissasi karosi v±.. 248. ``na te dukkh± pamutyatthi, upecc±pi {uppacc±pi (aµµha0 p±µhantara½)} pal±yato. sace bh±yasi dukkhassa, sace te dukkhamappiya½.. 249. ``upehi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½. sam±diy±hi s²l±ni, ta½ te atth±ya hehiti''.. 250. ``upemi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½. sam±diy±mi s²l±ni, ta½ me atth±ya hehiti.. 251. ``brahmabandhu pure ±si½, ajjamhi saccabr±hmaºo. tevijjo vedasampanno, sottiyo camhi nh±tako''ti.. ... puºº± ther².... so¼asanip±to niµµhito. 13. v²satinip±to 1. ambap±l²ther²g±th± 252. ``k±¼ak± bhamaravaººas±dis±, vellitagg± mama muddhaj± ahu½. te jar±ya s±ºav±kas±dis±, saccav±divacana½ anaññath±.. 253. ``v±sitova surabh² karaº¹ako, pupphap³ra mama uttamaªgajo {uttamaªgabh³to (ka0)}. ta½ jar±yatha salomagandhika½, saccav±divacana½ anaññath±.. 254. ``k±nana½va sahita½ suropita½, kocchas³civicitaggasobhita½. ta½ jar±ya virala½ tahi½ tahi½, saccav±divacana½ anaññath±.. 255. ``kaºhakhandhakasuvaººamaº¹ita½, sobhate suveº²hilaªkata½. ta½ jar±ya khalita½ sira½ kata½, saccav±divacana½ anaññath±.. 256. ``cittak±rasukat±va lekhik±, sobhare su bhamuk± pure mama. t± jar±ya valibhippalambit±, saccav±divacana½ anaññath±.. 257. ``bhassar± surucir± yath± maº², nettahesumabhin²lam±yat±. te jar±yabhihat± na sobhare, saccav±divacana½ anaññath±.. 258. ``saºhatuªgasadis² ca n±sik±, sobhate su abhiyobbana½ pati. s± jar±ya upak³lit± viya, saccav±divacana½ anaññath±.. 259. ``kaªkaºa½ va sukata½ suniµµhita½, sobhare su mama kaººap±¼iyo. t± jar±ya valibhippalambit±, saccav±divacana½ anaññath±.. 260. ``pattal²makulavaººas±dis±, sobhare su dant± pure mama. te jar±ya khaº¹it± c±sit± {p²tak± (s²0)}, saccav±divacana½ anaññath±.. 261. ``k±nanamhi vanasaº¹ac±rin², kokil±va madhura½ nik³jiha½. ta½ jar±ya khalita½ tahi½ tahi½, saccav±divacana½ anaññath±.. 262. ``saºhakamburiva suppamajjit±, sobhate su g²v± pure mama. s± jar±ya bhagg± {bhañjit± (?)} vin±mit±, saccav±divacana½ anaññath±.. 263. ``vaµµapalighasadisopam± ubho, sobhare su b±h± pure mama. t± jar±ya yatha p±µalibbalit± {yath± p±µalippalit± (s²0 sy±0 ka0)}, saccav±divacana½ anaññath±.. 264. ``saºhamuddikasuvaººamaº¹it±, sobhare su hatth± pure mama. te jar±ya yath± m³lam³lik±, saccav±divacana½ anaññath±.. 265. ``p²navaµµasahituggat± ubho, sobhare {sobhate (aµµha0)} su thanak± pure mama. thevik²va lambanti nodak±, saccav±divacana½ anaññath±.. 266. ``kañcanassaphalaka½va sammaµµha½, sobhate su k±yo pure mama. so val²hi sukhum±hi otato, saccav±divacana½ anaññath±.. 267. ``n±gabhogasadisopam± ubho, sobhare su ³r³ pure mama. te jar±ya yath± ve¼un±¼iyo, saccav±divacana½ anaññath±.. 268. ``saºhan³purasuvaººamaº¹it± , sobhare su jaªgh± pure mama. t± jar±ya tiladaº¹ak±riva, saccav±divacana½ anaññath±.. 269. ``t³lapuººasadisopam± ubho, sobhare su p±d± pure mama. te jar±ya phuµit± val²mat±, saccav±divacana½ anaññath±.. 270. ``ediso ahu aya½ samussayo, jajjaro bahudukkh±nam±layo. sopalepapatito jar±gharo, saccav±divacana½ anaññath±''.. ... ambap±l² ther².... 2. rohin²ther²g±th± 271. ```samaº±'ti bhoti supi {bhoti tva½ sayasi (s²0), bhoti ma½ vipassi (sy±0)}, `samaº±'ti pabujjhasi {paµibujjhasi (s²0 sy±0)}. samaº±neva {samaº±nameva (s²0 sy±0)} kittesi, samaº² n³na {samaº² nu (ka0)} bhavissasi.. 272. ``vipula½ annañca p±nañca, samaº±na½ paveccasi {payacchasi (s²0)}. rohin² d±ni pucch±mi, kena te samaº± piy±.. 273. ``akammak±m± alas±, paradatt³paj²vino. ±sa½suk± s±duk±m±, kena te samaº± piy±''.. 274. ``cirassa½ vata ma½ t±ta, samaº±na½ paripucchasi. tesa½ te kittayiss±mi, paññ±s²laparakkama½.. 275. ``kammak±m± analas±, kammaseµµhassa k±rak±. r±ga½ dosa½ pajahanti, tena me samaº± piy±.. 276. ``t²ºi p±passa m³l±ni, dhunantntti sucik±rino. sabba½ p±pa½ pah²nesa½, tena me samaº± piy±.. 277. ``k±yakamma½ suci nesa½, vac²kammañca t±disa½. manokamma½ suci nesa½, tena me samaº± piy±.. 278. ``vimal± saªkhamutt±va, suddh± santarab±hir±. puºº± sukk±na dhamm±na½ {sukkehi dhammehi (s²0 sy±0 aµµha0)}, tena me samaº± piy±.. 279. ``bahussut± dhammadhar±, ariy± dhammaj²vino. attha½ dhammañca desenti, tena me samaº± piy±.. 280. ``bahussut± dhammadhar±, ariy± dhammaj²vino. ekaggacitt± satimanto, tena me samaº± piy±.. 281. ``d³raªgam± satimanto, mantabh±º² anuddhat±. dukkhassanta½ paj±nanti, tena me samaº± piy±.. 282. ``yasm± g±m± pakkamanti, na vilokenti kiñcana½. anapekkh±va gacchanti, tena me samaº± piy±.. 283. ``na tesa½ koµµhe openti, na kumbhi½ na kha¼opiya½. pariniµµhitames±n±, tena me samaº± piy±.. 284. ``na te hirañña½ gaºhanti, na suvaººa½ na r³piya½. paccuppannena y±penti, tena me samaº± piy±.. 285. ``n±n±kul± pabbajit±, n±n±janapadehi ca. aññamañña½ piy±yanti {pihayanti (ka0)}, tena me samaº± piy±''.. 286. ``atth±ya vata no bhoti, kule j±t±si rohin². saddh± buddhe ca dhamme ca, saªghe ca tibbag±rav±.. 287. ``tuva½ heta½ paj±n±si, puññakkhetta½ anuttara½. amhampi ete samaº±, paµigaºhanti dakkhiºa½''.. 288. ``patiµµhito hettha yañño, vipulo no bhavissati. sace bh±yasi dukkhassa, sace te dukkhamappiya½.. 289. ``upehi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½. sam±diy±hi s²l±ni, ta½ te atth±ya hehiti''.. 290. ``upemi saraºa½ buddha½, dhamma½ saªghañca t±dina½. sam±diy±mi s²l±ni, ta½ me atth±ya hehiti.. 291. ``brahmabandhu pure ±si½, so id±nimhi br±hmaºo. tevijjo sottiyo camhi, vedag³ camhi nh±tako''.. ... rohin² ther².... 3. c±p±ther²g±th± 292. ``laµµhihattho pure ±si, so d±ni migaluddako. ±s±ya palip± ghor±, n±sakkhi p±rametave.. 293. ``sumatta½ ma½ maññam±n±, c±p± puttamatosayi. c±p±ya bandhana½ chetv±, pabbajissa½ punopaha½.. 294. ``m± me kujjhi mah±v²ra, m± me kujjhi mah±muni. na hi kodhaparetassa, suddhi atthi kuto tapo.. 295. ``pakkamissañca n±¼±to, kodha n±¼±ya vacchati. bandhant² itthir³pena, samaºe dhammaj²vino'' {dhammaj²vine (ka0)}.. 296. ``ehi k±¼a nivattassu, bhuñja k±me yath± pure. ahañca te vas²kat±, ye ca me santi ñ±tak±''.. 297. ``etto c±pe catubbh±ga½, yath± bh±sasi tvañca me. tayi rattassa posassa, u¼±ra½ vata ta½ siy±''.. 298. ``k±¼aªgini½va takk±ri½, pupphita½ girimuddhani. phulla½ d±limalaµµhi½va, antod²peva p±µali½.. 299. ``haricandanalittaªgi½, k±sikuttamadh±rini½. ta½ ma½ r³pavati½ santi½, kassa oh±ya gacchasi''.. 300. ``s±kuntikova sakuºi½ {sakuºa½ (sy±0)}, yath± bandhitumicchati. ±harimena r³pena, na ma½ tva½ b±dhayissasi''.. 301. ``imañca me puttaphala½, k±¼a upp±dita½ tay±. ta½ ma½ puttavati½ santi½, kassa oh±ya gacchasi''.. 302. ``jahanti putte sappaññ±, tato ñ±t² tato dhana½. pabbajanti mah±v²r±, n±go chetv±va bandhana½''.. 303. ``id±ni te ima½ putta½, daº¹ena churik±ya v±. bh³miya½ v± nisumbhissa½ {nisumbheyya½ (s²0)}, puttasok± na gacchasi''.. 304. ``sace putta½ siªg±l±na½, kukkur±na½ pad±hisi. na ma½ puttakatte jammi, punar±vattayissasi''.. 305. ``handa kho d±ni bhaddante, kuhi½ k±¼a gamissasi. katama½ g±manigama½, nagara½ r±jadh±niyo''.. 306. ``ahumha pubbe gaºino, assamaº± samaºam±nino. g±mena g±ma½ vicarimha, nagare r±jadh±niyo.. 307. ``eso hi bhagav± buddho, nadi½ nerañjara½ pati. sabbadukkhappah±n±ya, dhamma½ deseti p±ºina½. tass±ha½ santika½ gaccha½, so me satth± bhavissati''.. 308. ``vandana½ d±ni vajj±si, lokan±tha½ anuttara½. padakkhiºañca katv±na, ±diseyy±si dakkhiºa½''.. 309. ``eta½ kho labbhamamhehi, yath± bh±sasi tvañca me. vandana½ d±ni te vajja½, lokan±tha½ anuttara½. padakkhiºañca katv±na, ±disiss±mi dakkhiºa½''.. 310. tato ca k±¼o pakk±mi, nadi½ nerañjara½ pati. so addas±si sambuddha½, desenta½ amata½ pada½.. 311. dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½. ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½.. 312. tassa p±d±ni vanditv±, katv±na na½ {katv±naha½ (s²0)} padakkhiºa½. c±p±ya ±disitv±na, pabbaji½ anag±riya½. tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½.. ... c±p± ther².... 4. sundar²ther²g±th± 313. ``pet±ni bhoti putt±ni, kh±dam±n± tuva½ pure. tuva½ div± ca ratto ca, at²va paritappasi.. 314. ``s±jja sabb±ni kh±ditv±, sataputt±ni {satta putt±ni (sy±0)} br±hmaº². v±seµµhi kena vaººena, na b±¼ha½ paritappasi''.. 315. ``bah³ni puttasat±ni, ñ±tisaªghasat±ni ca. kh±dit±ni at²ta½se, mama tuyhañca br±hmaºa.. 316. ``s±ha½ nissaraºa½ ñatv±, j±tiy± maraºassa ca. na soc±mi na rod±mi, na c±pi paritappayi½''.. 317. ``abbhuta½ vata v±seµµhi, v±ca½ bh±sasi edisi½. kassa tva½ dhammamaññ±ya, gira½ {thira½ (s²0)} bh±sasi edisi½''.. 318. ``esa br±hmaºa sambuddho, nagara½ mithila½ pati. sabbadukkhappah±n±ya, dhamma½ desesi p±ºina½.. 319. ``tassa brahme {br±hmaºa (s²0 sy±0)} arahato, dhamma½ sutv± nir³padhi½. tattha viññ±tasaddhamm±, puttasoka½ byap±nudi½''.. 320. ``so ahampi gamiss±mi, nagara½ mithila½ pati. appeva ma½ so bhagav±, sabbadukkh± pamocaye''.. 321. addasa br±hmaºo buddha½, vippamutta½ nir³padhi½. svassa dhammamadesesi, muni dukkhassa p±rag³.. 322. dukkha½ dukkhasamupp±da½, dukkhassa ca atikkama½. ariya½ caµµhaªgika½ magga½, dukkh³pasamag±mina½.. 323. tattha viññ±tasaddhammo, pabbajja½ samarocayi. suj±to t²hi ratt²hi, tisso vijj± aphassayi.. 324. ``ehi s±rathi gacch±hi, ratha½ niyy±day±hima½. ±rogya½ br±hmaºi½ vajja {vajj± (s²0)}, `pabbaji {pabbajito (s²0)} d±ni br±hmaºo. suj±to t²hi ratt²hi, tisso vijj± aphassayi'''.. 325. tato ca ratham±d±ya, sahassañc±pi s±rathi. ±rogya½ br±hmaºivoca, ``pabbaji d±ni br±hmaºo. suj±to t²hi ratt²hi, tisso vijj± aphassayi''.. 326. ``etañc±ha½ assaratha½, sahassañc±pi s±rathi. tevijja½ br±hmaºa½ sutv± {ñatv± (s²0)}, puººapatta½ dad±mi te''.. 327. ``tuyheva hotvassaratho, sahassañc±pi br±hmaºi. ahampi pabbajiss±mi, varapaññassa santike''.. 328. ``hatth² gavassa½ maºikuº¹alañca, ph²tañcima½ gahavibhava½ pah±ya. pit± pabbajito tuyha½, bhuñja bhog±ni sundari. tuva½ d±y±dik± kule''.. 329. ``hatth² gavassa½ maºikuº¹alañca, ramma½ cima½ gahavibhava½ pah±ya. pit± pabbajito mayha½, puttasokena aµµito. ahampi pabbajiss±mi, bh±tusokena aµµit±''.. 330. ``so te ijjhatu saªkappo, ya½ tva½ patthesi sundar². uttiµµhapiº¹o uñcho ca, pa½suk³lañca c²vara½. et±ni abhisambhont², paraloke an±sav±''.. 331. ``sikkham±n±ya me ayye, dibbacakkhu visodhita½. pubbeniv±sa½ j±n±mi, yattha me vusita½ pure.. 332. ``tuva½ niss±ya kaly±º², ther² saªghassa sobhane. tisso vijj± anuppatt±, kata½ buddhassa s±sana½.. 333. ``anuj±n±hi me ayye, icche s±vatthi gantave. s²han±da½ nadiss±mi, buddhaseµµhassa santike''.. 334. ``passa sundari satth±ra½, hemavaººa½ harittaca½. adant±na½ damet±ra½, sambuddhamakutobhaya½''.. 335. ``passa sundarim±yanti½, vippamutta½ nir³padhi½. v²tar±ga½ visa½yutta½, katakiccaman±sava½.. 336. ``b±r±ºas²to nikkhamma, tava santikam±gat±. s±vik± te mah±v²ra, p±de vandati sundar²''.. 337. ``tuva½ buddho tuva½ satth±, tuyha½ dh²t±mhi br±hmaºa. oras± mukhato j±t±, katakicc± an±sav±''.. 338. ``tass± te sv±gata½ bhadde, tato {atho (ka0)} te adur±gata½. evañhi dant± ±yanti, satthu p±d±ni vandik±. v²tar±g± visa½yutt±, katakicc± an±sav±''.. ... sundar² ther².... 5. subh±kamm±radh²tuther²g±th± 339. ``dahar±ha½ suddhavasan±, ya½ pure dhammamassuºi½. tass± me appamatt±ya, sacc±bhisamayo ahu.. 340. ``tatoha½ sabbak±mesu, bhusa½ aratimajjhaga½. sakk±yasmi½ bhaya½ disv±, nekkhammameva {nekkhammaññeva (s²0), nekkhammasseva (sy±0)} p²haye.. 341. ``hitv±naha½ ñ±tigaºa½, d±sakammakar±ni ca. g±makhett±ni ph²t±ni, ramaº²ye pamodite.. 342. ``pah±yaha½ pabbajit±, s±pateyyamanappaka½. eva½ saddh±ya nikkhamma, saddhamme suppavedite.. 343. ``neta½ {na meta½ (s²0 sy±0)} assa patir³pa½, ±kiñcaññañhi patthaye. yo {y± (sy±0)} j±tar³pa½ rajata½, cha¹¹etv± {thapetv± (ka0)} punar±game {punar±gahe (ka0)}.. 344. ``rajata½ j±tar³pa½ v±, na bodh±ya na santiy±. neta½ samaºas±ruppa½, na eta½ ariyaddhana½.. 345. ``lobhana½ madanañceta½, mohana½ rajava¹¹hana½. s±saªka½ bahu±y±sa½, natthi cettha dhuva½ µhiti.. 346. ``ettha ratt± pamatt± ca, saªkiliµµhaman± nar±. aññamaññena by±ruddh±, puthu kubbanti medhaga½.. 347. ``vadho bandho parikleso, j±ni sokapariddavo. k±mesu adhipann±na½, dissate byasana½ bahu½.. 348. ``ta½ ma½ ñ±t² amitt±va, ki½ vo k±mesu yuñjatha. j±n±tha ma½ pabbajita½, k±mesu bhayadassini½.. 349. ``na hiraññasuvaººena, parikkh²yanti ±sav±. amitt± vadhak± k±m±, sapatt± sallabandhan±.. 350. ``ta½ ma½ ñ±t² amitt±va, ki½ vo k±mesu yuñjatha. j±n±tha ma½ pabbajita½, muº¹a½ saªgh±µip±ruta½.. 351. ``uttiµµhapiº¹o uñcho ca, pa½suk³lañca c²vara½. eta½ kho mama s±ruppa½, anag±r³panissayo.. 352. ``vant± mahes²hi k±m±, ye dibb± ye ca m±nus±. khemaµµh±ne vimutt± te, patt± te acala½ sukha½.. 353. ``m±ha½ k±mehi saªgacchi½, yesu t±ºa½ na vijjati. amitt± vadhak± k±m±, aggikkhandh³pam± dukh±.. 354. ``paripantho esa bhayo, savigh±to sakaºµako. gedho suvisamo ceso {lepo (s²0)}, mahanto mohan±mukho.. 355. ``upasaggo bh²mar³po, k±m± sappasir³pam±. ye b±l± abhinandanti, andhabh³t± puthujjan±.. 356. ``k±mapaªkena satt± hi, bah³ loke aviddas³. pariyanta½ na j±nanti, j±tiy± maraºassa ca.. 357. ``duggatigamana½ magga½, manuss± k±mahetuka½. bahu½ ve paµipajjanti, attano rogam±vaha½.. 358. ``eva½ amittajanan±, t±pan± sa½kilesik±. lok±mis± bandhan²y±, k±m± maraºabandhan± {caraºabandhan± (s²0)}.. 359. ``umm±dan± ullapan±, k±m± cittappamaddino. satt±na½ saªkiles±ya, khippa½ {khipa½ (s²0)} m±rena o¹¹ita½.. 360. ``anant±d²nav± k±m±, bahudukkh± mah±vis±. appass±d± raºakar±, sukkapakkhavisosan± {visosak± (s²0)}.. 361. ``s±ha½ et±disa½ katv±, byasana½ k±mahetuka½. na ta½ pacc±gamiss±mi, nibb±n±bhirat± sad±.. 362. ``raºa½ karitv± {taritv± (s²0)} k±m±na½, s²tibh±v±bhikaªkhin². appamatt± vihass±mi, sabbasa½yojanakkhaye.. 363. ``asoka½ viraja½ khema½, ariyaµµhaªgika½ uju½. ta½ magga½ anugacch±mi, yena tiºº± mahesino''.. 364. ima½ passatha dhammaµµha½, subha½ kamm±radh²tara½. aneja½ upasampajja, rukkham³lamhi jh±yati.. 365. ajjaµµham² pabbajit±, saddh± saddhammasobhan±. vin²tuppalavaºº±ya, tevijj± maccuh±yin².. 366. s±ya½ bhujiss± anaº±, bhikkhun² bh±vitindriy±. sabbayogavisa½yutt±, katakicc± an±sav±.. 367. ta½ sakko devasaªghena, upasaªkamma iddhiy±. namassati bh³tapati, subha½ kamm±radh²taranti.. ... subh± kamm±radh²t± ther².... v²satinip±to niµµhito. 14. ti½sanip±to 1. subh±j²vakambavanik±ther²g±th± 368. j²vakambavana½ ramma½, gacchanti½ bhikkhuni½ subha½. dhuttako sanniv±resi {ta½ niv±resi (ka0)}, tamena½ abrav² subh±.. 369. ``ki½ te apar±dhita½ may±, ya½ ma½ ovariy±na tiµµhasi. na hi pabbajit±ya ±vuso, puriso samphusan±ya kappati.. 370. ``garuke mama satthus±sane, y± sikkh± sugatena desit±. parisuddhapada½ anaªgaºa½, ki½ ma½ ovariy±na tiµµhasi.. 371. ``±vilacitto an±vila½, sarajo v²taraja½ anaªgaºa½. sabbattha vimuttam±nasa½, ki½ ma½ ovariy±na tiµµhasi''.. 372. ``dahar± ca ap±pik± casi, ki½ te pabbajj± karissati. nikkhipa k±s±yac²vara½, ehi ram±ma supupphite {ram±mase pupphite (s²0 sy±0)} vane.. 373. ``madhurañca pavanti sabbaso, kusumarajena samuµµhit± dum±. paµhamavasanto sukho utu, ehi ram±ma supupphite vane.. 374. ``kusumitasikhar± ca p±dap±, abhigajjantiva m±luterit±. k± tuyha½ rati bhavissati, yadi ek± vanamogahissasi {vanamotarissasi (s²0), vanamog±hissasi (sy±0 ka0)}.. 375. ``v±¼amigasaªghasevita½ , kuñjaramattakareºulo¼ita½. asah±yik± gantumicchasi, rahita½ bhi½sanaka½ mah±vana½.. 376. ``tapan²yakat±va dh²tik±, vicarasi cittalateva acchar±. k±sikasukhumehi vaggubhi, sobhas² suvasanehi n³pame.. 377. ``aha½ tava vas±nugo siya½, yadi viharemase {yadipi viharesi (ka0)} k±nanantare. na hi matthi tay± piyattaro, p±ºo kinnarimandalocane.. 378. ``yadi me vacana½ karissasi, sukhit± ehi ag±ram±vasa. p±s±daniv±tav±sin², parikamma½ te karontu n±riyo.. 379. ``k±sikasukhum±ni dh±raya, abhiropehi {abhirohehi (s²0)} ca m±lavaººaka½. kañcanamaºimuttaka½ bahu½, vividha½ ±bharaºa½ karomi te.. 380. ``sudhotarajapacchada½ subha½, goºakat³likasanthata½ nava½. abhiruha sayana½ mah±raha½, candanamaº¹itas±ragandhika½. 381. ``uppala½ cudak± samuggata½, yath± ta½ amanussasevita½. eva½ tva½ brahmac±rin², sakesaªgesu jara½ gamissasi''.. 382. ``ki½ te idha s±rasammata½, kuºapap³ramhi sus±nava¹¹hane. bhedanadhamme ka¼evare {kalevare (s²0 ka0)}, ya½ disv± vimano udikkhasi''.. 383. ``akkh²ni ca turiy±riva, kinnariy±riva pabbatantare. tava me nayan±ni dakkhiya, bhiyyo k±marat² pava¹¹hati.. 384. ``uppalasikharopam±ni te, vimale h±µakasannibhe mukhe. tava me nayan±ni dakkhiya {nayan±nudikkhiya (s²0)}, bhiyyo k±maguºo pava¹¹hati.. 385. ``api d³ragat± saramhase, ±yatapamhe visuddhadassane. na hi matthi tay± piyattar±, nayan± kinnarimandalocane''.. 386. ``apathena pay±tumicchasi, canda½ k²¼anaka½ gavesasi. meru½ laªghetumicchasi, yo tva½ buddhasuta½ maggayasi.. 387. ``natthi hi loke sadevake, r±go yatthapi d±ni me siy±. napi na½ j±n±mi k²riso, atha maggena hato sam³lako.. 388. ``iªg±lakuy±va {iªgh±¼akhuy±va (sy±0)} ujjhito, visapattoriva aggito kato {agghato hato (s²0)}. napi na½ pass±mi k²riso, atha maggena hato sam³lako.. 389. ``yass± siy± apaccavekkhita½, satth± v± anup±sito siy±. tva½ t±disika½ palobhaya, j±nanti½ so ima½ vihaññasi.. 390. ``mayhañhi akkuµµhavandite, sukhadukkhe ca sat² upaµµhit±. saªkhatamasubhanti j±niya, sabbattheva mano na limpati.. 391. ``s±ha½ sugatassa s±vik±, maggaµµhaªgikay±nay±yin². uddhaµasall± an±sav±, suññ±g±ragat± ram±maha½.. 392. ``diµµh± hi may± sucittit±, sombh± d±rukapillak±ni v±. tant²hi ca kh²lakehi ca, vinibaddh± vividha½ panaccak±.. 393. ``tamhuddhaµe tantikh²lake, vissaµµhe vikale parikrite {paripakkh²te (s²0), paripakkate (sy±0)}. na vindeyya khaº¹aso kate, kimhi tattha mana½ nivesaye.. 394. ``tath³pam± dehak±ni ma½, tehi dhammehi vin± na vattanti. dhammehi vin± na vattati, kimhi tattha mana½ nivesaye.. 395. ``yath± harit±lena makkhita½, addasa cittika½ bhittiy± kata½. tamhi te vipar²tadassana½, saññ± m±nusik± niratthik±.. 396. ``m±ya½ viya aggato kata½, supinanteva suvaººap±dapa½. upagacchasi andha rittaka½, janamajjheriva ruppar³paka½ {r³par³paka½ (ka0)}.. 397. ``vaµµaniriva koµarohit±, majjhe pubbu¼ak± saassuk±. p²¼ako¼ik± cettha j±yati, vividh± cakkhuvidh± ca piº¹it±''.. 398. upp±µiya c±rudassan±, na ca pajjittha asaªgam±nas±. ``handa te cakkhu½ harassu ta½'', tassa narassa ad±si t±vade.. 399. tassa ca viram±si t±vade, r±go tattha kham±pay² ca na½. ``sotthi siy± brahmac±rin², na puno edisaka½ bhavissati''.. 400. ``±s±diya {±haniya (sy±0 ka0)} edisa½ jana½, aggi½ pajjalita½ va liªgiya. gaºhiya ±s²visa½ viya, api nu sotthi siy± khamehi no''.. 401. mutt± ca tato s± bhikkhun², agam² buddhavarassa santika½. passiya varapuññalakkhaºa½, cakkhu ±si yath± pur±ºakanti.. ... subh± j²vakambavanik± ther².... ti½sanip±to niµµhito. 15. catt±l²sanip±to 1. isid±s²ther²g±th± 402. nagaramhi kusuman±me, p±µaliputtamhi pathaviy± maº¹e. sakyakulakul²n±yo, dve bhikkhuniyo hi guºavatiyo.. 403. isid±s² tattha ek±, dutiy± bodh²ti s²lasampann± ca. jh±najjh±yanarat±yo, bahussut±yo dhutakiles±yo.. 404. t± piº¹±ya caritv±, bhattattha½ {bhattatta½ (s²0)} kariya dhotapatt±yo. rahitamhi sukhanisinn±, im± gir± abbhud²resu½.. 405. ``p±s±dik±si ayye, isid±si vayopi te aparih²no. ki½ disv±na by±lika½, ath±si nekkhammamanuyutt±''.. 406. evamanuyuñjiyam±n± s±, rahite dhammadesan±kusal±. isid±s² vacanamabravi, ``suºa bodhi yath±mhi pabbajit±.. 407. ``ujjeniy± puravare, mayha½ pit± s²lasa½vuto seµµhi. tassamhi ekadh²t±, piy± man±p± ca dayit± ca.. 408. ``atha me s±ketato varak±, ±gacchumuttamakul²n±. seµµh² pah³taratano, tassa mama½ suºhamad±si t±to.. 409. ``sassuy± sassurassa ca, s±ya½ p±ta½ paº±mamupagamma. siras± karomi p±de, vand±mi yath±mhi anusiµµh±.. 410. ``y± mayha½ s±mikassa, bhaginiyo bh±tuno parijano v±. tamekavarakampi disv±, ubbigg± ±sana½ demi.. 411. ``annena ca p±nena ca, khajjena ca yañca tattha sannihita½. ch±demi upanay±mi ca, demi ca ya½ yassa patir³pa½.. 412. ``k±lena upaµµhahitv± {uµµhahitv± (sy±0 ka0), upaµµhahitu½ (?)}, ghara½ samupagam±mi umm±re. dhovant² hatthap±de, pañjalik± s±mikamupemi.. 413. ``koccha½ pas±da½ añjaniñca, ±d±sakañca gaºhitv±. parikammak±rik± viya, sayameva pati½ vibh³semi.. 414. ``sayameva odana½ s±dhay±mi, sayameva bh±jana½ dhovant². m±t±va ekaputtaka½, tath± {tad± (s²0)} bhatt±ra½ paricar±mi.. 415. ``eva½ ma½ bhattikata½, anuratta½ k±rika½ nihatam±na½. uµµh±yika½ {uµµh±hika½ (ka0)} analasa½, s²lavati½ dussate bhatt±.. 416. ``so m±tarañca pitarañca, bhaºati `±pucchaha½ gamiss±mi. isid±siy± na saha vaccha½, ek±g±reha½ {ekagharepa'ha½ (?)} saha vatthu½'.. 417. ```m± eva½ putta avaca, isid±s² paº¹it± paribyatt±. uµµh±yik± analas±, ki½ tuyha½ na rocate putta'.. 418. ```na ca me hi½sati kiñci, na caha½ isid±siy± saha vaccha½. dess±va me ala½ me, apucch±ha½ {±pucch±ha½ (sy±0), ±pucchaha½-n±pucchaha½ (?)} gamiss±mi'.. 419. ``tassa vacana½ suºitv±, sassu sasuro ca ma½ apucchi½su. `kissa {ki½sa (?)} tay± aparaddha½, bhaºa vissaµµh± yath±bh³ta½'.. 420. ```napiha½ aparajjha½ kiñci, napi hi½semi na bhaº±mi dubbacana½. ki½ sakk± k±tuyye, ya½ ma½ viddessate bhatt±'.. 421. ``te ma½ pitughara½ paµinayi½su, viman± dukhena adhibh³t±. `puttamanurakkham±n±, jit±mhase r³pini½ lakkhi½'.. 422. ``atha ma½ ad±si t±to, a¹¹hassa gharamhi dutiyakulikassa. tato upa¹¹hasuªkena, yena ma½ vindatha seµµhi.. 423. ``tassapi gharamhi m±sa½, avasi½ atha sopi ma½ paµiccharayi {paµicchasi (s²0 ka0), paµicchati (sy±0), paµiccharati (ka0)}. d±s²va upaµµhahanti½, ad³sika½ s²lasampanna½.. 424. ``bhikkh±ya ca vicaranta½, damaka½ danta½ me pit± bhaºati. `hohisi {sohisi (sabbattha)} me j±m±t±, nikkhipa poµµhiñca {ponti½ (s²0 sy±0)} ghaµikañca'.. 425. ``sopi vasitv± pakkha½ {pakkamatha (s²0)}, atha t±ta½ bhaºati `dehi me poµµhi½. ghaµikañca mallakañca, punapi bhikkha½ cariss±mi'.. 426. ``atha na½ bhaºat² t±to, amm± sabbo ca me ñ±tigaºavaggo. `ki½ te na k²rati idha, bhaºa khippa½ ta½ te karihi'ti.. 427. ``eva½ bhaºito bhaºati, `yadi me att± sakkoti ala½ mayha½. isid±siy± na saha vaccha½, ekaghareha½ saha vatthu½'.. 428. ``vissajjito gato so, ahampi ek±kin² vicintemi. `±pucchit³na gaccha½, marituye {marit±ye (s²0), maritu½ (sy±0)} v± pabbajissa½ v±'.. 429. ``atha ayy± jinadatt±, ±gacch² gocar±ya caram±n±. t±takula½ vinayadhar², bahussut± s²lasampann±.. 430. ``ta½ disv±na amh±ka½, uµµh±y±sana½ tass± paññ±payi½. nisinn±ya ca p±de, vanditv± bhojanamad±si½.. 431. ``annena ca p±nena ca, khajjena ca yañca tattha sannihita½. santappayitv± avaca½, `ayye icch±mi pabbajitu½'.. 432. ``atha ma½ bhaºat² t±to, `idheva puttaka {puttike (sy±0 ka0)} car±hi tva½ dhamma½. annena ca p±nena ca, tappaya samaºe dvij±t² ca'.. 433. ``athaha½ bhaº±mi t±ta½, rodant² añjali½ paº±metv±. `p±pañhi may± pakata½, kamma½ ta½ nijjaress±mi'.. 434. ``atha ma½ bhaºat² t±to, `p±puºa bodhiñca aggadhammañca. nibb±nañca labhassu, ya½ sacchikar² dvipadaseµµho'.. 435. ``m±t±pit³ abhiv±dayitv±, sabbañca ñ±tigaºavagga½. satt±ha½ pabbajit±, tisso vijj± aphassayi½.. 436. ``j±n±mi attano satta, j±tiyo yassaya½ phalavip±ko. ta½ tava ±cikkhissa½, ta½ ekaman± nis±mehi.. 437. ``nagaramhi erakacche {erakakacche (sy±0 ka0)}, suvaººak±ro aha½ pah³tadhano. yobbanamadena matto so, parad±ra½ aseviha½.. 438. ``soha½ tato cavitv±, nirayamhi apaccisa½ cira½. pakko tato ca uµµhahitv±, makkaµiy± kucchimokkami½.. 439. ``satt±haj±taka½ ma½, mah±kapi y³thapo nillacchesi. tasseta½ kammaphala½, yath±pi gantv±na parad±ra½.. 440. ``soha½ tato cavitv±, k±la½ karitv± sindhav±raññe. k±º±ya ca khañj±ya ca, e¼akiy± kucchimokkami½.. 441. ``dv±dasa vass±ni aha½, nillacchito d±rake parivahitv±. kimin±vaµµo akallo, yath±pi gantv±na parad±ra½.. 442. ``soha½ tato cavitv±, gov±ºijakassa g±viy± j±to. vaccho l±kh±tambo, nillacchito dv±dase m±se.. 443. ``vo¹h³na {te puna (sy±0 ka0), vodhuna (ka0 aµµha0)} naªgalamaha½, sakaµañca dh±ray±mi. andhovaµµo akallo, yath±pi gantv±na parad±ra½.. 444. ``soha½ tato cavitv±, v²thiy± d±siy± ghare j±to. neva mahil± na puriso, yath±pi gantv±na parad±ra½.. 445. ``ti½sativassamhi mato, s±kaµikakulamhi d±rik± j±t±. kapaºamhi appabhoge, dhanika {aºika (aµµha0), ta½sa½vaººan±yampi atthayutti gavesitabb±} purisap±tabahulamhi.. 446. ``ta½ ma½ tato satthav±ho, ussann±ya vipul±ya va¹¹hiy±. oka¹¹hati vilapanti½, acchinditv± kulagharasm±.. 447. ``atha so¼asame vasse, disv± ma½ pattayobbana½ kañña½. orundhatassa putto, girid±so n±ma n±mena.. 448. ``tassapi aññ± bhariy±, s²lavat² guºavat² yasavat² ca. anuratt± {anuvatt± (ka0)} bhatt±ra½, tass±ha½ {tassa ta½ (?)} viddesanamak±si½.. 449. ``tasseta½ kammaphala½, ya½ ma½ apak²rit³na gacchanti. d±s²va upaµµhahanti½, tassapi anto kato may±''ti.. ... isid±s² ther².... catt±l²sanip±to niµµhito. 16. mah±nip±to 1. sumedh±ther²g±th± 450. mant±vatiy± nagare, rañño koñcassa aggamahesiy±. dh²t± ±si½ sumedh±, pas±dit± s±sanakarehi.. 451. s²lavat² cittakath±, bahussut± buddhas±sane vin²t±. m±t±pitaro upagamma, bhaºati ``ubhayo nis±metha.. 452. ``nibb±n±bhirat±ha½, asassata½ bhavagata½ yadipi dibba½. kimaªga½ pana {kimaªga pana (s²0 sy±0), ki½ pana (?)} tucch± k±m±, appass±d± bahuvigh±t±.. 453. ``k±m± kaµuk± ±s²vis³pam±, yesu mucchit± b±l±. te d²gharatta½ niraye, samappit± haññante dukkhit± {haññare dukhit± (?)}.. 454. ``socanti p±pakamm±, vinip±te p±pavaddhino sad±. k±yena ca v±c±ya ca, manas± ca asa½vut± b±l±.. 455. ``b±l± te duppaññ±, acetan± dukkhasamudayoruddh±. desante aj±nant±, na bujjhare ariyasacc±ni.. 456. ``sacc±ni amma buddhavaradesit±ni, te bahutar± aj±nant± ye. abhinandanti bhavagata½, pihenti devesu upapatti½.. 457. ``devesupi upapatti, asassat± bhavagate aniccamhi. na ca santasanti b±l±, punappuna½ j±yitabbassa.. 458. ``catt±ro vinip±t±, duve {dve (sabbattha)} ca gatiyo kathañci labbhanti. na ca vinip±tagat±na½, pabbajj± atthi nirayesu.. 459. ``anuj±n±tha ma½ ubhayo, pabbajitu½ dasabalassa p±vacane. appossukk± ghaµissa½, j±timaraºappah±n±ya.. 460. ``ki½ bhavagate {bhavagatena (sy±0)} abhinanditena, k±yakalin± as±rena. bhavataºh±ya nirodh±, anuj±n±tha pabbajiss±mi.. 461. ``buddh±na½ upp±do vivajjito, akkhaºo khaºo laddho. s²l±ni brahmacariya½, y±vaj²va½ na d³seyya½''.. 462. eva½ bhaºati sumedh±, m±t±pitaro ``na t±va ±h±ra½. ±harissa½ {±hariy±mi (s²0), ±h±risa½ (?)} gahaµµh±, maraºavasa½ gat±va hess±mi''.. 463. m±t± dukkhit± rodati pit± ca, ass± sabbaso samabhihato. ghaµenti saññ±petu½, p±s±datale cham±patita½.. 464. ``uµµhehi puttaka ki½ socitena, dinn±si v±raºavatimhi. r±j± an²karatto {aº²kadatto (s²0 sy±0)}, abhir³po tassa tva½ dinn±.. 465. ``aggamahes² bhavissasi, anikarattassa r±jino bhariy±. s²l±ni brahmacariya½, pabbajj± dukkar± puttaka.. 466. ``rajje ±º±dhanamissariya½, bhog± sukh± daharik±si. bhuñj±hi k±mabhoge, v±reyya½ hotu te putta''.. 467. atha ne bhaºati sumedh±, ``m± edisik±ni bhavagatamas±ra½. pabbajj± v± hohiti, maraºa½ v± me na ceva v±reyya½.. 468. ``kimiva p³tik±yamasuci½, savanagandha½ bhay±naka½ kuºapa½. abhisa½viseyya½ bhasta½, asaki½ paggharita½ asucipuººa½.. 469. ``kimiva t±ha½ j±nant², vikulaka½ ma½sasoºitupalitta½. kimikul±laya½ sakuºabhatta½, ka¼evara½ kissa diyyati.. 470. ``nibbuyhati sus±na½, acira½ k±yo apetaviññ±ºo. chuddho {cha¹¹ito (sy±0), chuµµho (ka0)} ka¼iªgara½ viya, jiguccham±nehi ñ±t²hi.. 471. ``chuddh³na {cha¹¹³na (sy±0), chuµµh³na (ka0)} na½ sus±ne, parabhatta½ nh±yanti {nh±yare (?)} jigucchant±. niyak± m±t±pitaro, ki½ pana s±dh±raº± janat±.. 472. ``ajjhosit± as±re, ka¼evare aµµhinh±rusaªgh±te. khe¼assucc±rassava, paripuººe {khe¼assucc±rapassavaparipuººe (s²0)} p³tik±yamhi.. 473. ``yo na½ vinibbhujitv±, abbhantaramassa b±hira½ kayir± . gandhassa asaham±n±, sak±pi m±t± jiguccheyya.. 474. ``khandhadh±tu±yatana½, saªkhata½ j±tim³laka½ dukkha½. yoniso anuvicinant², v±reyya½ kissa iccheyya½.. 475. ``divase divase tisatti, sat±ni navanav± pateyyu½ k±yamhi. vassasatampi ca gh±to, seyyo dukkhassa ceva½ khayo.. 476. ``ajjhupagacche gh±ta½, yo viññ±yeva½ satthuno vacana½. `d²gho tesa½ {vo (ka0)} sa½s±ro, punappuna½ haññam±n±na½'.. 477. ``devesu manussesu ca, tiracch±nayoniy± asurak±ye. petesu ca nirayesu ca, aparimit± dissare gh±t±.. 478. ``gh±t± nirayesu bah³, vinip±tagatassa p²¼iyam±nassa {kilissam±nassa (sy±0 ka0)}. devesupi att±ºa½, nibb±nasukh± para½ natthi.. 479. ``patt± te nibb±na½, ye yutt± dasabalassa p±vacane. appossukk± ghaµenti, j±timaraºappah±n±ya.. 480. ``ajjeva t±tabhinikkhamissa½, bhogehi ki½ as±rehi. nibbinn± me k±m±, vantasam± t±lavatthukat±''.. 481. s± ceva½ bhaºati pitaraman²karatto ca yassa s± dinn±. upay±si v±raºavate, v±reyyamupaµµhite k±le.. 482. atha asitanicitamuduke, kese khaggena chindiya sumedh±. p±s±da½ pidahitv± {pidhetv± (s²0 sy±0), pidhitv± (ka0)}, paµhamajjh±na½ sam±pajji.. 483. s± ca tahi½ sam±pann±, an²karatto ca ±gato nagara½. p±s±de ca {p±s±deva (s²0 sy±0)} sumedh±, aniccasañña½ {aniccasaññ± (sabbattha)} subh±veti.. 484. s± ca manasi karoti, an²karatto ca ±ruh² turita½. maºikanakabh³sitaªgo, katañjal² y±cati sumedha½.. 485. ``rajje ±º±dhanamissariya½, bhog± sukh± daharik±si. bhuñj±hi k±mabhoge, k±masukh± dullabh± loke.. 486. ``nissaµµha½ te rajja½, bhoge bhuñjassu dehi d±n±ni. m± dumman± ahosi, m±t±pitaro te dukkhit±'' {m±t±pitaro ca te dukhit± (?)}.. 487. ta½ ta½ bhaºati sumedh±, k±mehi anatthik± vigatamoh±. ``m± k±me abhinandi, k±mesv±d²nava½ passa.. 488. ``c±tudd²po r±j± mandh±t±, ±si k±mabhogina maggo. atitto k±laªkato, na cassa parip³rit± icch±.. 489. ``satta ratan±ni vasseyya, vuµµhim± dasadis± samantena. na catthi titti k±m±na½, atitt±va maranti nar±.. 490. ``asis³n³pam± k±m±, k±m± sappasiropam±. ukkopam± anudahanti, aµµhikaªkala {kaªkhala (s²0)} sannibh±.. 491. ``anicc± addhuv± k±m±, bahudukkh± mah±vis±. ayogu¼ova santatto, agham³l± dukhapphal±.. 492. ``rukkhapphal³pam± k±m±, ma½sapes³pam± dukh±. supinopam± vañcaniy±, k±m± y±citak³pam±.. 493. ``sattis³l³pam± k±m±, rogo gaº¹o agha½ nigha½. aªg±rak±susadis±, agham³la½ bhaya½ vadho.. 494. ``eva½ bahudukkh± k±m±, akkh±t± antar±yik±. gacchatha na me bhagavate, viss±so atthi attano.. 495. ``ki½ mama paro karissati, attano s²samhi ¹ayham±namhi. anubandhe jar±maraºe, tassa gh±t±ya ghaµitabba½''.. 496. dv±ra½ ap±puritv±naha½ {av±puritv±ha½ (s²0)}, m±t±pitaro an²karattañca. disv±na chama½ nisinne, rodante idamavoca½.. 497. ``d²gho b±l±na½ sa½s±ro, punappunañca rodata½. anamatagge pitu maraºe, bh±tu vadhe attano ca vadhe.. 498. ``assu thañña½ rudhira½, sa½s±ra½ anamataggato saratha. satt±na½ sa½sarata½, sar±hi aµµh²nañca sannicaya½.. 499. ``sara caturodadh² {sarassu caturo udadh² (?)}, upan²te assuthaññarudhiramhi. sara ekakappamaµµh²na½, sañcaya½ vipulena sama½.. 500. ``anamatagge sa½sarato, mahi½ {mah±mahi½ (?)} jambud²pamupan²ta½. kolaµµhimattagu¼ik±, m±t± m±tusveva nappahonti.. 501. ``tiºakaµµhas±kh±pal±sa½ {sara tiºakaµµhas±kh±pal±sa½ (s²0)}, upan²ta½ anamataggato sara. caturaªgulik± ghaµik±, pitupitusveva nappahonti.. 502. ``sara k±ºakacchapa½ pubbasamudde, aparato ca yugachidda½. sira½ {sara (s²0)} tassa ca paµimukka½, manussal±bhamhi opamma½.. 503. ``sara r³pa½ pheºapiº¹opamassa, k±yakalino as±rassa. khandhe passa anicce, sar±hi niraye bahuvigh±te.. 504. ``sara kaµasi½ va¹¹hente, punappuna½ t±su t±su j±t²su. sara kumbh²labhay±ni ca, sar±hi catt±ri sacc±ni.. 505. ``amatamhi vijjam±ne, ki½ tava pañcakaµukena p²tena. sabb± hi k±maratiyo, kaµukatar± pañcakaµukena.. 506. ``amatamhi vijjam±ne, ki½ tava k±mehi ye pari¼±h± {sapari¼±h± (s²0 aµµha0)}. sabb± hi k±maratiyo, jalit± kuthit± kampit± sant±pit±.. 507. ``asapattamhi sam±ne, ki½ tava k±mehi ye bahusapatt±. r±jaggicoraudakappiyehi, s±dh±raº± k±m± bahusapatt±.. 508. ``mokkhamhi vijjam±ne, ki½ tava k±mehi yesu vadhabandho. k±mesu hi asak±m±, vadhabandhadukh±ni anubhonti.. 509. ``±d²pit± tiºukk±, gaºhanta½ dahanti neva muñcanta½. ukkopam± hi k±m±, dahanti ye te na muñcanti.. 510. ``m± appakassa hetu, k±masukhassa vipula½ jah² sukha½. m± puthulomova ba¼isa½, gilitv± pacch± vihaññasi.. 511. ``k±ma½ k±mesu damassu, t±va sunakhova saªkhal±baddho. k±hinti khu ta½ k±m±, ch±t± sunakha½va caº¹±l±.. 512. ``aparimitañca dukkha½, bah³ni ca cittadomanass±ni. anubhohisi k±mayutto, paµinissaja {paµinissara (s²0)} addhuve k±me.. 513. ``ajaramhi vijjam±ne, ki½ tava k±mehi {yesu jar±ya ca. maraºaby±dhihi gahit± (?)} yesu jar±. maraºaby±dhigahit± {yesu jar±ya ca. maraºaby±dhihi gahit± (?)}, sabb± sabbattha j±tiyo.. 514. ``idamajaramidamamara½ {ida½ ajara½ ida½ amara½ (?)}, idamajar±mara½ padamasoka½. asapattamasamb±dha½, akhalitamabhaya½ nirupat±pa½.. 515. ``adhigatamida½ bah³hi, amata½ ajj±pi ca labhan²yamida½. yo yoniso payuñjati, na ca sakk± aghaµam±nena''.. 516. eva½ bhaºati sumedh±, saªkh±ragate rati½ alabham±n±. anunent² anikaratta½, kese ca chama½ khipi sumedh±.. 517. uµµh±ya anikaratto, pañjaliko y±citass± pitara½ so. ``vissajjetha sumedha½, pabbajitu½ vimokkhasaccadass±''.. 518. vissajjit± m±t±pit³hi, pabbaji sokabhayabh²t±. cha abhiññ± sacchikat±, aggaphala½ sikkham±n±ya.. 519. acchariyamabbhuta½ ta½, nibb±na½ ±si r±jakaññ±ya. pubbeniv±sacarita½, yath± by±kari pacchime k±le.. 520. ``bhagavati koº±gamane, saªgh±r±mamhi navanivesamhi. sakhiyo tisso janiyo, vih±rad±na½ ad±simha.. 521. ``dasakkhattu½ satakkhattu½, dasasatakkhattu½ sat±ni ca satakkhattu½. devesu uppajjimha, ko pana v±do manussesu.. 522. ``devesu mahiddhik± ahumha, m±nusakamhi ko pana v±do. sattaratanassa mahes², itthiratana½ aha½ ±si½.. 523. ``so hetu so pabhavo, ta½ m³la½ s±va s±sane khant². ta½ paµhamasamodh±na½, ta½ dhammarat±ya nibb±na½''.. 524. eva½ karonti ye saddahanti, vacana½ anomapaññassa. nibbindanti bhavagate, nibbinditv± virajjant²ti.. ittha½ suda½ sumedh± ther² g±th±yo abh±sitth±ti. mah±nip±to niµµhito. samatt± ther²g±th±yo. g±th±sat±ni catt±ri, as²ti puna cuddasa {g±th±saªkhy± idha anukkamaºikagaºan±vasena p±kaµ±}. theriyekuttarasat± {ther²yekuttarachasat± (?) ti½samatt±pi pañcasatamatt±pi theriyo ekato ±gat± manasik±tabb±}, sabb± t± ±savakkhay±ti.. ther²g±th±p±¼i niµµhit±.